Семей ядролық полигонындағы сынақтардың адамдарға, қоршаған ортаға әсері

Жоспары.


І. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..2
ІІ. Негізгі бөлім. Қазақстан тарихындағы Семей полигоны.
а) Невада.Семей полигонының инфрақұрылымы ... ... ... ... ... ... ... .4
б) Семей ядролық полигонындағы сынақтардың
адамдарға, қоршаған ортаға әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
ІІІ. Қорытынды бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .13
IV. Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .14
Кіріспе

Семестрлің жұмыстың өзектілігі. КСРО заманында Қазақстан аумағында атом бомбалары сынақтан өтті. Ол үшін арнайы 18 млн га жер бөлініп, Семей ядролық полигоны ашылды. Бастапқысынды адамдарға, жануарлар мен табиғатқа тікелей зардабын тигізген ашық сынақтар жасалды. Сосын оларды жер астына жасай бастады. Атом бомбаларының жарылыстары сұмдық ауыр болды. Семей маңындағы радиациялық әсер аймағында тұратын 500 мыңдай адам осы сынақтан азап шекті.
1949 жылдан 1963 жылға дейін жер бетінде жасалған сынақтардың зардабы әсіресе мол болғаны рас. Бұл аймақтағы аурулардың есеп-қисабы 1990 жылға дейін мұқият жасырылып келді. Облыста онкологиялық, жүрек-қан тамыр, жүйке және психикалық аурулар саны күрт өсті. Азап шегіп, өлім құшқан адамдар қаншама. Отбасыларында кемтар балалар көбейді. Бұның өзі қазақ ұлтының келешегіне төнген зор қауіп болатын 1980 жылдардың аяғына қарай халықтың төзімі таусылып, шегіне жеткен еді.
Басқа ядролық державалармен салыстырғанда, Қазақстан аумағында қиратқыш әлуеті жағынан орасан зор ядролық арсенал болды.
Қазақстандағы қарудың жиынтық ядролық қуаты бұрынғы Кеңес Одағының барлық ықтимал дұшпандарының аса маңызды стратегиялық объектілерінің барлығының тамтығын да қалдырмауға жетіп артылатын. Бұл қаруды қолдану миллиондаған халқы бар мыңнан астам қаланы, ол былай тұрсын, тұтас бір мемлекеттерді, тіпті континенттерді жермен жексен етуге мүмкіндік беретін.
Қазақстан стратегиялық қару-жарақ пен оны жеткізу құралдары орналастырылған жай ғана орын болған жоқ. Біздің елде жайласқан сұмдық әскери-техникалық әлует қуаты жағынан тұтас бір индустрия, өзіндік бір «мемлекет ішіндегі мемлекет» еді.
КСРО-ның ыдырауы нәтижесінде Қазақстан толық әскери ядролық циклды: ядролық қаруды сынау, жаңғырту және өндіру циклын жүзеге асыру мүмкіндігі алды.


Зерттелу деңгейі.
Н.Ә. Назарбаев «Бейбітшілік кіндігі», О. Жанайдаров «Менің елім - Қазақстан», «Арай» Журнал, белгілі қоғам қайраткері, ақын Олжас Сүлейменов т.б. еңбектері Семей полигонының зардаптарымен қазақ халқына тигізген нәубетін оқырманға жеткізе алды.

Семестрлік жұмысты жазудағы менің міндетім Семей полигоны жайлы зерттеп, іске қосылу себептерін анықтау.

Семестрлік жұмысты жазудағы менің мақсатым Семей полигонының қазақ жеріне тигізген ауыр зардаптарын зерттеу.
Қолданылған әдебиеттер:


1. Н.Ә. Назарбаев «Бейбітшілік кіндігі». – Астана «Елорда», 2001


2. О. Жанайдаров «Менің елім - Қазақстан». – Алматы: «Балауса баспасы», 2003


3. Журнал «Арай» 1988 жыл № 10.


4. www.bankreferatof.kz
        
        Жоспары.
І. Кіріспе ......................................................................................................2
ІІ. Негізгі бөлім. Қазақстан тарихындағы Семей полигоны.
а) Невада-Семей полигонының инфрақұрылымы .............................4
б) Семей ... ... ... ... қоршаған ортаға әсері ...............................................5
ІІІ. Қорытынды бөлім .............................................................13
IV. Қолданылған әдебиеттер .....................................................14
Кіріспе
Семестрлің жұмыстың өзектілігі. КСРО ... ... ... атом ... ... өтті. Ол үшін арнайы 18 млн га жер бөлініп, Семей ядролық полигоны ашылды. Бастапқысынды адамдарға, жануарлар мен ... ... ... ... ашық ... ... ... оларды жер астына жасай бастады. Атом бомбаларының жарылыстары сұмдық ауыр болды. Семей маңындағы радиациялық әсер аймағында тұратын 500 мыңдай адам осы ... азап ... ... 1963 жылға дейін жер бетінде жасалған сынақтардың зардабы әсіресе мол болғаны рас. Бұл аймақтағы аурулардың есеп-қисабы 1990 жылға дейін ... ... ... ... ... ... тамыр, жүйке және психикалық аурулар саны күрт өсті. Азап шегіп, өлім құшқан адамдар қаншама. Отбасыларында кемтар балалар ... ... өзі ... ... ... төнген зор қауіп болатын 1980 жылдардың аяғына қарай халықтың төзімі таусылып, шегіне жеткен еді.
Басқа ... ... ... ... аумағында қиратқыш әлуеті жағынан орасан зор ядролық арсенал болды.
Қазақстандағы қарудың жиынтық ядролық қуаты бұрынғы Кеңес Одағының ... ... ... аса ... ... ... барлығының тамтығын да қалдырмауға жетіп артылатын. Бұл ... ... ... ... бар ... ... қаланы, ол былай тұрсын, тұтас бір мемлекеттерді, тіпті континенттерді жермен жексен етуге мүмкіндік беретін.
Қазақстан стратегиялық қару-жарақ пен оны ... ... ... жай ғана орын ... жоқ. ... елде ... сұмдық әскери-техникалық әлует қуаты жағынан тұтас бір индустрия, өзіндік бір еді.
КСРО-ның ыдырауы нәтижесінде Қазақстан толық әскери ядролық ... ... ... ... ... және ... циклын жүзеге асыру мүмкіндігі алды.
Зерттелу деңгейі.
Н.Ә. Назарбаев , О. Жанайдаров , ... ... ... ... ақын Олжас Сүлейменов т.б. еңбектері Семей полигонының зардаптарымен қазақ ... ... ... ... жеткізе алды.
Семестрлік жұмысты жазудағы менің міндетім Семей полигоны ... ... іске ... себептерін анықтау.
Семестрлік жұмысты жазудағы менің мақсатым Семей полигонының қазақ жеріне тигізген ауыр ... ... ... ... ... кездері ядролық полигон нақ Семей жерінде неге құрылды деген сұрақтың жауабын іздегенде сол кезде бұл өңір Кеңес Одағының адам ең аз ... ... ... ... коммуникация жерлерінен оншалықты қашық емес деген сөздер шыққан. Тек осы себептерден ғана ... шалу үшін адам саны ... ... ... ... ... ... Темір жолдың екі жүз километрін үнемдеуден гөрі, жалғыз да болса, ... ... ... ... ... ... сынақ полигондарының бірі - Семей полигоны Кеңес Одағының аса маңызды стратегиялық ... ... ... ... инфрақұрылымы: Курчатов қаласын (Семей - 21), реакторлар кешенін, , (Дегелеңдегі сейсмокешен), ( ... ... ... ... ... ... да ұсақ ... алаңдарды қамтиды.
Семей ядролық полигонның осынау тәжірибелік алаңдарында 456 ядролық ... ... ... ... атом ... қиратқыш қаруын айтарлықтай арттыруға ғана емес, оның жаңа ... де ... ... ... ядролық полигонның алғашқы жүргізілуі
Семей ядролық полигонындағы сынақтардың жалпы саны 456 ядролық және термоядролық жарылысты құрады. Олардың 116-сы ашық болды, яғни жер ... ... әуе ... ... ... ... және жер ... сынақтан өткізілген ядролық зарядтардың жалпы қуаты 1945 жылы ... ... атом ... қуатынан 2,5 мың есе көп болды.
1949 жылғы 29 тамызда тұп-тура таңғы сағат жетіде көз ... ... ... бара ... отты доп ... Жер денесіне қадалып, оны шарпып өтіп, аспанға көтерілген. Отты ... соң, ... қуат пен көз ... ... бас айналдырып жібергендей бір сәтте жер қабығының ыстық күлі мен иісі ... ... Жер ... ... иісі ... атар түтіннің ащы иісін қолдан жасалған жел әп-сәтте жан жаққа таратты.
Таяу жерлердегі сирек ауылдарда тұратын адамдар дір ете ... жер мен ... ... алып кеткен от-жалынға таңырқап, үйлерінен қарап тұрған.
Жалғыз түп шөп қалмаған, түтігіп қарайып ... ... тұл ... ... алдында жанталасқан тышқандардың, қарсақтардың кесірткелердің өлі денесі табылған.
Жаңадан ... бұл ... ... ... ... ... ретінде белгілі № 2 оқу полигонында РДС-1 (зымырандық көрсеткіш снаряды) плутоний ... жер ... ... ... ... деп атады.
Бұл КСРО-да тұңғыш атом бомбасының жарыдуы еді.
Полигонда жаңа таталды ... ... ... ... ... ... әскери бастықтар мен атақты ғалымдар, Кеңестік атом бомбасының ... ... ... ... және ... ... тасадан бақылап тұрды.
Семей ядролық полигонындағы сынақтардың адамдарға, қоршаған ортаға әсері
Тұңғыш атомдық жарылыстың ... ... ... ... елді ... ... қалды. Көрші қонған әскери объектіде не болып ... ... ... түсінігі жоқ жақындағы ауылдардың тұрғындары радиациялық сәуленің сұмдық ... ... ... ... ... ескертілмеген де еді.
Ядролық жарылыстар туралы халыққа 1953 жылдан бастап қана ескертіле бастады. Онда адамдар мен малды радиоактивті ... ... ... ... ... оларды қарабайыр қорғаныш объектілеріне, орларға немесе кепелерге жасыру көзделді. Алайда жарылыстан кейін адамдар радиациядан ... ... өз ... ... отырды.
Жарылыс толқыны көптеген үйлер терезесінің шынысын ұшырып жіберген, кейбір үйлердің қабырғалары қирады. Кейінірек сынақ алдында уақытша көшірілген адамдар ... ... ... жерлеріне қайтып орала бастағанда, олардың көбісі үйінің орнын сипап қалды, не қақырап кеткен қабырғаларды көрді.
Семей ядролық полигонындағы ... ... ... ... шын да ... деректер Қазақ КСР Ғылым академиясы жүргізген кең ауқымды медициналық-экологиялық зерттеулердің ... ... ... ... ... Б. Атшабаров басқарды.
Радиацияның адамға ықпалының механизмі қазіргі кезде едәуір жақсы парықталған. Бұл орайда ең қауіптісі - ... ... ... ... кодты дауасыз өзгерістерге соқтыруға мүмкін екендігі.
1949 жылғы алғашқы жер бетіндегі жарылыстан бастап Семей және Павлодар облыстарының радиациялық ... ... ... басқа аумақтардың тұрғындарының арасында сырқат санының ұдайы өсіп келе жатқаны байқалады. Бұлар өкпе мен сүт ... ... ... және ... да ... ісікті патологиялары. Жалпы алғанда рак ісігі сынақтар басталғалы бері үш есе өсті.
Семей полигонына ... нақ сол ... ... әртүрлі ауытқулар, тәндік және естік кемшіліктер әрқилы сәбилер дүниеге ерекше көп келеді.
Мамангдардың ... соны бәрі нақ ... ... және ... ... ... ... генетикалық мутациямен байланысты.
Адамдар ғана емес, жер де азап ... ... ... ... ... ... ... азайтады.
Жерде орасан зор микроэлементтер: темір, мыс, магний және ... ... ... ... ... адам ... сіңеді.
Сутегілік құрылымы РДС-2 бұйымы дегеннің қуаты жағынан соған дейін болып көрмеген. Жарылысы 1953 жылғы 12 тамызда ... ... ... ... ... Оның ... 480 ... еді. Жарылыстан кейін пайда болған нарттай жанған радиоактивті газдардың саңырауқұлақ секілді бұлты 16 километр биіктікке көтерілді. Осы жарылыстан кейін радиусы ... ... ... ... дала ... бірнеше күн бойы көгілдір сәуле шығарып тұрды.
1955 жылы 22 ... ... ... бомбалағышы Семей полигонының үстінен ұшып бара жатып, жаңадан жасалған қуаты 1,7 ... ... ... ... ... ... бір жарым километрлік биіктікте жарылды. Бұл жарылыстың соққы толқыны мен жер қабатының дірілі бүкіл ... ... ... мен ... ... ... ... жылдар арасында Семей полигонындағы Дегелең тауының жер астындағы шахталарында 340 жарылыс жасалды. Бұл арада жыл сайын 14-18 ядролық ... ... ... ... салдарынан бір көздері жартастардан құралған Дегелең тауы іс жүзінде киыршық тас үйіндісіне айналды.
Жер ... ... ... ... соң, ... ... пайда болған жарықтар мен саңылаулардан радиоактивті газ шығып ... ... жылы 12 ... кезекті жоспарлы ядролық сынақ өткізді. Үңгірлердің бірінде қуаты 70 ... ... ... ... ... ... ... жер бетінде саңылаулар пайда болып, олардан екі тәулік бойы радиоактивті газдар шығып жатқан. Содан пайда болған радиоактивті бұлт 30 мыңнан ... адам ... ... ... Бұл ... радиациялық фон 3000-4000 микрорентгенге жетті. Бұл көрсеткіш ... ... ... 15-20 ... ... табиғи радиациялық фоннан екі жүз есе асып түсті.
23 қараша 2010 ж. ... ... ... ... үшін ... ... екендігін ашып көрсетті
Өткен жексенбі күні кешке Қазақстан Республикасы Парламенті Мәжілісінің Төрағасы Орал Мұхамеджанов бастаған парламенттік ... ... ... ... ... ... шақыруымен осы елге ресми сапармен келді. Астанадан көтерілген "Боинг" ұшағының доңғалағы араға алты жарым сағат уақыт өткенде барып Жапонияның ... ... ... ... ... тигенде сағат тілі Астана уақыты бойынша 15.30-дан, ал Токио уақыты бойынша 18.30-дан асып жығылған еді.
Жапония - Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... бергі тәуелсіздіктің он тоғыз жылы ішінде Қазақстанның әлемдік саясат дидарында қол ... ... мен ішкі ... өрлеуі нәтижесінде екі ел арасындағы қарым-қатынастар одан әрі бекіп, ынтымақтастық ... сан ... ... ... ... келе жатыр.
Қазақстан мен Жапония арасындағы саяси қатынастар 1992 жылдың мамыр айында Жапония Премьер-министрінің орынбасары - ... ... ... ... ... ... сапарынан бастау алады.
Қазақстан Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың 1994 жылдың 6-7 сәуіріндегі және 1999 жылдың 5-8 желтоқсанындағы Жапонияға ... ... ... ... ... ... ... Жапонияға жасаған бірінші сапары барысында Кеңес Одағы мен Жапония арасындағы келісімдерді мойындау туралы ноталар алмасылып, Бірлескен мәлімдеме қабылданса, екінші ... ... ... ... және ... ... ... мәлімдемеге қол қойылды.
1997 жылы Жапония Премьер-министрі Р.Хашимото Қазақстан және Орталық Азия елдерімен ынтымақтастықты ... ... ... жолы ... атты ... ... саясат тұжырымдамасын қабылдады.
Ал егер екі ел арасындағы парламентаралық байланыстар тарихына ... ... ... ... ... он жыл ... Қазақстанмен парламенттік достық лигасы құрылып, жұмыс істеп келеді. Бұл қоғам қос ... 37 ... ... сәйкес 2004 жылы Қазақстан Парламенті Сенатында Жапониямен ... ... тобы ... 2005 жылы осындай топ Парламент Мәжілісінде де құрылды. Оның құрамы 26 депутаттан тұрады. Жетекшісі - Сәт Тоқпақбаев.
Бұл Қазақстан ... ... ... Орал ... ... ... отырған осымен екінші ресми сапары екен. 2006 жылы Орал Байғонысұлы парламентшілердің жыл сайын ... ... ... ... ... ... ... үшін Қазақстан парламенттік делегациясын бастап келген-тін. Осы жылы Қазақстан Парла­менті Сенатының сол кездегі төрағасы ... ... та ... ... ... ... қайтқан еді.
Егер екі ел арасында қалыптасып отырған қарым-қатынастың өзекті қырларына назар аударатын болсақ, Қазақстан мен Жапонияның халықаралық қауіпсіздік мәселелері бойынша ... ... және ... ... ... ... қарудан бас тартқанын және Ядролық қаруды таратпау туралы шартқа қосылғанын қолдады және Астананың халықаралық және ... ... ... ... ... ... оң бағалады. Сондай-ақ, Жапония Қазақстанның Азиядағы өзара іс-қимыл және ... ... ... ... (АӨСШК) сияқты өзара келісім мен бейбітшілікті сақтауға бағытталған бастамаларын жоғары бағалайды. Ал Қазақстан өзі ... ... БҰҰ ... ... ... мүше ... ... білдіруде.
Еліміздің Сыртқы істер министрлігінен және басқа да мемлекеттік органдардан алынған осы қасаң ... ... ... ... мән бар ... ... керек. Жапония - атом қаруынан әлемде ... ... ... ... ел. 1945 ... ... осы ... Хиросима және Нагасаки қалаларында жарылған атом бомбасы адамзат қауы­мын қатты түршіктірген болатын. Бұл қасіреттің ... ... ... Ал Қазақстан - әлемде өз еркімен ядролық қарудан бас тартқан бірінші ел. Осы жағдайдың өзі бұл екі елді ... ... ... 47 әкімшілік-аумақтық бірліктен тұрады. Оларды префектура деп ... ... бірі - ... Оның ... Хиросима қаласы болып табылады. Парламент Мәжілісі Төрағасының Жапонияға ресми сапары осы префектураның басшысы Масао Хаяшидің қабылдауынан басталды. Кездесу барысында ... ... ... аз жылда жеткен жетістіктеріне, Елбасы Нұрсұлтан Назарбаевтың жүргізіп келе ... ... ... ... ... әлемде бірінші болып, ядролық полигонды жауып, атом қаруынан бас тартқандығына тәнті екендігін жеткізді. Тәуелсіз Қазақстанның Тұңғыш ... ... дәл осы ... ... қоғамы үшін қаншалықты маңызды екендігін басқалардан гөрі оның ауыр зардаптарын бастан кешірген ... ... ... осы жағдайға байланысты болар, Хиросима қаласының халқы Қазақстанды жақсы біледі екен. Бұл қалада сөзін қазақтың ... ... ... ... ... ... Төлеген Мұхамеджановтың Семей полигонының трагедиясын ашына жеткізетін "Заман-ай" әні жапонның ... ... ... ... және ... тілдеріндегі орындауында сан мәрте шырқалып, халықтың құлағына сіңісті болып кетіпті.
Қазақстандық делегация Бейбітшілік мемориалдық паркін аралап, осындағы ... ... ... ... ... 65 жыл ... ... атом қаруының жарылысынан зардап шеккен қала мен оның халқының сол ... ... адам ... ... ... Бүкіл бір үлкен қала жер бетінен түгелдей жойылып кеткен. Жарылыстың ... ... ... қара тас пен ... ... өзін ... ... Осыған қарап, Қазақстандағы Семей полигонының жабылуы адамзат қауымының алдында қаншалықты батыл саяси шешім бол­ғандығын айқын ... ... Атом ... құрбандарына арналып тұрғызылған ескерткішке гүл шоқтарын қойдық. ... ... ... ... ... ... ... шағын сұхбат берді.
Еліміздің халықаралық деңгейде асқақтай түскен беделінің дәлелі болар, Хиросима жеріндегі Халықаралық конференциялар орталығында қазақстандық парламентшілер ... ... ... көрсетілді. Парламент Мәжілісінің Төрағасы Орал Мұхамеджановқа әлемге әйгілі ... ... бірі - ... ... Құрметті докторы атағы мен мантиясы салтанатты жағдайда тапсырылды. Осы ... ... ... ... ... Орал ... ... Мәжілісінің Төрағасы ретінде екі ел арасындағы парламентаралық қатынастар мен ... және ... ... ... ... ынтымақтастықты дамыту ісіне қосқан үлесін де атап көрсетті. Осы құрметке байланысты жауап сөзінде Орал Мұхамеджанов университет ... ... ... ... ... ... Республикасының Президенті Нұрсұлтан Назарбаев қалаған екі ел арасын­дағы ынтымақтастықты дамытудың кең мүмкіндіктеріне тоқтала кетті. Өзіне Құрметті ... ... ... ең ... ... халқына, оның Тұңғыш Президенті Нұрсұлтан Назарбаевтың сара саясатына көрсетілген құрмет деп түсінетіндігін айтты.
"Біздің халықтарымыздың тағдырында ұқсастықтар бар. Бұл екі мемлекет ... ... мен оның ... ең көп ... ... ел болып табылады. Қазақстандағы Семей полигоны жабылғанға дейін онда атом қаруын сынау мақсатында 500 жарылыс ... ... сан ... адам ... ... деді Орал ... ... кейін Орал Мұхамеджанов Хиросима университеті студенттерінің алдында лекция оқыды.
Сонымен, ... ... ... ... Орал Мұхамеджанов бастаған қазақстандық парламенттік делегацияның ресми сапарының бірінші күні Хиросима қаласынан басталуының өзіндік нышандық мәні ... Бұл ... ... ... тағы бір ... ... - Киотода одан әрі жалғасады.
Семей полигоны - КСРО ядролық ... ... ... аса ... ... ... ... заманында Қазақстан аумағында атом бомбалары сынақтан өтті. Ол үшін арнайы 18 млн га жер бөлініп, ... ... ... ... ... ... жануарлар мен табиғатқа тікелей зардабын тигізген ашық сынақтар жасалды. Сосын оларды жер астына жасай бастады. Атом бомбаларының жарылыстары ... ауыр ... ... ... ... әсер ... тұратын 500 мыңдай адам осы сынақтан азап шекті.
Қазақстан Республикасының егемендігі туралы Декларацияда ел ауағы ... ... деп ... Қазақстан Президенті Н.Ә. Назарбаев Семей полигонын жабу туралы Жарлық шығарған күні - 1991 ... 28 ... ... пен елімталдық көрсеткен қазақ халқы өз мақсатына жетті: ең үлкен полигон жабылып, атом ... бас ... ... ... бастады. Семей полигоны жабылғаннан кейін Ресейдің, АҚШ пен Францияның полигондарында ядролық қаруды сынауға мораторий жарияланды.
1991 жылдың 29 тамызында Семей ядролық ... ... 1992 ... ... оның ... Курчатов қаласындағы Ұлттық ядролық орталық құрылды.
Қорытынды.
Қорыта айтқанда, мен, семестрлік жұмысты жазу барысында орталық кітапханада болдым, Семей ... ... ... ... көрдім. Сол арқылы Семей полигоны жайлы білімімді толықтырып, бұрын өзіме белгісіз болып ... тың ... ... 1989 ... ... ... атом ... табу үшін күресті бастауға ұйғарған қозғалысының алғашқы митингісі өткізілді. Оны басқарған - ... ... ... ақын Олжас Сүлейменов. Сол жылдың 6 тамызында Семей облысының Қарауыл ... ... ... ... мораторий жариялау жөніндегі ұсынысты КСРО және АҚШ Президенттеріне ... ... Онда ... ... ... .
Осы уақытқа дейін үнсіз тығылып келген халық бір дауыстан , деп ... ... ... ... ... ... ... ақпараттары құралдарында, телевидение мен газеттерде әңгіме бола бастады. Түрлі елдердің парламенттері өз сессияларында ... ... ... ... Радиациялық сәулелердің зардаптары жайлы дәрігерлер мен ғалымдардың ашық әңгіме қозғауға батылдары жетті. Бұқараның қысымымен Семей полигонындағы сынақтар саны азая бастаған еді. ... ... ... рет КСРО ... ... ... сынауға тыйым салу - мораторий жасау туралы шешім шығарды.
Осы арқылы әлемдегі ең ірі атом полигонының бірі жабылды және ... адам ... ... ... ... қазақ жері азат болды.
Қолданылған әдебиеттер:
* Н.Ә. Назарбаев . - ... , ... О. ... . - Алматы: , 2003
* Журнал 1988 жыл № 10.
* www.bankreferatof.kz

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам әрекеті нәтижесінде табиғи кешендердің өзгеруі12 бет
Невада-Семей полигонының инфрақұрылымы11 бет
Невада-Семей қозғалысы7 бет
Семей ядролық полигонның алғашқы жүргізілуі6 бет
Семей ядролық полигоны8 бет
Қазақстанның ядролық қарудан бас тартуы. Семей полигоны8 бет
«Қоқыс жағатын және жылу беретін зауыт»13 бет
Газ разрядты санауыштар көмегімен ғарыштық сәуле интенсивтілігін анықтау6 бет
Сәулелі ауру және радиацияның адам ағзасына әсер етуінің басқа да салдары12 бет
Әдеби тек.драма.эпос.лирика10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь