Сақтандыру теориясы, құқықтық реттеу

МАЗМҰНЫ



КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .2
1 САҚТАНДЫРУ ШАРТЫНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ ТАБИҒАТЫ ... ... ..4
1.1 Сақтандыру түсінігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
1.2 Сақтандыру даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .7
2 САҚТАНДЫРУ ШАРТЫН ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУДІҢ ЖАЛПЫ СИПАТТАМАСЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
2.1 Сақтандыру шартының түсінігі және заңдық табиғаты ... ... ... 9
2.2 Сақтандыру шартының жасалу тәртібі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..10
2.3 Сақтандыру шартының субъектілерімен объектілері ... ... ... ..11
2.4 Сақтандыру шартын орындау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
2.5 Сақтандыру шартының мазмұны мен нысаны ... ... ... ... ... ... .20
2.6 Қазақстан республикасы заңдарына сәйкес сақтандыру
шартының қолданылу аясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23
3 САҚТАНДЫУ ШАТЫ БОЙЫНША ЖАУАПКЕРШІЛІК КЕЙБІР МӘСЕЛЕЛЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..26
3.1 Жауапкершілік туралы жалпы мәселелер ... ... ... ... ... ... ... ... .26
3.2 Сақтандыру шарты бойынша төлем жүргізу тәртібі ... ... ... ...26
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .28
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
КІРІСПЕ

Қазақстан өз мемлекеттік тәуелсіздігіне ие болғаннан кейін егемен мемлекет пен оның азаматтарының өміріне тірек болатын барша құқықтық негізін қайта құру қажеттігі туды. Осы уақытта қыруар жұмыстар істелінді. Мемлекетті басқару, экономика, әлеуметтік-саяси өмір, мәдениет, құқықтық тәртіпті сақтау, елді қорғау, сыртқы саясат салаларын реттейтін көптеген заңдар мен жарлықтар қабылданып, жүзеге асырылуда. Осындай өміршең заңдардың бірі Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінің 806-бабына сәйкес (ерекше бөлім) заң актілері талаптарына орай жүзеге асырылатын сақтандыру болып табылады. Қазақстан Республикасының заң актілері міндетті және ерікті сақтандыру шарт түрінде жүзеге асырылуын белгілейді. Сақтандыру жүйесі сонау ерте кезден бастап пайда болған. Сақтандырудың заңды негіздерін бір жүйеге келтіріп, осыдан 3,5 мың жыл бұрын тасқа қашап жазған Вавилон патшасы Хамурапи еді. Хамурапи заңы 282-баптан тұрды. Соның 55-бабы сақтандыру жүйесіне арналған.
Яғни сақтандырудың негізгі мақсаты – адам баласының басына түскен бақытсыз жағдай туындаған кезде азаматтарға материалдық жағынан көмек көрсету болып табылады.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінде азаматтардың сақтандыру шартына жүйелі түрде қызмет ету механизмі құқықтық қатынастар арқылы реттеліп отырады. Сақтандыру шарты сақтандыру құқық қатынасының пайда болу негізі болып табылатын заңды факт. Шарт болып екі немесе одан көп адамдардың азаматтық құқықтар мен міндеттерді белгілеу, өзгерту және тоқтатылуы танылады. Сақтандыру шарты негізінен ақша құрайтын шарттың түріне жатады. Сақтандыру сыйақысы, сақтандыру төлемдері ақшалай нысанда төленеді.
Сақтандыру шарты мынадай пункттерден тұрады:
1. Сақтандырушының атауы, орналасқан жері мен реквизиттері.
2. Сақтанушының тегі, аты, әкесінің аты және тұрған жері немесе оның атауы, орналасқан жері болуға тиіс.
3. Сақтандыру объектісін көрсету.
4. Сақтандыру сомасы мен сақтандыру төлемін жүзеге асырудың тәртібі.
Қазақстан мемлекетінің тәуелсіздікке ие болу заңдылығы егемен мемлекет пен оның азаматтарының өміріне тірек болатын құқықтық негізін қайта құрып ғана емес, тіптен мемлекетті басқару, экономика, мәдениет, тәртіпті сақтау, елді қорғау т.б. заңдар жүзеге асырылуда. Сонымен қатар демократия және азаматтардың құқықтары мен бостандықтарына негізделген құқықтық мемлекеттің азаматтардың құқықтық сауаттылығының кепілдемесі немесе кепілдігі қандай да болмасын қоғамдық өмірдің маңызды жақтарының бірі заң актілерімен жүзеге асырылатын сақтандыру болып табылады. Сақтандырудың түрлеріне, тәртібіне, талаптарына сәйкес заң актілерін Қазақстан Республикасының Парламенті белгілейді. Осыған сәйкес Қазақстан Республикасының Парламенті сақтандыру жүйесінің нормативтік актілерін белгілесе, ал Қазақстан Республикасының Үкіметі осы қабылданған сақтандыру жүйесінің заңды-нормативтік актілерінің жүзеге асырылуын Қазақстан Республикасының Үкіметі қадағалап, бақылап отырады.
Жоғарыда айтылған мәселелерден менің осы тақырыпты таңдау себептері ретінде және “Қазіргі кездегі сақтандыру шартының құқықтық жағдайы” атты тақырыптың өзектілігін көруге болады.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕИЕТТЕР ТІЗІМІ:

1. Қазақстан Республикасы Азаматтық Кодексі (жалпы және ерекше бөлімдер): 2001 жылғы 15 қаңтарға дейінгі өзгертулер мен толықтырулар енгізілген. - Алматы: ЖШС “Баспа”, 2001.
2. Сақтандыру қызметі туралы заң. – Алматы, 2002.
3. Сақтандыру туралы. 3.10.1995 жылғы заңды күші бар Қазақстан Республикасының Президентінің жарлығы.
4. Гражданское право. ч. ІІ //под ред. Е.А. Суханова. – Москва, 1993.
5. Страхования: история, действующая законодательством, перспективы //под ред. М.Я.Шиминова. – Москва, 1989.
6. Страховое право РК //под ред. А.И. Худякова. – Алматы, 1997.
7. Права и обязанности граждан по договору страхования М.А. Шиминова. – Москва, 1981.
8. Актуальные вопросы коммерческого законодательства в РК и практика его применения: страхование. Высшая школа “Әділет”. – Алматы, 1997.
9. Государственное страхование и вопросы его дальнейшего развития. – Алматы, 1979.
10. Страховое возмещение при гибели и повреждений имущества //под ред. А.А.Матылева. – Москва, 1971.
11. Гражданское право ч. ІІ //под ред. А.П.Сергеева, Ю.К.Толстого. – Москва, 1999.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ................................................................
.................................2
1 САҚТАНДЫРУ ШАРТЫНЫҢ ҚҰҚЫҚТЫҚ ТАБИҒАТЫ..........4
1.1 Сақтандыру
түсінігі....................................................................
..4
1.2 Сақтандыру даму
тарихы.............................................................7
2 САҚТАНДЫРУ ... ... ... ... ... ... шартының түсінігі және заңдық табиғаты............9
2.2 Сақтандыру шартының жасалу
тәртібі......................................10
2.3 Сақтандыру ... ... ... ... ... Сақтандыру шартының мазмұны мен
нысаны.........................20
2.6 Қазақстан республикасы заңдарына сәйкес сақтандыру
шартының қолданылу
аясы................................................................23
3 САҚТАНДЫУ ШАТЫ БОЙЫНША ЖАУАПКЕРШІЛІК КЕЙБІР
МӘСЕЛЕЛЕРІ.............................................................
.........................26
3.1 Жауапкершілік ... ... ... ... ... төлем жүргізу тәртібі...............26
ҚОРЫТЫНДЫ..............................................................
.......................28
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
ТІЗІМІ.........................................29
КІРІСПЕ
Қазақстан өз мемлекеттік тәуелсіздігіне ие ... ... ... пен оның ... ... ... ... барша құқықтық
негізін қайта құру қажеттігі туды. Осы уақытта қыруар жұмыстар ... ... ... ... ... мәдениет, құқықтық
тәртіпті сақтау, елді қорғау, сыртқы саясат салаларын реттейтін көптеген
заңдар мен ... ... ... ... Осындай өміршең
заңдардың бірі ... ... ... Кодексінің 806-бабына
сәйкес (ерекше бөлім) заң актілері талаптарына орай ... ... ... ... ... Республикасының заң актілері міндетті
және ерікті сақтандыру шарт түрінде жүзеге асырылуын ... ... ... ерте ... ... ... ... Сақтандырудың заңды
негіздерін бір жүйеге келтіріп, осыдан 3,5 мың жыл бұрын тасқа қашап жазған
Вавилон патшасы ... еді. ... заңы ... ... ... ... ... арналған.
Яғни сақтандырудың негізгі мақсаты – адам баласының басына түскен
бақытсыз жағдай туындаған кезде ... ... ... ... ... табылады.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінде азаматтардың
сақтандыру шартына жүйелі түрде ... ету ... ... ... ... ... Сақтандыру шарты сақтандыру құқық қатынасының
пайда болу негізі болып табылатын заңды факт. Шарт болып екі ... ... ... ... ... мен ... белгілеу, өзгерту және
тоқтатылуы танылады. Сақтандыру шарты негізінен ақша құрайтын ... ... ... ... сақтандыру төлемдері ақшалай нысанда
төленеді.
Сақтандыру шарты мынадай пункттерден тұрады:
1. Сақтандырушының атауы, орналасқан жері мен ... ... ... аты, әкесінің аты және тұрған жері ... ... ... жері ... тиіс.
3. Сақтандыру объектісін көрсету.
4. Сақтандыру сомасы мен сақтандыру төлемін жүзеге асырудың тәртібі.
Қазақстан мемлекетінің тәуелсіздікке ие болу ... ... пен оның ... өміріне тірек болатын құқықтық негізін
қайта құрып ғана ... ... ... ... ... ... ... елді қорғау т.б. заңдар жүзеге асырылуда. Сонымен қатар
демократия және азаматтардың ... мен ... ... ... ... ... ... кепілдемесі
немесе кепілдігі қандай да болмасын қоғамдық өмірдің маңызды жақтарының
бірі заң ... ... ... ... ... ... түрлеріне, тәртібіне, талаптарына сәйкес заң ... ... ... белгілейді. Осыған сәйкес Қазақстан
Республикасының Парламенті сақтандыру жүйесінің ... ... ал ... ... ... осы ... сақтандыру
жүйесінің заңды-нормативтік актілерінің жүзеге асырылуын Қазақстан
Республикасының ... ... ... ... ... ... менің осы тақырыпты таңдау себептері
ретінде және “Қазіргі кездегі сақтандыру шартының құқықтық жағдайы” атты
тақырыптың ... ... ... ... ... ... ТАБИҒАТЫ
1.1 Сақтандырудың түсінігі
Сақтандыру белгілі бір мүдделерге келген шығынның орнын толықтыруда
маңызды орын алады. Сақтандыру бұл сыртқы немесе ішкі ... ... ... мекемеге келетін залалдардан қорғау ... ... ... категория ретінде белгілі бір ... ... ... ... ... басқаруындағы, қаржының
жинақталуы мен оның жұмсалуын қамтамасыз ету, сол мекеменің ... ... мен ... ... бір ... туындағанда мүлікті
және басқада шығындардың орнын толтырылуын реттеп отыру. Мұндай мекемелерді
құру мен оған қаржы ... адам өмір сүру ... ... ... ... келетін қауіп қатерлерден, яғни су тасқыны, ... ... тағы ... ... ... ... ... толтыру үшін
қажет болып отырған. Сақтандыру қандай да бір ... ... ... және тез қайтарудың тиімді тәсілі болып табылады. Сақтандыру
аясында кенеттен ... ... ... мен ... одан ... ... қайтару және оны есептеу заңда белгіленген ... ... ... ... байланысты белгілі бір түрлерге
жіктеледі. Қазақстан Республикасының заң актілері мынадай түрлерге:
1. Міндеттілік дәрежесі бойынша – ... және ... ... ... ... – жеке және мүліктік.
Осыдан басқа заңды техникалық ... ... ... (қос ... ... ... ... сақтандыру Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... заң ... ... орай
жүзеге асырылатын сақтандыру болып ... ... ... тәртібі мен ... заң ... ... ... ... ... белгіленеді [1]. Осыған сәйкес
міндетті сақтандыруды құқықтық реттеудің 2 ... ... ... ... ... міндетті сақтандырудың белгілі бір
түрлері туралы деректі белгілейді, ал ... ... ... ... ... ... ... тәртіп міндетті сақтандырудың
негізсіз даму шеңберін болдырмау ... ... ... бұл түрінен жеке және заңды тұлғаға ... ... ... және бұл тек ... ... ... әлеуметтік
қажеттілік негізінде мәжбүрлеу шарасы ретінде ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асырылады және
қатысушы тараптар заңмен белгіленген ... ... ... ... ... ... заң ... міндетті
және ерікті сақтандыру шарт ... ... ... белгіленді. Сонымен
қатар шартпен құқықтық актінің арақатынасы ... ... ... ... заң актілерінде белгіленген ... ... ... сақтандырушы сақтанушыға заңда белгіленген жағдайдан
пайдалырақ жағын ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір объектіні сақтандыруға 50 теңге мөлшерде сақтандыру
сыйақысы белгіленген, егер ол ... ... ... ... ... ... құрайды. Сақтандырушы сақтанушымен сол берілген ... ... ... 45 ... ... ал ... ... 1100
теңге құрайтын мөлшерде сақтандыру шартын жасасуға құқылы.
Міндетті сақтандыру берілген ... ... ... ... Ол заң актілерімен және парламент актілерімен белгіленеді.
2. Міндетті сақтандырудың жағдайы осы ... ... ... актілерімен белгіленеді.
Міндетті сақтандырудан сақтанушы жалтарған жағдайда заңда көрсетілген
тәртіптік, әкімшілік және қылмыстық жауаптылыққа ... ... ... ... ерікті сақтандыру деп тараптардың
еркін білдіруіне орай жүзеге асырылатын сақтандыруды айтамыз. ... ... ... мен тәртібі тараптардың келісімі бойынша
белгіленеді. Яғни ерікті сақтандырудың ... ... ... көзі ... шарт ... өмірін, денсаулығын еңбекке қабілеттілігін және жеке ... өзге де ... ... жеке ... ... жеке сақтандырудың объектісі болып:
1. Өмірді сақтандырған кезде – адам ... ... ... ... сақтандыру кезінде-организмнің физиологиялық қабілеті
ескеріледі.
3. Адамның ... ... ... кезінде–организмнің қызмет
ету қабілеті ескеріледі.
4. Адамның жеке басына қатысты басқа да мүддесін ... ... ... ... ... ... және ... мәртебесі немесе
сақтандыру жағдайы туындаған кезде адамның ... ... ... ... және ... ... ... қоса алғанда, оларға байланысты мүдделерді сақтандыру мүліктік
сақтандыруға жатады. Мүлікті сақтандыру кезінде мүліктің жоғалу ... ... ... ... және өзге де мүліктік игіліктер мен
құқықтар сақтандырылады. Сақтандырушының немесе пайда ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру шарты
жарамсыз болып табылады [1].
Мүлікті қос сақтандыру кезінде әрбір сақтандырушы ... ... ... шарттың шегінде жауапты болады, алайда сақтанушының
барлық сақтандырушылардан алған сақтандыру төлемінің ... ... ... ... ... Бұл ретте сақтанушы кез келген сақтандырушыдан онымен
жасалған шартта көзделген сақтандыру ... ... ... ... ... Егер алынған сақтандыру төлемі нақты зиянды
жаппайтын болса сақтанушы ... ... ... ... ... Келтірілген зиянды басқа сақтандырушылар өтегендіктен сақтандыру
төлемінен толық ... ... ... ... ... ... ... отырып, сақтандыру сыйақыларының тиісті бөлігін
қайтаруға ... өзін қос ... ... ... ... сақтандырушы өзінің
сақтанушы алдындағы сақтандыру ... ... ... орындағанына қарамастан, өз бетінше атқарады.
Келесі сақтандырудың күрделі түріне ... ... ... ... ... бір ... шартымен бір мезгілде
өздері ... ... ... табылатын бірнеше сақтандырылған адамдар қамтиды.
Мысалы: ... ... ... ... ... ... ... және басқада төтенше жағдайлардан сақтандырады. Бұл
жерде сақтанушы ретінде ... ... және ол өз ... ... ... және сақтандыру төлемдерін төлейді.
Сақтандыру объектісі болып кооператив ... ... ... Әрбір кооператив мүшелерінің жеке ... ... ... ... ... саяжай құрылысына сақтандыру жағдайы
туындап сақтандырушы сақтандыру төлемдерін төлеген ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру адамдардың белгілі бір санаттарын қамтитын ... ... те, ... де, ... де болуы мүмкін.
Иесіздендірілген сақтандыру ... ... ... тобы
сақтандыру шартында бұл оның әрбір сақтандырылған адамға ... ... оған ... ... ... ... ... үшін қажетті
шамада нақтылануға тиіс.
Топтық сақтандырудың көп тараған ... адам ... ... яғни бұл ... сақтанушы болып әкімшілік ... ... ... ... ... ал ... адам есебінде мекеме
қызметкерлері немесе мекеме жұмысшылары ... ... ... ... ... бір ... ... қауіптілігіне байланысты сақтандырылады. Мысалға:
әскери қызметкерлер, ішкі ... ... ... ... ... ... тағы бір түріне жанұялық сақтандыру
жатады. ... ... бұл бір ... ... ... адам ... ... мүшелері танылатын жеке сақтандыру. Бұл
жерде сақтанушылар қайтыс болу ... және ... ... ... тағы бір түріне қоғамдық өзара сақтандыру ... оның ... ... бір ... ... да, сақтандырушыда
да бола алады [2].
Тағы бір ... ... ... ... сақтандыру жатады.
Сақтандыру объектісі бірнеше сақтандырушы (ортақ сақтандыру) ... шарт ... ... ... Бұл ... ... әрбір
сақтандырушының келісілген үлестердегі құқықтары мен ... ... ... тиіс. Мысалға: жеке меншік үй иесі өз үйін
өрт ... ... үшін бір ... үш ... ... ... бұл ... мүддесін қорғауды жақсартуды
көздейді. Бір сақтандырушының қолынан келмегенін олар қосыла ... ... ... ... ... ... ... және Қазақстанда сақтандыру қатынасын жетілдіру мен ... ... және ... ... [3].
Тағы бір сақтандырудың күрделі түріне қайта сақтандыру жатады. Қайта
сақтандыру сақтандырушының қаржылық жағдайын қамтамасыз етумен қатар ... ... ... ... береді. Сақтандырушы өзі шартпен
қабылдаған сақтандыру тәуекелін екінші сақтандырушыға өткізген ... ... ... ... ... Ал осы ... қабылдаған сақтандырушы
қайта сақтандырушы болып табылады. Өз кезегінде ... ... ... ... ... басқа бір сақтандырушыға өткізе алады
(екінші қайтара сақтандыру). Мұндай операция ... ... ... ... өз тәуекелін ... ... ... ол
ретроцессионер деп аталады. Қайта сақтандыру талаптары қайта сақтанушының
және қайта сақтандырушының шартымен ... ... ... үшін ... сақтандырушылар бірлескен қызмет туралы шарттың
негізінде жай серіктестікке біріге алады. Екі ... ... ... ... ... ... жол беріледі.
Қазақстан Республикасының аумағында қайта сақтандыруды жүзеге асыру
жөніндегі қызмет “Сақтандыру қызметі ... ... ... ... ... Сақтандырудың даму тарихы
Сақтандыру негізінен адам баласы пайда бола бастағаннан бастап
жүргізіліп келген [4,15б]. Яғни ... ... ... ... ... ... көміп отырған, себебі ол ертеңгі күні бұғыны
немесе мамонтты атып алуына көзі ... ... өліп ... ... ... ... ... келе өзін-өзі сақтандырудың негізі
пайда бола бастаған. Мысалы: ... ... бір ... ... ... алып ... ... орнын толтыру үшін
өзін-өзі сақтандырып қаржылай немесе материалдай қорлар сақтап ... ... ... б.э.д. 3,5 мың жыл бұрын өткен Вавилон
патшасы Хамурапидің заңдарында көрініс тапқан, өз ... ... ... ... немесе басқа да кездесетін шығындардан өзара
сақтандырып отырған ... Көне ... де діни ... ... сақтандыру
қорлары құрылған, өздерінің арасынан қайтыс болған адамдардың отбасыларына
өз араларынан көмек беріліп отырған. Осыған ... ... ... ... tenuіrum” деген атпен ... ... ... ... бір кісі ... болса, оны көму үшін, оның
отбасына, не туысқандарына белгілі бір қаржы бөлініп ... бұл ... ... ... ... ... жиналып отырылған.
Келе-келе сақтандыру қоғамның маңызды бір ... ... ... үшін арнайы кәсіби мамандар бөлініп, ... ... ... ашылды және олар тікелей заңдармен қорғалып және ... ... ... бойынша сақтандыру алғаш теңіз саудасында
қолданыла бастаған, жалпы теңіз сақтандыруы XІІІ -ғасырда Жерорта ... ... ... ... ... кеме ... ... жағдайда және
басқада қауіп - қатерлерден келген зиянды кемешілер өзара толтырып отырған.
Сауда ... ... XІІІ ... ... ... ... ... Қара және Азов теңізі жағалауларынан балық
және тұз өнімдерін алып келіп жәрмеңкелерде сатып, оның орнына ... ... оны ... ... ... ... ... Олар өздерінің саяхаттарын
керуендермен, өгізге жеккен арбамен жасап отырған. Осы саяхат барысында
белгілі бір ... ... ... мысалы өгіздердің өлуі т.б., келген
шығынның орнын бірлестік ақшасымен толтырып отырған. [5, 46б].
19 ғасырдың ... ... ... ... ... жеке ... сақтандыру басымдыққа ие бола бастады.
2 САҚТАНДЫРУ ШАРТЫН ҚҰҚЫҚТЫҚ РЕТТЕУДІҢ ЖАЛПЫ ... ... ... ... және ... ... ... қатынастар жағдайында сақтандыру шарт жасасу
арқылы жүзеге асады. Сақтандыру шарты ... ... ... ... ... ... ... заңды факт. Шарт болып екі немесе одан ... ... ... мен ... ... ... және
тоқтату туралы келісімі танылады [6,68б].
Сақтандыру шарты бойынша бір тарап (сақтанушы) ... ... ... ал ... ... ... сақтандыру жағдайы
туындаған кезде сақтандыру төлемдерін төлеуге міндеттенеді.[1]
Сақтандыру шарты қайтарымды шарт болып есептеледі. ... ... ... ... ... тарту шарты жатады. ... ... ақша ... ... ... ... Сақтандыру сыйақысы,
сақтандыру төлемдері ақшалай нысанда төленеді.
Сақтандыру шартында мыналар болуы тиіс:
1) сақтандырушының атауы, ... жері мен ... ... ... (егер ол жеке адам болса) тегі, аты, әкесінің аты ... жері ... ... ол ... ... болса) оның ... жері және ... ... сақтандыру объектісін көрсету;
4) сақтандыру жағдайын көрсету;
5) сақтандыру сомасы мен сақтандыру ... ... ... ... ... сақтандыру сыйақысының мөлшері, ... ... ... мен
мерзімдері;
7) шарттың жасалу күні және қолданылу мерзімі;
8) егер олар сақтандыру қатынасына ... ... ... мен ... ... ... ... келісімі бойынша шартқа өзге де талаптар енгізілуі
мүмкін ... ... ... ... және елеусіз деп бөлуге жатады.
Шарттың мәні ... ... ... ... деп ... ... осы түрі үшін ... ережелер, сондай-ақ бір тараптың
мәлімдеуі бойынша келісімге қол жеткізуге ... ... ... ... ... ... ... Республикасының Азаматтық Кодексі
сақтандыру шартының ... ... ... ... ... ... кезінде тараптар: 1) сақтандыру объектісі, 2) ... 3) ... ... 4) ... ... 5) ... 6) ... орындалу мерзімі жөнінде келісімге келуге тиіс
[6,115б].
Жеке ... ... ... ... ... мен
сақтандырушының арасында : 1) ... адам ... ... ... жөнінде, 3) сақтандыру сомасы мен ... ... ... 4) сақтандыру шартының ... ... ... ... тиіс.
Сақтандыру шарты жағдайына қарай екіге бөлінеді:
1) тараптардың келісімімен белгіленген;
2) заң актілерімен белгіленген
Бірінші ... ... ... ... ерік білдіруіне
байланысты шешіледі және олар өздеріне қажетті ... да бір ... ... ... ... ... ... қайшы келмейтін
бар мүддесін сақтандыруға құқылы. Егер ... ... ... ... ... сақтанушының жағдайын
нашарлататындай талаптар ... онда ... заң ... ... қолданылады. Осыдан кем дегенде үш жағдай туындайды.
Біріншіден егер де белгілі бір себептермен ... ... ... алғы шарт ... ... онда ... ... осы
алғы шартқа негізделеді.
Екіншіден егер сақтандыру ... ... ... алғышартымен
салыстырғанда сақтанушының жағдайын нашарлататын болса, онда ... ... деп ... де, ... ... тікелей әрекеті
арқылы жүзеге асады.
Үшіншіден егерде сақтандыру шарты ... ... ... ... онда ол заң актілерімен және құқықтық нормалар ... ... бұл ... ... мазмұны мен мәні заң актілерінде
көрсетілген ... ... ... Сақтандыру шартының жасалу тәртібі
Сақтандыру тараптардың келісімі бойынша шарт жасау жолымен жүзеге
асырылады ... ... ... ... ... болып сақтанушының
ауызша немесе жазбаша арызы танылады. ... ... ... сақтанушыны сақтандыру ұйымы ұсынған барлық сақтандыру
жағдайымен ... ... ... нәтижесінде тараптар шарттың
барлық елеулі жағдайлары ... ... ... ... Бұл ... елеулі
жағдайлар болып:
• оқиғаның яғни оның туындауына байланысты сақтандыру төлемін төлеуге
міндетті;
• сақтандыру шартының әрекет ету ... ... ... ... сақтандыру төлемін төлеу тәртібі мен мерзімі;
• сақтандыру шартының жасалу мерзімі;
• сақтандырушының міндеттеме жөніндегі жауаптылық кезеңі;
• сақтандыру сыйақысының мөлшері мен ... ... ... өзгертулер енгізу тәртібі, ... ... ... ... ... ... ... құқықтық салдар [7,154б].
Барлық келіссөздер жүргізіліп, сақтанушының ұсынысын қабылдағаннан ... ... ... ... ... жасайды және жасалғанын растайтын
сақтанушыға ерекше сақтандыру ...... ... береді. Куәлік –
бұл құқық қатынасының маңызды деректері мен негіздерін куәландыратын заңды
құжат. Сақтандыру куәлігі белгілі бір заңды ... түрі ... ... ... ... мен ... арасындағы
сақтандыру шартының жасалғанын дәлелдейтін дерек. Сақтандыру куәлігінің
мазмұнында:
1. тараптардың - сақтанушы мен ... ... ... ... ... сақтандырушы сақтандыру төлемін төлеуге
міндетті;
3. шарттың жасалған күні мен тоқтатылу уақыты;
4. сақтандыру төлемдерінің мөлшері және т.б. көрсетілуі ... ... ... ... сыйақысын төлеген кезден
бастап, ал оны ... ... ... егер ... ... ... ... заң актілерінде өзгеше көзделмесе, бірінші ... ... ... ... күшіне енеді және тараптар үшін міндетті
болады.[7,55б].
2.3 ... ... ... мен ... қатынасында субъектілер мен объектілер маңызды орын алады
[6,45б].
Сақтандыру ... ... ... ... және ... Сақтанушы - қандай да бір мүддесін сақтандырғаны үшін сақтанушыға
сақтандыру сыйақысын төлейтін тұлға. ... ... ... ... ... түрлеріне тапсырыс беруші болып табылады.
Сақтанушы барлық жағдайда ... ... ... ... болып
табылады. Егерде сақтандыру келісім шарт түрінде ... онда ... ... бір тарабы болып есептеледі. Сақтандыру міндеттемесі
екі жақты міндеттеме болғандықтан сақтанушы ... ... ... ... ... ... де, ал сақтандыру төлемі кезінде
кредитор болып есептеледі. Заңды ... мен ... ... ... Сақтанушы сақтандырудың ерікті де, міндетті де ... ... ... алуға ерікті.
Азаматқа сақтанушы болу қабілеті ол ... ... ... ... соң ... Бірақта азамат сақтанушы ретінде құқықтар мен
міндеттер атқару үшін кәмелетке ... үшін ... ... ... ... өзгеше көзделмесе, олардың ата-аналары, асырап алушылары
мен қорғаншылары жасайды. Он төрт ... он ... ... дейін кәмелетке
толмағандар сақтандыру ... ... ... ... ... келісімімен жасайды. Әрекет қабілеті жоқ деп танылған
азаматтың атынан сақтандыру ... оның ... ... ... ... ... табылмайтын және заңды
тұлғаның құқықтарын пайдалана алмайтын ... ... ... мен
өкілдіктер, жәй серіктестіктер, фермерлік шаруашылықтар) ... ... ... сақтандыру шартының бір ... ... ... ... ... ... ерік білдіруіне байланысты жасалады.
Сақтанушы ... ... ... ... ... және таратылса (заңды тұлға
болған жағдайда) сақтандыру ... ... ... ... ... бойынша тек заңда көзделген жағдайларда ғана
тоқтатуға жол беріледі. ... ... ... ... туралы заң
актілерінде сақтанушы қайтыс болған жағдайда ... ... оның ... сақтандыру шартының бір тарабы ... ... ... ... ... ... ... сақтанушы қайтыс болған жағдайда, оның ... ... ... ... ... ... Басқа жағдайда меншік
құқығы (мысалға сақтандырылған мүлік ... ... ... оны ... ... жағдайда) сақтанушының құқықтары мен міндеттері, егер шартта
немесе заң актілерінде ... ... ... ... ... иесіне ауысады. Жеке сақтандыру шартын ... ... ... ... заңда белгіленген тәртіппен сақтандырылған адамның
келісімімен сақтанушының құқықтары мен міндеттері сақтандырылған адамға
өтеді. Осы берілген ... ... үшін ... адам тек қана
сақтандыру төлемдерін алуға құқылы, ал сақтанушы сақтандыру сыйақыларын
төлеуге міндетті. ... ... ... ... міндеті
ауысуы, оған материалдық жағынан ... ... ... Егер
сақтандыру шартының ауысуы кезінде сақтанушы ... ... ... жоқ деп ... оның ... мен ... қорғаншысы
атқарады. Бұл жағдайда сақтандыру тарабы ретінде ... ... оның ... мен міндеттерін басқа бір тұлғаның орындауы ... ... ... ... негізгі тұлға ... ... ... ... сақтандырушы да сақтандыру
қатынасының субъектісі болып табылады. Яғни ... ... ... ... ... ... шарттық негізде жүзеге
асатындықтан, сақтандырушы ... ... ... ... бірі ... ... сақтандырушы сақтандыруды жүзеге асыратын, ... ... ... ... сақтанушыға немесе пайдасына шарт
жасалған өзге тұлғаға (пайда алушыға) ... ... ... ... ... ... ... жүргізуге міндетті
тұлға. Сақтандыру ұйымы ретінде тіркелген және сақтандыру қызметін жүзеге
асыру құқығына ... бар ... ... ғана ... бола ... сақтандырушы келесі ұйымдық белгілерге ие болуы тиіс:
1. Сақтандыру қызметімен айналысу үшін ... ... ұйым ... ... ұйымы ретінде тіркелуге тиіс (сақтандыру ... ... ... ... ... сөз ... ... Сақтандыру қызметімен айналысу үшін лицензиясы болуы керек.
Кәсіпкерлік қызмет түрі ретінде сақтандыру ... ... ... ... жоқ тұлғалар және жеке тұлғалар сақтандырушы бола алмайды,
яғни атап ... ... ... тек ... қызметімен айналысу үшін
құрылған және тіркелген заңды тұлғалар ... ... ... ... ... ... пайда
алушы және сонымен қатар сақтандырудың іс жүргізуіне қатысатын ерекше
(специфический) тұлғалар ретінде сақтандыру ... және ... ... адам бұл ... қатысты сақтандыру жүзеге асырылатын
тұлға. Егер ... ... ... ... бір мезгілде
сақтандырылған адам болып табылады. Міндетті сақтандыру ... ... ... үшінші тұлғаны сақтандыруды жүзеге асыру міндеті
жүктелуі мүмкін. Өз еркімен сақтандыру кезінде ... 3-ші ... ... ... адам ... айқындай алады. Бұл
жағдайда сақтандырылған адамның жеке басы және ... ... ... ... ... жеке сақтандыру) не ... ... және ... ... ... ... ... сақтандыру объектісі болады.
Мүлікті сақтандыру кезінде сақтанушы болып табылмайтын сақтандырылған
адам бұл мүліктің сақталуына мүдделі болуға тиіс. Егер ... ... ... ... табылмайтын сақтандырылған адамға белгілі ... ... ... сақтанушы осы шартты жасауға сақтандырылған
адамның келісімін алуы ... Өз ... ... кезінде адамдардың
оның жеке басын ... ... ... ... ... ... мүмкін еместігіне, ал егер ол ... ... әкеп ... ... үшінші тұлғаны сақтандыру міндеті жүктелген жағдайда
аталған тұлға сақтанушыдан бұл ... ... ... есеп
талап етуге, ал заң актілерінде көзделген ... - ... адам ... ... дәлелдейтін құжатты алуға
құқылы [7, 93б].
Үшінші адамды сақтандыру ... ... ... ... ... табылмайтын оған қатысты мұндай жағдайды көздемейтін
жеке басты сақтандыру шарты ... ... адам ... ... егер заң ... немесе шартта сақтандырылған
адамды ... ... бұл шарт ... ... Егер
сақтандырылған адамның қайтыс болуы сақтандыру шартында көзделген
сақтандыру ... ... бұл шарт онда ... ... ... ... ... оған қатысты мүліктік сақтандыру
шарты жасалған сақтандырылған адам ... ... ... ... құқықтары мен міндеттері ... ... ... актілерінде немесе шартта өзгеше көзделмесе, сол мүліктің және
сақтандырылған адамның ... ... ... ... ... қайтыс болған сақтандырылған адамды ауыстыруға ... ... оның ... ... ... құқықтары мен
міндеттерін қабылдауға ... бұл шарт ... ... жеке ... ... ... сақтандырылған адамдар
болып:
• соттар, прокурорлар, сот ... ... ... ... ... ішінде әскери шекара қызметкерлері,
ішкі ... ... және ... ... ... ... және әскери жиындарға
шақырылған қызметкерлер, әскери міндеттілер;
... ... ... ... және ... ... ... көмектесуші азаматтар;
• салық және кеден қызметкерлері танылады. Бұл ... ... ... ... ... ол ... бюджеттен
қаржыландырылып отырады [8,75б].
Тағы бір сақтандыру қатынасының қатысушысы болып пайда алушы
танылады. Пайда алушы бұл ... ... ... міндетті сақтандыру
туралы заң актілеріне сәйкес сақтандыру төлемін алушы ... ... ... кезінде пайда алушы мүліктік арендаға берген кезде
пайда ... ... ... өзі ... Көлікті сақтандыру
кезінде сыртқы сауда жүйесінде сатушы пайда алушы есебінде сатып алушыны
есептейді және ... ... ... адамды сатушы пайда табушы деп
есептейді.
Сақтандыру жағдайы басталған кезде пайда алушы тікелей ... ... ... ... ... ... туралы талап
қоюға құқылы [7,45б].
Сақтандыру қатынасының ... ... ... ... де ... ... ... – сақтандырушының нұсқауы бойынша және
сақтандырушының атынан сақтандыру ... ... ... Сонымен
сақтандыру агенті сақтандырушының тікелей өкілі болып табылады. Қазақстан
Республикасының Азаматтық Кодексіне ... ... ... ... берушінің)
атынан бір адамның (өкілдің) сенімхатқа, заңдарға, сот шешіміне ... ... ... ... күшімен жасаған мәмілесі өкілдік
берушінің азаматтық құқықтары мен міндеттерін тікелей туғызады, өзгертеді
және тоқтатады [1].
Өкіл ... ... ... ... өкілдік берушіде құқықтар мен
міндеттер пайда болады. ... ... ... және дербес
сақтандырушының атынан шарт ... ... ол ... ... ... ... Сақтандырушының атынан шарт жасасқан
кезде сақтандыру агентінің өкілеттілігін білдіретін сенімхаты ... ... ... Азаматтық Кодексінің 163-бабына сәйкес бір
адамның өз атынан өкілдік ету үшін ... ... ... жазбаша уәкілдігі
сенімхат деп танылады. Сақтандыру ұйымы атынан сенімхат оның басшысы немесе
бұған оның құрылтай құжаттарымен уәкілдік ... өзге де ... ... ... және сол ... мөрімен бекітіледі. Сенімхат үш жылдан
аспайтын ... ... ... Егер сенімхатта неғұрлым ұзақ мерзім
көрсетілсе, ол үш жыл бойы, ал егер қолдану мерзімі ... ... ... 1 жыл бойы ... ... ... күні ... жарамсыз болады.
Сенімхат мынадай жағдайда тоқтатылады:
1) сенімхат мерзімінің өтуі.
2) Сақтандырушының сақтандыру агентіне берген ... ... ... ... ... ... ... бас тартуы.
4) Сенімхат берілген сақтандыру ұйымының қызметінің тоқтатылуы.
5) Атына сенімхат берілген заңды тұлғаның қызметінің тоқтатылуы.
6) ... ... ... ... ... ... ... әрекет
қабілеттілігі шектеулі немесе хабар ... ... деп ... ... ... ... ... оны дереу иесіне қайтаруға
міндетті. Сақтандырушының сақтандыру агентімен қарым-қатынасы әртүрлі
сипатқа ие. ... ... ... ... ... ... онда ... штат қызметкері болуы мүмкін. Бұл жағдайда сақтандырушы
мен сақтандыру агентінің ... ... ... ... ... ... агенті болып заңды тұлға ... онда ... ... ... ... Кепіл шарты бойынша бір тарап (кепіл
алушы) ... ... ... ... білдірушінің) белгілі бір заңды
әрекеттер ... ... ... ... ... ... ... жүзеге
асыруға өкілетті сақтандыру ұйымының тиісті құжаттарымен ... ... ... болмаған жағдайда, оның сақтандыру агенті
ретінде қызметіне жол ... ... ... ... ... сақтандыру
ұйымынан алған өкілеттік шегінде жасаған сақтандыру шарты бойынша
қабылдаған ... ... ... агенті сақтауға міндетті
талаптар, оның ішінде сақтандыру құжаттамасы ... ... ... жөніндегі талаптар Қазақстан Республикасы заңдарының
талаптары ескеріле ... ... ... ішкі ... ұйымы сақтандыру делдалдығы операцияларын жүргізуге өзі
уәкілдік берген ... ... ... ... отыруға
міндетті.
Тағы бір сақтандыру процессіне қатысушы ... ... ... Сақтандыру брокері бұл кәсіпкерлік қызмет түрі ... ... ... ... ... заңды немесе ... ... ... ... мен ... ... ... атқарады, яғни сақтандырушыға сақтанушыны тауып
береді, сақтанушыға сақтандырушыны ... ... ... ... сақтанушы мен сақтандырушыға қарамай,
тәуелсіз өз ... ... ... ... береді. Брокер
сақтандырушы өзіне төленетін сақтандыру сыйақысын алу ... ... ... ... ... ... алар кезінде
құқықтық жауаптылыққа тартылмайды [6,185б].
Сақтандыру шартының орындалу кезеңінде тарап ... 3-ші ... ... тек қана ... ... тауып береді.
Сақтандыру агенті мен сақтандыру ... ... ... агенті сақтандырушының атынан және оның нұсқауы бойынша әрекет
етсе, ал сақтандыру брокері өз ... ... ... ... әрекет етеді.
Сақтандыру брокерінің қызметі ерекше қызмет түрі болып табылады
және оны ... ... ... лицензиялауға тиіс.
Сақтандыру брокерінің өзі қатысып жасалатын сақтандыру шарты бойынша
өкілеттілігі мен жауапкершілігі ... ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталының ең аз мөлшеріне ... ... өзге де ... қойылатын талаптар Қазақстан
Республикасының заңдарымен ... ... ... мемлекеттік органға, сақтандыру
ұйымының өзі анықтаған төлем ... ... ... ... ... ... ... атауында “сақтандыру брокері ”
деген сөздер немесе содан туындаған ... ... ... ... өз атауында “ұлттық”, “орталық”, “бюджеттік”, “республикалық”
деген сөздерді пайдалануына ... ... ... ... құрылған сақтандыру брокерлерінің, оның ішінде
Қазақстан Республикасының резиденті емес ... ... ... бірдей немесе соған аралас дәрежеге ... ... ... жол бермейді. Мұндай тыйым салу ... ... ол ... ... ... ... ... [3].
Сақтандыру брокерін мемлекеттік тіркеу Қазақстан Республикасының
заңдарында белгіленген ... ... ... құрылтайшылары мен қызметкерлерінің сақтандыру
ұйымындағы қызметті қоса ... ... ... ... немесе оның қызметкерлерінің сақтандыру
брокерін құруға немесе оның қызметіне ... ... ... ... ... ... ... емес ұйымның Қазақстан Республикасының аумағында ... ... ... Қазақстан Республикасының резиденті емес ... ... ... аумағында филиалдар мен өкілдіктер ... ... ... ... заңның 37- бабына сәйкес ... ... ... ... ... ... асыру құқығына
лицензия алу үшін лицензиат уәкілетті ... ... ... ... беру ... ... ... тіркеу туралы куәліктің және ... ... ... ... ... ... өткен құрылтай құжаттарының нотариат
куәландырған көшірмесін;
4) жарғылық капиталдың ең аз ... ... ... ... ... істеп тұрған сақтандыру ұйымы үшін) уәкілетті
мемлекеттік органның ... ... ... ... ... ... ең ... денгейінің орындалғанын
растайтын құжаттарды;
5) басшы ... ... ... ... туралы
мәліметтерді;
6) сақтандыру ережелерін (сақтандыру ұйымы үшін);
7) ішкі ... ... ... ... ... ... ... туралы есепті;
9) Қазақстан Республикасының резиденті емес ... ... ... - ... ... ... қатысуына рұқсат берілгенін растайтын тиісті мемлекеттің
сақтандыру ісін қадағалау органының ... не ... ... ... ... рұқсаттың талап етілмейтіндігі туралы ... ... ... ... ... тиіс ... кезінде табыс етілетін ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
актілерінде белгіленеді.
Лицензия берілгені үшін төлем ... мен ... ... ... құжаттардың толық топтамасы табыс етілген күннен ... ай ... беру ... ... ... мемлекеттік органның ресми
басылымдарында жарияланады.
Сақтандыру объектісі болып сақтанушының кез-келген мүддесі
танылады, яғни ол ... ... ... ... сол ... ... құжаттары бойынша қозғалмайтын заттарға өзге мүліктер де
жатқызылуы мүмкін. ... ... ... ... оның ... ... ... қағаздар қозғалатын мүлік деп танылады.
Ал бөлінетін мүлік дегеніміз – бөлу ... ... ... (міндетін) жоғалтпайтын мүлік. Бөлінбейтін мүлік дегеніміз -
өзінің шаруашылық мақсатын (міндетін) өзгертпей ... ... ... ... ұйғарылуына қарай бөлуге жатпайтын мүлік.
Жеке сақтандырудың объектісі болып адамдардың өмірі, ... ... ... Сақтандыру шартын орындау
Сақтандыру шартын орындау яғни одан ... ... ... Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінің ... ... ... ... ... ... мен заң
талаптарына сәйкес тиісінше орындалуға тиіс, ал мұндай ... ... ... ... - іскерлік қызмет өрісіндегі ... ... ... ... ... ... ... орындалуға
тиіс [1].
Сақтанушының негізгі міндеті сақтандыру сыйақысын төлеу. Сақтандыру
сыйақысы сақтандыру ... ... ... ... ... ... ... төлемі.
Сақтанушының сақтандырушыға төлейтін сақтандыру сыйақысы сақтанушының
дербес міндетіне ... яғни бұл ... ... сақтандырылған
адамға немесе пайда алушыға төлету заңмен де, шартпен де ... ... ... ... заңмен белгіленеді.
Ерікті сақтандыру шартында сақтандыру сыйақысының мөлшері ... ... және оның ... ... ... құқылы.
Міндетті сақтандыру кезінде тараптар заң актілерінде көрсетілген және
міндетті сақтандыруға ... ... ... ... ... ... Осы жағдайға сәйкес Сақтандыру туралы заңның
21-бабының екінші бөлігінде көрсетілген: ... ... ... ... ... ... ... мөлшерден артық
болмауға тиіс. Сонымен заң актілері ... ... ... ... ... ... 100 теңгеден есептелсе,
тараптар оның мөлшерін 80 теңгеге ... ... ... ... ... ... деп ... ол заңсыз деп есептелініп, тараптар 100
теңге ... ... ... Бұл жағдайда артық төленген
сақтандыру сыйақысының ... ... ... ... ... ... ... сыйақысын мөлшерін сақтандыру шарты
жасалған уақыттан бастап, шарт мерзімі біткеннен ... де, ... ... ... ішінде қайтара алады.
Сақтандыру сыйақысын төлеудің уақыты мен тәртібі шартпен белгіленеді.
Міндеті сақтандыруда сақтандыру төлемдерінің ... ... ... заң ... ... және тараптар оны орындауға міндетті
[1].
Сақтандыру сыйақысы толықтай және ... ... ... Оны
сақтандыру жарнасы деп атайды. Тараптар ... ... ... ... ... сыйақыларының мөлшерін ... ... ... мен ... тәуекелінің сипатын ескере
отырып, сақтандыру сомасы ... ... ... сыйақысының
ставкасын белгілейтін сақтандырушы әзірлеген сақтандыру тарифын қолдана
алады.
Сақтанушы сақтандырушының жүйеге келген ... ... ... ... сақтандыру ... ... ... ... ... ... мөлшері сақтандыру сомасын
процентімен белгіленеді, бірақта абсолютты ақшалай мөлшерде де төленуі
мүмкін [2].
Тараптардың ... ... ... ... ... ... мүмкін. Жалпы қазіргі замаңғы сақтандыру ісін жүргізу кезеңінде
тараптар ... есеп ... ... ... ... негізделген,
ал экономиканың ... ... ақша ... ... ... ... ... заттай ... ... ... ... ... ... ... өнімдерімен
төлеу, экономикалық жағынан толықтай ақтай отыра, сақтандыру ... ... ... ... ... ұлғайтады.
Сақтандыру төлемдерін уақытылы төлемеу, сақтандыру шартының
тоқтатылуына алып ... ... ... ... ... бөліп-
бөліп төлеу көзделген ... ... тән. ... ... келесі сақтандыру төлемдерін шартта көрсетілген ... ... ... ... ... ... не ... төлемдерді төлей алмауы есепке алынбастан сақтандыру ... ... ... ... ... ... төлемдері кері
қайтаруға жатпайды [6,58б].
Сақтандыру тәжірибесінде аса ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес сақтандыру сомасы ... ... ... ... екі ... ... көрсетеді: біріншісі
сақтандырылған объектіні қанша тенгеге (сомаға) сақтандырылғанына
байланысты, ... ... ... ... ... ... кезде
сақтандырушыға жүктелген міндеттің қаншалықты екендігін көрсетеді.
Сақтандыру ... ... ... шартында көрсетіледі.
Міндетті сақтандыруда сақтандыру сомасының мөлшері заң актілерімен
көрсетілген сомадан кем болмауы тиіс.
Ерікті ... ... ... ... ... ... ... бұларға да сақтандыру заңдары кейбір
шектеулер қоя алады. Заң бұл ... ... ... мүлікті сақтандыру
мен жауаптылықты сақтандыруда сақтандыру ... ... ... ... шығындары, нақты сол салдардан кеткен шығындардың
мөлшерінен аспауы ... Бұл ... мына ... ... ... ... туындаған кезде төленетін сақтандыру сомасының мөлшері деген ... ... ... ... ... ... ие. Яғни ... 100 000
теңгеге бағаланып, кеткен шығын 80 000 теңгені құраса, сақтандыру төлемі 80
000 ... ... ... ... ... 120 000 ... ... сақтандыру шығындары есебінен 100 000 теңгені төлейді. Яғни
мүліктің ... ... ... ... ... ... ... мен нысаны
Сақтандыру шартының мазмұны ... ... ... ... [1] Сақтандыру сомасы шегінде сақтандыру жағдайынан
келетін ... ... ... ... ... ... құқылы.
Сонымен қатар, сақтанушы сақтандыру шартының талаптарын, ... ... ... ... ... сақтандыру шартын кез-келген уақытта бұзуға құқылы.
Сақтанушының міндеттері:
• шарт ... ... ... сақтандырушыға сақтандыру жағдайының
басталу ықтималдығын және оның басталуынан ... ... ... ... ... ... үшін елеулі мәні бар
өзіне белгілі жағдайларды, егер бұл жағдайлар сақтандырушыға белгісіз
болса және ... ... ... ... хабарлауға;
• сақтандыру шартында белгіленген мөлшерде, тәртіппен және мерзімдерде
сақтандыру сыйақысын төлеуге;
• сақтандыру тәуекелінің жай – күйі ... ... ... ... ... ... ... басталғандығы туралы хабарлау;
• сақтандыру жағдайынан туындайтын залалдарды болдырмау үшін ... ... ... шаралар, оның ішінде сақтандырылған ... ... ... ... ... ... ... сақтандырушыға барлық қажетті
құжаттар мен айғақтар беруге және оған талап қою ... ... үшін ... мәліметтерді хабарлауға;
• сақтандыру объектісін қарап тексеру үшін ... ... ... ... ... келетін болсақ сақтандырушы
мүліктік сақтандыру шартын жасаған кезде сақтандырылатын мүлікті ... ал ... ... ... оның нақты құнын белгілеу мақсаты мен
сараптама тағайындауға құқылы.
Жеке сақтандыру шартын жасау ... ... оның ... ... баға беру үшін сақтандырылатын адамға тексеру жүргізуге
құқылы.
Сақтандыру тәуекелін арттыруға әкеп ... ... ... етілген сақтандырушы, шарттың талаптарын өзгеруді немесе
тәуекелдің артуымен ... ... ... ... ... ... құқылы.
Сақтанушы немесе сақтандырылған адам шартта көрсетілген міндеттерді
орындамаған жағдайда сақтандырушы шартты бұзуды және шартты бұзудан ... ... ... талап етуге құқылы.
Мына жағдайларда сақтандырушы сақтандыру төлемін төлеуден бас
тартуға құқылы:
1. ... ... ... объектісі, сақтандыру
тәуекелі, сақтандыру жағдайы және оның зардаптары туралы ... ... ... ... ... ... болған залалдарды азайту
жөніндегі шараларды қасақана қолданбауы;
3. сақтанушының ... ... ... ... ... сақтандыру
бойынша залалдарға тиісті өтем алуы;
4. сақтандырушының сақтандыру жағдайы ... ... ... одан ... залалдардың мөлшерін белгілеуде сақтандырушыға
кедергі жасауы;
5. сақтандыру ... ... ... ... ... ... сақтандыру жағдайының басталғандығы үшін жауапты адамға
талап қою құқықтарынан бас тартуы, сондай-ақ сақтандырушыға талап
ету құқығын ... үшін ... ... ... бас ... ... өтемі ендігі төленіп қойған болса, сақтандырушы
оның толық немесе ... ... ... ... ... міндеттеріне келетін болсақ сақтандырушы:
1. сақтаныру жағдайы басталған кезде сақтандыру шартында немесе заң
актілерінде белгіленген мөлшерде, ... және ... ... ... ... ... ... таныстыруға;
3. сақтанушыға (сақтандырылған адам) сақтандыру жағдайы кезінде олардың
залалдарды азайту үшін жұмсаған шығындарын өтеуге,
4. ... ... ... ... ... ... ... сомасының, сатып алу сомасының
мөлшерлері туралы және төленген сақтандыру сыйақылары, сақтандыру ... ... ... ... ... ... пайда
алушының жеке басына қатысты өзге де талаптары туралы мәліметтер жатады.
Сақтандырушыға сақтандыру төлемін төлеу туралы ... ... ... мына ... ... ... ... объектісін қарау кезінде өзінің экспертін қатыстыруы керек;
• сақтанушының қатысуымен сақтандыру жағдайы ... акт ... ... ... ... ... ... барлық керекті құжаттар мен мәліметтер алғаннан кейін 72–сағат ішінде
сақтандыру төлемін төлеуі керек.
Сақтандыру шартының ... ... ... ... ие. ... ... ауызша және жазбаша (жай және ... ... ... ... шарты жазбаша нысанда жасалуы керек. Сақтандыру шарты
жазбаша нысанда:
1) тараптар бір құжат жасауы;
2) сақтанушы біржақты тәртіпте ... ... ... ... ... (сақтандыру ережелеріне) қосу;
3) сақтандырушының ... ... ... ... және т.б.) ... ... тараптардың шарт жасауға өз еркімен келіскендігін және оның ... ... ... ... қол ... ... мүмкіндік беретін өзге де әдіспен жасалады [2].
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінің 152-бабына сәйкес
мынадай мәмілелер:
1) егер ... ... ... үшін ... ... ... ... іскерлік қызмет өрісіндегі әдеттегі құқықтарынан
туындамаса, мәмілелерді жасау ... ... ... ... қызмет үрдісінде жүзеге асырылатын;
2) мәмілелер жасау кезінің өзінде орындалатындарынан басқа жүз есептік
көрсеткіш ... ... ... ... тараптардың келісімінде көзделген өзге де реттерде
жазбаша түрде жасалуға тиіс [1].
Егер іскерлік қызмет ... ... ... ... ... ... ... мәмілеге тараптар немесе олардың
өкілдері қол қоюға тиіс.
Тараптардың келісімін “шарт” деп ... ... ... толтыру
міндетті емес. Сақтандыру шартын тараптардың келісімі бойынша ... ... ... ... Бұл құжатта:
1) тараптардың ерік білдіруін жазбаша түрде бекіту;
2) сақтандыру шартының барлық елеулі ... ... ... ... ... ... көрсетілген барлық талаптардың мазмұнын тіркеу керек.
Сақтандыру шартының жазбаша нысанын сақтамау оның жарамсыздығына әкеп
соғады.
2.6 Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру аумағы деген ұғым
кездеседі.
Сақтандыру аумағы деп сақтандыру шартында көрсетілген сақтандырушының
сақтандыру мүмкіндігі жүретін аумақ. Сақтандыру аумағы ... ... ... ... ... ... ... мүліктер) болады.
Жалпы ережеге сәйкес сақтандыру аумағы Қазақстан ... ... ... ... ... автокөлік Қазақстанның
қандай да бір аумағында апатқа ұшыраса, сақтандырушы оған ... ... ... міндетті.
Қазақстан Республикасының аумағында Қазақстан Республикасының
резиденті емес сақтандыру ұйымының ... ... ... ... жерлерге шығатын автокөлік құралдары ... ... ... ... жасау жөніндегі делдалдық қызметті
тиісті сақтандыру ... ... ... ... ... бар Қазақстан Республикасының резиденттері-сақтандыру ұйымдары
және аталған Қазақстан Республикасының резиденті емес ... ... ... шарты болған ... ... ... ... ... ... алады [10,259б].
Жалпы тәртіп бойынша сақтандыру шарты Қазақстан Республикасының
Азаматтық Кодексінде және ... да заң ... ... ... келісуімен өзгертілуі немесе бұзылуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... сәйкес
тараптардың біреуінің талабы бойынша шарт: екінші тарап шартты ... ... сот ... өзгертілуі және бұзылуы мүмкін. Шарттың едәуір
дәрежеде бұзылуы деп тараптардың біреуі шартты ... ал ... ... ... кезінде үміт артуға құқылы болғанынан едәуір дәрежеде айырылып
қалатындай шығынға әкеп соғуын ... ... және бұзу ... ... егер заңдардан, шарттан
немесе іскерлік қызмет өрісіндегі әдеттегі құқықтардан өзгеше туындамаса,
шарт жасалатын сияқты нысанда ... ... ... немесе бұзуға
ұсыныстан екінші тараптың бас ... ... ... не ... ... ... не ... белгіленген мерзімде, ал ондай
мерзім ... ... 30 күн ... жауап алынбағаннан кейін ғана тарап
шартты өзгерту немесе бұзу туралы талапты сотқа ... ... ... ... шартты өзгерту және бұзу ... екі ... ... ... ... ... қолданылатын азаматтық кодексте
көрсетілген жалпы негіздер;
2) тек қана ... тән ... ... ... ... ... шартта немесе заң актілерінде көрсетілген басқа тараптың шартты
орындау мерзімі мен ... ... ... ... ... көрсетілген мерзімді бұзуы және ағымдағы арнайы
сақтандыру төлемдерін ... ... ... ... екінші тарапты бакрот деп тану.
Сақтандырушыда, сақтанушыда банкрот деп танылуы мүмкін. Бірақта бұл
жерде сақтанушы сақтандыру сыйақысын төлеп, ... ... ... ... банкротқа ұшырағанына қарамастан ... ... ... ... ... ете ... [2]
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінде көрсетілгендей
сақтандыру ... ... ... немесе бұзғанда бір тарап бұл
туралы ... ... бір ... ... ... ... ... сақтанушы болып табылатын сақтандырылған адам қайтыс
болған жағдайда, егер заң актілерінде немесе шартта ... ... ... ... ... ... Сақтандырылған адамның
қайтыс болуы сақтандыру шартында көрсетілген жағдайдың әсерінен ... ... ... болса [11,25б].
Сақтандыру шартын тоқтатудың негізі болып бірінші ... ... ... ... ... ... төлеген кезде
тоқтатылады. Бұдан басқа сақтандыру шартында өзгеше жағдай ... мен ... ... ... және ... келісімі
бойынша сақтандыру шарты мерзімінен бұрын тоқтатылады. ... ... ... тоқтату кезінде сақтандыру шартында өзгеше
көзделмесе бір тарап сақтандыру ... ... ... 30 күн мерзім
ішінде екінші тарапты ескертуге міндетті. ... ... ... ... ... ... ... жағдайда сақтанушыға
сақтандырушы сақтандыру шартында көрсетілген мерзімнен неше күн бұрын
сақтандыру ... ... сол ... ... сақтандыру
шығындарын алып тастап барып қайтарады.
Егер сақтандыру шарты ... ... ... ... төлеген сақтандыру сыйақыларын сақтандырушы
сақтанушыға толық қайтаруға тиіс ... ... ... ... тоқтатуға сақтандырушының
сақтандыру төлемдерін төлеуден бас тартуы жатады. Шартты ... ... ... біржақты бас тарту Қазақстан Республикасының Азаматтық
Кодексінде, өзге де заң актілерінде ... ... ... ... шарт өзгертілді немесе бұзылды деп ... ... ... ... ... сәйкес міндеттемені орындаудан
біржақты бас тартуға және оның мағынасын біржақты өзгертуге заң актілерінде
немесе шартта өзгеше көзделмесе жол ... ... ... ... деп ... ... Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінде көрсетілген жалпы
негіздер бойынша;
2) сақтандыру туралы заң ... ... ... негіздер бойынша
сақтандыру шарты жарамсыз деп танылуы мүмкін.
Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексіне ... ... ... деп ... ... ... мынадай жағдайлар: [12,239б].
1) қажетті лицензия алмай, не лицензиясының ... ... ... ... ... теріс пиғылды бәсеке ... ... ... іскерлік әдеп-
талаптарын бұзатын мәміле;
3) Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодекстің 23-бабында көзделген
мәмілелерді қоспағанда 14 ... ... адам ... ... ... ... заң ... көрсетілген келесі негіздерге
байланысты сақтандыру жарамсыз деп танылады:
1) шарт жасасу кезінде сақтандыру объектісі болмаса;
2) ... ... ... ... объектісі ретінде танылса;
3) соттың заңды күшіне енген тиісті шешімінің негізінде тәркіленуге
жататын мүлік не ... ... ... немесе қылмыстың нысанасы
болып табылатын ... ... ... ... табылса;
4) басталу мүмкіндігі мен кездейсоқтық белгілері жоқ және ... ... ... әрі ... ... тиіс ... сақтандыру
жағдайы ретінде көзделсе, бұл туралы тараптар немесе кем ... ... ала ... ... ... шарт ... кезінде заңсыз пайда табуды алдын-ала мақсат
еткен болса, оның ішінде сақтандыру жағдайы ... соң ... ... тәуекелді сақтандыру шарты сақтанушыдан басқа тұлғаның
мүдделерімен ... үшін ... ... шарт ... ... ... кезде сақтанушыдан басқа
адамның жауаптылық тәуекелі сақтандырылған болса;
8) ... ... ... ... ... ... ... келісімі болмаса;
9) шарттың жазбаша нысаны сақталмаса жарамсыз деп ... ... ... жарамсыз деп танылған жағдайда сақтандырушы
сақтанушыға одан ... ... ... не ... ... ал сақтанушы (пайда алушы) сақтандырушыға одан алған сақтандыру
төлемін қайтаруға міндетті.
3 САҚТАНДЫУ ШАТЫ ... ... ... ... Жауапкершілік туралы жалпы мәселелер
Бір тарап шартта көрсетілген ... ... не ... ... әсерінен екінші тарапқа келген зиянды өтеуге
міндетті.[6,65] Міндеттеменің орындалу мерзімін өткізіп алған ... ... ... мерзімді өткізіп алу арқылы келтірілген залал үшін және
мерзімін өткізіп алу кезінде ... ... ... ... үшін ... ... Сақтандырушы сақтанушыға тиісті сақтандыру
төлемін уақтылы төлемей ... өтіп ... ... ... өтіп ... күнге
айыпақы төлейді. Қазақстан Республикасының Азаматтық Кодексінің 353-бабына
сәйкес (жалпы бөлім) айып ақының мөлшері ақша ... ... ... бөлігін орындаған күнгі ... ... ... ... ... қаржыландырудың ресми ставкасы негізінде ... ... ... ... ... уақытылы
төленбеген әрбір күнге айып төлейді.
Міндеттеме тиісті дәрежеде орындалмаған жағдайда айып ... ... ... егер заң ... ... ... өзгеше көзделмесе
тарапты міндеттемені орындаудан босатпайды.
Сақтандыру шартында көрсетілуге тиіс ... ... ... ... ... береді.
3.2 Сақтандыру шарты бойынша төлем жүргізу тәртібі
Өмірді, балаларды, некелесуді сақтандыру ... бір ... ... ... сақтанушы белгіленген мерзімге дейін өмір сүрсе,
онда ол ... ... ... ал ... ұйымының сақтандыру
шартында белгіленген ... ... ... төлеуге міндеттенеді
[9,98б]. Яғни сақтандыру төлемін сақтанушы тек сақтандыру ... ... ... ала ... ... күнтізбелік екі ай бойы сақтандыру
жарнасын ... ... ... ... ... ... ... сақтандыру кезінде сақтандыру мерзімі өтіп кетсе,
сақтанушы 3-жыл ішінде сақтандыру сомасын алуға құқылы. Себебі Қазақстан
Республикасының Азаматтық ... ... ... (жалпы бөлім) талап
қоюдың жалпы мерзімі 3-жыл болып есептеледі ... ... ... ... өзі сақтандыру мерзімінің
өтуіне 15-күн қалғанда сақтандыру сомасын сақтандыру ұйымына жазбаша ... ... ... [2]. ... көрсетілген мерзім ішінде сақтанушыдан
арыз келіп түспесе, онда ... ... ... ... ... сақтандырудың ерекшелігі сақтандыру сомасын алу үшін баланың жасы
кем дегенде 18-ге толуы ... Бұл ... ... ... жинақ
кассасына баланың атына аударылады және ... ... бұл ... мен ... ... ... Мұндай тәртіп баланың мүддесін
қорғау мақсатында жүзеге асырылады.
Сақтандыру ұйымы жинақ ... ... ... ... ете ... ... кезінде сақтандыру төлемін төлеудің басқаша
тәртібі көрсетілген. Сақтанушының сақтандыру сомасының алу құқығы ... ... ... ... ... жасалса, сол сақтандыру
сомасын алуға құқылы. Некелесуді сақтандыру кезінде ... ... ... ... сақтандыру сомасы белгіленген мерзім ішінде, бірақ некеге
тұрған күні беріледі.
Егерде өзінің пайдасына сақтандыру шарты жасалған тұлға ... ... ... онда сақтандыру сомасы 14% -ке көбейтілген
мөлшерде төленеді [10,258б].
Сақтанушының ... ... ... мерзімінің өтуі
бойынша сақтандыру төлемін алу құқығы тек сақтандыру жарнасын ... ... ... ... ... жағдайда сақтандыру сомасы жалпы
жұбайлардың бірлескен меншігі ретінде сотпен бөлінуі мүмкін.
Сақтандыру ... ... ... мас ... ... алып келсе, онда сақтандыру ұйымы ... ... ... Бұл жағдайда сақтанушының әрекеті қылмыс ретінде сараланды ма,
жоқ па қарамайды [10,359б].
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорыта келе сақтандыру бұл сыртқы ... ішкі ... ... немесе мекемеге келетін залалдардан ... ... ... ... да бір ... ... ... толық және тез
қайтарудың тиімді ... ... ... ... сақтандырудың маңызы белгілі
бір мүдделерге келген шығынның орнын толықтыруға ... ... ... ... ... шарт ... жолымен жүзеге
асырылады. Сақтандыру шарты сақтандыру құқық қатынасының пайда болу негізі
болып ... ... ... ... ... бойынша (сақтанушы) сақтандыру
жағдайы туындаған кезде сақтандыру төлемдерін төлеуге міндеттенеді.
Сақтандыру шарты жазбаша ... ... ... ... ... ... ... ол тараптардың келісімімен айқындалады.
Сақтандыру шартының жазбаша нысанын сақтамау оның ... ... ... ... ... ... да ... сақтандыруды міндеттеуге
болмайды, әрбір азамат өзінің мүддесін сақтандырғысы келетінін, келмейтінін
өзі шешуі керек.
Сақтандыру қатынасының субъектілері ... ... ... ... ... - ... да бір мүддесін сақтандырғаны үшін
сақтандырушыға сақтандыру сыйақысын төлейтін тұлға. Ал ... ... ... яғни сақтандыру жағдайы пайда болған кезде
сақтанушыға немесе пайдасына шарт жасалған өзге ... ... ... ... сақтандыру төлемін жүргізуге міндетті тұлға. Сақтандыру
ұйымы ретінде тіркелген және сақтандыру қызметін ... ... ... бар ... ... ғана ... бола ... тұлғаның немесе азаматтың кез-келген мүддесі ... ... ... ... ... ... және ... қатысты
заттар сақтандыру объектісі болып есептеледі. Жеке сақтандырудың объектісі
болып адамның өмірі, денсаулығы, ... ... ... шарты тараптардың өзіне тиесілі міндеттерін ... ... деп ... ... орындалу мерзімін өткізіп
алған тарап екінші тараптың ... ... ... алу арқылы келтірілген
залал үшін және мерзімін өткізіп алу кезінде туындаған кездейсоқтықтан
орындай ... ... үшін ... береді. Жалпы тәртіп ... ... ... ... ... Кодексінде және басқа
да заң актілерінде өзгеше көзделмесе тараптардың келісуімен өзгертілуі және
бұзылуы мүмкін.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ... ... ... ... ... Кодексі (жалпы және ерекше бөлімдер):
2001 жылғы 15 қаңтарға дейінгі өзгертулер мен толықтырулар енгізілген.
- ... ЖШС ... ... Сақтандыру қызметі туралы заң. – Алматы, 2002.
3. Сақтандыру туралы. 3.10.1995 жылғы заңды күші бар ... ... ... Гражданское право. ч. ІІ //под ред. Е.А. Суханова. – Москва, 1993.
5. Страхования: история, действующая законодательством, перспективы ... ...... ... ... право РК //под ред. А.И. Худякова. – Алматы, 1997.
7. Права и обязанности граждан по договору ... М.А. ... ... ... Актуальные вопросы коммерческого законодательства в РК и ... ... ... ... ... ... – Алматы, 1997.
9. Государственное страхование и ... его ... ... ... ... Страховое возмещение при гибели и повреждений имущества //под ред.
А.А.Матылева. – Москва, 1971.
11. Гражданское право ч. ІІ //под ред. ... ... ... 1999.

Пән: Сақтандыру
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автоматты реттеу жүйесінің динамикасын талдау6 бет
Микроэкономика пәнін зерделеу186 бет
Статистика пәнінен оқу-әдістемелік жиынтық200 бет
Экономиканы мемлекеттік реттеу және оның әдістері19 бет
Қазақстан Республикасында сақтандыру ісін ұйымдастырудың құқықтық реттелуі34 бет
Экономикалық ұғымдар168 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь