Несие жүйесі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

1.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ НЕСИЕ ЖҮЙЕСІН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ

1.1 Несиелік саясат және оның элементтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Несиенің қызметтері және оның экономикадағы ролі ... ... ... ... ... ... ... ..7
1.3 Несиелеуді ұйымдастыру принципі және несиенің формалары мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .8

2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАНКТІК НЕСИЕЛЕУ
ЖҮЙЕСІН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ ӘДІСТЕРІ

2.1 Қазақстан Республикасында банктік несиелеу жүйесінің қазіргі ... ... ... ..13
жағдайы және эволюциясы
2.2 «Банк ЦентрКредит» АҚ.ң несиелік қызметін талдау ... ... ... ... ... ... ... ... 19

3. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ НЕСИЕЛЕУ ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ

3.1 Қазақстан Республикасында коммерциялық банктердің қызметінің тиімділігін тереңдету мәселелері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .22
3.2 Қазақстан Республикасы коммерциялық банктерінің келешек даму перспективалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..31
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..33
Қазіргі нарық жағдайында несиелік жүйені мемлекеттік реттеудің маңызы зор, өйткені несие жүйесі елдегі ақша айналымын реттеу, заңды және жеке тұлғаларға әр түрлі қызметтер көрсету барысындағы қалыптасатын экономикалық қатынастарды реттеп, ақша айналымын тұрақтандырып, халықтың материалдық жағдайын жақсартады.
Қазақстан Республикасының несие жүйесінің тұрақтылығы, көбіне екінші деңгейлі банктердің тұрақтылығымен байланысты болып келеді.Төлемсіздік дағдарысы мен банктерге деген сенімсіздік көптеген банктердің қызметіне тосқауыл болып,банктердің сенімділігін қауіп алдына қойды, ал оған төтеп бере алмаған банктер банроттықа ұшырады. Ел экономикасында бірлескен және шет ел банктерінің, олардың филиалдарының пайда болуы бәсекелестікті одан әрі күшейтіп жіберді. Нәтижесінде, банктердің несие ресурстарының айналымдылығы төмендеп, мерзімі ұзартылған несиелердің көлемі өсті.
Несиелік жүйенің басты элементі ретінде коммерциялық банктер мен олардың несиелік қызметін айтуға болады.
Несиелік механизмнің қызмет етуін түбегейлі жақсартудың басты міндеттері несиені және банктерді басқарудың экономикалық әдістерін дәлелдеуді тәжіриебеде пайдалануды бірінші қатарға шығарады.
Бұл ақша айналымы және халық шаруашылығына тиімсіз және дәлелсіз несиелік салымдарды салудан, олардың құрылымының өзгеруінен, несиелердің уақытына және толық қайтарылуын қамтамасыз етілуін сақтайды. Ал ол өз алдына материалдық және ақшалай ресурстарды пайдалану тиімділігін жоғарлатады.
Тарихтың қай кезеңінде болса да, несие, алуан түрлі экономикалық және қоғамдық ойшылдардың назарын аударатын. Экономика ғылымы, өзінің пайда болған күнінен бастап несие жүйесінде кездесетін мәселелермен шұғылданып келеді. Ал, қазіргі нарық кезеңінде несиеге, экономикалық санат ретінде, аса көп көңіл бөлініп отыр. Өйткені, нарық кезінде несиелік қарым-қатынас ең жоғарғы рәсімделуіне жетеді. Несие экономиканың тұрақты, үздіксіз дамуына мүмкіншілік береді. Ақшадан кейін ізінше несиені ойлап шығару – адамзаттың данышпандық табысы. Себебі несиені пайдаланудың нәтижесінде шаруашылық қажетін және жеке қажеттілікті өтеу уақыты қысқарады. Қарыз алушы кәсіпорынның несие алу арқылы өз өндірісін кеңейтуге, ал жеке тұлғаның өз ісін ұлғайтуға, не болмаса қажетті заттарды болашақта емес қазір алуға мүмкіндігі туады.
Несиелік қатынастар екі жақты сипатқа ие және шаруашылық субъектілері үшін де бірдей қажет. Ақшаны несиелік мекемелерде сақтау – несиелік ресурстарды құруды білдірсе, ал оларды экономика және халық қажеті үшін орналастыру - несие беруді білдіреді.
Несиенің нақты көлемі туралы сұрақ түбегейлі зерттелген. Оны тек сандық жағынан нақты анықталған көлем деп ұғынуға болмайды.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Г.С.Сейітқасымов, «Ақша, несие, банктер»,Алматы «Экономика» 2001.
2. Мақыш С.Б. Aқша айналысы және несие, Алматы. Қазақ университеті, 2000ж.
3. Усов В.В Деньги Денежное обращение Инфляция М, «Банки и биржи», ИО «ЮНИТИ»,1999г.
4. «Қаржы – қаражат», №2/2006ж К.Шаяхметова «Банктік тәуекелдердің жіктелуі».
5. Е.Байжомартов, Е.Жатқанбаев, М.Есқалиев, К.Нәрібаев «Экономикалық теория негіздері» Алматы, «Санат», 1998ж.
6. Банк ісі.Г.С. Сейткасымов - Алматы. Каржы-каражат, 1998г.
7. Ә.Е.Ескіндіров, Д.Қ.Қабдиев, Т.Қ.Оралтаев «Экономикалық саясат», «Экономика» баспасы, 2002ж.
8. Б.А.Көшенова «Ақша, несие, банктер, Валюта қатынастары» Алматы «Экономика» 2000 ж
9.«Банки Казахстана» №2/2007ж Алдашов Б.А.
10.«Банктер және банк қызметі туралы» Қазақстан Республикасының Заңы 31.08. 1995ж.
11.С.С.Сахариев, А.С.Сахариева «Жаңа кезең – экономикалық теория», Алматы, «Дәнекер», 2004 ж.
12.Ютиш В.М., Бахарев В.А. Банки и банкиры Казахстана – Алматы: Дизайн Принт, 2004г.
13.Мақыш С.Б. «Коммерциялық банктер операциялары» Алматы. Қазақ университеті, 2008ж.
14.Закон Республики Казахстан от 30 марта 1995 г. «О национальном Банке Республики Казахстан».
15.Банк және банк ісі. И. Т. Балабанов.Алматы: 2002.
16. «Финансы и Кредиты» журналы №5/2006ж В.Владимирская «БТА Итоги 2005 года»
17.Қазақстан Қаржы қадағалау Агенттігінің мәліметтері, 2010ж.
18.Қаржылық жағдайдағы коммерциялық банктер.ПановГ.С.Москва, 1996.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................
.............................................3
1.ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ НЕСИЕ ЖҮЙЕСІН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 ... ... және ... ... ... және оның ... ... ұйымдастыру принципі және несиенің формалары мен
түрлері.....................................................................
................................................8
2. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДА БАНКТІК НЕСИЕЛЕУ
ЖҮЙЕСІН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ ӘДІСТЕРІ
2.1 Қазақстан Республикасында банктік несиелеу ... және ... ... ... АҚ-ң несиелік қызметін
талдау................................19
3. КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ НЕСИЕЛЕУ ЖҮЙЕСІН ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Қазақстан ... ... ... қызметінің
тиімділігін тереңдету
мәселелері..................................................................
.......22
3.2 Қазақстан Республикасы коммерциялық банктерінің келешек даму
перспективалары.............................................................
.......................................25
Қорытынды
............................................................................
..........................31
Пайдаланған ... ... ... несиелік жүйені мемлекеттік реттеудің маңызы
зор, өйткені несие жүйесі елдегі ақша айналымын реттеу, ... және ... әр ... қызметтер көрсету барысындағы қалыптасатын
экономикалық қатынастарды реттеп, ақша айналымын ... ... ... ... Республикасының несие жүйесінің тұрақтылығы, көбіне екінші
деңгейлі банктердің тұрақтылығымен байланысты болып ... мен ... ... ... ... банктердің қызметіне
тосқауыл болып,банктердің сенімділігін қауіп алдына қойды, ал оған ... ... ... банроттықа ұшырады. Ел экономикасында бірлескен және
шет ел банктерінің, олардың филиалдарының пайда болуы ... ... ... ... Нәтижесінде, банктердің несие ресурстарының
айналымдылығы төмендеп, мерзімі ұзартылған несиелердің көлемі өсті.
Несиелік ... ... ... ... ... банктер мен
олардың несиелік қызметін айтуға болады.
Несиелік механизмнің қызмет етуін түбегейлі ... ... ... және банктерді басқарудың экономикалық әдістерін
дәлелдеуді тәжіриебеде пайдалануды ... ... ... ақша айналымы және халық шаруашылығына тиімсіз және дәлелсіз
несиелік салымдарды салудан, олардың ... ... ... және ... ... ... етілуін сақтайды. Ал ол ... ... және ... ... ... ... қай ... болса да, несие, алуан түрлі экономикалық және
қоғамдық ойшылдардың назарын аударатын. Экономика ... ... ... күнінен бастап несие жүйесінде кездесетін мәселелермен шұғылданып
келеді. Ал, қазіргі нарық кезеңінде ... ... ... ... көп ... ... ... Өйткені, нарық кезінде несиелік қарым-қатынас
ең жоғарғы рәсімделуіне жетеді. ... ... ... ... ... ... ... кейін ізінше несиені ойлап шығару –
адамзаттың данышпандық табысы. Себебі несиені ... ... ... және жеке ... өтеу ... ... Қарыз
алушы кәсіпорынның несие алу арқылы өз өндірісін кеңейтуге, ал ... өз ісін ... не ... қажетті заттарды болашақта ... ... ... ... ... екі ... сипатқа ие және шаруашылық субъектілері
үшін де бірдей ... ... ... мекемелерде сақтау – несиелік
ресурстарды құруды білдірсе, ал оларды экономика және ... ... ... - несие беруді білдіреді.
Несиенің нақты көлемі туралы сұрақ ... ... Оны тек ... ... ... ... деп ... болмайды. Теориялық жағынан
бастысы өзгермелі жағдайда несиелендірудің қажеттілігі мен ... ... ... ... ... нақты көлемі түсінігімен қатар несиені нақты пайдалану
түсінігі бар. Ол ... ... ... мен ... ... нақты көрсеткіштер түрінде бекітіледі. Несиелендіру шектері
макроэкономикалық ... ... ... ... ... ... несиелер көлемі мен жиынтық қоғамдық өнім арасында). ... әсер ету ... ... ... қол жеткізуге болады. Оның
ішінде несиелендіруді кәсіпорындар мен ... ... ... ... өтімділігін сақтау шараларын ... ... ... ... ұйымдардың несиеқабілеттілігі туралы
ақпарат банктерге қажет. Өйткені, ... ... мен ... ... ... ... ... Ссудалық операцияларды
жүргізген кезде тәуекелділікті ... банк ... ... ... ... ... қол ... болады. Ал
ол несиені пайдалану шегі есебімен несиелендіруді ұйымдастыруға ... ... ... ... оның қолдану аясы елдің экономикалық
жағдайына байланысты ... ... ... ... экономиканы
орталықтанған жоспарлы түрде басқарудан нарықтық экономикаға өтуге
байланысты ... ... ... және ... несиелерді
пайдалану жаңартылды, сонымен бірге несие қатынастары мен несие көлемі де
өзгерді. Сондықтан курстық жұмыстың тақырыбы ... ... ... ... ... - ... ... несие жүйесін мемлекеттік
реттеудің әдістері мен рөлін анықтау.
Осы мақсатқа сәйкес келесі міндеттерді атап көрсетуге болады:
- ... ... ... ... ... реттеудің
теориялық аспектілерін анықтау;
- Қазақстан Республикасында банктік несиелеу жүйесінің қазіргі
жағдайы және эволюциясын талдау;
- банктік несиелеу ... ... ... ... жұмыстың зерттеу объектісі - «Банк ЦентрКредит» АҚ-ы.
Зерттеу пәні – несие жүйесінің негізгі элементі ... ... ... ... ... ... НЕСИЕ ЖҮЙЕСІН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ АСПЕКТІЛЕРІ
1.1 Несиелік саясат және оның элементтері
Несиелік саясат банктің несиелік қызметінің міндеттерін ... ... ... ... ... ... процесті ұйымдастыру
принциптері және тәртібін белгілейді. Несиелік саясат несиелік механизм
көмегімен жүзеге асырылады.
Несиелік ...... ... ... ... негізін және
несиелеу процесіне қажетті ... ... ... ... ... ... саясатты несие беруші банк пен ... ... ... ... ... несиелік саясат – бұл несиелік процесті ... ... ... мен ... ... ... ... несиелік жұмысын оның жалпы стратегияларына сай
ұйымдастыру негізін және несиелеу процесін қалыптастыруға қажетті құжаттар
(ұйымдастыру) жасау шарттарын білдіреді.
Жалпы несиелік ... ... ... болуға тиіс:
- нұсқаулық емес, яғни дерективті нұсқауларды қамтиды;
- нақты мақсаттарды іске асырудың бірнеше ережелерін қамтиды;
- оны іске ... ... ... ... нұсқаулықтарды қамтитын
құжаттардан тұрады.
Несиелік саясат банк ... ... ... ... ету үшін және несиелік қызметкерлердің лауазымды
міндеттерін анықтау үшін қажет.
Несиелік саясаттың маңызды элементі - банктегі ... ... ... (потенциалды қарыз алушыны нисиелеу мүмкіндігі туралы сұрақты шешу
барысында несиелік стандартты дұрыс қолдануға ... ... ... ... ... ... ... жасау; банктің несиелік
портфелінің жағдайында және оның ішінде проблемалық несиелерге қойылатын
жалпы бақылау).
Ішкі несие ... ... банк ... несиелеу мақсатын
қалыптастыруды және бұл мақсаттардың ... ... ... ... мақсаттармен қаншалықты сай келетінін анықтауды талап ... ... ... соң, ... ... банк
қызметкерлерінің қажетті несиелік операцияларды атқаруына ... ... ... ... және оған қоса ... ... мен несиелік
нұсқаулықтары жасалады. Несиелік стандарттар мен нұсқаулықтарды жасаудың
бастапқы кезеңі аяқталуына байланысты, бұл құжаттардың ... ... ... сараптауға берілуі тиіс. Сараптаушылардың талдауы
және ұсыныстары енгізілгеннен кейін несиелік саясат бойынша комитет ... ... ... ... саясатты және соған сәйкес
нұсқаулықтарды бекітеді. Несиелік саясат ... ... ... ... ... ... ережелерді де қамтиды. Мысалға, несиелік
саясатта бір қарыз алушыға келетін тәуекел анықталады. ... ... ... ... несиелердің несиелік құжаттарда деген мақсаттарға
сай берілуі де қарастырылуы мүмкін.
Несиелік ... ... ... ... ... ... Несиелік
комитет несие беру барысында қорытынды ... ... ... ... қамтиды.
Іс жүзінде несиелік саясатты іске асыру тәсілдері мен әдістерді ... ... яғни ... сай келетін төмендегідей үш құжат түрінде көруге
болады:
- несиелеу саясаты;
- несиелеу стандарты;
- несиелеу нұсқаулықтары[2].
Сондай-ақ аталған үш ... ... бір ... – “Несиелік саясат бойынша
жетекшілік ету” – біріктіріледі.
Несиелеу саясатында несиелеуді ... ... ... ... нақтылайтын несиелік нұсқаулықтары мен несиелеу ... ... ... мен ... ... ... ... қызметтерді атқарады:
- банктегі несиелеу процесін ұйымдастыруға бақылау жасауға негіз ретінде
болу;
- несиелеуді ... ... ... ... үшін ... және нұсқаулық ретінде болу;
- несиелік бөлімдердің жетекшілері үшін несиелік нұсқаулардың талаптарының
орындалуына бақылау ... ... ... ... және ... ... жұмыскерлерінің тексеруді жүзеге
асыруына негіз болатын талаптарды анықтау.
Коммерциялық банктердің ... ... іске ... ... ... жасалатын жұмысқа ерекше көңіл бөлініп және қосымша
бақылау жасауға тиіс.
Несие құрылымы несие беруші мен ... ... ... ... ... Мұндағы несие беруші мен қарыз алушыларды несиелік
мәмілеге қатысушы тараптар ... ... ... ... ... ... болады. Осы тараптардың біреуі болмаса несиелік мәміле жасалмайды.
Несие берушілерге ... ... ... және ... ... мекемелер мен қаржылық ұйымдар, сондай-ақ халықаралық қаржы ұйымдары
да ... ... ... ... коммерциялық формада берілуіне
байланысты несие берушіге өнім өндіруші кәсіпкерлер де жатуы мүмкін. ... ... ... ... ... қажеттілігі бар кез келген занды;
және жеке тұлғалар жатады.
Несиелеу объектісі - бүл ... ... ... яғни ... ... аясы деп ... болады.
Несиелеу объектісі материалды қүндылықтар, өндіріс және айналыс
шығындары түрінде, сол сияқты, егер ... ... ... ... ... банк ... ... ұйымның міндеттемесі ретінде
де болады.
1.2 Несиенің қызметтері және оның экономикадағы ролі
Әрбір ... ... мәні оның ... ... Ал оның әрбір қызметі басқа категориялардан ... ... ... ... ... ... ... құнды кейін өзінің алғашқы
иесіне өсім ақысымен қайтарып беру келісімі бойынша несие беруші мен ... ... ... ... ... ... Бұл қайта бөлу – несиенің
алғашқы ... ... ... ... ... не? Соны анықтау қажет, яғни
несиенің қайта бөлу қызметінің белгілері ... ... ... ... ... ... бір ... уақытша қолдануға тауарлы-
материалды құндылықтарды; ал басқа жағдайда ақша ... ... ... ... да ... мәні бірдей болғанымен берілетін зат әр түрлі.
Алайда заттың ... әр ... ... ... оның ... қайта бөлінетін затың құны.
Сонымен, несиенің қайта бөлу қызметіне құнды бөлу қасиеті тән. ... ... ... ... ... мен әр түрлі ұйымдар арасында
туындаса ол құнды аймақтықаралық қайта бөлу деп ... Егер ... ... ... ол ... салалық қайта бөлу, ал егер ... ... бір ... ... , ... басқа салада болса,
онда несиені ... ... бөлу ... ... ... ресурстарын пайдаланушы субъектілердің әр түрлі
деңгейіне байланысты да қарауға ... ... ... ... ... кәсіпорын деңгейінде құнның қайталама айналымы және
айналымы шеңберінде ақша ... мен ... ... ... Ал ... деңгейінде несиенің қатысуымен жиынтық өнім,
ұлттық табыс қайта бөлінеді. Айта келетін бірінші жәйт, несиенің ... ... көп ... ... ... құнның меншік ... ... ... құн ... берушінің меншігі болып қала береді.
Екінші, несиенің ... бөлу ... ... ... ... ... емес, тек
уақытша бөлініп шыққан құнды қамтиды.
Несиенің келесі ... ...... ақшаны несие операцияларымен
алмастыру. Тауарлы шаруашылықта нақты ақшаның орнына несие операцияларын
жүргізу үшін қажетті ... ... ... ... ... ... қызметтер үшін қолма-қол ақшасыз есеп ... ... ... бойынша бір шоттан екіншісіне ақша аудару қолма-қол ақша
төлемін ... ақша ... ... ... төлем айналымын
кеңейтуге мүмкіндік беріп, нәтижесінде айналыс шығындарын азайтады. Қазіргі
тауарлы шаруашылықта қарызға берілген шаруашылық айналымында жалпы ... ... ... ... ақша тек ... ... ... айта кету керек[3].
Нақты ақшаны несие операцияларымен алмастыру үшін бірсыпыра алдын ала
жасалған ... ... ... ... банк ... мен ... айналымын ұйымдастыруда оның маңызының
жоғары ... ... ... ... ... міндеттемесі бар төлем құжаттарының
еркін ... ... ... ... ақшаларын эмиссиялауы.
Несиенің экономиканы дамытудағы маңызы деп несиені қолдану әдістерін
пайдаланып, мемлекет пен ... үшін қол ... ... ... қолдану әдістеріне: оны қайтарып беру, белгілі бір ... ... ... үшін ақы ... ... маңызы, сонымен бірге оның ... аясы ... ... байланысты үнемі өзгеріп ... ... ... ... ... ... нарықтық экономикаға өтуге
байланысты біздің елімізде ... және ... ... жаңартылды, сонымен бірге несие қатнастары мен несие көлемі ... ... ... ... және ... формалары мен түрлері
Несиелеу принциптері несиенің мәнін жөне ... ... ... ... ... объективті экономикалық
зандардың талаптарын бейнелейді.
Несиелеу принциптері негізінде несиелік процесс, яғни ... ... ... және қайтарылуы жүзеге асырылады.
Несиелеу принциптеріне байланысты банктік несиелердің ... ... ... ... және ... ... ... айналымы
шеңберінде қатынасу нәтижелілігі және т.б. ... ... ... ... ... екі топқа
бөлінеді:
I топқа — жалпы экономикалык, тәртіптегі принциптер:
несиенің мақсаттылығы;
несиенің ... ...... ... ... ... ... мерзімділігі;
- несиенің қайтарымдылығы;
- несиенің төлемділігі;
- несиенің қамтамасыз етілуі салыстырғанда қаталдау болып табылады[4].
Мерзімділік — белгілі экономикалық ... ... ... ... ... бір ... Ол, яғни несие берушінің қарыз
алушыға берілген қаражаты ... бір ... ... ... ... сай
қайтарылуға тиістілігімен қорытындыланады. ... ... ... ... туындайды.
Несиенің қайтарылымдылығы оның экономикалык категория ретінде басқа да
тауарлы-ақшалай қатынастардың экономикалық категорияларынан ажыратылатып
ерекшелігімен сипатталады. ... ... ... ... ... - ... ажырамас бөлігі болып табылады.
Несиеге қойылатын сыйақы мөлшерлемесін несиенің бағасы деп ... ... ... нарық жүйесі тұсында ... үшін ... ... ... ... пен ұсыныс негізінде қалыптасады.
Несилеудің келесі бір принципі – берілген ссудалардың материалдық жағынан
қамтамасыз етілуі. Бұл ... ... ... ... ... категория ретінде шығуымен бірге келеді. Бірақ та, уақыт өте
келе, бұл принциптің мазмұны толығымен өзгерген.
Несиелеу механизмін ... ... ... ... механизмнің
"техникалық қабаты" ретінде бөліп қарастырады.
Несиелеу механизмі — несиенің берілу және ... ... ... ... сондай-ақ несиенің қозғалысына бақылауды қамтитын
несиелік механизмнің кұрамдас ... ... ... ... - бұл несиені пайдалану механизімін
білдіреді. Несиелеу механизмі - бұл несиені ғылыми ... тану ... Бүл ... ... ... ... ететін, өзінің
субъективтік сипаты бар механизм. Несиелеу механизмі өзінің мәні жағынан
несиелік ... ... ... ... ... кезеңдерді қамтиды:
-несиеге деген өтінішті қарау;
-несиелік қабілетін талдау;
-несиелік келісім-шарт жасасу;
-несие беру;
-несиелік мәміленің орындалуына бақылау жасау.
I кезең. Банкке келіп түскен несиеге деген ... ... ... ... ... осыдан басталады
Несиелік келісім-шарт екі ... ... ... ... ... Онда ... ... несиелеу мақсаты және объектісі;
- несиенің мөлшері;
- ссуданы беру мерзімі және қайтару шарттары;
- несиені қамтамасыз ету ... ... үшін ... ... ... несиенің қозғалысын және клиенттің қаржылық жағдайын бақылау үшін ... ... ... ... ... ... ... бақылау қызметі
II кезең. Несиелік келісім-шарттың мазмұнын келісуші жақтардың өздері
анықтайды. Несиелік қатынастарды ұйымдастыру тәжірибесінде кепіл туралы
келісім-шарттың орыны ... ... ... шарт ... ... ... ... заттар, бағалы қағаздар, басқа да мүліктер және мүліктік
құқықтар жатады.
Кепіл ... ... ... ... қарастырылады:
- Келісім-шарт жасасушы тараптар туралы мәліметтер;
- Келісім-шарт ... ... ... ... мен ... ... ... құқықтары мен міндеттері;
- Талап ету құқықтары;
- Кепілге қойған мүлікті ... ... ... ... Кепілге қойған мүліктің бұзылуына ... ... мен ... ... ... ... жауапкершіліктері;
- Ерекше шарттар;
- Дауларды шешу;
-Басқа шарттар;
- Кепіл туралы ... ... ... мен өзге де ... кезең. Несие беру кезеңі.
Бұл кезең ағымдық шот ашу, ссуданы беруді құжаттау тәртібін ... ... ... беру ... ... ... және ... шарттарын қамтиды.
IV кезең. Несиенің көлеміне байланысты әр түрлі берілу тәсілдері болады.
Біріншісі — ... ... ... ... ... ... ... жұмсалынады. Екіншісі — несие алуға қүқығы қосымша қаражаттарға
деген қажеттіліктің туындауына байланысты ... іске ... ... ... бір ... ... клиенттің құқығы бола отырып, ол оны алудан ... ... ... ... ... келмейді).
Несиенің мөлшері оны беру барысында несиелеу ережелеріне сәйкес анықталады.
V кезең. Несиені қайтару және оған ... ... ... жасау —
несиелік операцияның маңызды кезеңі.
Несиенің берілуі сияқты несиені қайтарудың ... ... ... жүзінде ссуданы қайтарудың төмендегідей көптеген варианттары болады:
- мерзімді міндеттемелер негізінде эпизодтық қайтару;
- меншікті қаражаттардың жинақталуының және ... ... есеп ... ... кажеттіліктің азаю шамасына қарай қайтару;
- алдын ала белгіленген сома негізінде жүйелі түрде қайтару;
- ... ... ... ... ... ... есептеу;
- несиенің қайтарылу мерзімін созу;
- мерзімі өткен қарызды "Мерзімі ... ... ... ... банк ... ... ... өткен ссудаларды шегеру.
Ссудалық қарызды қайтару туралы қарастырылған варианттар бұл ... ... ... жіктейді:
Қайтаруына қарай:
- несиені толық қайтару;
- несиені жартылай қайтару.
Қайтару ... ... ... бірден қайтару;
- несиені бөліп-бөліп қайтару.
Қайтарудың жүзеге асырылу уақытына қарай:
- ... ... ... ... несиені эпизодтық қайтару.
Қайтару мерзімдеріне қарай:
- несиені мерзімді қайтару;
- несиенің уақытын созып қайтару;
- несиенің мерзімін өткізіп барып қайтару;
- несиені мерзімінен ... ... ... ... клиенттің меншікті қаражаттары;
- жаңа несиені пайдалану;
- кепіл берушінің шотынан ... ... ... ... ... қаражаттар;
- бюджеттік түсім және т.б. [6].
Тауардың құны несиенің шекті сомасынан асып ... ... ... мен ... ... ... айырмашылық қолма қол ақшамен немесе
ақшасыз есеп айырысу ... ... ... ... ... ... кәсіп
орнының пайдасына несие сомасының проценті өндіріліп алынады: ... ... ... ... ... ... несиеснің қолданыстағы
мөлшерлемесін ескере отырып белгілейді, берілген несие сомасындағы тауардың
құнын сатып алушы айына бір ... ... ... мен ... болады.
Тұрғын үйге арналмаған жеке тұлғалар ссудасының ... ... ... әрі ... ... ... ... жатады.
Банк карточкалары үш тараптың қатысуларын ұйғарады:
- несие карточкасының эмитент - банкісі;
- несие карточкасның иесі;
- ... ... ... мен қызмет көрсетулердің төлем құралы
ретінде қабылдайтын сауда ұйымдарын.
Клиент несие карточкасын алу үшін банк белгіленген ... ... ... ... ... Тауарлар мен көрсетілген қызметтердің ақысын несие
карточкасымен клиент шотында қаражат ... ... да, яғни ... есебіне төлеуге болады. Банк өз қызметі үшін әрбір операцияның
сомасынан белгілі бір процентті ... ... ... ... ... ... жыл сайын белгілі бір соманы
карточкаға қызмет көрсетуі үшін және оны жыл ... ... ... ... Тұтыну несиесін тұрақты түрде берудің бұл тәсілі шет
елдерде де кеңнен ... отыр ... ... ... ... ... ... қаржы ассоциациялары осы пластикалық карточканың
иелеріне ... кез ... ... ... ... ... ... БАНКТІК НЕСИЕЛЕУ
ЖҮЙЕСІН МЕМЛЕКЕТТІК РЕТТЕУДІҢ ӘДІСТЕРІ
2.1 Қазақстан Республикасында банктік несиелеу жүйесінің қазіргі
жағдайы және эволюциясы
Бұрынғы КСРО, сәйкесінше ... ... ... ... ... ... ... бір деңгейлі банктік жүйе болған.
1990-1991жж. Қазақстанның тәуелсіздікті алу мен нарықтық қатынасқа
ауысу негізінде банктік ... ... ... ... ... Ол үшін ... ... банктік жүйесін қайта құру үшін заңнамалық негіз құрылды
- «Қазақ КСР ... және ... ... ... жаңа заң ... ... ... рет коммерциялық банктің анықтамасы мен басқа да
несиелік мекемелерді (өзара несиелендіру қоғамы, зейнетақы, ... ... ... ... бекітілді. Жеке меншік банктерді ашуға,
сонымен қатар шетел капиталының қатысуымен банктерді ашуға рұқсат ... ... бұл ... ... КСР ... ... ақша - несиелік
аймағындағы негізгі мақсаттары мен функциялары бекітілді, коммерциялық және
мемлекеттік банктермен ... ... ... ... ... ... ... ашылуы мен тоқтатылуының тәртіптері
мен мемлекеттік банкпен коммерциялық ... ... ... мен ... ... ... ... жүйесі 1991 жылы мемлекеттік кешендік банктердің
қайта құрылуымен және КСРО мемлекеттік банкінің республикалық бөлімдерін
зайырлы ... ... ... тән функциялармен қамтуымен, сонымен
қатар бірінші коммерциялық банктердің ашылуымен бірге құрылды[15].
Жаңа банктік жүйенің ... ... ... ... ... Банктік
жүйенің екінші деңгейі ... КСРО ... ... ... ... ертеде болған мамандандырылған банктер
негізіндегі ... ... ... ... ... ... ... (Кредсоцбанк), Казсбербанк,
Агропромбанк.
1993 жылдың сәуірінде «Қазақстан Республикасындағы банктер туралы» және
«Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... ... тек банктік қызметке қатысты ... ... ғана ... ... ... ... мен ... кеңейтілді.
1993 -1994 жылдары коммерциялық банктердің саны 204-ке жетті, ... ... ... болды. Ұлттық Банктің алдында банктік секторды
сауықтандыру мәселесі тұрды. Банктерді құру мен олардың қызметтері ... ... ... ... ... ... ... банктік қызметті
реттеу бойынша неғұрлым кең өкілеттілігі 1995 жылдың 31 тамызында ... ... ... мен ... ... ... ... жасалған «Қазақстан Республикасындағы банктер мен банктік қызмет
туралы» заңның күшімен ... ... ... ... ... бері өзгертулер мен қосымшалар 12 рет енгізілді. Банктік
заңнаманы жетілдірудің негізгі мақсаты ... ... іс ... мен ... ... ... стандарттар бойынша, ең алдымен
банктік қадағалау бойынша Базельский комитетінің негізгі қағидалары бойынша
реттеу табылады.
FSAP бағдарламасы шегінде МВФ және ВБ ... ... ... ... ... ... ... ұстануды бағалауға сәйкес,
2000 жылдың басына құқықтық жүйе толығымен ... ... ... ... Бұл ... ... қаржылық ұйымдармен де расталады,
мысалы Еуропалық Қайта құру мен Даму ... ... ... ... құрылуына жасалған бағалау бұрынғы социалистік лагерге
кіретін мемлекеттер арасында тек ... ... мен ... ... ... ғана жол ... ... сүйене отырып, 1995 жылы банктік қадағалаудың өкілетті
органы ретінде Қазақстан Ұлттық Банкі банктік жүйені ... ... ... ... ... ... қайта құрудың бірінші бағдарламасы 1995
жылға сол жылдың 15 ... ... ... ... қаулысымен бекітілді. Реформаның ... ... ... ... ... ... ... қысқарту болып
табылады. Банктер халықтың жинағын, шаруашылық субьектілердің бос ... және ... ... ... ... экономиканы несиелеуді
қамтамасыз ету керек болатын.
Қазақстан республикасының Басқармасымен мемлекеттің банктің жарғылық
капиталындағы үлесін азайту ... ... ... ... 1997-2001жылдарға Қазақстанның Акционерлік Халықтық Жинақтық ... ... ... ... ... ашық ... АҚ ... мемлекеттік пакетін
айырбастауды аяқтау;
- «Туранбанк» коммерциялық акционерлік Банкі және «Алем Банк Казахстан»
акционерлік Банкі ... ... ... алу, ... ... Банк»
АҚ ауысуы және банктерді жекешелендіру бойынша тендер жүргізу;
- «Казкредсоцбанк» ашық ... АҚ ... ... сатып алу және оның
«Жилстрой-банк» АҚ қосылуы, ... ... ... ... АҚ ... ... тендер жүргізу.
Банктік секторды тұрақтандыру мен дамыту мақсатында 1996 жылдың аяғында
екінші деңгейлі банктердің халықаралық стандарттарға көшу ... оның ... ... ... ... ... активтердің сапалылығына, менеджмент деңгейіне, бухгалтерлік
есепті жүргізуге, ақпаратты таратуға қадамдық жету қарастырылды.
2001 жылдың 1 ... ... ... 11 банк - I топқа, 24 банк - II
топқа жатқызылды, 12 банк ... ... ... ... ... ... ... өз қызметтерін
жүзеге асыратын жоғары капиталданған банктер кіретін тұрақты банктік жүйені
құру болғандықтан банктердің саны қаржылық жағдайы тұрақсыз ... ... күрт ... ... қоса ... айта ... жөн: ... деңгейіне деген қатаң талаптары банктік секторды сауықтандыруды
тездетті, көбінесе банктердің қосылуы, төмен капиталданған банктердің ... ... ... ... жандануы байқалды. Қаржылық
тұрақсыз және төлемқабілетсіз банктерге ... ... ... ... ... шығарылған лицензиялар мен мәжбүрлік ... ... жылы ... ... және ... болып бөлінді, банктік
қызмет түрлерін кеңейту қарастырылды, ... ... ... ашу ... ... ... ішкі бақылау мен банк үрдістеріне қатаң
талаптар қойылды, CAMEL жүйесі ... ... ... ... ... түрі ... жылы Қазақстан Ресубликасының басқармасы мен Ұлттық Банкінің
шешімі бойынша ... ... ... ... ... ... (ЕЖАБ)
енгізілді, ол Ұлттық Банктің қол сұғуынсыз валюталық нарықта ... ... пен ... негізінде қалыптасуын қарастырады, теңге 1998
жылда болған дағдарыстан кейін, әсіресе Ресейде күрт өсті. Банк қызметінің
сандық көрсеткіштері оларды қайта ... ... ... ... Мұнымен
қоса, несие алушының қаржылық жағдайының нашарлауы нәтижесінде ... ... ... ... ... және провизияларды құрудағы
шығындар өсті. Бірақ банктердің жоғары ... ... мен ... ... ... ЕЖАБ жүйесін енгізу банктердің қаржылық
тұрақтылығы мен банк ... ... аса әсер ... жылы ... деңгейлі банктерде жеке тұлғалардың салымдарын
(депозиттерін) міндетті түрде кешенді кепілдендіру (сақтандыру) ... банк ... ... ... ... өсіртті, соның
арқасында халықтың банктік секторға деген сенімі артты, ал бұл ... ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады. Бұл мәселені шешу үшін 1999 ... ... ... Банк болып табылатын «жеке тұлғалардың
салымдарын (депозиттерін) кепілдендіретін (сақтандыратын) ... ... ... ... ... Қазақстанның банктік ... ... ... енгізудің жағымды нәтижесі болып ... ... ... ... өсуі, олардың
бәсекеқабілеттілігінің өсуі, банктік ... ... ... ... жылы ... ... ... заңнамалық актілеріне
өзгертулер мен қосымшалар енгізілді, оған сәйкес банктік ... ... ... ... ... оны ... процедуралары қатаңдалды,
сонымен қатар жеке тұлғалардың салымдарын (депозиттерін) міндетті түрде
кешенді кепілдендіру (сақтандыру) жүйесінің қызметімен ... ... ... ... мемлекетпен бекітілген шаралар банктермен
тартылған жеке ... ... ... ... ... ал ... банктік жүйеге деген сенімін білдіреді. Қазіргі ... ... ... ... жеке ... екінші деңгейлі банктердің 34-нен 20-
сы табылады. Яғни барлық банктердің 60%, ал кепілдендірілген салымға барлық
жеке ... ... 59% ... ... осы ... халықтың
бантік секторға деген сенімін арттырудың негізі ... ... ... ... ... бойынша (140 АҚШ дол.) Қазақстан ТМД ... ... ғана жол ... ... 1 қаңтардағы жағдайы бойынша Қазақстанда 47 банк жұмыс
істеп тұрды, оның ішінде 1 банк 100% ... ... ... ... ... ... ... 16 банк шетел қатысушыларымен (12 еншілес
банктерді қоса) [16].
Халықаралық агенттіктерден алынған ... ... 2002 ... 8 ... ... ие ... ... қатар бас банктер мен 10 еншілес
банктерді де; ... ... ... ... ... мен ... ... халықаралық капитал нарығына шығуы әлемдік
экономикадағы интеграциялық үрдістердің дамуын көрсетеді.
Нәтижесінде ... ТМД ... ... ең ... ... келе жатқан,
мемлекеттік органдардың қол сұғушылығынан қорғалған, тұрақты және таза
банктік жүйе құрылды 2004 ... 1 ... 35 банк ... көрсетіп
отырды, оның ішінде мемлекеттік - 2, шетел қатысушыларымен - 16. ... ... ... ... ... ... есеп ... стандарттары бойынша жұмыс істейді.
Банктердің жиынтық меншікті капиталы 198,6 млрд. теңгені (1,3 млрд. ... ... ... ... - 1,5 трлн. теңгені (10 ... ... 2003 ... ... жиынтық активтері 46,5%, ал халықтың
салымдары - 33,8% ... Банк ... 58% ... ... ... ... ... үшін экономиканың нақты секторын несиелеу
операциялардың приоритетті түрі болып қала береді. 2003 жылы ... ... ... өсуі 2002 ... ... 45,5% ... жылы 2003 ... салыстырғанда - 51,7 % құрады. Экономика дамуы үшін
жағымды жағдай экономикадағы несиелердің ... ... орта және ... несиелердің үлесінің өсу ... ... ... үлес салмағы өсуде (кесте 1).
Кесте 1.Екінші деңгейлі банктердің өсу қарқыны
| |Банктік сектордың құрылымы ... ... ... | | | |0 | |
| |1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... саны |44 |38 |35 |35 |
| |1 |2 |3 |4 |5 ... ... ... |400 |367 |376 |378 |
| ... саны | | | | ... ... ... есеп |1020 |1046 |1077 |1087 |
| ... ... саны| | | | ... ... ... |8 |7 |7 |7 |
| ... ... саны | | | | ... бейрезидент-банк өкілдерінің |12 |14 |19 |18 |
| ... | | | | ... ... ... |10 |10 |10 |10 |
| ... ... бар ... | | | |
| ... | | | | ... ... ҚР ... ... ... ... жиынтық активтері 2010 жылға 68% - 4 515 млрд. теңгеге өсті
(АҚШ-тың 33,5 млрд. дол.), бұл 2008 ... ... ... өсуі ... ... 1) [17].
Банктердің жиынтық міндеттемелері 68,6 % - 4 073,4 млрд. ... ... ... ... ... оның 50,2% ... ... алдындағы
міндеттемелері, бұл дегеніміз, жоғары халықаралық дәрежесі бар ... ... ... ... ... өсуі ... ... сектордың капитализациясы несиелік ұйымдардың активтерімен
салыстырғанда озық ... өсіп ... ... ... ... жиынтық капиталының көлемі 2005 жылы 69,2% өсіп, 2006 жылдың
1 қаңтарына 586,9 млрд. теңгені (АҚШ 4,4 млрд. доллары) ... ... ... ЖҰӨ ... ... 8% ... және жеке тұлғалардан (банктер мен халықаралық қаржылық
ұйымдардан басқа) ... ... ... жалпы сомасы 2005 жылы
56,9% өсіп, 2006 жылдың басына 2 523 млрд.теңгені (АҚШ 18,8 ... ... ... ... 1 484 ... ... 2 592
млрд. тенгеге (АҚШ 19,6 млрд. доллары) дейін өсті, 2004 жылға өсім 74,6%
құрады. ... ... ЖҰӨ ... ... ... ... ... - Қазақстанды шығысеуропалық мемлекеттермен салыстыруға болады
деген сөз.
Алдында ... ... ... ... ... ... ... түрі болып табылады, бұған сонымен қатар
келесі кесте куә болады: коммерциялық банктердің ... 60% ... ... ... ... ... құрылымындағы несиелердің
үлес салмағы, пайызбен
| | |2009ж |2010ж |2011ж |
| |1 |2 |3 |4 |
|1 ... ... |63,3 |63,8 |72,3 |
|2 ... |65,1 |64,6 |72,1 |
|3 ... |77,1 |59,7 |68,8 |
|4 ... |70,3 |62,4 |67,5 |
|5 ... Банк |44,5 |54,0 |66,0 |
|6 ... Банк |59,6 |74,6 |63,9 |
|7 ... ... |67,3 |68,9 |63,3 |
|8 ... Банк |66,3 |76,6 |62,6 |
|9 ... Банк |42,4 |59,7 |60,3 ... |АТФ Банк |65,7 |68,8 |49,2 ... ... ... |62,2 |65,3 |64,6 |
2 ... мәліметтері бойынша екінші деңгйлі банктердің несиелеу көлемі
жылдан жылға өсіп ... көре ... 2010 жылы 2009 ... ... ... ... 505882 млн. теңгеге немесе 51,7%
өсті, 2011 жылы 2010 жылдың көрсеткіштерімен ... ... ... 1108080 млн. теңгеге немесе 74,7% өсті. Егер 2011 ... 2008 ... ... ... ... өсу ... ... көреміз[17].
Кесте 3. Экономика кешендері бойынша екінші деңгейлі банктердің
несиелерінің динамикасы, 2008-2010 жж., млн. ... |2008 |2009 |2010 |
|1 |2 |3 |4 ... ... |978128 |1484010 |2592090 ... ... | ... |273486 |289614 |437726 ... шаруашылығы|117355 |125204 |163990 ... |75179 |158799 |313488 ... |31453 |56201 |96048 ... |7729 |20670 |21697 ... |276892 |398624 |638346 ... |196035 |435898 |920792 ... алушы ретінде әр түрлі кешендердің кәсіпорындары бола ... ... ... ... ... ... талдай
отырып келесідей қорытынды жасауға болады: сауда ... ... ... ең ... үлес салмағы келеді (24,6% - 2010ж). ... ... ... ... тауарлық-делдалдық қызмет
кәсіпкерлік қызметтің негізгі түрі болып табылады. Екінші орында берілген
несиелердің көлемі бойынша өндірістік кәсіпорындар ... (16,9% - ... ... ... кәсіпорындарды несиелеуде рөлі үлкен. Несие алушының
берілген категориясына несиелерді берудің жағымды тенденциясы байқалады.
2010 жылы 2008 ... ... ... ... ... несие көлемі 273956 млн. теңгеге немесе 139,6% өсті
2.2 «Банк ЦентрКредит» АҚ-ң ... ... ... депозиттік қоржыны ағымдағы шоттардағы қалдықтарды ... ... 1 ... ... ... Жеке ... – 42 840 млн. теңге;
– Заңды тұлғалар – 47 836 млн. теңге.
Жеке тұлғалардың депозиттері бойынша ... ... ... ... ... ... арасындағы банктің нарықтық ... ... ... Берілген көрсеткіш 1.01.10 жылға 9,6% құрады, ... 1 ... ол 6,2% ... жыл бойы ... ... ... 16 088 млн. ... өсті және
2010жылдың 1 қаңтарына 58 928 млн. теңгені құрады[18].
2010 жылдың 1 қаңтарына банктің несиелік ... ... ... 42 234 млн. ... (79,3%) өсіп, 95 539 млн. теңгені ... ... 1 ... ... қоржынның көлемі жылдың басынан 121 381
млн. теңгеге (127%) өсіп, 216 920 млн. ... ... ... ... қатты өсуі ресурстық базаның кеңеюімен және ... және ... ... ... ... банк ... сонымен қатар, бөлшек және ипотекалық несиелеудің әр түрлі
бағдарламаларын дамытумен байланысты. ... қоса ... ... ... ... байқалды - жылдық 15,5%-дан 14,7%-ға дейін,
2009 жылы жылдық 14,7% -дан 14,6% -ға ... ал бұл ... ... жалпы тенденциясының пайыздық ставкасының төмендеуімен
байланысты.
Несиенің жүруі ... ... ... ... ... ... жүреді, ал бұл соңғы жылдардың ... ... ... ... ... үш жылдан асатын несиенің
едәуір өсуі мемлекеттегі жалпы экономикалық жағдайдың ... ... ... ... ... қатар банктің
ұзақмерзімді ресурстарының артуымен түсіндіріледі, ал бұл банкке орта ... ... ... клиенттердің қажеттілігін
қанағаттандыруға жағдай жасады.
Банк Еуропалық реконструкциялық және даму ... ... ... ... шағын бизнес субъектілерін несиелеу бағдарламасында бесенді
қатысады, негізгі көмегі ... ... ... ... ... жеке
кәсіпкерлік қызметті дамыту табылады. 2009 жылы берілген бағдарлама бойынша
38 млн. АҚШ ... ... 6 513 ... ... ... ... ... экономикасын дамыту бойынша басқа да
бағдарламалар іске асырылады:
– астықты қолхат бағдарламасы;
– агротехниканы ... ... ... ... ... даму ... және ... банктің агенті бола отырып, Банк
ауылшаруашылық кәсіпорындарды қолдау Бағдарламасын іске асыруға белсенді
қатысады.
Қазақстанның даму ... ... ... ... инвестициялық және қысқамерзімді эксперталды қаржыландыруды
төмен пайыздық ставкамен алуға жағдай жасайды.
Банк 20010-2012 жж. тұрғын үй құрылысы бойынша ... ... ... ... органымен бірге банк шағын және орта ... мен ... ... іске ... ... ... Қазақстанның
ауылшаруашылық министрлігінің «айналым қаражаттарын толтыру ... ... ... ... ... екінші деңгейлі банкпен
берілетін несие бойынша сыйақы ставкаларын субсидиялау» ... ... ... ... ... және ... ипотекалық
компанияларының бағдарламасы шегінде ипотеклық несиелеуге үлкен мән ... ... ... ... ... ... бойынша мемлекеттік ... ... ... әлі ... ... ұстануда.
Бұдан басқа, банк өзінің клиенттеріне қаржылық құралдардың кең түрдегі
таңдауын ұсынады, сонымен қатар, ... ... үшін ... ... несиелік қатарын тартуды қоса, ал бұл
арзан несиелік ресурстарды қолдануға мүмкіндік береді.
Бөлшек несилеу Банк ... ... ... басты
ерекшелітерінің бірі болып табылады. 2010 жылы банк осы ... ... ... ... 12 айы ... ... 25,5 мыңнан асатын қаражат берілді.
Бөлшек несие жалпы соманың 21,5 ... ... ... құрайды, оның
ішінде:
– 21,8 мың несие несиелеудің ... ... ... 13 ... асатын сомаға берілді;
– 3,7 тыс. несие Қазақстандық ... ... ... 8,5 млрд. теңгеден асатын сомаға берілді.
Жеке тұлғалардың ссудалық қоржыны 25 млрд. деңгейіне жетіп, екі есеге
өсті.
Банктегі ... ... ... ... ... несиелеу табылады.
Ипотекалық несиелеу бойынша банктің негізгі серігі болып «Қазақстандық
ипотекалық ... АҚ ... ... ссудалық қоржынында 2010
жылдың қараша айының басында банк несиесінің үлесі 40% астамын құрады. Егер
ипотекалық ... ... ... ... онда банк ... 14% (134 ... дол.) құрайды.
2010 жылы мерзімі үш жылдан он жылға ... ... ... ... ... ... жүйесі бола отырып, банк Қазақстанның барлық
аймағында әр ... ... жеке ... ... өнім ұсынады.
2010 жылы бөлшек несиелеу бойынша банктің нарықтық ... 4,2% ... ... ... ... ... ... жек тұлғалардың
ссудалық қоржыны 2010жыл бойы 314% немесе 4,1есеге өсіп, ... ... ... ... ... 2010 жылдың басында көрсеткіш тек ... ... ... жыл бойы ... несие бойынша 38 273 несие 36 132 млн.
теңгеге берілді және ипотекалық несие бойынша 6 915 несие 25 739 млн. ... ... ... ... ипотекалық несиелеудің көлемінің өсу темпінің
динамикасының логикалық салдары болып табылады. Егер орта есеппен алғанда
барлық бөлшек несиелеу ... ... ... ... ... ... ... бойынша 6есеге өседі.
2010 жыл бойы нарыққа «Шұғыл несиелер» атты жаңа ... ... ... ... ... бөлімшелердің құрылымдық қайта
ұйымдастырылуы жүргізілді.
Қазіргі уақытта банк әр ... ... ... ... дайын. өнімдер
бойынша жұмыс істеп, банк несиелеу жағдайын клиент талаптарына ... ... ... ... ... ... ЖЕТІЛДІРУ ЖОЛДАРЫ
3.1 Қазақстан Республикасында коммерциялық банктердің қызметінің
тиімділігін тереңдету мәселелері
Қазақстандық банк секторы ... ... ... ... ... ... не біріктіру есебінен арылып келеді. 2004 жылдың басында
олардың саны 47 болса, ... - 35, оның 16-сы ... ... ... ... ... ... деңгейдегі банктердің саны бұдан да азаюы мүмкін.
Өйткені межелеген мерзімде халықаралық стандартқа көше ... ... ... ... ... ... ұйымдар болып қайтадан құрылу
немесе өз еркімен таратылу ... ... ... ... тура келеді.
Бұған 2004 жылы наурыз айында біріккен “Алматы ... мен ... ... ... ... ... Жалпы еліміздің банк жүйесінде
болып жатқан мұндай өзгерістерді банктерге Үкімет не Ұлттық Банк тарапынан
жасалып ... ... деп ... ... сапалық талап ету деп
түсінген жөн. Өйткені, банктерде шығарылған заңды және жеке ... бос ақша ... ... жеке ... ... ... экономикасының азаюы банк жүйесінде әлде де ... ... орын алып ... ... ... бірі - меншікті
капиталдың көлемінің төмендігі. Жалпы банктің ... ... ... ... оның ... капиталының көлемі қаралады. Өйткені, оның
төмен болуы банктің ... ... ... ... алмауы және
кредиторға қарызын өтей алмау қаупін күшейтеді.
Банктер салымдар бойынша өз ... ... ... ... ... ... тыс ... сондай-ақ салымшылардың
банкке салған қаражаттарын ... ... және ... жоғары
инвестициялық саясат жүргізуден болады.
Сондықтан банк жүйесінің ... ... ... ету үшін меншікті
капиталдың жеткілікті болуын ... ету ... Ол ... активтерін
тиімді орналастырумен, яғни икемді инвестициялық саясатпен байланысты[14].
Қазіргі кезде Қазақстандағы банктердің ... ... ... ... мерзімді ақшалар құрайтын болғандықтан, банктер ұзақ мерзімді
инвестициялар ... ... ... Бұл ... ұдайы қайтарылмау
фактілерінің жиі орын алуы сондай-ақ, ... ... ... әрі
табыс деңгейінің төмендегі сияқты объективті жағдайлармен байланысты ... ... өзі ... ... ... нашар дамып отырғанын
көрсетеді.
Соған сәйкес банктің қызметіне қатысты нормативтік-заңдық ... және ... ... құралдарын дамыту әрі күшейту арқылы ... ... ... ... айқындала түседі.
Еліміздің экономикалық даму стратегиясымен үйлестіре отырып, банк
жүйесін нығайту, әрі сапасын арттыру мақсатында ... ел ... ... ... мен ... ... елдегі қаржыны жұмылдыру
үшін республиканың ақша-несие саясатының икемді стратегиясын ... ... ... ... ... қажет.
Осы мақсатта 2007 жылы ... ... ... ... 2010 ... ... ... тікелей отандық және шетел
инвестицияларын тарту үшін ... ... ... ... ... болатын
Соған орай республика экономикасына едәуір ... ... ... көптеген өндірістік жобалар аяқтаусыз қалды. Бұл
инвестициялық қаржының шашырап тиімсіз ... ... ... орын ... үшін ... ... кезең-кезеңмен
қаржыландыру арқылы игерген дұрыс болар еді. Бұл ретте инвестицияларды
тиімді пайдалану, ... ... ... тізім бойынша аса маңызды
жобаларға жұмсау және ... ... ... бақылау банк
қызметінде өзекті мәселе болып қала бермек. Сондықтан ақша-несие ... ... ... ... ... ... ... қолдану
арқылы екінші деңгейдегі банктердің қызметін реттеп отыру қажет. Сонда ... ... ... ... қол ... отырған жағдайда инвесторлар қаржыны қысқа мерзімге салғанды
жөн көреді. Соған орай банк жүйесінде ірі клиенттердің ... ... ... ... қолайсыз жағдайға ұшырауына әкеп соқтырады. ... ... ... ұзақ мерзімді салымды ынталандыру болып
табылады. Ол ... банк ... ... ... беделі, қаржы
жағдайының тұрақтылығы, инфляция деңгйі сияқты факторлармен байланысты
жүзеге асырылады.
Банк қызметінде ... ... ... ... ... ... тәуекелдік деңгейі жоғары және стратегиялық маңызды салаларға ұзақ
мерзімді қаржы жұмсауда үкімет ... ... ... ... тиімді жұмсалуы ұлғайған болар еді. Сонымен бірге мемлекеттің
тиімді салық саясатының ерекше роль ... да айта кету ... ... және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдер туралы” ... ... ... ... ... асыратын банктер мен ұйымдар
үшін орташа және үш жылдан астам ... ұзақ ... ... ... проценттер бойынша салық салуда жеңілдіктер беру ... ... бір ... ... ... ... ... үшін де
қолдануға болар еді. Сондай-ақ, осы Заңда резидент-банктер мен ... ... ... ... ... ... 15 ... мөлшерінде төлем
көзіне салық салу қарастырылған Ұлттық валютаны ... ... ... бір ... астам мерзімге салынған теңгелік мерзімдік
депозиттер бойынша алатын сыйақыны салық ... ... ... ... жеңілдік енгізген орынды болар еді.
Банк жүйесіндегі көңіл аударатын келесі мәселелер - ірі ... ... ... ... алдын алмау. Банктің соның
ішінде ірі банктің банкротқа ұшырауының ... ... ... ... ... Сондықтан ондай банкті тарату процедурасын жүргізу
барысында банк клиенттерінің ... ... ... банк ... беру ... де ... ... қажет. Банктің салымшылары мен
клиенттерінің мүддесін қорғау үшін осы мақсатта Ұлттық ... ... ... ... берілген. Бұл функцияның мәні: Ұлттық Банк банктің
құрылтайшыларының ... ... ... мен ... анықтауымен
көрінеді. Атап айтқанда, Ұлттық Банктің екінші деңгейдегі банктің өмір
сүруіне тікелей ықпал ... ... ... ... ... ... ... алу құқығы заңдастырылады. Бұл ... ... өз ... ... ... алдын алады.
Сондай-ақ, банктерді ұйымдастыру және олардың қызметі кезінде орын ... ... ... ... ... ... - ... банк жүйесі қызметінің маңызды
принциптері болатындықтан бұл да өзекті проблемаларға айналып отыр. ... заң ... ... мен ... ... ... банк
қызметкерлерінің банктердің қызметі туралы қосымша мәліметтер алу жөніндегі
құқығын іске асыру барысында алынған ... ... ... ... үшін ... қатайта түсуді көздейді.
Келесі көңіл аударатын мәселе - ақша-несие саласындағы ... ... ... ... ... болып табылады. Өндірістің
нашар дамуы ... ... ... ... оңай құбылыс. Мұндай
жағдайда экономиканың қалыпты өсуіне, инфляцияның бәсеңдеуіне ықпал ететін
реттеу ... кей ... кері әсер етуі ... Атап айтқанда,
мемлекеттік бағалы қағаздар сатып алу, ... алу ... ... ... ... ... ақша саясатын қолдану “Несие экспансиясы”
талқыланып, туғызып, артық шығындардың пайда болуын, ... ... алу ... ... алып ... және ... ... Бұл импорттың орынсыз өсуіне, сауда балансындағы тапшылықтың
артуына әкеліп төлем ... ... ... Және бір ... ұлғайту тұрғысындағы “қымбат ақша саясаты”, “шығындар инфляциясы”,
бағаның өсуі, ұлттық валютаның жылдам ... және т.б. ... ... ... мен экспортты ұлғайтуға кері әсерін тигізеді. Сондай-ақ,
банк жүйесінің қызметінің тиімділігін ... ... ... ара ... ... ... Бұл ... банкротқа
ұшырауына әкеліп, банк клиенттерінің банк жүйесіне деген теріс ... ... ... ... деңгейде біріктіру, ақша, несие,
валюта, ... ... ... ішкі және ... банктік реттеу
мәселелерін шешуге кешенлі тұрғыдан келіп қажеттігін түсіну қажет[27].
3.2 Қазақстан Республикасы коммерциялық банктерінің келешек
даму перспективалары
Қазақстанда банк жүйесі мен оның ... одан әрі ... ... ... ... ... жылдарға арналған ақша-несие саясатында
белгіленген. Ол ... ... ... ... ... ... ... кезңге арналған саясаты- ақша базасы мен алтын-валюталық резервтер
бойынша мақсатты көрстекіштен инфляция бойынша мақсатты көрсеткішке бірте-
бірте ... ... ... ... ырықтандыруды және қаржы
нарығын әрмен қарай дамытуды көздейтін болады[18].
Осындай жағдайда Ұлттық Банк ... ... ... ... дамыған
елдердің орталық банктердегі қызметтің жаңа ... ... ... қойылған міндеттердің ойдағыдай орындалуы үшін қажетті жағдайдың
бірі - Үкімет пен Ұлттық Банктің ... ... ... ... мен ... ... ... деңгейі мен қаржы рыноктарын дамыту
мақсатында айналыстағы ақшаны реттеу саласындағы қызметін ... ... ... қозғалысын ырықтандыру Қазақстанда ... ... ... ... ... және ... ... байланысты экономикадағы капитал ағынының
үйлесімсіздігін болдырмау үшін қажет. ... ... ... ... ... ... теңгенің нығаюына маңызды ықпал ете отырып,
Қазақстан экономикасындағы бәсеке қабілетіне кері әсерін ... ... ... ... ... түсетін инвестициялар сияқты бұл
бағытта осы қажеттілігін, әсіресе зейнетақы қорлары үшін айтарлықтай елеулі
болды.
Бұған қоса, үстіміздегі жылы ... ... ... ... ... тоқтату немесе капитал қозғалысымен байланысты
валбталық операциялардың ... ... ... лицензияланбайтын
операциялар шеңберін кеңейту бөлігінде, бірінші кезекте валюталық реттеудің
өзгеруі мен капиталды ... ... ... іске ... болады. Осы
міндеттерді ске асыру алдымыздағы 3 жылда да жалғаса беретін болады.
Теңгенің еркін өзгермелі айырбас бағымының режимі ... ол ... ... ... ... ... қабілетін сақтауға мүмкіндік
жасайды.
Бұрынғысынша, Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі айырбас бағамының
қалыптасуына араласпайды, тек ... ... ... ... ... алыпсатарлық серіктестердің бетін қайтару үшін ішкі валюта
рыногына қатысып тұруды жүзеге асырады.
Таяу арадағы 3 ... ... Банк ... несиелер бойынша сыйақының
нарықтық ставкасын әрмен қарай төмендетуге ... ... ... ... ... ... ресми ставкасының төмендеуі 2011 жылдың соңында жеке
тұлғалардың мерзімді теңгелік депозиттері бойынша сыйақы ставкасын ... 2011 ... ... - ... ... ... ал заңды тұлғаларға
берілген теңгедегі несиелер бойынша 2011 жылдың ... - ... ... және 2011 ... соңында- жылдық 13,5%-ға дейін төмендеуге жеткізеді
деп ... ... ... Банктің алтын-валюталық резервтері
тауарлар мен көрсетілген қызмет ... кем ... 3 айға жабу ... ... ... болады. Ұлттық Банктің алтын-валюталық
резервтері 2011 жылы 4,9%-ға, ал үш ... ... ... ... ... ... ... 2011 жылы 22-24%-дан 200 млрд. теңге ... ... ал үш ... ... 55-58% болады. Соған орай ақша көлемі
2011 жылы 24-26%-ға – 700 ... ... ... ал үш жылдық кезеңде 11-ден
астам өседі.
Ақша базасының өсімі 2011 жылы 22-24%-дан 200 ... ... ... ұлғаяды, ал үш жылдық кезеңде – 55-58% болады. Соған орай ақша көлемі
2008 жылы ... – 700 ... ... ... ал үш ... кезеңде – 75-77%-
ға – 1000 млрд. теңгеге дейін өседі, мұның өзі экономиканы ... ... ... ... ... (осы ... коэффициенті 17-18% болды).
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі алдағы 3 жылда банк ... ... ... ... ... ... ... бұл сақтандыру нарығын дамытуға қатысты. Сақтандыру
рыногы жинақтау зейнетақы жүйесімен қатар дамуда жоғары ... ... ... ... ... рөлді ұстап тұрмақшы.
Ұлттық Банк Үкіметпен бірге сақтандырудың міндетті түрлерінің тізбесін
және қаржыландыру көздерін ... ол ... ... міндетті
түрлерін жүзеге асырудың халықарылық практикасын ескере ... ... база ... ... ... жүргізеді.
Сақтандыру нарығының инфрақұрылымын дамыту және оған ... ... ... ... мен ... аудиторлар)
қызметін жандандыру бойынша жұмыс жүзеге асырылатын ... ... ... ... ... ... ... ұжымдық сақтандыру жүйесі құралатын болады, сақтандыру ұйымдары
таратылған ... ... ... пайда
алушыларға) сақтандыру төлемдерін жүзеге асыруға кепілдік беретін қор ... және ... ... ... нобайына сақтандыру
нарығының Дүниежүзілік сауда ұйымының ... ... ... ... Банк 2011 ... ... бастап мүшесі болып табылатын Сақтандыруды
қадағалау органының халықаралық қауымдастықпен ... ... ... ... ... ... 3 жылда айрықша назар аударатын тағы бір мәселе - қор рыногын
дамыту. Қор ... ... ... ету ... ... қор
рыногында акциялар мен банктердің басқа да бағалы қағаздарының ... ... ... жүргізілетін болады. Бағалы қағаздардың қайталама
рыногын ... ... ... ... Республикасының Ұлттық Банкі банк секторын дамытуда
депозиттік база ... қол ... ... ... ... Бұл ... ... салымдарына міндетті ұжымдық кепілдік беру жүесін
жетілдіру ... ... ... ... ... ... ... мен екінші деңгейдегі
банктердің тәуекелдерді басқару жүйелері ... ... ... жекелеген түрлерін жүзеге асыратын ұйымдарды, оның
ішінде кредиттік серіктестіктер мен шағын кредиттік ұйымдарды құрудың,
лицензиялаудың және ... ... ... тәртібін көздейтін банк
заңдарының нормаларын жетілдіру жолымен ... ... ... ... ... ... табады. Атап айтқанда, қазіргі кезде “Шағын несие
беру туралы” және “Кредиттік серіктестіктер туралы” ... ... үй ... қаржыландырудың мүлдем жаңа нобайы- құрылыс жинақ
ақша ... ... ... ... ... ірі аймақтарында
ипотекалық неие беру жүйесін әрмен ... ... ... ... ... тұрақты істеуі үшін төлем жүйесін дамытудың зор
маңызы бар екендігін ескере отырып, олардың жұмыс істеуінің, сенімділігі
мен ... ... ... ... ... жүргізілетін
болды. Майда жеке саудада жергілікті ... ... ... ... ... төлемдері жүзеге асыруды қамтамасыз
ететін төлем карточкаларының ұлттық банкаралық жүйесі құрылатын болды.
Төлемдер мен ақша ... ... ... ... және ... ... ... Банк Қазақстан Республикасында вексельдік
айналымды дамыту және ... ... ... ... ... ... асыру бойынша жұмыстарды ... ... ... ... ... төлемдерді жүзеге асыру тәртібін дамытатын болады.
Еуразия экономикалық ынтымақтастық мемлекеттерінің орталық банктерімен
ақша-кредит саясаты, ... ... мен ... салысында жұмыстарды
үйлестіру шеңберінде Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі жалпы төлем
жүйесін құруға, ол ... мен ... – есеп ... қатынастарын
жетілдіруге белсене атсалысатын болады.
Қаржы ұйымдарына қадағалау жүргізудің халықаралық практикасына сәйкес
қаржылық қызметтің шоғырландырылуын ... ... ... ... ... ... ... реттеу мен қадағалауды енгізу
қажет болып табылады.
Қаржылық қызметтерді ... ... мен ... жеке ... ... болады, қазіргі кезде соған сәйкес заң базалары ... ... ... ... орындалуы Қазақстан Республикасының
Үкіметі мен Қазақстан Республикасы Ұлттық Банктің қызметтерін үйлестіру
дәрежесіне тікелей байланысты. ... бұл екі ... ... ... қамтамасыз ету мақсатында айналымдағы ақшаны реттеуге және ... атап ... ... ... ... ... нарығын
дамытуға қатысты.
Әр түрлі мемлекеттердің банктік жүйелері әр түрлі ұйымдастырылған.
Олардың қалыптасуы мен ... әр ... және ... ... ... ұлттық экономиканың әр түрлі даму кезеңдерінде болды, ... ... ... мақсатты басты ерекшеліктері бірнеше рет өзгерді.
Несиелеу блогы үшін негізгі мақсат ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Берілген блокта экономиканың өндірістік секторын дамытудың ... және ... ... ... ... шешу үшін банктік және банктік емес ұйымдар ... ... ... ... ... ... ... жергілікті басқару
органдарының, сонымен қатар, Қазақстанның даму Банкінің ... ... ... белсенді қол сұғушылығы мақсатты болар еді.
Бүгінде Қазақстанда әрбір филиал мен есеп айырысушы-кассалық ... ... ... ... ... ... ... әрбір еліндегі, Жапонияның,
және АҚШ банктерінің әрбір филиалына 700-2200 тұрғын келеді. ... - ... ... ... ... ... санының қысқаруы мемлекеттегі аймақтар
бойынша банктердің біркелкі дамуын қиындатады. Бүгінде 33 банктің 24-і 7
облыста орналасқан, ... қоса оның ... ғана ... ... 10 ірі банктің құрамына кіреді. Республиканың қалған облыстарында
банктер алматы банктерінің филиалдары ретінде ұсынылған[18].
Мұндай жағдайда, аймақтық ... ... ... ... бірі болып табылады.
Аймақтық банктердің қатысушылары болып жергілікті басқарудың аймақтық
органы, Қазақстанның даму Банкісі, сонымен ... ... мен ... басқа территорияның аймағында өздерінің қызметін кеңейтетін,
қазақстандық аймақтарға ... ... ... шетел
институционалдық инвесторлар мен халықаралық қаржылық ұйымдар табылады.
Аймақтық мемлекеттік банктерге ірі инвестициялық ... ... ... болады.
Аймақтық банктерден басқа Германиядағы кооперативтердің несиелік
жүйесін үш деңгейлі ұйымдастыру ... ... ... ... ... жөн.
Несиені қайтаруды кепілдендіру жүйесінің толыққанды қызметі үшін
кепілді ... ... ... ... ... рөлін,
орнын, статусын айқындайтын нормативтік-құқықтық базасын құру ... ... ... ... құру ... ... ... етпейді. Батыс
елдеріндегі кепілді қорды функциялау тәжірибесі салымдардың бастапқы
сипаттамасын көрсетеді, және ол ... ... алу мен ... ... және тағы ... ... Содан соң, қорлар
өздерінің қызметінің дамуына ... ... ... ... ... ... толтырылады.
Потенциалды несие алушының қаржылық жағдайын таладудың әдістемесі
мақсатты түрде және ... ... ... ... банк ... толық қолданыла алмайды.
Банкпен қолданылатын несиеқабілеттілікті бағалаудағы ... ... ... ... әрбір фактордың сандық өлшем
бірлігінің және оның көрсеткіштер жүйесіндегі рөлінің ... ... ... ... ... ... ал бұл ... талдауына барлық бөлімдер үшін бір тәсілді қолдануға
мүмкіндік ... Бұл ... ... ... ... ... және несиелеу мүмкіндігі туралы қорытындыны бағалау
тәуекеліне әкеледі. Сондықтан несие ... ... ... ... жөн, ол ... коммерциялық банктің
саясатына, клиенттің ерекшелігіне, оның балансының өтімділігіне ссудалық
нарықтағы жағдайына байланысты әрбір жеке ... ... ... ... ... береді. Бұдан басқа, несие алушының тиесілі кешендік
айналым қаражаттарының құрылымын, дебиторлық және ... ... ... ... ... ету ... ... бөлінбес элементі болып
табылады. Несиені қамтамасыз етудің және тәуелсіз жағдайды қалыптастырудың
ең кең тараған түрі ... ... ... ... ... ... кез келген
мүлік алынады. Бірақ, өкінішке орай, банктің ... ... ... ... ал ... барларының көбі төмен өтімділікті болып табылады немесе
олардың мемлекеттік тіркелуі ... ... ету ... - ... үшін ғана ... сонымен қатар
өндірістік кәсіпорын клиенттері үшін де маңызды болып ... ... ... ... алу ... сұрау жүргізілді, оған 20 шағын
және орта бизнестің жетекшілері мен 10 ірі ... ... ... ... ... ... етудің, бизнес-жоспарды құрудың және
жоғары деңгейлі пайыздық ставканың ... ... ... ... ірі ... ... қарағанда несиені алу мүмкіндігі
жоғары екендігін көрсетті. Ал «қалқып жүрген» немес банкротқа ұшырауға ... ірі ... тек ... ... да бір ... ... ... болуы керек.
Экономиканың нақты секторын несиелей отырып, банктер ... ... ... пайыздық ставка кезінде несиені қайтармау мүмкіндігінен шығынға
ұшырауы мүмкін, ал нақты сектор ... ... ... Яғни, банктердің
несиені бере алу жағдайы экономиканың нақты секторы үшін ... блок ... ... ... ... ... білдіреді.
Соңғы жылдары несиелеу деңгейін көтеруде, шешуші рөлді ... ... ... ... ... ... ... күнге қайта
қаржыландыру ставкасы Ұлттық Банкпен 9% ... Айта ... жөн, ... ... ... ... ... ең төменгі ставкасы,
бірақ егер дамыған елдермен салыстырсақ Жапониядағы ең төменгі ставка -
0,1%, АҚШ - 1,25%, ... - ... егер әр ... елдер бойынша несие мен депозиттің сыйақылары
бойынша ... ... ... ... онда ... ... маржа орта есеппен Канадада - 1,48% құрайды; АҚШ ... ... - 1,85, ... - 7,06%, ... - 12,3%, ... ... ... - 10,2% құрайды, Қазақстанда минималды деңгейі - ... ... - 14% ... ... ... ... ... -
қалыпты жоғары. Демек, банктердің қор ... ... үшін ... ... ... көтеруге және экономиканың ... ... ... ... үшін ... ... сыйақы ставкаларын
төмендетуге мүмкіндік туып отыр.
Экономиканың нақты секторын несиелеу үрдісіне мемлекеттің қол сұғушылығы
ұсынылғандықтан, ... ... ... ... ... ... ... кешендерін несиелеу кезінде қолдануға
болады. Қазіргі уақытта мұндай механизм дамымаған, өйткені ... ... ... ... оны сақтандыру - сақтандыру салымын жүйелі енгізуін
талап етеді, ал бұл несие құнын ... ... Ал ... үшін сыйақы
ставкаларын төмендеткен кезде ғана кейбір жағдайларда берілген қамтамасыз
ету көзін қолдану мүмкін болады.
Сөйтіп, ... ... ... ... ... банктер
тікелей қаржыландыру мен ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік инвестициялық
бағдарламаларға қатысу, ... ... ... ұзақ ... ... операцияларды қаржыландыру, жобалық қаржыландыруға
қатысу, делдалдық, ақпараттық, кеңестік қызмет көрсету, есеп беру, ... ... ... ... ... ... барлық шаруашылық процесіне
қатысушылардың қызметінде банктік несиелеу ... ... рөл ... жүйесінің негізгі буынын ─ коммерциялық банктер құрайды. ... пен ... ... ... мен жауапкершілігі
шектеулі серістіктердің, мектеп пен ауруханалардың және халықтың уақытша
бос ақшаларын ... ... ... ... ... екі деңгейлі банк жүйесі бар: жоғары (бірінші) деңгейдегі
банк ─ Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі және ... ... банк ─ ... ... ... ... ... коммерциялық банктердің алатын орны ... ... ... ақша ... мен ... ... ... қамтамасыз ету, өнеркәсіп мекемелерін, мемлекет пен халықты
несиелеу, ... ... қор ... үшін ... ... ... табылады.
Қазіргі таңда банктік несиелеу жүйесі алға басқан сайын өз алдына
несиелеудің көптеген түрлеріне ... ... ...... ... ... ... дамудың ажырамас ... Оны ... ... ... ... мемлекет те, үкімет
те, сондай-ақ жеке азаматтар да пайдаланады.
Несие – бұл банктің қаражатын құрайтын көзі ретінде ... ... ... әр ... формаларының болуын және сондай-ақ
олардың жұмсалымдарының бір формасын ... кең ... ... ... ... ақша айналымын реттеудегі, заңды және жеке
тұлғаларға әр ... ... ... ... қалыптасатын
экономикалық қатынастарды да несиелік қатынастар мазмұнына жатқызуға
болады.
Несие құрудың негізгі ... ... банк ісін ... ... ... ... ... бірлігі, оларды қызмет
көрсету көздеріне жақындату, Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ... ... ... мен ... несиелендіру -
банктік қызметтің ерекше облысына және банктердің активтік операцияларына
жатады. Осыған ... ... ... ... жатады.
Банк көп жағдайда экономикалық басқарудың органы болып сипатталады.
Мұндай көрініс мемлекеттің банктік іске ... ... ... ... ... ... мемлекеттік органға айналғандағы кезеңге
сүйенеді; банк мемлекетпен біріккендей ... ... ... жүзеге асыратын мемлекеттік басқару ... бір ... ... - ... ... субъектілерге қарағанда банкке
тән құбылыс. Осыдан, ақшаны орналастыру ... ... ... банк ... ... ... да оның ... ретінде
саналмайды.
Банктің екінші функциясы - ақша айналымын реттеу функциясы. Банктер әр
түрлі шаруашылық ... ... ... ... ... ... Есеп айырысу жүйесі арқылы банктер өз ... үшін ... мен ... ... ... ... үшін ... Ақша айналымын реттеу, төлем қаражаттарын эмиссиялау, ... ... ... халыққа және шаруашылыққа
бұқаралық қызмет көрсету арқылы жетеді. ... ... ... ... ... функция банкке тән, қаржылық-несиелік институт
болып табылатын операциялар кешенімен іске асырылады.
Банктің ... ... - ... ... ... банк қызметі
төлемдегі делдал ретінде түсіндіріледі. Банк арқылы ... ... ... жүргізіледі, яғни банк клиенттердің арасында
бола тұрып, олардың ... ... ... ... ... ... атқарғандай болады
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Г.С.Сейітқасымов, «Ақша, несие, банктер»,Алматы «Экономика» 2001.
2. Мақыш С.Б. Aқша айналысы және ... ... ... ... Усов В.В ... ... ... Инфляция М, «Банки и биржи», ... ...... ... К.Шаяхметова «Банктік тәуекелдердің
жіктелуі».
5. Е.Байжомартов, ... ... ... ... ... ... ... 1998ж.
6. Банк ісі.Г.С. Сейткасымов - Алматы. Каржы-каражат, 1998г.
7. ... ... ... ... ... ... 2002ж.
8. Б.А.Көшенова «Ақша, несие, банктер, Валюта ... ... 2000 ... ... ... ... Б.А.
10.«Банктер және банк қызметі туралы» ... ... ... 1995ж.
11.С.С.Сахариев, А.С.Сахариева «Жаңа кезең – ... ... ... 2004 ... В.М., Бахарев В.А. Банки и банкиры Казахстана – Алматы: Дизайн
Принт, 2004г.
13.Мақыш С.Б. «Коммерциялық банктер ... ... ... 2008ж.
14.Закон Республики Казахстан от 30 марта 1995 г. «О национальном Банке
Республики Казахстан».
15.Банк және банк ісі. И. Т. ... ... ... и Кредиты» журналы №5/2006ж В.Владимирская «БТА Итоги 2005
года»
17.Қазақстан Қаржы ... ... ... ... ... коммерциялық банктер.ПановГ.С.Москва, 1996.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
АТФ банкінің несиелеу жүйесі58 бет
Нарықтық экономика жағдайындағы ипотекалық несиелендіру жүйесі73 бет
Несие жүйесі туралы түсінік16 бет
Несие жүйесі. Әлемдегі банктік несие жүйесі дамуының қазіргі тенденциялары27 бет
Несие жүйесінің экономикалық мәні және маңызы32 бет
Несие жүйесінің құрылымы және оның субъектілері14 бет
Несие операцияларын басқарудың ақпараттық жүйесін тұрғызу ( казкоммерцбанк материалдары негізінде )54 бет
Несиелік операцияларды басқарудың ақпараттық жүйесін тұрғызу59 бет
Несиелік қор менеджментінің экономикалық ақпараттық жүйесі23 бет
Несиелерді рәсімдеу ақпараттық басқару жүйесін құру85 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь