Ұлт мәдениетінің, ауыз әдебиеті үлгілерімен діни көзқарастар

Жоспар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4

1Бастауыш сынып оқушыларының қиялына ұлт мәдениетінің қайнары ауыз әдебиетінің ықпалы

1.1 Қазақ халқының дәстүрлі мәдениеті ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5.8
1.2 Бастауыш сынып оқушыларының қиялына халық ауыз әдебиетінің ықпалы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8.12

2 Оқушылардың діни көзқарастарын қалыптастыру

2.1 Оқушылардың діни көзқарастарын қалыптастыру ... ... ... ... ... ... ... ... .13.17
2.2 Оқушыларға қазақстандық діни ұйымдарды таныстыру ... ... ... ... ... ...17.20
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...21
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
Кіріспе
Қазіргі кезде қоғамымызды, адам санасын улап жатқан діни ағымдардың саны уақыт өткен сайын көбейіп барады. Олардың қаншама біз білмейтін түрлері бар. Сонымен қатар оның адам санасына, өміріне деген қаншалықты зиян келтіріп жатқанын көптеп естіп жүрміз. Міне осы діни ағымдар туралы оқушыларға мәлімет бере отырып, біздің мұсылман дінімізде оларды қолданудың, қабылдаудың зияны мен күнәсі көрсетілген. Осы адастырушы діни ағымдар туралы оқушыларға мәлімет беру, біле отырып, олардан аулақ болуды түсіндіру.
Қазақстан Республикасының 2015 жылға дейінгі білім беруді дамыту тұжырымдамасында «Білім берудің мақсаты - жылдам өзгеріп отыратын дүние жағдайларында алған терең білімнің, кәсіби дағдыларының негізінде еркін бағдарлай білуге, өзін-өзі іске асыруға, өзін-өзі дамытуға және өз бетінше дұрыс, адамгершілік тұрғысынан жауапты шешімдер қабылдауға қабілетті, дені сау жеке тұлғаны қалыптастыру» делінген. Жоғарыда аталған қағидаларды ұстана отырып, қазақстанда ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтарды, тарихи тәжірибелерді, сан ғасырлық мәдени ұлттық дәстүрлерді ескере отырып, қазіргі білім мазмұнын жаңғыртуда, жаңа талаптар қоя отырып ұлттық рухта болашақ ұрпақты тәрбиелеу керек деп санаймыз.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Ахметов Ш. «Қазақ балалар әдебиеті» Алматы «Ғылым» 1974ж,
221-2276.
2. Ғабдуллин М. «Қазақ халқының ауыз әдебиеті» Алматы мектеп.
1991ж. 3-376.
3. «Қазақ ертегілері» Алматы «Балауса» Қазақстанның ауыз
әдебиеті 2003ж. 34-536.
4. Қазақ ертегілері: Аңыз, тұрмыс-салт, қиял-ғажайып, хаиуанаттар туралы ертегілер. Алматы «Балауса» 2004ж. 27-346.
5. П.Мұқанов С. «Халық мұрасы» Алматы «Мектеп» 1980ж. 122-126 б.
6. Хайуанаттар туралы қазақ ертегілері Алматы «Ғылым» 1979ж. 12-376. 21. Бастауыш мектеп ІІҮ. Сайлыбаева «Ауыз әдебиеті үлгі арқылы баланың тіл байлығын дамыту» 2004 №5 25-26 бет.'
        
        Кіріспе
Қазіргі кезде қоғамымызды, адам санасын улап жатқан діни ағымдардың саны ... ... ... ... ... ... қаншама біз білмейтін түрлері бар. Сонымен қатар оның адам санасына, өміріне деген қаншалықты зиян ... ... ... естіп жүрміз. Міне осы діни ағымдар туралы оқушыларға мәлімет бере отырып, біздің мұсылман дінімізде оларды қолданудың, қабылдаудың ... мен ... ... Осы ... діни ... ... оқушыларға мәлімет беру, біле отырып, олардан аулақ болуды түсіндіру.
Қазақстан Республикасының 2015 ... ... ... ... ... ... ... Жоғарыда аталған қағидаларды ұстана отырып, қазақстанда ұлттық және жалпы адамзаттық құндылықтарды, ... ... сан ... ... ... ... ескере отырып, қазіргі білім мазмұнын жаңғыртуда, жаңа талаптар қоя ... ... ... ... ... тәрбиелеу керек деп санаймыз.
Ертегілер әрқашанда қазақ халқының өмірінде маңызды роль атқарып келген. Себебі, ертегілердің мазмұнында ... ... ... ... ... ... , бүкіл болмысы, адамдардың өзара қарым-қатынасы, мінез-қүлқы т.б. бейнеленген. Ұрпақ тәрбиесінде ең тиімді тәрбие құралы ретінде ертегілер тілі ... ... оңай ... ... ... ... ... т.б. тәрбиелер беруде ғана емес, олардың тілін дамытуда да атқарар ... ... өте зор. ... бастауыш мектеп оқушыларының ой-өрісін жетілдіріп, Отанын сүюге, елін қорғауға, өнерді игеруге, жалпы адамгершіліктік құндылықтарды бойына сіңіруге септігін тигізеді. Сонымен ... ... ... ... да молайтуда қызметі өте зор. Ал сөздік қоры мол, тілі дамыған бала - ... ... ... ... ... - жақсы үлгілердің негізі. Ой өрісі дамып, сөздік қоры молайған баланың айтар ойы да, ... ісі де ... ... Демек, бала тілін дамыту - қоғам дамыған сайын күнделікті қажеттілікке айнала ... ең ... ... ... Оның ... ... ... алғалы бері мемлекеттік тілде сөйлеу соны оқыту әдістемесін жетілдіру, ... ... бала ... ... мен ... ... молаю мәселесі әдіскер ғалымдардың зерттеуінен түспей, назардан тыс қалмай жүрген ... ... ... жұмыстың жаңалығы - халық ауыз әдебиеті жанрларын классификациялауда;
- халық ауыз әдебиеті ... оқу ... ... ... ... ... бастуаыш сынып оқушыларының әр сабақта тілін дамытуға;
- қосымша мұғалімдерге көмекші әдістемелік құрал ретінде ... ... ... ... ... ауыз ... жанрларындағы ертегілерді оқыту барысында пайдаланып, балалардың тіл байлығын арттыру.
Курстық жұмыстың міндеті: мақсатқа қол жеткізу үшін:
- халық ауыз ... ... ... сипаттамасын;
- тіл байлығын арттырудағы тәрбиелік мәнін;
- ертегілердің ұрпақ тәрбиесіндегі маңызын ... ... ... ... болжамы: Бастауыш мектепте ертегілерді оқыту арқылы балалардың сабаққа ... ... сол ... ... ... сөздік қорын молайтуға, адамгершіліктік қасиеттер мен құндылықтарды жастайынан бала ... ... қол ... ... ... ... Курстық жұмыс кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан және пайдаланылған әдебиеттер ... ...
1 ... сынып оқушыларының қиялына ұлт мәдениетінің қайнары ауыз әдебиетінің ықпалы
1.1 Қазақ халқының дәстүрлі мәдениеті
Адамзат баласы жасаған мәдениет екі ... ... ... ... - ... ... екіншісі - материалдық мәдениет. Рухани мәдениетке музыка, әдебиет, сәулет өнері, сурет өнері, кескін өнері жатса, адам баласының ... ... ... ... дүниелері материалдық мәдениетті құрайды. Зиялы қауым арасында, тіпті оқымысты ғалымдар арасында мәдениет және өркениет ұғымдарын шатастырушылық әлі де ... Осы ... олар ... жүргізу мәдениетінің, саяси мәдениеттің, экономика мәдениетінің тағы сол сияқты мәдениеттердің болатындығын ескермеді. Осыдан барып, мәселен, ... ... ... тек қана өнер ... ... деп ... да, оны ... тең қойып, жаңсақ түсініктерге жол береді. Мәдениет ... күні ... ... ... Батыс дүниесінің ғана мәдениетін мойындап келді. Оларда мәдениет жасаушы тек еуропалықтар делінген теория белең алды. Бірақ Шығыс өркениетін жасаған ... ... ... ... ... өздерінің менменсіген қисындарынан бас тартуға мәжбүр етті.
Қазақтың дәстүрлі мәдениеті, құдайға шүкір, ... кем ... ... эпос ... алайық. Айтатынымыз да, мақтан ететініміз де - осы эпостарымыз. Кең қарымды, кең ... ... ... - ... ... эпос ... ... саусақпен санарлық. Батысымызда байырғы гректер мен тудырса, Шығысымызда үнділер мен ... одан ... ... ... , , ... ... эпостар туған. Эпостық жырлары бар елдер осылар ғана. Мүйізі қарағайдай ... бар ... 8-ақ бет ... мен ... ... ... 800 ... құрады. Мінеки, эпос деген осы. Эпостардың туу себебіне қатысты үлкен-үлкен өте жақсы ғылыми зерттеу ... ... Эпос - соны ... елдің этникалық қарымының нәтижесі. Демек, Евразияның ұлы даласындағы бабаларымыздың сөз өнерінің асқақ биігін туындатқанын байқаймыз. Тіпті, ... ... ... қарасаңыз, бірінші ауыз әдебиеті, содан кейін жазба әдебиеті дейді. Ал, бізде ауыз ... мен ... ... арасында бес ғасыр жыраулар поэзиясы жатыр. Аталған бес ғасыр поэзиясы - тәңір тектес ... сөз ... ұлы ... ... ... ... айтқанда: бiрiншiден, қазақтың қаймағы бұзылмаған тiлiн, дәстүрлi дiнiн және ... ... ... ... қазақтың ұлттық рухын, мiнез-құлқын, моральдық қасиеттерiн әкелдi; ... ... ... ... ... ... ... қазақтың дәстүрлi емшiлiк өнерiн әкелдi; бесiншiден, қазақтың дәстүрлi ән-би, музыкасын жеткiздi. ... ... ... ... ... ... құдай ретінде қадірлеу осы мәдениеттің маңызды бір қасиетіне жатады. Аспанды құдай деңгейіне көтеру, одан ... ... бұл көне ... мен ... ... ... ... екені ғылымға белгілі. Қазақтардың ата-тегі түріктердің басты құдайы -- Көк Тәңірі. Оның рақымымен елді билеген қағандар деп ... ... ... ... ... ... Көк Тәңірімен байланыстырылған. Аспанды және оның шырақтарын қадірлеу түрік өркениетіне жататын барлық халықтардың дүниетанымының маңызды белгісі. Мысалы, эпосында Оғыз ... өз ... атын Көк, Күн, Ай, ... Тау, ... деп ... мәлім. Табиғи күштерді пір тұтудан тәңірілік дін көп құдайылық деген түсінік тумауы керек. Исламға дейін қазақтарда нақтылы ... ... жоқ ... ... ... онша жанаса қоймайды. Себебі Көк Тәңірін көшпенділер жалғыз ... деп ... ... ... ... мен Алла ... ... Аспан мен Жердің үйлесімдік идеясы туралы Ш.Уәлиханов былай деп жазды, - .
Академик Ә.Марғұлан: - деп ... ... ... ... ... ... жүзінде дәлелдеген.
М.С.Мұқанов: -- ескертеді.
Ө.Жәнібеков дәстүрлі өнер, халықтың рухани әлемі дей келе, - деп оның тәрбие берудің барлық саласын ... ... тиек ... халықтың болмасын заттық, рухани мәдениетінің жиналу, жариялану, зерттелу тарихының басталған уақыттан дөп басып айту ... ... ... қаншалықты қөне болса, оның зерттелу тарихы соншалықты тереңге бой тартады.
Көшпелілердің ұлы өркениетін, мәдениетін сөз еткенде оны ешқандай ... ... ... ... ... ... көз ... отырып, оны халықтың рухани байлығының жемісі, заттық (тұрмыстық) мәдениеттің айқын айғағы ретінде зерттеу негізгі мақсат. Өйткені көшпелі ғұмыр мен ... өнер ... Ол ... ... Б.Сапарұлының кітабында жақсы айтылған: .
Ата-бабаларымыздың рухани болмысының еместігі көшпелілер мәдениетімен салыстыра қарағанда айқын байқалады. Көшпелілердің өмір ... ... ... ... табиғатты, космосты, яғни әлемді танып-білуде өзіндік ережесі болған, өткен мен ... ... ... ... ... қалыптасқан. Бұл номаттардың этномәдениетінің өзіндік ерекшелігінен айқын танылады. Өйткені халық өнері - ... ... мен ... өмір ... мен көзқарасының өзара байланысын береді. Бірақ қоғамдық сана шындықтың жансыз көшірмесі ... ол ... ... ... мәнін, көркем-эстетикалық идеяларын мағыналы мазмұнға айналдырған биік этникалық қасиеттерінің нышаны.
1.2. ... ... ... ... ... ауыз әдебиетінің ықпалы
Халық ауыз әдебиетінің оқушыларды тәрбиелеудегі бағыттары:
* Денсаулық
* Еңбек пен ... ... ... пен ... ...
* Эстетикалық
* Табиғатқа деген сүйіспеншілік
Ауыз әдебиетінің түрлері:
* Ертегілер
* Жұмбақтар
* Жаңылтпаштар
* ... ... ... ... ... балалардың ой-өрісін, санасына туған тіліне, халқына деген сүйіспеншілігі мен мақтаныш сезімін ұялатып, қиялдарын ... ... ... бойларына сіңіру, ана тілі мен Отанына, тарихы мен мәдениетіне деген сезімдерін қалыптастыруда ... ... ауыз ... орны ерекше. Ұрпақтан ұрпаққа жалғасып келе жатқан халқымыздың ауыз әдебиеті - мектепке дейінгі жастағы балалардың ой ... ... ... ... тіл ... ... ... пайдасы ұшан-теңіз...
Халық ауыз әдебиеті - халық шежіресі. М.Горький деген. Ауыз әдебиеті де, жазба ... де ... ... ... дамытуға, қиялын шарықтатып, тіл байлығын молайтуға ауыз әдебиет үлгілері - ... ... ... ... ... ... пайдасы ұшан-теңіз. Әрине, ауыз әдебиеті үлгілерімен балаларды таныстыру үшін алдымен ... ... ... ... ... алу ... Материал мәтіннің мазмұны балаларды қызықтыратындай, жалықтырып жібермейтіндей шағын болу керек.
Ертегінің ... ... ... ... бар. ... ертегіні алсақ та, ол белгілі бір сюжетке құрылады, оқиғаның желісінің басталуы, аяқталуы, өзіндік шешімі болады. Ертегі баяу басталып, оқиға ... ... ... ... адам ... ... ... өткір сықақ-мысқылмен беріліп, бала сезімін селт еткізіп, күлкіге мәз етеді. Бала жағымсыз кейіпкердің жексұрын әрекетінен бой тартып жақсылыққа құмартады. ... әр ... ... ... ... бала санасына лайықтай жеткізу айтушының шынайы шеберлігіне тікелей байланысты.Бақшада ертегі оқу сабақта және сабақтан тыс уақыттарда өтіледі. Оқу ... ... жас ... орай ... ... тобында ауызша әңгімелеп беру тәсілі қолданылады.
Оқушылар оқығанды тыңдату және әңгімелеп беру қатар жүргізіледі. Мұндай мақсат - ... ... ... ... ... ... ... тыңдай білуге үйрету.
Бәріне белгілі болғанындай, қиял - ғажайып ... ... ... ... келгенде В.Я.Пропп мынадай қорытындыға келеді:- қызмет ететін тұлғалар - саны ... ... ... ... ... ал ... ... боп қала береді.Пропп жүйесінің 31 атқарар қызметі (функциясы) бар, олардың әрқайсысы ертегі әлемінің үлкен бөлігін құрайды..
Ұрпақ тәрбиесі қай ... ... күн ... ... ... мәселелердің бірі. Бала тәрбиесі ана сүтінен басталып, өмір бойы қалыптасқан күрделі құбылыс. Тәрбиенің ең алғаш негізі отбасынан қаланады да, одан әрі ... ... ... ... ... ... - ... басты мақсаты - жас ұрпақты ұлттық игіліктер мен адамзаттық құндылықтар, рухани - мәдени ... ... ... ... ... Ол үшін ... ... баланың күнделікті өміріне қажет мүмкіндіктер мен жағдайлар жасалған. Сондай - ақ, ... ... салт - ... бала ... жас ... ... мақсатында балабақшада және топтарда қазақ халқының тұрмысында қолданылатын бұйымдар жинақталған: ұлттық үй жиһаздары, ұлттық ыдыс - ... ... ... және т.б. Әр ... мерекелік шаралар қазақтың халық ертегілері мен кейіпкерлердің қатысуымен өткізіледі. Халқымыздың тұрмыс - ... ... ... ауыз ... ... саласының бірі - ертегілер. Өз тәжірибемде мектеп ... ... ... ең алдымен, ертегілер арқылы ұлттық дәстүрлер мен салт - сананың ... ... ... ... ... мазмұны арқылы ертегі кейіпкерлеріне қызықты және жақсы сыйлықтар дайындайды. ... ... ... ою - ... ... Бала өз ... ... ұлттық әдебиеттер арқылы танысып біледі. Ойын - тәрбие құралы деп ... ... ... ... ... ойын элементтері сабақтың тақырыбына сай алынады. Мысалы: , , . Бұл ұлттық - танымдық ... ... ... ... - ... ... ... Осы аптада тәрбиешілер мен мұғалімдер өз қолдарынан жасаған ұлттық бұйымдардан атты көрме ұйымдастырылды. Ұлттық тәрбие алған ұрпақ дені сау, ... ... ... еңбекқор, кішіпейіл болып өседі. Сондықтан да ұлттық тәрбие - ел болашағы.
Театрландырылған ... ... ... ... татрының қойылымын көру ... өзім ... ... ... топ балалары көрсетеді. Қуыршақ театры күнделікті ұйымдастырылған оқу іс- әрекетінде ... ... ... ... ... ... ... үшін қолданылады.
Мен біртіндеп ойындарды кеңейтемін, драматтизация ... әр ... ... ... ... ... отырып ойын тапсырмаларын біртіндеп ... ... ... жануарлар және құстардың ... ойын ... ... ... ... ... (күн көрінді - балалар қуанады, күледі, алақандарын соғады, орындарында секіреді)
* Кейіпкердің эмоциясын ... ... іс- ... ... ... ... ... Жақсы таныс ертегілер кейіпкерлерінің бейнесіндегі ойын - ... ... ... ... ... оқуы арқылы бір кейіпкермен мәтіндегі өлең арқылы ойын - әрекеті.
* Қысқа ... ... ... ... тәрбиешінің айтылуымен қойылатын ойын - әрекеті.
* ... ... ... ... ... ... ... саханалау.
* Халық ертегілеріндегі бірнеше ... ... ... әрекеттеу.
Ойнау дағдыларын дамыту жағдайында ойнау ... ... топ. ... ... үйрену.(жақсылықпен қарайтын, аяғына дейін тыңдайтын, қолдарын соғатын, артистерге ... ... топ. ... 1-ші ... ... ... ... қозғалысын, күшін, дауыс ырғағын, сөз ырғағы) арқылы кейіпкерге ену.
Үшінші топ. ... ... ... қарым-қатынас жасай білу, дауласпай, ... ... ... ... топтағы балалар ойынан бала біртіндеп көрермендер үшін жасалған ... ... Бұл ... ... театрландырылған ойынға қызығушылықтары тереңдей ... мен ... ... ... ... ... ... сезіне бастағанда олардың тілі, ойлау ... ... ... ... Қандайда да саханалық қойылымның алдында балалармен бірнеше кіріспе жұмыс ... ... ... ... ... не ... кезде ертегідегі кейіпкерлердің мінез-құлқына, дауысының ... ... ... аударылады.
2.Әр кейіпкердің киіміне көңіл бөлінеді. ... ... ... ... өзгертіліп отырады.
3.Сұрақ - жауап арқылы ... ... ... байқап, бағалап отыру.
4.Қимыл мен сөз арасындағы байланысын қадағалау.
2 Оқушылардың діни көзқарастарын қалыптастыру
2.1 Оқушылардың діни ... ... ... наным-сенімдері мен көзқарастары оның тарихына, рухани-мәдени, саяси өміріне үлкен әсер ететін фактор ... ... Дін - ... ... ... Дін тарихын білмейінше белгілі бір аймақты мекендеген халықтардың тұрмысын, өмірін, мәдени болмысының қыр-сырын терең тану ... ... яғни кез ... ... ... ... бастауларын, оның менталитеті мен дүниетанымын ұғыну үшін мәдени тұтастықтағы діни жүйелерді терең зерттеп, зерделеудің маңызы ерекше. Ежелгі руханиятта дін оның ... ... ... ... ... ... ... маңыздылығы арта түседі. Себебі дін өткен тарихи дәуірлерде мәдениеттің барлық салаларын қамтып жатты. Көптеген ... ... ... бір ... ... ... ретінде қарастырады. Н. Данилевскийдің, К. Ясперстің, А. Тойнбидің, О. ... П. ... ... ... ... діни ... бітім құрастырушы және мәдени айрықшалықты білдіретін нышан ретінде баяндалады. Үлкен өркениеттердің қалыптасуында ұлттық діндердің тар шеңберден ... ... ... ... ... мен ... ... жаңа мазмұндарын қалыптастыруы ерекше маңызды. Алайда, өркениет ағымына қосылған этностар мен этностық топтар өркениетке ор - тақ дінді, оның ... ... ... ... ... ... ... Олар халықтың әдет-ғұрпында, дүниетанымдық рәміздерінде, дүниені түйсінуінде, сезінуінде сақталады. Сол себепті қазақтардың діни ... Алла мен ... ... ... ... ... ... қазақ мәдениетінде қалыптасқан архетиптік наным-сенімдерден исламдық діни жүйеге ауысу ... ... ... және бұл ... ... бағытында өтті. Ислам діні мен араб мәдениетінің қазақ ... ... ... игі ... ... үйлестіруші қызметін теріске шығаруға болмас, алайда қазақтарды өзіндік ... ... ... ... ... ... ... тұрақтандырған архетиптік наным-сенімдерін ұмытпаған жөн, оларсыз мәдениетімізді ... ... ... ... ... діни жүйелерін қарастырғанда олардың бір-бірімен қатар дамығанын, оларды бөліп қарастыру тек ғылыми абстрактілеу арқылы, ... ... ... ... ... жөн. ... ... даму барысында олар бір-бірімен қабаттасып, тұтасып кеткен. Қазақтардың мифологиялық және архетиптік тарихи даму кезендерінде генотиптік діни жүйелер басым ... ... ... ... діни ... ... ... береді: "Генотиптік діни жүйе деп рулық-тайпалық қауымға тән ілкі ата текті қастерлеп, оларды жаратушы және ... ... ... салаларында шешуші күш ретінде қабылдайтын сенімдер мен нанымдардың ... ... ... сенімнің орталық бейнесі - аруақ". Ата-баба аруағын қастерлеу - сақтар заманынан осы ... ... ... ... Қазіргі күндері ел мен жерді жаудан жан аямай қорғап, ерлігімен, ... ... ... сол ... ... жадында сақталған Қабанбай, Бөгенбай, Наурызбай, Райымбек сияқты батырларды, Төле, Қазыбек, Әйтекедей билерді қастерлеп, оларға атап ас беру - осы ... ... ... ... ... о дүниелік болған адамның аруағын риза етуді парыз санаған. "Өлі риза болмай, тірі байымайды" деген халық ... ... ... ... айқын көрініс тапқан. Көне түркілердің генеалогиялық мифтері тотемистік нанымдардың да генотиптік сипатта болғандығын айқындайды. Түркілердің ұйытқысы ... ашин ... ... ... көк ... ... деп ... Адам баласы өз табиғатында тек тәндік қана емес, сонымен қатар руханилықтың бар ... ерте ... ... және ол осы ... мифологиялық тұрғыда бейнелеген. Мысалы, Өгізхан, Шыңғысхан туралы аңыздарда олар күн сәулесінен жаралған делінеді. Бұл аңыздарда хан қызы күн ... ... ... ... ... ұл туады. Аталған аңыздарда ел билеуші хандардың ... ... яғни ... ... деп тану мағынасында қолдану кейінгі кездерде қалыптасқан, ал олардың бастапқы мәні адамның руханилығын, трансценденттігін ... ... ... Көк аспанды, жұлдыздарды, күн нұрын -- жан тұрағы деп қарастыру оларды құдіреттендіруге жол ашады. ... ... бір ... адам болмыс пен сананың, тән мен рухтың аражігін ажыратады және соңғысын жоғарғы әлеммен байланыстырады. Исламға ... ... ... ... ... тәңірлік сенім мен шаманизм айрықша орын алады. Тәңірді зерттеушілердің тұжырымында еуроазиялық көшпелі шаруашылық - ... ... ... ... ... ... ретінде бейнеленеді, яғни ол көшпелілердің шындықтағы болмыс тәсілінен, дүние түйсінуінен туындаған. Академик Ғарифолла Есім ... ... ... ... ... - ... ... дін емес, ол Адам мен табиғаттың арасындағы үйлесімділікті мойындағандық деп тұжырымдаған. ... ... адам ... ... ... ... ... қарама-қарсы түсінікті қажет етпеген. Себебі, тәңір - деген табиғат, ол өмір сүру үшін ... ... ... ... ... ... ... Оны табиғаттың синонимі деп те қарауға болады. Адамның табиғатқа табынуы, бір жағынан, натуралистік түсінік болса, екіншіден, өзінен тыс рухты ... оны ... ... ... ... ... жемісі", - дейді. Яғни, біздің арғы ата-бабаларымызға догматталған діни жүйелерге қарағанда, ашық дүниетаным тұрпатындағы сенім көбірек тән, жан ... мен ... ... әлдеқайда жақын. Барлық діни жүйелердегі тәрізді тәңірлік сенім де табиғат күштерін құдіреттендіруден, құпия ... ... ... ... ... ... ... Тәңірге табыну діни түсінік эволюциясындағы табиғат діндерінен кейінгі жоғары саты болды. Барлық халықтар рухани дамуында діни көзқарастар эволюциясын ... ... ... оны бірінен соң бірі келетін діни жүйелер хронологиясы деп қарастыруға болмайды, шындық әрқашан теорияға қарағанда әлдеқайда күрделі, көпжақты болып ... "Ол ... - авт.) - әр ... ... көбіне табиғатқа, оның стихиялық күштеріне табынудың және ... ... ... біртіндеп дамуынан туған құбылыс. Тәңірліктің дүниетанымдық негізі дүниедегі заттар мен құбылыстар ... деп ... ... ... ... ... ол түптеп келгенде табиғатты құдай деп қарастыратын пантеизмнің негізін құрайды", - деп ... С.Н. ... ... ... сатысында Тәңір прото - қазақтардың құдайлар пантеонындағы жоғарғысы деп танылады. ... ... ... ... ілкі ... де табиғат объектілері мен құбылыстарын құдайландырып, оларға табынған. Тәңірлік діннің өзіне тән ерекшелігі - ол өзіне дейінгі діни ... ... ... ... ... бір жүйеге келтіріп синтездеуші рөл атқарады. Плано Карпини түркілердің бір құдайға иланатындығын айта ... "... оның ... олар ... айға және ... ... ... ... тамақ жеудің немесе су ішердің алдында сол ас-дәмдерінен ауыз тидіретін сыбаға арнап, су мен жерге де құдай деп табынады", - ... В.В. ... ... түркілер дінінің негізі Көкке (Тәңір) және Жерге (жер-суға) сыйыну болды", - деп ... ... ... барлықты жаратушы "объективті идея" ретінде қарастырса, жер-су - тіршіліктің тірегі. Бұлардан басқа көне түркілердің наным-сенімдерінде әйел-құдай - Ұмай ... ... Әйел ... Ұмай - ... мен бала-шағаның жебеушісі болған. Аталған үш құдай түркілердің пантеонында маңызды болып ... ... ... ... ... "Көк, Ұмай ... ... жер-су, міне, бізге жеңіс сыйлаған осылар деп ойлау керек!", - ... ... ... ... ... ол да ... пір ... туындайды. Алтайлық аңызда: "Үлген жаратылысқа дейін шексіз-шетсіз, түпсіз-тұңғиық теңіз ... ... ... ... ... Үлгенге судан Ақ ана шығып, оған жер мен аспанды жаратуды үйретеді" делінген. Бұл аңызда да ... ... ... қатынастар ықпалы байқалады. Матриархаттық-рулық қауымнан патриархалды қауымға біртіндеп өту барысында жер-су соңғы орынға ығыстырылады. Көк аспан ретіндегі Тәңір өзінің жоғарғы ... ... ... ... ... ... күшейіп, нығаюына байланысты ол зор, қаһарлы тұлға сипатына ие болады. Тәңір сөзінің этимологиясын С. Ақатаев "таң" және "ер" ... ... ... ... деп ... Бірінші буын "таң", автордың пікірінше, күннің шығуымен байла - нысты болса, "ер" - түрік тілдерінде ер адамды білдіреді. Осы ... ... "Күн ... "Аспан адам", яғни құдай дегенді білдіреді. Тәңірлік дін адамды өз іс-қимылына, әрекетіне, пиғыл-ниетіне есеп беріп отыруға ... ісі ... жолы ... ... ... қолдады, дейді, қателік жасап, адасса, "Тәңірім, кешіре гөр", - ... ... ... ... ... тигізген келесі діни наным-тип - шаманизм болды.
2.2 Оқушыларға қазақстандық діни ұйымдарды таныстыру
Ислам дінінде зорлық - ... жоқ. ... діні ... бостандығының кепілі дер едім. Себебі тарихтан білетініміздей мұсұлмандар билеген елдерде өз халықтарын түгелдей зорлықпен Ислам ... ... ... ... ... деген пікірлер айтады.Мен айтар едім нағыз демократия Исламда.Мысалы, ел билеу ісіне Құран Кәрім насихаттайтын маңызды екі ... ... ... - билікті сайлау,екінші қағида - ел басқаруда кеңесу. Осыдан біздің дініміздің орыны ерекше дер едім.
Шынай ... ... көре тұра ... ... ... жолында тайсалмай батыл болады.Игі істер жасайды.Ислам діні ... ... ... ... ... ... жұрттың көзігше жер - жебіріне жетіп сөккен емес.
Өзге елден ... ... ... ... ... көбеюде. Ұлтымыздың салт - дәстүріне ... ... ... ... Ислам дінін жамылып ислам құндылықтардың жоққа шығарып шет елден келген ... ... ... қара ... іске ... ... саны өкінішке қарай көбеюде.Олар жастар мен мектеп жасындағы балаларды теріс бағытқа ... ... діни ... ... қасиетті Ислам дінінің қазіргі заманда экстремизм, террор діні ... ... ... 7 ... пісіруге, бейіт басына баруға, ата - баба басында Құран ... ... ... ... кең ... Салафи>> сөзі Құранның бірнеше жерінде кездеседі. Негізінен , деген мағынаны береді.Ал қазіргі ... ... іс - ... ... Аяттарын өз беттерінше өзгертіп алған.
ұйымы. Олар өздерінің таза мұсұлмандар санап, өзгелерді кәпірге есептейді екен.Египетте ... ... бұл ағым өзге ... ... ... ... арасында жік салушы.Мемлекеттің саяси бағытын қабылдамайды.Олар дін ... ... ... мұсұлмандар арасында ірткі салып,олардың бірлік - ынтымағын бұзуға тырысады.Дау - жанжал туғызу ... ... ... ... ... ... кері ықпал жасайды.
деп аталатын діни ағым өкілдерінің ниеттері - ... пен ... ... қағидаларын аяқ асты етіп,Исламға жат жоспарларын жүзеге асыру.Олар адам ұрлаумен, қарақшылықпен айналысады.Осындай 7 адамнан тұратын топ 2008 ... ... ... ... ... ... тұжұрым жасасақ, бұл деген ұғымды білдіреді.Олардың екінші бір ата - , ... ... ... ... ... ... дінін өздері құрған ереже бойынша насихаттайды.Өздерін саясаттан бөлек ұстайды.Сақал қойып, ұзын көйлек киеді.Туған күнге, қайтыс болған адамның жетісіне, қырқына, ... ... ... ... бұл ... іс - ... тыйым салынған.
Түркияда пайда болған.
Ұйымның мақсаты - мелекет ... ... ... діни ... ... ... ағым елімізге 1992 жылдан бері келе бастаған.Өздері басып шығарған уағыз парақшаларын тарату арқылы қатарларын толықтыруға тырысады.
... ... ... ... ... бірі Мұсұлмандарды діннен аластату мақсатында пайда болған. Отанды қорғауды қажет деп есептемейді.Зиянды, жағымсыз әдеттермен айналысуға, сатуға, қолдануға ... ... ... Саясатқа бет бұрып мұсұлмандар арасында жан - жақты идеологиялық күресті күшейтіп, төңкеріс арқылы билікке қол жеткізуді көздейді.Хизбутшылар ... ... ... ... жақтан мемлекеттерге азамат соғысын ұйымдастыру;
2.Мемлекеттің эканомикасын құлдырату;
3.Ұлтаралық, дінаралық бүліктер туғызу;
4.Мемлекеттерге қару - жарақ есірткі заттарын тасымалдап апару. Ағым мүшелері ... ... де ... ... атын ... өз ... ... істерін жүргізушілер.Олардың аулақ болайық.
Сауд Арабиясында дүниеге келген.Мұхаммед ибин Абдулуаһһаб деген адам ... ... ... ... байланыстырып. Солардың ақыл - кеңесімен деген ... ... ... ... ... ... ... зиярат жасауға болмайды деп есептейді және дұға еткенде қол жаймайды:
4.Садақа беруге мүлдем қарсы, ... ... ... ... ... ... ... кришнайттер,саентологтар,мунистер, баптистер.Олар дін жолын табыстың көзіне айналдырғандар.Күллі әлемді евангелиендіру ... ... ... ... - ... ... ... жөнелтуде.
Секта - Орталық шіркеу немесе мешіттен бөлектенген діни топ, ... ... жеке ... үшін ... қол ... топ.
Теріс бағыттағы діни ағымдардың мақсаты
1.Басқа діндерге нұқсан келтіру, адамдарға деген жиіркенішті сезім тудыруды уағыздау.
2.Адам ойына ... ... ... ... ... ... қатынастарын бұзу.
5.Мемлекеттің тәуелсіздігіне нұсқан келтіру және мемлекет заңдарына бағынбау.
Саентологиядеген не?
Бұл өз мүшелерінен ақша сұрауды мақсат қоятын сектаның бірі. Американдық Рон ... ... ... ... - құрылым.Олардың сырт көзге білінбейтін гипнозбен,зомбыландырумен ... ішкі ... ... ... ... ... Сектаға тартылған адамдардың психологиялық күйі күннен күнге асқына береді.Нәтижесінде психиканың ауыр бұзылуына алып ... ... ... ... - ... ,>>Пеформия>>
Қорытынды
Баланың бойына ұлттық құндылықтың нәрін сеуіп, азамат қылып өсіру ұстазға да байланысты. Тәрбиенің түп қазығы ... ... ... ... да ... ... де білікті болуы керек. заңда бөлімінің ... ... ... әрі ... ... ... ... азаматы ұлтына, сенімі мен нанымына, саяси көзқарасымен, ұстаған бағыт-бағдарына қарамастан, өзі өмір сүріп, ауасын жұтып, игілігін пайдаланып отырған ... деп ... ... ... ... ... ... ұлттық салт-дәстүрлеріне құрметпен қарау, оның тілі мен ділін сыйлау, рәміздерін ардақтап, жетістіктеріне шаттану - қоғамның әрбір мүшесінің міндеті. Олай болса ... сана - ... сол ... ... мен салт ... ... негізінде дамыту керек, ұлттық құндылықты жастайынан бала бойына сіңіре білсек еліміздің ертеңі ашық, келешегі жарқын да нұрлы болмақ, несімен ерекшеленбек ... ... ... және ... ... ... жөн болар.
Мұғалім, ұстаздардың жұмысы қиын, жауапты, өте күрделі. Сондықтан балаларға сүйіспеншілікпен қарап, барлық ... ... оны ... сай ... ... Қазіргі оқушылардың ақыл-ойының дамуын зерттеу т.б. мәліметтерді әр кезде біліп отыру, тестік әдісті қолдану мектептерде орын ала ... ... даму ... ... алу, ... ... ... деген көзқарасын т.б. кейбір объективтік көрсеткіштерді назардан тыс қолдануға ... ... ... ... болса, сыныппен жүргізетін сынып жетекшісі. Ойымды тұжырымдай келе оқушылардың ұлттық құндылықтары мен ... ... ... сыныптан тыс тәрбиелік іс-шаралар арқылы қалыптастырып,ғылыми тұрғыда дәлелдеп дамыту біздің тікелей парызымыз.
Пайдаланылған әдебиеттер1. Ахметов Ш. Алматы ... ... М. ... ... 3-376. 3. ... ... ауызәдебиеті 2003ж. 34-536.4. Қазақ ертегілері: Аңыз, тұрмыс-салт, қиял-ғажайып, хаиуанаттар туралы ертегілер. Алматы 2004ж. 27-346.5. П.Мұқанов С. ... 1980ж. 122-126 б. 6. ... ... ... ... Алматы 1979ж. 12-376. 21. Бастауыш мектеп ІІҮ. Сайлыбаева 2004 №5 25-26 ... ... ... // О. Бартаева 2004 № 11 18-20 бет.8. Ұлағат // Р. Берекенова 2004 №2 47-49 бет.9. Ұлт тағылымы ... ... №4 17-21 ... ... ж. /42-43 бет. ... ... бет.C/11.Қоянбаев Ж.К. Педагогика. - Алматы, 2001.12.Әбілова З. Ә. Этнопедагогика. - Алматы, 1997.13.Табылдиев Ә. Қазақ этнопедагогикасы. - ... ... Қ., ... С. ... ... - ... 1995

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Тоғызқұмалақ8 бет
Әбіш Кекілбаев5 бет
19 - 20 ғ. басындағы Қазақстан мәдениеті8 бет
XV-XVIIIғғ. Қазақтардың дәстүрлі мәдениеті9 бет
Адамгершілік мәдениетін қалыптастыруға бағытталған эксперимент жұмысының мазмұны мен нәтижесі7 бет
Андронов және Дәндібай-Беғазы мәдениеті17 бет
Андроновтықтар. Беғазы-Дәндібай14 бет
Антика мәдениеті12 бет
Антика әлемінің мәдениенті10 бет
Ботай мәдениеті6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь