Ортағасырлардағы Италия

Жоспар:
І. Кіріспе
ІІ. Ортағасырлардағы Италия
2.1. ХІ ғасырдың ақырына дейінгі Италия
2.2. ХІ.ХІІ ғасырлардағы Италия
2.3. ХІІІ. ХV ғасырлардағы Италия
ІІІ. Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Орта ғасыр тарихы алуан түрлі көрнекті оқиғаларға толы ұзақ дәуірді қамтиды:ол экономикалық және қоғамдық өмірдің, таптық күрестің жаңа формаларының тууы және дамуымен шиеленіскен саяси және идеологиялық қақтығыстармен,буржуазиялық алғашқы революцияларымен әйгілі болды. Орта ғасырларда адамзат материалдық және рухани мәдениеттің дамуы жөнінде тарихтың одан бұрыңғы кезеңдерімен салыстырғанда едәуір ілгері басты. Орта ғасырфеодалдық зорлық, надандық, отпен қинау инквизициясы, діни құлықтылықпен қоса, шаруалардың феодалдармен шіркеуге қарсы орасан зор көтерілісін, қала адамдарының феодал мырзалармен қатты шиеленіскен күресін, халық бұқарасының әлеуметтік арман қиялын білдіруші еркін ойдың тұңғыш көрінісі еретиктердің жаппай қозғалысын адамзаттың есінде қалдырды.
«Орта ғасыр» деген сөз (анығырақ айтсақ, орта ғасыр латынша medium aevum) Италияда XV- XVІ ғасырларда гуманистік бағыттағы әдебиетшілер мен тарихшылар тобының арасында пайда болды.
Жұмыстың өзектілігі: Ертедегі және классикалық орта ғасыр тарихының өзекті проблемасы тарихи материализм тұрғысынан алып қарағанда, тұтас бүкіл дүние жүзілік тарихи дәуірдің барлық қоғамдық қатынастарының белгілі құрылымын тудыратын өндіріс әдісі ретіндегі феодализмнің тууы мен мәнің ашып көрсету болып табылады.
Жұмыстың мақсаты: Италия тарихы бойынша теориялық мәліметтерді талдау, тарихи кейбір мәселелерді студенттер қауымына ашып көрсету.
Жұмыстың міндеті:
1. VII-XІ ғасырдағы Италия тарихының мазмұны мен мәнін айқындау;
2. XI-XII ғасырлардағы Италия тарихын ашып көрсету.
3. XIII-XV ғасырлардағы Италия тарихын жазып көрсету.
Тақырыптық зерттелу деңгейі. Орта ғасырлардың басындағы Италиядағы тарихи шығармалардың негізгілері: Иорданның баяндауымен жеткен Кассиодордың «Гетикасы» (6ғ), Павел Диаконның «Лангобордтар тарихы» (8ғ) және Луитпрандтың тарихи шығармалары.Қалалардың өсуімен бірге Италияда ортағасырлық тарии ғылым дамып көркейе бастады. 11-13 ғасырларда көптеген қалавлардың тарихи хроникасы құрылды.
Италияда гуманистік тарихнаманың көрнекті өкілдері Леонардо Бруни, Поджо Броччолини, Флавио Бьондо болды. 18 ғасырда тарихнаманың басты мақсаты тарихи деректерді жинау,сынау және жариялау болды. Италияда буржуазиялық тарихи ғылымның қалыптасуы ағарту идеяларымен, сондай-ақ даму үстіндегі ұлттық қозғалыстың идеологиялық талаптарымен байланысты болды.
С.Д.Сказкиннің және Италия тарихы жөнінде маманданып жүрген басқа да кеңес академиктерінің бірқатарының (М.Л.Абрамсон, Е.В.Бернадская, Л.А.Котельников және басқалары) еңбектерінде 10-15 ғасырлардағы Солтүстік, Орталық және Оңтүстік Италияның ааграрлық
Очерки истории Италии 476- 1918г. Пособия для учителя

Проблемы итальянской истории М., «Наука» , 1975

История Италий в з-х Т

Ефимов А.В.
Европа и Северная Америка ХҮв.
        
        Жоспар:
І. Кіріспе
ІІ. Ортағасырлардағы Италия
2.1. ХІ ғасырдың ... ... ... ... ... ... ... ХV ғасырлардағы Италия
ІІІ. Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе.
Орта ғасыр тарихы алуан түрлі көрнекті ... толы ұзақ ... ... және ... ... ... күрестің жаңа
формаларының тууы және ... ... ... және ... ... ... ... болды. Орта
ғасырларда адамзат материалдық және ... ... ... жөнінде
тарихтың одан бұрыңғы кезеңдерімен салыстырғанда едәуір ілгері басты. Орта
ғасырфеодалдық зорлық, надандық, ... ... ... ... ... ... ... шіркеуге қарсы орасан зор
көтерілісін, қала адамдарының феодал мырзалармен ... ... ... ... ... ... ... білдіруші еркін ойдың тұңғыш
көрінісі еретиктердің жаппай қозғалысын адамзаттың есінде қалдырды.
«Орта ғасыр» деген сөз (анығырақ ... орта ... ... aevum) ... XV- XVІ ғасырларда гуманистік бағыттағы әдебиетшілер
мен тарихшылар тобының ... ... ... ... ... және классикалық орта ғасыр тарихының
өзекті проблемасы тарихи материализм тұрғысынан алып ... ... ... жүзілік тарихи дәуірдің барлық қоғамдық қатынастарының белгілі
құрылымын тудыратын өндіріс ... ... ... тууы мен мәнің
ашып көрсету болып табылады.
Жұмыстың ... ... ... бойынша теориялық мәліметтерді талдау,
тарихи кейбір мәселелерді студенттер қауымына ашып көрсету.
Жұмыстың міндеті:
1. VII-XІ ғасырдағы Италия тарихының ... мен ... ... XI-XII ... ... тарихын ашып көрсету.
3. XIII-XV ... ... ... ... ... ... деңгейі. Орта ғасырлардың басындағы Италиядағы
тарихи шығармалардың негізгілері: Иорданның баяндауымен жеткен ... (6ғ), ... ... ... ... (8ғ) және
Луитпрандтың тарихи шығармалары.Қалалардың өсуімен бірге ... ... ... ... ... ... 11-13 ... көптеген
қалавлардың тарихи хроникасы құрылды.
Италияда гуманистік тарихнаманың көрнекті өкілдері Леонардо Бруни,
Поджо Броччолини, ... ... ... 18 ... ... басты
мақсаты тарихи деректерді жинау,сынау және жариялау болды. ... ... ... ... ... идеяларымен, сондай-ақ даму
үстіндегі ұлттық қозғалыстың идеологиялық талаптарымен байланысты болды.
С.Д.Сказкиннің және Италия тарихы ... ... ... ... ... ... ... (М.Л.Абрамсон, Е.В.Бернадская,
Л.А.Котельников және басқалары) еңбектерінде 10-15 ғасырлардағы ... және ... ... ... ... зерттелді.
В.И.Руденбургтің «13-15 ғасырлардағы Италия қалаларындағы халық қозғалысы»
деген зерттеуі 14-15 ғасырдың бас кезіндегі Италиялық қалалардың ... ... ... Бұл ... ... қатынастардың пайда
болған алғашқы ... ... ... ... ... беті
ашылып, осы қалалардағы жалдамалы жұмысшылардың таптық күресінің алғашқы
кезеңдері, оның ішінде ... ... ... және 14-15 ... ... көтерілістер зерттелді.
ІІ бөлім. Ортағасырлардағы Италия
2.1. ХІ ... ... ... ... ... бойы Италия не әлеуметтік, не ... ... ел бола ... Орта ... ол ... емлекет болмады: онда
тарихи негізгі үш аймақ - өз ... ... ... ... ... Орта және Оңтүстік Италия қалыптасты. Осы ... ... ... ... орта ... ... ... ерекшелік
белгілерін сақтап қалды. Бұл өзгешеліктер Апенин түбегі жеке ... ... және ... ... ... туды.
Солтүстік Италияның үлкен бөлігін ҮІ-ҮІІІ ғасырларда ... ... ... ... ... деген атауы осы Лангобардтардан шыққан),
ал ҮІІІ ғасырдан бастап Корролинг империясының ... ... По ... құнарлы жерді – Ломбардия алып жатты.
Орта Италияның басым бөлігін Папа аймағы, орталығы ... ... ... мемлекеті (оны «Қасиетті Петр вотчинасы» деп атады) және Лонгобард
иеліктерінің ...... ... ... Королингдерде вотчиналық
тәуелділікте болған Беневент және Сполето ... ... ... ... солтүстікке қарай Тоскана Герцогтығы жатты.
Сотүстік және орта италия 843 жылғы Верден бітімінен ... ... бір ... ... ... да, ІХ ... ортасынан бастап
олардың жоғарғы сюзерені Павияда (Италия королдігінің сол кездегі астанасы)
Лангобард каролдерінің темір ... ... ... ... ... ... ... болды. Бірақ бұл шын мәнісінде тек атақ қана еді. ... ... да, орта ... да ... ... феодалдардың
қолында болды.
Оңтүстік Италия мен Сицилия аралы да ХІ ... ... ... ... ... ... жәні жиі – жиі шет ел басшыларының
қолына ауысумен болды. ҮІ ғасырдан бастап ұзақ ұақыт бойы ... ... ... ... ... ... Апулия, Калабрия, Неаполь мен
Сицилия ... ... еді. ІХ ... ... жаңа басқыншылар –
арабтар (сарациндер) басып кірді. Олар ... ... ... алып, онда
Палермоны орталық етіп имерат құрды; арабтар ... ... да ... ... ... мен ... және араб басқыншылары
арасындағы шиеленіскен күрес оңтүстік Италияға Нормандардың (Нормандиядан
келген) баса – көктеп ... ... ... ... ... оңтүстік
Италия мен Сицилияны жаулап алып, мұнда ХІІ ғасырдың басында (1130 жылы)
бүкіл ... ... ... ... ... каролдігінің негізі қаланды.
Италия саяси картасының ала – құла ... ... ... ... ... ... тұсында ҮІ-ҮІІІ ғасырлар бойы Солтүстік
және Оңтүстік Италияда феодалдық қатынастардың ... ... ... ... ... бір ... ... болды. Көп күшпен Италияға баса –
көктеп кірген Лангобардтар жерлерді басып ... Рим құл ... қуып ... Олар ... ... алған жерлерге жергілікті
тұрғындардан бөлек қоныстанды: «фара» деп аталған ... ... ... ... ... қоныстанды. Бағындырылған Рим тұтқындарынан, негізінен
колондар мен басқада жер өндеушілерден олар астықтын 1/3 көлемінде заттай
салық алып ... ... мен ... ... ... ... ... сондай – ақ Римдегі жеке меншік ықпалы мен ерікті қауымдықтар
арасында тапқа бөліну және ... ... ... ... Бұл
процестің ең басты нәтижесі жерге жеке меншікттің шығуы болды: ҮІІ ғасырдың
ақырында – ақ лонгобардтардың егістік ... ... ... ...... ... және ірі жер иеліктерінің тууына жағдай жасады. Бұл
ең алдымен король жасақшыларының – ... ... ... ... ... мен корольдердің өздерінің ірі жер иеліктері еді.
Сондай-ақ шіркеулік және монастырьлік жер иеліктерінің ... ... ... зор ... ІХ ... ... дүнияи және діни ірі жер иеленушілерден
негізінен феодалдар табы қалыптаса бастады.
Ірі жер иелерінің өсуімен ... жер ... ... ... іздеуге мәжбүр болған, сөйтіп, бірте – бірте тәуелді
жер иеленушілерге ... өз жер ... ... ету ... ерікті село тұрғындарының жүдеп жадауы басталды. Лангобард
үстемдігінің ... ... ... Рим ... мен ... бұқарасы Лангобардтардағы құлдар мен жартылай еріктілерге ісінісе
бастады. Кейін тәуелді тұрғындар – құлдар, колондар, ... ...... ... ... сіністі де, олар бірте-бірте
феодалдық – ... ... ... ... ... Италиядағы мекендерінен оқшау болуы, қауымдық
ұйымның, рулық қатынастыардың ұзақ ... ... және т.б. ... ... ... баяу дамыды. ҮІІІ ғасырдың ... ... ... алуы ... қатынастардың дамуын жеделдете түсті. ІХ-
ХІ ғасырларда ерікті ... ... және ... шаруа – жер
ұстаушыларға айналу процесі күшейді. ... ... ... заң бойынша
келісім жасап, жерді 29 жылға арендаға алуқа ... ... Бұл ... деп ... да, іс ... феодалдық қанаудың бір түрі болды: шаруа
– либеллярий шыққан өнімінің 1/3 немесе ¼ бөлігін феодлға берді және ... ... ... ... ... ... ұстаудың либеллярлық
түрі басым болды. ... ... ... прекарий жағдайында да, салық
төлеп, барщинаны ... ... ... ... ... емфитевзис
фомасыда кен тарады. Бұл – жер учаскеін ... ... ... (оны ... ... шектетуге де мүмкін болды) натуральді
немесе ақшалай салық ... ... ... ... ... ғасырларды либеллярлар мен прекаристердіңбасым бөлігі феодалдарға
тікелей ... ... да – ... ... ... крепостнойлыққа
қарсылық көрсетті, жер иеленушілермен соттасып ... ... ... алып өз ... қорғады немесе жаңа орындарға қашты, алайда жер
иеленушілердің күшіне төтеп бере алмады.
Крепостной шаруалар айыптарының ішінде барщинаға ... орын ... ... жылына 2 – ден 12 аптаға дейін, толып жатқан
монастрь ... ... егіс және егін ... ... ... 3-5 ... дейін жұмыс істеді. Көптеге жергілікті жерлерде шаруалар
қосымша натуральды салық ... ... ... олар ... және ... ... ... және базарлық салықтарды төледі, қосымша
салықтар шығатың мырзаның баналитеттік праволарың сақтауға міндетті ... мен ... ... рента да айтарлықтай орын алды. ҮІІІ ғасырдан
бастап шаруалар ... ... де ... ... ... ... ... анағұрлым ерте дамыды.
Крепостнойлармен қатар феодалдарға жергілік тәуелділікте болған және
оның пайдасына белгілі міндетті қызмет ... жеке ... ... тобы да ... Жер ... ... ететін, ерікті
шаруалардың да біраз бөлігі ... ... ... ... ... – феодалға бағындырылды. Италияда
шіркеулік жер иелігі аса зор роль ... ... ... ... ... және ... ... жұмыс істеген ірі монастрь
шаруашылықтары құрылды.
Оңтүстік Италия ... ...... ... жөнінен
солтүстік және орта Италиядан көп өзге ше болды. ... ... ... остгот және лангобард шапқыншылықтарына аз ұшырады; олар ұзақ уақыт
бойы мұнда құл ... ... ... ... ... ... қалды, оларды жат жер басқыншылары талан – таражға салмен болды,
өйтіп осының бәрі бұл ... ... ... ... ... болды.
ІХ-ХІ ғасырларда олар феодализмнің алғашқы ... ... ... иеліктер әлі де толық қалаптаса қойған жоқ-ты, негізгі жұмысшы
күші крепостной ... ... ... ... мен ұсақ ерікті
арендаторлардан құрылды. Бірыңғай феодалдық ... және ... табы әлі ... ... ерте ... және ... ... түрінің тарауы ауыл шаруашылығында өндіргіш ... ... ... ... және ... пен Орта ... анағұрлым ерте
товар – ақша қатынастарының тууына және қолөнерінің ауыл шаруашылығынан
ажырауына әкеп ... ... ... орта ... жаңа
экономикалық орталықтар – қалалар пайда болды. Олар Италияда Еуропаның
басқа елдерінен ... ... ... туа ... ... сонау Рим кезіне
сақталған көптеген Италия қалаларының көне дуалдары мен үйлері қолөнер мен
сауданың негізінде өсіп өркендеді.
Луккада ІХ-Х ғасырдың ... ... жұқа шұға ... ... ... ... Х ... көпестер мен қолөнершілер (тері илеушілер, теңге
соғушылар және т.б.) ... өмір ... ... ... ... кенеюіне жол ашты.
По өзенінің алқабындағы қолайлы сауда жолында орналасуы Ломбардияның
ірі қолөнер орталығы Милан, тоқыма өндірісі ... ІХ ... ... төрт ... ... қару – ... пен тоқымашылық жөнінен
ертеден-ақ танымал болған Пьяченца – ... және ... ...... ... өркендей түсуіне қолайлы жағдай жасады. Альпы асулары мен
Апеннин тауларынан басталып, осында өзен ... ... ... ... аса ... ... орталықтарының бірі болды. Пьяченцадағы
сияқты Павияда да жәрменке ашылды.
ІХ-ХІ ғасырларда Италияда әсіресе ... пен ... ... арасында
делдалдық сауда жасайтын қалалар ерекше өсті (ішкі сауда мйлінше ... ... ... ... – ақ ... ... жағалауларында грек
қалалары мен, Египетпен және Сириямен сауда жасады. Х ғасырда батыс Жерорта
теңізімен сауда ... ... ... мен ... маңызы күшейді.
Оңтүстік Италия қалалары Амальфи мен Баридің ... ... кен ... ... ... Византияға астық, зәйтүн майын, қару – жарақ әкеліп
бұл жақтан шығыс тауарларын тасыды. Италия қалаларының ... ... көз тіге ... да атап ... ... біртұтас ел болмады. Италия
каролдерінің Солтүстік және Орта ... ... ... ғана ... ал
Оңтүстік Италияға билігі жалпы жеткенде жоқ. Х-ХІ ғасырлардағы ... ... ... ... жатқан феодалдық князьдіктермен –
герсогтықтармен, графтықтармен, ... және ... ... қала – мемлекеттер де толықтыра түсті. Италия қалаларының
ерте дамуы олардың феодал ... ... ерте ... ... ... ғасырларға дейін Солтүстік және Орта Италия
қалаларында саяси өкімет ...... ... қолында болды. Х ғасырдан бастап қалалардың сеньорларымен
күресі нәтижесінде (бұл ... ІХ ... ... ... қалаларда өзін -
өзі басқаратын қаллалық қауымдар (коммуналар) туа бастады, олардың ... ... ... қарай өз алдарына мемлекетке – қалалық республикаларға
(Милан, Пьяченца, Верона, Падуя, Парма, Венеция, Генуя, Пиза, ... ... және ... ... ... бөлшектену мен итальян феодалдары ... ... ... ... ... герман королі І Оттон 962жылы Римге
жорыққа шығып, оны басып алды да, император тәжіне ие ... ... мен ... едәуір бөлігін кіргізген «Рим империясының» құрылуын
жариялады. Бүтіндей жасанды және ... ... не ... ... не ... ... жоқ бұл саяси құрылым ... үшін ... ... жүз ... бойы ... қайғы- қасіреттің себебі болды.
Өздерін итальян жерінің қожасы санаған герман корольдері мен императорлары
Италияны тонау үшін, неміс ... ... ... ... өз ... ... ... папалық құлдырау шегінде тұрды. Римдегі әр түрлі ... папа ... ... тиімді адамды отырғызу үшін үздіксіз күрес
жүргізді. І Оттонның Римге жасған жорығынан кейін папалар, папа ... ... ... отырғыза бастаған, герман иператорларының
бақылауында ... Рим ... ...... сөйтіп, герман
билеушілеріне тәуелді болып ... Бұл ... ХІ ... ... созылды. Бұл
уақытқа дейін папа герман корольдері басқарған ... Рим ... ... ... ... қолдады, сөйтіп, реакциялық роль атқарып, Италиян
халқын сатып кетті. Италия орталығында өзін - өзі басқаратын дүнияи ... өмір ... өзі ... бірігуіне кесірін тигізген ... бірі ... ... ... ... билеушілері де араласып
отырған Итальян ... ... ... күресі елге барғансайын
жаңа басшылардың - византиялықтардың, венгерлердің, герман феодалдарының,
арабтардың, нормандардың ... ... ... ...... ... оның саяси өміріндегі берекесіздіктің күшейуіне қолайлы ... ... ... мен ... бөлшектенуіне оның жекелеген
географиялық аймақтарындағы саяси – экономикалық дамудың ... ... ... мен ... ... ... ... себеп болды. Бұлар оның бірыңғай мемлекет болуына
кедергі жасады. Елді үнемі тонап, әлсірете түскен әр ... ... ... ... көп өкімет дәстүрін нығаайта түсті. Сыртқы
риногтағы ... бір – ... ... ... Итальян қалаларының ерте
баталған бәсекесі де экономикалық бытыраушылық пен саяси бөлшектенуге жол
ашты. Итальян мемлекеттерінің бірігуіне ... ... ... ... ... көптегн жүз жылдар бойы саяси бөлшектенудің ... ... ... бір болды.
Алайда Италиядағы әлеуметтік – экономикалық және ... ... ... ... ІХ-ХІ ғасырларды шетел басқыншылары мен ауыр да ұзақ
күресте туған итальян халқының қалыптасу процесі жүрді; бұл ... ... ... ... ... Керісінше, басқыншылар жергілікті
тұрғындармен араласып, латын тілінің негізінде ... ... ... ... оның ғасырлар бойы қалыптасқан мәдениетін қабылдады.
2.2. ХІ-ХІІ ғасырлардағы Италия
ХІ-ХҮ ғасырлар бойына Италия, Германия сияқты ... ... ... қала ... ... ... дамуының өзгешелігіне қарай мұнда негізгі үш
аймақ бөлініп шықты: Солтүстік Италия мен ... Папа ... мен ... ... мен ... ... ... қалалардың орта
ғасырлардағы Еуропаның өзге елдеріне қарағанда, тым ертерек және анағұрлым
тезірек ... ... ... ... бұл ... ... ...
қолөнершілік ісі көбірек күшейе түсті. Сиена мен Пизада, Флоренция мен
Пьяченцада және Милан да шұға ... ...... ... ... ... маталары өндірілді; Венеция мен Генуяда және ... ... ... тері – ... мен аң ... және кенеп өңделіп
шығарылды; шыныдан жасалынған Венеция бұйымдарының ХІІ ғасырдың өзінде – ... ... ... ... ... ... Тоскана мен Ломбардия да темір
рудасы ... ... ... қару – ... және ... ... ... щеткаларын (жүн тарағы) өндеп шығару мен де ... ... атап ... ... ісінің дамуына қалалық бекіністердің
салудың қажеттілігі себепкер болды. Кремона мен Модена, Бергамо мен Павия
және ...... ... жаудан қорғайтұғын өре жетпес биік дуалдармен
айнала қоршалынды. Италия қалаларының қолөнершілері, ... ... ... ... цехтарға біріктірілді. ХІІ ғасырда қолөнершілердің
корпорациясы солтүстік қалалардың ... ... және Орта ... ... ... ... Мысалы, ХІІ ғасырдың аяғында Миланда –
қоолөнершілер корпорациясының «Креденца ... ... ... пайда
болды; Флоренцияда бірнеше қолөнершілік цехтар: сырттан ... ... жүн ... ... жүн ... ... ... және немістік дөрекі шұғаларды ... ... ... мен
айналысқан – шұға бұйымщдарын өңдіретін мамандардың «Калиммалы» қалыптасуға
айналды. ... ... ... ... – саттық жұмыстары жедел
өркендеп жергілікті маңыздылықтың шегінен асып шыға бастады.
Миланда, әдеттегі күнделікті риногтан бақа, жылына төрт рет жәрменке
ашылып оған ... және ... ... ... ... жиналды;
мұнда олар қару – жарақ пен шұға маталарының және шығыстық тауарлардың
саудасын жүргізді. ХІІ ... ... мен ... ... жүргізілген
саудада Венеция ен негізгі делдал болып саналды; қалаға Ломбардия мен
Тоскан және ... ... ... ... келіп жататын болды, ал
немістің көпестері онан ... үй ... алып ... ХІІ ... жылына екі рет жәрменке ашылып тұрды; бұған Ломбардия мен
Тосканың және ... ... ... мен ... да ... келіп
жиналды.
Сонымен, тауар айырбасы елдің тек кейбір қалалық округтары мен
аймақтарының ... ғана ... ... ... ... ... да өсті;
кейьір жәрменкелер жалпы итальяндық және, тіпті жалпы Еуропалық маңызғаие
болды. ... ... ... ... халықаралық экономикалық
қарым – қатынастары да ұлғайа түсіп, өсуге айналды: олар ... ... ... мен ... ... істерін жүргізді; Генуя Катаония мен
Провансте орнығып, Солтүстік Африкада өзінің отарларың ... ... ... ... мен Сардинияда Пизаның бүтіндей кварталдары
болды; Венеция Адриат теңізінің Далматтық жағалауындағы кейбір қалалар мен
жерлерді өөзіне ... ... ... ... ... мен ... ... босаулары, сондай – ақ ... ...... ісінің өркендеуіне мүмкіншілік туғызды. ... ... ... ... ... Анкона Таяу шығыспен
(Левантпен) тұрақты сауда ... ...... ... онда сансыз
көп сауда саттық факторияларын орнатты. Олар онан бұрыш және басқа дәмділік
тағамдары мен ... жүн мен ... ... ... ... онда
астық пен мал және металл ... ... ... тұрды Шығыстағы
делдалдық сауда саттық жұмыстары итальяндық қалаларға адам айтқысыз көп
пайда келтірді. ХІІ ... ... – ақ ... және Орта Италияның
қалалары жетекші экономикалық ... ... ... ... кәсібімен сауданың одан әрі өркендей беруіне қорқыныш
тудыратын қалалардың жауы, - феодалдық – сеньорлар болды. Италия да ... ... ... ... еді. ... ... І Оттоның Италияға
жасаған жорығына байланысты ... да гөрі ... ... ... кен ... сот правосын, әкімшілік басқару, кеден және
рыноктық баж ... ... ... ... ... және т.б. ... берді.
Қаланың бүкіл саяси және экономикалық өмірі епископ – сеньордың бақылауында
болды. Бұл жағдай, әрине, қалалардың одан әрі дами ... ... ... ... салды. Қалалардың сауда - қолөнерші халқы пополандар ХІ-ХІІ
ғасырларда едәуір күшейіп, өзінің дұшпаны сеньорлармен күреске кірісті. Бұл
күрестің ең ... рет ... ІХ-Х ... басталып, ХІ ғасырда
мейлінше кең өріс ... ... ... ... ... да ... ... өкіметпен одастастығы болмады, өйткені Солтүстік Италия
өз алдына дербес корольдік бола аомады, ал ... ... ... таза ... ... ... қала ... Бірақ та қала халықтары
екінің бірінде ұсақ феодалдармен – вальвассорлармен одақтаса берді. ... ... жиі ... ірі ... ... ... ... бұрын маман әскерилер болғандықтан вальвассорлар қала халықтарының
сеньорларға қарсы күресін ... ... ... ... ... ... ... 1035 жылғы көтерілісіне қатысты, ал 1042 жылы
бұлармен одақтас Миландықтар қиян – кескі күрестен соң ... ... ... оны ... ... ... (капитандармен) қоса
қаладан қуп шықты. Қалалық жасақтың қарсылығын жоюға тырысқан архиепископ
1044 жылы біржолата жеңіліп, ... ... ие ... ... ... ... күресі ауыспалы табыспен жүріп
жатты. Алайда ақыр аяғында сеньорлар қалалардағы саяси праволларды ... ... қала ... ... ... болды. Ен әуелгіде қала ... ... ... ... пен ... ... ... жетті, ал содан
соң сеньорлардың қаланың саяси ... ие ... заң ... ... граммоталарды да жиі ала бастады. ХІ ... ... ... ... шейін мұндай грамоталарды Мантуя, Феррара, Пиза,
Кремуна, Болонья және көптеген басқа қалалар алды. Міне ... ... ... – ақ ... мен ... ... жүргізетін билігінен
айрылды. Бұл қалалар бірте – бірте ... ... ... ... ... соң ... ... – қалалар бола бастады.
Батыс еуропалық елдердің көпшілігіндегі, бүкіл орта ғасыр бойына жуық
саяси және әкімшілік ... ... ... селолық феодалдық замокқа
қарағанда, Италияда коммуналардың пайда болуына байланысты мұндай орталық
енді қала бола бастады. Феодалдардан ... ... ... қарапайым
халықтарының – қолөнершілерімен ұсақ саудагерлердің – ... ... қиан ... ... нәтижесінде пайда бола тұрса да, ... ... ... ... қалаларда да қалалық байлар мен ұсақ
феодалдар пайдаланып кетті. Коммуналардың орнауына байланысты өкімет билігі
феодалдық ... ... ... қолдарына көшті. Бұлар әдетте
ақүйектерден (каптиандардан), ұсақ феодалдардан ... ... ... ... мен ұсақ ... ... құрамына енгізіледі. Коллегия бүкіл шаруашылық пен соғыс жжәне
сот жұмыстарын басқарып жүргізетін атқарушы орган ... ... заң ... ... ... ... ... болып
сайлайтұғын «сенімді адамдардың советі» - «Креденца» жүзеге асырды. Кейде
толық ... қала ... ...... ... ... пайда болуынан кейін қалаларда сауда аттық пен қолөнерінен
жиналған қорлар феодалдың қазынасына емес, енді қала халықтарының өз қолына
көшкен қалалық ... ... ... дамытуға жұмсалды. Бұл ... ... ... ... ... даму ... бірі
болды. Коммуна өз өкіметін тек қала ... ... ... жоқ: ... өзінің төңірегіндегі деревнялар мн ... ... ... деп ... ... ... жер бағынды. ХІІ ғасырда қаланың өз
төңірегіндегі селолық жерге экономикалық және саяси ықпалы ... ... ... ... ... ... қалалық коммуналары өз
иеліктерінің шеңберін ұлғайтып, ... ... ... ... ... ... бұл аса кен – байтақ территория көбіне «дистретто» деп
аталынып, өзі бір бүтіндей мемлекетке айналды және оның ішіндегі ен ... ... ... ... ... Солтүстік және Орта Италия –
Флоренция, Сиена, Милан, Равенна, Венеция, Генуя, Пиза және т.б. ... ... ... ... қалыптасты.
Орта Италияның біраз бөлігіне орналасқан Папа аймағының дамуы өзгеше
жүрді. Папалардың ақсүйекті мемлекеті ... ... ... бірі ... ... Оның ... сонымен қатар католиктік
шіркеудің бастығы, ал оның астанасы – Рим – шіркеудің ұйымдастырушы ... ... ... бұл мемлекеттің тарихына Папа
билігінің жүргізген еуропалық саясаты әжептәуір ... ... Папа ... еуропаның барлық ақсүйектік мемлекеттерінің үстінен ... ... ... еді. ХІ-ХІІ ғасырларда, Папа билігінің империямен
жүргізген ... ... ... ... оның ... жалпы ықпалы
күшейе түскен кезде, Папалар Италиядағы өзінің қол астындағы территориясын
Тоскана мен Сполетоның және ... ... ... ... ал ХІІ ... ... олар ... итальяндық ірі қалалардың бірі
– Перуджды бағындырды. Экономикалық жағынан Папа аймағы Солтүстік Италия
мен ... ... ... Мұндағы баяу дамыды; деревняда крепостниктік
қатынастар сақталып қала берді. Артта ... Папа ... ... Папа ... ... ... өзін - өзі басқаруға провваларын
беруге қарсы бағытталған және деревняда ... ... ескі ... ... жүргізген ішкі саясаты аз себеп болған жоқ. Айта берсек,
тіпті Папа аймағының астанасы – Римнің өзі – ... ең ірі ... Папа ... ... ... ... 200 – ге жуық
феодалдардың ... бар еді. Рим ... ... ... ... сияқты кемелденге орталықтардан арталықтардан артта қалды. Рим
күрделі табыстары Папа билігінің ... және ... ... ... ... қалалар жөнінде жүргізген саясатының реаксияшыл
сипаты, ХІІ ғасырдың 40-жылдарында, Римде коммунаны орнату үшін ... ... ... ... түсті. 1143жылы қала халықтары мен ұсақ
рыцорьлар Капитолидағы үкімет үйлерін басып алып, ... ... ... ... ... ... ... басшылары өздерін
Ежелгі Рим дәстүрлерінің мұрагерлеріміз деп санады. Көтерілісшілер қаладағы
жоғарғы өкіметтің билігін коммунаның қолына беруді талап ... ... Рим ... ... ... ... ... пайдалана бастады. Ол бұрын да Брешидегі (туған ... ... дін ... ... ... оппозициялық қозғалысты
басқарған еді. Осының үшін ол Италиядан қуылды. Ол бірнеше жыл Францияда
болып, ХІІ ғасырдың ... ... ... ... ... ... қуушы болды. Ол жер иеліктері мен байлықтардан шіркеудің бас тартуын
талап етіп, Папаның ... ... ... ... Феодалдық
шоңжарлардың үстемдігіне қарсы шығып, Римнің ... мен ... ... ... ... ... Брешианскийдің ілімі, шіркеудің
жоғарғы тобының ... ашу- ... ... ... ... ... жасаған уағызының әскері мен Римнің халқы кардиналдың
үйлерің, феодалдардың замоктарын ... ... ... ... ... кетуге тура келді.
Бұл уақытта І Фридрих Барбаросса басқарған герман феодалдарының қалың
қолы Италияға басып кірген еді. ... ... ... ... көмегіне
үміт артқан Рим республикасының ... оған ... ... ... Алайда Фридрих бұл ұсынысты қабылдамастан ... ... ... ... ... өз ... ... Германдық тонаушы рыцарьлардың
жасаған зорлық – зомбылықтары қала халықтарының ашу-ызасын ... ... ... ... ... соқтырды. Папа жаза ретінде
Рим ... ... ... ... тиым ... ... ... сырттан
қалаға келетін Кажилердің ағыны да тоқтатылып, қала ... күн ... ... Рим ... ... ... элементтердің
саны басым болды; папа билігінің бітіспейтің дұшпаны Арнольд Брешианский
қаладан ... ... соң ... ... ... ... азаппен
өлтірілді. Рим республикасы жойылып, папаның ... ... ... Рим ... ... жеткен ен елеулі себепкер – ...... ... ... және оның өз ... ... ... ақ папа сияқты, феодалдық сеньордың саяси және экономикалық күш қуатының
анағұрлым басымдылығы ... ... мен ... феодалдық қатынастар шетелдік билеп –
төстеушіліктің жағдайында дамыды және бұл олардың тарихына ... ... ... ... бұл аймақтарын ХІ ғасырда нормандар басып алды; ... ... ... мен ... ІІ Рожеренің тұсында бір мемлекетке ... ... ... ... Нормандардың жаулап алушылығы феодалдық
қатынастыардың дамуын тездетті; ... ... ... ... мен ... ... денін басып алып, оларды нормандық
феодалдар мен ... ... ... ... ... ... жер
иеліктерін корольдің жеке меншікті ... ... ... олар
өздеріне қалдырды.
Солтүстіктегілерге қарағанда оңтүстік итальян қалаларының тағдыры ... ... ... ... ішінде олардың да әжептәуір өркендеуге де
қолдары жетті. Бірақта бұл ... ... ... қол ... мен жергілікті сауда – саттық жұмыстарының нашар дамығандығынан,
көбінесе транзиттік саудамен байланысты болды. ... ... ... – ақ ХІІ ғасырдың басынан –ақ Оңтүстік Италияда біршама ... ... ... ... оңтүстік итальяндық қалалар
тәуелсіздікке және тіпті дербес автономия ... да жете ... ... ... ... болып қала берді. Сондықтан бұнда тауар – ақша
қатынастары деревняның ... және ... ... ... ... ете ... ... екінші жартысында германдық агрессияның жаңдана түсуіне
байланысты Италияға ... езіп – ... ... ... Фридрих Барбаросса басқарған германдық феодалдар өздерінің Италиядағы
басқыншылық ... ... ... ... ... бөлігінің бұрын Рим
империясы дегенге (Х ғасырдан бастап) формальды ... ... ... алады деп санады.
Осы басқыншылық жоспарларды жүзеге асыруға ... ... ... ... жағдай туғызды. Италияны жаулап бағындыру
ниетімен І Фридрих Барбаросса бес рет ... ... ... ... ... ең ... өркендеп келе жатқан солтүстік итальяндық
қалаларға төнді. І Фридрих Барбароссаның Италияға жасаған жорықтарына шейін
Ломбардия мен ... ... ... ... тек ... ғана болған еді: кейбір жағдайларда олар императорға жәрдем ақша мен
отрядтар ғана ... ... ... олар ... бар ... ... билік праволарын мойындамаса да, одан ... ... ... ... ... ... болды. Ал енді қалалардың жергілікті сеньорларымен
жүргізген күресінде соншалықты қиыншылықпен ... ... ... ... ... ... қалудың нақтылы қауіпі ұлғая түсті.
Миланды мейлінше ... ... және ... елді ... ... бүкіл Италия халқының ашу- ызасын
келтіріп, император тағайындаған чиновниктердің қожалық ... ... ... ... ... ... Ломбардия лигасы құрылып, оған
қайтадан салынып, жанарған Милан және Мантуя мен Феррара, ... ... және ... ... ... ... ... құлдыққа түсіп кетуден қорқып,
өз араларындағы алауыздықтарын ұмытып, уақытша жарасты. ... ... ... ... ... ... ... қауіптенген
Сицилия каольдігі мен Венецияда кірді. Сонымен, германдық ... ... ... күрес жалпы итальяндық маңызға ие болды
және бүкіл елдің тағдырында шешті. І Фридрих ... ... ... кезінде,
оныңбұл қамалды ала қою шамасынан келмеді. І Фридрих Леньяно түбегінде
болған қырғын ... (1176) ... ... ... ... ... тізе бүгуге мәжбүр болды. Папа мен императордың арасында 1183 жылы
Констанцте жасалған бітім шартынан кейін Ронкальдық қаулылар, іс ... және ... ... ... барлық коммуналдық
еркіндіктері қайта қалпына келтірілді. Империяның жеңілуі ... ... ... ... жағынан анағұрлым күшейтті. Германдық феодалдық
басқыншылармен ... ... ...... ... ... басқа шетелдің құлдығынан құтқарып, ... ... ... және ... жағынан өркендеп гүлденуіне мүмкіншілік туғызды.
Алайда қаһарлы қауіптің төнген жылдарында қалалардың уақытша қалыптасқан
бірлігі, енді сол ... ... – ақ ... әлсіреуге айналды.
Республика – ... ... ... пен ішкі ... тағы ... өрши түсті.
2.3. ХІІІ- ХV ғасырлардағы Италия
XIII-XV ғасырлара Солтүстік және Орта ... ... ең ... ... бірі шаруаларды ... ... ... Бұл ... ... едәуір бөлігі, тауар-
ақша қатынастарының деревняға ... ... XI-XII ... ... ... ... ... XIII ғасырдың қарсаңында-ақ қара
басының азаттығымен пайдаланған еді. XIII ғасырда ... ... әрі дами ... ... негізінде шаруалардың қара басының
азаттығын алу процесі тым жедел жүрді. Бұл ... ... ... ... ... ... правоны арнаулы декретпен
жоюды жариялаған ... ... ... ... ... ... 1256 жылы крепостниктік правоны жою Болоньяда ... ... ... ... өз декретін «Жұмақ актісі» деп атады.
Осы декрет ... 400 ... ... 6 мың ... ... 1289
жылы крепостник право іс жүзінде Флоренцияда да жойылды. ... ... ... ... ... ... «Азаттық алу арқылы» ... ... және ... ... ... одан әрі ... екіншіден, қалалық-мемлекеттердегі салық төлеушілер мен әскери
қызметін атқарушылардың санын көбейтті, үшіншіден, қаланы ауыл ... ... ... ... ... ... өнімдердің
бағаларын реттеп тұру мәселесін ... ... өз ... ... шаруаларды азат етушілік қолөнер өндірісінің барған сайын жұмысшы
қолдарына деген өскелең мұқтаждарын қанағаттандырып отыру үшін ... ... ... қара ... азаттық берерде, сеньориалдық сот жүргізу
првосы және феодалдық анттан немесе ... ... ... бәрі де ... Жер жөніндегі право формальді түрде сеньорларда
сақталып қалғанымен де, шаруалар жөніндегі првво біткеннің ... ... ... ... ... ... ... азық-түлік ведомствасына, қалалық
коммунаға есеп ... ... ... ... ... ... XIII-XV
ғасырлар бойына сатып алумен айналысқан жаңа ... ... ... жер ... ... босатушылық, оларды ауыр
қанаушылыққа салу үшін қажетті ... ... ... К.Маркстің
көрсетілуі бойынша, Италияда крепостнойлық қатынастардың ыдырау ... ... ... ерте ... ... байланысты болды. Оның
айтуынша: «Италияда капиталистік өндіріс бәрінен бұрын ... ... ... да ... бұрын іріп-шіріді. Крепостой шаруа
қандай да ... жер ... ... ... ... бұрын
кіріптарлықтан құтылды. Сондықтан азат болу оны дереу ... тыс ... ... ал ... Римдік дәуірден сақталып қалған
қалалардан дереу жаңа ... ... ... ... және Орта ... ... дені ... азаттығына ие болды. Олардың бір бөлігі қалаларға ... ... ... мен ... ... ... ... Ал
шаруаның жерінен айырылған екінші тым ... ... ... әр ... ... жер ... ... айналды. XIII-XV ғасырларда
Токсанада ортақ үлестік ... ... ... мұнда арендатор өзінің
егіп алған өнімінің тең ... ерді ... ... үшін жер иесіне
беріп тұруға тиісті болды. Меццадрия Солтүстік және Орта ... ... да кең ... ... ... бір ... қысқа мерзімді
үлескерлік аренда (түскен өнімнің үштен бірін немесе төрттен ... ... кең етек алды және ... жер ... ... ... ... бұрынғысынша мейлінше кеңінен таралды.
Ортақ үлесшілер жер учаскесін жалға ала отырып, жер иесінен ... мен ... ... және тұқымды да алды. Шаруа өзінің
арендалаған учаскесін аренданың ... ... ... кете ... ... тастап кетіп қалғандай болса, онда оны еріксіз қайтарып, күйзелушілікке
ұшырататұғын штрафтар салды. ... ... ... жыл ... жариялап өз
еркімен, басқа жаққа кетуін формальді түрде мойындаушылық, іс жүзінде іске
асырыла қоймайды, Өйткені арендатор жер ... ... ... ... ... ... ... ал жаздыгүні бұлардан басқа осы
жылда алатын барлық өнімін беруге тиісті болды. Аренданың осындай ... ... тым ауыр ... ... ... Осы ... ... ерекшеліктерімен қатар, ортақ үлесушілер үшінкейбір
капиталистік аренданың ... тән ... ... өз еңбегінен тыс,
шаруашылыққа өз капиталының бір бөлігін салды, ал жер иесі, ... ... ... ... құрал-сайман немесе жұмыс көлігі ретінде, капиталдың
екінші ... ... ... ... және Орта ... ең кемелденген
мемлекет-қалаларының төңірегінде селолық территорияда XIII-XIV ғасырларда
жер қатынастарының деревнядағы феодалдық құрылыстың негіздерін ... ... ... жаңа ... туа бастады.
Солтүстік-батыс Италиядағы ескі мен жаңаның эллементтерінің өзгеше
бір тоғысқан жерлері-Пьемонт пен ... және ... ... ... ... ескі формалары және крепостник те сақталды.
Феодалдық иеліктер ұсақталып, ... ... ... ... ... ұстаушы шаруалардың бір бөлігі жерсіз қалып, арендаторларға айналды.
Алайда Солтүстік Италияның бұл ... де ... ... феодалдық қанаудың ескі формаларының үдей түсуін, феодалдық
рентаның жоғарылауын және феодалдық езгінің жалпы күшеюін туғызды. ... ... ... ... олардан ондықты өндіріп, алушы шіркеуден
және феодалдық қожалар болған ... ... ... ... Бір ... сеньорлар мен шіркеудің, екіншіжағынан, ... ... ... ... XIV ... ірі ... ... жеткізді.
XIII ғасырда-ақ Солтүстік-батыс Италия шаруаларының арасында іштен
тыңған наразылық үдей түсті. Бұл наразылық өзінің ... ... ... ... мен ... және басқа да сектанттық
қозғалыстардың кең тараушылығынан тапты. XII ғасырдың соңғы ... ... ... ... ... жаңа ... пайда болды және
оны қарапайым шаруа Г.Сегаррели басқарды. «Апостолдық бауырластардың» жеке
меншігі болмады. Сектаға ... ... ... ... ... мен қала кедейлерін мырзалардың тілдерін ... ... ... ... ... ... халықтың арасынан тартты. Папа олардың әрекеттеріне тыйым салды,
және 1300 жылы ... ... ... ... ... ... отқа ... көп ұзамай «мың жылдық ... ... ... ... рақатын көреміз, барлық игілікті бірдей ортақ пайдаланушылық
орнатылады дегенді уағыздады.
1304 жылы Доьчино өзін жақтап, жолын ... ... ... ... ... құру үшін ... жүргізіп жатқан жеріне, Сези
өзенінің алқабындағы Верчеллиге жақындап келіп, оларды көтеріліске аттануға
шақырды. 1305 жылы оның сол ... ... ... 1400 ... ... Дольчиноға крест жорығын жариялады және оған ... де ... ... ... ... Дольчиноға әрі қарай тауды
бойлап, Савойя мен Новарраның және Верчелл шекарасынан шығып кетуге ... ... ... ... ... ... ... лагерьде ашық басталды. Бұдан соң Дольчино ... ... ... ... ... ... оны ... қамалға
айналдырды. Содан соң епископтың әскерлері ... ... ... зорлап көшіріп, көтерілісшілерді аштан қырылу қаіпіне
ұшыратты. Бұл ... ... ... ... ... мәжбүр етті.
1307 жылы 23 наурызда Ставелло ауылы төңірегіндегі ашық далада болған ең
шешуші шайқаста, қаһармандық ... ... да ... ... жеңіледі. Дольчиноның көтерілісі XIV ғасырда Батыс Европада болған
ірі шаруалар ... ... ең ... бірі ... ... көтерілісі деген атпен белгілі болған ірі
қозғалысы Солтүстік ... ... ... ... Бұл жолы да әлі ... ... мен ... жағдай үстемдік етіп отырған Савойяның
шаруалары көтеріліс жасады. «Тукиндер» сеньорлардың ақшалай алым-салықтар
төлеуді ұлғайтуына ... ... ... ... ... сену
салдарынан «қайырымды билеуші» герцог Амадей Савойскийді өздерінің жалпы
патшасы ретінде тани тұрғанымен де, шаруалар ... ... ... ... ... ... етті.Герцогтың әскері өздеріне қарсы
шабуыл жасаған кезде ... ... ... аттанып «азғындаған қатал
билеушіге айналған қожаларға, қызмететкілері ... ... ... ... ... ... праволарын
әлсіретіп, крепостниктік правоны жұмсартуға және барщинаны ішінара ақшалы
рентамен алмастыруға әкеліп жеткізді.
Солтүстік және Орта ... ... мен ... және ... ең ірі және ... ... өндіргіш күштердің
жалпы өрлеуінің негізінде, XV ғасырда капиталистік қатынастарпайда бола
бастады. Басқа елдермен ... ... ... ... болушылығы, орта ғасырлардағы итальяндық қалалар тарихының ең маңызды
ерекшеліктерінің бірі ... ... XIV ... ... ... қолөнершілік өндірістің алдыңғы қатарлы салаларының дамуына бөгет
болуға айналып, Иалияның ең кемелденген ... ... ... ... ... Бұл ... ... «үлкендер» мен «кішілер»
болып ... ... ... ... ... ... үйренушілер мен көмекші шеберлерді қанаудың күшеюінен айқындалды.
Солтүстік және Орта Италия қалаларында капиталистік қатынастардың ... ... бір алғы ... ... қара ... азаттығын
жерсіз беруде болды. Жерден айырылған шаруалар енді көбінесе қалаларға
табыс іздеп барып, XIV ғасырда ... ... жаңа ... ... ... ... ... табылады.
Итальяндық қалаларда капиталистік қатынастардың ертерек дамуының ең
бір ерекше үлгісін Флоренция көрсетті. Бірақ та ... ... ... ... ... мен Сиенада және т.б. қалаларда болып өтті. XIV
ғасырдың 30-шы жылдарында-ақ ... ... ... ірі шұға ... ... ... ... жұмыс күшін пайдалана отырып, ... ... 80 мың ... ... щұға ... шығарды және олардың
құны қаланың барлық бюджетінен асып ... Шұға ... нақ ... ... ... 30 ... жуық адам айалысты. Ешбір өндірістік ... ... ... ... саны 10000 адамға жетті. Флоренцияда
оларды «Чомпи» «жүн түтушілер» деп атады.
Еңбек негізінде қолмен ғана ... ... ... ... ... деп ... XIV-XV ғасырлардағы итальяндық
мануфактура-алғашқы ... ... ... ... ... ... сарайлар мен шіркеу, керемет әшекейленген тас үйлердің
құрылысын тым кең ... Олар ... ... қызық өмір сүрді.
Бұларға қарама-қарсы жалдамалы жұмысшылардың көрген ... ... ... адам көргісіз жаман ағаш лашықтарда тұрды. Олардың ... күні ... бір ... 14-16 сағатқа шейін созылды.
Қолөнер мен сауда табыстарына, ал ... ... ... болуына байланысты Солтүстік және Орта ... ... XIII-XIV ... ... ... ... ... түсерліктей күшейіп, ал феодалдық
эллементтердің-грандардың ролі төмендей бастады.
1282 жылы ... ... ... ... басқарды. Ол «приорат»
деп (приордан-цехтың бастығы), ал кейіннен-«Синьория» ... ... ... ... ... органына) «әділеттіктің (туын ұстаушы)
гонфальонеры» бастаған 9 адам кірді1293 жылы Флоренцияда ... ... ... ... тым ... ... берілді. «Заңдар»
бойынша, грандар коммунаның саяси өміріне қатысудан толық шеттетілді және
пополандарға қарсы ... ... үшін өлім ... ... ... ... өздері де біріңғай әлеуметтік топ болып жетіле алған
жоқ. Олардың арасында да ... ... ... ... ... мол көпестер
мен шеберханалардың және банк контораларының иелері «қоңды халық», ... мен ... ... болып аталынды. Олардан төменгі
сатыда тұрған жалдамалы жұмысшылардың ұйымдаспаған бұқарасы-«чомбилер»
тұрды. ... ... ... ... рольді «қоңдылардың»-
пополандардың тобы атқарды.
Үлкен ірі делдалдық сауда жүргізген теңіздік республикалардың-Венеция
мен Генуяның саяси ... ... ... ... ... ... биліктің бәрін де мұрагерлік патрициаттан құралған ең ... ... ... өмір ... ... дож ... және «Үлкен
Советпен» шектелді. XIII ғасырдың аяғында бұл советке 27 нағыз ... ... ... 242 адам ... ... ... ... Генуя мен Венецияның арасындағы сауда
бәсекелестігі ашық қақтығысқа айналды: 1296 жылы ... ... ... ... ... флот ... талқандап жеңді. Осы жеңістен соң
сауда бәсекесіндегі салмақ Генуя жағында ... ... ... 1380 ... флот Кьодженің түбінде генуялықтарды талқандап жеңіп, Жер орта
теңізінің ... жақ ... ... ... ... ... ... ғасырларда Солтүстік және Орта Италияның қалаларында саяси ... ... ... ... типі ... ... ... Генуя), және Тирания монархияға жақын (Милан) қалыптасты.
Капиталистік қатынастардың ерте дамушылығы-қалалардағы еңбекшілерді
қанау мен езушіліктің, ... ... ... ... ... ... туғызды. Бұл жағдай XIV ғасырда Солтүстік және Орта Италия
қалаларында өз ... бар жаңа ... ... ... де ... жеткізді. Осы сияқты айбынды
қозғалыс 1345 жылы Флоренцияда жүн түтуші Чуто Брандинидің ... ... ... мен ұсақ қолөнершілердің XIV ғасырдағы
толқулары шұға өндірісінің басқа ірі ... да, ... ... ... да 1371 жылы ... ... жылы Флоренцияда предпролетариаттың сол кезеңдегі ең бір күрделі
қозғалысы-чомпилардың көтерілісі бұрқ ете қалды. Бұл уақытта Флоренция папа
билігінің куриясымен ... ... ауыр ... ... жатқан еді.
Чомпилар, алайда, өздерінің ашу-ызаларын тек ... ... ... ... ең ... ... ... қанаушыларынан «қоңды»
пополандардан алуды дұрыс ... 1378 ... ... орта ... ... сыртына жиналған жүн түтушілер мен жүн сабаушылар, жуушылар
мен бояғыштар және тағы басқа жалдамалы жұмысшылар, сондай-ақ шұға ... ... ... ... ... ... ... жоюды
жәгне жалақыны күніне 8 сольдтан 12 сольдқа шейін, 50 ... ... ... ... туын ... ... республикадағы жоғарғы үкімет енді біздің қолымызда деп ... ... мен кіші ... ... жаңа ... ... ... үш орын чомпилардың уәкілдеріне берілсін деген талап ... ... ... ... сот және ... үкіметінің
тұратын орнына шабуыл жасады. Келесі күні олар синьорияның ... ... ... ... ... талаптарын қабылдатып бекіттірді.
Приорлар бірінен сон бірі ... ... кете ... Жаңа ... Оның ... болып Микеле де Ландо ... Ол ... қаша ... ... ... өзінің қызмет атқармақшы болған
ниетін білдірді және халықтың қолынан ... ... ... ... жаңа ... тағы екі ... ұсақ қолөнершілерден үш
приор және «қоңды» попаландардан үш адам кірді. Үш жаңа цех ... ... де ... ... ... ... да цехы бар. Бұл ... 9 мыңға
жуық адам кірді. Екінші цех бояғыштар мен тоқымашыларды және басқаларын
қамтыды. Үшінші ... ... мен ... ... ... үкіметті күзетіп тұру үшін 1500 садақшылардан ... ... ... 1378 жылы ... ... ... ... пополандар
енген сеньорияның саясатына наразы чомпилар оған ... өз ... ... ... Күні ... ... ... бойынша Микеле ди Ландо
Синьория алаңында барлық цехтардың жасақтарын жинап алды. Міне осы ... ... ... ... ... мен ... бай ... шеберлері чомпилорға тарпа бас салды. Чомпилар көтерілісінің
жеңіліп ... ... ... қалалрындағы жалдамалы жұмысшылардың
көтерілістері сияқты, предпролетариаттың әлі ... ... ... ... ұйымдаспағандығының нәтижесі болды.
Чомпилардың көтерілісі саяси өкіметті қолына басып алуға ... XIV ... үшін ... ... жоғары болғандығын
көрсетеді. Бұл көтеріліс Италия халқының революцияшыл ... ... роль ... Фридрихтің Италиядағы жаулап алушылық жоспарлары күйрегеннен соң
Италияның өз ішінде де ... ... ... да ... ... Осы кезде папаның тағына отырған шебер саясатшы III
Иннокентий (1198-1216) папа билігінің теориялық ... ... ... асып ... ... ... жүзеге асыру үшін III Иннокентий және
оның мирасқорлары, бір жағынан, өз ... ... ... ... ... екінші жағынан, өзінің Италиядағы ... ... ... ... ... мемлекетті-Папа аймағын
нығайтуға тырысты.Папа мемлекетінің құрамына XIV ғасырдың қарсаңында, ... ... ... Болнья мен Феррара, Урбино мен Римини, Перуджа ... ... ... ... аяқ кезінен, понтификат VIIІ Бонифациядан бастап, папа
билігінің ... ... ... ... түсе бастады. Папалардың
XIII ғасырдың бас кезінде кейбір табысқа ие ... ... ... мәні кетіп, сәтсіздікке ұшырады. 1309 жылы ... ... Папа ... француздық саясатқа бағындырып, папаның феодалдар
мен шіркеулік аймақтағы жүргізетін ... ... ... болды.
1347 жылы 20 майда Кола ди ... ... ... кетіп
қалуларын пайдаланып, өзінің қарулы серіктерінің және Римнің ... ... ... үкімет үйлерін басып алды.Сенаторлар
қаладан қашып кетті. Италияның бірлігін арман еткен Кола ди ... ... ... ... асатанасы ретінде Римнің төңірегінде
топтасуға шақырды. Кола ди ... ... ... жеке өзі ... ... ол ... ... айырылды және Римдегі
феодалдардың үкіметі қайта ... ... 1347 ... ... Кола ... ... ... кетуге мәжбүр болады. Кейіннен, 1354 жылы ол папаның
елшісі ретінде қайтып ... Папа ... ... ... қайта орнату
үшін оның жұртқа ... ... адам ... ... 1378 жылы
папаның тағы да Римге көшірілген кезінде папаның үкіметі тек сыртында ғана
емес, Италияның өз ... де ... ... қала ... ... ең ... себеп,
папаның тағына не екі, не үш папаның үміттенуінің қырық жылға созылған «Ұлы
ыдырау кезеңі» болды.
Сицилия корольдігі XIII-XV ... ... ... ... ... мен ... недәуір артта қала берді. Мұндағы
феодалдандыру процесі XIV ғасырдың қарсаңында ... ... ... ... айналған кезде толық аяқталды. Оңтүстік Италия мен
Сицилия қалалары, бұрыңғы алғашқы кезеңдегі сияқты, ... ... ... ... орталықтары болғандықтарынан гөрі, Византия мен Ливантпен
жүогізілген делдалдық сауданың орталықтары екендікьері ... ... ... ... сицилия корольдігінің аграрлық құрылысының ерекшелігі
жартылай ерікті және ерікті шаруалардың (рустиктердің) ... ... ... Бұл ... ... ... күшті селолық
қауымдарға бірігіп, көбінесе нағыз қамалдарды паналап келді. Қара ... бар ... ... бір ... әр ... ... договорда
жазылған әдеттгі жеңілдік шарттар бойынша феодалдарға тиісті бос жерлерге
қоныстанды. Бұлар ... ... ... ... ... ... ... қалған аймақтарымен салыстырғанда, XIII ғасырдың
аяғына таман оңтүстікте біршама күшті-күшті біріңғай ... ... ... ... ... ... ... өкіметі бұнда ең
алдымен үстемдік етуші ... ... ... ... ұсақ және ... мен ... ... Италия мен Сицилияның
экономикалық ... ... ... ... ... осы кейінірек
кезеңнің өзінде де жете алмады және король үкіметіне толық бағынышты болды.
XII ғасырдың аяғына таман қалыптасқан ... XIII ... одан ... ... XII ... ... Сицилия корольдігін билеген Норман
династиясы, Гогенштауфендермен туыстасы және 1212 жылдан 1250 жылға ... ІІ ... ... ... Ол ... ... 1220 жылдан
бастап «Қасиетті Рим империясының» императоры да болды.
ІІ Фридрих өлген соң, Сицилия корольдігін, папаның келісуі ... жылы Карл ... ... ... Карл жаулап алушылық жорықты мейлінше
кең жүргізді: Италияның көптеген қалаларын ... ... ... ... ... Константинопольге жорық ұйымдастырды. Шетелдік
билеушілердің ... ... және ... ... ... ... 1282 жылы мартта Сицилиялықтардың француздарға қарсы
стихиялық ... бұрқ ете ... Бұл ... ... ... ... ... әйгілі болды. Бұл ат, ... ... ... ... ... ... ... бойынша басталыпты-мыс, деуші аңызға
сәйкесшыққан болса керек.
XIV-XV ғасырларда Оңтүстік Италия мен Сицилия ... ... ... кешірді. Жергілікті қолөнер мен сауда барған ... ... ... ... ... Бұларға Солтүстік пен Орта
Италияның бай қалаларынан шыққан көпестер мен ... ... ... ... үшін ... әулетпен ұзаққа созылған және сәтсіз соғыстар
жүргізіп ... ... ... жәрдем ақша беріп тұрды.
Сонымен, XV ғасырдағы папа аймағында Оңтүстік ... мен ... ... бүтіндей үстемдік жасай берді. Алайда Солтүстік Италия
мен Орта Италияның алдыңғы қатарлы мемлекет–қалаларында осы және келесі ... нақ ... ... ... ... ... ... болды.
XV ғасырдың аяқ кезінде Солтүстік Италия мен Орта Италия қалаларының
экономикасында тоқыраудың ... ... ... болды. Бұл ең алдымен сол
қалалардыңэкономикалық өмірінің өзгешеліктеріне қарай, Италияда ... ... ... ... ... болды. Белгілі бір кезеңде
бұл жағдай ... ... одан әрі ... ... бола да
бастады. Басқа салаларда цехтық құрылыс бұрынғысынша сақталып қалды, ал
формальдық ... алып ... ... ... ... ... де
цехтар жойылмай істей берді. Селолық жерлерде мануфактура шамалы ... ... ... пен Орта ... ... ... болған елеулі өзгерістерімен белгіленді. XV ғасыр ... мен ... ... мен Феррарда, Урбинода және Италияның басқа
қалаларында саяси құрылыстың тираниялық ... ... ... ... аса ... болды. 1434 жылы Флоренциядағы бірнеше ... ... ... ... ... ... кейін осы мемлекет-
қаланың іс жүзіндегі билеушісі банкир Козимо Медичи болды және 1468 ... ... ... Оның ... ... ... формасы тек
жұртқа көз қылу үшін ған болатын, бірақ ... және ... ... барлық желісі соның қолында шоғырланды.
Ең күшті құдіреттілікке Медичилердің тираниясы Лоренцо ... ие ... ... Оның ... бұл атты оған ... мен ... таланты және сырттан қарағанда өте ... үшін ... ... ең ... ... отбасының бас
иесі Лоренцоның Италия мен Европаның барлық ... ... ... болғандықтан бірқатар елдердің саясатына ықпалын да асыра алды.
Медичилердің ... ... сырт ... ... сән-
салтанатты сарайы мен жомарт қамқоршылығының көлеңкесінде мемлекеттің
экономикасын ... ... ішкі ... ... көрінбей қалды.
Медичилердің саясаты, олардың халық алдында көпірмелі жарамсақтануына
қарамастан, жаппай наразылыққа әкелді. Оны білдіруші Флоренциядағы әулие
Марканың ... ... ... ... ... Джиролама
Савонорола болды. Савонороланың байлық пен өсімқорлыққа қарсы бағытталған
уағыздары, ... ... ... ... екендігіне қарамастан халықтық
бұқараның үзілді-кесілді аттанысқа бел байлап шығуына себепкер болды. 1494
жылы француз әскерінің Италияға басып ... ... ... қалған
кезде, Лоренцоның баласы-Пьеро Медичи Флоренциядан қуылды және көтерілістің
нәтижесінде онда Савонарола басқарған республика қайта қалпына келтірілді.
1498 жылы ... ... ... ... және еретик ретінде отқа жағып
жіберді.
Қорытынды
XV ғасырдың аяғында ... ... және ... ... ... ... ... талқандайтын екінші соққы болып, оның
саудадан басымдылығын ... және ... ... ... ... ең кемелденген аймақтарында тұңғыш рет
қалыптасқан алғашқы капиталистік қатынастар ... ... ... ... ... ... ... негіз болған жалпы
экономикалық және әлеуметтік өрлеуге алып келіп жеткізді. Алайда бұл жаңа
қатынастардың ... ... ... шетелдік
басқыншылықтардың салдарынан, географиялық жаңалықтар тудырған ... ... одан әрі ... ... ... пен саяси
бытыраңқылықтың жағдайларында,-тоқтаусыз дамып, жете өркендей ... XV ... ... ... ... кері кетіп құлдырауына тақады және
оған келесі XVІ жүз жылдықтың аяғына келіп жетті.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі:
Очерки истории Италии 476- 1918г. ... для ... ... ... М., ... , ... Италий в з-х Т
Ефимов А.В.
Европа и Северная Америка ХҮв.

Пән: Жалпы тарих
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
11-15ғғ. франция, англия, германия, италия23 бет
IX-X ғасырларда Батыс Еуропа елдеріндегі феодалдық құрылымның нығаюы. IX-XI ғасырлардағы Франция, Германия,Италия X-XIғасырдың ортасына дейінгі Англия. Испания мен Византия дамуының тарихи ерекшеліктері9 бет
Германиядағы мен Италиядағы фашистік режим және оның ерекшеліктері61 бет
Италия11 бет
Италия мен Қазақстан салық жүйелері6 бет
Италия Республикасы10 бет
Италия телеарналары16 бет
Италия фашизмінің туындауы және оның саясатының негіздері24 бет
Италия экономикасының «Ғажайып даму» кезеңі58 бет
Италия экономикасының құрылымы51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь