Өсімдік және жануарлар майлары. Майда және суда еритін витаминдер.

ЖОСПАР:
І КІРІСПЕ
ІІ НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Майлар, майларға жалпы сипаттама
2. Жануарлар және өсімдік майлары, олардың алыну көздері
3. Майда еритін витаминдер
4. Суда еритін витаминдер
5. Витаминоз белгілері
ІІІ ҚОРЫТЫНДЫ
Майлар, триглицеридтер — органикалық қосылыстар; негізінен глицерин мен бір негізді май қышқылдарының (триглицеридтердің) күрделі эфирлері; глицерин мен жоғарғы карбон қышқылдарының күрделі эфирлері. Липидтерге жатады. Табиғи майлар молекуласындағы қаныққан май қышқылдары стеарин, пальмитин, ал қанықпаған май қышқылдары олеин, линол, линолен қышқылдарынан тұрады. Табиғи Майлар жануар және өсімдік Майлары болып бөлінеді. Өсімдік майы– түрлі өсімдік дәні мен шырынынан алынатын табиғи өнім. Өсімдік майы негізінен глицериннің, қаныққан және қанықпаған бір негізді май қышқылдарының күрделі эфирлерінен (95 – 98%) түзіледі. Одан басқа өсімдік майы құрамында илік заттар, фитостериндер, пигменттер және Е витамині, т.б. кездеседі. Өсімдік майының құрамы майдың түсі мен дәміне әсер етеді. Өсімдік майына қыша, күнжіт, жүгері, күнбағыс, какао, мақта, жүзім, қауын, қарбыз, т.б. майлары жатады. Өсімдіктердің дәні мен шырынында сімдік майының мөлш. 2 – 3-тен – 70%-ға дейін болады. Өсімдік майының қасиеттері ондағы триглицеридтер түзетін май қышқылдарының құрамына байланысты: сұйық, май тәрізді, кейде қатты, бояулы, кейбірі улы заттар болып келеді. Өсімдік майында холестерин болмайды.Өсімдік майы негізінен тамаққа, сондай-ақ олифа, сыр, жағармай, сабын өндірістерінде, т.б. кеңінен қолданылады. Жануар майы (Животный жир). Майлар организмде энергия беруші ролін атқарады және пластикалық материал болады.
Патсаев А.К., Махатов Б.К., Орынбасарова К.К., Кадишаева Ж.А. Фармакогнозия, оқулық шымкент-2011.
Патсаев А.К., Махатов Б.К., Орынбасарова К.К. Өсімдіктердің морфологиясы мен анатомиясы, Шымкент
Руководство к практическим занятиям по фармакогнозии. Учебник. Фармакогнозия составители И.А.Самылина, А.А.Сорокина, 2008. 
Фармакогнозия Сокольский И.Н., Самылина И.А., Беспалова Н.В. 2003 г.
http://student.zoomru.ru
        
        Оңтүстік Қазақстан Мемлекеттік 
Фармацевтика Академиясы
Фармокогнозия және химия кафедрасы
Тақырыбы: Өсімдік және жануарлар майлары. Майда және суда еритін витаминдер.
Орындаған: Узенбаева ... 502 - фк ... ... ... - 2013 жыл
ЖОСПАР:
І КІРІСПЕ
ІІ НЕГІЗГІ БӨЛІМ
* ... ... ... ... Жануарлар және өсімдік майлары, олардың алыну көздері
* Майда еритін витаминдер
* Суда ... ... ... ... ҚОРЫТЫНДЫ
Майлар, триглицеридтер -- органикалық қосылыстар; негізінен ... мен бір ... май ... ... ... эфирлері; глицерин мен жоғарғы карбон қышқылдарының күрделі эфирлері. Липидтерге ... ... ... ... ... май ... стеарин, пальмитин, ал қанықпаған май қышқылдары олеин, линол, линолен ... ... ... ... ... және өсімдік Майлары болып бөлінеді. Өсімдік майы - түрлі өсімдік дәні мен шырынынан алынатын табиғи өнім. Өсімдік майы ... ... ... және қанықпаған бір негізді май қышқылдарының күрделі эфирлерінен (95 - 98%) түзіледі. Одан басқа өсімдік майы ... илік ... ... ... және Е витамині, т.б. кездеседі. Өсімдік майының құрамы майдың түсі мен дәміне әсер етеді. ... ... ... ... ... ... ... мақта, жүзім, қауын, қарбыз, т.б. майлары жатады. Өсімдіктердің дәні мен ... ... ... ... 2 - 3-тен - 70%-ға дейін болады. Өсімдік майының қасиеттері ... ... ... май ... ... байланысты: сұйық, май тәрізді, кейде қатты, бояулы, кейбірі улы ... ... ... ... ... ... ... майы негізінен тамаққа, сондай-ақ олифа, сыр, жағармай, сабын өндірістерінде, т.б. кеңінен қолданылады. Жануар майы (Животный жир). Майлар организмде энергия ... ... ... және ... материал болады. Өйткені олар клеткалық құрауыштардың, әсіресе мембраналардың ... ... яғни ... сияқты тамақтың алмастырмайтын факторлары болып табылады. Жануар майлары кесек заттар, олардың құрамына балқу температурасы жоғары қаныққан май қышқылдары көп кіреді. ... майы көзі -- ... майы ... сары май ... ... шошқа еті (49%), шұжық (20-40%), қаймақ (30%), ... ... ... майы ... ... ... маңызы ерекше зор. Ол барлық клеткалар мен тиіндердің қалыпты құрылымдық ... ... ... өт ... ... Д ... алмасуына қатысады. Бірақ қанда холестериннің деңгейі артқан кезде атеросклероздың пайда болып, асқынуы мүмкін.Бұл топқа жататын витаминдер суда ерімейді, органикалық ... ... ... хлороформ, ацетон, т.б. жақсы ериді.
Майда еритін витаминдер
А витамині (ретинол, антиксерофтальмиялық витамин)
Ретинолды ... 1909 жылы ... 1933 жылы ... - ... А ... ... витамерлері бар - А1, А2, А3; ішінде ең көп тарағаны - А1 ... ... ... көп болады). Химиялық құрылымы жағынан А витаминдері құрамында β-ионон сақинасы, оның бүйірінде ... екі ... және ... тобы бар спирттер. А витаминдері сары түсті, 59-64°-та балқиды, от - тексіз 100°-қа дейін қыздыруға төзімді, жылдам тотығатын крис - ... ... ... бауырда А витамині әр түрлі қышқылдармен (сірке, пальмитин, янтар) қосылып, күрделі эфир түрінде ... А ... тек ... ... ... болады: балық майында, бауырда, етте, жұмыртқада, сары майда, т.б. Ал өсім - ... А ... ... - ... ... ... (лат. carota - морковь) - ең алғаш сәбізден бөлінген, сары түсті ... ... ... ... қара ... қара жи - дек, ... ... бұрыш, қызанақ, т.б. өсімдіктер бай. Осы кезде зерттелгендері - α-, β-, ... ... және ... ... ... әсерімен β-каротиннен А витаминінің 2 молекуласы түзіледі.
А авитаминозының белгілері
А витамині организмде жетіспесе адам мен ... өсуі ... ... азаяды. Тері мен ішкі органдардың кілегей қабаты кеуіп, мүйізденеді, көру процесі ... Көз ... ... ... ... ... бар. Ол ... белогы - мен А витаминінің альдегидтік түрі ретинальдың қосылысыҚараңғыда, керісінше екі зат бірігіп, родопсин ... ... ғана ... көру қабілеті жоғарлайды. Егер А витамині организмде жеткіліксіз ... ... ... ... ... көздің көру қабілеті нашарлайды, немесе ... ауру ... ... ... бұл ... деп те атайды.Авитаминоз кезінде көздің мүйіз қабаты ... ... жас ... азаяды. Көздің мөлдір қабатына микробтар еніп, қабынып, жұмсарып жара пайда ... ... көру ... ... за - қымданады, ксерофтальмия (грек. xeros - кебу, ophtalamus - көз) ... ... ... Бұл ... ... жоятын ли - зоцим ферменті түзілмейді, сондықтан организмнің ... ... ... беру қабілеті нашарлайды. Осыған орай, А витаминін деп те атайды.А витамині организмге шамадан тыс көп ... ... ... - ... ... ... болады, егер ол бір рет өте көп мөлшер - де организмге түссе - ... ... ... ... ... витамерлері бар. Олардың ішінде ең көп тарағандары - Д2 (эргокальциферол), Д3 (холекальциферол) витаминдері. Д2 мен Д3 ... ... күн ... әсерінен эргостерол мен холестерол провитаминдерінің В сақинасындағы 9-шы және 10-шы ... ... ... ... ... ... активтеліп, синтезделеді.Д2 витамині ультракүлгін сәулесінің әсерімен эргостеролдан бірнеше аралық заттар (люмистерин, тахистерин) түзілу арқылы пайда болады.Д2 және Д3 ... ... ... иіссіз кристалдар, 115-117°-та балқиды. Органикалық еріткіштерде: хлороформда, бен - золда, эфирде, ... ... ... ... де, су мен глице - ринде ерімейді. Д3 ... ас ... ... де, ... ... прови - таминнен синтезделе береді. Д -- авитаминозы көбінесе солтүстік жақта, ... ... ... ... ... балалар - мешел (рахит; грек. zhachіs - арқа ... ... ... ... - ... - ... (ostean - сүйек, malatіa - жұмсару), немесе остеодистро - фия, ал ... ... ... ... poros - ... тесік) ауруларына шалдығады.
Аурудың себептері: азықта Д витаминінің жетіспеуі, қарбалас қалқанша бездері қызметінің бұзылуы, азық пен суда ... мен ... ... ... күн ... ... витаминдері балық майында, сары майда, жұмыртқа сары - ... ... ... көп ... Д витамині көп түскен кезде гипервитаминоз орын алады. Бұл жағдайда ішкі органдарда кальций ... ... ... ерте минералданады, балалардың өсуі тежеледі.
Е витамині (токоферол, антистерильдік)
Токоферолдар түссіз, май тәріздес қоймалжың, бензолда, спиртте, хлороформда, ацетонда және басқа да май ... - де ... ... ... ... ... оптикалық активті, ультракүлгін күн сәулесі әсерінен тез бұзылатын зат.Е ... ... өте кең ... әр ... астық дәндес - терде, өсімдік майларында, күнбағыста, жүгеріде, қытай бұрша - ғында, қырыққабатта, салатта, етте, сары ... ... сары - ... т.б. ... ... ... мен гипервитаминозы организмде сирек кез - деседі, себебі, Е витамині әр түрлі ұлпаларда әсіресе, май ұлпа - ларында жиналып, қор ... Бұл ... ... ... ... ... ... елдерде ғана кездеседі. Токоферолдардың құрылымдық формулалары:
К витамині (филлохинон, антигеморрагиялық)
Қанның ұю процесіне әсер ететін ерекше витаминнің бар екендігі алғаш рет 1929 жылы ... ... ... ... ... табиғи К1 және К2 витаминдері анықталып, олардың 1,4-нафтохинон туындылары екендігі дәлелденді.К1 ... 1939 жылы ... ... ... Наф - ... ... ... да К витаминіне тән физиология - лық ... ие. ... ... кең ... ... 1942 жылы А.П. Палладин синтездеген метилнафтохинонның суда еритін бисульфидтік туындысы - ... ... ... ... ... - на ... басқа метинон мен фтиокол да жатады. Бұл заттар жоғарғы биологиялық активті заттар болып есептеледі. Фтиокол алғаш рет пигмент түрінде бактериядан ... ... 1933 жылы ... ... синтезделеді.К1 сарылау түсті қоймалжың, май тәріздес, 115-145°С қай - найтын, суда ... ... ... ... күн сәулесіне төзімсіз зат. К2 витамині сары түсті, 540°С балқиды. К1 витаминіненде төзімсіз кристалды зат.К3 ... сары ... 106°С ... суда ... эфир мен ... ... ұнтақ.
Q витамині (убихинон)
Коэнзим -- Q (кофермент Q; KоQ), өте көп тараған кофермент болып есептеледі, сондықтан ... ... ... деп те ... ... ... убихинон: 2, 3 - диметокси - 5 - ... - 1,4 - ... 6-шы ... ... изопрен тізбегі бар, бұл тізбектегі изопреннің саны әр организмде 6-дан 10-ға дейін болады.Адам және жануар ... 10 ... ... бар ... ... ... суда ... еритін витаминдер
В1 витаминінің биомедициналық маңызы жоғарыда келтіріл - ген мәліметтермен шектелмейді.
В1 ... ... ... ... ... ... ... толқын тәрізді жиырылу қасиетінің кемуі, мінез-құлықтың өзгеріп, еске сақтау қабілетінің төмендеуі, көзге елес пайда болуы ... ... ... ... ... ... қанда, бұлшық ет ұлпаларында бірсыпыра көбейеді, нерв жүйесі зақымданып, полиневрит ауруы пайда болады. ... ... ... түрлі, құрғақ шеткі нерв жүйесін зақымдағанда, бұлшық еттер тартылып, солып қалады, ауырған жердің ... ... ... сал ауруы пайда болады. істіктік түрінде полиневрит пен қатар жүрек және қан ... ... ... өлімге дейін әкеледі. Бұл аурумен адамдардан басқа құстар, иттер, егеу- құйрықтар және т.б. жануарлар да аурады.
В2 (рибофлавин, өсу ... В2 ... ең ... рет ... ... алынады, сондық - тан лактофлавин деп те аталады. Рибофлавин суда, спиртте жақсы ериді, қышқыл ортаға берік, қыздыруға ... ... да ... ... ... тез ... В2 витаминін кейбір микроорганизмдер мен өсімдіктер син - тездейді, ал жануарлар мен адамдар организмдерінде синтездел - ... ... ... организмге ас арқылы түседі.
В2 авитаминозының белгілері
Рибофлавиннің ас арқылы жеткіліксіз ... ... ... ... тотығуын нашарлатып, зат алмасу проце - сін, әсіресе белоктар мен амин қышқылдарының ... тө - ... В2 ... авитаминозында адам шаршағыш келеді, бұл - шық еттерден әл кетеді, жүрек еті әлсірейді, балалардың бойы - ның өсуі ... ... ... төмендейді, шашы түсіп (алопе - ция), бас терісі қабыршақтанады (дерматит). Адам организмінде рибофлавин ... ... ... қабығы мен бұршағында кератит, катаракта сияқты аурулар пай - да ... көз ... жас ... көру ... нашарлайды. Тіл - дің кілегей қабаты қабынады (глоссит), ауызы уылады, екі ... ... ... ... ... ...
В3 ... (пантотен қышқылы, антидерматиттік)
Бұл витамин 1933 жылы белгілі болды, ... ... тек 1939 жылы ... 1940 жылы ... ... ... - лып ... түрде синтезделеді. Пантотен қышқылы барлық жан-жануар, өсімдіктер клеткала - ры мен микробтар ... ... ... ... - бар - лық ... және ... активтілігі тек оң жаққа бұрушы Д(+) оптикалық изомеріне тән. В3 витамині май тәрізді қоймалжың, ашық сары түсті, су мен сірке ... ... ... ... ... мен қыш - ... ... пептидтік (-СО-NH-) байланысы гидролизге түсетін зат.
Пантотен қышқылы жұмыртқа сарысында, бауырда, өсімдік - тердің жасыл желектерінде, ... ... ... ... ... ұнында өте көп болады және аз мөлшерде түрлі ... ... ... ... ішек микро - флорасы синтездейтіндіктен авитаминозы сирек кездеседі.
В3 авитаминозының белгілері
Пантотен қышқылы ... ... мен ... - лар әр ... ... ... ... түктер мен шаш тү - сіп, түсі өзгереді, терісі зақымданып, ішкі ... ... ... ... ... ... ішкі ... бездері зардап шегеді. В3 витаминінің организмде жетіспеуінің ең алғаш белгілері мынадай: адамдардың аяғының саусақтары ... ... ... кейінірек саусақтары мен табаны өте қатты ауырып, ол тізеге дейін көтеріледі.
В5 (РР) витамині (никотин қышқылы, никотинамид)
Никотин қышқылы және оның ... - ... - ерте - ден ... Бұл витаминді ниацин немесе РР деп те атайды. Ни - котин қышқылының витаминдік қасиеті 1937 жылы ... ... ... РР деп ... ... ... қарсы деген атаудың басты әріптерінен тұрады (итал. preventіve pellag - ra). В5 витамині ақ түсті, қышқылдау, суда жақсы еритін, эфирде ... ... ... күн ... ... ... ... тұрақты кристалдар. Никотин қышқылы табиғатта өте кең тараған. Оған өсімдіктер де, жануарлар да бай. Никотин қышқылының негізгі көздері: бауыр, бүйрек, ет, ба - лық, ... қара ... ... тұқымдастар, қара нан, т.б.
В5 авитаминозының белгілері
В5 авитаминозында адамдар пеллагра ауруына шалдығады. Пеллаграның алғашқы белгілері төмендегідей: ішек-қарынның ... ... ... іш ... ... кейіннен тері қабынып, кедір-бұдырланады (дерматит), асқынған түрінде ми зақымданып, ойлау қабілеті төмендейді (деменция). Бұл дертке балалар шалдыққанда бойларының өсуі баяулап, ... ... ... ... түрі ... ... Организмде никотин қышқылының 5% В6 витаминінің қатысуымен триптофан - нан ... ... ... ... В5 ... - нің ғана ... емес, бірнеше витаминдердің жетіспеуінен болатын поливитаминоз. Егер никотин ... мен ... ... шама - дан көп ... адам ... іші ... бұлшық еттері ретсіз жиы - рылып, аллергия, астения аурулары ... ... ... қыш - ... ... ... тобын өзіне қосып алып, холин си - яқты липотропты факторларды азайтудың нәтижесінде бауырда май жиналып, семіреді.
В6 ... ...
В6 ... ... ... ас құрамында болу керектігін 1934 жылы Дьерди, егеуқұйрықтылардың аяқ жағында болатын ... деп ... ... ... сол ... ... ... суда еритін В1, В2 және РР витаминдері жаза алмағаннан кейін ашты. Бұл витамин1938 жылы ... мен ... ... ... 1939 жылы синтезделеді. В6 витамині химиялық құрылымы жағынан 3 - оксипиридин туындысы: 2 - метил - 3 - окси - 4,5 - ... - ... ... ... В6 деген атауды 1970 жылы биологиялық химия номенкла - турасы бойынша халықаралық комиссия витаминдік ... бар үш ... ... ... ... ... ... - саль және пиридоксамин. Пиридоксаль мен пиридоксаминнің фосфорлануы фермента - ... ... ... спецификалық киназалар катализдейді. В6 витамині су мен спиртте ... ... ... ... тем - ператураға тұрақты кристалдар (tпл=160°C). Судағы ерітінділері ... мен ... ... ... ... бірақ күн сәулесі әсерінен және бейтарап ортада тез бұзылады. Бұл витамин тағамның барлық түрінде кездеседі, өсімдіктер - де аз ... ал ... ... ... ... ... - те, етте, ірімшікте, балықта), ашытқыда өте көп ... бола - ды. ... ... ... ... ... дақылдардың дәнде - рінде, бұршақ тектестерде, өсімдіктердің көгінде мол болады. Адам организмінде В6 витаминін ішек микроорганизмдері синтез - дейді.
В6 ... ... ... ... амин ... мен белок - тардың алмасуы бұзылады, қанның түзілуі нашарлайды, жалпы мөлшері азайып, анемия ауруы ... ... Жас ... мен мал ... ... өсуі ... салмақтарын жоғалтады. Жас сәби балалар пиридоксині аз жасанды тамақпен тамақтанғандықтан, В6 ... жиі ... ... ... ... ... нерв ... зақымданады.
Адамдар РР витаминімен емдегенде жазылмайтын, ал пири - ... ... тез ... пеллаграға ұқсас, тері қа - бынатын аурумен ауырады. Туберкулезге шалдыққан адамдар пиридоксин ... - мен жиі ... ... ... ... антагонисі - изоникотинилгидразид (изониазид) дәрісі беріледі.
В12 витамині (цианкобаламин, антианемиялық)
В12 витамині басқа витаминдерден тек химиялық құрылымы - ның ... ғана ... ... ... өте ... ко - ... микроэлементінің болуымен ерекше, сондықтан кобаламин деп аталады. В12 витаминінде кобальт циан тобымен және коор - динациялық ... ... ... ... байла - нысқан. Бұл жүйе гемопротеиндердің және гемнің порфирин тобына ұқсас және рибоза мен ... ... ... бар 5,6 - диметилбензимидазолдың азотымен байланысқан:
В12 витамині (цианкобаламин)
Адам организмінде коферменттік қызмет ... В12 вита - ... екі түрі бар, ... ... - ... дез - ... - митохондрияда шоғырланған. Амери - кандық ғалымдар Джордж Мино мен Уильям ... 1926 жылы шала ... ... ас ... ... ... ... жазатындығын анықтаған. 1948 жылы Эдвард Рикс пен Ролкерс кристалды ... В12 ... жас ... ... ... Тек 1955 жылы Ходжкин химиялық құрылымын және кеңістіктегі кон - фигурациясын ... ... ... зерт - теу) анықтады. Ал қолдан 1961-1971 жылдары Р.Б. Вудворд син - ... В12 ... ... ... ... ... қыш - қылдарда, фенолдарда жақсы ериді, ал бензолда, хлороформда, ... ... ... температура әсеріне тұрақты, крис - талдары t≈210-220°С қараяды, t≈300°С жұмсарады. В12 витамині жарықта ... ... ал ... өте ұзақ ... болады. Цианкобаламинді микроорганизмдер ғана синтездейді, өсімдіктер мен жануарлар организмдері синтездей алмайды. Күйіс қайыратын малдың қарнында микроорганизмдер әрекетінің әсерімен түзіледі. В12 ... ... ... зат. Бұл ... адам ... ас ... ... В12 витамині бауырда, етте, сүтте, жұмыртқада, жануардан алынатын азықтар - да ... ... ... ... ... ... ... организм қатерлі анемия (пер - нициоздық анемия) Аддисон-Бирмер ауруына шалдығады. Перни - ... ... ... ... - ... үлкен жетілмеген қызыл түйіршіктер көбейіп, олардың қан айналымындағы жалпы саны азаяды. Ауру адам күніне 100-200 мкг В12 ... ... - ... екі ... соң ... В12 витамині организмде гомоцистеиннен метиониннің син - тезделу процесін тездетеді, авитаминозында зәрде гомоцистеин көбейеді де, ... ... Бұл ... ... ... айналуын тездетеді. Авитаминозында метилма - лон қышқылы организмде жиналып, нерв ... улы әсер ... ... ... ... байқалады, асқазан сөлінің қышқылдығы төмендейді.
В15 витамині (пангам қышқылы, антианоксикалық)
В15 витамині алғаш рет 1950 жылы ірі қара малдың бауыры - нан, ... ... ... тұқымдарынан бөлініп алы - нады, сондықтан бұл витаминді пангам (грек. пан - ... жер - де, gamі - ... ... деп ... ... қышқылы таби - ғатта өте кең таралған. Химиялық ... ... ... ... ... В15 ... суда жақсы еритін, эфирде, хлороформда, бен - золда ерімейтін ... ақ ... ... зат. Осы ... ... бұл витамин адам организмінде синтезделетіндігі, немесе ас арқылы түсетіндігі белгісіз. В15 витаминінің тағам көздері: ... әр ... ... ... - рі, ... т.б. ... ... (фоль қышқылы, птероилглютамин, антианемиялық)
Вс витамині ең алғаш 1945 жылдары өсімдік жапырақтарынан бөлінген (лат. folіum - ... Бұл ... ... ... ... 1940 ... ... жасалған тәжірибе нәти - жесінде алынып, олардың қалыпты өсуіне қажеттілігі анықталды ( ... - ... chіcken - ... Фоль ... ... құрылымы анықталмай тұрып кейбір бактериялардың коректік ортада парааминобензой қышқылын керек ететіндігі белгілі болады, керісінше, бұл қышқылға ұқсас сульфаниламидті ... ... өсуі ... ... ... ... қышқылының өсу процесін тездететіндігі, оның фоль қышқылының құрамына енетіндігі анықталды. Фоль қышқылының бірнеше түрлері белгілі, олар бір-бірінен химиялық құрылымы, құрамы ... ... бар, ... ... атаулары да өзгеріп отырады. Фоль қышқылы ұсақ кристалды, сары түсті, дәмсіз, иіссіз, суда орташа еритін (25 мг/л), спирт ... ... ... ... ... ... ... зат. Жарықта көп тұрса бұзылады, ауада сақталады, 250°С балқиды. Вс витаминінің тағам көздері: бауыр, нан, ... ... ... сыра, нан ашытқылары және т.б.
Вс авитаминозының белгілері
Адамдар мен ... ішек ... фоль ... - лын ... керекті мөлшерде синтездейді. Оларда Вс вита - мині авитаминозы ішек ... ... және ... ... ... және аш ... ... функциясы нашарлағанда пайда болады.
Вс витамині авитаминозында ... сөл бөлу ... - сы ... соның әсерінен тәбет жоғалады, тері, жүйке жүйесі, көбею ... ... ... Бұл ... адам организмінде жетіспегенде аса қауіпті мегалобластикалық анемия ауруы пайда болады. Малдардың өсуі нашарлайды. Егер фоль қышқылын шамадан тыс (100 мг ... ... - ... онда ... ... ... вегетативтік реак - циялар пайда болады. В12 витаминінің организмде жетіспеуі Вс витаминінің жетіс - пеуімен ... ... Фоль ... жетіспегенде тауық балапан - дарының өсуі нашарлайды, қаны азайып, жүннің өсуі мен бояуы бұзылады, күрке ... ... ... ... аяқтары әлсізденеді, тұмсығына ақау түсіп, асық жілігі қисаяды, үйректердің қаны азайып, бауыры майланып, үлкейеді, қаздар - дың ... ... екі апта ... өліп ... ... ... ...
Карнитин 1948 жылдары белгілі болды. Бұл ерекше витамин бунақденелілердің түлеуіне және түлегеннен кейін қалыпты дамуына әсер етеді. Вт ... ... ... ... рет ... хру - щактан (қоңыздан) (лат. tenebrіo molіtor) анықталған, сондықтан осы сөздегі бірінші әріп t (Т) Вт витаминінде индекс ... қол - ... ... құрамы жағынан β-окси-γ-триметиламиномай қышқылы: Вт витамині - ақ ... суда ... ... ... зат.
Вт авитаминозының белгілері
Вт витамині авитаминозында малдардың ... ... - ды. ... өсуі ... ... кезінде өліп қалады. Биотиннің витаминдік қасиеті 1920 жылдары белгілі болды, тек 1936 жылдары ғана 250 кг ... ... 1,1 мг ... кристалды түрде бөлініп алынады. Биотиннің құрылымы 1942 жылы ашылып, бір ... ... ... ... ... жасанды түрде алынады. Химиялық құрылымы жағынан биотин гетероциклді монокар - бон ...
Н ... (А және В) екі ... ...
А ... ... ал В сақинасы бүйірінде валериан қышқылы бар тиофен. Биотиннің ине тәріздес кристалдары (tпл=220°С) суда ... ... ... ... Н ... ... көздері: бауыр, бүйрек, тауық жұмыртқа - сы, сүт, сәбіз, бұршақ, ... ... т.б.
Н ... ... ... ... ... әр түрлі ауруға шалдыға - ды: тері қабынады, шаш түседі, май бездері шектен тыс май бөледі (себоррея).
Биотин авитаминозында ... (лат. sebum - май және rheo - ағу) ... ... болады, сондықтан бұл витамин антисеборреялық деп аталады. Себоррея шикі жұмыртқаны көп ... де ... ...
U ... (S - метилметионин)
1942 жылы Г. Чиней балапандарды жара түсіретін цинкофен алкалоидымен тамақтандырған. Жара түскен балапандарға жас шөп, ... сүт, шикі ... ... тез ... ... бір ... барын анықтайды да, оны жара (лат. ulcus - жара) витамині деп атайды. 1954 жылы Р. ... ... ... ... сөлінен бөлінген кристалды табиғи U витамині бромидін жасанды синтетикалық метилметионин - сульфоний бромидімен салыстырып, оның. В.Н. ... ... ... 1969 жылы жара ... ме - ... ... ... Ол ақ түсті, азда - ған қырыққабаттың иісі бар, ... ... ... ерітінділерінде жақсы еритін, этанол мен глицеринде нашар ... ... ... зат. U ... ... көздері: қырыққабат, спаржа, көк бал - дыр, көк шай, қызанақ т.б.
С витамині (аскорбин қышқылы, антискорбуттық)
С ... орта ... кең ... ... орын ... құрқұлақ - ауруынан сақтайтын болғандықтан антицин - ... ... ... ... - ... ... деген физиологиялық атаулар берілген. Құрқұлақ ауруының себебі көп ... ... ... ... тек 1907-1912 жылдары тәжірибелі түрде құрқұлақ ауруы мен тағамда С витамині жетіспеуінің арасында ... ... бар ... анықталды. Антицингалық фактор 1920 жылы С витамині деп аталады. Ол тек екі жылдан ... ғана таза ... ... ... 1927 жылы ... ... ... оған аскорбин қышқылы деген атау беріледі. С витамині 1932 жылы синтезделді. Химиялық тұрғыдан аскорбин қышқылы L - гулозаның ... ... оның ... ... γ - ... - L - ... ... С витамині су мен метил спиртінде жақсы, этил спиртінде нашар еритін, бензол, ацетон, эфирде, хлороформда ерімейтін ақ кристалды ұнтақ. Аскорбин ... ... ... ... - лық ... сутек атомдарын бөліп шығарып L - дегидроаскор - бин қышқылына дейін тотығуына және ... ... ... ... тотықсыздануына байланысты. Аскорбин қышқылы мен дегидроаскорбин қышқылдарының аралық туындылары - ... ... мен ... ... анионы өте әрекетшіл заттар, олар глютатион, НАДФ, ФАД, цитохромдар т.б. көптеген оксидоредуктазалардың коферменттерімен тез әрекеттеседі. Аскорбин қышқылы жануарлар мен өсімдіктердің ... ... мен ... ... ... ... (бай - ланысқан) түрінде кездеседі. Аскорбиногеннің организмге физио - логиялық әсері азырақ болса да, ол әр түрлі физика-химиялық ... өте ... С ... тағам көздері: қара қарақат, итмұрын, қызыл бұрыш, қырыққабат, шетен, лимон т.б.
С ... ... ... қышқылы адамдар, маймылдар, теңіз шошқалары, кейбір жоғары сатыдағы құстар организмінде синтезделмейді, сондықтан адам организміне ол тағаммен ғана ... С ... ... ... ... - ол клетка аралық бекітуші, дәнекер заттардың ... ... Бұл ... қан ... ... ... және ... ұлпаның синтезін төмендетеді. Витамин организмде жетіспегенде құрқұлақ ауруы пайда болады, қан азаяды, ішек зақымданады, ет пен теріге қан ... ... мен ... де өзгеріске ұшырайды. Құрқұлақ ауруында қызыл иек қанталап, тіс ... ... түсе ... ... ... ... қарында бөлі - нетін шырынның шамасы азайып, қарын мен ... ... ... ... кейбір гормондардың қызметі төмендей - ді.
Р витамині (рутин, биофлавоноидтар, капилляр қабырға нығайтушысы)
А. Сцент-Дьердьи тағы ... 1936 жылы ... ... - нан капиллярдың өткізгіштік қабілетін жақсартатын бір зат бар ... ... оны Р ... (лат. permeo - ... деп атай - ды. ... кезде ортақ аты биофлавоноидтар деп аталатын он - даған заттар ... ... ... ... ... ... деп аталатын дифенилпропаны бар көміртек тізбегі жатады. Биофлавоноидтардың бір-бірінен айырмашылығы флавон ядросына кіретін бензол ... ... және ... ... 3-ші ... ... қосылатын гликоз - идтік топтарға байланысты. Мысал ретінде рутиннің құрылымдық формуласын келтіруге болады, оның құрамындағы 3-ші ... ... ... рутиноза (С12Н12О9) қосылады: Р витамині сары немесе қызғылт түсті, суда нашар, ал сірке қышқылында, спиртте, ... ... ... ... крис - ... ... Р витаминінің тағам көздері: биофлавоноидтар аскорбин қышқылы бар барлық тағамдарда кездеседі және осы витамин - мен қатар жүреді. Олар қара ... ... шай жапы - ... ... ... ... қарақұмықта, бауырда және т.б. тағамдарда көп болады.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 11 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Майлар және олардың тамактанудағы маңызы.Дәрумендер. Дәрумендердің жетіспеушілігі.Дәрумендердің жіктелуі9 бет
ГОСТ және ОСТ,олардың су,ауа,топырақ,сүт,ет және мал шаруашылығы өнімдерін микробиологиялық және вирусологиялық бағалауға қажеттілігі.Дезинфекция тиімділігін бақылау9 бет
Диатомиттен катализатор жасау34 бет
Ет және ет өнімдерінің тағамдық және биологиялық құндылығы. Тағамдық майлар14 бет
Майлау4 бет
Экономикалық өсу факторы28 бет
Қазақстандағы болашағы бар дәрілік өсімдіктер. 1.Түймедақ. Шүйгіншөп. 2.Өзекті жөке. Сары раушан. 3.Сүйекті аққурай. Самалдық шөп10 бет
Құрамында майлар мен май тәріздес заттар бар дәрілік өсімдіктер мен шикізаттар және олардың өнімдері.14 бет
Құс етінің классификацисы. Жұмыртқаны жинау, сорттау, буу, сақтау және тасымалдау жайлы10 бет
Ұйқы және оның маңызы7 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь