Өндіруші өнеркәсіп салалары

Жоспар

І.Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

ІІ.Негізгі бөлім.
1. Өндіруші өнеркәсіп салалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..4
2. Металлургия өнеркәсіп саласына жалпы сипаттама ... ... ... ... ... ... 6
3. Машина жасау өнеркәсіп саласының ерекшелігі ... ... ... ... ... ... ... .14
4. Химия өнеркәсібіп саласына сипатама ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..16
5. Жеңіл өнеркәсіп өндіруші салалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22

ІІІ. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...25

IV. Әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .27
Кіріспе.
Казақстан Республикасы шаруашылығының саласы. Ол республикада өндірілетін бүкіл қоғамдық өнімнің жартысын береді. Казақстан өнеркәсібінің жергілікгі шикізатпен және отынмен толық қамтамасыз етілуі республика өнеркәсібіне тән ерекшелік.Республиканың көп салалы ауыл шаруашылығы жеңіл және тамақ өнеркәсібін шикізатпен толық қамтамасыз етеді. Казақстан өнеркәсібінің құрылымында құрал-жабдықтар өндірісі (ауыр өнеркәсіп) жетекші орын алады. Ол республикада өндірілетін бүкіл өнеркәсіп өнімінің басым көпшілігін береді.
Мамандандыру мен кооперативтендіру - дүние жүзіндегі барлық дамыған елдерде осы заманғы өндірісті ұйымдастырудың негізгі формалары. Олар экономиканың барлық салаларына енген әсіресе машина жасау саласында кең таралған. Мамандандыру мен кооперативтендіру дегеніміз - өндірісті ұйымдастырудың өзара байланысты формалары, олар бірінсіз-бірі қызмет ете алмайды. Мамандандырылған кәсіпорындардағы еңбек өнімділігі көп салалы кәсіпорындардағы еңбек өнімділігінен 2-3 есе артық болады, өнімнің сапасы да едәуір жоғары, ал өзіндік құны керісінше кемиді.
Өнеркәсіп 3-ке ажыратылады:
1) бұйымдық (дайын өнім өндіру);
2) бөлшектік (дайын өнімді, керекті бөлшек);
3) техникалық (полуфабрикат).
Ауыр өнеркәсіп республикада өндірілетін бүкіл өнеркәсіп өнімінің 75%-ынан астамын береді.
Әдебиеттер.
1.Дүйсенов С. Қ. Географиялық белдеулер –ХБГ, 2001, N 4.
2.Полярлық координаттар. – Физика және география. 2005, N 6.
3.Госпадинов В. Г. Топография – Москва 1974 г.
4.Түсіпбекова Г. Географиялық карта туралы жалпы мәліметтер.-
5.География және табиғат –2006,N 2.
6.Коринский В.А. , Щенев В. А. , Душина И. В. – Материктер мен мұхиттар географиясы. Алматы,2001.
7.Төкенов Б.Географияны оқыту әдістері –География және табиғат. 2003, N 8.Сейсенов А. Географиялық карталарды оқыту. География окружающая среда 2005 , N 3 .
9.Қазақстанның әлеуметтік-экономикалық герграфиясы.-Алматы,1999.
        
        Жоспар
І.Кіріспе...............................................................
...........................................3
ІІ.Негізгі бөлім.
1. ... ... ... ... ... ... Машина ... ... ... ... ... ... ... ... ... Республикасы шаруашылығының ... Ол ... ... қоғамдық өнімнің жартысын береді. Казақстан өнеркәсібінің
жергілікгі ... және ... ... ... ... ... тән ... көп салалы ауыл шаруашылығы жеңіл
және ... ... ... ... ... ... ... құрылымында құрал-жабдықтар өндірісі (ауыр өнеркәсіп) жетекші
орын алады. Ол республикада өндірілетін бүкіл өнеркәсіп өнімінің ... ... мен ... - дүние жүзіндегі барлық дамыған
елдерде осы ... ... ... ... ... ... барлық салаларына енген әсіресе машина жасау саласында кең
таралған. ... мен ... ... - ... ... ... формалары, олар бірінсіз-бірі қызмет ете
алмайды. Мамандандырылған кәсіпорындардағы еңбек өнімділігі көп ... ... ... 2-3 есе ... ... өнімнің сапасы
да едәуір жоғары, ал өзіндік құны керісінше кемиді.
Өнеркәсіп 3-ке ... ... ... өнім ... ... ... өнімді, керекті бөлшек);
3) техникалық (полуфабрикат).
Ауыр өнеркәсіп республикада өндірілетін бүкіл өнеркәсіп өнімінің 75%-
ынан ... ... ... ... ... ... ... отын өнеркәсібі мен электр
энергетикасын ... ... - ... ... негізі. Ол көмір, ... газ ... ... Республикадағы отынның негізгі түрі - ... ... қоры 140 млрд ... ... Жыл ... 140 млн тоннадай көмір
өндіріледі.
Қараганды тас көмір алабы - республиканьщ ... отын ... ... ... ... ... қаласы маңында орналасқан. Мұнда
кокстелетін және аса куатты энергетикалық көмір, негізінен, ... ... ... ... қалыңдығы 1,5-15 м аралығында
ауытқып отырады, орналасу терең-дігі 300 м-ге ... ... - ... ... Қазақстандағы екінші көмір алабы. Ол
республиканың солтүстік-шығысывдағы Павлодар қаласына таяу орналасқан. ... аса ... ... ... ... кен ... ондағы көмір
қабатының қалындығы 100 м-ге дейін жетеді және одан да ... әрі ... өте ... ... ... аумақты карьерлерде тек қана көмірді
ашық әдіспен ... ... ... бұл ... ... кұны ... алабындағы көмірдің өзіндік кұнынан үш есе кем болады). Мұнда
қазір жылына 50 млн тонна көмір өндіретін әлемдегі ең ірі ... ... ... істеуде. "Северный" және "Восточный" көмір кен орындарында да
көмір ... ісі арта ... ... ... № 1 -мемлекеттік аудандық электр
станциясы мен №2-мемлекеттік аудандық ... ... ... ... ... ... ... әрқайсысының куаты 4 млн кВт-қа жетеді. Мұнда
өндірілген электр энергиясы республиканың өзінде ... және ... ... ... ... ... орталығына жеткізіледі. Таяуда
Екібастұздан оңтүстік-шығысқа қарай орналасқан Майкүбі қоңыр көмір кен ... және ... ... ... алабындағы "Приозерный" көмір орны игеріле
бастады. Қазақстан - біршама жас мұнайлы ... ... ... екі ... ... ... ... бірінші дүниежүзілік соғыстың қарсаңында-ақ
пайда болса да, мұнайды осы заманғы әдіспен өндіру 30 жылдардың ... ... ... және ... облысындағы Ембі алабы 60 жылдардың
ортасына дейін республикадағы бірден-бір мұнайлы аудан болып ... ... ... ... ... Өзен және ... ... кен орындары
игеріле бастады. Осыған байланысты республикада "қара алтын" өндіру ... ... ... ... және ... ... ... үш
зауыт жұмыс істеуде. Павлодар және Шымкент зауыттарын ... ... ету үшін ... ... ... ... ... мұнай өнеркәсібін "Қазақойл" ұлттық мұнай қоғамы басқарады.
Маңғыстау түбегіндегі ... ... газ ... ... салынған. Ол,
негізінен, мұнаймен бірге алынатын ілеспе газды пайда-ланады. ... ... ... да ... ... ... ... бастады.
Электр энергетикасы - Қазақстан Республикасы экономикасының аса маңызды
салаларының бірі. ... ... ... электр энергиясын өндіру
үшін түрлі энергия көздерін (көмір, мұнай, газ) және республиканың таулы
бөлігіндегі өзендердің су ... ... ... ... ғана жылына 163 млрд кВт/сағат ... ... ... ете ... ... ... станциялары 1997 жылы 60 млрд
кВт/сағатқа жуық электр энергиясын өндірді. Республиканың бір ... 3750 ... ... ... ... республикада жылу электр станциялары кең таралған. Олар,
негізінен, Қарағанды және Екібастүз ... ... ... әрі ... ... 90%-дан астамын береді.
Олардың ең ірілері Екібастұзда, Ақсуда, Таразда, ... ... 1973 ... бастап Ақтау қаласының маңында Каспий ... ... ... реакторы бар атом электр станциясы ... ол су ... ... ... бір ... ... ... әрі тұщы суды өндіреді.
Республикада электр энергиясының оннан біріне жуығын су электр
станциялары ... ... ... ... және ... ... ... Қапшағай су электр станциялары салынған. Кенді Алтай мен Іле
Алатауындағы тау өзендерінде бірнеше кішігірім су электр станциялары жұмыс
істейді. Қазіргі ... ... су ... станциялары тобының ең
куаттысы Семей маңындағы Шулбі СЭС-інің бірінші кезегін салу ... ... ... жоғары вольтты бір желіге біріктірген
бірыңғай энергетика жүйесін құру Қазақстан ... ... ... аса ... ... болып табылады .
2. Металлургия өнеркәсіп саласына жалпы сипаттама.
Бұл салааралық кешендер ... және ... мен ... ... ... ... және ... шикізатты конструкциялық
материалдарға айналдырады. Дайын өнім шығару мен ... ... ... ... деп ... .
Қазіргі заманғы техника берік әрі әр алуан ... ... ... ... ... ... үнемі молайып отырады. Металл
пластиктердің, металл керамиканың, ... ... яғни ... маңызы артуда. Олар қазіргі технологиялық процестерге тән
жоғарғы кысымға, үлкен жылдамдықтар мен температуралык ... ... ... мрыш ... металдар - хром, марганец қосылған), жеңіл
металдар (титан, алюминий), полимерлер (пластмасса, ... ... ... ... ... ... салалары өндірістің барлық сатыларын -
шикізатты өндіруді, ... ... өнім ... тұтас-тай қамтиды. Олар -
табиғи корлардың ірі түтынушылары әрі ... ... ... ... бір ... ... жылына 20 т пайдалы қазба өндіріледі.
Ал оларды өңдеуде шығатын қалдықтары 17 млрд т. ... яғни ... 1200 т. ... бұл ... ... табиғатты қорғау және оның бай-лықтарын
тиімді пайдалану шараларымен сипастыра жургізілуі керек.
Металлургия ... ... мен ... ... ... машиналарға дейінгі негізгі өндіріс құралдары ... ... ... өндіретін салалардың үлкен шаруашылық маңызы бар. ... ... олар ... ... ... ... Бұл кешен
металдар мен олардың қорытпаларын шығарады. Қара металдар (темір) және
түсті (барлық ... ... ... және ... ... — қара
және түсті металлургияға бөлінеді.
Қазақстанда алынатын ... 90% үлес ... ... қорытпалары,
яғни қара металдар кұрайды . Түсті металдардың өзіндік ерекше ... Олар ... ... ... ... ... ... саудадағы үлес салмағы мол. Сондықтан, қара ... ... ... да еліміздің экономикасы үшін маңызы зор.
Металлургия - Қазакстан өнеркәсібінде жүмысшылар саны жөнінен бірінші
(27%) және өнім күны ... ... (39%) ... ... Ол баска
кешендерді металмен, қүбырлармен, шикізатпен жабдықтап, оның ... ... ... энергиясын, машина мен кұрал-жабдық, химиялық және ... ... ... жол ... тасымалдауда металдар мен кендер
тек отынға ғана жол ... ... ... ... бар. ... ... салалар - материалды, қаржыны, еңбекті көпқажет ететін ... ... ... ... ... онда ... құрамдастыру таралған. Қара метал-лургияда
комбинаттар шикізатты біртіндеп дайын ... ... ... кен-
шойын болат), ал түсті металлургияда -әр түрлі металдарды шығарумен ... ... ... ... мен ... мыс пен ... кездесетін
металдар). Олардың қалдықтарын басқа өнеркәсіп ... ... ... ... ... оның елеулі
айырмашылығы - өндірістегі шоғырлану деңгейінің жоеары болуында. Мысалы,
еліміздегі барлық ... бір ... ... ал барлық мыс - ... ... пен ... ... ерекшеліктер
металлургия кешенінің географиясын анықтай.Кеннің құрамында ... ... ... ... Жезказған кенінде мыс, қорғасын, ... ... ... ... ... бар. Бұл ... ... кешенді
пайдалануеа мумкіндік береді.
Кеннің барлығына жуығын 3 кен байыту комбинаттары (КБК) ... ... ең ірі ... (Рудный каласы), Лисаков жөне ... ... ... ... ... көп ... Соншама босынысты текке
балқытпас үшін, кенді байытады. Байыту фабрикаларында ... ... және ... ... техникалық маймен) араластырады. Осы
қоспа аркылы күшті ауа немесе су ағынын өткізеді. ... бар ... ... ... ... ... ... кептірген соң,
концентрат алады. Байытудың бұл тәсілін ... деп ... ... карағанда, концентраттағы металл мөлшері бірнеше есе көп болады.
Болат өндіру екі қайта ... ... 1) ... ... ... ... алу 2) сүйык шойыннан конверторларда болат алу.
3. Қара металлургия: негізгі екі ... ... Қара ... ... ... конструкциялық материал -болат шығарады. Оны негізінде
шойыннан алады.
Болат пен ... ... ... ... ... ... байланысты шойын морт, осал болып келеді. Ал өндіріске соғуға,
июге және тегістеуге ... ... ... ... ... шойынның көп бөлігін болатка айналдырады.
Блат корыту үшін шикізат пен отын қажет. Отынды ... ... ... алады. Ал негізгі шикізат темір кені боып табылады.
Біздің еліміздегі кокстелетін көмір қоры әлі де 600 ... ал ... ... ... - 800 ... жетеді. Темір кені шикізатының 90%-ы
Қостанай мен Атасу алаптарында орналасқан.Болатты ... ... ... ... 5-7 т. ... ... прокат машиналарының
(орнактың) айналып тұратын біліктерінің арасымен ... әр ... ... ... ... және ... ... шығаруға да болады. Бірақ
оларды алуды бір кәсіпорында - ... ... ... ... ... ... үш ... да біріктіретін өндірісті (шойын,
болат және прокат алу) толық циклді металлургия комбинаты деп атайды. Оның
қалдықтарын қандай кәсіпорындар ... ... ... ... бар? ... ... ... үздіксіз жүруін
қамтамасыз етіп, дайын өнімді алуды ... ... ... ... ... циклді («домналық металлургия») комбинат-
тарды орналастырудың шешуші 1 т. шойын алуға орта ... 1,5 ... мен кен ... Сондықтан, толық циклді комбинаттарды шикізат, отын
базаларының маңында немесе олардың ортасында орналастырады. Бұл ... ең ... ... ... ... ... сумен, электр
энергиясымен, табиғи газбен камтамасыз етілуі және ... ... ... ... ... циклді өндірістік жалғыз кәсіпорын
-Теміртау қаласындағы «Миттал Стил Теміртау» АҚ болат ... ... ... ... Ол ... мен прокаттың 100%-ын, болаттың
95%-ын өндіреді. Ол отын-шикізат базасына қатысты алғанда ... ... ... ... мен ... ... ... алатынын
анықтаңыздар. Оның құрылысын салуда қандай фактор шешуші рөл атқарады?
Комбинат прокат ... ... ... ... мерзімін
ұзартатын корғаныс бетті (алюминий, мырышпен қапталған) ... ... ... ... ... үшін ... капталған жұқа
табақшалар (ақ каңылтыр), ал ... үй ... үшін су жөне ... ... ... (станы) үшін көп мөлшерде электр
энергиясы мен су қажет (салқындату үшін). ... ... өз ... ... (ЖЭО) бар. ... бір бөлігі Сәтбаев атындағы ... ... Стил ... ... ... ол ... ... прокат алу) және Ақтауда (үлкен
диаметрлі құбырлар шығару) жаңа ... ... ... ... емес ... ... балқыту за-уыттары бар. Олардан шойын
алынбайды, болатты металл ... ... ... да жатады. Оларсыз сапалы металлургия қалыптастыру
немесе жеңіл, ыстыққа төзімді, тот баспайтын болат балқыту ... ... ... түрі ... ... кеме ... өнеркәсіптеріне қажет.
Сондықтан, шығарылатын ферро қорытпалардың түрлері мен мөлшері жалпы
металлургияның деңгейін көрсетеді. Қазакстандағы ... ... ... ... ... ... қоры жөнінен біздің еліміз
әлемде екінші орын (Оңтүстік Африка Республикасынан кейін), ал ... ... ... мен ... кейін) алады.Қазақстандағы хром мен
марганецтің ірі кенорындары қайда орналасқанын естеріңізге түсіріңіздер.
Кенорындарын картадан табыңыздар. Олар ... ... кені Дөң ... ... ал ... - Жезді және жаңа, куаттырақ Жәйрем КБК-да
өндіріледі.
1 т феррокорытпа шығару үшін 10 мың ... ... ... ... ... көп ... электр энергиясын тұтынатын өндіріс - энергияны
көп қажет ететін өндіріс деп аталады. Оларды орналастырудағы ... ... ... ... ... саналады.
Біздің еліміздегі ферроқорытпаның негізгі ... ... ... ең ... ... 2 зауыт шығарады. Олардың негізгі өнімдері -
феррохром, одан басқа ферросилиций мен ... да ... ... - кен ... қара және ... ... қорыту- ауыр
өнеркәсіптің аса маңызды саласы. Металл ... ең ... ... ... ... ... ... экономикалық даму деңгейінің негізгі
көрсеткіштерінің бірі болып табылады. Біз әр жыл ... 400 мың ... ... импортқа аламыз. Мысалы, 2001 жылда экспортқа 2200 тонна алынды,
оның бағасы 95,5 млн ... ... ... 18 мың тонна алюминий (бағасы
11,8 млн доллар) экспортқа шығарды. Қазақстан ғалымдары металлургияның ... ... ... көздейді.
Қара металлургия - Қазақстан ауыр өнеркәсібінің жас саласы. Қазіргі
кезде оның ... және ... ... ... кәсіпорындары бар. Бұл
кәсіпорындар шойын, болат, прокат бұйымдарын шығаратын болса, олар ... ... ... ... ал сол ... тек ... прокат бұйымдары шығарылса, онда ... ... деп ... Қара ... ... ... ... отын және экологиялық мәселелерге байланысты. Қазір
республикамызда 30-дан аса темір кен орны бар. ... кен ... ... мен ... ... Соколов-Сарыбай, Лисаков,
Қашар, Атасу, Аят кен орындарының кендері байыту комбинаттарында ... ... ... жіберіледі. Соколов-Сарыбай кен байыту
комбинаттарының өнімін Магнитогор металлургия ... ... ... 85%~ы ... ... ... кезде толық циклді зауыт Теміртау қаласында орналасқан. Бұл
кәсіпорында шойын, құбыр, рельс, жұқа ... ақ ... ... Осы
комбинатта шығарылатын ақ қаңылтыр еліміздің ... ... ... етіп ... ... кені қорынан Қазақстан ТМД-да 3-орын алады.
Республикада ... қара ... да ... ... ... зауыты
хромхаудың хромитімен жұмыс істеп феррохром шығарса, Ақсу ... ... ... ... ... ... ... энергияны көп қажет етеді, сондықган олар жылу ... ... ... ... ... ... шет елдерде шығарады, одан жыл сайын 100 млн АҚШ ... ... ... Қара ... - ... ... экспорттық саласы.
Темір кенінің жартысы, балқытылған ферроқорытпалардың 3/4-і мен прокаттың
90%-ы шет елдерге жіберіледі. Бүл ... ... ... алушылар - Ресей,
Қытай және Еуропа елдері.
Қара металлургияға ферроқорытпа өндірісі, яғни темірдің маргацпен,
хроммен, басқа да ... ... ... ... металлургия Қазақстанда жақсы дамыған. Түсті метаддарды қазақтар
ерте заманда-ақ қорыта білген, ондай металл қорытқан кен ... ... ... ... табылып отыр. Ал Алматы облысындағы Есік
қаласы маңынан б.з.б. V ғасырда ... ... ... (бас ... сырт ... аяқ ... ... жасалғаны анықталып
отыр. Бірақ бұл сала республикада алғашқы ірі кәсіпорындар (Лениногор
полиметалл комбинаты мен ... мыс ... ... ... ... 1928 ... бастап қана қарыштап дами бастады. Сол ... ... ... ... ... метаддарды өндіретін көптеген кеніштер мен
карьерлер жасалған, осы заманғы кен ... ... ... мен ... ... ... Қазақстан жерінде Менделеевтің
периодтық жүйесіне кіретін барлық ... ... ... ... ... мырыш, алюминий, полиметалл кендеріне бай. ... мыс ... ... мыс ... ... ... ... Балқаштың
мысы қазір Лондонның түсті металдар биржасында сапа эталоны ретінде көрмеде
тұр. Балқаш, Жезқазған мыс ... өз ... ... ... ... және ... ... болған алюминий мен титан-магний
өндірістері - Қазақстан металлургиясының басты ... Бұл ... ... бар және ... кейде ірі комбинаттар
түзетін кеніштері мен карьерлері, кен байыту комбинаттары мен зауыттары
болады. ... ... ... өндірісін ұйымдастырудың мұндай формасы
олардың кендерінің ерекшеліктеріне байланысты. Бұл кендерде таза ... ... ... аз, ал ... ... ... ... аз болады. Сондықтан
түсті метадцар кендері әлденеше рет байытылған соң ғана, құрамында ... ... ... Оның үстіне, әдетте кенде бірнеше пайдалы
элементтер кездеседі және ... ... әр ... ... ... өндеу принципі бойынша жекелей алынады. Мысты өндіру және қорыту
республиканың орталық және шығыс ... ... ... ... ... ... -мыс ... аса ірі
кәсіпорындары. Олар Қоңырат, Саяқ және Жезқазған мыс кендерімен ... ... ... ... Глубокое елді мекеніндегі Ертіс зауыты
мен ... ... ... ... - ... ... мыс ... 1990 жылдарға дейінгі Қазақстан 400 мың тонна мыс өндіретін,
қазір оның көлемі 300-340 мың ... ... ... және ... - Қазақстандағы түсті металлургияның жаңа салалары. Олар
республикада 60 жылдардың орта ... дами ... ... ... ... салынған. Мұнда жоғары сапалы галий ... ... ... ететін бұл метаддар арзан электр энергиясын көп өндіретін ірі
жылу және су ... ... бар ... мен ... ... бір ... алюминийді қорыту үшін 18-20 мың кВт/сағат, ал титан мен
магнийді қорыту үшін одан да көбірек электр энергиясы ... ... ... -боксит, нефелин, алункит. Қазақстанда ... ... ... ... мен ... ... мөлшері жөнінен
алюминий 1-орын алады. Боксит кені Торғай облысында шоғырланған, көлемі
онша үлкен емес, ... ... ... ... ... ... Есіл
нефелин кен орны және Екібастұз көмірініңжанған күліндегі глиноземді
пайдалану үшін жаңа ... салу ... ... ... ... 28 млн
тонна күл мен шлак бөледі. Оның құрамында едәуір мөлшердегі тотық бар. Егер
Екібастұз маңына ... ... ... бұл ... ... ... еді. Қазақстанның шығысы мен ... ... ... ... ... ... бұл саланың ежелгі орталығы -
Лениногор, ең жаңа орталығы - Өскемен қалалары. Олар ... кен ... ... мен мырыш концентраттарын пайдаланады.
Республиканың оңтүстігінде ... ... ... ... қорғасын
зауыты жұмыс істейді. Жоңғар Алатауындағы Текелі және Орталық Қазақс-
тандағы Жәйрем де ... ... ... ... болып
табылады. Түсті метаддардың ішінде алтын мен күміске ... ... ... уақытқа дейін Қазақстан өндірілген алтынды металл күйінде
тапсырып кедді. Егемендік алғаннан кейін ... ... мен ... ... ... жинақталуда. Алтын өндіретін ең ірі кәсіпорын
«Алтай алтын» таукен бірлестігі кұрамында Арқалы, Бақыршы боқы, «Октабрь»
кен ... бар. ... ... кен орындары, сондай-ақ Павлодар,
Көкшетау, Ақмола облыстары жерінде орналасқан.
3. ... ... ... саласының ерекшелігі.
Машина жасау - көптеген өндірісті ... ... ... ... ... күшін машина жасау өнімдерінің белгілі бір түрлерін
шығаруға жұмсап, осы ... ... ... ... ... ... өнеркәсіптің кез келген саласынан гөрі машина жасау
саласында өндірісті ... ... мен ... ... дамыған. Сондықтан сабақтас салалармен жасалған
байланыстарды бұзудың кез келген түрі ... ... ... ... ... ... ... кәсіпорындар, негізінен, Ұлы Отан соғысы
кезінде ... ... ... ... ... ... орналастырылып, машина жасау өнеркәсібі дами бастады. ... жылы ... ... ... ... ... ... әкеліп, соның
негізінде Алматы ауыр машина жасау ... ... ... ... т.б қалалардан ... ... ... ... ... ... ... материалдар зауыты) Ақмола насос
зауыттарына негіз болды. Тың игеруге ... ... ауыл ... ... ... ... трактор
зауытының құрылыстары салынды да, 1У58 жылы конвейерден ең алғашқы
трактор ... 1970 жылы ... ... қорғайтын машиналар мен
құраддар өндіруге мамандандырылған қазақ ауыл шаруашылығы машиналары зауыты
іске қосылды. Соңғы ... ... ... ... ... жақсы дамып келеді. ... ... ... және
электромеханикалық зауыттар бар. Қарағанды қала-сында шахта ... ... ... ... ... ... зауыты,
Петропавлда атқарушы механизм ... ... ... уақытта
Қазақстан машина жасау өнеркәсібінің кұрылымында ... ... ... ... ... ... катар станок-аспап және прибор жасау мал
шаруашылығы мен жемшөп ... ... ... ... ... жасау салалары одан әрі өркендетіліп жетілдіруі тиіс. Қазір көптеген
шетеддермен бірлескен кәсіпорындар салынуда. ... озық ... ... ... кәсіпорындар өнімдері соңғы 1-2 жыл ішінде
кеңінен танымал бола бастады. Мысалы, ... ... ... ... ... ... теледидарын құрастырды. Өскемен
қаласында «Нива» автомобилі шығарылады. Қазақстан ... ... ... ... ... газқұрал-
жабдықтарының жаңа түрлерін шығару қолға алыдды. Қазір отандық кәсіпорындар
арнаулы ... ... және ... ... ... ... шығаруды игерді. Мұнай, газ құрал-жабдықтарын шығару ... ... ... ауыр ... ... ... 63%-ды, Алматы
ауыр машина жасау зауытында 38%-ды, Өскемен арматзфа зауытында 41 %-ды
кұрап отыр.
4. ... ... ... ... кешен әр түрлі химиялық заттармен катар конструкциялық материалдар
шығарады. Ол ... пен ... ... ... ... ... интенсивті дамуына ыкпалын тигізеді және халықты тауармен
камтамасыз етеді. Химиялық кешен дәрі-дәрмек, ... ... ... және ағын суды ... ... ... Бұл ... ол -жер бетіндегі барлық тірі организмдердің «қорғанышы».
Химияның салааралық байланыстары ауқымды.
Оның ... ... ... ... ... металлургияда
(флотация үшін реагенттер), жеңіл өнеркәсіпте (өңдегіш заттар, ... ... ауыл ... ... улы химикаттар),
көлікте (пластик күбырлар) қолданылады.
Химия өндірісіне 3 ерекшелік тән. Олар: 1) табиғатта ... ... ... мысалы, пластмассалар. Бұл заттар көп жағдайда
өздерінің касиеті жөнінен дәстүрлік конструкциялык, ... да ... 2) ... ... ... болып келеді 3) көмірмен (көмір-химия),
металлургиямен (коксохимия), ... ... ... ... Оларды кез келген жерде кұруға болады. Бірак, ол үнемі тиімді
бола бермейді.
Химия кәсіпорындарын орналастырудың негізгі ... ... ... ... және ... ... жатады. Зауыттарда өндіріс
процестерін автоматтандыру кеңінен колданылады. ... ... ... аз ... Сондықтан, химия зауыттарын аз
қоныстанған ... де сала ... ... 5 ірі ... 1) ... (минералдық шикізаттар -
фосфорит, ас тұзы, гипс, әктас ... 2) ... ... ... ... ... тыңайткыштар алу); 3) полимерлер химиясы
(пластмасса, химиялык ... 4) ... ... (шина, пластмасса
өнімдерін шығару); 5) химия - фармацевтикалыц ... ... ... ... ... онда ... химияға
карағанда негізгі химияның үлесі басым. Фармацевтика ... ... ... ... негізгі химиясын «төрт таған» - цышцыл, химиялық қосылыстар,
фосфор мен минералдың тыңайтқыштар өндірісі ұстап ... ... ... кышқылы», химия өнеркәсібінің «наны» деп
атайды. Ол басқа қышқылдар, химиялық ... ... ... ... ... ... бөліп алу үшін кажет. Бұл өте
белсенді, кауіпті, аз тасымалданатын зат ... үшін ... ... Сондықтан, оның өндірісі тұтынушыларға жақын орналасады. Сонымен
бірге шикізат және ... ... ... ... ... калу)
маңызды.
Қышқыл алу үшін күкірт пен су кажет. Күкірт гипстің, күкірт газының
және ... ... ... күйіндісінің құрамында болады. Күкірт
қышқылын: ... ... ... ... ... ... ... 2) уран алатын орталықтарда (Степногор, Ақтау);
3) фосфатты тыңайтқыштар өндірісі орталықтарында (Тараз) шығарады . Бірінші
жағдайда негізгісі - шикізаттық және ... ... ал ... мен
үшіншісінде -тұтыну факторы.
Металдардың химиялық қосылыстары кеңінен қолданылады. Ақтөбедегі ... ... - ... ... ... ... оның өнімдерін
негізгі тұтынушылар - ... ... тері илеу және ... ал шет ... ... ... ... - тыңайтқыш, сіріңке, азықтық қоспалар, дәрі жасау үшін ... көп ... ... ... фосфориттен алады. Біздің елімізде
фосфорит коры ... ... ... ... алаптары ерекшеленеді.
Бірақ, энергияны көп қажет етуіне байланысты фосфорды Батыста емес, бұл
үшін Полимерлер ... ... ... ... - пластмасса,
химиялық талшықтар, жасанды (синтетикалық) каучук сияқты конструкцияльщ
материалдар шығарады. Көп жағдайда олар ... ... да ... ... ор-нын алмастыра алады. Өндіруге кажетті фосфор
қышқылынан өңдейді.
Ауыл шаруашылығына әр түрлі фосфор, ... ... және ... ... ... ... тыңайтқыштарын фосфорит пен күкірт қышқылынан
алады. Бүл - материалды көп ... ... ... ... фосфорит
кендеріне жақын орналастырылады. Фосфоритті Қаратау мен Жаңатаста өндіріп
үсақтайды да, тыңайтқышты ... ... ... үнға ... ... арқылы суперфосфат тыңайтқышы алынады. Ұнның бір бөлігін ... ... ... ... ... ... қос ... болғандықтан,
ондай тыңайтқыш құндырақ болып келеді (қос ... ... ... ... уран ... кешенді өңдеу арқылы фосфор
тыңайтқыштарын ... ... ... өндіру үшін азот пен сутегі қажет. Азотты ауадан
алуға болатындықтан оның өндірісін кез ... ... ... ... ... алу көзі - ... немесе кокс газы. Ондай өндірістер Ақтау мен
Теміртауда бар.
Қазақстанда бұл саланың «жоғарғы өндіріс ... ... ... алынатын жартылай фабрикаттар көп шы-ғарылмайды. ... ... мол ... ... ... - ... ... тұсы
болып есептеледі. Оның химиялық өнім құнындағы үлесі (10%) ... ... ... 5-6 есе ... алынатын шикізатқа мұнай өнімдері, табиғи және ілеспе газдар
жатады. Сол себепті, олардың өндірісі сумен және ... ... ... ... мен газ ... ... таяу орналасады.
Қазақстанда Ақтау мен Атырауда 2 пластмасса зауыты бар. Әзірге олар тасылып
әкелінетін шикізатпен ... ... ... ... ... ал ... -полиэтилен мен полипропилен шығарады.
Ұлы Отан ... ... ... ... ... ... ... зауыты бой көтерген болатын.
300-ден астам кәсіпорын пластмасса мен резеңкеден алынған өнімдерді
полимерлік материалдарва өңдейді. ... ... ... ең ... ... ... жабдықтайтын полиэтилен кұбырлары), Алматы мен
Астанада құрылған. Резеңке бұйымдары өндірісінің ... ... ... ... үшін ... ... шығару) және Шымкент
(автомобильдер мен ауыл шаруашылығы техникасы үшін шина жасау).
Химия - фармацевтика ... ... ... ... ... ... ... оның кәсіпорындары елімізде қолданылатын дәрілердің
10%-ын береді (1990-3%). Ең үлкен «Химфарм» ... ... ... ... ... препараттардың 3/5 бөлігін шығарады. Ірі кәсіпорындар
Алматы, Қаскелең, Семей және ... ... ... ... - ... ... ең ... салалардың бірі. Онымен
Шымкент, Тараз, Ақтау мен Теміртау, Павлодардағы ауаның, судың, топырақтың
ластануы тікелей ... ... - ... ... ... ... ... ауыр индустрияның барынша серпінді салаларының бірі. Бұл
салада ешқандай қалдық болмайды. Оның ... бұл ... өзі ... бір өндірістің қалдықтарын пайдаланып, өнеркәсіп үшін қасиеттері
алдын ала ... ... жаңа ... мен ... ... ... Жоғары сатыда дамыған химия өнеркәсібі болмайынша, ауыл
шаруашылығын тиісті деңгейде өркендету мүмкін ... ... ... ... өнеркәсібінен минерадды тыңайтқыштар мен улы химикаттарды
алып отырады. Демек химия ... ... және ... ... ... ... ... халық
тұтынатын заттардың өндірілуін арттыруға жәрдемдеседі.
Республикада химия өнеркәсібін дамытуға қажетті бай шикізат базасы бар.
Оған фосфорит, күкірт колчеданы, барит, ... ас түзы мен ... ... ... өндірілген мұнай, кокс химиясының қалдықтары, түсті
металлургия кәсіпорындарының күкіртті газы ... ... ... ... ... Батыс Қазақстанда кездесетін қышаныңхимия
өнеркәсібі үшін шикізат ретінде маңызы зор.
Шикізаттарды пайдаланып, бейорганикалық қышқылдарды (фосфор, күкірт
және ... ... ... ... ... ... ... әлі жақсы дамымаған, бұл салада синтетикалық каучук,
синтетикалық талшық, полиэтилен және пластмасса өндірісі бар.
Фосфор тыңайтқыштар ... үшін ... ... ... ... кен
химиясы комбинаты Қазақстандағы кен химиясы өнеркәсібінің аса ірі ... ... ... және Ақтөбе маңындағы Алға қаласында суперфосфат
зауыттары жұмыс ... ... пен ... ... ... ... ал супер-фосфат зауыттары жанында суперфосфат дайындауға қажетті
күкірт қышқылын өндіретін ... бар. ... ... Балқаш және
Жезқазған қалаларында да күкірт ... ... ол үшін ... ... ... газдары пайдаланылады.
Таяуда республикада азотты тыңайтқыштар шығарыла бастады. Теміртауда
Қарағанды ... ... ... ... қалдықтарды пайдаланып,
аммоний сульфатын өндіреді. Өскемен титан-магний комбинатында қосымша өнім
ретінде аздаған мөлшерде ... ... ... ... хром
қосылыо гары зауыты, Атырауда полиэтилен зауыты, Ақтауда ... ... ... ... тіс ... ... өндіретін зауыт салынды.
Сонымен қатар республика химия өнеркәсібі автомобильдерге қажетті шиналар
т.б. заттар шығарады.
Революцияға дейін құрылыс материаддарын ... ... ... ... ... еді, ... ... сала болған жоқ деп айтуға да
болады. Қалалар мен ауылдардағы құрылыс ісіне құрылыс ... ... деп ... ... пен ... ... кеңінен пайдаланылды.
Қазан революцияоьшан кейін, әсіресе соғысқа дейінгі ... ... ... ... ... өте бай
табиғат байлықтары мен ұлан байтақ кеңістігі бар Қазақстан аса ірі ... ... ... соғысқа дейін жыл сайын, ал соғыстан кеііш үздіксіз
ірі зауыттар, фабрикалар, қуатты электр станідиялары, суару және суландыру
канаддары, жаңа ... мен ... ... ... ... ... жоғары және орта оку орындары, мәденцет, әкімшілік
мекемелері ... ... ... республикада өнеркәсіптің кұрылыс
материалдары мүлде ж:аңа саласы өндірісін құруды талап етті. Ол жер-жерде
кездесетін кұрылыс ... саз ... ... ... ... ... саланың кұрамында өндірістің 1 6 түрі бар.
Қазіргі кірішіі, әктас, алебастр секідді кұрылыс материалдары, сондай-
ақ іс жүзйнде темір, бетон және ірі ... мен ... ... ... орталығында және тіпті ауылдық жерлерде ... ... ... ... аса ірі ... ... ең аддымен Алматы, Қарағанды, Өскемену Лавлодар, Шымкенті,
Астана, Семейде орналасқан.
Қазіргі уақытта цемент ... ... ... ... ... айнадды. Маңайында цементті саз балшықтың үлкен қоры бар.
Шымкент пен Семейде куатты цемент зауыттары салынған. ... ... ... ... ... ... және Шу қаласында шағын
цемент зауыттары жұмыс істейді. Олар құрылысты ... ... ... ... ... ... ғимаратын, өзен бөгетін және
тіпті ауыл мен қаладағы қарапайым тұрғын үйді турғызу мүмкін емес. ... мен ... ... және жеке ... үйді салудың
кеңінен далада байланысты құрылыс материаддарын шығаруға деген сұраныс
барған сайын артып, бұл сала ... ... ... ... ... 3-4 ... ішінде өкімет орындарының Астана қаласына көшіп
келуіне ... ... ... ... бірнеше өндіріс орындары
салынды.
5. Жеңіл өнеркәсіп өндіруші салалары.
Тамақ өнеркәсібіне ... ... ... ... ... ... ... себебі - оның әр түрлі салаларын орналастыру
принципі түрліше. Мысалы, ... ... ... ... май ... жүн жуу және теріні бастапқы ... ... ... бар ауыл ... ... ... ал тоқыма, мақта
мата, жүн және жібек бұйымдарын шығаратын кәсіпорындар, ... ... ... және ... ... тұтынушылары бар ірі ... Ал ... аяқ киім және ... ... ... ... ... тұтынушыларына сай орналастырылады Мысалы, 1 кг
жүннен жіп иіріп, одан мата ... сол ... ... ... бір костюм-
шалбар тігуге болады.
Халықтың жеңіл өнеркәсіп бұйымдарына деген сұранымын неғұрлым ... және ... ... шығарылуын күрт кеміту мақсатында
қазір респуб-ликада бұл өнеркәсіптің дамуьша көп көңіл бөлінуде, жергілікгі
маңызы бар ұсақ және ... ... ... ... ... ... ірі ... атап айтқанда, тері және былғары
бұйымдарын, термос т.б. шығаратын кәсіпорындар кұрылуда.
Үкімет қабылдаған бағдарлама нақ осы ... ... ... ... Қазақстанның ауылдық аудандарына жинақы, шағын кұрал-жабдықтары
бар ... ұсақ ... ... ... ауыл ... ... болуын кемітуге, жергілікіі жерде жоғары сапалы ақырғы өнімді
шығаруға, ауыл ... үшін ... ... ... ... ... өнеркәсіптің алуан тұрлі салаларынан Қазақстанда ... ... ... иіру мен мақта мата, жүн иіру мен шұға, соңдай-ақ
былғары аяқ киім, пима ... ... және ... ... ... ... қалалары тоқыма өнеркәсібінің, Алматы, Қарағанды, Қос-танай, Тараз,
Қызылорда қалалары былғары аяқ киім ... ірі ... ... Қазақхалқының қолөнері - тарихпен бірге жасасып келе ... ... ... Қазақ халқының қолөнері - халық тұрмысында қолданылатын өру,
тоқу, мүсіндеу, курастьфу, ... ... ... өнер жиынтығы.
Тараз қаласында текемет пен сырмақ ... ... ... ... ... ... ... Қазақстанда ұлттық кесте тігу
өнері қабырғаға ілінегін ... ... ... Оны ... ... ... фабрикасы шығарады. ... ... ... ... ... ... ... айналысады.
Алматы, Шығыс және Солтустік Қазақстан облыстарында ... ... ал ... облысында сүйектен ... ... р ... істейді.
Алматыдағы «Базарлық» фабрижасьпнда метадцан базарлық, сыйлық бұйымдарын
жаппаш ... әдіс ... және 196Ю ... ... ... және ... ... жабдықгалған ірі кәсіпорындары куатты тамақ индустриясы кұралды.
Осы сала республикада ... ... ... жуығын береді жәнге
өзінің үлес салмағы жөнінен бірінші орын алады.
Қазақстанның ... ... ең ... ... ... - ... ... 40 шақты ет ... ... Ең ... ... Семей, Петропавл, Қызылорда орналасқан. Семей ет
комбинаты ... ... ... 98%-ын ... ... және ... ... астам түрін шығарады.
Нан өнеркәсібі шығаратын өнімінің мөлшері жөнінен екінші орын ... ... ... әрбір едді мекенде дерлік бар. Тұтынушы принципі
бойынша жасалған.
Республикада ұн өнеркәсібі ... ¥н ... аса ірі ... ... ... ... Астана, Семей қалалары. Ұн
тағамдары өзінщ ... ... ... ... ... тағамдарға
жатады. Өйткені оның кұрамына май да, сүт өнімдері де, жұмыртқа да ... ... сыр ... - ... ... ... маңызды
саласы. Барлықжерде дамыған, бірақ негізгі аудандары - Солтүстік және
Орталық Қазақстан, өйткені мұнда ірі ... көп ... ... Бұл
аудандар Қазақстанда шығарылатын бүкіл мал майының жартысына жуығын береді.
Қазақстанның оңтүстігінде қант ... ... ... қант
қызылшасын өсіретін ірі аудандар қалыптасқан. Оны ұқсату ... ... ... елеулі кемиді. 1 тонна кұмшекер шығару үшін, 6-
7 тонна қант қызылшасын ұқсату керек. ... ... ... ... салынады. Республикада он шақты қант зауыты жұмыс істейді, оның
бәрі де қызылша егілетін ... және ... ... орналасқан.
Солтүстік Каспийде балық өнеркәсібі дамыған. Атырау қаласында аса ірі
балықконсерві комбинаты жұмыс істейді. Бұдан ... ... және ... ... ... ... ... мен балық өнеркәсібі дамыған.
Республикада халық тағамдары да бар. ... ... (уыз, ... ... ... ... саумал, шұбат), дән тағамдары ... ұн ... ... ... Қазақ-тың ұлттық тағамдары,
негізінен, етпен сүттен дайындалған. Бұл ... мал ... ... ... ғана ұқсатқанына байланысты керек. Отырық көше
бастағаннан бері , тары, жүгері т.б. дақылдарды ... ... ... мен ... ... ұлттық тағам турлері күні
бүгінге дейін келіп жеткен. Ал теңіз ... мен өзен ... ... ... да ... ... тағам дайындаған.
Қорытынды.
Қазақстан - ұлан-байтақ аумақты алып жатқан республика. Мұнда табиғи
жолдар өте аз. Қазақстанның ... 6-ға ... ... ... ... әуе жол ... щбыр ... су көлігі, электронды
көлік. Көліктің құрлықтағы түрлері ... мен ... ... Олар ... жүк ... ... астамын атқарады және бүкіл жүк
айналымының 96%-ға жуығы көліктің осындай түрлерінің үлесіне тиеді.
Теміржол көлігі - ... ... ... ... тасы-маддай алатын
көліктің әмбебап түрі. Ол жылдың барлық маусымында үздіксіз жұмыс істейді.
Электрлендірілген теміржолдағы жүк ... құны ... ... ... ... 1883 жылы Покровская Слабада-Орал арасында
салынған тар табан-ды жол еді. 1813 жылы ... ... ... ... ... ... Орта Азия және Сібір теміржолы салынды. 1831 ... ... ... ... жүре ... ... ... Қазақстан
экономикасының дамуына зор әсер етті. Қазақстанның ... ... ... ... магистраль Петропавл-Ақмола-Қарағанды-
Мойынты-Шу-Орталық Қазақстан арқылы өтеді. Көптеген пайдалы қазба мен кен
орындарын игеру үшін теміржол тармақтары салынған. Қазір ... ... ... ... кеңес одағындағы Ресей Федерациясы мен ... ... орын ... Қазақстан теміржол көлігі 1813 жылмен салыстырғанда 7,5
есе өсгі. Қазіргі теміржол желісінің негізі солтүстіктен оңтүстікке ... ... үш ... және ... ... ... өтетін
үш магистральдан кұралады.
Әдебиеттер.
1.Дүйсенов С. Қ. Географиялық белдеулер –ХБГ, 2001, N 4.
2.Полярлық координаттар. – Физика және география. 2005, N ... В. Г. ...... 1974 ... Г. ... карта туралы жалпы мәліметтер.-
5.География және табиғат –2006,N 2.
6.Коринский В.А. , Щенев В. А. , Душина И. В. – ... мен ... ... ... оқыту әдістері –География және табиғат. 2003, N
8.Сейсенов А. Географиялық карталарды оқыту. ... ... ... , N 3 ... әлеуметтік-экономикалық герграфиясы.-Алматы,1999.

Пән: Өнеркәсіп, Өндіріс
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
2 IAS халықаралық қаржы есептілігінің стандарты11 бет
Экономикалық дамудың жолдарын қарастыру47 бет
Қазақстанда өндеуші салалардың даму бағыттары32 бет
ҚР мал шаруашылығы базар байланыстарын қазіргі даму жағдайында малдардың өнімдерін өңдеудегі ерекшеліктер3 бет
Айтыс өнері31 бет
Бейнелеу өнері сабақтарында және сабақтан тыс үйірме жұмыстарында кескіндеме оқыту әдістемесі40 бет
Еңбек қорғау8 бет
Оқу-ағарту, ғылыми мекемелер мен өнер саласындағы мәдениетті қалыптастырудың алғышарттары45 бет
Ірі қара малының гигиенасы туралы ақпарат13 бет
Ауыл шаруашылығы нарығының жалпы бейнесі11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь