Азаматтық қоғам

ЖОСПАР

І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
1. Азаматтық қоғам туралы жалпы түсінік
2. Азаматтық қоғамның құрылымы
ІІІ. Қорытынды
КІРІСПЕ

Бұл семестрлік жұмыста біздің қарастыратын тақырыбымыз азаматтық қоғам. Қалың жұртшылық қатты зейін қойып отырған осы азаматтық қоғам дегеніміздің өзі не? Бұған деген түсінік бір ізге түскен бе? Оның ғылыми-теориялық, практика¬лық жағы жан-жақты зерттелген бе? Жалпы түсінік қалай? Осы мәселелерді алдағы бөлімдерде толығырақ қарастырамыз.
Азаматтық қоғам – бұл біріншіден, дамудың белгілі сатысында экономика, саясат және әлеуметтік-рухани салаларда ерікті түрде құрылған мемлекеттік емес құрылымдар болып табылады. Екіншіден, мемлекеттік емес экономикалық саяси, әлеуметтік, отбасылық (семьялық), ұлттық, рухани, діни, адамгершілік және басқа қатынас¬тардың жиынтығы.
Үшіншіден, еркін индивидтердің және азаматтардың өз еріктерімен топтасқан ұйымдары мен ассоциацияларының өзін-өзі көрсету саласы. Сонымен азаматтық қоғам мемлекет өзінің тікелей қарамағына алмаған қоғамның белгілі бір құрамдас бөлігі.
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Батыгин Г.С. Обоснование научного вывода в социологии. М.І986
2. Вардомацкий А.П. Аксио-биографическая методика. «Социс»1991, №7.
3. Гречихан В.Г. Лекции по методике и технике социологических исследований.
4. И. Шәмшатұлы, М. Дәкенов және т.б «Әлеуметтану» Алматы:1999.
5. Ә. Нысанбаев «Социология». Алматы:2002.
6. Ұ. Е. Сыдыков «Инженерлік еңбектің социологиясы» А:2003.
7. Д.С. Орынбекова «Социология» А:2002, 83 бет
8. Ә.Х.Тұрғынбаев. «Социологиядан лекциялар курсы»А:2001.
        
        ЖОСПАР
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім
1. Азаматтық қоғам туралы жалпы ... ... ... ... Қорытынды
КІРІСПЕ
Бұл семестрлік жұмыста біздің ... ... ... ... ... ... ... қойып отырған осы азаматтық қоғам
дегеніміздің өзі не? Бұған деген түсінік бір ізге ... бе? Оның ... ... жағы ... ... бе? ... ... қалай?
Осы мәселелерді алдағы бөлімдерде толығырақ қарастырамыз.
Азаматтық қоғам – бұл біріншіден, дамудың белгілі сатысында экономика,
саясат және ... ... ... ... ... мемлекеттік
емес құрылымдар болып табылады. Екіншіден, мемлекеттік емес экономикалық
саяси, әлеуметтік, отбасылық (семьялық), ұлттық, рухани, ... ... ... ... ... ... индивидтердің және азаматтардың өз еріктерімен топтасқан
ұйымдары мен ассоциацияларының өзін-өзі көрсету саласы. ... ... ... ... тікелей қарамағына алмаған қоғамның белгілі бір
құрамдас бөлігі.
Азаматтық ... ... ... ... ... құру мәселесі кеңестік жүйенің құшағынан ... ... де ... сөз ... Азаматтық қоғамның тұжырымдамасын
жасап, оның мәнін, мазмұнын, қызметі мен ... ... ... ... ... және оның ... ... қарым-
қатынасын айқындауға барынша белсенді талпыныс ... ... ... ... ... ... ... комиссия ... ... ... ... ... жобасын жасап,
баспасөзде талқылауға ұсынған ... Бұл ... ... ... ... бағдарламасын әзірлеу және нақтылау жөніндегі
мемлекеттік ... ... ... оған ... мен ... ... ... ұсынды.
Бір сөзбен айтқанда, азаматтық қоғамға деген ... ... ... емес, бүкіл зиялы қауым өкілдері арасында күшейіп ... ... ... ... осы ... ... дамуымен
байланыстыруда. Мұның себебі, ... ... ... негізгі
атрибуты ретінде қарау қазір кеңінен қолдау тауып отыр.
Қалың жұртшылық ... ... ... отырған осы азаматтық қоғам
дегеніміздің өзі не? Бұған деген түсінік бір ізге түскен бе? Оның ... ... жағы ... зерттелген бе? Жалпы түсінік қалай?
Осы мәселелер жайы бүгін әркімді-ақ толғандырып жүр.
Көпшілікке ... бұл ... біз ... ... ... ... ... Шындығына салсақ, мемлекет дүниеге келгенге дейін азаматтық қоғам
болған. Алғашқы қауымдық құрылыста адамдар өмірі азаматтық ... ... ... пен ... арасындағы қатынасты азаматтық қоғам
институттары жүзеге асырған.
Өндіргіш күштердің пайда бола бастауымен, жеке ... мен ... ... өнімдердің шоғырлануы жеке иемденуді, жеке меншікті туғызды.
Осы меншікті қорғау, оған деген меншік иелерінің құқығын сақтау, меншіктер
арасындағы ... ... ... ... ... – мемлекеттің пайда
болуына әкелді.
Мемлекеттің іргесі қаланып, оның құрылымдық шарттары ... ... ... ... ... ... ығыстырылды. Қоғамды басқару мемлекет
қолына көшті. Мемлекет нығая келе, азаматтық ... ... ... ... ... ... Абсолютизм тұсында, тоталитарлық билік
кезінде азаматтық қоғамның сүлдесі ғана қалды.
Америка мен Еуропа елдерінде ... ... көшу ... ... ... ... әкеліп, оның қызметтерін жандандыра түсті.
Дамудың демократиялық жолына түскен посткеңестік ... ... ... ... ... ... оның институттарын
дамытуға бағыт ұсталып отыр. ... ... ... ... ... шарты деген көзқарас адамдар арасында бүгін
берік қалыптасты.
Сонымен, халықтың басым бөлігі – ... де, ... көзі ... да – ден қоя ... бұл ... қоғам деген не? ... ... сөз, ... ... ... ... өз ойын ашық жеткізу, төл
құқығын қорғай білу, еңбек ету, оқып-білім алу, әлеуметтік жағынан қорғалу,
өзінің адами қажеттіліктерін қанағаттандыру ... ... ... ... ма? ... қоғам көпшіліктің өмірден күткен сұраныстарына толық жол
ашатын бірден-бір институт-феномен бе, әлде олардың ... ... ... па? Сонда азаматтық қоғам дегеніміз не?
Кез келген адам белгілі аумаққа иелік еткен елде өмір сүреді. Бұл ел
демократиялық, ... ... ... немесе авторитарлық,
империялық немесе тоталитарлық мемлекет болуы мүмкін. ... ... ... ... бар. Мемлекеттік билік ... ...... бар. Ол ... ... ... ... оның қалыпты өмір сүруін, еңбек етіп, материалдық,
рухани игіліктерді дүниеге келтіруін, жасампаздық ... ... ... ... қауіпсіздігін, бір ... ... ... өмір ... ... ... ... етеді.
Қоғамда мемлекет билігінен, оның институттарынан ... ... ... да өмір ... Өйткені адамдар мемлекет қабылдаған
заңдар мен жарлықтарға сәйкес өмір сүргенімен, олардың бәрі ... ... ... ... ... ... ... бәрі бірдей мемлекеттік қызметшілер немесе шенеуніктер емес,
олардың көбі – ... ... ... өз ... ерік-жігерін, саяси-адами сұраныстарын, өз талаптарын іске
қосу үшін ... ... ... ... қоғам құрылымдарын
қажет етеді. Осы өмірлік ... ... ... ... ... ... ... күнделікті тұрмыс-тіршілік
қажеттіліктерінен туған ... – бұл ... ... ... табылады.
Саясаттану сөздіктерінде азаматтық қоғамның анықтамасы біркелкі емес.
Бірақ ғалымдар арасында қалыптасқан анықтама мынаған әкеп саяды. ... ... ... ... және онымен қатар өмір ... ... ... ... ол ... ... ... мәдени, ұлттық, кәсіби және басқа қауымдастықтардан
құралады. Ол адамдардың сан ... ... ... ... ... ... ... кезінде мемлекеттің әрекет ететін аумағы – ортақ мүдделерді қорғау
болса, ал азаматтық ... аясы жеке ... ... ... ... ... ... азаматтық қоғамға қоғамдағы саяси
қатынастардың бүкіл жиынтығын жатқызады, яғни бүкіл саяси ... ... ... ... ... оның ... ... діни қатынастардың жиынтығы енеді.
Бүгінгі қолданыста азаматтық қоғамның мынандай анықтамасы кеңінен кездесіп
жүр. Ол: азаматтық қоғам адамдардың өз ... ... ... ... ... олар ... ... арқылы мемлекеттік билік
органдарының тарапынан араласуды, қол сұғуды мойындамайтын, ... ... ... ... ... академигі Ю.Поляков өзінше азаматтық қоғамға
анықтама беруге ұмтылып, азаматтық қоғамды орта ғасыр мен ... ... жаңа және ... ... ... деп бағалайды. Өйткені тарих
әрқилы кезеңді бастан кешірді. Онда жағдай түрліше болды. ... ... ... ... мен ... ету үшін қажетті әрі
ықпалды құрылымдарға ие бола отырып, демократиялық қағидаттарды ... ... ... ... ... ... жақтамайтын қоғамдық
ұйымдардың бәрінің жұмыс істеуіне кедергі келтірмейтін кезеңде ... ... ... ... ... ... (Қараңыз: “Свободная мысль –
ХХІ”, 2006, №1/2, 58 ... ... – бұл ... ... ... сатысында экономика,
саясат және әлеуметтік-рухани салаларда ерікті түрде құрылған мемлекеттік
емес ... ... ... ... ... емес ... әлеуметтік, отбасылық (семьялық), ұлттық, рухани, діни, адамгершілік
және басқа қатынастардың жиынтығы.
Үшіншіден, еркін индивидтердің және азаматтардың өз ... ... мен ... ... ... саласы. Сонымен азаматтық
қоғам мемлекет өзінің тікелей қарамағына алмаған қоғамның ... ... ... ... ... гүлденуі қамтамасыз етілгенде демократиялық
сананың өзі өз кезегімен өмірге ... ... ... ұғым ... ... келген-
ді.
1992 жылы “Тарихтың ақыры және соңғы адам” ... ... ... ... ... ... оны ... шығарды. Экономикалық өрлеу мен
демократияның ... ... ... еш ... жоқ ... ... ... бірі бірін жетелеп өмірге әкелмейді. Тіпті ... кері әсер ... ... де ... жасады.
Адам тамағы тоқ, киімі бүтін ... да, ... ... ... Ол өзін ... ... мойындауын, бағалауын, құрметтеуін
аңсайды. Мұндай сезімнің күштілігі соншалық адам баласы кейбір оқыс ... ... өзін ... ... ... Осы ... тәуекелге
барады, оппозицияға қосылады, ереуілге шығады, билікке қарсы пікір айтады,
қарсылық білдіріп, сындар айтады, әділеттілікті ... ... Өзін ... ... ... Қоғамдағы либерализм оған мұның бәрін ... ... Өзін ... үшін адам ... ... ... баспасөз
беттерінде сөйлейді, парламентке өтуге тырысады, саяси партиялар мен
қозғалысқа қатысады. ... ... ... барып, өзін танытуға
ұмтылады. Сол арқылы ішкі наразылықтарын, тілек-талаптарын ... ... іске ... ... ... ... ... институттарына бірігуге жетелейді. Бұған
көбінесе билік те себепші болады. ... ... ... ... оларға азамат-тұлға деп қарамайды, тілек-талаптарын жүре тыңдайды.
Бары да, жоғы да ... деп ... Бұл ... ... ... ашу-
реніш туғызады. Оны жеке адам оңаша жүріп толық көрсете алмайды. Жалғыздың
үні шықпас, ... шаңы ... ... жете ... ... мәжбүр
болады.
Өзін таныту, ашу-ызасын анық сездіру үшін адамдар амал-айла ... ... жолы ... ... деп ... ... да азаматтық
қоғамды – мемлекеттен тәуелсіз – жеке адамдардың өз ... ... ... ... ... ... ... бірден-бір алғышарты деп
ұғады. Сонымен азаматтық қоғамды өмірдің өзі ... ... ... ... ... күрделі, ол негізінен үш салада көрініс
береді. ... ... ... ... ... ... мемлекеттік емес кәсіпорындар – кооперативтер, арендалық
ұжымдар, ассоциациялар, ... және тағы ... ... ... өз ... ұйымдасқан еркін бірлестіктері
жатады.
Екіншісі, әлеуметтік-саяси саладағы азаматтық қоғамның құрамына: отбасы,
қоғамдық, саяси-қоғамдық ұйымдар мен қозғалыстар, ... ... ... басқару органдары (КСК) немесе еңбек және басқа ұжымдардағы өзара
көмек беру кассалары, әлеуметтік ... ... ... емес ... ... құралдары және т. б.
Үшіншісі, азаматтық қоғамның рухани өмірдегі ... сөз, ... өз ... емін-еркін жеткізу, шығармашылық, ғылыми және
басқа бірлестіктердің мемлекеттен және ... ... ... өз ... ... ... ... бұл үш салада бірдей өз құрылымына ие болуы оның
қоғамдағы орнын әрі маңыздылығын ... ... ... бұл ... ... ... келеді. Оған билік
те, оппозиция да, либерал-демократтар да, консерваторлар да зейін қоюда.
Либералдар ... ... ... ... ... олар ... әсер ету шеңберін тарылтып, оның ... ... ... ... жөн ... ... ... жолы азаматтық қоғамды қалыптастыру
деп түсінеді. Олар азаматтық ... ... ... ... ... ... ... демократияға жетудің бірден-бір жолы деп таниды. Мұнда
белгілі бір негіз бар. ... ... ... белсенділігін арттырады.
Саяси ғана емес, әлеуметтік, ... ... ... мен мүмкіндіктерін
толық іске қосуға кеңінен жағдай жасайды.
Қоғамның әрбір мүшесі өзінің ... ... ... ... ... ... өзінің ішкі әлеуеттік қабілеттерін жүзеге асыру үшін
қоғамдық ұйымдарға бірігеді, өз мүдделерін қорғауға мүмкіндік ... ... ... үшін ... ... мен қозғалыстарға қатысады.
Өнердегі дарынын жетілдіру үшін көркемөнерпаздар ұжымдарын ... ол ... ... ... ... де ересектер хорына ... ... ... ән айтады. Бұдан материалдық пайда көрмесе де, адами
қанағаттану ... ие ... ... шахматшылар, балық
аулаушылар, шаңғы тебушілер, парктерде ертемен ... ... ... ... ... ... қарым-қатынасқа түсу адамдарда белгілі ... ... ... өздеріне жігер беріп, өмірге деген құштарлығын
арттырады.
Адам баласы бір-бірімен қатынас жасауға, өзара ... ... ... шешуге әрқашан ынталылық танытады. ... ... ... ... ... қажеттіліктер де азаматтық қоғамның
институттарын жасақтауға ... ... ... тұрмысы жақсы отбасын
алайық. Үй иесі ақшалы кәсіпкер, зайыбы үйде. ... ... ... ... ... ... ... емес. Бірақ кәсіпкердің зайыбы
үйде босқа отыра алмайды. Өмірге араласқысы, ... ... ... ... ... ... ... жақсы түсінеді. Ол жас суретшілер клубын
ұйымдастырып, оған бұл өнерге икемді жас ... ... ... ... ... ... Бұдан өзіне ләззат алады,
қанағат сезіміне бөленеді.
Жоғарыда азаматтық қоғамның анықтамасына әрі оның ... ... ... деген үлкен ықыласты, оны қалыптастыруға мүдделілікті
айттық.
Өткен жылы Демократия мен ... ... ... жөніндегі ұлттық
комиссия мәжілісінде “Қазақстан Республикасында азаматтық қоғамды дамытудың
(2006-2011 ж. ж.) тұжырымдамасы” әзірленіп, ... ... ... Оны ... ... Мемлекеттік комиссия да қайта
қарап, өз өзгерістерін енгізді.
Баспасөзде жарияланған жобаның өзінде ... мен ... ... ... ... жете мән ... бірге бірқатар екіұшты пікірлер
де кездеседі.
Бұл жобада қоғам елдің экономикалық, саяси ... ... ... халықтың әл-ауқаты, мәдениеті мен өзіндік төл санасы ... ... ... ... деп ... Шындығына келгенде, бұл
көрсеткіштер азаматтық қоғамның дүниеге келуін туғызбайды, керісінше,
азаматтық қоғам бұл биік ... ... ету үшін ... ... яғни
азаматтық қоғам адам баласының тіршілік етуінің маңызды факторына айналады,
материалдық, мәдени және рухани ... ... ... танымын
қамтамасыз етеді. Сол үшін халық ... ... ... ... ... адам ... ... емес, сол адам қоғамының қалыптасуының
құралы, себебі болып табылады. Себеп пен салдарды ... яғни ... ... ... ... жегу ... ... шындап келгенде, халықтың әл-ауқатының жақсаруына,
мәдениеті мен ... ... ... ... Ал ... азаматтық қоғам бұл алғышарттар дайын болғанша күтіп отыра
алмайды, керісінше, бұл өрлеуді азаматтық ... өзі ... ... ... ... ... игілік қашан жасалады деп,
азаматтық қоғамға ұмтылмай, қол ... ... ... әсте де ... ... ... кедей елде ешқашан азаматтық қоғамға үміт арту
мүмкін емес. Бұл теріс пікір.
Мұның өзі азаматтық қоғамның шын ... мен ... ... ... сөз. ... ... ... қауымдық құрылыс тұсында да азаматтық қоғам
өмір сүрген.
Сондай-ақ ... ... ... ... аса ... адам ... ... артуы болып табылады”, делінген. Бұл ... ұғым ... ... ... пен салдардың орны ауысып кеткен. Азаматтық
қоғам тұлға (личность) рөлі артуының ... ... ... ... ... болып табылады.
Біз азаматтық қоғамды құруға не үшін ұмтыламыз? ... ... ... ... ... ... ... болады. Сол үшін оған тырысамыз.
Тұлғаны дамыту азаматтық қоғамды қажетсінеді. Сол ... ... ... ... мәні арта ... ... саяси жүйені демократияландыру жағдайында ғана өсудің
биік деңгейіне көтеріледі” деген ... да дәл ... ... ... азаматтық қоғамның дамуы мен нығаюының өзі саяси ... әсер ... ... ... өзі азаматтық қоғамды қалыптастыруға ... ... да біз бұл ... тоталитаризм мен авторитаризмге жол
бермеу үшін азаматтық қоғамға иек ... ... сол ... ... ... күш ... ... Ассамблеясын өзінің құрылымы, қызметі жағынан
азаматтық қоғам институтына жатқызуға болады. Бірақ оның ... ... ... көп ... оны бұл ... ... түседі.
Қазір ол билік пен ұлттық диаспоралардың арасындағы дәнекерлік институт
болып отыр. Оған ұлттық ... ... мен ... ... енеді.
Бұлар ұлт диаспоралары арасында ... ... ... ... әдет-ғұрыпты, ұлттық тіл мен өнерді дамытуда белгілі
рөл атқаруда. Ұлттық элиталардың қоғамдық өмірге араласуына жағдай жасауда.
Олар өз ... ... ... солардың көңіл-күйлерін, саяси
ахуалын бейнелеп ... ... бұл ... ... институттар болып
табылмайды. Олар ұлтаралық қатынастардың түбегейлі мәселелеріне тереңдеп
бойлап, ... ... ... ... ... ... алға тартуға әлі әзір ... ... ... ... зерделеп, олардың мән-мағынасын, ... ... ... ... ... әлі ... ... қоғам институттарының құрамына мемлекеттік емес тәуелсіз
бұқаралық ақпарат құралдары да ... жүр. ... ... ... ... ... ... газет-журналдар мен электрондық ақпарат құралдары мемлекеттен
тендер ... ... ... ... ... ... кәсіпкерлер мен
банктердің, ірі корпорациялардың қаржысымен күн көреді. Сондықтан да оларды
азаматтық ... ... ... ... ... ... азаматтық
мәселелерді шешумен айналысады деп айту қиын.
Сондай-ақ ... ... ... ... емес ... ... ... өзіне де сын көзбен қарау керек.
Үкіметтік емес ұйымдарға қолдау көрсету деген ұғым пайда болды. ... ... ... жүргізетін мәселелерді атқаратын болса, әрі бұл үшін
бюджеттен қаржы алып ... ... онда ол ... ... емес ... үкіметтік емес ұйымдар деп мемлекеттік құрылымдардан ... өз ... ... жынысына, білім дәрежесіне, бейімділігіне
қарай өз ынталарымен қоғамдық ұйымдарға бірлесіп, қоғамға да, ... ... ... ... ... Олар мемлекеттен бір теңге де алмай,
шетелдік не отандық ... емес ... ... ... ... ... ... бір әлеуметтік, мәдени, саяси, ... ... ... ... ... ... Қазір
билік пен үкіметтік емес ұйымдардың мемлекеттік әлеуметтік тапсырыстарды
орындау шеңберіндегі әріптестігі ... ... ... ... ... емес ұйымдарды түгелімен азаматтық қоғамға жатқызуға болмайды
деген сөз. Әсіресе ... және ... ... ... ... ... ... күшке айналғаны сонша, билікпен жең
ұшынан жалғасып кеткен. Олар өз мүдделерін билікке тықпалауға ... ... ... да ... ... ... ... толық бейнелей
алады деп айту қиын.
Азаматтық қоғам тұжырымдамасының жобасында саяси партиялардың рөлін арттыру
жайы да ескерілген. Саяси партияларға мемлекеттік ... ... ... ... Мұны ... ... болады? Саяси партиялардың біразы билік
партиясы болып табылады. Сондықтан да ... ... ... ... халықтық сипаттағы бағыт-бағдар ұстай ... деп айту ... Сол ... ... ... ... азаматтық қоғамға жүктелетін
функцияларды атқарады деп айту қиын.
Айтылған жобада азаматтық қоғамның қазақстандық моделін ... ... ... бар. Мұны ... ... болады? Азаматтық
қоғамның аймақтық, ұлттық үлгілерінің ... ма? ... ... ... ерекшеліктері жоқ, ол жалпы азаматтық, ... ... оның ... ... өңірлік сипаты жоқ.
Бір сөзбен айтқанда, азаматтық қоғам мемлекеттік құрылымдарды
алмастырмауға тиіс. Мемлекеттік ... өз ... ... ... қызметтерін атқаруы абзал. Олар ... ... ... ... ... ... қолы жетпей тұрған мәселелерді
азаматтық қоғам өз иелігіне алуға ... Ал ... оған ... ... бірлесіп, өмір сүруі керек. Билік пен азаматтық қоғам
адамдардың ... ... ... ... ... қажет.
Азаматтық қоғам уағыз жүргізуші институт емес, ол ... ... ... өмір сүру ... ...... ... салаларда өзін белсенді түрде көрсете білуі керек.
Осыған орай азаматтық қоғам институттарын мемлекет ... ... ... ... ... өзі даулы пікір. Бұл ел
конституциясына ... келе ... Оның ... ... қаржы алу
белгілі бір мөлшерде тәуелділікке алып ... Оның ... ... айта
алмауына әкеледі. Сөйтіп қоғамдық пікірді дәл бейнелей алмайды. Шетелдік
грант арқылы жұмыс ... де ... емес ... толық тәуелсіздік
береді деп айту қиын. Мұнда да ішкі есеп жоқ емес. Дегенмен де бұл тікелей
мемлекет қаржысы ... күн көру ... ... да ... ... ... ... емес ұйымдар қоғамдағы шындықты біршама еркін айта алады
деуге болады. Бірақ ... ... ... ... көп ... Енді ... ... жобаға грантты мемлекеттің өзі беретін
болды. Бірақ мұның қолайсыз, тиімсіз жағы да бар. Мұндай ұйымның ... дәл әрі ... ... ... сенім аз.
Сондай-ақ бағыты мен мазмұны жағынан бизнесті құрайтын үкіметтік емес
ұйымдар жеткілікті, олар ... ірі ... ... ... ... ... етеді. Олардың билікпен ымыраласып кетуі жиі кездеседі.
Сондықтан да ... ... ... ... ... жатқызу қиын.
Коммерциялық бағыттан өзге тұрғындардың, азаматтардың ... ... ... ... ... жұмыс істейтін олардың ұйымдары
азаматтық қоғамның өзегін құрайды.
Либералдық демократия өкілдері азаматтық ... ... ... ... ел өміріндегі мемлекеттің рөлін шектеуге, оның ... ... ... ... оның ... ... тәртіп пен
қауіпсіздікті, сыртқы қатерден сақтауды ғана қалдырып, қоғам тіршілігінен
алшақтатуды насихаттап келеді. Мұнымен келісуге болмайды. ... ... ... ... ... ... оның ... күшейту, мықты мемлекет
жасақтау қажет. Мықты мемлекеттікті қамтамасыз ету деген сөз аузынан ... ... ... ... басып-жаныштауға құштар, күш пен
озбырлықты қару еткен айдаһар ... ... құру ... ... адамның
құқығы сақталатын, оны аяққа ... ... ... ... ... экономикасы мен ғылымы, мәдениеті мен әлеуметтік саясаты
жетілген, отан ... ... мен ... ... ... күшті
мемлекет құру деген сөз. Сондықтан да мемлекет әлеуетін тежеу, оның ықпал
ету аясын ... ... ... ... ... үміт арту ... ... бермейді. Азаматтық қоғамды ... ... ... ... деп те ... ... ... “Известия” газетінде
(7. 06.06) Ресей ғалымы В.Федоровтың мақаласы шықты. Ол ... ... де ... ... Онда ... ... ... қолдаушылардан большевиктерге дейінгі түрлі
ағымдар бар. Сонда скинхедтер мен оған ... ... ... ... ... ... ... да азаматтық қоғамды нендей бір
киелілер қоғамы деп қарауға болмайды, деп жазды ғалым. Мәселен, ... ... ... ... кең өріс ... Одан не ... Канцлер
Г.Шредер 2010 жылға арналған жаңа бағдарлама ұсынып, іске асыра бастап еді,
азаматтық қоғам шу көтеріп, бундестагқа ... ... ... ... ... ... мәжбүр болды. Өткен жылғы Франциядағы иммигрант
жастар ұйымдастырған тәртіпсіздіктер мен ... нені ... ... ... өзі ... ... ... шешуді
қамтамасыз ете алмайды. Биыл да студенттердің жаппай ереуілі болды. ... өз ... ... ... ... ... ... айтуына
қарағанда, бұл қарар жастардың өзі үшін қажетті әрі пайдалы екен.
Мұның өзі азаматтық қоғам елдегі көкейкесті мәселелерді шешуде ... ... ... деп ... ... ... ... Азаматтық қоғам
адамдардың қалыпты өмірін қалыптастырудың қажетті шарттарының бірі, бірақ
ол ... ғана ... ... ... да ... ... мен демократтардың
жалықпай қақсап келе жатқанына қарамастан, ... ... ... ... ... бекерге шығару дұрыс емес. Ең ... ... ... ... ... ... ... керек.
Рас, бұл күнде басқарудың бір орталықта, бір қолда шоғырлануын ... ... деп ... ... бұл ... ... қалыптасқан. Мұның өзі оңды
құбылыс. Сондықтан да біздің елімізде ... ... ... ... да қарай ауысуына, жергілікті өзін-өзі басқаруға көшуге
талпыныс жасалып отыр. ... ... ... ... ... ... мемлекеттік комиссия саяси жүйені жетілдіру мақсатымен
осы мәселеге де үлкен мән беріп, ... ... тобы ... ... ... басқарудың құрылымдық жүйесі мен оны ... ... ... ... ... басқарудың мемлекеттік
әрі қоғамдық негіздегі екі формасын ұтымды ұштастыра ... күш ... ... ... ... ... деген сөз елді басқаруды
жергілікті әкімшілікке түбегейлі беру деген сөз емес.
Бұл ... ... ... ... бір ... ... күнделікті тұрмысқа, тіршілікке қажет жайларды ... ... ... жергілікті жерде қанағаттандыруға мұрсат беру ... ... өзі ... ... ... ... ... шығып кетеді деген
сөз емес. Бұл қабылданған жалпы заңдар негізінде, ... ... ... ... ... жүргізу болып табылады. Заң арқылы ... ... ... ... – оқу-білім, дәрігерлік көмек, ... ... ... сақтау, әлеуметтік қызмет көрсету, некеге
отыру, бала мен қарттарға қамқорлық жасау жүзеге ... ... ... ... ... ... Конституция аясында жүргізіледі. Елді
басқару халыққа жақындайды, олардың ұсақ-түйекпен орталыққа ... ... ... жерлерде шешуіне мүмкіндік туғызады. Бірақ
бұл ... ... ... ... біржола айрылады деген сөз емес.
Өз функциясын, өз міндетін мемлекет елдегі бірыңғай ортақ заңдармен реттеп
отырады. ... ... ... ... өзін-өзі басқаруды да
дамытудың ... зор. ... ... ... ... ... мен ... жоққа шығарады, деп Ф.Фукуяма бекерге айтпаған. Мәселен, көше
комитеттері, ақсақалдар алқасы, ... ... ... ... ... ... ... бірлестіктер, шахмат, спорт клубтары
және ... ... ... ... олардың мән-мазмұнын
шырайландыруда, тұрғындардың белсенділігін арттыруда маңызы күшті. ... ... ... ... ... Қазір олар ұмыт болды.
Кеңестік кезеңдегінің бәрі ... ... ... бәрі
мансұқ етілді. Бұл дұрыс емес. Ол формаларды өмір қажеттіліктері, уақыттың
өзі туғызған. Олардың пайдалыларын қазір де іске ... ... ... ... адамдарды қалыптастыру жайы Ресей ғалымдары
М.Кузьмин мен ... ... ... ... “Вопросы
философии”, №6, 2006). Бұл ... ... ... ... ... ... қатынасқа да өз әсерін тигізеді. Жаңа азаматтық қоғам
өзіне сай келетін қоғамдық қатынастардың ... – жаңа ... ... ... ... ... ескі ... жаңа азаматтық қоғамға өту жаңа қатынастарға
сай келетін жаңа адамдардың қалыптасуын күн ... ... ... заманы
өзіне сай “жаңа қазақтар”, “жас түркілер”, “жаңа іскер ... ... ... ... сауда-саттыққа жақын адамдарға көзқарас басқаша
болды, олар өз ... ... ... ... ... Енді ... деген
теріс көзқарас, салқын қабақ таныту атымен жойылды. Елбасы ... ... ... съезінде: “Қазақстан бизнесінің лидерлеріне
құрметпен қарауды үйренетін уақыт жетті”, деп атап айтуы да ... ... ... ... ... ... ... адамнан
ерекшелігі бүгін көзге айқын ұрып тұр. Жаңа ... ... ... ... ... ... білім ордалары және басқа әлеуметтендіру
институттарының алдына үлкен ... ... ... өз ... ... ... ... мойындайтын тұлғалар
бүгінгі азаматтық қоғам жағдайында да ауадай ... ... ... ... ... тұлғалар аз болып тұр. Посткеңестік дәуірде бұрынғының
бәрін мансұқ ету ... ... ... ... сезімдерді
бекіте түсті. Оларды мұндай сезімнен арылту – бүкіл қоғамның міндеті.
Азаматтық қоғам адамдардың өзіне ... ... ... ... ... ... да бас ... жол ашты.
Еңбекті дәріптеу, қастерлеудің орнына еңбектен қол үзу (эмансипация от
труда), еңбек етпеудің ләззатын сезіну, тер ... ... ... ... ұмтылу, гедонистік сипаттағы сезімге тояттау басымдық ала бастады.
Мұның өзінің еңбекті тәрк етіп, бойкүйездікке, жатыпішерлікке, ... ... Ол ... ... бейімдеп, ақсаусақтыққа үйретеді.
Еңбек бірінші өмір қажеттілігі болудан қалып, жеңілдің астымен, ... ... күн ... ... ... ... ... аз бейнетпен көп пайда табуға жетелейді. Бас ... күн ... ... ... ... Еркіндікті шексіз сезіну адамдарды еңбектен
де бос ... яғни адам ... ... ... ету ... ... ... азат болу, уақыттың құнын қызық-думанмен бағалау өріс
ала түсті.
Жаңа идеал-мұраттар өнімді еңбекке бейімделмей, ... ... ... ... жекешелендіру кезінде шексіз байлықты ... ... ... адамдардың бойында аз қиналып, көп ... ... ... ... ... ... ... делдалдық қатынас алға
шығып, негізгі кәсіп екінші кезекке ысырылды. Ат төбеліндей азшылықтың
еңбектен қол үзуі ... ... ... ... туды. Соның салдарынан
еңбектен жалтарып, тұтынуға ғана машықтанған адамдар тобы ... ... ... ... ету – уақыт өткізу, қызық қуу үшін емес, одан ... ... ... үшін де керек. Өз еңбегінің жемісін көру адамға
қанат бітіреді, оның мақтаныш сезімін туғызады. Ал ... ... ... ... ... Мұны бір ... кесіп айтуға болмайды. Көз бояп, ... көп ақша ... баю бар да, ... саналы, таза еңбек етіп,
одан әрі табыс, әрі ләззат алып, күн көру де бар. ... ... ... ... ... пікірде еш сараланбаған. Сондықтан да еңбек
адам ... оның ... ... ... ... өлшем болмай
отырғаны ешкімге де құпия емес. Мұның бәріне сын ... ... ... ... қоғам он бес жылда кең өріс ... ... ... ... жоқ деп ... қара ... суалтудың
керегі бола қоймас. Мәскеу бір күнде салынбаған ... ... сөз бар емес ... демократия да керек, азаматтық қоғам да керек. Әділеттік пен
теңдік те керек. ... пен ... та ... ... ... бәрі бір-
екі онжылдықта бола қоя ма?
Халық, ұлт өзінің қалыпты даму шеңберінен бірден аттап кете ала ... өз ... ... ... мерт болмай ма? Қоғамның даму заңы да
солай.
Асығыс батыс демократиясын Африканың ... әкеп ... ол ... ме? ... ... ... ... қабылдай ала ма? Әрине, жоқ.
Демократия да ... ... ... ... ... ... бірде-бір құбылыс жұмаққа
жеткізбейді. Қоғамның даму кешенді алғышарттарға ... ... ... ... ... кіру де ... жарылқай салмайды.
Жарылқаса Қырғызстанды жарылқар еді ғой. ... бұл ... ... ... ... жоқ. ... ... екен деп, бұл ұйымға
кіруден біз қашып отырған жоқпыз. Дайындалып жатырмыз.
ЕҚЫҮ-ға төрелік ету де бізді ... ... оған ... қалсақ та,
Қазақстан қаусап қалмайды. Бірақ елдің еңсесін көтеру, ... ... ... үшін бұл ... әрине, зияны жоқ. Сондықтан да
талаптанып жатырмыз.
Алматы 2014 жылы ... ... ... ... ие бола ... ... ... қара жамылудың да еш қажеті жоқ. Елдің мерейін көтеру үшін ... ... ... ... ... жоқ.
Ең бастысы – адамның дұрыс даму бағытынан ажырап ... ... ... бар. Сол ... сенімді түрде жүзеге асыра беру қажет.
Эволюциялық жол да ... ... ...... бейбіт, жасампаз іспен
шұғылдануына қалыпты жағдай жасау болып табылады. Сонда межеге алған істің
бәрі біртіндеп ... ... үшін ... қоғам құруымыз керек. Бұл әлемдік тәжірибе
мойындаған ... ... ... ... ... график-кесте жасап, бесжылдық
жоспар белгілеудің де қажеті жоқ.
Қоғамдық пікір қолдаған, өмір қажет ... ... ... ... ... істеуге құқылы. Бұған билік те, ... да ... ... ... ... ... ... мақсат-мұратын
қанағаттандыруға, олардың тіршілігін ажарландырып, ... ... ... ... ... біздің осы жұмыста талқылаған мәселеміз, яғни
азаматтық қоғам, оның ... ... ... ... ... ... өттік. Өзіміз көргендей, біржақты көзқараспен түсіне
қоймайтын, дәлірек айтсақ, тамыры тереңде жатқан бұл ... ... ... ... болмас. Өйткені бұл ұғымның әр саласына, әрбір мәселесіне
жеке тоқталып өту оңай ... ... ... заманның өз қаһармандары болған. Мұндай дәуір мойындайтын тұлғалар
бүгінгі азаматтық ... ... да ... ... ... ... еліктеуге
тұрарлық өнегелі тұлғалар аз болып тұр. Посткеңестік ... ... ... ету ... ... нигилизмді, күдікшілдік сезімдерді
бекіте түсті. Оларды мұндай сезімнен арылту – бүкіл қоғамның міндеті ... ... ... ... ... Г.С. ... ... вывода в социологии. М.І986
2. Вардомацкий А.П. Аксио-биографическая методика. «Социс»1991, №7.
3. Гречихан В.Г. Лекции по методике и технике социологических ... И. ... М. ... және т.б ... ... Ә. Нысанбаев «Социология». Алматы:2002.
6. Ұ. Е. Сыдыков «Инженерлік ... ... ... Д.С. ... ... А:2002, 83 бет
8. Ә.Х.Тұрғынбаев. «Социологиядан лекциялар курсы»А:2001.

Пән: Саясаттану
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Азаматтық қоғам" түсінігінің генезисі33 бет
Азаматтық және ұлттық қоғам3 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Азаматтық қоғам жайлы24 бет
Азаматтық қоғам және мемлекет3 бет
Азаматтық қоғам және құқықгық мемлекет11 бет
Азаматтық қоғам және құқықгық мемлекет туралы теориялар17 бет
Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет10 бет
Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет туралы11 бет
Азаматтық қоғам және құқықтық мемлекет қалыптасуының теориялық негіздері22 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь