Қазақстандағы жұмыссыздық мәселесін шешу жолдары

ЖОСПАР



КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
1.ЖҰМЫССЫЗДЫҚТЫҢ МӘНІ, ТҮРЛЕРІ, СЕБЕПТЕРІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
1.1.Жалпы жұмыссыздықтың пайда болу теориялары ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
2. АҚТӨБЕ ОБЛЫСЫ АЙМАҚТЫҚ ЕҢБЕК НАРЫҒЫНЫҢ ҚАЗІРГІ ЖАҒДАЙЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
2.1 Ақтөбе облысы аймақтық еңбек нарығының жалпы сипаты ... ... ... ... ... 15
3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖҰМЫССЫЗДЫҚ
МӘСЕЛЕСІН ШЕШУ ЖОЛДАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
3.1 Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық мәселесі және
жұмыспен қамту саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...19
3.2 "Жұмыспен қамту . 2020" бағдарламасы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..21
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .34
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 36
КІРІСПЕ

Курстық жұмыстың маңыздылығы. Еңбек қашанда адамның аса қадірлеп, құрмет тұратын игіліктерінің бірі болып саналып келді. Ол материалдық және рухани байлықтарының ғана көзі емес, сонымен қатар адамның аса маңызды өмірлік қажеті мен құқығы, оның жеке басының дамуы үшін қажетті қуат құралы болып табылады. Адамның қабілеті еркін де мазмұнды еңбек үстінде көрініп, жетіле түседі. Еңбекке деген білгірлік негізінен алғанда өндіріс құрал-жабдықтарын иемденушілерге жұмысшы күшін сату арқылы және де ол күш неғұрлым мол пайда табу мүддесіне сай келетіндей мөлшерде ғана өтеледі. Мұндай жағдайда еңбекші қауымның қыруар бөлігі жұмыссыздыққа душар болады. Жұмыссыздық қазіргі кезде үйренішті болса да, ол ешқашан да мұншалықты тұрақты сипат алып, ешқашанда өзінің құрамы жағынан еңбекшілердің осыншалықты кең шеңберін қамтып, басқа да бір әлеуметтік апат – инфляциямен дәл қазіргі уақыттағыдай асталып көрген жоқ.
“Жұмыссыздықтың індетінің” қазіргі бұрқ ете түсуі “бар жұртты жарылқайтын қоғам” жайындағы ағымның күлін көкке шығарды. Жаппай жұмыссыздық еңбекшілердің қайыршылыққа ұшырап, экономикалық жағдайының нашарлап тұрақсыздануының, олардың материалдық күйзеліске душар болып, рухани жапа шегуінің басты себебіне айналып отыр. Жұмыссыздық тек әлеуметтік қақтығыстарды ғана емес, сонымен бірге адамзат арасындағы қайшылықтарды да асқындыра түседі. Жұмыстан айрылу еңбекшілер үшін нағыз қасіретке айналуда. Ол тек материалдық жоқшылыққа, кедейшілік пен қайыршылыққа ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік-психологиялық күйзеліске, өздерін өздері қандай қыруға, қылмыстың, маскүнемдік пен наша шегудің құжылап көбеюіне душар етуде.
Жұмыссыздықтың тауқыметін тек оған душар болған еңбекшілер ғана тартып қоймайды. Бүкіл жұмысшы тобының халі мүшкілге айналады. Еңбекшілердің қалың тобы арасында ертеңгі күнге деген сенімділік өрбіп, келешектен қорқып-үрку сезімі пайда болады.
Осы заманғы жұмыссыздықты – оның құрамы мен сұрапыл өсу себептерін, еңбекшілердің жағдайына тигізетін әсерін мемлекеттің еңбекке араласуды реттеу әдістерін және жұмысшы тобының еңбек ету құқық жолындағы күресті өрістету тәсілдерін практикалық, теориялық және тәжірибе жүзінде дәріптету қажет.
Қазір дүние жүзі елдерінің халықаралық жағдайда асқындыруына байланысты жұмыссыздық пен инфляцияның арақатынасы, жанталаса қаруланудың еңбекке араласуға әсері, жөніндегі мәселелер ерекше маңызға ие болып отыр. Ақыр аяғында, жұмысшы тобының жалпы білімі мен мамандық дәрежесінің артуы, оның қажеттерінің өсіп, түрлерінің өзгеруі еңбекке араласудың сан мөлшерінің ғана емес, сонымен бірге сапа белгілерінің де маңызды орын атқаратынын анықтайды.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Әкімбеков, “Экономикалық теория”, 282-289 беттер.

2. Жандабеков Р., “Жұмыссыздықты жетелейтін жері - қылмыс”, Заң және заман, 2001, №5

3. Кәрібайұлы Ж., “Жастарға жанашырлық жетіспейді” (Жастар арасындағы жұмыссыздық), Егемен Қазақстан, 2003 14 қараша.

4. Қилысбаева М., “Жұмыссыздарға кім жатады?”, Халық кеңесі, 2000.

5. Төлеген Б., “Жұмыссыздық күрделі мәселе”, Алматы ақшамы, 2002, 3-4 беттер.

6. Шеденов, Жүнісов, “Жалпы экономикалық теория”, Алматы, 2002, 76-79 беттер.
7. “Қазіргі таңның басты мәселесі”, Саясат, 2004, №8

8. Айкенова А. Қазақстанның еңбек нарығындағы негізгі тенденциялар Қаржы менеджменті.-2008.- №7.-12б.

9. Әкімбекова Ш. Қазақстандағы еңбек нарығының қалыптасу ерекшеліктері. Жаршы.-2005.-№5

10. Байболов А. Халықты жұмыспен қамту. Саясат.-2007.-№7.-77б.

11. Жұмакасынова К. ҚР жұмыс күші –қонын мемлекеттік тұрғыдан реттеуді ұйымдастыру. Қаржы-қаражат.-2005.-№2.-61,
12. Ақтөбе облысы Статистика басқармасының мәліметтері, 2009-2011жж.
13. Қазақстан Республикасының «Халықты жұмыспен қамту» Заңы, 2009ж.
14. Қазақстан Республикасы Президенті Н.Назарбаевтің Қазақстан халқына Жолдауы, 2011ж.
15. Ақтөбе облысы бойынша 2011-2013 жылдарға арналған жалдамалы еңбек нарығын дамыту және халықты жұмыспен қамту бағдарламасы
        
        жоспар
Кіріспе.....................................................................
........................................3
1.Жұмыссыздықтың мӘні, түрлері, себептері.............................5
1.1.Жалпы ... ... ... ... ... ... ЕҢБЕК ... ... ... ... ... ... ... жалпы
сипаты...................15
3. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНДАҒЫ ЖҰМЫССЫЗДЫҚ
МӘСЕЛЕСІН ШЕШУ ЖОЛДАРЫ…………………………………………....19
3.1 ... ... ... мәселесі және
жұмыспен ... ... ... - ... ... ... ... ... қашанда адамның аса қадірлеп,
құрмет тұратын игіліктерінің бірі болып саналып келді. Ол ... ... ... ғана көзі ... ... қатар адамның аса маңызды
өмірлік қажеті мен құқығы, оның жеке ... ... үшін ... қуат ... ... ... қабілеті еркін де мазмұнды еңбек үстінде ... ... ... ... ... ... алғанда өндіріс құрал-
жабдықтарын иемденушілерге жұмысшы күшін сату ... және де ол ... мол ... табу мүддесіне сай келетіндей ... ғана ... ... ... ... ... ... жұмыссыздыққа душар болады.
Жұмыссыздық қазіргі кезде үйренішті болса да, ол ... да ... ... ... ... ... ... жағынан еңбекшілердің
осыншалықты кең шеңберін қамтып, басқа да бір әлеуметтік апат – ... ... ... асталып көрген жоқ.
“Жұмыссыздықтың індетінің” қазіргі бұрқ ете ... ... ... ... ... ... күлін көкке шығарды. Жаппай
жұмыссыздық еңбекшілердің қайыршылыққа ... ... ... ... ... материалдық күйзеліске душар болып,
рухани жапа шегуінің басты ... ... ... ... ... ... ғана ... сонымен бірге адамзат арасындағы
қайшылықтарды да асқындыра түседі. Жұмыстан айрылу еңбекшілер үшін ... ... Ол тек ... ... кедейшілік пен
қайыршылыққа ғана емес, сонымен бірге әлеуметтік-психологиялық күйзеліске,
өздерін өздері қандай ... ... ... пен наша ... ... душар етуде.
Жұмыссыздықтың тауқыметін тек оған душар болған еңбекшілер ғана тартып
қоймайды. Бүкіл жұмысшы тобының халі ... ... ... ... ... ертеңгі күнге деген сенімділік өрбіп, келешектен қорқып-үрку
сезімі пайда болады.
Осы заманғы жұмыссыздықты – оның құрамы мен ... өсу ... ... ... ... ... ... араласуды
реттеу әдістерін және жұмысшы тобының еңбек ету ... ... ... ... ... ... және ... жүзінде дәріптету
қажет.
Қазір дүние жүзі елдерінің халықаралық жағдайда асқындыруына ... пен ... ... ... қаруланудың еңбекке
араласуға әсері, жөніндегі мәселелер ерекше маңызға ие ... ... ... ... тобының жалпы білімі мен мамандық дәрежесінің ... ... ... ... өзгеруі еңбекке араласудың сан мөлшерінің
ғана емес, сонымен ... сапа ... де ... орын ... ... ... ... айналып, отырған ... ... ... ... ... мен ... теорияларын
сынау үшін қажет. Ал бұл теориялар қоғамның дамуындағы жаңа ... ... ... ... ... ... ... үшін күнәні
жұмысшылардың өздеріне аударуға тырысушы “үлкен бизнестің” насихаттық
ақпараттарының екі жүзділігін, ... ... ... ... ... ... еткен үкіметтің сұрқиялығы мен өтірігін
әшкерлейді.
Экономикалық дағдарыс та, тағы да ... ... ... де
еңбекшілердің жаппай бас көтеруін тежей алмады. Мұнда жұмыссыздыққа қарсы,
еңбек ету ... үшін ... ... ... ... ие ... Жұмыстан
босатуға қарсы бас көтерулер көбіне өндіріске қоғамдық бақылау ... ... ... ... ... күреске ұласады. Еңбек ресурстарын
пайдалануды жақсарту үшін ... ... ... жетімсіз екенін
жұмысшы тобы барған сайын сезінуде. Еңбекке араласу мен ... тек ... ... ... жолымен ғана
шешуге болатынын еңбекшілердің қалың тобы жете түсінуде.
Курстық жұмыстың ... - ... ... ... ... ... жұмыссыздықты реттеу мәселесін анықтау.
Курстық жұмыстың міндеттері:
- Қазақстандағы жұмыссыздық мәселелері және оны шешудің жолдарын қарастыру;
- Еңбек нарығы және ... ... ... мәселелерін зерттеу, -
Қазақстан Републикасында еңбек ... және оның ... ... ... ... ... ... құрылымын негіздеу. Осы зерттеу ... ... ... ... ... ... ... зерттейді, яғни
тұрғындарды толық және тиімді еңбекпен қамтылуын шешеді.
1.Жұмыссыздықтың мӘні, түрлері, себептері
1.1 Жалпы жұмыссыздықтың пайда болу теориялары
Жалпы ... ... ... рет 1911 жылы Ұлыбритания
энциклопедиясында 1915 жылы АҚШ-тың Минтруд әдебиетінде ... ... ... ... жүзінің барлық елдерінде әр түрлі формада, көлемде,
ұзақтықта қатысуда.
Елдегі еңбекке ... ... ... ... ... ... Ол ... елдің сақтандыруды қамсыздандыруы ең негізгі факторларының бірі болып
табылады.
Әміршіл-әкімшіл ... ... ... ... көптеген
жұмысшылардың жұмысынан ... әкеп ... ... ... ... қауіпі өндірістік сферадан еңбек, жұмысбастылықтан
туындайды. Яғни, рынокқа ауысудан ... мәні – ... ал ... ...... ол ... табиғи деңгейін
сақтандырудың ұйғарымды шегін талап етеді. Оның осы қоғамдық шектен ... ... ... ... ... ... кезде “қарабайыр” деп атауға
болады: бұған еңбектегі баға мен еңбекке ... ... ... ... болады. Жалақының төмендеуі еңбекке деген сұранысқа жағдай жасайды
және де ... ... ... ... ... деген ұсынысты
көбейтеді, бірақ сұраныс өсімін тоқтатады. Жұмыссыздықтың ... ... ... ... ... Ең ... жұмыссыздықты
түсіндіру туралы ағылшын экономисті Т. Мальтустың “Халықтың өсу тәжірибесі”
еңбегінде көрсетілген. Мальтустың ... ... ... ... ... соғады, соның нәтижесінде ... өсуі ... өсу ... асып ... ... ... ... теориясын “тұрпайы” және
"дәрменсіздік" деп қарап тұрақты ... ... ... ... түп негізін өзінен іздеу емес, оны дәл ... ... ... ... дейді.
Жалпы К.Маркс жұмыссыздықты ... ... ... ... Ол ... ... ... өрлеумен өндіріс жабдықтарының
көлемі мен бағасы ... жан ... ... 1 ... Бұл ... ... экономикалық өркендеу капиталды жинақтау қарқынынан
еңбекке деген ... әкеп ... ... ... ... ... Бұл ... байланыссыз болып есептеледі, егер жұмысшы күшіне
сұраныс өссе, онда ... ... ... ең ... ... ... одан ... жоғары қарқынмен болады.[1]
Бұл жұмыссыздықтың түсіндіруін толық деп санауға болмайды. Маркс және ... ... ... ... шаруашылықтың дамуы, оны өркендеген рыноктік шаруашылықтың
серігі жасайды.
Экономикалық циклдің дамуынан жұмыссыздықты ... ... ... ... ... дәстүр болып қалыптасты. Егер, экономика
циклдік дамыса, өсу мен кему шаруашылық дамуымен ... ... ... босату және өндірісті тоқтату деп тұжырымдайды, жұмыссыздық армиясы
көбейеді.
Ағылшын экономисті А.Пигу ... ... ... тезис
дәлелдеді, - “еңбек рыногында бәсекелестік жүреді ”. Бұл, еңбекке бағаның
көтерелуін әкеп соғады. Сондықтан ... ... ... ... жоғары көлемді жалақыны білікті маманға төлеу, егер сол ... ... ... ... ... ... еңбекке жоғары өнімділігі
нәтижесінде кәсіпкерлердің жұмысшы персоналын қысқартуға мүмкіндігі болады.
Бұл ... ... ... ... 1 ... ... оған ... жалақы беру, 5-6 адамға төмен
жалақы беруге қарағанда. Пигу өз кітабында көп жақсы, ... өз ойын ... ... “Жалпы ақшалай жалақының қысқаруы жұмысбастылық ... ... ... ... дәлелсіз деп қарастырамыз, ол жалақысы аз
жұмысшылардың жұмыссыздық армиясына қосылуы”, “толуы” дегенді растайды.
Тұрпайы саяси экономика ... ... ... ... деп ... ... ... тарихындағы аса күйзелісті
болған 30-жылдардағы дағдарыс тұғызған шым-шытырық оқиғалардың ... ... ... ... ... ... ... сипатта
болғанын мойындайды. Жұмыссыздықтың болуын ол өндіріс ... ... ... ... сұранымның жеткіліксіздігінен байланыстырады. Бұл
ретте Д.Кейнс өндірістің объективті заңдылықтары мен қайшылықтарын ... мен ... ... ... ... ... мемлекеттің ынталандыруы арқылы “жұмыспен толық”
қамтамасыз етуге болады.
Кейнстің ... оның ... ... ... ... ... және оның бағасының серпінділігімен өзара байланысына қатысты
жақтарын дамытып, толықтыра түседі. Бір ... ... ... мен баға
дәрежесінің өзгеруі және екінші жағынан, жұмыссыздықтың ... ... олар ... анықтаған кері тәуелділік “сұранымның
молшылығы” жөніндегі Кейнстің теорияның рухында түсіндіріледі.
Экономикалық ... ... ... ... ... ... ... жаппай жұмыссыздықпен
ұштасатын, бақылауға келмейтін созылмалы ... ... ... негізі
ретінде пайдаланған мемлекеттік монополистік реттеу ... ... ... ашып ... ... де ... ... қала береді. Қазіргі неоконсерватизмнің
жақтаушылары жаппай жұмыссыздықтың негізінде рыноктік бәсекеден ... ... ... жалақының қатаң жүйесін жояды. Жұмыссыздық өз
еркімен де болуы мүмкін, жұмыс орны болса да ... ... ... ... ... ... көңілдегідей емес (ауыр, қызықты емес),
еңбектің маңыздылығы, қызығушылығы төмен. Амалсыздан, болатын ... ... ... ... ... ... байланысты,
мұнда жұмысшы күшіне деген сұраныс пен ... ... ... ... ... теорияда жұмыссыздықтың ерекше мынадай түрлерін
қарастырады, ерекше бөледі:
Фрикциондық жұмыссыздық - адамдар бір ... ... ... бір жерден
басқа жерге жұмыс іздеумен ауысуын айтамыз.
Құрылымдық жұмыссыздық - ... ... ... ... жеке саланың дамуының кері пропорционалды болуынан және ескі саланы
жабу мен жаңа саланы дамытудың нәтижесі ... ... ... - ... құлдырауынан туындайды, яғни
экономикалық циклдің осы фазасымен байланысты.
Құрылымдық және фрикциондық (экономикалық) жұмыссыздықтар оның ... ... Бұл ... ... ... ... ... Циклдің
факторлар жұмыссыздықты “табиғи” деңгейден жоғарылатады.
Егер, жұмысбастылық ... ... ... ... деңгейі
“Жұмыссыздықтың табиғи деңгейі” деп айтылады.
Және тағы бір жұмыссыздық түрі бір нақты аумақта жұмысшы күшінің ... ... ... ... ... ... Ол тең емес
экономикалық аумақтың дамуына ықпал етіп қалыптасады және де демографиялық,
тарихтық, мәдениеттік тағы басқа да өзгеше ... әсер ... ең ... ...... ... ... болып
келеді.[2]
Жалпы жұмыссыз деп статистикалық тексеру кезінде жұмыссыз болып, бірақ
жұмыс іздеп және жұмысқа ... ... ... ... ... мамандар
жұмыссыздықтың себептерін талдай отырып, оның әр түрлі нысандарын тудыратын
нақты факторларын қарайды. Жұмыссыздықтың мынадай нысандары болады: жасырын
функционалдық, ... ... ... ... ... тағы ... жұмыссыздық - өндірісте және мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... аз
жұмысшылардың қолданылуы. Қазіргі болмыста олардың жұмыстарын аз жұмыс
күшімен ... ... ... ... рыногының институтынан, құрылысынан,
ұсыныс пен сұранысқа ықпал ететін факторлардан ... ... әр ... өз ... ... ... келмейтін
адамдар жатады.
Маусымдық жұмыссыздық – жұмыс күшінің тек маусымдық кезеңде жұмыс жасауы:
бұл кейбір өндіріс саласында кездеседі, әсіресе қайта ... ... ...... ... ауыстырудың нәтижесі,
біліктілікті өзгертуді немесе басқа мамандықты игеруді талап етеді.
Жұмыссыздық – экономикалық ... ... бір ... еңбек
рыногында талап етілмеулерінен туындайтын әлеуметтік-экономикалық құбылыс;
адамдар жұмыс істеуге қабілетті және жұмыс ... ... ... жұмыс
табылмайтын хал-жағдай.
Жалпы жұмыссыздық – үш критерийге қатар жауап беретін адам жұмыссыз болып
есептелетін кездегі жұмыссыздық, олар:
а) істейтін ... ... ... ... ... түрде іздеп жүр,
в) белгілі бір уақыт аралығында жұмысқа кірісуге даяр (қағида бойынша,
екі аптаның ішінде)
Ресми ...... ... түзетусіз, мемлекеттік
органдарда тіркелген жұмыссыздардың жалпы саны.
Жасырын ... ...... ... ... ... ретінде тіркелуді, әдетте, жәрдемақы алуға құқылы еместігінен
пайдасыз көретін жұмыссыздардың жалпы ... ... – 12 айға және одан ұзақ ... ... дамыған елдердегі жұмыссыздықтың себептерін талдай отырып
шетел авторлары ... ... ... тудыратын нақты факторларын
қарастырады. Мысалы, АҚШ-ы ... ... ... ... ... зерттеуі жұмыссыздықтың 70 түрін атаған. Олардың
әрқайсысының өзінің ... ... бар. ... ... ... негізінен екі топқа жіктеп қарайды. Жұмыссыздықтың
бірінші тобына – ... ... ... алдыменен циклдық жұмыссыздықты айтамыз. Жұмыссыздықтың екінші
тобына – “жиынтық сұраным ... ... ... ... технологиялық және басқа түрлерін” жатқызамыз.
Кез келген жұмыссыздықтың болуы – қоғам үшін ең ауыр ... ... ... ... ... пікірі бойынша, адамды жұмыссыз деп
есептегенде, ол тек жұмыстан ... қана ... ... абыройын да
жоғалтады. Шетелде жұмыстан айырылуды психологиялық зақым ретінде ... ең ... ... ... ... ... ... деңгейінде қаралады.
Жұмыссыздық деңгейін есептеу төмендегідей формуламен анықталады:
(1)
мұндағы - ЖД - ... ... - ... саны;
ЖК - жұмыс күшінің саны.
Жұмыссыздық қоғамға көптеген зиян ... ... ... ... ... ... қабілетті адамдардың бар бөлігі өнім өндіруге
қатыса ... ... олар ... ... ... ақы ... ... барып мемлекеттік бюджеттің шығыс ... ... де, ... де ... ... себептері оқу
орнын бітіргеннен кейін жұмысқа орналасудың қиындығы және кез келген
жұмыстың ... ... ... ... салыстырмалы теңсіздігінің
себебі – олар еркектерге қарағанда штат ... ... ... босатылады және үй шаруашылығын жүргізу қажеттілігі бойынша жұмысты
тастайды.
Жасқа қарай ... ... да ... ... ... мен еркектер арасындағы теңсіздікті айғақтайды.
1.2 Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық жағдайы
Жұмыссыздық нарықты экономиканың айырылмас серігі деуге ... ... ... ... ... бір ... ... нарықты экономикаға тән табиғы құбылыс деп
бейнеледі. Мысалы, кейбір ... Дж. ... 3-4%, М. ... ... табиғы мөлшер деңгейі деп ... Ал осы ... аса ... онда ... еріксіз жұмыссыздық пайда бола
бастайды.
Санақ бойынша, ... ... ... ... жалпы санындағы
жұмыссыздардың үлесін көрсетеді.
Жалпы жұмыссыздық деңгейі – жұмыс күшінен пайыздық есептердегі
жұмыссыздар үлесі ... ... ... ... ... ... ... халықты ішінара тексеру негізінде есептеледі, тексеруді
ХЕҰ әдіснамасын пайдалану арқылы Қазақстан ... ... ... жүргізеді. Аптасына ең кемі 1 сағат жұмыс істесе де, ... ... ... ... саналады.
Ресми (тіркелген) жұмыссыздық деңгейі – экономикалық белсенді
халықтан пайыздарға шыққандағы ... ... ... ... ... ... ... ұзақтығы адамның қанша жұмыссыз жүрген уақытын
көрсетеді. Жұмыспен қамтылған адам деп – жұмысы барлары, ал жұмыссыздар ... ... жоқ ... соны ... ... ... деген мағынада қарастырып,
жұмыссыздықтың бірнеше мәніне тоқталып өттім. Енді мен сол адамдардың санақ
бойынша зерттелген, немесе зерттеу ... ... ... және ... ... біраз мысалдар мен еліміздің тәжирібелерін қарастырайын.
Халықтың бір бөлігі санақ бойынша жұмысшы күші ... ... ... және т.б.) ... ... көзқарас әділетті саналуда, себебі
көптеген жұмысшылар жұмыс табудан әбден күдер үзеп, еш жерде ... ... ... ... ... ... ... Қызметінен төмендегендер
мен толық жұмыс күнімен естімейтіндер де ... ... ... 2012 ... маусымындағы есеп бойынша ресми тіркелген
жұмыссыздар саны 469,2 мың ... ... ... ... ... ... ... 5,2%-ын құрайды. 2012 жылдың маусым ... ... ... ... жұмыссыз ретінде тіркелген тұлғалар
саны 62,9 мың ... ... ... экономикалық белсенді санының 0,7%-ын
құрады. Есеп бойынша жабық ... ... ... ... ... құрады.
Кесте 1.2012 жылғы 1 тоқсандағы жасы және жынысы бойынша жұмыссыздар
| ... ... ... |
| | | ... ... |
| ... |жұмыссыздық |адам |жұмыссыздық |адам |жұмыссыздық |
| | ... | ... | ... ... |18 407 |5,4 |6533 |3,9 |11 874 |6,8 ... | | | | | | ... | | | | | | ... | | | | | | ... |2010 |4,7 |416 |1,9 |1594 |7,4 ... |3588 |7,8 |2130 |9,0 |1458 |6,5 ... |1555 |3,6 |259 |1,1 |1296 |6,3 ... |2151 |5,6 |819 |4,2 |1332 |7,0 ... |1740 |5,0 |202 | 1,3 | 1538 |8,2 ... |2286 |7,0 |708 |4,7 |1578 |8,9 ... |2158 |4,0 |923 |3,6 |1235 |4,4 ... |2293 |7,4 |450 |3,5 |1843 |10,1 ... |626 |4,0 |626 |6,7 |- |- ... ... 1-ші ... ... жұмыссыздар санындағы жастардың үлесі (15-24
жастағы) 10,9% құрады немесе 2,0 мың ... ... ... ... ... (2011 ... 1 тоқсанда – 5,2%).
Қазақстан Республикасы Бас прокуратурасының Құқықтық статистика
және ... ... алу ... ... (бұдан әрі - Комитет)
Қазақстандағы жұмыссыз халық арасындағы ... ... ... 10
жылдық (2001-2011 жылдар) статистикалық деректердің талдауын ... ... ... ... және ... ... жөніндегі агенттігінің ресми статистикалық ... ... ... ... монографиялар, баптар мен ғылыми жұмыстар
қолданылды.
Әлемдік қауымдастықта болып жатқан әлеуметтік-экономикалық өзгерістер
қоғамдық ... ... ... ... ... пен
қарбаластықты туғызады, бұл қылмыстылық пен жұмыссыздық деңгейіне ерекше
әсерін тигізеді.
Ірі елдердің ... ... ... дағдарысты қиындықпен
жеңді, бұл жұмыссыздық деңгейінің өсуіне ықпал етті. ... ... ... әлем ... ... ... |2001ж. |2002ж. |
| | ... ... ... ... | | |мың адам ... ауданы |37,3 ... ... |15,1 ... би ... |40,1 ... ауылы |4,6 ... ... |28,6 ... ... |7,7 ... ауданы |17,5 ... ... |4,7 ... ауданы |20,9 ... ... |5,7 ... ... |32,3 |Мартөк ауылы |7,8 ... ... |71,4 ... қаласы |27,0 ... ... |39,4 ... ... |2,8 ... ... |22,9 ... ауылы |6,0 ... ... |33,6 ... ... |4,5 ... ... |54,7 |Шалқар ... |28,7 ... ... |415,5 ... ... |415,5 ... ... ... табылатын Ақтөбе қаласы соңғы 25-30 жылда ... ірі ... және ... ... айналды.
Осыған қарамастан нарықтық экономикаға көшуге байланысты өтпелі
кезеңнің ауыртпалығын көтерген ... ... ... ... меншіктен жеке меншікке көшуге ... ... ... ... ... ... ... қатар нарықтық
қатынастар жағдайында қалыптасқан еңбекпен қамту процесінің ... ... ... өзгерді (кесте 4).
Кесте 4. Аймақтық еңбек нарығының негізгі индикаторлары (2007-2011ж.ж.)
|№ |Көрсеткіштер ... |2007 |2008 |2009 |2009 |2011 |
| | ... | | | | |
|1 ... ... |мың |323,0|325,9|364,2|335,0 |379,4 |
| ... ... | | | | | |
|2 ... ... |% |67,6 |67,9 |76,8 |72,0 |74,1 |
| |белсенділігінің деңгейі | | | | | | |
|3 ... ... саны |мың ... |346,4 |
| | ... | | | | | |
|4 ... ... |мың ... |217,2 |
| | ... | | | | | |
|5 |Өз ... ... |мың ... |129,2 |
| ... ... | | | | | |
|6 ... саны |мың |44,1 |43,5 |41,3 |34,2 |33,0 |
| | ... | | | | | |
|7 ... ... |% |13,7 |13,3 |11,4 |10,2 |8,7 |
|8 ... ... емес |мың ... |132,9 |
| |тұрғындар ... | | | | | |
|9 ... ... емес |% |32,4 |32,1 |23,2 |28,0 |25,9 |
| ... ... | | | | | | ... көрсетілген 4 кесте мәліметтеріне сай экономикалық белсенді
тұрғындар саны Ақтөбе облысы бойынша 2011 жылы 379,4 мың ... ... ... 2007 ... ... 56,4 мың ... өскенін көрсетіп
отыр. Экономикалық белсенді тұрғындарға барлық еңбекпен ... ... ... ... еңбекті ұйымдастыру әдістемесіне ... деп ... ... ... қазір жұмыссыз жоқ, кіріс көзі жоқ, жұмыс
іздеп жүрген, еңбекпен қамту ... ... олар ... ... ... ... тұлғаны айтады). Тұрғындардың экономикалық
белсенділік деңгейі облыс бойынша 2007 жылы 67,6%-ды құраса 2011 жылы ... ... ... ... көрсетеді. Соңғы 5 жылдықта экономикалық
белсенділік деңгейінің ең жоғарғы шегі ... ... ... ... ... ... қамтылғандар саны 2011 жылы 346,4 мың адамды
құрап, бұл көрсеткіш 2006 ... ... ... өсу динамикасын
көрсетіп отыр. Соның ішінде жалдамалы жұмыспен қамтылғандар және өз бетінше
жұмыспен қамтылғандар саны да жоғарылап отыр. Бұл ... әсер ... ... өндірістік кәсіпорындардың жалдануы, құрылыс, транспорт,
байланыс салаларының көтерілуі, кіші бизнестің дамуы болып табылады. Осыған
орай ... ... ... еңбек нарығында 2009 жылы 8,7%-ды құрап
төмендегенін көрсетеді (2007жылмен салыстырғанда 5%-ға ... ... ... емес ... саны 2011 жылы 132,9 мың ... ... ... 2007 жылмен салыстырғанда 22,1 мың адамға азайып отыр.
Кесте 5. Ақтөбе облысы бойынша тіркелген ... саны және ... ... 4-ші ... ... саны ... ... ... |
| | ... тұратындар |
|Көрсеткіштер | | |
| |Бар ... ... |Бар ... ... |
| ... | ... | |
| | ... |16-24 | ... |16-24 |
| | | |жас | | |жас |
| | | ... | | ... |
| | | ... | | ... ... ... ... | | | | | | ... ... |7953 |4336 |1336 |3060 |1590 |627 ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... жұмыссыздар |15259 |7329 |3661 |6711 |3085 |1374 ... | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... |16304 |7276 |3926 |6606 |2677 |1504 ... саны | | | | | | ... ... | | | | | | ... |11057 |4419 |2703 |3395 |1130 |671 ... саны | | | | | | ... ... ... |4858 |2537 |1170 |3136 |1513 |808 ... саны | | | | | | ... ... | | | | | | ... байланысты |389 |320 |53 |75 |34 |25 ... саны | | | | | | ... ... ... | | | | | | ... ... |6908 |4389 |1071 |3165 |1998 |497 ... | | | | | | |
5 ... ... бойынша 2011 жылдың басында жұмыссыздар саны ... ... жыл ... бұл ... 6908 ... ... 13%-ға
төмендегенің көрсетіп отыр. Жалпы жұмыссыздық көрсеткіштерінің ... ... 16304 ... 11057-сі немесе 68%-ы. ... ... ... өзге ... ... ... саны ... немесе 30%-ын құрайды. Жұмысқа орналасқандар санының көп болуы облыс
экономикасының өрлеуімен, кіші және орта ... ... ... ... ... ... кесте мәліметтерінің бірі жұмыссыздар
санындағы әйел адамдардың үлес салмағы, ол ... жыл ... ... жыл ... ... құрайды.[4]
Экономикалық белсенді емес тұрғындар санының негізгі бөлігін оқушылар
мен студенттер 58%, зейнеткерлер 6,5%, үй ... ... ... ... 6). [20]
Облыстың еңбекпен қамту органдарына 2011 жылы жұмыссыздар ретінде 7521 адам
тіркелді, оның ... 3331 адам (44,3%) ұзақ ... (1 ... ... жұмыс
істемеген), 1392 адам (18,5%) бұрын жұмыс істемеген. 2336 адам (31,1%)
жалпы орта білімі бар, 462 адам (6,1%) ... орта ... жоқ. ... ... бәсекеге қабілеттілігін арттыру мақсатында
қалалық жұмыспен қамту ... ... ... арттыру және жаңа
мамандықтарға оқыту жөнінде оқулар ұйымдастыруда. 2009-2011 ... ... ... ... ... ... дерлік жұмысқа орналастырылды.
Жұмыссыздарды уақытша жұмыспен қамтып, ... ... ... ... ... ... ... оған соңғы үш
жылда 11,1 мың адам қатысты.
Еңбек нарығының жабық секторында жұмыс жасап ... ... ... ... ... ... құқықтық сауатсыздығы, еңбек
жағдайының нашарлығына қарамастан, кіріс көзі аз ... ... ... ... ... біліктілікке байланысты еңбек нарығында еркін
бәсекеге түсе алмауы жұмыс берушілердің заңсыз талаптарына келісім беруіне
мәжбүр ... ... ... жұмысшылардың еңбек ақысы қағаз ... ... ... ... табыс салығы, зейнет ақы жарнасы ұсталмайды,
кезекті еңбек демалысына, уақытша еңбекке жарамсыздыққа байланысты төлемдер
төленбейді. Бұл жағдай жұмысшылардың тұрақты ... ... беки ... ... болып табылады.
2011 жылы аймақтық еңбек нарығында жұмыссыздардың жұмыс орындарына
деген күресінде бәсекелестікке ... ... ... ... қайта оқыту, біліктілікті жоғарылату мақсатындағы
жұмыстар жүргізілді. ... ... ... жол ... ...... ... «Жасыл ел», «Атамекен» бағдарламасы
бойынша көптеген жастар, студенттер, оқушылар жұмысқа орналастырылды.
Сонымен қатар, аз қамтылған ... ... ... ... ... емес қоғам «Микрокредит», қоғамдық ұйым «Поколение», ... және ... ... ... ... аз ... және
кедей азаматтарға әлеуметтік көмек ... ... ... ... ... шешу ... Қазақстан Республикасындағы жұмыссыздық мәселесі және жұмыспен қамту
саясаты
Жұмыссыздықтың проблемасын шешудің бірден-бір жолы бұл еңбек ... ... ... ... нәтижелерін көруіміз керек.
Еңбек биржалары бойынша тұрғындарды ... ... ету олай ... ... ... негізгі құралы екенін көре аламыз. Бұл
еңбек биржалары ең алғашқы кездерде дамыған ... ... беру ... ... ... ... ... болады.
Уақыт өте келе және еңбек қатынастарының дамуына байланысты оның атқаратын
қызметі мен нақты өзгеруі. Еңбек биржасы – бұл ... ... ... мен ... арасында делдалдық қызметін атқаратын
келісімдер жайын, ... ... ... ... мәселе.
Тәуелсіздік алғашымызға он жылдан асып уақыт өте келе, біздің жас
мемлекетіміз ... ... ... бірақ осыған қарамастан
жұмыссыздар саны таңдаусыз өсуде. Ташкентте еңбекпен қамту ... ... ... істеуде, әр таңертең сайын базардың алдында жиналған
дұмыссыздар бұл еңбек биржасының мың жылдан жоғары тарихы бар: бұл ... ... мен ... ұсынушылар көзбе-көз кездеседі. Олар келісімге
келіп өз жұмыстарын атқарып, ал жұмысты ұсынушылар өздеріне керекті ... ... ... ... бұл биржаның жұмыс жасау принципі осы ғана. ... ... ... ... ... ... ... арасынан
сіз не бір аз жұмысына, яғни мамандығына нағыз шын көңілмен беріліп, аз
мамандығын кәсіпқойлық ... ... ... ... ... осы ... кейбіреулері күні бойы жұмыс істегендегі табысын
спиртке, яғни бір бутылка ... ... ... не ... Өкінішке орай Совет өкіметі кезінде Ташкенттегідей еңбек биржасы
жұмыс істемеді.
Бірақ, ... ... ... ... үшін ... ... сай жұмыс істеуі керек. Ал, бірақ әзірге ондайдың болуы ... ... ... ... ... жатқанымыз да сол проблемаларды
шешудің негізгі екендігінде. Сонымен ... ... ... тек ... ғана емес ... да ... әбден мүмкін. Егер біз
жанұядағы бір адамның жұмыс істеуі, ал ... ... ... елге сыймас” деген ғылымымыздың осындай ойлы сөздеріне тура
келеді. Сол себепті ... ... ... туындайды. Бұл
жұмыссыздық тек ... ғана емес ... ... ... болып жатқан
құбылыс. Халқы жағынан ... ... ... мен ... жұмыссыз
адамдардың пайызы 27%, бірақ бұдан ад жоғары екені мәлім. Әлемде ең ... ... Азия ... мен ... ... біршама елдерді
айтуға болады. Көптеген кедей мемлкеттер адамдарды жұмыспен ... ... ... ... ... еңбек күшінің болғанымен экономикалық-әлеуметтік
жағдайымыз ... ... айта ... жай ... ... ... ... қызметтерін жалдау
арқылы толық түсінуге болады. Ол ... ... ... пен ... ... есепке алу мен бас жұмыс орындарын тіркеу; ... ... ... іздеген, жұмысқа тұруға тілек білдірген адамдарға
ақпарат беру, жұмыс істеп жүрген адамдарды оқыту мен ... ... ... арасында кәсіптік бағдар беру жұмысын ... ... ... үшін ... ... ... ... кезде
жұмыссыздыққа байланысты жәрдем ақы тағайындау. ... ... ... ... ... ала ... ... арқылы еңбек нарығына
әсер етеді. Еңбек биржасы ретінде және олардың ... ... ... міндетті болмайды. Ол тек қана ұсынымдылық сипатта болады. Себебі
олардың жұмысшыларды еркін ... ... ... бар, немесе
өздерінің кадр ... ... ... тағайындайды және оны толық
жалдауға тырысады.
Ал қазіргі кездегі биржада еңбекке деген ... пен ... ... ... ... ... Осы ... өнеркәсібі дамыған Батыс елдерінің
тәжирібесіндегі жағдайларды қолдануға ... Бұл ... ... ... ... ... мамандық таптарындағы жұмыссыздық 40%-ке кемиді.
Сондай-ақ, жұмыссыздарды қаржыландырудың жаңа бағдарламасы ... ... ... ... тиісті білім, жұмыс тәжирібесі бар және
өз ісінің маманы болғысы келген 400 ... ... ... ... бірнеше айға дейін жәрдем ақы береді.
Жұмыссыздықты сонымен бірге жоюдің тағы бір жолы экономиканың неформалды
секторын дамыту, оның негізгі қала ... ал ... ... ... Бұл салаға және адамның еңбек етуі, дәстүрлі қалыптасқан өнеркәсіп
және бұл ... ... ... ... араласуынсыз жұмыс істей
алады. Дамушы ... және ... ... емес ... 50% жұмысшы қала
жұмыскерлер күші қалыптасқан. Мемлекет бұл саланың дамуына ешқандай шек
қоймай, ... ... ... несие бөліп, ... ... ... ... ... ... ... бойынша, дамыған формалды емес ... ... ... азаюына себебін тигізеді дейді.[5]
Сол сияқты қазіргі кезде біздің мемлекетімізде де жұмыссыздықпен күрес
жүргізуде. Президенттің 2030 ... ... ... ... ... дамыту, халықты толық сауатты ету ... ... ... бұл ... ... келешектегі болашақ Қазақстандықтардың
жұмыспен қамтамасыз етіледі деп ... ... ... Бұл да ... ... себепші бола
алады. Ол үшін ... ... ... ақша ... ұлттық
валютаның курсын көтеріп, ұсыныс пен сұраныс тепе-теңдігін қамтамасыз ету,
субалдия көлемін капитал көп ... ... аз ... ең ... заң ... ... сыртқы саудадағы барьерді азайтып, шектеуді
ауыл шаруашылық өнімдерінің бағасына тоқтату.
Бұл жерде ... ... ... ... ... жатыр.
Мысалға: соңғы жылдарда Президент жарлығы бойынша ең төменгі жалақы
мөлшерін көтеру, және ол 2001 ... 1-ші ... ... ... ... ең төменгі жалақы мөлшері мен зейнетақыны ... ... ... ... ... кеткеніміздей жұмыссыздыққа байланысты берілетін
жәрдемақы өзгерістерінің, оның тәртібінің жұмыссыздық мөлшеріне әсерін білу
көп ... ... ... ... ... қала ... ... қалай жұмыссыз қалуын және оның қаншаға созылғанын ... ... ... ... ... ... коэффиценті
дегеніміз – жұмыссыз кездегі салықтан кейінгі табыстың жұмыспен қамтамасыз
етілетін кездегі табысқа қатысты.
Жұмыспен қамтылудың ... ... ... ... ... онша азап ... ... жұмысшыны көп ұстамай ... ... ... ... ... қорқуға итермелейді; оның
мөлшері жұмыссыздықтың тоқырауы мөлшеріне қосылады дегенге күмән бар. Және
адамдар экономика жұртшылықты жұмысқа ... ... ... ... ... ... жылдары жұмыссыздар үшін жұмыс істету ... ... олар үшін ... төленеді деп жүр.
3.2 "Жұмыспен қамту -2020" бағдарламасы
Қазақстан Республикасы ... 2010 ... 19 ... ... Жарлығымен бекітілген Қазақстан Республикасын үдемелі индустриялық-
инновациялық дамыту жөніндегі 2010–2014 жылдарға ... ... және іске ... ... ... ... Қазақстан
Республикасы Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау министрлігі
Мақсаттарға, нысаналы ... ... ... қол ... жауапты мемлекеттік және өзге де органдар:
Қазақстан ... Ауыл ... ... Қазақстан Республикасы
Білім және ғылым министрлігі, Қазақстан Республикасы Индустрия және ... ... ... ... ... даму ... министрлігі, Қазақстан Республикасы Қаржы министрлігі, Қазақстан
Республикасы ... және ... ... ... ... ... ... және Алматы қалаларының әкімдері
Бағдарламаның мақсаты: Жұмыспен тұрақты және нәтижелі қамтуға жәрдемдесу
арқылы халықтың ... ... ... Өз ... ... айналысушыларды,
жұмыссыздарды және табысы аз адамдарды жұмыспен ... ... ... ... үдемелі индустриялық - ... ... 2010 – 2014 ... ... мемлекеттік бағдарлама- ны іске
асыру үшін кадр әлеуетін дамыту; ... ... ... жүйесін
жетілдіру.
Бағдарламаны іске асыру мерзімі және кезеңдері:
1 кезең – 2011 (пилоттық)
2 кезең – 2012 – 2015 жылдар
3 ... – 2016 – 2020 ... ... ... қамту 2020 бағдарламасында көзделген
міндеттерді іске ... ... 2016 ... ... ... ... ... болады: Бағдарламамен 1,5 млн. дейін адам қамтылатын болады;
кедейлік деңгейі 8,2 %-дан 6 %-ға ... ... 5,5 % ... болады;
жұмыспен қамтылған халық құрамындағы өз ... ... ... 33,3 %-дан 26 %-ға ... қамту бағдарламасын іске асыру есебінен еңбек ... ... 20 % ... ... ... ... 2011 ... 28 қаңтардағы «Болашақтың іргесін
бірге қалаймыз!» атты ... ... ... ... ... ... ... аз адамдарды, жұмыссыздар мен өз ... ... ... ... ... ... белсенді
бағдарламаларына тарту міндеттерін жүктеді.
Жұмыспен қамтудың белсенді саясатын жүргізу ... ... ... ... ... ... бірі болып табылады.
Жұмыспен лайықты қамтуды қамтамасыз ету – халықты әлеуметтік ... адам ... ... ... және іске асырудың маңызды шарты,
қоғамдық байлықтың артуы мен өмір сүру сапасын жақсартудың басты құралы.
Әлеуметтік-экономикалық жаңғыру барысында елде ... ... ... ... ... экономикалық белсенділігі мен жұмыспен қамту
деңгейі тұрақты ... ... 10 ... ... қамтылған халық саны 6698,8
мыңнан 8141,4 мың адамға артты, ал жұмыссыздық ... ... 12,8 %-дан 2010 ... соңында 5,5 % төмендеді.
Жол картасы шеңберінде жұмыс орындарын сақтау және жұмыспен ... ... ... ... және іске ... ... қаржы-
экономикалық дағдарыстың ... ... ... экономикалық
қиындықтар кезеңінде (2008 – 2010 жылдар) де ... ... ... сақтауға мүмкіндік берді.
Қазіргі уақытта жүзеге асырылып жатқан ... ... ... көшу, бір жағынан, жұмыспен қамтудың одан әрі ... ... ... ...... ... ... күшінің
ішкі резервін тартудың, еңбек ресурстарының сапасы мен ... ... жаңа ... ... және іске асыруды талап
етеді.
ЕНББ экономикалық тұрғыдан – жұмыспен нәтижелі қамту ... ... ... мен ... ... әлеуметтік тұрғыдан –
жұмыссыздықтың төмендеуін, ... ... ... мен адам әлеуетінің
дамуын болжайды.
Бастапқыда мұндай бағдарламалар экономикалық күйзеліс кезеңінде ... ... өте ... ... ... қолданылған, ал қазіргі уақытта
– экономикасы ауыспалы елдердегі өнеркәсіптік ... ... ... ... және ... ... айтарлықтай алшақ халықтың әлжуаз
топтарын кіріктіру үшін қолданылады.
Осының негізінде қол жеткізілетін оң нәтижелер ЕНББ ... ... ... ... да ... ... ... отыр.
Жол картасын іске асыру барысында жинақталған еңбек ... ... ... ... ... бұл ... арттыра түседі.
Бағдарламаның мақсаты жұмыспен тұрақты және нәтижелі қамтуға
жәрдемдесу арқылы ... ... ... нысаналы индикаторлары 2016 жылға қарай:
Жұмыспен қамту 2020 ... ... әрі – ... млн. дейін адам қамтылатын болады;
Кедейлік деңгейі 8,2 %-дан 6 %-ға төмендейді;
Жұмыссыздық деңгейі 5,5 % аспайтын ... ... ... ... өз ... ... айналысушы
адамдардың үлесі 33,3 %-дан 26 %-ға төмендейді;
Бағдарламаны іске ... ... ... ... ... ... % құрайтын болады.
2020 жылға дейінгі сандық индикаторлар Бағдарламаның бірінші ... ... оған ... ... ... мүмкіндігімен
айқындалатын болады.[6]
Бағдарламаның міндеттері:
1. Өз бетінше жұмыспен айналысушыларды, жұмыссыздарды және
табысы аз ... ... ... ... тарту.
2. Қазақстан Республикасын үдемелі индустриялық-инновациялық
дамыту жөніндегі 2010 – 2014 жылдарға ... ... ... әрі – ... іске асыру
үшін кадр әлеуетін дамыту.
3. Атаулы әлеуметтік көмек көрсету жүйесін жетілдіру.
Бағдарламаны іске асыру ... ... ... тұрғылықты жері
бойынша жұмысқа ... ... жеке ісін ... және ... ал мұндай мүмкіндіктер болмаған жағдайда, жұмыспен нәтижелі
қамтудың қолжетімділігін кеңейту мақсатында экономикалық әлеуеті төмен елді
мекендерден экономикалық әлеуеті ... елді ... және ... ... өз ... көшуіне жәрдемдесуге бағытталған.
Осыған орай, Бағдарламаны іске асыру мынадай бағыттар ... ... ... Өз ... ... айналысушыларды, жұмыссыздарды және
табысы аз адамдарды оқыту және ... ... ... ... ... ... ... Еңбек ресурстарының ұтқырлығын арттыру.
Бағдарламаны іске асыру үшін:
1) нормативтік құқықтық ... ... ... шаралар
қабылданатын болады;
2) жекелеген мамандықтар бойынша ағымдағы бос ... ... ... ... ... жалпыұлттық дерекқоры (бұдан әрі – Дерекқор)
қалыптастырылды. Дерекқор ... ... ... ... ... 2020» және жеке ... ... да бастамалары есебінен
қалыптастырылатын болады.
Индустрияландыру картасы, «Бизнестің жол картасы 2020» ... ... іске ... кәсіпкерлікті дамытуға жауапты орталық
және жергілікті мемлекеттік органдар мен ұйымдар қызметкерлерге ... ... ... қажеттілік туралы өңірлер мен жекелеген мамандықтар
бөлінісіндегі ақпаратты ... ... ... ... ... ... ... болады.
Бағдарламада көзделген іс-шараларды қаржылай қамтамасыз ету мақсатында
облыстардың, ... ... бар ... ... ... ... лимиті өз бетінше жұмыспен ... ... ... ... болады.
Лимит бойынша берілген қаражаттың мақсатты пайдаланылуын қамтамасыз
ету және бағдарламада көзделген нәтижелерге ... ... ... ... республикалық бюджеттік бағдарламалардың әкімшілері мен
жергілікті атқарушы органдар арасында мынадай негізгі параметрлер бойынша
нәтижелер ... ... ... ... ... ... қатысушылардың саны мен құрамы;
тұрақты жұмыс орындарына ... ... оның ... ... ... Бағдарламаға қатысушылардың саны мен құрамы;
экономикалық даму ... ... ... Бағдарламаға
қатысушылардың саны мен құрамы;
өз бетінше жұмыспен айналысатын қызметкерлер санының қысқаруы;
жұмыссыздық деңгейінің төмендеуі;
ең төмен күнкөріс деңгейінен ... ... өмір ... ... ... ... ... іске асырылуын басқаруды:
республика деңгейінде:
Қазақстан Республикасы Үкіметінің жанындағы ... ... ... іске ... ... ... комиссия (бұдан
әрі – ВАК).
Бағдарламаны іске асыруға жауапты мемлекеттік орган және ... ... ... Еңбек және халықты әлеуметтік қорғау
министрлігі (бұдан әрі – Бағдарлама операторы) болады;
облыстық (астана, ... ... бар ... ... ... іске ... ... өңірлік комиссия (бұдан әрі – ... және ... ... ... ... уәкілетті органдар;
аудандық (қалалық) деңгейде – Бағдарламаны іске ... ... ... ... ... әрі – ... ... комиссиялар)
(облыстық маңызы бар жергілікті атқарушы органдардың ... ... және ... ... ... органдары;
селолар мен ауылдар деңгейінде – жергілікті атқарушы ... ... ... орындалуын ұйымдастырудың маңызды құралдарының бірі
жергілікті жұмыспен қамту органдары мен тікелей ... ... ... ... келісімшарттар болып табылады.
Әлеуметтік келісімшарт – жергілікті жұмыспен қамту органдары ... ... ... ... тараптардың әлеуметтік
қызметтерді көрсету (жергілікті билік органдары) және ... ... ... ... ... ... ... аудандық (қалалық) комиссиялардың үлгі ережелерін, әлеуметтік
келісімшарттың нысанын Бағдарлама операторы әзірлейтін болады.
Бірінші бағыт:
өз бетінше ... ... ... және ... ... ... және олардың жұмысқа орналасуына жәрдемдесу
Бірінші бағыт азаматтардың еңбек әлеуетін дамыту, тұрғылықты жері
бойынша жұмысқа орналасуына жәрдемдесу ... ... ... ... ... қамтылуын қамтамасыз етуге бағытталған.
Бұл бағытқа өз бетінше жұмыспен айналысушылар, жұмыссыздар және табысы
аз адамдар ... ... ... ... мен ... әрі – ... ... алады. Бағдарламаға қатысудың басым
мүмкіндіктері ауылдық жердегі жастар мен әйелдерге беріледі.
Осы ... ... ... ... мемлекеттік қолдаудың
мынадай түрлері көрсетілуі мүмкін:
оқу және жұмысқа орналасу мәселелері бойынша консультациялар;
шәкіртақының төленуімен, тегін біліктілікті арттыру, кәсіптік даярлау
және ... ... ... ... әрі – кәсіптік оқыту) жолдау;
оқитын адамдарға (оқу орнына дейін және кері жол ... ... ... ... ... үйді ... алумен байланысты шығындарды
өтеуге) субсидия беру;
лайықты бос жұмыс орындарын іздеу және жұмысқа, оның ... ... ... ... ... ішінара субсидиялау;
психологиялық бейімдеу.
Жұмыс берушілердің Бағдарламаға қатысушыларды кейіннен ... ... ... ... тікелей қатысу мүмкіндігі болжанған.
Бұл жағдайда 2012 ... ... ... ... үшін ... білім
беру ұйымдарында белгіленген оқу құны бойынша Бағдарламаға қатысушыларды
оқытумен байланысты жұмыс берушілердің шығыстарының 70 % ... ... ... жалақыны ішінара субсидиялауы 12 ай бойы ... 6 айда ... 50 % ... 3 айда ... 30 % ... 3 айда ... 15 % ... жүзеге асырылуы мүмкін.
2011 жылы әлеуметтік жұмыс орындарына орналастырылған Бағдарламаға
қатысушылардың бір айдағы жалақысына берілетін субсидия ... ... ... ... ... ... 6 айда 26 мың ... болады. [7]
Азаматтардың Бағдарламаға қатысу және оларға мемлекеттік қолдау
көрсету шарттары Өз ... ... ... ... ... аз адамдарды оқыту, олардың ... ... ... және ... қағидасында көзделетін болады.
Іске асыру тетігі:
1) ... ... ... ... ... ... отырып, Бағдарламаға қатысу туралы өтінішпен жергілікті жұмыспен
қамту органдарына ... ... ... жұмыспен қамту органдары берілген өтініштердің негізінде
әлеуетті қатысушылардың тізімін қалыптастырады.
3) ... ... мен ... ... ... ... жұмыспен қамту органдары қарайды.
4) Ұсынылған құжаттарды қарау нәтижесі бойынша жергілікті ... ... ... ... ... ... ... енгізу не
одан бас тарту туралы шешім қабылдайды.
5) Бағдарламаға қатысушы мен жергілікті жұмыспен қамту органы арасында
әлеуметтік келісімшарт ... ... ... бар ... ... Дерекқорда бар бос
жұмыс орындарына, оның ішінде жалақыны ішінара субсидиялау мүмкіндігімен,
орналасу ... ... ... ... орналастырылған
азаматтарға, қажет болған жағдайда, оқу ақысы ... іске ... ... ... төленетін қысқа мерзімді (6 айдан аспайтын)
кәсіптік оқу курстарында оқуға ... ... ... ... ... шеңберінде бар бос жұмыс орындарына орналаса алмайтын
Бағдарламаға қатысушылар басым ... ... ... оқыту
курстарына жіберіледі.
Басым мамандықтардың тізбесін Бағдарлама операторы мүдделі ... ... ... жыл ... ... Кәсіптік оқуды оқығаннан кейін Бағдарламаға қатысушыларға
Дерекқорда бар бос ... ... ... ... әлеуметтік жұмыс
орындарына орналасу ұсынылады.
9) Егер Бағдарламаға қатысушы кәсіптік оқуды оқығаннан кейін ... ... ... ... оған ... ... немесе
үшінші бағыттарына қатысу ұсынылады.
10) Әлеуметтік келісімшарт талаптарының орындалуын жергілікті жұмыспен
қамту ... ... ... ... ... жәрдемдесу
Кәсіпкерлікті ынталандыру жеке ісін ұйымдастыру арқылы азаматтардың
экономикалық белсенділігін арттыруға бағытталған.
Бағдарламаның бұл бағытына ауыл ... және өз ... ... ... мен ... аз ... ... жеке ісін
ұйымдастыруды қалайтын және оған мүмкіндігі бар адамдар қатыса алады. Жеке
ісін ауылда ... ... ... ... ... ... бағыт шеңберінде ... ... ... ... болады:
микрокредит беру;
инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды дамыту;
консультативтік қызмет көрсету;
кәсіпкерлік негіздерін оқыту.
Өз бетінше ... ... ... және ... ... ... ... Бағдарламаның осы бағытына қатысу және
оларға мемлекеттік қолдау көрсету ... ... ... ... қолдау көрсетуді ұйымдастыру және қаржыландыру қағидасында
көзделетін болады.
Микрокредит беруді ұйымдастыру үшін ... ... ... ... 5 жыл ... бюджеттік кредит береді.
Конкурсты ұйымдастыру және өткізу тәртібі, микроқаржы ... және ... ... ... ... ... осы ... бөлінген кредит ресурстарын мақсатты пайдалануына мониторинг
жүргізу шарттары ... ... ... ... ... беру
қағидасында көзделетін болады.
Микрокредит беру шарттары:
республикалық бюджеттен берілетін бюджеттік кредит ... ... ... ... ... және ... қағидаттары
негізінде ұсынылады;
бюджеттік кредиттің нысаналы мақсаты – жеке ісін ұйымдастыру немесе
кеңейту, айналым ... ... ... ... бұрынғы қарызды өтеуге және
жылжымайтын тұрғын үй ... ... беру ... – 5 ... ... ең жоғары сомасы 3 млн. теңгеден аспайды;
республикалық бюджеттен ... ... ... берілетін
бюджеттік кредиттің сыйақы ставкасы Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... бойынша негізгі
қарызды өтеу бойынша 18 айға ... ... ... ... ... үштен
бірінен аспайтын мерзімге жеңілдікті кезең ұсынылуы мүмкін;
уәкілетті ұйымның ... ... ... кредиті бойынша
сыйақы ставкасы айналыс мерзімі бюджеттік кредит мерзіміне сәйкес ... ... ... орталық уәкілетті орган эмитенттеген, бағалы
қағаздардың ... ... ... ... ... өткен тоқсанда қалыптасқан мемлекеттік эмиссиялық бағалы қағаздар
бойынша кірістің орташа мөлшерлік ставкасы деңгейінде белгіленеді;
соңғы қарыз алушы үшін ... ... ... ең жоғары тиімді
пайыздық ставканы өңірлік комиссиямен келісе отырып, уәкілетті өңірлік ұйым
белгілейді.[8]
Инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды ... ... ... іске асыратын жобалар үшін қолданыстағы жүйелерге: жолдарға,
кәрізге, жылумен және сумен жабдықтауға, ... және ... ... ... ... ... инфрақұрылымның дамуын ... ... ... ... бір ... талаптар немесе
заңнамада белгіленген тәртіппен бекітілген жобалық-сметалық құжаттама және
бизнес-ұсыныстар негізінде жүзеге асырады. Бұл ... ... ... ... құны ... ... ... аспауға тиіс.
Жетіспейтін инфрақұрылымды салу елді мекенді дамытудың бас ...... ... ... ... келуге тиіс және бір немесе бірнеше жобаны қамтамасыз ... ... беру ... ... ... ... атқарушы органға бюджеттік кредит
береді.
2) Жергілікті атқарушы орган микрокредит беруді ұйымдастыру жөніндегі
уәкілетті ... ... өзі ... ... ... ұйым ... ... кредит берудің
белгіленген қағидасына сәйкес Бағдарламаға қатысу үшін микроқаржы ... ... ашық ... өткізеді.
4) Уәкілетті өңірлік ұйым мен микроқаржы ұйымдары арасында кредит
беру туралы шарт жасалады.
5) ... ... ... ... ... ... ... қамту органдарына өтініш береді.
6) Жергілікті жұмыспен қамту органдары ұсынылған құжаттарды қарайды,
әлеуетті қатысушылармен әңгімелесу жүргізеді және ... ... ... ... ... ... мен ... инженерлік-
коммуникациялық инфрақұрылымды дамыту және жайластыруды талап ететін
жобалардың тізбесін қалыптастырады.[9]
7) Кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... ... келіскен жағдайда,
оларды кәсіпкерлік негіздерін оқуға жібереді және бұл ... ... ... уәкілетті органға хабарлайды;
- кәсіпкерлікті дамыту жөніндегі уәкілетті орган жергілікті жұмыспен
қамту органдарының ақпараты ... ... ... ... ... кәсіпкерлік негіздерін оқытуды қамтамасыз етеді,
олардың оқу ... бір ... ... ... ... және оны ... кестесі жергілікті жұмыспен қамту
органдарымен келісіледі.
8) Микрокредит ... ... ... ... жергілікті жұмыспен қамту
органының жолдауы ... ... алу ... ... ... микроқаржы ұйымына өтініш береді;
- микроқаржы ұйымы ... ... ... және ... ... ... емес екені) туралы шешім қабылдайды.
9) Инженерлік-коммуникациялық инфрақұрылымды дамыту:
- жергілікті жұмыспен қамту органдары МҚҰ-дан оң қорытынды ... ... ... ... ... мен жайластыруды ... ... ... ... тізімін инфрақұрылымды дамыту жөніндегі уәкілетті органға
жібереді;
- инфрақұрылымды дамыту жөніндегі уәкілетті ... ... ... ... мен ... ... ... мүмкін емес ... және ... ... ... ... ... және ... атқарушы
органды хабардар етеді.
10) Жергілікті жұмыспен қамту органы МҚҰ мен ... ... ... ... ... қоса ... отырып,
Бағдарламаның әлеуетті қатысушыларының ... ... ... қарауына жібереді (ал болмаған ... - өз ... ... ... ... органы аудандық (қалалық) комиссияның
ұсынымы ... (ал ... ... - өз ... ... ... ... құрамына енгізу (енгізуден бас тарту) туралы шешім
қабылдайды және шешім ... ... ... үш ... күні ... оларды
осы туралы хабардар етеді.
12) Бағдарламаның екінші бағытына қатысушылардың құрамына енгізілген
адамдармен әлеуметтік келісімшарт жасалады.
13) Оң ... ... ... ... ... ... мен
инфрақұрылымды дамыту жөніндегі уәкілетті органның арасында тиісті шарт
жасалады.
14) Инженерлік-коммуникациялық ... салу ... ... ... ... ... асырылады.
15) Шартта көзделген инфрақұрылымдық жобаның іске асырылуына
мониторинг жүргізу ... ... ... ... органға
жүктеледі.
Үшінші бағыт:
еңбек ресурстарының ұтқырлығын арттыру
Бұл бағыт Қазақстан ... ... ... әлеуеті
төмен елді мекендерден экономикалық даму орталықтарына өз ... ... ... ... ресурстарының ұтқырлығын арттыру шараларын
көздейді.
Бағдарламаны іске ... ... ... қатысудың басым құқығын
ауыл жастары ... ... ... ... ... елді ... критерийлерін ауыл шаруашылығы, экономикалық даму және ... ... ... ... органдар әзірлейтін болады. [10]
Әзірленген критерийлерге сәйкес жергілікті атқарушы органдар ауыл
шаруашылығы, экономикалық даму және ... ... ... ... ... ... отырып, экономикалық әлеуеті төмен елді
мекендердің тізбесін айқындайды және оны Бағдарлама операторына жібереді.
Жергілікті ... ... ... және ауыл ... даму және сауда мәселелері ... ... ... келісілген экономикалық әлеуеті төмен елді мекендердің тізбесі
ВАК-та бекітілетін болады.
Өз бетінше жұмыспен айналысушылар, жұмыссыздар және табысы аз ... ... ... ... ... әлеуеті
төмен елді мекендерден көшуі:
бір ауданның ішінде;
бір облыс шегіндегі бір ауданнан басқа ауданға жүзеге асырылуы мүмкін.
Бағдарламаның осы бағытына қатысушылар ... ... ... ... ... ... айналысушылар, жұмыссыздар не еңбекке ... аз ... ... ... ... ... төмен елді мекендерде тұруға тиіс;
айлық жиынтық табысы бірге тұратын ... ... ... ең ... ... деңгейінен аспауға тиіс.
Еңбек нарығындағы нақты жағдайларды ескере отырып, жұмыстар вахталық
әдіспен ұйымдастырылуы мүмкін.
Бағдарламаға қатысушыларды мемлекеттік ... ... ... алу ... ... ... берілетін тұрғын үй беруді;
жаңа тұрғылықты жерінде кәсіптік оқу курстарынан ... және ... ... бейімдеуді қамтиды.
Қоныс аударумен байланысты субсидиялар көшу және алғашқы бейімделу
шығындары өтемінен ... ... ... ... ... бір ... шегінде қоныс аударған жағдайда – ... – 10 АЕК және ... ... – 5 ... ... ... ... аударған жағдайда – отбасы
басшысына – 25 АЕК және отбасы мүшелеріне – 15 ... осы ... ... және ... ... көрсету
шарттарын Қазақстан Республикасының Үкіметі бекітетін болады.
Келген жерінің жергілікті атқарушы ... ... ... және елді ... дамытудың бас жоспарына ... ... ... ... ... ... берілетін тұрғын үйді салатын орынды айқындайды;
қолданыстағы заңнамаға ... ... ... ... ... сейсмикалық жағдайын ескере отырып) жалға берілетін ... оның ... ... ... және әлеуметтік инфрақұрылымды
салуды жүзеге асырады.
Жергілікті атқарушы органдар ... ... ... ... үймен дайын тұрғын үйді сатып алу, «Нұрлы көш»
бағдарламасы ... ... ... үйді ... ... ... үлгідегі
жатақханадан орын беру және құрылысы бұрын басталған объектілерді салып
бітіру немесе бос тұрған ... ... және ... ... ... ете ... берілетін үлгілік тұрғын үйді салуды және (немесе) ... ... жылы ... ... кредиттер есебінен, келесі жылдары
республикалық бюджеттен берілетін нысаналы ... ... ... ... Бұл ретте жергілікті бюджеттердің қоса ... 10 ... ... ... үшін 3 % -дан кем болмауға тиіс.
Бағдарламаға қатысушының таңдауы бойынша жалға ... ... ... алу ... және ... алу ... берілетін болады.
Жаңа тұрғылықты жеріне келгеннен кейін Бағдарламаға қатысушының ... ... жан ... ... ... ... ең төмен күнкөріс
деңгейінен аз күйінде сақталған жағдайда, тұрғын үйді ... ... ... ... мерзімі 2 жылға дейін ұзартылады.
Жалға берілетін тұрғын үйді сатып алу ... алу ... ... үй құны ... ... ... отырып, 15 жыл ішінде жүзеге асырылуы
мүмкін. Тұрғын үйді тұрудың бесінші жылынан бастап мерзімінен бұрын ... ... ... берілетін тұрғын үйді беру қағидасын Қазақстан Республикасының
Үкіметі бекітетін болады.
Республикалық маңызы бар қалаларда және ... ... ... үй ... ... ... тұратын Бағдарламаға қатысушылар үшін ғана
көзделген.
Жалға берілетін тұрғын үйдің ауданы отбасының ... ... ... отбасы мүшесінің біреуіне 18 шаршы метрден не ... ... ... ... және бір ... пәтерден не отбасылық үлгідегі
жатақхананың бір бөлмесінен кем болмауға тиіс.
Тұрғын үйдің 1 шаршы ... құны 70 мың ... ... ... үшін түзету коэффициентін ескермегенде) аспауға тиіс.
Еңбек қызметін вахталық әдіс ... ... ... Бағдарламаға
қатысушыларға отбасылық үлгідегі жатақхананы қоспағанда, жалға берілетін
тұрғын үй берілмейді.
Іске асыру тетігі:
1. Егер адам экономикалық әлеуеті ... елді ... ... болса
немесе Бағдарламаға қатысушыны Бағдарламаның бірінші және екінші бағыттары
шеңберінде ... ... ету ... болмаса, ол Қағидада
белгіленген ... ... қоса ... жергілікті жұмыспен қамту
органына қоныс аударуға өтініш бере алады.
2. Жергілікті жұмыспен қамту органы ... ... ... ... ... ... сәйкестігін қарайды, өтініш
берушілермен қоныс аударудың ықтимал жолдарын келіседі және көшетін ... ... ... немесе аудандық (қалалық) комиссияға жолдайды.
[14]
3. Өңірлік немесе аудандық (қалалық) ... ... ... ... ... ... ... не одан бас тартады
және шешімді жергілікті ... ... ... ... ... ... бір ... шегінде бір ауданнан басқа ауданға ... ... ... (қалалық) комиссия әлеуетті қатысушылардың
тізімін келісу және Бағдарламаға қатысушылардың жалпы тізімін ... ... ... ... комиссия азаматтарды Бағдарламаның осы бағытына ... ... ... ... ... және ақпаратты жергілікті
жұмыспен қамту органдарына ... ... ... бағытына қатысушылар тізіміне енгізілген
адамдар мен жергілікті жұмыспен қамту органы арасында (шыққан және келген
жерінің) ... ... қол ... ... ... бойынша әлеуметтік қолдаумен қатар, жаңа жерде жұмысқа орналастыру
бойынша іс-шараларды қамтуға тиіс.
6. Жергілікті ... ... ... ... ... ... мен аумақты дамытудың бас жоспарына сәйкес жалға берілетін
тұрғын үйді салатын ... ... және ... ... ... ... ... төлейді.
7. Жергілікті атқарушы органдар жалға берілетін үлгілік тұрғын үйді
салуды және (немесе) сатып алуды, сондай-ақ тұрғын үй құрылысы ... ... ... дамытуды,
абаттандыруды және (немесе) жеке құрылыс салушылардан сатып алуды жүзеге
асырады.
Бағдарламаны іске ... ... іске ... екі ... ... асырылады: бірінші кезең –
2011 жыл, пилоттық жыл болады, екінші кезең – 2012 – 2015 ... ... ... 2016 – 2020 жылдар бағдарламаны толық ауқымда
іске ... ... ... (2011 жылдың 2-жартыжылдығы) Бағдарламаның бірінші
және екінші бағыттары барлық ... ... ... ... ... ... ... өсу нүктелеріне қоныс аудару) жергілікті
атқарушы органдардан келген ұсыныстарға ... ... ... ... ... ... база ... Бағдарламаға қатысушыларды
экономикалық даму орталықтарына көшіру механизмі пысықталады, ... ... ... іске ... тарту бойынша шаралар
қабылданатын болады.
Екінші кезеңде: 2012 – 2015 жылдары – ... ... ... ... ... ... және ... бастайды, әлеуметтік
қолдау көрсету шарттары мен тәртібіне ... мен ... ... ... (2016 – 2020 жылдары) еңбек нарығында туындайтын
қатерлерді басқару және жұмыспен нәтижелі ... ... ... механизмдер мен құралдар негізінде жүзеге асырылатын болады.
Қажетті ... және ... ... ... іске ... 2011 жылы ... ... млрд. теңге, оның ішінде:
еңбек нарығында өз бетінше жұмыспен айналысушыларды, жұмыссыздарды
және табысы аз ... ... және ... ... орналасуына
жәрдемдесуге – 14,6 млрд. теңге;
ауылда кәсіпкерлікті дамытуға жәрдемдесуге – 5,3 млрд. теңге;
еңбек ресурстарының ұтқырлығын арттыруға – 18,2 ... ... ... ... ... ... үйді салуға және (немесе) сатып алуға –
11,5 млрд. теңге және тұрғын үй ... ... ... ... ... дамытуға, абаттандыруға және
(немесе) жеке ... ... ... ... – 5 ... ... ... қызметі органдарының қызметін жетілдіру және ақпараттық
қолдауға – 2,1 млрд. теңге көзделген.
Бағдарламаны одан әрі ... ... ... ... арналған
мемлекеттік бюджетте көзделген қаражат шеңберінде, жыл ... ... ... ... ... жүзеге асырылатын болады.
Қорытынды
Сонымен, ғылыми жұмысты қорытындылай келе, келесі тұжырым жасауға
болады:
Кез келген жұмыссыздықтың болуы – ... үшін ең ауыр ... ... ... ... ... ... бойынша, адамды жұмыссыз деп
есептегенде, ол тек жұмыстан айырылып қона қоймай, ... ... ... ... ... айырылуды психологиялық зақым ретінде бағалап,
тек ең жақын туысқаны қайтыс болғанда алатын стресс деңгейінде ... ... ... ... жою, ... ... мәселелері ерекше орын алады. ... ... ... қамту
мәселелері өте өзектілігімен ерекшеленеді. Әсіресе, ... ... бұл ... ... Мұның өзі әлеуметтік мемлекет қалыптастыру
жөніндегі міндеттен де ... ... ... ... ... ... ... (тұрғындарды
жұмыспен қамту орталығы) алады.
Еңбек биржасы – бұл тұрақты негізде қызмет ... ... ... ... ... жұмыскер мен кәсіпкер арасындағы делдалдық іс-әрекет
жүзеге асады.
Ақтөбе облысының аймақтық еңбек ... ... ... ... ... еңбекпен қамтудың жоғарылап, жалдамалы еңбекпен қамтылған
тұрғындардың саны өсіп, жұмыссыздардың саны ... ... ... нарығындағы жұмыссыздар санының басым бөлігін 30-50 жас
аралығындағы адамдар құрайды. Бұл мәселенің басты себебі жұмыс берушілердің
жас және ... ... ... ... ... ... ... төмендеуі тіркелуге қойылатын қатаң талаптарға
байланысты болып отыр.
Аймақтық еңбек нарығының қазіргі жағдайдағы ... ... ... ... ... ... халықтың жынысына, жасына, кәсіптік біліктілігіне
қарай құрылымдық сипатын ... ... және ... деректерді
жинау, талдау және бір жүйеге келтіру;
- еңбек нарығындағы ... пен ... ... ... ... және ... мақсатты топтарды әлеуметтік қор, еңбекпен қамту қорларының
ресурстары арқылы жұмысқа орналастыруға ... өз ісін ... ... адамдарға шағын несие ... ... мен ... өзін-өзі жұмыспен қамтуға, өз ісімен
айналысуға бағытталған мамандықтарға оқыту.
Жоғарыда аталған мәселелерді ескере отырып, ... ... ... мына ... ... болады:
- тіркеусіз жұмысшылардың еңбек күшін ... ... ... қатаң шара қолдану;
- жұмыссыздарды қайта оқытуда еңбек күшіне ... ... ... алу;
- шағын, орта, ірі кәсіпкерлікте деңгейіне байланысты жұмыс орындарын
көптен ашып отырған жұмыс ... ... ... ... ... ... жұмыс күшіне деген сұраныс туралы ... ... ... оны бұқаралық ақпарат жүйелері арқылы халыққа тарату.
Осы жерде айта кететін – егер қоғамда ... ... ... шығынды қарастырсақ онда заңдарды пайдалана отырып есептеп
шығаруға болады. Ал осы ... ... ... болуы қажетті
деңгейден өнім төмен болады. Әрине бұл ... ... ... ... әдебиеттер тізімі
1. Әкімбеков, “Экономикалық теория”, 282-289 беттер.
2. Жандабеков Р., “Жұмыссыздықты жетелейтін жері - ... Заң ... 2001, ... ... Ж., ... жанашырлық жетіспейді” (Жастар арасындағы
жұмыссыздық), Егемен ... 2003 14 ... ... М., “Жұмыссыздарға кім жатады?”, Халық кеңесі, 2000.
5. Төлеген Б., “Жұмыссыздық күрделі мәселе”, Алматы ақшамы, 2002, ... ... ... ... экономикалық теория”, Алматы, 2002, 76-79
беттер.
7. “Қазіргі таңның басты ... ... 2004, ... ... А. ... ... ... негізгі тенденциялар Қаржы
менеджменті.-2008.- №7.-12б.
9. Әкімбекова Ш. ... ... ... ... ... Байболов А. Халықты жұмыспен қамту. Саясат.-2007.-№7.-77б.
11. Жұмакасынова К. ҚР ... күші ... ... ... ... Қаржы-қаражат.-2005.-№2.-61,
12. Ақтөбе облысы Статистика басқармасының мәліметтері, 2009-2011жж.
13. Қазақстан Республикасының «Халықты жұмыспен қамту» Заңы, 2009ж.
14. Қазақстан Республикасы Президенті ... ... ... 2011ж.
15. Ақтөбе облысы бойынша 2011-2013 ... ... ... ... ... және ... жұмыспен қамту бағдарламасы

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 33 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет
"Банк Центркредит" АҚ-ы мысалының негізінде проблемалық несиелерді талдау және оларды ҚР-да шешу жолдары73 бет
''Дәстүрлі мәдениеттегі кикілжің жағдайларды шешу тәсілдерін психологиялық талдау”56 бет
MS Access программасының программалық құралдарын қолдана отырып тауарлардың қоймалық есебін автоматтандыру есебін шешу52 бет
n-ші ретті, коэффициенттері айнымалы біртекті сызықтық дифференциалдық теңдеулерді жалпыланған Абель формуласын пайдаланып шешу36 бет
«Девиантты мінез – құлқы бар балаларды анықтау және оқыту проблемаларын шешудің болашақ даму жолдары»9 бет
«Фредгольм интеграл-дифференциалдық теңдеу үшін екі нүктелі шектік есепті шешудің жуық әдісі»47 бет
Адамзаттың келелі мәселелерін шешудегі мемлекеттің функциясы178 бет
Азық - түлік проблемасын тұжырымдылық бағдарлама арқылы шешу және оны жүзеге асыру42 бет
Алгебралық теңдеулер жүйесін шешу56 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь