Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қалыптасуы

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 4

1. Кеңес үкіметі кезіндегі Қазақстан Республикасының Банк жүйесінің дамуы

1.1 Қазақстандағы банктік жүйенің даму тарихы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 5
1.2 Банк ұғымы мен мәні ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 9
1.3 Банк жүйесі және оның құрылымы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12

2. “Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қалыптасуы”

2.1 Банктік жүйеде реформа жүргізу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
2.2 Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің қызметтері мен операциялары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .16

3. Қазақстандағы болашақ банк жүйесінің дамуы
3.1 Қазақстан Республикасының Банк жүйесінің бүгінгі жағдайы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..20
3.2 Қазақстан Республикасындағы Банк жүйесін дамытудың негізгі жолдары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25

Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..28
Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...30
Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
Кіріспе
Алғашқы банкирлердiң түсiнiгi бойынша қозғалыссыз жатқан үлкен қаражат байлықтарды жинаудан гөрi, ақша қаражаттарын уақытша қолдануға немесе өз бетiнше сауда және басқа да кәсiпорын аша отырып, айтарлықтай пайда табуды өнiмдiрек көрген. Сонымен бiрге кепiл ретiнде әдетте кемелер және тауарлар, ал кей-кезде үйлер, құнды заттар және тiптi адамдар болған. Ежелгi банктердiң несиелiк операцияларымен бiрге бiрте-бiрте салымшыларға қызмет көрсету бойынша есеп дами бастады. Кез келген мемлекеттің экономикасында ірі кәсіпорындар,шағын және орта кәсіпкерлікпен қатар мемлекеттің дамуының негізі – банк жүйесінің қалыпты жұмыс істеуі екенін әлемдік практика көрсетуде.
Қазақстан экономикасының нарықтық экономикаға өтуi ақшаның, несиенiң және есеп айырудың рөлiнiң көтерiлуiнсiз мүмкiн емес. Нарықтық экономикада банктiк жүйе үш түрлi рөл атқарады;
Бiрiншiден, дамыған коммерциялық банктер төлемдер жүйесiн басқарады.
Екiншiден, банктер халық жинағын өндiрiстiк, коммерциялық ортаға бағыттайды.
Үшiншiден, банктер экономикалық жүйедегi ақшаның санын реттейдi.
Банктiк жүйе барлық мемлекетерде орталықтандырылған, жеке тұлғаның, тұтастай алғанда мемлекеттiң, достық қарым-қатынастағы елдердiң және халықаралық қаржы-несиелiк институттардың мүделерiн бiрiктiретiн жүйе болып табылады.
Қазiргi кезде Қазақстан халқының банк жүйесiне деген көзқарасы өзгердi, бұл халық ақшасының банктiк жүйеге құйылуының қарқынын күшейттi.
Сонымен қатар, қазiргi уақытта Қазақстаның қаржы жүйесi, соның iшiнде банктiк жүйе айтарлықтай экономиканың реформаланған және нарықтық секторы деп айтуға болады. Сондықтан да банктiк жүйенi толығырақ зерттеу, оның мәселелерiн анықтап және оларды шеше жолдарын ұсыну бүгiнгi күнде маңызды болып отыр.
Менiң бұл тақырыпты таңдауымның негiзгi себеб i- жоғарыда келтiрiлген банк жүйесiнiң маңыздылығы болып табылады. Бұл жұмыстың негiзгi мақсаты-банктiк жүйенiң мемлекеттiң экономикасының дамуындағы бар мәндiлiгiн көрсету, банктiк сектордың қызмет етуiндегi мәселелердi көрсету және оларды шешуiнiң және жетiлдiруiнiң жолдарын ұсыну болып табылады.
Курстық жұмыстың бiрiншi тарауын да мен банктiк жүйенiң сипаттамасы, яғни оның мәнi, түсiнiгi, элементтерi және банктiк жүйе қалыптасуының шетелдiк тәжiрибесi туралы жаздым.
Ал екiншi тарауда мен Қазақстан Республикасының банктiк жүиесiнiң қалыптасуына, яғни алғашқы кезде пайда болған банктерге және олардың қалыптасу жолдарына, сонымен қатар қазақстанның нарықтық құрылымдағы банк жүйесiне, яғни жүргiзiлген реформалардың нәтижесiне көңiл бөлдiм. Сонымен қатар, банк жүйесiн реттеуге, яғни қабылданған заңдар бойынша банктердiң мiндеттерiне және ҚР-ң. Банктiк жүйенiң даму проблемалары мен болашағына көңiл бөлдiм.
Курстық жұмыстың өзектілігі – Қазақстан банк жүйесінің қалыптасуы мен дамуын анықтау.
Курстық жұмыстың мақсаты – Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қалыптасуы мен дамуы ролін жүйелі түрде зерттеп, оларды дұрыс ұйымдастыру және банк жүйесін нақтылы талдау, банк жүйесінің қызметтерін жетілдіру мәселелерін анықтап, оларды әрі қарай дамыту мәселелері.
Курстық жұмыстың міндеттері – банк жүйесінің теориялық дамуының негіздерін зерттеу, Қазақстан Республикасында банктік жүйенің дамуын талдау, банктік жүйесінің даму перспективаларын анықтау.
Курстық жұмыстың пәні – ол Қазақстан Республикасының банк жүйесінің құрылымы мен дамуы болып табылады.
Курстық жұмыстың объектісі – банк жүйесі болып табылады.
Қазақстан Республикасының экономикасы, соның ішінде банк жүйесінің қалыптасуы мен дамуы, жоғарғы дәрежеде даму үстінде. Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 31 тамыздағы №2444 заңының 3-бабында Қазақстан Республикасының банк жүйесі туралы былай деп жазылған:
а) Қазақстан Республикасының екі деңгейлі банк жүйесі бар;
б) Ұлттық банк мемлекеттің орталық банкі болып табылады және ол банк жүйесінің жоғары (бірінші) деңгейіне жатады;
с) Қазақстан Республикасының заң актісімен белгіленген ерекше құқықтық мәртебесі бар Қазақстан Даму Банкін қоспағанда өзге банктердің бәрі банк жүйесінің төменгі (екінші) деңгейіне жатады;
д) мемлекетаралық банк – халықаралық шарт (келісім) негізінде құрылып, жұмыс істеп тұрған, құрылтайшылары Қазақстан Республикасының Үкіметі (немесе ол уәкілдік берген мемлекеттік орган) мен сол шартқа (келісімге) қол қойған мемлекеттердің үкіметтері болып табылатын банк.
Қазақстан Республикасының егемен мемлекет ретінде дамуы, оның экономикалық қауіпсіздігі, мемлекеттік басқару органдарының мемлекеттік кәсіпорындар мен мекемелердің үзбей және тиімді жұмыс істеуі елдің стратегиялық маңызы бар банк жүйесінің жай-күйі мен тұрақтылығына әрі орнықтылығын қамтамасыз ету мәселелеріне тікелей байланысты болады. Қазақстан Республикасының банк жүйесінің құрылуы өзіне тән біртұтастық және құрылымдық ерекшеліктерге байланысты болады. Осында иерархиялық, біртұтастық және құрылымдық сипаты мен мәні банк жүйесінің тиісінше қалыптасуына септігін тигізді. Қазақстан Республикасының қазіргі заманғы банк жүйесі өз ауқымындағы мемлекеттік банктік менеджмент мән-жайларымен ғана емес, сонымен бірге өзіндік (кооперативтік) басқаруға және ұйымдастыруға қабілеттілігімен ерекшеленеді. Бүгінде нарықтық талаптарға және халықаралық банктік стандарт ережелеріне сай жетілдірілген Қазақстан Республикасының банк жүйесіндегі барлық банктер бірыңғай кредиттік-қаржылық механизм ауқымында өзара іс-әрекеттері мен өздеріне тиесілі кәсіби қызметін, экономикалық-қаржылық банктік операцияларын жүзеге асыруда.
Біздің елдің банк жүйесі екі деңгейден тұрады:
a) Бірінші деңгейі егемен Қазақстанның орталық банкі болып табылатын Қазақстанның Ұлттық банкы тұрады.
b) Екінші деңгейлі банктер: мемлекетаралық банктер, резидент банктері, резидент емес банктер, шетелдік қатысуы бар Қазақстан Республикасы резидент банкі – аралас капиталы бар банктер құрайды.
Қазақстан Республикасының осындай нарықтық үлгідегі банк жүйесінің құрылуы және оның нормативтік құқықтық негіздерінің айтарлықтай қалыптасуы елімізде үзбей жүргізіліп жатқан экономикалық және құқықтық реформаның жемісті нәтижесіне жатады.
Барлық салалық банктер саланы қаржыландыру және ұзақ мерзімді несиелендірумен айналысады. Одақтас республиканың барлығында, соның ішінде Қазақстанда барлық банктердің республикалық мекемелері ұйымдастырылады. Бұның өзінде банк ісінің йымдастырылған принципі банктердің жоғарғы билік органдарына бағынуы қандай да бір жергілікті ережелерінің бекітілуіне жол бермеу сақталады.
Қолданға әдебиеттер тізімі

1. Дементьева А.«Қаржыгерлер мен студенттер: тең дәрежедегі диалог». Егемен Қазақстан, 2005 ж 25-мамыр.
2. Қазақстан банк жүйесі жинақ, тәуелсіздіктің 20 жылына арналған.
Ысқақов Ұзан Молдашевич 2012 жыл
3.http://kk.wikipedia.org
4. "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы " Қазақстан Республикасының Заңы (1995 ж. 31 тамыз № 2444)
5. Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы» Заңы
6. Көшенова Б. «Ақша, несие, банктер, валюта қатынастары» Алматы: «Экономика», 2000ж
7. http://www/zox.kz
8. «Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі туралы» Заң
9. http://www.nationalbank.kz
10. Ақша, несие, банктер теориясы: Оқулык. — Алматы: Жеті жарғы, 2011. — 368 бет.
11. http://kk.wikipedia.org
12. Жұмабайқызы Г. «Банк елге делдалдық қызмет көрсететін кәсіпорын». Жас алаш 2003 ж 17-наурыз.
13. about:blank
14. http://www.AFN.kz, Банковский сектор. Сведения о собственном капитале, обязательствах активах.2006,2007,2008, 2009,2010,2011,2012.
15. http://www. KZRaiting.kz 2007, 2008.
16. ://ru.wikipedia.org, «Банки Казахстана».
17. http://Aef.kz. Курбенов М. «Перспективы развития посткризисного мира»
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе....................................................................................................41. Кеңес үкіметі кезіндегі Қазақстан Республикасының Банк жүйесінің дамуы
1.1 Қазақстандағы банктік жүйенің даму тарихы....................................................51.2 Банк ұғымы мен мәні............................................................................................91.3 Банк жүйесі және оның ... ... ... банк ... ... Банктік жүйеде реформа жүргізу.......................................................................142.2 Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің қызметтері мен операциялары.............................................................................................................163. Қазақстандағы болашақ банк жүйесінің дамуы3.1 ... ... Банк ... ... ... ... Республикасындағы Банк жүйесін дамытудың негізгі жолдары......................................................................................................................25Қортынды..................................................................................................................28Қолданылған әдебиеттер тізімі...............................................................................30Қосымшалар...............................................................................................................31
Кіріспе
Алғашқы банкирлердiң түсiнiгi бойынша ... ... ... қаражат байлықтарды жинаудан гөрi, ақша қаражаттарын уақытша қолдануға немесе өз бетiнше ... және ... да ... аша ... айтарлықтай пайда табуды өнiмдiрек көрген. Сонымен бiрге кепiл ретiнде ... ... және ... ал кей-кезде үйлер, құнды ... және тiптi ... ... ... ... ... операцияларымен бiрге бiрте-бiрте салымшыларға қызмет көрсету бойынша есеп дами бастады. Кез келген мемлекеттің экономикасында ірі ... және орта ... ... ... ... ... - банк жүйесінің қалыпты жұмыс істеуі екенін әлемдік практика көрсетуде.
Қазақстан экономикасының ... ... өтуi ... ... және есеп ... рөлiнiң көтерiлуiнсiз мүмкiн емес. Нарықтық ... ... жүйе үш ... рөл ... ... ... банктер төлемдер жүйесiн басқарады.
Екiншiден, банктер халық жинағын өндiрiстiк, ... ... ... банктер экономикалық жүйедегi ақшаның санын реттейдi.
Банктiк жүйе ... ... ... жеке ... тұтастай алғанда мемлекеттiң, достық қарым-қатынастағы елдердiң және халықаралық қаржы-несиелiк институттардың мүделерiн бiрiктiретiн жүйе ... ... ... ... ... банк ... ... көзқарасы өзгердi, бұл халық ақшасының банктiк жүйеге құйылуының қарқынын күшейттi.
Сонымен ... ... ... ... ... жүйесi, соның iшiнде банктiк жүйе айтарлықтай экономиканың реформаланған және ... ... деп ... ... ... да ... жүйенi толығырақ зерттеу, оның мәселелерiн анықтап және оларды шеше ... ... ... күнде маңызды болып отыр.
Менiң бұл тақырыпты таңдауымның негiзгi себеб i- жоғарыда келтiрiлген банк жүйесiнiң маңыздылығы болып табылады. Бұл ... ... ... жүйенiң мемлекеттiң экономикасының дамуындағы бар мәндiлiгiн көрсету, банктiк сектордың қызмет етуiндегi мәселелердi көрсету және оларды шешуiнiң және жетiлдiруiнiң ... ... ... ... ... ... ... да мен банктiк жүйенiң сипаттамасы, яғни оның мәнi, ... ... және ... жүйе ... ... ... туралы жаздым.
Ал екiншi тарауда мен Қазақстан Республикасының банктiк жүиесiнiң қалыптасуына, яғни алғашқы кезде пайда болған банктерге және ... ... ... ... ... ... ... құрылымдағы банк жүйесiне, яғни жүргiзiлген реформалардың ... ... ... ... ... банк ... реттеуге, яғни қабылданған заңдар бойынша банктердiң мiндеттерiне және ҚР-ң. Банктiк жүйенiң даму проблемалары мен болашағына көңiл ... ... ... - ... банк ... ... мен ... анықтау.
Курстық жұмыстың мақсаты - Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қалыптасуы мен дамуы ролін жүйелі түрде зерттеп, оларды дұрыс ұйымдастыру және банк ... ... ... банк ... ... жетілдіру мәселелерін анықтап, оларды әрі қарай дамыту мәселелері.
Курстық жұмыстың міндеттері - банк жүйесінің ... ... ... ... ... Республикасында банктік жүйенің дамуын талдау, банктік жүйесінің даму перспективаларын анықтау.
Курстық жұмыстың пәні - ол ... ... банк ... құрылымы мен дамуы болып табылады.
Курстық жұмыстың объектісі - банк жүйесі болып табылады.
Қазақстан Республикасының ... ... ... банк ... ... мен дамуы, жоғарғы дәрежеде даму үстінде. Қазақстан Республикасының 1995 жылғы 31 ... №2444 ... ... ... ... банк жүйесі туралы былай деп жазылған:
а) Қазақстан Республикасының екі деңгейлі банк жүйесі бар;
б) Ұлттық банк мемлекеттің орталық банкі ... ... және ол банк ... жоғары (бірінші) деңгейіне жатады;
с) Қазақстан Республикасының заң актісімен белгіленген ерекше құқықтық мәртебесі бар Қазақстан Даму Банкін қоспағанда өзге банктердің бәрі банк ... ... ... ... ... мемлекетаралық банк - халықаралық шарт (келісім) негізінде құрылып, жұмыс істеп тұрған, құрылтайшылары Қазақстан Республикасының Үкіметі ... ол ... ... ... ... мен сол шартқа (келісімге) қол қойған мемлекеттердің үкіметтері ... ... ... ... ... мемлекет ретінде дамуы, оның экономикалық қауіпсіздігі, мемлекеттік басқару органдарының мемлекеттік кәсіпорындар мен мекемелердің үзбей және тиімді жұмыс істеуі елдің ... ... бар банк ... жай-күйі мен тұрақтылығына әрі орнықтылығын қамтамасыз ету мәселелеріне ... ... ... ... ... банк ... құрылуы өзіне тән біртұтастық және құрылымдық ерекшеліктерге ... ... ... ... ... және ... сипаты мен мәні банк жүйесінің тиісінше қалыптасуына септігін тигізді. Қазақстан Республикасының қазіргі ... банк ... өз ... ... ... ... мән-жайларымен ғана емес, сонымен бірге өзіндік (кооперативтік) басқаруға және ... ... ... Бүгінде нарықтық талаптарға және халықаралық банктік стандарт ережелеріне сай жетілдірілген Қазақстан Республикасының банк жүйесіндегі барлық банктер ... ... ... ... өзара іс-әрекеттері мен өздеріне тиесілі кәсіби қызметін, экономикалық-қаржылық банктік операцияларын жүзеге асыруда.
Біздің елдің банк ... екі ... ... ... деңгейі егемен Қазақстанның орталық банкі болып табылатын Қазақстанның Ұлттық банкы тұрады.
b) ... ... ... ... банктер, резидент банктері, резидент емес банктер, шетелдік қатысуы бар Қазақстан Республикасы резидент ... - ... ... бар ... ... Республикасының осындай нарықтық үлгідегі банк жүйесінің құрылуы және оның нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... ... жатқан экономикалық және құқықтық реформаның жемісті нәтижесіне жатады.
Барлық салалық банктер саланы қаржыландыру және ұзақ мерзімді несиелендірумен айналысады. ... ... ... ... ... ... ... банктердің республикалық мекемелері ұйымдастырылады. Бұның өзінде банк ісінің ... ... ... ... ... ... бағынуы қандай да бір жергілікті ережелерінің бекітілуіне жол бермеу сақталады.
1. Кеңес үкіметі кезіндегі Қазақстан Республикасының Банк жүйесінің ... ... ... ... даму ... ... орта ... (VI - X ғғ.) сауданың дамуымен бірге ақша және сәйкесінше ақшалай қатынастар да дамыды. XIX ғасырдың басынан Қазақстнаға шетелдік және ... ... ... ... бұл ... ... ... қаржылық ресурстарын монополизациялады. Кеңсе үкіметті кезінде Қазақстаның банк жүйесі мүлдем болмады, себебі республика ... ... ... ... жүйесінің орталықтандырылған несие жүйесінің филиалдары мен бөлімшілері қызмет етті. Несиелік мекемелердің ішінен, әсіресе,деревнялардағы дәулетті адамдарға қызмет ... ... ... ... ... Ол қарыз - жайнақ кассалар мен несиелік серіктестерден тұрады. 1889 ж. Ресей үкіметі Омск қаласында Семей, Ақмола және ... ... ... ... ... үшін қазыналық палаталарды ұйымдастырды. Палатаның міндеті мынада болды: сауданы бақылау, қазынашылықтарды басқару, мемлекеттік табыстар бойынша ... ... ... ... банк ... ене ... және оның ... несиелік жүйенің құрылуы XIX ғасырдың аяғында басталды. Қазақстаның несиелік жүйесі, Ресей империясының несиелік ... бір ... ... ... банктің бөлімшілерінен, акционерлік комерциялық банктерден, несиелік кооперациялардан және де басқа да шағын несие мекемелері құрылды. ... ... ... ... ... тереториясында оның мекемелері пайда бола бастады. Ресей ... ... ... ... Уральскта (1876ж.), Петропавлск (1886ж.), Семейде (1887.), Верныйда (1911ж.) ашыла бастады. Ресей мемлекеттік банкінің мекемелерінің ашылуынан кейін Қазақстан тереториясында коммерциялық банктер ... бола ... ... ... банк жүйесінің қалыптасуы Қазақстанның тәуелсіздігі жарияланғаннан кейін шыққан банктік қызметті реттейтін бірінші заң пайда болуынан басталды деп айтуға болады. Қазақстанның банк ... ... мен ... төрт ... ... ... (1988-1991жж) дайындық кезеңі. Бұл кезең банк жүйесінің қалыптасуының негізгі процестеріне дейін басталды, салалық банктер қайта ... ... ... ... ... ... банк жүйесі алты банк арқылы қалыптасты: Мемлекеттік банк, Сыртқы экономикалық банк, ... ... ... ... ... ... және ... банкі. Бұл мелекеттік банктер Қазақстанның екі деңгейлі банк ... ... ... ... ... ... негізінде бірінші жеке коммерциялық банктер құрылды.
Екінші кезең (1992-1993 жж) банк жүйесінің жоғары инфляция ... (1992 жылы - 125%, ... - 2500%) ... ... ... Осы кезеңдегі өндіріс қатысушыларының алатын табыстары шығындардың өсуін жауып үлгермейтін. Елдегі қалыптасқан банк жүйесі Ұлттық банк тарапынан бақылаудың әлсіздігімен, ... ... ... және ... ... ... ... талаптардың әлсіздігімен сипатталды. Осындай жағдайлар көптеген бір күндік банктердің пайда болуына себеп ... ... саны күрт өсіп 1993 жылы ... саны ... асып ... Екінші кезеңдегі келесі өзгерістердің бірі - ... ... ... ... яғни ... ... ... шығарылып, ұлттық валюта - теңге еңгізілді. Сол уақыттан бері 15 қараша Қазақстандық ... күні ... ... ... (1994 -- 2003 гг.) - Қазақстанның банктік жүйесінің дамуындағы ең ұзақ ... ... ҚР ... ... банк құру ... ... күшейтті (жарғылық капитал бастапқыда 500 тыс. АҚШ доллары болып, кейін ол 2 млрд. тенгеге көбейді - ... ... ... ... тек ... ... ... керек болды және пруденциалдық (реттейтін) нормативтер еңгізілді. Мемлекет меншігіндегі Қазақстанның Даму банкі ... ете ... ... Даму банкі (ҚДБ) - 2001 жылдың сәуірінде құрылды, еврооблигацияларды орналастырудан (қарыздық бағалы қағаздар) және республикалық және ... ... ... құралдарды орта және ұзақ қаржыландыруға бағыттады. Қазақстанның Даму банкінің тартылған ресурстары қарыз несиелер ... ... ... сонымен қатар Тұрғынүйқұрылысжинақ банкінің иесі. Бұл несиелік институттың негізгі қызметі - ұзақ мерзімді әлеуметті мағналы жобаларды қаржыландыру.
Үш жыл ... бұл ... 50 ... ... ... қаржыланды, жалпы сомасы 800 млн долл., жобаның орта мерзімі 9,5 жыл және ... ... ... ... 9,7% (орташа нарықтық 35-тен 21%-ке дейін).
Тұрғынүйқұрылысжинақ банкі 2003 жылы құрылып тұрғын үй құрылысын орта және ұзақ несиелеу қызметін атқарады. Оның ... ... ... яғни ... ... шот ашып және ... құнынан 50% - ті жинап, жетпеген сомаға несие ала алады.
Банк жүйесін ары қарай нығайтуға ... ... ... ... есеп берудің халықаралық стандарттарына көшіру Бағдарламасы бағыттады. Ол 1996 жылдың желтоқсанында қабылданды.
Бұл бағдарламаға сәйкес барлық қызмет ... ... 2000 ... ... ... ... жеткіліктігі, өтімділігі, активтер сапасы, менеджмент деңгейіне, бухгалтерлік есеп ... ... ... ... сай келу керек.
Бағдарламаны іске асыру жылдары банктердің саны қаржылық жағдайы төмен банктер есебінен тез ... ... ... ... ... ... Қазақстанның банктік және қаржылық жүйесі өзінің тұрақтылығын көрсетті, алайда ресейлік қаржы дағдарысы салдарының әсері ... ТМД ... ... Қазақстан бірінші болып тәуелсіз несиелік рейтинг алып, оны позитивті деңгейде ұстап тұрды. 1999 жылы банк ... ... ... келуін қамтамасыз ету мақсатында депозиттерді кепілдендіру жүйесі құрылды. Жүйеге қатысушы банктер еріксіз таратылған жағдайда жеке тұлғалардың салымдарын ... ... ету ... ... ... 1999 ... желтоқсанында депозиттерді өтеудің күрделі сызбасы қолданылды, яғни өтеудің регрессивті түрі, сомасы 200 000 тенгеден басталатын. ... ... (2004 ... - осы уақытқа дейін) Қазақстанның банк жүйесінің ары қарай дамуы және әлемдік қаржы нарығына интеграциялану ... деп ... ... бұл ... ... ... (2004-2008 жж.) және дағдарыстан кейінгі (2009 жылдан осы уақытқа дейін) кезеңдерге бөлуге болады. 2004 жылы қаржы нарығында мемлекет ... ... ... нарығын және қаржы ұйымдарын реттеу және қадағалау бойынша Агенттілігі атты жаңа реттеуші орган ... ... 2011 ... ... ҚР ... ... бұл ... өзіне қайтарып алды. Банктік жүйе белсенді дамып, жақсы нәтижелер арқылы ... ... ... ... негіз болды. Сонымен бірге осы кезең қаржы ... ... ... даму ... дайындап, қабылдаумен байланысты. Концепцияның басты мақсаты - қаржы жүйесінің алдындағы стратегиялық міндеттер мен ... ... ... ... ... ... ... жылы осы жылы аккредитацияланған Қазақстанның Қаржыгерлері Ассициациясы құрылды (ҚҚА), 2008 жылы аккредитациялауды қайта өтті. Заңға сәйкес Ассоциация ... ... ... ... және ... ұйымдарын реттеу және қадағалау Агенттігінің эксперттік кеңесінің құрамына ұжымдық мүше ретінде кіреді. Қаржылық қадағалау агенттігінің экспертті кеңесі Агенттілікпен дайындалған ... - ... ... ... қарастыратын кеңестік орган. Нормативтік - құқықтық актілердің барлық жобалары Ассоциацияда міндетті экспертизадан өтеді. Ассоциацияның эксперттік бағасының ... ... ... ... қаралып, қажет болған жағдайда жобаларды жөндеу бойынша шаралар қолданылды.
2007 жылдан бастап депозиттерді кепілдендіру жүйесінің қатысушы банктерімен күнтізбелік ... ... ... ... ... ( ... ... ставкаларына сәйкес жүргізіледі. жүйесі банктердің тәуекелдерін алдын-ала бағалауға мүмкіндік ... ... ... құрал болып табылады. Егер 2007 жылға дейін банктер ... ... ... ... ... ал 2007 жылдың 1-ші сәуірінен бастап тәуекелдік көрсеткіштері жоғары банктер күнтізбелік жарналарды ... ... ... төлейді. Банк жарнасының ставкасы оның қаржылық тұрақтылығына, банкті тарату тәуекелінің дәрежесіне ...
... ... 2004 ... 6 ... заңы ... ... Банктер міндетті түрде берілген кепілдер, кепілдіктер, шартты және мүмкіндікті міндеттемелер бойынша несиелік бюроға ақпарат беруге тиіс болды.
Егер 2006 жылы ... 34 ... ... ... және ... Даму ... қызмет жасаған болса (бұлардың 16-сы шетел капиталының қатысуымен, 2-уі - мемлекеттік мамандандырылған банктер және а 17-сі ... ... ... ал 2008 жылы - 37 ... ... банк ... етті.
Қазақстанның банктік жүйесінің дағдарыстан кейінгі даму кезеңі (2009 жылдан осы уақытқа дейін) әлемдік қаржы дағдарысының әсерімен және оны ... ... 2009 ... ... ... ... ... негізгі факторлар Қазақстанның экономикалық өсуінің төмендету қауіпі және қаржы ... ... ... қалу ... ҚР ... мен ... ... дағдарыс салдарын жою бойынша шаралардың дер кездігі Қазақстанның қаржы ... ... ірі ... ... төмен шығындармен сақтап қалуға мүмкіндік берді. Біріккен шаралар кешені банк секторындағы жүйелі тәуекелдерді төмендету және банк жүйесінің тұрақты ... ... ... ету ... провизиялардың адекватты деңгейде болуы бойынша 2009 жылдың негізгі міндеттерін іске асыруға бағытталды. Жүйе құрушы екі банкке ... АҚ және и АҚ ... ... Бұл екі ... сыртқы міндеттемелерін қайта құрылымдау процедуралары жүргізіліп, олардың жалпы қаржы жүйесіне негативті әсері шектелді. Сонымен ... ... ... ... ... ... көмегі , акционерлік қоғамдарына көрсетілді.
Миниамлды резервтер талаптарын ... ... ... ... ... және ... ... өтімділікпен қамтамасыз етуге қосымша құралдар берілді. 2009 ... ... ... ... Ұлттық банкі ЕДБ үшін минималды резервтік талаптар нормативтерін кезекті түрде ... ... ... ... 2% ден ... ... ... бойынша - 3% -тен 2,5% ке дейін). 2009 жылдың қарашасынан бастап сыртқы міндеттемелерді ... ... ... ... үшін ... ... талаптардың бөлек нормативтері бекітілді - 0% банктің ішкі және басқа да міндеттемелері үшін.
2009 жылдың 1-ші ... ... ... Ұлттық Банкінде құралдар сақтайтын ЕДБ үшін сыйақылар 0,5%-ке төмендеп, кәзіргі кезде банктер депозиттері бойынша ресми ставка 1% - ті ... Бұл ... ... ... ... секторын несиелеуді кеңейтуге мәжбүрлеуге бағытталған еді.
Банктік операциялардың кейбір түрлерін жүргізетін ... ... ... ... мақсатында 2009 жылдың 29 сәуірінде меншікті капитал есебін және меншікті капитал жеткіліктігінің коэффициенттерін халықаралық тәжірибені ескеру арқылы ... ... ... 2). ... бірге акционерлік капиталдың төменгі мөлшері бойынша талаптар өзгеріп, ірі қалаларда жаңадан ашылатын банктерге 5 млрд.тенге (2011 жылдың 1 ... ... ... капиталдың ең төменгі мөлшері көбейді).
Кәзіргі кезде салымдарды кепілдендіру және сақтандыру Қорының бір салымшыға өтелетін ең жоғарғы өтемақысы - жеке ... ... ... бойынша 5 млн.теңге, бұдан былай экономикадағы өзгерістерге байланысты өтемақы көлемі қайта қарастырылады.
2011 жылдың 1-ші қаңтарына банктік сектор екінші деңгейдегі 39 ... ... ... ... банктердің активтері жылдың басынан 480,7 млрд. тенгеге немесе 4,2%-ке өсті, банктік қарыздар және операциялары 572,8 млрд. тенгеге немесе 5,9 %-ке ... ... ... 799,0 ... тенгеге немесе 20,0%-ке төмендеген. Екінші деңгейдегі банктердің жиынтық міндеттемелері 2010 жылдың басынан 1821,5 млрд. тенгеге ... ... ... ... ... ... тұлғалардың салымдары 507,9 млрд. тенгеге немесе 12,5%-ке көбейген. 2009 жылдың 1-ші маусымынан ... ... ... жаңа ... ... ... өзгертулер еңгізілді (k1-2). 2011 жылдың 1-ші қаңтарына екінші деңгейдегі банктердің меншікті капитал көрсеткіштері келесідей: k1-1 - 0,117, k1-2 - 0,136, k2 - 0,180. ... ... ... ... ... 2012 ... 1 ... - 0,08 - ден кем емес, 2013 жылдың 1 шілдесінен - 0,09 - дан кем ... ... ... Заңды іске асыру бойынша Қазақстан Республикасының қаржы ... және ... ... ... және ... ... 2009 жылдың наурызында ислам банктері бойынша нормалар мен лимиттерді бекіту жайлы үкімі қабылданған (банктердің жарғылық және меншікті капиталының ең ... ... ... ... ең ... мөлшері, банк құралдарының ішкі активтерге орналастыру бойынша талаптар). Осылардан басқа ислам банктері үшін осы ... ... ... ... ... отырып пруденциалдық нормативтер бекітілген, мысалы: бір қарыз алушыға келетін тәуекелдің жоғары мөлшері, өтімділік коэффициенттері, ашық валюталық позиция лимиттері, банктің негізгі ... және ... ... емес ... ... ... мөлшері, банктердің Қазақстан Республикасының резиденттері еместер алдындағы міндеттемелеріне капитализациясы.
Екінші деңгейдегі банктер банктік қызметті келесі банктік операциялар ... ... ... ... ... және жеке тұлғалардың банктік шоттарын ашу және жүргізу; қарыз, кассалық, аудару, есептеу, сенім, сейфтік, ломбардтық, ... ... ... ... ... және т.б. Тікелей банктік операциялармен қатар банктер арнайы банктік ... ... ... банктік әдебиетті, меншікті және кепілдегі мүлікті өткізу, кеңестер беру қызметтерін іске асырады. Заңға сәйкес Қазақстанда ... ... ... ... ... жүргізе алмайды. Тауарларды сату-сатып алу, сауданы ұйымдастыру, туризм қызметі және т.б.
Банктер ҚР территориясында және басқа елдерде ... ... ... ... ... ... Банк ... лицензия 2004 жылға дейін ҚР Ұлттық банкімен берілетін, 2004 жылдан бастап ҚР ҚҚА, ал ... - ... ... Ұлттық банкке берілді. Қазақстанда банктер тек қана ... ... ... ... ... ... оның акционерлерінің құралдары есебінен қалыптасады. [2]
1.2 Банк ұғымы мен мәні
Банк ... banko - ... - ақша ... мен ... ... ... ... мемлекеттер, кәсіпорындар (фирмалар), мекемелер және жеке адамдар арасындағы өзара төлемдер мен ақшалай есеп айырысуда делдалдықты ... ... ... ... бір ... айнымаға қосу, ақша мен құнды қағаздар шығару, ... ... ... түрлі опреациялар жасау және басқа да қызметтер атқаратын қаржы мекемесі. [3]Банктің пайда болуы мен ... ... - ақша ... дамуымен тығыз байланысты. Банктер кәсіпорындардың, фирмалардың, компаниялардың, сонымен қатар тұрғындардың ... ... бос ... ... ... қажет етушілерге өсіммен уақытша кредит беру арқылы қаржы мұқтаждығын өтейді. Сөйтіп, Банктер арқылы қызмет атқарып ақша ... ... ... ... жаңа талап пен міндеттемені қалыптастырады. Міндеттеме мен талаптың пайда болу процесі қаржылық - делдалдық ... ... ... ... Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы " ... ... Заңы (1995 ж. 31 ... № 2444) ... ... - банк қызметің жүзеге саыруға құқылы коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлға. Банктің ресми мәртебесі заңды тұлғаны әділет органдарында банк ... ... ... және банк операцияларын жүргізуге қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдарды реттеу және ... ... ... органның лицензиясы болумен белгіленеді. [4]
Кейбір ғалымдардың пікірінше, алғашқы банктер капитализмнің мануфактура ... және ен ... ... ... ... ... Генуя) XIV -- XV ғасырларда пайда болған.Олардың еңбектерінде ... ... ... ... ... ... ... ерте кезеңінде, яғни тауар - ақша қатынастарының дамуына байланыссыз, ақша айналысын реттеу үшін ... ... ... ... ... ... банкті одан ерте мерзімде - феодализм тұсында пайда болған деп ... Олар ... ... ... ... ... делдалдық қызметінің қажеттігінен пайда болған делінеді.
Банктер ... ... ... ... ... ... саудагерлердіңақшалай салымдарын қабылдап, оларды әртүрлі елдің ақшаларына айырбастауға маманданып отырған. Уақыт ете келе, айырбастаушылар бұл ... ... ... ақша ... ... ... ... алу үшін пайдалана бастайды. Сөйтіп, айырбастаушылар біртіндеп банкирлерге айналады.
Біздің түсінігімізде, банк ұғымы айырбастаушылардың және олардың айырбас ... ... ... ... банктердің Италияда пайда болу себебі, оның сол уақыттардадүниежүзілік сауда ... ... ... әр ... ... мен ... сол елге қарай ағылып, банкирлердің сауда операцияларына тікелей қатысуына байланысын ... ... ... зор ақша ... қозғалыссыз жатуға болмайтынын, оларды уақытша пайдалануға беріп, пайда табу қажеттігін түсінеді.
Ежелгі банктер несиелік операцияларын жүргізумен қатар ... ... ... есеп ... ... де көрсетті. Есеп айырысулар банктердегі салым иелерінін. бір ... ... бір ... ... арқылы жүргізілді.
Банк қызметтерінің қолайлылығы іскер адамдардың назарынан тыс ... ... ... ... ... ... ... ез кезегінде клиенттер арасында жасалатын келісімшарттарды құруда сенім қызметтерін көрсетіп, сауда-саттықта делдал қызметін атқарды. Есеп ... ... ... ... ... ... банктік билеттерін шығарды. Олар толық құнды ақшалармен қатар айналыста жүрді. Ағылшын елінде алғашқы акционерлік банк -- ... ... 1694 жылы ... ... банкнота шығаруға құқық алады.
Әрине, мұның бәрі алғашқы банктердіңкапитализімнің ... ... , ... ... ... ... ... куәландырмайды. Мұндағы несие беруші мен қарыз алушылардың болуы банктердің пайда болуының тек алғышартын ғана ... осы ... ... ... ... жағдайларында банкке айналғаны таңғалдырады. Сонымен бізге белгісіз болатын келесі бір нәрсе -- бұл ... жеке ... мен ... ... ... ... ... несие бойынша несиелік қатынастың бір тарабы жеке тұлға емес, несиелік мекеменің қалай болғаны түсініксіз ... ... ... банк және ... құқының нормалары болған. Осы нормаларға сәйкес, б.э.д. III ғасырда айырбас ісіне мамандандырылған Римдік банкирлерді кумулияр деп ... ... ... ... ... рұқсат етілмеген. Тарихшылардың айтуынша, Ежелгі Вавилон банктері тек қана несиеберіп қоймай, сондай-ақ жер Төлімшелерін сатып алу-сату, және ... да ... ... ... ... туралы қарастырғандар оның мәнін ашуға жақындайды, бірақ та ... ... Мәні әлі де ... ... болып қала бермек.
Банктік мекемелердің кызметі сан алуан. Қазіргі қоғамда банктер әр ... ... ... ... ... ... шаруашылығын қаржыландыру, бағалы қағаздарды сатып алу-сату, кей жағдайларындаделдалдық мәмілелер мен мүлікті басқаруға байланысты қызметтержүзеге ... ... ... екі ... ... ... болады: заңи және экономикалық Бірінші жағдайда , ең бастысы түсініктің маңызы артады. Олардың қатарына банк қызметі ... ... ... операциялар тізімі жатады.
Қай жағынан алсақ та банктің мәнін заңтұрғысынан карау жеткіліксіз болып табылады. ... ... ... оның ... ... қатынасын білумен ғана шектелмейді. Банктің мәнін, оған рұқсат ... ... ... заң, ... оны ... ... жағы және банктің жаратылысы анықтайды.
Банктің мәнін талдағанда оның ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу) жоққа шығаруға болмайды. Жалпы, кез келген құбылыстың мәнін танып білуде, оның қандай операцияларды орындайтыны немесе орындағандығы туралы сұраққа ... ... ... шамалы, бұл жерде ең бастысы, оның сапасына және басқа институттардан өзара айырмашылығын мән берген ... ... ... ... ... айырмашылығына байланысты қарастырсақ, банк ерекше өнім шығарумен айналысатын кәсіпорын болып саналады. КСРО тұсында кәсіпорын ретінде тек фабрика зауыт, немесе ... өнім ... ... ... түсінілген. Бірақ экономиканың басқада буындарына деген атақты иеленуге ешқандай да тыйым салынбаған.
Ежелгі ... деп ... да бір ... немесе қызметпен айналысатын субъектіні айтқан. Сондықтан да белгілі бір қызметпен айналысатын банк ... ... деп ... ... дұрыс зат. Мұнымен біз нүкте қоюға тиіс емеспіз, себебі -- бұл біздің ойымыздағының бәрін толығымен ... ... ... ... ... ... ... оның несие беруінен байқалады. Оның негізгі өнімі болғандықтан, банкті -- деп ... банк ... ... ... ... ... да байланысты ажыратылады. Ол тек қана акциялар мен басқа да бағалы қағаздар шығарып қоймайды, сол ... ... ... ... ... ... алу және сақтауға байланысты операцияларды жасайды.
Банкті сауда, делдал кәсіпорыны десе болады. Жалпы, банктің саудамен ... ... ... ... да, банктер де ресурстарды сатып алып, оларды сатумен айналысады.
Сауда кәсіпорыны да өз ... ... ... яғни ол да ... ... қызметтерін көрсетеді. Мысалы ірі сауда кәсіпорындары да банк сияқты белгілі мөлшерде ақшалай немесе заттай несие беруі мүмкін. ... ... ... іргелі айырмашылығын оның негізінен байқауға болады. Банктің негізі деп оның басты өнімі -- несие ісі ... ... ... -- бұл ерекше өнім шығарумен айналысатын кәсіпорын немесе қолма-қол және қолма-қолсыз ақшада төлем ... ... ... ... ... ... ... табылады.
Заңнын, 1-бабына сәйкес, . [5]
Банктік қызмет -- бұл банктік ... ... ... ... ... ... ... заңның 30-бабына сәйкес банктік операцияларға мыналар жатады:
* заңды тұлғалардың депозиттерін қабылдау, банктік шоттарын ашу және ... жеке ... ... ... ... шоттарын ашу және жүргізу;
* банктердің және банктік ... ... ... жүзеге асыратын ұйымдардың корреспондентік шоттарын aшy және жүргізу;
* заңды және жеке тұлғалардың металдық шоттарын ашу және жүргізу;
* кассалық ... ... мен ... қабылдау, беру, қайта санау, айырбастау, ұсату, сорттау, қаптау және ... ... ... және жеке ... ... ... байланысты тапсырмаларын орындау;
* есепке алу операциялары: заңды және жеке тұлғалардың вексельдерін және өзге борыштық міндеттемелерін ... алу ... );
* ... операциялар: ақы төлеу, мерзімін белгілеу және қайтару шартымен ақшалай нысанда несиелер ... ... және жеке ... оның ... ... банктердің тапсырмаларына байланысты, олардың банктік шоттары бойынша есеп айырысу операцияларын ... ... ... операциялары: сенім білдірушінің тапсырмасы бойынша және оның мүддесіне сай, ақшасын , құйма бағалы металын және бағалы қағаздарын ... ... ... ... ... ... және ... сондай-ақ олар бойынша өзара есепке алу операцияларын жүргізу және клирингке қатысушылардың таза ұстанымын анық- ... Банк ... және оның ... ... жүйесі - банк операцияларының біріңғай ұлттық немесе халықаралық жүйесіне біріктірілген банкілердің жиынтығы, яғни бір - ... және ... ... ... байланысты банкілердің жиынтығы. Бір жүйедегі банкілер несие, есп ... ... мен ... ... ... асырады, нормативтік актілерімен реттеледі. Банкік жүйе нарық экономикасының ең қажетті және бөлінбейтін ... ... жүйе ... ... ... ... ... халықтың сақтаған ақшалар мен шаруашылық әреті негізінде босайтын ақша құралдарын тартып, оны уақытша несие алушыларға береді, ақша есептеулері мен ... ... өзге де ... ... ... ... сол арқылы өндіріс тиімділігіне оның әсерін тигізеді. [6]
Қазақстан респбликасының қазіргі банк жүйесінің құрылуы 1990 жылы ... ... ... ... ... ... бастау алады. Заңға сәкес республикада екі деңгейлі банк жүйесі құрылды:жоғары (бірінші) деңгейдегі банк ─ ҚазКСР-ның Мемлекеттік банкі және ... ... ... банк ─ ... ... жүйесі.
Мемлекеттің несие жүйесінде коммерциялық банктердің алатын орны өте зор. Олардың міндеті ақша ... мен ... ... ... ... қамтамасыз ету, өнеркәсіп мекемелерін, мемлекет пен халықты несиелеу, халық шаруашылығына қор жинау үшін ... ... ... ... ... ... атқаратын қызметтері:
· Ақша қаражаттарын шоғырландыру және тарту;
· Несие беру;
· Шаруашылықтармен есеп және ... ... ... ... ... ... Бағалы қағаздарды шығаруды және орналастыруды ұйымдастыру;
· Сенімхат ... ... ... ... ( яғни траст операциясын жүргізу);
· Клиенттерге кеңес беру.[7]
Банктердің экономикадағы маңызын олардың олардың атқаратын операциялары анықтайды. Коммерциялық ... ... ... мына ... ... ... (қаражат тарту); актив (қаражатты орналастыру); комиссиялық-делдалдық (клиенттің тапсырысы бойынша комиссиялық ақылы) және ... ... ... ... ... ... ... мекемелерінің арасындағы бәсеке күшейе түсуде. Бәсеке банктердің жаңа қызмет түрлерін іздестіруге, клиенттерге ұсынатын қызмет түрлерін өсіруге және ... ... ... жақсартуға ынталандырады. Сондықтан қызмет нарығындағы өз орнын ... үшін олар ... тән емес ... батыл меңгеріп, қаржылық кәсіпкерлікте кең қолдануда.
1-ші ... ... ... банктердің Депозиттік құрлымын көре аламыз.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... соң КСРО Мембанктің Республикалық Кеңесінің негізінде 1990 жылдың желтоқсанында алғашқыда Қазақстанның мемлекеттік банкі ретінде құрылып, ал 1995 ... ... ... Ұлттық банкі деп аталады.
Қазақстан Республикасының Ұлттық банкі Қазақстан Республикасының Орталық банкі болып табылады, Қазақстан Республикасының банк жүйесінің жоғары ... ... ... ... ... ... Президентінің 1995 жылғы 30 наурыздағы Заң күші бар Жарлығы бойынша жүргізеді және осы ... сай ... есеп ... ... ... Ұлттық банк өз қызметінде Қазақстан Республикасының Конституциясын және басқа заңдарды , халықаралық шарттар мен келісімдерді басшылыққа алады.[8]
Қазақстан ... ... ... ... ... ... және тағы ... банктермен қарым-қатынаста, халықаралық банктер мен басқа да қаржы-несие ұйымдарында Қазақстан Республикасының мүддесін білдіреді. Ұлттық банк пен оның ... ... ... және ... соның ішінде кеден бажының барлық түрлерін төлеуден босатылады.
Қазақстан Ұлттық банкі заңды тұлға болып табылады, оның дербес ... ... және өз ... ... ... ... ... құрайды.
Ол республиканың кез-келген жерінде және одан тыс жерлерде өзінің басқармасын және басқа да бөлімшелерін ... ... бар. Өз ... ... ... ... ... жүргізеді.
Қазақстанның Ұлттық банкінің негізгі міндеті Қазақстан Республикасы ұлттық валютасының ішкі және сыртқы тұрлаулылығын қамтамасызету болып табылады.Қазақстан ... ... ... ақша көлемінің мөлшерін реттеу жолымен мемлекеттік ақша-несие саясатын жүргізеді, банкноттармен тиындардың бірден бір ... ... ... ... аумағында банктер, еншілес банктер ашуға рұқсат береді. Банктердің, сондай-ақ шет ел валютасын ... алу, сату және ... ... ... асыратын ұйымдардың қызметін қадағалайды және оларға пруденциалдық нормативтерді белгілейді. Ресми ставкаларды ... ... ... проценттік ставкалары деңгейін реттеуді жүзеге асырады.[9]
Қорыта айтқанда, ... ... ... ... ... ... ... Мемлекет пен басқа банктерге несие берген кезде ол несиелік айналым құралдарын шығарып, үкіметтік міндеттеме шығару және оны ... ... ... ... әсер ... Бұл орталық банктің банктік жүйедегі алатын ерекше орнын айқындап, сонымен ... ... ... ...... ... қызметін орындауға объективтік алғы шарттар жасайды.
Ұлттық Банк мемлекеттің орталық банкі ретінде Қазақстан Республикасының әлемдік шаруашылық ... ... кіру ... тартылған. Қазақстан Республикасы халықаралық қаржы ұйымдарының тұрақты мүшесі болып табылады. Ұлттық Банктің халықаралық қызметі мынада негізгі ... ... ...
* ... ... орталық банктерімен және халықаралық қаржы ұйымдарымен байланысты дамыту және тереңдету.
* ТМД елдерінің мемлекетаралық ұйымдық құрылымдарына және аймақтық интеграциялық ... ... ... ... ... ... ... жарғылық капиталына мүше болуы.
2. "Қазақстан Республикасының банк жүйесінің қалыптасуы"
2.1 Банктік жүйеде реформа жүргізу.
Ел экономикасы нарықтық қатынасқа көшу кезіңен бастап банк ... ... ... өз ... ... және оның ... ... дамыту, өзара қарым - қатынас жүйесін қайта құру, яғни жаңа құбылыстар мен процестерді ескере отырып, принципті түрде реформалаудың ... зор. ... ... ... ... банктік реформа Ұлттық банктің 1995 жылға арналған бағдарламасыеа сәйкес жүзеге асырылды.Қазіргі таңда ҚР жұмысжасап отырған ... ... ... үш ... ... ... 1988-1991 жж. - мемлекеттік салалық мамандандырылған банктер қызметінің бір ... ... сол ... ... ... беру арқылы қайта түрлендіру; алғашқы коммерциялық банктер қатарын құру; КСРО Мембанкіне орталық банктің жекелеген қызметтерін беруге байланысты бастапқы қадамдар жасау ... 1992 аяғы 1993 ... - ... ... бола ... ҚР ... ... орталық банктің бірқатар қызметтерін орындауға біртіндеп кірісуі, коммерциялық банктердің экстенсивті түрде қалыптасуы және дамуы, ұлттық норматвтік базаның қалыптасуының ... ... ... ... ... осы уақытқа дейінгі, яғни айналысқа ұлттық валютаның енгізілуіне байланысты Ұлттық банкінің ақша-несие аясының қызмет етуіне толық жауапкершілік алу, бюджет және ... ... ... ... принциптерін енгізу, банктердің қызметін реттеу жүйесін нығайту кезеңін білдіру.[10]Бұл банктерді қайта түрлендіруге байланысты бірқатар шаралар 1994 ... орта ... ... 1995 жылға дейін жалғасты. Бірінші кезекте 1994 жылы Ұлттық банктің ұсынысы бойынша Агроөнеркәсіп балансы Қаржы Министрлігінің қарамағында құрылған ауылшаруашылығын қолдау ... ... ... беру шаралары іске асырылды.Екінші кезекте, Қазақстан Әлем Банкін 1994 жылдың орта кезеңінде Мемлекеттік Экспорттық-импорттық ... ... ... және ... Әлембанкке бөлу шаралары жүзеге асты.Үшінші кезекте, мемлекеттік мамандандырылған Халық банкін әмбебап банкке ... ... ... ... ... үш ... қамтиды:1-кезеңде (1995жылдың бірінші жартысы) мемлекеттік емес акционерлерден акцияларын сатып алу жолымен 100% мемлекеттік меншікті қалпына келтіру және оның ... ... ... мақсатында мемлекеттен жалға алған ғимаратын Халық банкінің ... ... ... ... ... байланысты халық салымдарының индексациялау жүйесін анықтау міндеті белгіленді.2-кезеңде (1995 жылдың екінші жартысы және 1996 жыл) ... ... ... ... және ... ... ... және олардың қоданылу ауқымын кеңейту міндҚазақстанда банк ... ... ... іске асыру шегінде Эксимбанк, Мемлекеттік даму банкі және Тұрғын үй құрылыс банкі құрылды. Мамандандырылған ... ... ... ... көрсетуге маманданған Халық банкі болды.Міне, мұндай банктер қатарының жаңадан нарықтық экрномика талаптарына сай пайда болуы, өз ... ... ... екі ... құрылымын білдірді.
1996 -1998 жылдардағы банктік реформлар Бұл реформалар Ұлттық Банктің 1996 -- 1998 жылдарға ... ... ... банк ... реформалау бағдарламасынасәйкес жүргізілді.
Банк реформасаын жүргізу бағдарламасының басты мақсаты - Қазақстан Республикасы Ұлттық ... ішкі және ... ... әрі қарай арттыру және экономиканы қаржыландыру мүмкіндігін кеңейту үшін екінші деңгейдегі ... ... ... ... ... ... Банк мынадай міндеттерді шешуге күш жұмсайды:
* ақша-несиеклікреттеу әдістері мен құралдарын жетілдіру;
* елдің қаржы нарығына Ұлттық Банктің араласуы арқылы ... ақша ... ... ... валюталық реттеуді дамыту және алтын-валюта резервін басқару;
* банктік қадағалау жүйесін және банк қызметін реттеу қағидатын түбірімен өзгерту;
* бухгалтерлік ... және банк ... ... ... ... ... ... елдердің орталық банктерімен және басқа да қаржылық институттарымен байланысып, халықаралық қаржы ұйымдарына қатысуы;
* Ұлттық Банктің ... ... кадр және ... ... ... екінші деңгейі банк жүйесін сауықтандыру;
* төлем жүйесін дамыту;
* елдің банк ... ... ... және ... ... ... өтілуін жетілдіру. [11]
Реформа нәтижесінде көптеген банктер таратылды немесе бірігу үдесін ... ... ... ... ең ... мамандандырылған банктер басынан кешті. Сөйтіп, кейбіреуі өзара бірігіп жұмыс жасауға мәжбүр болды. Айталық, Мемлекеттік Даму банкі Эксимбанкпен, Тұрғын үй ... ... ... ... ... ал, ... банк - ... қор ретінде қайта түрлендірілді. Банк жүйесін реформалау және ақша банкноталарын шығаруда ... ... іске қосу ... ... ... ... ... түбірімен өзгерістерге әкелді.
Банк жүйесіне үкімет тарапынан басты назар 1998 жылдан басталған болатын. Олар алған күш жағдайды біршама ... ... ... ... ... мен ... ... нақты қадағалап отырды, көбінесе қажетті түзетулер тіпті алдын ала жасалып отырды. 2009 жылы әлемдік қаржылық нарықта басталған ауқымды өзгерістер ... ... ... ... жіберді. Мемлекет, Ұлттық банк және ҚҚА қатар барлық шепте жұмыс жүргізіп отырды. Басқалардың қатарында ... ... ... ... ... ... өсімін қолдау немесе сырттан қарыз алуды шектеу бойынша жұмыстар.
Мемлекет бірқатар бағыттар бойынша банктік секторды дамыту мақсатында жұмыс жүргізуде. Олардың бірі - ... ... ... мен микробизнестің тасадан шығуы. Осы бағдарламаның шеңберінде несиелеудің үш деңгейлі жүйесі құрылған. Онда банктермен қоса, банктік қызметтердің жеке ... ... ... ... ... қатар микронесиелік ұйымдар да бар.
Мемлекеттік белсенділігі банк жүйесін дамытуда да орасан зор болып табылады. Осы бағыттағы анағұрлым белгілі қадамдарының бірін ... ... ... ... ... ... жүйесін құра отырып, жүзеге асырған болатын.
2.2 Қазақстан Республикасының Ұлттық банкінің қызметтері мен операциялары
Ұлттық банк - орталық банктер бүкіл елдің ... ... ... әрі ... бас органның рөлін атқарып, ерекше орынға ие және экономикалық басқарудың мемлекеттік органы болып табылады.
Ұлттық банк - ақша ... ... ... ... ... да ... құндылықтардан жекеше мүлкі бар заңды тұлға.
Ұлттық банк ... ... ... қызметтер мен операцияларды орындайды:айналыстағы ақша массасының көлемін реттеу жолымен Қазақстан Республикасында мемлекеттік ақша-несие саясатын жүргізеді, Қазақстан Республикасы аумағында банкноталар мен ... ... ... эмитент болып табылады;кепіл берушісі Үкімет болып табылатын Қазақстан Республикасының ішкі және сыртқы қарызына қызмет көрсетуге ... ... ... ... банк ашуға рұқсат береді;Қазақстан Республикасы аумағында, одан тыс жерлерде банк филиалдарын өкілдіктерін ашуға келісімін және банк ... ... ... ... ... бағалы қағаздар эмиссиясы жобасының оның тіркелуіне дейін өзі белгілеген тәртіппенміндетті сараптауын жүргізеді;ол банктерге несие беруге, банктердің қарыз капиталы нарығындағы ашық ... ... ... ... ... соңғы сатыдағы несие беруші болады, қайта қаржыландыру саясатын жүргізеді;банктердің жұмысына және шетелдік валютаны сатып алу, сату және айырбастау ... ... мен ... жүргізеді әрі пруденциалдық нормативтер белгілейді;Қазақстан Республикасында ресми өлшерлемелерді өзгерту арқылы банктік ... ... ... жүргізеді;Қазақстан Республикасында информациялық процестерді ақша-несие реттеуі әдістерімен бәсеңдетеалмаған жағдайда Ұлттық банк банктердің операциялары бойынша несиелік салымдарды ... ... ... ... ... ... ... есеп айырысу тәртібін, жүйесін және нысандарын аныктайды, қазақстандық теңгемен банкаралық есеп айырысулардың мезгілінде және үзіліссіз жүргізілуін қамтамасыз ететін ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасыңда валюталық реттеу мен валюталық бақылауды жүзеге асырады және валюталықоперациялардың барлық түрін жүргізуге құқылы;банк ісі, есеп, есеп айырысу, валюталық ... ... ... ... валютаны сатып алу, сату және айырбастау операцияларын жүзеге асыратын ... және ... ... міндетті нормативтік актілер шығарады, сонымен қатар, олардың ... ... және ... ... ... ету үшін банктерге, шетелдік валютаны сатып алу, ... ... ... ... ... статистикалық, тағы басқа есеп берудің тізімін, формасын және мерзімін бекітеді; егер заңды актілермен басқалары қарастырылмаса, Қазақстан Республикасының ... ... ... және басқа шаруашылық субъектілерімен жүзеге асырылатын есеп ... ... ... және ... да шоттардан төлем жүргізу кезегін, есеп айырысуларды реттеу мақсатында ... ... ... ... ... жүзеге асыруға көмектесетін ұйымдарды құруға және олардыбасқаруға ... ... ... банкноттар мен монеталарды есепке алу, сақтандыру, тасу және ... ... ... мен ... ... ... және ... қамтамасыз етуге қатысады, банкноттар мен монеталардың мемлекеттік резервтік қорларын құрады; Қазақстан Республикасы ... ... ... құрады және тұрақты түрде жариялайды; ішкі және сыртқы активтер бойынша болжамды есептер шығарады; ақшалай қаражаттарды есепке алуда қате ... ... ... ... ... ... есепке алынған қаражаттар анықталған жағдайда клиенттердің және банктердің шоттарынан ақша қаражаттарын сөзсіз шегеру құқына ... ... ... жүйесіне кадрларды дайындауға қатысады;Сирек жағдайларда мемлекеттік бюджеттің қаражаттары арқылы қаржыландырылатын несиелік-есеп айырысу және ... ... ... ... ... операциялар жүргізеді.[12]Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес болатын басқа да қызметтер атқарады.
Заңның 9-бабына сәйкес, Ұлтгық банк жарғылық ... 10 ... ... көлемінде мына қаражаттар есебінен құрайды: республикалық бюджеттен бөлінген қаражаттар, мемлекеттен алынған ... ... және ... банк ... ... ... ... нарықтық экономика жағдайында Орталық банкінің жұмысын ұйымдастырудың әр ... ... ... ... ... ... 100% ... есебінен болатын унитарлық банк; акцияларының бөлігі мемлекетке тиеселі (немесемемлекеттің қатысуынсыз) акционерлік ... ... ұйым ... қатысуымен немесеқатысуынсыз); . Орталык банкінің қызметін бірігіп ... ... ... ... ... ... ... санкциялары/ ықпал ету шаралары бойынша мәліметтер
2013 жылдың наурыз айы
I қолданылған санкция бойынша мәліметтер
3-ші кесте
P/c №
Банктің немесе банктік ұйымның ... ... ... ... ... және ... ...
Талаптары бұзылған НҚА
1
Kaspi Bank АҚ
ӘҚБтК 169 - бабының 1-ші бөлігі
13.03.2013ж. №29314/4
Протокол;
28.03.2013ж. Қаулы.
20 АЕК (34 620 ... ... ... банкі туралы Қазақстан
Республикасы Заңының талаптарын бұзу.
2
≪Альянс Банкі≫ ... ... 168 - 2 ... 9- ... ... ... АЕК (173 100 теңге)
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкі Басқармасының 2000
жылғы 2 маусымдағы №266 қаулысымен бекітілген Қазақстан
Республикасының банктерінде клиенттердің банктік есепшоттарын
ашу, ... және жабу ... ... ... ЦентрКредит" АҚ
ӘҚБтК 169 - бабының 4- бөлігі
13.03.2013ж. №29314/3
Протокол;
28.03.2013ж. Қаулы.
200 АЕК (346 200 теңге)
Ақша төлемi мен аударымы ... ... ... ... ... Ұлттық Банкі Басқармасының
2000 жылғы 25 сәуірдегі № 179 қаулысымен бекітілген Қазақстан
Республикасының аумағында төлем құжаттарын пайдалану және
ақшаның ... ... ... мен ... ... ... талаптарын бұзу.
Қазақстан Республикасының Ұлттық Банкінің
Банк жүйесі бойынша монетарлық ... ... ... ... ... активтер
14 579 010
14 656 345
14 794 591
15 155 132
Резидент еместерге қойылған талаптар, ЕАВ
7 242 147
7 135 ... 092 ... 358 ... ... ... ... ЕАВ
1 540 707
1 475 074
1 416 703
1 387 497
Ұлттық Қордың ... 707 ... 819 ... 947 ... 021 ... таза ... активтер, БВТ
169 934
176 489
171 057
162 850
Iшкi активтер
-4 056 550
-4 160 434
-4 258 398
-4 076 903
Орталық Үкiметке қойылған таза талаптар
481 695
361 ... ... ... ... ... ... 603
Мiндеттемелер
264 146
420 214
643 801
851 603
Аймақтық және жергілікті басқару органдарына қойылған талаптар
7 331
7 438
7 429
7 356
Ұлттық Қордың қаражаты
9 776 679
9 852 ... 978 ... 043 ... ... ... ... ... талаптар
545 135
540 579
513 369
514 468
Қаржы институтына жатпайтын мемлекеттік ұйымдарға қойылған талаптар
917 647
8 030 049
8 115 ... ... ... ... ... емес ... қойылған талаптар
8 101 511
8 030 049
8 115 122
8 182 568
ҮШҚК БКМ-ге қойылған талаптар
1 604
1 463
1 ... ... ... ... ... 026 173
3 032 770
3 072 545
3 123 854
Басқа таза iшкi активтер
-7 823 300
-7 792 122
-7 683 871
-7 698 360
Пассивтер
10 522 ... 495 ... 536 ... 078 ... ... ... 527 995
1 422 379
1 409 475
1 428 375
Аудармалы және басқа депозиттер
8 994 465
9 073 532
9 126 719
9 649 854
3. ... ... банк ... ... ... Республикасының Банк жүйесінің бүгінгі жағдайы.
Қазіргі кезде Қазақстанда 5 банк жүйесі қарқынды дамып жұмыс жасауда олар, , , , және 2011 жылы ... ... банк ... 66% және ... несие салушылардың 71%-ын құрады.Қазіргі кезде Қазақстан банктер жүйесіндегі жағыдай өте қыйын себебі, банк активтері төмендеп құлдырау үстінде, ал ... ... өте биік ... ... отыр.Сол шектеулер несие белсенділігінің төмендеуіне ықпал етеді және экономиканың дмуын тежиді. Банк ... ішкі ... 16,5 ... АҚШ долларын құрайды, олардың 90% ұзақ мерзімді қарыздар 9 млрд. АҚШ ... ... ... ... ... ... - ол ... таңда Қазахстандағы ең сенімді, қарқынды дамып келе жатқан қаржылық құрлымдардың бірі
Ұлттық банктің бүгінгі тарихы ол тек оның ... мен ... ... үдерісі ғана емес сонымен қатар жаңа техналогиялар мен банк спекторының толыссыз енгізуінің үдерісі. Ұлттық банкте жаңа ... ... ... ... ... жаңа төлем - несие саясаты жүзеге асуда.Ұлттық мемлекеттің шағын және орта мекемелеріне қызмет көрсетеді. Шығарылған карочкалардың орташа саны 3 млн. ... ... ... ... Банк клиенттік база бойынша, төлемдік карточкалар бойынша, ипотекалық несиелер бойынша, банктік жүйе және POS- терминалдары бойынша ... ... ... ... ... ... бойынша Ұлттық банктің көптеген филиалдары бар, облыс бойынша 75 банкомат, 20 ... және 195 POS - ... және ... ... және ... ... көрсету орталықтары бар.
Қазіргі коммерциялық банктер -- бұл тікелей кәсіпорындарға, ... ... ... ... ... ... ... банктер бұл Қазақстан Республикасындағы екінші деңгейдегі банктері.
Коммерциялық банктер мынадай белгілеріне байланысты жіктеледі:
* Жарғылық ... ... ... ... акционерлік;
* жеке;
* пай қосу арқылы (жауапкершілігі шектеулі серіктестік);
* аралас (шетел капиталының қатысуымен).
* Операцияларының турлеріне қарай:
* ... яғни ... ... бірдей және кең көлемді банктік қызмет көрсететін банктер;
* маманданған, яғни бір ғана салаға қызмет көрсететін ... ... ... қарай:
* халықаралық;
* мемлекетаралық
* ұлттық;
* аймақтық;
* Филиалдар санына ... ... кеп ... банк ... ... орындағы банктер тізімі 2012 жыл
4-ші кесте
Орыны
Банк
Активы млрд тенге
Жеке капиталы
Млрд ... млрд ... млрд ... ... Банк
1450.80
-1227.85
2068.81
669005
4
Банк Центр Кредит
1038.55
85.25
828.78
722426
5
АТФ Банк
991.69
73.27
800.21
546279
6
СберБанк
684.83
84.11
474.38
487364
7
Альянс банк
548.21
15.55
562.09
322320
8
Цеснабанк
539.67
49.84
408.87
432906
9
Каспи Банк
479.29
53.88
431.54
349763
10
Евразийский банк
435.75
43.26
351.41
267657
11
Ситиби Банк
332.99
28.10
125.75
260940
12
Нурбанк
295.95
71.25
238.76
164521
13
Темир банк
264.42
62.25
236.21
143788
14
Жилстройсбербанк
262.20
94.19
105.01
107685
15
HSBC Банк Казақстан
205.72
21.88
71.00
161850
16
Альфа ... Банк ... ВТБ ... ... ... ... ... банк Казақстан
71.48
10.31
49.04
36419
24
Хоум Кредит банкі
58.98
18.79
51.61
18029
25
Астана - финанс Банкі
55.57
6.81
43.31
39300
26
AsiaCredit Bank
44.98
12.40
27.27
28238
27
Банк Kassa Nova
33.98
7.38
20.45
20293
28
ForteBank (Метрокомбанк)
30.45
8.96
13.65
12524
29
ТПБ Китая Алматы ... ... ... - Банкі
18.56
10.29
6.85
7504
32
КЗИ Банк
17.71
11.93
6.31
5535
33
Шинхан Банк Казахстан
15.93
10.62
9.25
1946
34
PNB - Қазахстан
14.41
12.50
4.51
1634
35
Ислам Банкі Al Hilal
11.68
10.38
7.73
488
36
Сенім - Банк
6.78
4.67
3.62
1893
37
ТАИБ қазақстан банкі
5.85
3.68
2.00
444
38
НБ қазақстандағы Пәкістан банкі
5.29
4.35
4.02
837
forbes.kz
Қазақстанда қаржы дағдарысы ... де, ... ... де, банк жүйесінде шет ел инвесторлары көп болуын байқауға болады.
1-ші график
График 9. Банк жүйесінің ... мен ... ... ... ... мен динамикасы.
Бұл динамикалар мен құрлымдардан көрім отырғандай қазақстан банктері шет ел ... әр ... ... ... ... мерзімдерде 12 шет ел банктері - бейрезиденттік банктер - бейрезиденттер Қазақстан республикасында, 1.10.12 жылы 29 ... ... ... Банк ... ... ... лидерлер АО , АО , АО и АО . осы ... ... ... ... ... Банк ... дамытудың негізгі жолдары
Банк жүйесін жетілдіріп отыру жалпы экономикалық тиімді өсудің кепілі болып табылады. Себебі, экономиканың ... ... ... ... мен ... ... әр түрлі деңгейдегі қаржылар негізінде қызмет етеді. Ал осы ... ... ... ... ... ... бос ақша қаражаттарын айналысқа жіберіп, ұлттық экономиканы шикізаттық бағытынан индустриялды бағытқа бет бұруға ... және аз ... ... ... ... Қазақстан үшін банк жүйесін тиіді жетілдірудің маңызы зор.
Клиенттерге кешенді қызмет көрсету тәжірибесі клиенттердің аса күрделі қажеттілікерін қанағаттандыра отырып жаңа ... ... ... және т.б) ... ... ... ... коммерциялық банктермен бірте - бірте енгізілуде. Қазақстаның қазіргі замаң талабына сай экономикалық шарттарында бәсекелестік күреске клиентке көрсетілген ... ... ... ... ... ... ... құнын сақтай отыру маңызды шаралардың бірі болып табылады.
Болашақта клиенттерге үйде банк қызметін көрсету бөлшектік банктік қызметтің негізгі формасына ... Ол ... ... және ... ... ... ... қызметтермен банк бөлімшелерімен көрсетілген қызметтерді үйде банкттік видео - қызметтің біртұтас жүйесіне біріктіруді қамтамасыз етеді. Телекоммуникация мен персоналды компьютерлердің ... ... ... үйде ... ... мүмкіндік береді. Жаңалық еңгізу нәтижесінде еңбек өнімділігі жоғарлайды, компанияның қосымша шығындары ... ... ... мен ... ... ... ... банк жүйесін қалыптастыру шарттарының бірі болып банктік бақылау жасаудың қуатты органының болуы болып табылады. Коммерциялық банктерге ... ... ... банк ... ... және ... Министірлігін іске қосуды болжамдауда.
Қазақстан Рспубликасының заңдылығында банктік және ... емес ... ... ... ... шектеулері жоқ. Бұл коммерциялық несиелендірудегі
келсім -шарт жасаудың заңдылығы туралы әртүрлі пікір - таластарды туындатады. Өз кезегінде, Қазақстан анонимді ... ... ... ... біздің банктердің потенциялды клиенттері көп жағыдайда банктік құпияны қамтамасыз ету жоспарында ... де, ... ... ... де, ... ... негізделеді.
Нарыққа өту шарттарында бактердің жұмысы ақша нарығы принциптерінің негізінде құрастырылуы қажет, олардың бірі болып нақты тартылған ресурстар шегіндегі ... ... ... ... карточка - бұл өзінің техникалық мүмкіндігі бойынша, мақаты бойынша әртүрлі карточкалардың барлық ... ... ... ... ... ... есеп айырысу жүйесінің қалыптастыру процесінде батыста ISO (International Standarts Organisation) ұйымы құрылды, ол пластикалық карточкаларды сыртқы ... ... бір ... ... номерлеу тәртібін; магниттік сызықтық форматын, хабарлау форматын өндеп жасады. ISO мүшелері болып VISA, Master Card, American Express, ... ірі ... ... Банк ... байланысты карточкалармен жұмыс істеуге мүдделі, олар карточкаға ... ... ... ... ... ... ... иелері банке өздерінің арнайы шоттарына салуға қажетті соммасы;
2-ден, бұл сақтандыру депозиттері ... ... ... ... банк ... ақы ... Сонымен бірге карточкалардың өзін алған клиент төлем төлейді;
қолма -қол ақшаны, ... ... ... ... ... элеметтік тенденцияны еске ала отырып, банктің бәсекелестік потенциялы жоғарлайды, иновациялық процестерге қатысуша ретінде банктің ... де ... үшін ... ... жоғары шығындармен байланысты, әсіресе карточкамен жүргізілетін жұмыстың басында. Қазіргі кезде әлемнің 200-ден астам елінде несиелік карточкалар негізінде банктік қызметтерді дамытуда, ал ... мен ... ... - ... ... ... елдерде барлық ақшалы операциялар құрлымында 90 пайызды құрайды.
Коммерциялық банктің тиімділігін арттыру жолдарын қарастырғанда ... ... ІІІ ... ... Қазақстан қаржы нарығының даму тұжырымдамасы Қазақстан Республикасында туынды қаржы құралдарын, атап ... ... мен ... нарығының дамуына арналған. Коммерциялық банктер форвартық және фьючерсті мәмілелер бойынша қызмет көрсетуді жүзеге ... ... ... ... ... ... ... жетілдіру мақсатын көздейді, сондай -ақ, клиенттерінің халықаралық есеп айырысуды жүргізудегі жаңа қаржы құралдарына деген қажеттілігін қанағаттандыру ... ... ... ... мәмілелерін қаржыландыруға ықпал ететін жаңа қызметтің өзге түрлері факторинг пен форфейтинг ... ... ... ... ... төмендеу тенденциясы мен мықты бәсекелестік банктерді клиенттердің сыртқы экономикалық мәмілелерін несиелендірудің тиімді ... ... ... ... ... банк ... зерделеу факторинг және форфетингтік опрерацияларды жүзеге асырудың көңіл қоюды талап ететін мәселесі мәмілелерге қызмет көрсетудің жоғарғы тәуелділігімен шарттасатын факторинг және ... ... ... ... табылады.
Батыс экономистердің ойы бойынша несиелік және дебеттік карточкалардың дамуы атқарушы немесе экзекъютивті карточкаларда байқалады. Қазіргі кезде олар тек жоғары ... ... ірі ... кәсіпкерлерге ғана беріледі. Бұл карточкалар несиелік карточкалар бойынша лимитке қарағанда несиелендірудің жоғары лимитін пайдалануға мүмкіндік береді.[15]
Жоғарыда ... ... банк ... дамуы, ел экономикасына өз әсерін тигізеді сондықтан банк жүйесін дамытудың маңызы зор.
Банк секторының ... ... ... ... ... ... 5-ші ... көрсеткіштер,%
01.01.2006г.
01.01.2007г.
01.01.2008г.
01.01.2009г.
01.01.2010г.
01.01.2011г.
01.01.2012г.
01.10.2012г.
ЖІӨ,млрд.тенге
7453,0
10139,5
13315,2
16052,9
17007,6
19303,6
27571,9
31442,7
ЖІӨ активтерге қатынасы%
60,6
87,5
87,8
74,1
68,0
62,4
46,5
42,8
Суддалық профильдің ЖІӨ қатынасы,%
41,1
59,1
66,6
57,6
56,7
47,0
38,0
35,4
Клиенттердің депозиттерінің ЖІӨ қатынасы**,%
33,9
46,5
48,2
42,8
45,9
35,5
28,3
26,4
Республика президенті 2011 жылы " Банк секторына арналған бірнеше актілер мен ... ... ... ... сол ... банк ... ... арналған арнайы 3 механизімді ұсынды:
1. АО " Проблемалық несиелер жөніндегі фонд" құру, бұл ... ... ... - ... ... сатып алады және кепілдіктержәне күді кті активтерді сатып алу. Фонд өз қаражатын ... ... мен
2. ... ... ... ... 2012 - 2018 жыл. Бұнын арқасында банктер үміт етуге болмайтын қарыздарды қалпына келтіре алады
3. Банктерде (special purpose ... ... ... бұл компаниялар банктерден проблемалық активтерді сатып алып оларды қалпына келтіру мәселесімен айналысады. Банктер қозғалмайтын ... ... ... ... ... ... банк бұл компанияларға капиталдағы ақша қаражаттарын бере алады. Барлық жиналған қаражат бас банкте сақталады.Проблемалық төлемдермен банк емес бұл ... ... ... болады.
Қазіргі кезде банк жүйесіне мемлект тарапынан келесіндей көмек көрсетілген:
- ұлттық әл- ауқат қоры бұл бантерге қаржылай ... ... - 78,1%, -21%, >-21,2%, ... ... қайтақұрылу жүзеге асырылды, деген мен 2 рет қайта құру процесін өз тарапынан ... ... ... ... ... ... Банк ... жүйелерге қысқа мерзімді өтімділікті беру арқылы көмек көрсетеді.[16]
Проблемалық сұрақтар мен Банк ... ... жаңа ... ... таңда Қазақстанда банктерге қарыз алушылардың дефлотынан түскен ақша қорын басқаратын белгілі бір жүйе жоқ. Бұл ... ... - ... ... қарастыру керек.
* Қазақстанда несие берудін пайыздары өте жоғары. Инфляцияны ескерсек те - нақты кезе 7-8% ... ты ... Ал ... ... 2 - 3%ды құрайды. Бұл мәселені шешу үшін банктерді мемлекет жағына төмен проценттермен қорландыру қажет жәнеҰлттық фондтын қорларын қолдану арқылы ... ... ... ... ... жүйе құру ... бұндай жүйелер АҚШ та қолданады, яғни бұл жерде 3 тәуелсіз компаниялар болады, олар несие алуға ... ... ... ... ... ... жинайды. Банктер осы компаниялар жинаған ақпараттар арқылы несие беру не бермеуін және несие көлемін анықтайды. Қазіргі ... ... ... ... бұл ... ... асырады.
* Банкоматтардағы қызмет көрсету комиссиясы өте қымбат, әсіресе бантерде бұл пайыздар өте жоғары Қазақстанда әр банктің өзінің жеке ... ... бар, ... ... ... ... ... Бұл проблеманы шешудің ең тиімді жол АҚШ банктері секілді барлық банктер үшін бірдей пайыздық проценттер енгізу, сол арқылы барлық банктер бір ... ... ... ... ... ... ... арасында қаржылық сауаттылықты артыру қажет. Бұл үшін жүргізу қажет яғни бұқаралық ақпараттар арқылы және газет, журналдар арқылы және ... ... ... ... банк ... ақша ... аз көлемде жоғалту үшін, ерте қаржы индетификация ... үшін ... бір ... ... керек және ғалымдарды, мамандарды студенттерді бұл істерге тару қажет. [17]
Қорытынды
Қазіргі кезде банк жүйесі ел экономикасының дамуының негізгі финомині болып ... ... банк ... (VI - X ... бастады, ал XIX ғасырларда шет ел банктері мен ресей банктерінің қаржылары ене бастады. Қазақстан ... банк ... ... төрт ... ... ... ... кезң, 1917 - 1930 - Патшалық Ресей қалаған банк жүйесін жаңадан қалыптастыру, бұл кезде әртүрлі меншіктегі ... мен ... ... ... ... ...
Екінші кезең, 1930-1987 - елде КСРО Мемлекеттік ... ... ... ... яғни ол мемлекеттің орталық банкі ретінде эмиссиялау және несие беру қызметімен қоса клиенттерген де қызмет көрсетті.
Үшінші ... ... - елде ... ... ... ... яғни КСРО Мемлекеттік банкі ретінде эмиссиялық, ереже, ... және т.б ... ... шығарылды.
Төртінші кезең , 1991 жылдан бастап қазіргі уақытқа дейін - нарықтық банк жүйесінің қалыптасу кезеңі, яғни тәуелсіз ... ... ... өту ... екі ... банк ... пада болуы және дамуы.
Жалпы банк ұғымына тоқталып ... банк - ... banko - ... - ақша қаржылары мен қорларын жинақтау, кредит беру, мемлекеттер, кәсіпорындар (фирмалар), мекемелер және жеке адамдар арасындағы өзара ... мен ... есеп ... ... ... ... ... белгілі бір түрін айнымаға қосу, ақша мен құнды ... ... ... ... ... ... ... жасау және басқа да қызметтер атқаратын қаржы мекемесі.
"Қазақстан Республикасындағы банктер және банк ... ... " ... ... Заңы (1995 ж. 31 ... № 2444) ... ... - банк қызметің жүзеге саыруға құқылы коммерциялық ұйым болып табылатын заңды тұлға. Банктің ресми мәртебесі заңды тұлғаны ... ... банк ... ... ... және банк ... ... қаржы рыногы мен қаржылық ұйымдарды реттеу және қадағалау жөніндегі уәкілетті органның лицензиясы болумен белгіленеді. ... банк ... ... ... реформалар мен даму стадияларыныан өтіп қазіргі кезеде 2 жүйеге бірікті, ол заң 1990 жылы ... ... ... ... ... ... Заңынан бастау алады. Заңға сәйкес республикада екі деңгейлі банк жүйесі құрылды:жоғары (бірінші) деңгейдегі банк ─ ... ... ... және ... ... ... банк ─ коммерциялық банктер жүйесі.
Коммерциялық банктер - жеке клиенттердің (ағымдағы есепті жүргізу, коммерциялық несиелерді ұсыну және т.б.) ... ... ... ... ... ақша ... мен ... ақшаесебінен барлық саладағы кәсіпорындар үшін әмбебап банкілік операцияларды жүзеге асыратын кредиттік мекемелер; кредиттік жүйенін негізгі звеносы.
Ұлттық банк - Ұлттық банкі ... ақша ... ... ... ... мемлекеттік ақша-несие саясатын жүргізеді, банкноттармен тиындардың бірден бір элементі болып табылады. Республика аумағында банктер, еншілес ... ... ... ... ... ... шет ел валютасын сатып алу, сату және айырбастау операцияларын жүзеге асыратын ұйымдардың қызметін қадағалайды және ... ... ... ... Ресми ставкаларды өзгерту жолымен банктердің проценттік ставкалары деңгейін реттеуді жүзеге асырады.
Қазақстанда банк жүйесін дамыту үшін көптеген реформалар жүзеге асқан ... ... ... ... көшу ... ... банк саласын дамыту, банктің өз жүйесі шеңберінде және оның жекеленген ... ... ... ... - ... ... ... құру, яғни жаңа құбылыстар мен процестерді ескере отырып, принципті түрде ... ... зор. ... банк секторын реформалау бағдарламасын іске асыру шегінде Эксимбанк, ... даму ... және ... үй ... ... ... ... банктер қатарында халыққа қызмет көрсетуге маманданған Халық банкі болды.Міне, мұндай банктер қатарының жаңадан нарықтық экономика талаптарына сай пайда болуы, өз ... ... ... екі ... ... ... кезде Қазақстанда 5 банк жүйесі қарқынды дамып жұмыс жасауда ... , , , және 2011 жылы ... ... банк активтерінің 66% және банктерге несие салушылардың 71%-ын құрады.
Қазақстанда тұрақты банк жүйесін қалыптастыру шарттарының бірі ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Коммерциялық банктерге бақылау жасауға, коммерциялық банк энергетика, индустрия және сауда Министірлігін іске қосуды болжамдауда.
Банк жүйесін жетілдіріп ... ... ... тиімді өсудің кепілі болып табылады. Себебі, экономиканың қызмететіп отырған барлық салалары мен құрлымдары негізінен әр түрлі деңгейдегі қаржылар ... ... ... Ал осы ... ... ... ... салаларға бағыттайтын, бос ақша қаражаттарын айналысқа жіберіп, ұлттық экономиканы шикізаттық бағытынан индустриялды бағытқа бет ... ... және аз ... БСҰ-на кіргелі отырған Қазақстан үшін банк жүйесін тиіді жетілдірудің маңызы зор.
Қолданға әдебиеттер тізімі
1. Дементьева А.. Егемен ... 2005 ж ... ... банк ... ... тәуелсіздіктің 20 жылына арналған.
Ысқақов Ұзан Молдашевич 2012 жыл
3.http://kk.wikipedia.org
4. "Қазақстан Республикасындағы банктер және банк ... ... " ... ... Заңы (1995 ж. 31 ... № 2444)
5. Қазақстан Республикасындағы банктер және банктік қызмет туралы>> Заңы
6. Көшенова Б. Алматы: , 2000ж
7. ... ... ... Ақша, несие, банктер теориясы: Оқулык. -- Алматы: Жеті жарғы, 2011. -- 368 бет.
11. ... ... Г. . Жас алаш 2003 ж ... ... http://www.AFN.kz, Банковский сектор. Сведения о собственном капитале, ... ... ... ... ... 2007, ... ... .
17. http://Aef.kz. Курбенов М.
Қосымшалар
1-ші қосымша ... ... және ... құрлымы
(млрд. тенге).
Көрсеткіштің/ атауы күні
1.01.2006г
1.01.2007г
01.01.2008г.
01.01.2009.
01.01.2010г.
01.01.2011г.
01.01.2012г.
01.10.2012г.
Аффинированные қолма-қол ақшалар
драгметаллы және коррсчета
331,2
986,9
1013,1
820,2
1037,0
863,7
1396,5
1500,9
Басқа банктерге салған үлестері
345,6
520,6
642,5
576,8
1072,1
984,4
603,9
660,2
Бағалы қағаздар
651,7
1240,4
787,8
888,2
1779,7
2221,7
1859
1837,2
Банктік зайымдар және РЕПО операциялары
3062,1
5991,8
8868,3
9244,5
9638,9
9066
10455,4
11164,6
Капиталға инвестициялар
26,9
97,1
222,5
319,5
290,6
376,1
381
384,9
Бсқа активтер
97,6
35,2
150,4
40,4
-2261
-1473,8
-1877,9
-2102,9
Барлық ... ... және ... құрлымы.
2-ші қосымша
Жылы
1.01.2006г
1.01.2007г
01.01.2008г.
01.01.2009.
01.01.2010г.
01.01.2011г.
01.01.2012г.
01.10.2012г.
Займдары, млрд. тенге
3062,1
5991,8
8868,3
9244,5
9638,9
9066,0
10455,4
11164,6
Жиынтық активтер, млрд.тенге
4515,1
8872,0
11684,6
11889,6
11557,3
12038,1
12817,9
13444,9
Активтердегі %
67,8
67,5
75,9
77,8
83,4
75,3
81,6
83,0
Банктік жүйенін даму параметірлері

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 34 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасының банк жүйесiнің қалыптасуы мен дамуы31 бет
Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қалыптасуы37 бет
Ипотекалық несиелеу жүйесі туралы77 бет
Несие жүйесі жайлы24 бет
Президенттік басқару жүйесі159 бет
Салық жүйесінің экономикалық мәні23 бет
Қазақстан Республикасындағы салық жүйесінің даму ерекшеліктері33 бет
Қазақстан Республикасының 2004-2006 жылдардағы бюджеттік жүйесін талдау21 бет
Қазақстан Республикасының салық жүйесінің қалыптасуы және дамуы32 бет
Қазіргі кездегі Қазақстан Республикасының банк жүйесі36 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь