Тележурналистиканың БАҚ саласындағы алатын орны

ЖОСПАР


Кiрiспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.5
1.бөлім: Теледидар туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... ... ... ... ..6
1.1 тЕЛЕЖУРНАЛИСТИКА ЖАНРЛАРЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..6.9
1.2 КӨГІЛДІР ЭКРАН ТАЛАБЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..9.13

2.бөлім: тЕЛЕЖУРНАЛИСТИКАНЫҢ БАҚ ЖҮЙЕСІНДЕГІ АЛАТЫН ОРНЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 14
2.1 ТЕЛЕВИЗИЯНЫҢ БАЛА ТӘРБИЕСІНДЕГІ РӨЛІ ... ... ... ... ... ... ... ... 14.17
2.2 ҚАЗАҚ ТЕЛЕВИЗИЯСЫНДАҒЫ КИНО ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17.23
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
Пайдаланылған әдебиеттер тiзiмi ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25
КІРІСПЕ
Тақырыптың өзектілігі: Тележурналистика – арнайы техникалық құралдар арқылы бейнелік ақпарат таратудың шығармашылық жүйесі, бұқаралық ақпарат құралының бір парасы, жаңалықтар мен оқиғаларды көрерменге жеткізіп, қоғамдық ой-пікір мен дүниетанымды қалыптастыратын көркем публицистикалық қызмет түрі, шешендік өнердің бір тармағы, тележурналистердің шығармашылық әдіс-тәсілдері мен шеберлік қырларын жүйелейтін білім мен ғылым саласы. Адам құқығын қорғау, сөз бостандығы мен пікір алуандығына негізделген. Тележурналистика бейнелік бағдарламалар арқылы қоғамның көкейтесті мәселелерін қозғап, сан қырлы мағлұмат береді, алуан түрлі пікірлерді, көзқарастарды таратады, сол арқылы ортақ мәмілеге келуге, түйткілдерді шешуге жұмылдырады, қоғамдық санаға ықпал етеді, аудиторияның тәрбиелік, танымдық және тағылымдық, ойын-сауықтық сұраныстарын қанағаттандырады. Тележурналистиканың әлеуметтік сипаты басым, әр түрлі топтар арасындағы дәнекер, байланыстырушы болып табылады және қоғамның жаңаруы, сапалық өзгеруі мүддесіне қызмет етеді. Қазақ тележурналистикасы 20 ғасырдың 50-жылдарының соңына қарай қалыптасты және өзіндік өрнегімен, ұлттық нақышы, бояуымен, шығармашылық қырларымен ерекшеленеді. Қоғамдық пікірдің жаршысы ретінде Тележурналистика қалыптасқан жанрлар мен хабар таратудың пішіндерін кең қолданады. Тележурналистикаға қоғамдық өмірдің құбылыстарын талдап бағалауда сыншылдық, оқиғалардың сыр сипатын тез аңғарушылық, деректер мен мінез әрекеттердің себеп-салдарын тап басушылық сияқты жоғары талаптар қойылады. Соңғы жылдары авторлық бағдарламалар алдыңғы қатарға шығып, журналистің өзіндік ерекшелігі, имиджінің хабар танымалдығына ықпалы күшейді, белгілі тележурналистердің шығармашылық мектебі қалыптасты. Тележурналистиканың бірінші ерекшелігі – бейнелілігі, болмысты терең суреттеп, көз алдыға келтіруі, соған қарай бейнеақпаратқа деген сенім өте жоғары. Екінші ерекшелігі – жеделдігі. Соңғы жылдары ақпараттық технологиялардың жетілуіне орай тікелей
Пайдаланылған әдебиеттер тiзiмi:

1. Цвик.В.Л. «Журналист с микрофоном» – М., 2002.
2. Цвик. В.Л. «Телевизиенная журналистика».
3. Вестник МГУ. «Телевизиенная журналистика».
4. Тұрсынов Қ. «Көгілдір экран құпиясы» 1998.
5. Барманқұлов М.К. «Жанры печати, радиовещение и телевидение»
6. Әбдіжәділқызы Ж. «Тікелей эфир табиғаты». - Алматы: Қазақ университеті, 2003. 109 б.
7. Барманқұлов М. «Телевидение: деньги или власть?» – Алматы. Санат 1997.
8. Интернет сайдтары: www.kazakstan.kz. www.khabar.kz. www.31.kz.
        
        Қазақстан Республикасы Бiлiм және ғылым министрлiгi
Абылай хан атындағы Қазақ халықаралық қатынастар және
әлем тiлдерi университетi
Менеджмент және халықаралық коммуникация ... ... ...... ... ЖҰМЫС
тақырыбы:
ТЕЛЕЖУРНАЛИСТИКАНЫҢ БАҚ ЖҮЙЕСІНДЕГІ АЛАТЫН ОРНЫ
Тексерген: _____
Орындаған:
Алматы 2012
ЖОСПАР
Кiрiспе.....................................................................
..........................................3-5
1-бөлім: Теледидар туралы жалпы түсінік ... ... ... ... ... БАҚ ЖҮЙЕСІНДЕГІ ... ... ... БАЛА ... ... ... ... ... ... Тележурналистика – арнайы техникалық құралдар арқылы
бейнелік ақпарат таратудың шығармашылық жүйесі, бұқаралық ақпарат құралының
бір парасы, жаңалықтар мен оқиғаларды ... ... ... ... мен дүниетанымды қалыптастыратын көркем публицистикалық қызмет түрі,
шешендік өнердің бір ... ... ... әдіс-
тәсілдері мен шеберлік қырларын жүйелейтін білім мен ... ... ... ... сөз ... мен пікір алуандығына негізделген.
Тележурналистика ... ... ... ... ... ... сан қырлы мағлұмат береді, ... ... ... таратады, сол арқылы ортақ мәмілеге келуге, түйткілдерді
шешуге жұмылдырады, қоғамдық санаға ықпал ... ... ... және ... ... ... ... әлеуметтік сипаты басым, әр түрлі топтар арасындағы
дәнекер, байланыстырушы болып табылады және ... ... ... мүддесіне қызмет етеді. Қазақ тележурналистикасы 20 ғасырдың 50-
жылдарының ... ... ... және ... өрнегімен, ұлттық нақышы,
бояуымен, шығармашылық қырларымен ерекшеленеді. Қоғамдық пікірдің жаршысы
ретінде Тележурналистика ... ... мен ... ... ... қолданады. Тележурналистикаға қоғамдық өмірдің құбылыстарын талдап
бағалауда сыншылдық, оқиғалардың сыр ... тез ... ... ... ... ... тап басушылық сияқты жоғары талаптар
қойылады. Соңғы жылдары авторлық ... ... ... ... ... ... имиджінің хабар танымалдығына ықпалы
күшейді, белгілі тележурналистердің шығармашылық мектебі ... ... ...... ... ... көз алдыға келтіруі, соған қарай бейнеақпаратқа деген сенім ... ... ... – жеделдігі. Соңғы жылдары ... ... орай ... ... ... ... ... таластыру, ойын-сауық ұйымдастыру кең ... ... тағы бір ...... ... ... ... адамның қиялы мен сезіміне әсерінің күштілігі. Сонымен ... өнім кең ... ... де ... радиотолқындар жететін
үлкен аймақтағы телеқабылдағыштар осылай миллиондаған адамдарды ... ... ... ... оның ... ... ... көргендердің үлес салмағы – реитингпен өлшенеді.
Қазір оны анықтайтын өлшеуіш құралдар тәжірибеде кең қолданылады. ... оның ... яғни сол ... ... ... әсер ... ... тележарнама нарығы қалыптасып үлгерді және
жоғары қарқынмен дамуда. ... ... ... ... ... алып ... ақпараттар жолындағы тосқауыл жойылды, жер
серіктері, ... ... ... тарату мүмкін болды. Мұның барлығы
тележурналистиканың ақпарат тарату мүмкіндігін кеңейтумен ... ... ... әсер ... ... ... шығармашылық өнімге сұраныс
тудырды. Әлемде Тележурналистика көп бағыттылығымен ерекшелене түсуде, яғни
белгілі бір әлеуметтік топтардың, ... ... ... ... ... Мысалы, тәулік бойы жаңалықтар тарататын телеарналар
саны өсті, форматтық хабар таратудың маңызы артты.
Мақсаты мен міндеттері:
1. ... ... ... ... мамандық бойынша алған білімді теориялық
және практикалық жүйеден қолдана білу. ... ... ... ... білу;
2. тақырыптың өзектілігі, оның қазіргі заманға сай ... ... ... ... ... қосатын рөлі, практикалық мазмұны;
3. өз ойын ғылыми тұрғыдан ... ... ... арналған өзінің
ұсыныстары мен шешімдерін көрсету.
1-бөлім: Теледидар туралы жалпы түсінік
Теледидар – ... ... ... жүйесіндегі ең әсерлі де ең өткір
ақпарат құралы. Телевизияның жаппай ... ... 1962 ... ... ... Маклюен оның мүмкіндігін бағалай келе, «енді кітап
және өзге де баспасөз құралдарын басу ісі ... ... оның ... ақпарат құралы – телевизия басты» деген ... ... ... бар деп ... өзге ... құралдарына
қарағанда теледидар аудиториясының әлдеқайда көп екенін мойындаймыз. Бейне
мен дыбыстық қатарды ... бере ... ... ... мен ... жаңа ... ... пайдаланып,
өмірдің шынайы кескінін сол қалпында, сол бояуымен бере алатын ... ... ... де, ... ... өзге ақпарат құралдарынан
біртабан артық, жұртшылықтың зейінін арбап, назарын ... ... ... ... ... ... ... келе өз зерттеу
жұмысымыздың мақсаты мен ... ... ... тележурналистика
жанрлары: ақпараттық, сараптамалық және көркем – публицистикалық деген үш
үлкен топқа жіктеледі. Қоғам ... ... ... ... жаңа
енген құбылыстармен таныстыратын ақпараттық блок, белгілі-бір мерзім ішінде
қордаланған мәселелер мен оқиғалар легін талдап, сараптайтын ... ... ... ... ... (аудиторияны құлағдар
ету, нақты бір оқиғаға баға беру) мен берілу мәнерінде ... ... ... ... бар. Ал енді ... ... практикалық функциясы – эстетикалық тәрбие беру, көрерменді
әсемдік болмыспен ... ... ... ... бір сөзбен
айтқанда, рухани ләззатқа бөлеу. ... ... ... ... ... күйі ... ... бетіндегі көріністі бар ынта-
ықыласымен түйсіну, соған бой алдырып, сондағы шындықпен біте ... ... ... нәр ... әзірленеді. Демек, көркем хабарлар
жасауда, оның жанрлық табиғатынан ... ... ... ... іс ... бір сәт те ... шығармастан, барлық процестерді
сол факторға ... ... Бұл – ... ... ... ... Көркем хабарлардың әрбірінің өзіндік тақырыптық айшығы мен
формаларына қарай, олардың әрбіріне ... ... ... міндеттер
мен шарттар легі қалыптасады.
Қазіргі қазақ эфиріндегі көркем хабарларды ... ... ... ... бұрын, қазір телеарналардан беріліп жатқан көркем
хабарларды жасалу орнына қатысты екіге ... ... ... ... Бірі – әр телеарна редакциясының өз студиясында жасалатын немесе
редакция алқасының ... ... ... басшылығымен,
ұйымдастыру, қатысуымен студиядан тыс жерде (мәселен, табиғат аясында)
жасалатын көркем ... ...... сахнада немесе театр
сахнасында қойылған, бір айта кетерлігі, журналистердің емес, ... ... ғана ... ... ... ... ... көз алдында жасалатын көркем хабарлар. Айталық, ... ... ... ... деп ... ... «Шымкент
шоу», «Күлкі керуені», «Терісқақпай», «Ән мен ... ... ... ... ... ... және театрлық қойылымдар мен театр
спектакльдері жатады. Концерттік бағдарлама, я сахналандырылған ... ... ... ... ... тұрғысынан
түбегейлі ерекшеленеді.
«Хабар» телеарнасынан беріліп ... «Таң ... ... ... үңілсек, ол хабарда көркемдік редактордың шеберлігі, онда
қолданылатын сұхбат ... ... ... деңгейі мен
тележүргізушінің кәсіби өресі хабар ... ... ... ... ... ... бүтін болмысын айшықтап тұрады. Осы ретте, концерттік
сахналар мен театр сахнасында ... ... ... беру ... кинематографиядан еншілеген мүмкіндігін көрсетеді. «Ән мен
әнші», я ... ... ... ... ... ... мен мультфильдер секілді трансляциялық жолмен берілетін
хабарлар. Олар – дайын ... тек ... ... ... ... ... ... болатын телехабарға айналады; ал
тележурналистер мұнда мүлде қатыстырылмайды.
Телеарна ... ... ... ... ... ... ... сахнада жасалған бағдарлама болсын, көрермен үшін берер әсері
мен теориялық функциялары ортақ болғасын, біз жұмысымыз ... ... ... ... де ... ... онда ... проблемаларды
көрсетіп, ол хабарлардың ішкі құрлымына үңіліп – ... ... ... ... ... мен ... ... ашамыз. Бірнеше хабар санына детальдық ... ... ... ... хабарларға қатысты айтылып жүрген сындар
мен БАҚ материалдарын нысанаға ала ... ... ... ... ... ... ... мазмұндық болмысын
көркейте, ілгерілете түсудің жолдары мен жаңа әдістерін ұсынуға тырысамыз.
1958 жылдың 8-наурызы – қазақ телевизиясының ... күні деп ... ... ... ... ... телевизиясымен бірге телеарналардағы көркемдік
хабарлардың да тарихы басталып кетті. Арадағы ... ... жуық ... қауым телевизиялық көркем хабарлардың эстетикалық қуатынан нәр
алып, заман жылжыған сайын бет-бейнесі мен ... ... ... ... ... ... өзгерістермен бірге, өмір шындығының
көркем образын беруге талпынып келе жатқан ... ... ... де, ... де куә ... ... оза шапқан жүйрігі мен
осалмойын ... әділ ... ... келеді.
Кешегі кеңестік дәуірден кейін еліміз ғасырлар бойы аңсап жеткен ... ... ... де ... ... ... ... айқындап, қазақ тележурналистикасының алдына жаңа міндеттер
туғызды.
«Егемендік дәуірде бағдарламаларға ұлттық түр мен ... ... мен ... ... ... ... ... туындады» – деген қазақ
тележурналистикасының тарихы мен тоериясын зерттеуші ... ... ... өте ... Біздің бітіру жұмысымыздың мақсаты да осы
елдік мұратпен ұштасып жатыр.
1.2 Көгілдір экран талабы
Тележурналистің ... ... ... - өзі ... ... қоғам, ел мүддесімен, адамзаттың көкейкесті арманымен ұштасып
жатады. Тележүргізуші жүрек түбінде өзін ... ... ... ... ... ... тереңнен толғап, содан әлі өзгелер көрмеген
шынайы көріністі табу ... ... ... ... өз ойын,
айтайын дегенін әңгімеу ... ... ... ... ... ... тақырып өзегінен шықпай, әңгіме көпшілікке мейлінше ұғынықты,
ықшам айтылуы тиіс. Қосалқы сөз, ... ... ... ... ... жеріне жеткізіп, шағын көлемде шебер суреттелуі – парыз.
Кадрдан тыс мәтін не ... ... ... ... сөйлемдерге
құрылғаны жөн. Бұл көрерменнің көрініс пен мәтінді есінде ... ... ... ... өзіндік пікір қалыптастыруын туындатады. ... ... ... оның тілге жетіктігі мен майда биязы ... ... ... ... ... ... Әрі хабарды жүргізу
кезіндегі қонақтардың талғам таразысының қандай екендігінен жүргізушінің
хабардарлығы да студияда жылы ... ... ... ... ... ... оқиғаны хабарлау кезінде фактілер мен теориялық
тұжырымдар, салыстырулар мен дәлелдердің, көрнекі ... мол ... мен ... арасын жақындыстыра түседі. Өйткені фактіні іріктеу,
оны сөзбен суреттеу кезінде автордың тақырыпқа шын ... ... ... ... ... өткен сайын рухани жағынан өсіп – жетіліп,
байыпты бола бастады.
Журналист адамдармен қарым – қатынас ... ... ... ... ... ... ой – түйсігін тереңдетеді. «Бұл журналисті
байқағыштыққа тәрбиелейді, ... ой ... ... ... ... ... ... басқа жұрттан ерекшелігіңді ... ... ... ... ... ... ... әлеуметке ықпал ететін,
көрермендерге бағыт бағдар сілтейтін мүмкіндіктер ... ... ... ықшамдылық, өткірлік, айқындылық, маңыздылық
тележурналистикаға ... ... ... ... ... ... ... естіледі, оқиғалық ақпарат ... ... ... ... да ... ... ... - дейді, Е. Прохоров. Минут, сағат сайын сан – ... ... ... ... ... де ... ... мен пікірлер мол.
Бізде хабар авторы елеулі проблеманы алып, соны экранға шығарғанымен де,
оны тиімді, ... ... ... іздестіре бермейді. Шағын сюжет ... ... ... онда ... актуальді, тосын, тың, маңызды ... ... ... ... өзек етсе, әрі ол автордың тақырыпты жан –
жақты аша білуімен іштей ... ... де сырт ... тақырыптық ауқымы мол, идеялық деңгейі биік, ... ... ... алынуы қажет. Көркем жанрдың үлесі тек сыр шерту
емес, сонымен қатар үлкен ... ... ... ... ... бойынша азаматтық үн көтеру, терең ой толғау, заман кеселін қозғау
болуы керек - ті. ... ... тән – ... ... тән ... ... күрескерге тән – табандылық, істі ақырына дейін ... ... ... ... ... ... мен редактор, жүргізуші мен
режиссер – оператор ... ... ...... ... керек. Ал
қолына микрофон ұстаған тележүргізуші байқау да, байыбына бару да ... ... ... өмір ғой деп ... ... заман оның кейіпін
көріп, біліп қоюда ғана емес, ол ұшқыр ... нәр ... әрі ... ... көрінуге тиіс ішкі үндестігін тап басып тануда. Бүгінгі
күннің тұтас көркем суретін ... ... оны ақыл – ой ... экран көзіне лайықтап, шынайы картина дәрежесіне жеткізу ... ... ... ... ... ... ... мінездерін жасау кезінде автор өмір шындығын
бұрмаламай, кездейсоқ емес, шыншыл құбылыстарды көре білуі шарт. Шеберлік
ең ... ... ... ... ... ... ... автор
белгілі бір заманның, әлеуметтік ортаның жетекші ерекшеліктерін танытуы
тиіс. Кейіпкерді ... ... ... ... жеңу жеңу ... ... кей ... өмірдің көлеңкелі жағын баса суреттеуге жол
беріп жатады. Өмір ... – жаңа ... жаңа ... жаңа ... ... ... тұрғысынан бейнеленеді.
Теледидар бағдарламаларының тақырыбы жағынан өте ұнамды, ал ... ... ... ... ... – экран шарттылықтарының
бірі. Тақырып өмірдің өзіндегі бар құбылыстар мен ... ... мәні бар, ... ... ... ... жауап беретін, жұрттың
назарын аударатын тақырыпты таңдай білу аса қажетті ... - ... Т. ... ... ... тағылымы мол. Ұлттық діл, ұлттық сезім,
ұлттық сезім, ұлттық рух, ұлттық тәрбие, ұлттықсана, ұлттық болмыс – ... ... ... ... тілімен, ата – бабамыздың салт –
дәстүрімен қалыптпсса, соны сырт елге бар ... ... ... ... ұшаң – теңіз.
Аға ұрпақтың өкілдері атасы мен әжесінің аңыз – ... ... сөз ... ой ... ... көріп, таза қазақы ортада өсті. Ал
соңғы кездері ұлттық тәрбиелік орта қалалық ... жоқ ... ... ... жас ... мәңгүрттену бағдарының одан әрі жалғасуын тоқтату,
оларды халқымыздың рухани дүниетаным негіздерінен ажырап қалмау ... ... ... ... ... ... рөлі зор. Теледидар
кеше де, бүгін де шын мәніндегі «көгілдір тәрбиешіге» айналып ... ... ... ол ... ... ... болуда. Ақпарат құралдары
арқылы халық санасына кез келген идеяны сіңіруге болатындығы дүниежүзілік
тәжірибеде толық дәлелденді. ... ... ... ... қайта жаңғыруы,
оның бірігуі, ұйысуы, мемлекеттігін нығайтуы сияқты аса күрделі ... ... ... жете түсіндірілгені орынды. Осы бағытта
теледидарға ... ...... ... ұшаң – ... ... ... халық ықыласын өзіне еріксіз тартқан «Шаңырақ», «Алтын ... ...... ... ... мол. ... бір ... қызықты
ойын – тамаша ретінде қабылданса, екіншіден ойын – ... ... ... ... жас ... ... тарихынан, оның салт –
дәстүрлері мен ұлттық рухына тән ұғым – ... ... ... оны ұрпақ санасына сіңіру арқылы қыруар тәрбиелік ... ... ... алты ... ... алпыстағы кәріге дейін,
үлкенді – кішілі толық қамтитын бағдарлама. Соңғы ... жас ... бір ... ... ... ортадан тыс өмір
сүруі, мәңгүрттенуі сияқты келеңсіз құбылыстармен ... ... ... жат, ... ... жиі ... болды» - дейді, Ш.
Битаева. Бүгінгі жас ... ... ... ... ... азамат
болады.
Көгідір экран арқылы аудиторияға хабар таратудың маңыздылығы орасан
зор. Жаңа ақпарат ғасыры кезеңінде ... ... ... ... ... ...... қарқынды түрде эволюциялық процесс жүріп
жатыр. Сондықтан теледидар табиғаты, тележүргізушінің қызметі қандай деген
мәселенің алдыңғы кезекке шығаруы заңды ... ... Жаңа ... ... ... ... ақпарат құралдарыкөпшіліктің
дүниетанымын, өзіндік көзқарасын қалыптастыруда ерекше ... ... ... ... әлем тез ... тез ... Адамзат өркениетінің
әлемдік даму эволюциясы жеке адамның сезіміне ақпараттың барлық түрімен
әсер етуде.
2-бөлім: тЕЛЕЖУРНАЛИСТИКАНЫҢ БАҚ ... ... ... ... ... ... бір ... соның ішінде
орасан зор мүмкіндіктерді иеленетін жүйе. ХХІ ... ... ... ұлы ... адам баласының көзқарасына, ой – санасына тікелей әсер
ететін идеологиялық құрал. Рухани нәр мен эстетикалық әсер ... ... бір ... ... ... ... аясынан «ақпарат ғасыры» деген
ұғымды иеленіп отырған ... ... ... ... орны ... ... бағдарламалар, бейне ойындар немесе музыка, яғни
мүмкіндігі қай ... да мол ... ... ... қазіргі таңда
ештеңемен алмастырылмайтын құдіретті күшке ... ... ... сана ... ... үлкен ықпалын тигізуде. Негізінде
Қазақ теледидарының жастар редакциясы ... ... ... ... ... еңбекқорлық қасиеттерін сіңіре
отырып, ой - өрісін кеңейтіп, эстетикалық танымын өсіре түсу ... ... ... бала ... ... ... бала ... телевизиямен тығыз байланысты. Оған себеп сәби
кезінен бастап теледидар көріп дағдалануында. Кез ... ... ... ... келетіні – әрине, мультфильм. Және бұл тұрғыдан алғанда,
қазір айтарлықтай қиындық жоқ. ... бойы бір ... ... «Fox Kіds» ... ... ... отандық экрандардың бұл
тараптағы олқылығын аңғартпауға айналғалы қашан!..
Осының салдарынан бүгінгі бүлдіршіндер өз ... ... ... ... ... ... ... Маска, Робот-
полицейский, Спайнч Боб Сквер Пентс пен Медаботтарға еліктеп өсіп ... да, заты да ... осы ... ... ... ... жаулағаны соншалық, перзентіңіз сіздің: «Менің ... ... ... ... ... ... сөзіңізге бірден: «Жоқ, мен Бетман
сияқты боламын!» деген қарсылықпен жауап береді. ... ... ол ... Біз ... жыр қылып, ауызша қанша айтқаныңызбен, батырдың бейнелі
тұлғасын «көзімен» ... ... ... ... ... экраннан
бақыламаған бала оған бәрібір нанбайды да, әсерленбейді де...
Қарап тұрсам, бүлдіршін біткен көз ... ... ... дені ... ... ... ... болмаса алдап-
арбап, қырып-жойып жататын кәдімгі ... ... ... Қазір
үлкендерді қойып, титтей балалардың өзінің өте агрессивті, ашушаң, ... бара ... ... ... жаулап алған осындай зиянды
дүниелердің кесірі екендігі күмәнсіз.
Осы ретте, «баланы – жастан» қолға алған ... ... ... қандай еді?»
деп еріксіз ойланамын. Рас, біз өзіміздің қайнарымыздан қол үзіп ... ... ... Ер ... ... ... Алдар Көсе, Аяз би
дегендер есте жоқ ескі замандардағы «қараңғы халықтың» ... ... ... бос бір әңгімесі сияқты болды да қалды... Ал шындығына келгенде,
тарих та, мәдениет те, философия да, ... пен ... де тура ... ... ... емес пе? ... ... адам болса, мультфильмнің
де, басқа фильмнің де ашылмаған кенін тап сол ... ... еді. ... ... қырық жыл бұрын түсірген ... ... ... атты мультфильмінің күні бүгінге дейін жылы қабылданатындығы да оның
халық ертегісінің негізінде түсірілгендігінен және ең ... ... ... ... ... ... ... мультфильмінің атасы»
есебіндегі Әмен қария: «Мультфильмнің кейіпкерлері балаларға жақсы таныс,
жандарына жақын, ... ... ... Және олар ... ... ... ... да жақсы қасиеттерге үйретуі
тиіс» деп есептейді. Сөйтіп, осы ең алғашқы дүниесінің өзінде-ақ «түбінде
бәрібір жақсылық ... ... ... ойды ... ... Аталмыш мультфильмде бірде-бір сөз жоқ екендігіне қарамастан,
барлық мағына әрекет пен ... ... ... тұр. ... ... арнайы жазған музыкасы да мультфильм табиғатымен әдемі үйлесім
тапқан. ... ... ... бір мультфильмі «Ақсақ құлан» туралы
айтар болсам. Әмен Қайдаровтың айтуынша, оны ... ... ... ... дикторлық мәтінді тіпті өзі оқыған! Шындығында, ... ... та – өз ... ... ... ұлы ... Осындай адамдардың
қатысуымен дүниеге келгендіктен де аталмыш мультфильмдердің құны ешқашан
жойылмақ ... ... ... ... 2003 ... ... мынадай бір мәліметті
көзім ... еді. ... 2000 жылы ... ... ... «Егер сені алыстағы аралға апарып тастаса, өзіңмен бірге не
алар ... ... ... олардың көбісі өзімен бірге теледидар, кассета,
компакт-дискілер алатынын айтыпты. Екінші орынға ... пен ... ... барып ата-анасын жатқызған. Егер осы ... ... ... ... жүргізсе, дәл осы жағдай қайталанар еді деп ойлаймын.
Себебі біздің бүлдіршіндерді тәрбиелеп жатқан да сол «қара ... ... ... тек ... ғана ... қоятын кез әлдеқашан өткен
сияқты. Неге бізде ауыз ... ... ... ... ... жоқ. ... балалар тақырыбына қалам
тартатын жазушылар жетіспейді емес, мәселе соларды іздеп, ... ... ... жоқ па деп ... ... ... ... балалар бағдарламасының сан-алуанын кезіктіресіз, ал ... де ... ... өнер ... Яғни, ересек көрерменнің
өзін экранға телміртіп қоярлықтай әсер береді. Бұл да ... ... ... ... ... айтқан мынадай бір тамаша ойы бар
еді: «Егер балалар бірдемені түсінбейтін ... онда ... ... ... ... ... ... алмай отырған өзін кінәлауы тиіс».
Телеарналарда отырған басшыларымыз бен қызметкерлеріміз алдымен ... ... ... - ... ... ... ... Ләззат ОҢҒАР, «Қазақстан» Ұлттық телеарнасындағы «үшінші сынып» ... ... ... ... бағдарламасын жасау үшін алдымен көп мөлшерде қаржы ... ... ... сұхбат жасайтын болсаңыз, мұны ... ... ... ... Демек, бейне тез ауысып отырмаса, ойнақы болмаса, ... ... ... оны ... бала ... ... қазақша жасалған
бағдарлама әдетте нашар болады да, тез жабылып қалып ... ... ... журналистер, басшылық болсын ондай шығынға бара бергісі келмейді.
Бізде осыған дейін балалар хабарларына «екінші сорт» есебінде ... ... ... ... сол. ... ... ... балаларға
бағытталған ұлттық ойындар, ертегілер жетіспейді. Керек десеңіз, ... жас ... ... өнім қажет. Қазір экономикалық
ахуалымыздың жақсара ... ... ... ... ... ... ... қымбат кітаптарды іздеп жүріп, сатып әперетін жағдайға
жетті. Сол сияқты телеарналарымыздан да ... ... ... ... ... ... ... бастады. Демек, ұрпағымды қалай
баулимын деген мәселе – ең ... ... ... көрсетіп отыр».
Бізде тек мультфильдер мен балалар бағдарламасының аяғы ақсап ... ... қоса ... ... да хал – ... ... өзгелерге ұялмай, қайта мақтана отырып көрсете алатын және өзіміз де
сүйсініп, көре беруден жалықпайтын қандай фильм бар?» дегенде, ... бір ... ... ... ... ... Және оңайлықпен мүдіре
қоймаймыз, өйткені, шыны керек, оларды әлдеқашан жаттап ... ... ... ... ғасырдың 90-жылдарынан бері қарайғы заманауи қазақ киносынан ... ... табу ... Даңқынан гөрі дақпырты басымырақ боп кеткен
«Көшпенділерді», бір жағынан, таза қазақ кино өнерінің туындысы деп ... ... ... ... ... ... ол - жал-құйрығы өспеген жалқы
дүние. Соңғы 15 ... ... ... ... ... бір тобы ... ... құқығын жиыстырып қойып, өз ойын өзі қызықтап кететін
авторлық ... ... ...... есте жоқ ескі ... ... ары ... азаттық үшін күресі туралы тәспірлейтін тарихи
туындылар, тағы бірсыпырасы — ... ... ... ... ... ... жағынан талап биігінен көріне алмай жатқан
ала-құла жобалар. Яғни, алдыңдағы ... ... ... әр ... ... ... отырып: "Басқаның бәрін ... ең ... ... ... - ... жаңа ... ... қазіргі қазақ киносында жанрлық жан-жақтылық жоқ. ... ... ... іш пыстырарлық дүниелер түсіреді. Бізде
басынан аяғына дейін деміңді ала алмай көретін детективтер, жүрегің суылдап
отыратын ... ... мен ... ... ... кейіпкерлерінің бастан кешкен хикаяларының өзі қызық шытырман
оқиғалы экшн-туындылар, өмірге деген құштарлығыңды ... ... сала ... ... да ... жақсылық жасауға ұмтылдыратын
тамаша отбасылық-тұрмыстық ... ... ... ойландыратын
лирикалық комедиялар, езу жиғызбайтын эксцентрика, сюжетіне ән-биі шебер
қиюласқан ... жоқ? ... ... ... ... ... ... керек.
Біздің фильмдерде өмірге деген құштарлық жоқ. Жартысы авторлық, жартысы
тарихи, ... ... не ... не ... ... ... ... дүниелер
болса, олардан қандай құштарлық күтуге болады... Дегенмен бұған тағы да
көрерменді кінәлау ... ... бәрі ... ... ... ребусын шешіп отырудан, тарихи ... ... ... ... ... бітім-болмысы барынша
айқындалмаған қарадүрсін дүниелерден ләззат ала алмайды. ... ... ... ... ... ... Әйтпесе жұрт неге отыз жылдан ... ... ... ... ... ... Неге ... Вебердің
«Қашқындарынан» жалықпайды ? Жаттап алған сюжетін, сұраса түсінде де айтып
бере алатын ... ... ... ... үшін бе? Жоқ. ... әр көрген сайын өмір сүргің келеді, ертеңнен бастап бәрін
басқаша жасағың, ... ... ... татуласқың келеді. Ал бізде
көрерменге осыншалықты жақсы әсер бере алатын фильмдер қазір ... ... және ... ... ... эстетикалық талғам
көрсетпейді. Шынында да, қазақтың кейінгі ... ... ... көз тоятын, сымбатына жан сүйсінетін актер мен
актрисаны көре ... ... ... түсіп жүрген кейіпкерлердің түр-
тұлғасына қарап ... ... жүз ... ... ... ең ... алған ба?» деген ой келеді. Біздің киногерлер үшін ... ... ... рөл ... ... Қай ... ... да, не бойы
кішкентай, не мұрны жапырайған, не көзі сығырайған, не мойны қылқиған, ... ... не беті ... ... ...... талғамды қалыптастыратын өнердің бірі. Адам, әсіресе жас
көрермен жақсыдан үлгі алуға, әдеміліктен ... көз ... қуат ... ... Жас ... ... үлгі ... нағыз
жігіттің және нағыз арудың идеалы санар ұлттық қаһармандарды ... ... кеше ... ... пен ... Друбин болса, бүгін
Михаил Пореченков пен Анастасия Заворотнюк. ... ... ... пен ... ... болса, бүгін Брэд Питт пен Анжелина ... ... кеше ... Баччан мен Рекха болса, бүгін Шахрух Хан мен
Айшварья Рай бар... Әрине тұлғалы серілер мен ... ... ... ... ... ... ... іздеп әуре болғанын байқамадым.
Сол сияқты біздің филъмдерден қазақ даласының ... ... да ... ... ... ... оятар сезім — өз ұлтыңның керемет
сұлулығын ұғыну мен өз жеріңнің ғажайып ... ... көз ... ... Оның ... бізде әдейі кино түсіруге жаралғандай көркем жерлер көп
қой! ... ... бұл ... да аса мән ... ... ... қазақ киносында ұлттық мінез, салт-дәстүр, әдет-ғұрыпты кездестіру
мүмкін емес. Кейіпкерлердің ... ... ... олардың іс-
әрекетінен, ой-санасынан қазақылық ... ... ... ... ... Жармұхаммедовтың «Өтелмеген парызындағы»
ақсақалдардың әр қимылынан байқалып тұратын ұлттық ... ... ... тән. Сондай-ақ келін түсіру, қыз ұзату, шілдехана, тұсау кесу секілді
қазақы той-думан, әке мен баланың, ... ... ... ... ... ... тек ... халыққа ғана тән, басқалар үшін таңсық қарым-
қатынастары, содан туындайтын жөн-жосық, ... да ... ... ... Ал ... ... кім ... өзгелерге
танытатын саланың бірі осы кино емес пе? Біз ... ... ... немесе түріктің қандай халық екенін солардың филъмдеріне қарап
білеміз.
Біздің бүгінгі фильмдерде шынайы ... ойын жоқ. ... ...... ... ... шеберлігіне сүйенетін сценарийлер тапшы. Және актердің
сол драмалық дарынын ... етіп ... ... де ... ... ... ... тіпті «маған актердің ойнағаны керек емес, тек
менің камера алдында өйт, бүйт ... ... ... ... ... ашық ... Негізінде фильм табысыны кілті ең ұстамды деген
көрерменнің өзінің ... ... ... жасаурата алатын, риясыз
ризашылығын немесе ашу-ызасын оятатын осы ... ... емес ... ... ... маңыз бермейді. Филъмнің түсіру тобына ... ... ... ... жеткілікті. Олар «нашар режиссерлер
ғана музыкаға сүйенеді» деп есептейді. Керісінше сөздің құдіреті ... ... ... түсе ... ... ... ... сезімнің
бәрін жүрекке музыка жеткізеді. «Қалқанмен ... ... ... ... ... сәті ... ... қазынасындағы»
тұтқынның зынданнан өліктің кебініне оранып қашатын кезі — драматизмін тек
музыка құдіретімен ғана ... ... ... ... қаншама.
Осындай кемшіліктердің арқасында, қазір қазақ тек шетел фильмдерін ғана
тамашалай алады.
Теледидар өз бойына театр мен ... ... бен ... сан ... ... өнер түрі болғандықтан, оның ... ... өз - ... ... ... Ол тележурналистиканың негізгі
бейнелеу элеметтері жанды көрініс пен дыбыс, ... сөз ... ... ... ... ... ... жалпы журналистиканың
заңдылықтарынан туындайды. ... ... ... ... ... ... ... сөздерден бастап шарықтау шегіне, шешім
табуына дейінгі сыңарлар әрбір бағдарламаның өн ... ... ... ... ... ... – драмалық хабарларында әдебиетке тән
көркемдік тәсілдер барынша еркін сақталып қолданылады. Эфирдегі көрініспен
қатар естілетін не ... ... ... ... ... ... құбылып, әсер, ықпалының арта түсетінін ескерсек, ... ... ... реңін ашып, ойдың бейнелі түрде көрермендерге
эстетикалық ләззат беріп, құлақтан кіріп, санаға ... ... ... ... ... ... Хабарлар тілінің шұрайлылығы, онда
троптардың (эпитет, метафора, антитеза, теңеу, аллитерация, гипербола т.б)
мол қолданылуы бір мезгілде ... ... ғана ... сезіміне де
әсер етеді. Сондай – ақ, ... ... мен ... ... ... ескерсек, хабардың көрерменді әсемдік әлемімен ... ... ... ... бір ... өз міндетін нақтылы атқармаса, ондағы хабар
толыққанды болып шықпайды. ... ... ... ... ... ой, толымды пікір болмаса, мұның түйіні – ... ... ... ... ... Радиолампаны ойлап табушы,
американдық Ли де Форестаның сөзімен айтсам: «... Сіздер менің ... ... Ол ... ... әрі әсем ... мен ... өткір қаруы түрінде ойластырылған болатын. Сіздер, оларды
көшеге ... ... ақша ... ... ... ... Осыған орай, бүгінде теледидардың қоғамдық тәрбиешілік әрі
ағартушылық рөліндегі маңыздылығы ойлантады, ... ... ... ... ие ... ... аудиторияның
қабылдауына тигізер әсері зор. Көрермен сезімінде теледидарда көрсетілген
көркем фильмнің қабылдануы кинотеатрдағыдан ... ... ... ...... әсер етушілік кинодағыдан үстем. Ол репродукция,
фильмнің ішкі ... ... ... ... симфония, эстрадалық
концертті қабылдау үрдісі кезінде оны «қайта жасауға» ... ... ... ... оның ... ... ... көрерменнің түрге деген қызығушылығын тудыратындығын осыдан
байқауға болады. ... ... ... ... ... бұлдыр сағымтүзуі; қабылдаудағы тұрақсыздығы; ұзақтығы;
деректілігі; айдар ... ... әсер ету ... ... тізбек әлде айдар тақырыбына біріккен кез келген хабарлама
сюжеттік жағынан тұйық әрі шексіз ... ие. ... ... не
айдардың ұзақтығы тақырыптың мазмұнына да қатысты.
В. Вильчек, А. Вартанов, Ю. ... Р. ... т.б ... ... ... ... ... маңызды алғы шарты деп бағалап, әрі теледидарды өнердің өзінен
бұрынғы түрлеріне мәнерлік әсерін сезінетіндігін мойындайды. Шын ... ... ... ... ... ... – бірте жақындасу сатысын
бастан өткеруде. Сонымен бірге экранда көрермен, ... және ... ... ... ... ұласып, ол өзара жымдаса түсуде. Осының
нәтижесінде теледидардағы айшық әрбіріміздің сырбаздық ... ... ... бір ... әсер ... атап ... ... атқаратын қызметі адамзатқа
тән құндылықтарды адамзат баласының (адамға қатысы бар) ... ... ... кез келген адамға қатысы бар дүние екенін ұғындыру. Өмірдегі
таңғажайып нәрселерге етене араласып одан ... шет ... ... ... талғамы әр түрлі.
Осы жерде адамзатқа тән құндылықтар дегенге түсініктеме беріп ... тән ... ол: ... ... ... ... ... – құлқы,
ерекше адамгершілік қасиеттері, ауызша – жазбаша ұлағатты тәлім – тәрбиелік
мәні бар ... ... ...... әдеби және музыкалық
шығармалары, салт – ... ділі мен ... ... ... еңбек құралдары, сәулет өнері, кәсібі, киімдері, тұрмыстық тұтыну
заттары мен құралдары, қолданбалы өнері және т.б. Мысалы, ... ... ... жеті ... ... адамзатқа тән ортақ ... ... ... Вавилонның аспалы бағы, Эфес Артемидасының
ғибадатханасы, Галикарнас ... ... ... ... маягі,
Олимпиядағы Зевс мүсіні жатады. Және де Тәж – ... Ақ ... ... ... ... қорғанын осы тізімге жатқызамыз. Аталған әрбір кереметтің өзіне
тән ... ... ... күре ... ... ... ... күре тамыры –
адам баласының ақыл-ойы мен қимыл-қаракеті ... ... ... рухани
және материалдық құндылықтар. Яғни, тележурналистика қай салада да болмасын
жеке бір тұлғаның қалыптасуына да зор ықпал ... ... ... ... с ... – М., ... В.Л. «Телевизиенная журналистика».
Вестник МГУ. «Телевизиенная журналистика».
Тұрсынов Қ. «Көгілдір ... ... ... М.К. ... ... ... и телевидение»
Әбдіжәділқызы Ж. «Тікелей эфир табиғаты». - Алматы: Қазақ университеті,
2003. 109 б.
Барманқұлов М. «Телевидение: деньги или ...... ... ... ... ... ... www.31.kz.
-----------------------
25

Пән: Журналистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанның қоршаған ортаны қорғау мен табиғат пайдалану құқығы136 бет
PR-дың әлемдік ірі спорт бәсекелерінде алатын орны60 бет
«Абай жолы» эпопеясындағы кездесетін салт-дәстүрлердің қазақ әдебиетінде алатын орны4 бет
Ірі қара шаруашылығының халық шараушылығында алатын орыны7 бет
Іс қағаздарының қоғамда алатын орны9 бет
Істерді алқалы түрде қарау принципінің сот қызметін ұйымдастыру принциптерінің арасында алатын орны мен мәні55 бет
Абай Құнанбаевтың Қазақстан тарихында алатын орны9 бет
Агроөнеркәсіптің кешенінің қалыптауы және халық шаруашылығындағы алатын орны5 бет
Азаматтық құқықтық қатынастардағы субъектілердің алатын орны мен өзара байланысы107 бет
Академик Ә. Х. Марғұланның ғылыми еңбектерін пайдалана отырып, археология мұражайының тарихын, экспозицияларындағы алатын орнын және тарихи-мәдени заттық және рухани құндылықтарымызды жинап, зерттеп, сақтауда, Мемлекеттік «Мәдени мұра» бағдарламасын жүзеге асыруда көрсетіп отырған қомақты үлесін ашу68 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь