Унитарлы мемлекет

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1. Мемлекеттің пайда болу себептері, белгілері ... ... ... ... ... ... ..11
1.2.Мемлекет белгілері мен түрлері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 18
1.3.Мемлекет басқаруы бойынша қызметтері ... ... ... ... ... ... ... ..25
2.Мемлекет тарихына жалпылай шолу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .29
2.1.Мемлекеттің даму сатылары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 33
2.2.Ассоциацияланған мемлекет,Буферлік мемлекет,Көпұлттық мемлекет,Ұлттық мемлекет.Құқықтық мемлекеттер ... ... ... ... ...35
2.3.Унитарлы мемлекет, Әлеуметтік мемлекет ... ... ... ... ... ... ... . 38
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Тақырыптың өзектілігі: Мемлекет ұғымы. Мемлекет саяси-құқықтық ғылымдардың зерттеу объектісі болып табылады. Мемлекет өзінің мыңдаған жылдарға созылған тарихи даму үрдісіне саясатшылар тарапынан түрліше бағаланып келеді. Мемлекеттің анықтамасын да түрлі көзқарастағы саяси қайраткерлер түрліше тұжырымдайды.
Курстық жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен және қорытындыдан тұрады. Курстық жұмысты жазу барысында нормативтік актілер мен отандық және шет елдік авторлардың еңбектері қолданылды.
Курстық жұмыстың мақсаты: мемлекеттің анықтамасына жан-жақты тоқталып оның белгілерін ашып көрсету.
Осы мақсатқа жету үшін төмендегідей міндеттер орындалады:
-мемлекеттің түсінігін анықтау;
-мемлекеттің түсінігін саралау кезіндегі әдістамалық негіздерді зерттеу;
-мемлекеттің әлеуметтік мәні және оның функцияларына тоқталу;
-мемлекеттің әлеуметтік мақсатын қарастыру;
-мемлекет функцияларын анықтау;
-басқару нысанына тоқталу;
-мемлекет механизмін қарастыру.
Мемлекет — белгілі бір аумаққа иелік етіп, сол жердегі халықтың еркін дамуына мүмкіндік беретін, қоғам табиғатынан туындайтын ортақ істерді атқаруға қажетті басқарудың жоғарғы дәрежеде ұйымдасқан жүйесі, саяси билік ұйымы. Егемендікке, заңдастырылған зорлықты пайдалануға монополияға ие және қоғамды басқаруды арнайы механизмдер (аппарат) арқылы жүзеге асыратын қоғамдағы саяси билікті ұйымдастырудың еркеше түрі, саяси жүйенің орталық институты. Мемлекет адам қоғамы дамуының белгілі бір сатысында пайда болған. Адамдардың ең алғашқы ұйымдасуы рулық қоғам түрінде пайда болды. Рулық қоғам оның мүшелерінің қандас туыстығы негізінде, еңбекті қауымдасып ұйымдастыру және ортақ меншіктілік негізінде қалыптасты.
Әскери демократияның дамуы қоғамда саяси ұйымның – мемлекеттің пайда болуына әкелді. Мемлекет, бір жағынан, әскери демократияның жаңа негізде
Қолданылған әдебиеттер тізімі.
1. «Қазақстан Республикасының Үкіметі туралы» Қазақстан Республикасының Конституциялық Заңы. //Егемен Қазақтан 1999ж. 15 мамыр.
2.Ағдарбеков Т. «Мемлекет және құқық теориясы» Оқулық. – Алматы: «Наз» баспа компаниясы, 2003.
3.Ағдарбеков Т. Мемлекет және құқық теориясы. Оқулық. –Алматы: «HAS» баспа компаниясы. 2003.
4.Амандықов С.К. «Қазақстан Республикасының Конституциялық құқығы». Оқу құралы. – Астана. 2001ж.
5.Арон Р. Демократия и тоталитаризм. М., 1993.
6.Баянов «Мемлекеттік құқық негіздері» Алматы
7.Булгакова Д.А. «Мемлекет және құқық теориясы». Оқу құралы. Алматы. «Заң әдебиеті» 2004ж.
8.Бұлғақова, Диляра Асхатовна. Мемлекет және құқық теориясы : оқу құралы.- Алматы: 2004
9.Д. Жамбылов. Саясаттану. Алматы, «Жеті жарғы». 2003
10.Жоламан Қ. Д., Мұхтарова А. Қ., Тәукелев А.Н. Мемлекет және құқық теориясы. –Алматы, ҚазМу баспа орталығы. 1999.
11.Жоламан Қ.Д., А.Қ. Мұхтарова., А.Н. Тәуекелев. Мемлекет және құқық теориясы.-Алматы. 1999.
12.Қазақстан Республикасының «Мемлекеттік қызмет туралы» Заңы.
13.Қазақстан Республикасының «Парламенті және оның депутаттарының мәртебесі туралы» Конституциялық Заңы. //Егемен Қазақстан. 1995ж. 21 қазан.
14.Қазақстан Республикасының «Соттар және судьялардың құқықтық жағдайы туралы» Конституциялық Заңы. //Егемен Қазақстан. 2000ж. 28 желтоқсан.
15.Қазақстан Республикасының Конституциясы. –Алматы, «Жеті жарғы». 2000ж.
16.Қазақстан Республикасының соттарының қысқаша тарихи кезеңдері. Зерттеу нәтижесі. //Тураби. 1/2001
17.Мемлекет және құқық негiздерi. Оқулық. / Қраст. Е. Баянов.-Алмат; Жетi жарғы.
18.Мемлекет және құқық негіздері. Оқулық. Алматы.
19.Теория государства и права: Учебник.Курс лекций /Под ред. Н.И. Матузова и А. В. Малько М.: Юрист.1997.
20.Ұ. Сыдықов. Саясаттану. Алматы. 1996
        
        Тақырыбы: 
Орындаған: _________________
Қабылдаған: _________________
Мазмұны
Кіріспе..................................................................................................5
1. Мемлекеттің пайда болу себептері, белгілері..........................11
1.2.Мемлекет белгілері мен түрлері............................................... 18
1.3.Мемлекет басқаруы бойынша қызметтері..............................25
2.Мемлекет тарихына жалпылай шолу.........................................29
2.1.Мемлекеттің даму сатылары...................................................... ... ... ... мемлекет,Ұлттық мемлекет.Құқықтық мемлекеттер...................35
2.3.Унитарлы мемлекет, Әлеуметтік мемлекет............................. 38
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Тақырыптың өзектілігі: Мемлекет ұғымы. Мемлекет саяси-құқықтық ғылымдардың зерттеу объектісі болып ... ... ... ... ... ... ... даму үрдісіне саясатшылар тарапынан түрліше бағаланып келеді. Мемлекеттің анықтамасын да түрлі көзқарастағы саяси қайраткерлер түрліше тұжырымдайды.
Курстық жұмыс ... екі ... және ... тұрады. Курстық жұмысты жазу барысында нормативтік актілер мен отандық және шет елдік авторлардың еңбектері қолданылды.
Курстық жұмыстың мақсаты: мемлекеттің анықтамасына ... ... оның ... ашып ... мақсатқа жету үшін төмендегідей міндеттер орындалады:
-мемлекеттің түсінігін анықтау;
-мемлекеттің түсінігін саралау кезіндегі ... ... ... ... мәні және оның функцияларына тоқталу;
-мемлекеттің әлеуметтік мақсатын қарастыру;
-мемлекет функцияларын анықтау;
-басқару нысанына тоқталу;
-мемлекет механизмін қарастыру.
Мемлекет -- белгілі бір ... ... ... сол ... ... еркін дамуына мүмкіндік беретін, қоғам табиғатынан туындайтын ортақ істерді атқаруға қажетті басқарудың жоғарғы дәрежеде ұйымдасқан ... ... ... ... ... ... зорлықты пайдалануға монополияға ие және қоғамды басқаруды арнайы ... ... ... ... ... ... саяси билікті ұйымдастырудың еркеше түрі, саяси жүйенің орталық институты. Мемлекет адам қоғамы дамуының белгілі бір сатысында ... ... ... ең ... ... ... ... түрінде пайда болды. Рулық қоғам оның мүшелерінің қандас туыстығы негізінде, еңбекті қауымдасып ұйымдастыру және ортақ меншіктілік негізінде ... ... ... ... ... ұйымның - мемлекеттің пайда болуына ... ... бір ... ... демократияның жаңа негізде қайта құрылуы нәтижесінде, ал екінші жағынан, жаңа басқару органдарының пайда болуы нәтижесінде ... ... - адам ... бірлестігінің жаңа ұйымы. Ол рулық қауымнан мынадай белгілермен өзгешеленеді:
1. Мемлекеттің тәуелсіздігі болады. ... ... - ... ... ішкі және ... ... өзге бір ... тәуелсіз қалыптастырып, дербес жүзеге асырады деген сөз.
2. Мемлекеттің халқы әкімшілік-аумақтық аймақтарға бөлінеді, бұл жерде ... ... ... ... Мемлекетте қоғамды басқаратын өкімет билігінің белгілі бір ... ... ... болады. Оларда адамдардың өзгеше бір тобы - шен ... ... ... қызметкерлер жұмыс істейді.
4. Қоғамның өмір сүріп, тіршілік етуі үшін ... ... ... ... ... ... арқылы қоғамдық қатынастарды реттеп отырады, белгілі бір қоғамдық тәртіпті қалыптастырады.
Марксизм мемлекетті тек бір ғана топтың - ... ... ... қорғау үшін жаратылған саяси ұйым ретінде сипаттайды. Құл иеленушілік ... ... құл ... ... ... ... ол құл иеленушілер мемлекеті деп аталады, феодализм дәуірінде ол ... ... ... ... орнына капитализм келді. Капиталистік мемлекет капиталистердің қолындағы қару болып табылады. Сөйтіп, марксизм ілімі бойынша, адамзат тарихында мемлекеттің үш түрлі тұрпаты ... ... құл ... феодалдық және буржуазиялық мемлекет түрлері.
Марксизм мемлекеттің осы аталған үш түрін де қанаушылардың, ... ... деп ... ... ... ... ... осал жерлері бар. Айталық, мемлекеттің осы үш тсатысын, үш ... ... ... ... бірдей бастан өткерген жоқ.
Марксизм-лининизм капиталистік мемлекеттердің құритындығының және жаңа ... ... ... ... ... ... ... теориялық жағынан негіздеуге тырысып бақты. 1917 жылдың қазан айында Ресейде большевиктер партиясының басшылығымен ... ... ... ... ... ... социалистік дүниеге келип, ол 70 жылдам астам уақыт өмір сүрді.
Мемлекет саяси-құқықтық ... ... ... болып табылады. Мемлекет өзінің мыңдаған жылдарға созылған тарихи даму үрдісінде саясатшылар тарапынан түрліше бағаланып келеді. Мемлекеттің анықтамасын да ... ... ... ... ... ... ... үш элементі болады: жер аумағы, халқы және мемлекет өкіметі. Мемлекет - ... ... Ол ... ... бірге тумаған. Алғашқы қа­уымдық құрылыс мемлекет дегенді білмеген. Ол жеке меншіктің пайда болуымен бірге ғана өмірге ... ... ... ... ... Руссо сияқты философтар қоғамдық келісімнің жемісі, яғни адам­дар жеке меншікті қорғау және қоғам­дық тәртіпті сақтау үшін өзара келісімге келу ... ... ... деп ... ... ... ... құқық­та­ры­ның бір бөлігін өз еркімен мемлекет билігінің үлесіне берген деп ұғындырады. Ал Фурье болса, бұған қарсы. Қоғамдағы азамат­тар­дың бәрі ... жеке ... ие ... ... еш ... жоқ. ... да олар өз еркімен қоғамдық келісімге мойынсұна қоймайды. Әрқайсысының мүдделері әртүрлі. Марксистер болса, мемлекет қоғамдық келісімнің ... ... ... ... ... өз ... қорғаудың, екіншісі, таптың қарсылығын жоюдың құралы деп түсіндіреді.
1.Мемлекеттің пайда болу себептері, белгілері
Мемлекет деген ұғым бірнеше мағынада қолданылады.Біріншіден: қоғамды басқаратын ... ... ... ... сай. Екіншіден: қоғам мүшелерінің ассоциациясы. Мұнда , , сөздеріне сәйкес.Мемлекет саяси ... ... ... ... саналады. Мемлекет алғашқы қауымда болған жоқ. Себебі алғашқы қауымдық құрылыста теңсіздік болған жоқ. Құл ... ... ... пайда болды, себебі өмірге басқарушылар мен бағынушылар келді. Мемлекеттің пайда ... ... әр ... ... ... ... Оның негізін салушы XVIII ғ. өмір сүрген ағылшын ойшылы Роберт Филмер. Ол мемлекеттің пайда болуын рулардың тайпаға, ... одан ... ... ... одан әрі мемлекетке дейін бірігуінен деп санайды.
Қоғамдық келісім теориясы. ... ... ... ... ... ... ... әмірші мен оның қол астындағы адамдардың келісімі арқылы пайда болды.
Теологиялық теория. Негізін салушылар: А.Августин мен Фома ... ... ... ... ... ... жасау теориясы. Негізін салушылар: Е.Дюринг, Л.Гумплович, К.Каутский. Мемлекет бір елді ... ... ... ... ... ... ... реттеу үшін пайда болды.
Географиялық теория. Негізін салушылар: А.Гатцель, В.Соловьев, Б.Чичерин. Мемлекеттің пайда болуы географиялық ортаның өзгешеліктерінен деп түсіндіреді.
Психологиялық теория. ... ... мен ... ету ... ... бақи тән ... ... айтады.
Марксистік теория. Мемлекет жеке меншік пен таптың пайда болуынан туған дейді. ... ... ... ... ... ... таптың мүддесін қорғап, басқа таптардың қарсылығын басу үшін керек дейді.
Шетелдік зерттеушілер мемлекеттің мәнін таптық күресті бітістіруде, татуластыруда деп біледі. Қоғамға ... ... ... ... ... және ... бейбіт саяси жолмен шешу үшін мемлекет негізгі әлеуметтік топтар арасындағы қатынастарға белсене араласып, ортадағы әділ төреші ... ... ... ... ... ... деп - ... бір аумақ шеңберінде адамдардың әлеуметтік топтар, таптар мен бірлестіктердің қатынастары мен ... ... ... ... ... ... негізгі элементін айтамыз.
Мемлекеттің мынадай белгілері болады:
1. Өзінің ... бар, ... ... ... Өндірістің өркендеуі, сауданың өсуі, еңбектің бөлінуі, халықтың көбеюі кәсіпке байланысты ... ... ... ... ... ... т.с.с. пайда болды.
2. Ерекше үкімет аппараты болады: мемлекетте әр түрлі мәселелерді шешу үшін қарулы әскер, шенеуліктік аппарат, полиция, сот, ... ... ... т.б. ... қажет болады.
3. Мемлекет егеменді болуы керек. Ол - ішкі және сыртқы істерін ... ... ... дербестігі.
4. Ішкі істер органдары, тергеу комитеті, прокуратура. Қылмыс жасағандарды еркінен айырудан бастап, өлім ... ... кесе ... ... ... Үкімет аппаратын ұстау үшін халыққа салық салады.
6. Мемлекеттің азаматтығын алу қажет. Сол жерде туып, ... соң, сол ... ... ... керек, онсыз мемлекет тарапынан қорғаныш болмайды.
Осы айтылған белгілер мемлекетті басқа ұйымдардан ерекшелендіреді.
Мемлекет. -- белгілі бір аумаққа иелік етіп, сол ... ... ... ... ... ... ... табиғатынан туындайтын ортақ істерді атқаруға қажетті басқарудың жоғарғы дәрежеде ұйымдасқан жүйесі, саяси билік ... ... ... ... пайдалануға монополияға ие және қоғамды басқаруды арнайы механизмдер (аппарат) арқылы жүзеге асыратын қоғамдағы саяси билікті ұйымдастырудың еркеше ... ... ... ... ... ұғымы жалпы көпшілікке жақсы белгілі. Мемлекет\ алғашқы, қауымдық қоғамда құрылған жоқ. Саяси ғылым мемлекеттің пайда болуын адамзат қоғамы ... ... бір ... ... яғни ... ... мен ... пайда болып, қоғамда саяси-әлеуметтік теңсіздіктердің орнығуымен байланыстырады. Экономика саласындағы ... ... ... ... ... ... ету және басқа таптардың қарсылығын болдырмау қажеттілігінен мемлекет пайда болды деген пікір саяси ғылымдардағы негізгі көзқарас. Мемлекет құл ... ... де ... ... жетті. Бірақ тарихи ұзақ мерзім бойы "мемлекет" деген ... ... "ел" ... түсініктен ажыратылған жоқ. деген атауды рулық, тайпалық қауымнан ажырату, яғни, алғашқы деген ұғымды белгілеу үшін пайдаланды. Мысалы, патшалық, ... ... ... ... ... ... Ақ ... Ноғай ордасы, Сібір ордасы деген сөздер екі түсініктің орнына (біріншісі мемлекет, екіншісі қоғам) пайдалана берілді. Алайда, мемлекеттің пайда ... ... ... ... ... негіз болды. Саяси өмірдің дамуына байланысты қоғамда мемлекеттің ролі ... ... ... ... ... -- "ел", ... түсінігі тұрғысынан емес, "өкімет", билік тұрғысынан қарайтын болды.
Сөйтіп, нәтижесінде мемлекет пен өкімет туралы ойлар, қағидалар бірте-біртебіздің заманымыздан бұрынғы VI-V ғасырларда ... ... ... пен ... мәселелері адамзат өмірінде әрбір тарихи кезеңге сай өзгерістерге ұшырап ... және ... ... ... ... ... шешуге ұдайы ықыластық танытатыны белгілі. Егер өткеніміздіойша шолар болсақ, адамзат тарихы мемлекет жөнінде сан түрлі ... ... мен ... толы ... байқаймыз. Солардың ішіндегі ең мәндісі де, өзіндік ерекшеліктерімен ... да ... ... ... ... Бұл ... ... мемлекетті басқару мәселелері көп толғандырғанын атап өткен жөн. Конфуцийдің осынау күрделі мемлекет мәселелерін қатаң тәртіп пен бір тәрбиелік ұстанымдардың көмегімен ... ... ... және оған қоса шектен шыққан қызулыққа берілмей, ... ... пен ... ... ... белгілі.
Түрлі ұсақ иеліктерге бөлініп, бір-бірімен қырқысып жатқан Қытайдағы патшалықтарды бір орталыққа бағынған мемлекетке біріктіруді басты мақсатқа айналдырған ол, ... ... ... тәлім-тәрбиелік күш-қуатын жоғары деңгейге көтеру мен оны ... ету үшін бар ... сарп ... ... ... VI ... Қытайдағы әлеуметтік тәртіптің негізі -- қоғамдық тәртіп пен тұрақтылыққа сүйенуге тиіс болатын. Және мұндай 58 қоғамда әркім өз ... мен ... ... ... терең сезінуі тиіс. Яғни, әр адам өзінің орнында болуы ... ... ... ... әке-әке, ұл-ұл болуға тиіс. Мемлекетті басқарушы құдай дәрежесіндегі - адамдар әлемінің өкілі. Ол әулие, император бола отырып Аспан ... ғана ... ... ол тақ пен ... тек осы ... ... ... әділ болып, барша халыққа мейірім төгуі міндетті, ал олай болмай ел аштық пен ... ... ... ... ... ... ... тәубесіне келтіруі құдайшылыққа жатады.
Конфуцийлік әлеуметтік саяси ілім - халықтың ой-арманымен, бақытты болашақты көксеген қиялдарымен терең ұштасып ... ... ... ... бар. ... - ... ... тілегін іске асыратын құрал. Халықтың шынайы сенімінсіз мемлекет те болмақ емес. Демек, оның сеніміне тек ... ... ... ... ғана қол ... Ел ... алдымен халықты ішер аспен қамтамасыз етіп, содан соң жоғары мақсаттарға шақыруға міндетті.
Ежелгі Грекиядағы мемлекет туралы саяси ойдың ерте ... ... ... IX - VI ғғ) көне ... қалыптасуымен байланысты болды. Бұл ойлар Гомер, Гесиод поэмаларында кездеседі. Пифагор (б.з.д. 580-500 жж.) ... ... 544-483 жж.) ... пен ... ... ... саяси тұрғыдан талдау жасауы да осы тұста қалыптасты. Гераклит: -- ... ... ... ... ... ... ... қарады.
Ежелгі Грекия мемлекетінің нығайып - дамуы мемлекет туралы ілімнің қарқынды дамуына жағдай жасады. Бұған үлкен үлес ... ... ... ... ... ... ... Полибий болды.
Мемлекет туралы саяси ойдың қалыптасуындағы айрықша кезең саналатыны - жалпыға бірдей бостандық идеясының өзекті орын алу ... ... Рим ... бұл ілім ... ... дамыды.
Оның тарихы: патшалық (б.з.д. 754-510 жж.), республикалық (б.з.д. 509-28 жж.) және ... ... 27 - б.з. 476 жж.) ... үш ... бөлінеді. Осы кезеңде саясат, өкімет және мемлекет туралы ілімге елеулі үлес қосқан Тит Лукреций Кардың ... 99-55 жж.) ... ... оның ... ... туралы" поэмасы.
Сол сияқты мемлекет пен құқық туралы Цицеронның ілімі жарық көрді. Ол ежелгі грек ... ... ... ... ... және ... ... деген еңбектер жазды. Ол мемлекеттік құрылыстың әр түрін ... ... ... ... ... аристократиялық және демократиялық бастауларды біріктіру керек деген тұжырымға келді. Ол өз ойына, талаптарына сол кездегі Рим ... ... ... деп есептеді.
Цицеронның мемлекет туралы негізгі тұжырымдамасы - заңның үстемдігі. Оның "Біз заңның құлы болғанда ғана еркін бола аламыз", -- ... ... сөзі ... де ... ... ... ... туралы мәселедегі Әл-Фарабидің ой-пікірлерінің маңызы өте жоғары. Ол "Рахымды қала тұрғындарының көзқарастары туралы" деген еңбегінде осы ... ... ... ... ... ... -- 59деп ... ойшыл, -- адамдардың өз қажетін бірлесіп ... ... ... ... ... ұйым".
Сол сияқты Әл-Фарабидің мемлекет туралы айтқан мына сөздері ерекше көңіл ... ... ... ... халықтың жақсы тұрмыс құруына жағдай туғызып, қамқорлық жасаған ... -- өз ... ... алады". Ойшылдың осы пікірі деген сұраққа берген нақтылы жауапқа ұқсайды.
Кейін саяси өмірдің күрделенуіне, дамуына байланысты ... ... ... ... ... өкілеттік, билік ретінде зерттеу қалыптасты, көзқарас жетіле түсті. Мемлекет халықты басқарушы ұйым деген түсінік кең орын алды. және ... ... ... ... ... ... орны ... Ол мемлекет деген түсінікті бөлек ұғымға айналдыру үшін "stato" ... ... ... ... - ... бойынша, автономия, дербес, өз алдына деген мағынаны білдіреді.
Макиавелли мемлекетті тек ғана ... ... ұйым ... түсінумен шектелмей, оның дамыуы, халықтың мұқтаж-мүдделеріне сәйкес ... ... ... ... ... ғасырларда қоғам мен мемлекетті дербес, өзара ажыратып, мемлекетті қоғамның басқарушы ұйымы ретінде ... ... ... ... ... орын алды. Саясаттануда осы мәселе жөнінде әртүрлі, құндытұжырымдамалар жасаған Гоббс, Локк, Руссо, Гегель, Кант, Мэдисон және т.б.болды. Мемлекет қоғам ... ... ... ... ... ... ғалымдар мемлекет пен адамның өзара қатынасын зерттей бастады. Оныңнегізгі себебі - ... ... ... ... ролі ... ... ... Қоғамда, мемлекетте адам жалпы дамуға ешбір әсер ете алмайтын тіршілік иесі ғана ма, әлде ол ... ... ... өміріндегі шешуші күш пе?
Осы мәселе бойынша бірнеше ... ... ... ... ... саясаттануда этатизм деген бағыт пайда болды. Этатизм дегеніміз -- мемлекетке табыну, ... ... ... мен жеке адам ... ... қиянатына, зорлық-зомбылығына төзіп шексіз билікті мойындау.
Әсіресе XVI ғасырдан ... ... ... ... ... пікірлер күшейді. Мақсат - қоғам мен мемлекеттегі адам ролін көтеру, мемлекет жағынан адамның еркіне қарсы ... ... ... бұл ... зерттеудегі ағылшын ғалымы Томас Гоббстың үлесіерекше. Ол "Левиафан" деген еңбегінде мемлекетке дейінгі қоғам өмірін суреттейді. Оның ойынша, әрбір адамның ... өмір ... ... ... бар. ... ... мен ... әркімге тумысынан берілген. Бірақ табиғи заңдылықтар ешкімді де қауіпсіздіктен құтқармайды, ешкімнің өміріне кепілдік бермейді. ... ... - ол ... ... . Сол ... ... ... өзара қарым-қатынас жағдайында адамдардың өмірін қорғауға кепілдік беретін ұйым іздеу 60 ... ... ... ... ... пайда болуы - ол адамдардың келісім-шарты. Адам сыртқы қатерден сақтануы үшін өз құқықтарын мемлекетке тәуелді ... ... ... ... ... ... ... жақтайды. Сондықтан ғалым өз теориясын Англиядағы монархияны қайта құруға, жаңғыртуға ... ... ... ... Гоббстың ойынша: . "Левиафан" -- библия мифологиясы ... ... ... ... ... рақымсыз, жан түршігерлік аң. Оған қарсы тұратын ешбір нәрсе де жоқ.
Ал ғалым "Левиафанмен" - ... ... ... ... ... адамдарға зорлық жасайды, күш көрсетеді, ал адамдар соған төзеді. Дегенмен, Гоббстың ... ... ... ... ... да - ол ... құдай", себебі ол жасанды. Мемлекет адамдардың ақылы мен қолынан туындайды, ал адам - табиғаттан жаратылған. Сол ... ... адам ... ... ал мемлекет - екінші орында тұруы тиіс.
Адам мен мемлекеттің арақатынасын ... ... ... "Адамға құқықты үлестіріп беретін мемлекет емес, мемлекеттің өзі жеке адамдардың құқықтарынан жинақталады>> -- деген қорытынды жасайды. ... ... ... орны ең ... сатыда, әрбір адамның "табиғи құқығы" бар, "мемлекет оны заң арқылы қорғауға тиісті". Сөйтіп, ұлы ойшылдың тұжырымдамалары қазіргі замандағы ... ... ... ... ... ... ... деңгейде қолдау тапты.
1948 жылы БҰҰ қабылдаған "Адам құқықтарының жалпыға бірдей Декларациясында" -- деп ... ... осы ... іске ... ... Оның ... ... құқықтары мен бостандықтары әркімге тумысынан жазылған, олар абсолютті деп ... ... ... ... ... ... мен өзге де ... құқықтық актілердің мазмұны мен қолданылуы осыған қарай анықталады" -- деп жазылған.
Сөйтіп, ғасырлар бойы ойшылдар мен ғалымдардың адам ... ... де ... ... ... ... қоғамдастыққа кірген Қазақстанда да қабылданды. Оның басты, негізі себебі -- ... ... ... және әлеуметтік мемлекет орнықтыру мақсатыболып табылады.
1.2.Мемлекет белгілері мен түрлері
Мемлекет ... ... ... ... бөлінеді:
Қазіргі кезеңдегі мемлекет: құрылымы және қызметі
Қазіргі кезеңде мемлекет ел басқару міндетін ... ... ... саяси ұйымы ретінде танылады. Қандай да болмасын мемлекеттің үшқұрамды элементтері болады: ел территориясы, ... және ... ... ... белгісі - егемендік. Мемлекеттің егемендігін, тәуелсіздігін басқа мемлекеттер де ... ... ... ... ... ұстанымдары:
1. Заңдар мен нұсқаулар қабылдау құқығының болуы.
2. Мемлекеттің өз азаматтарын ... үшін ашық және ... күш ... ... ... ... ... күш қолдануға мемлекеттің ғана құқығы бар. Мысалы, қылмыс жасаушыларды өз еркінен айыру құқығы. Оны ... ... ... арнаулы қарулы күштері болады. Бірақ күш қолдану тек заң арқылы жүргізілуі тиіс.
3. Жалпылық. Мемлекет өз ... ... ... ... қамтиды. Осы мемлекеттің азаматы болмаса да (мысалы, әртүрлі себептермен басқа ... ... ... ... ... болғаннан кейін оларға қамқорлық жасалуы тиіс. Бұл жөнінде 1930жылы Гаагада (Нидерланды) мемлекетсіздікке (апатридизмге) қарсы халықаралық заң ... Бұл ... ... ... ... жеке адам ... ... тыс қалмауы тиіс.
4. Салық -- қоғамды басқару жұмысына жұмсалатын қор (бюджет) қалыптастыру үшін қажет қаржы.
Территориясы мен ... ... ... байланысты мемлекет әртүрлі құрылымға бөлінеді. дегеніміз мемлекеттің ұлттық-территориялық ұйымдастырылуын көрсететін ұғым. Көп жағдайда,орталық билік пен жергілікті ... ... ... ... территорясының ұлттық-автономиялық бөліктерін белгілеу (округ, республика, штат), әкімдік-басқару аймақтарын бекіту (аудан, облыс, департамент, өлке).Мемлекттік құрылымның негізгі торт түрі кездеседі: унитарлық ... ... жане ... (лат. unitas -- біртұтас, біріккен) құрылыста саяси билік бір орталыққа бағынады, ... ... өз ... ... басқа құрылымға жол берілмейді. Оның территориясы, конституциясы бір болады.Мемлекеттік биліктің жоғары органдар жүйесі, азаматтығы ... ... ... ... ... т.б. осы ... ... (лат. foederatio -- одақ, бірлестік) -- белгілі бір саяси тәуелсіздігі бар, бірнеше мемлекеттік құрылымдардың ... ... жаңа бір ... ... мен оған ... ... міндеттері арасындағы айырмашылықтар жалпымемлекеттік конституциямен реттеледі. Әр субъектінің өзінің жоғарғы билеу (заң шығарушы, атқарушы, сот ... ... ... ... деп ... бар ... ... негізгі белгілері:
-мемлект территориясында ұлттық немесе территориялық автономияның болуы;
-мемлекеттегі саяси билік және басқа да өкімет органдары екі ... ... ... екі ... ... ... Қытай, Үндістан және т.б. Ресейде жиырмаға жуық республика бар (Татарстан, Башқұртстан, Дағыстан, Солтүстік ... Тува ... ... ... екі ... яғни жалпы мемлекеттік президент, парламент және әрбір республиканың өз алдына ... мен ... бар. ... екі ... бүкілресейлік және әрбір республиканың өз конституциясы бар.
Федерация тек ғана ұлттық ерекшеліктер негізінде қалыптаспайды.
Дүние ... ... көп ... жер ... ... орныққан.
Мысалы, АҚШ, ГФР, Австрия және т.б. АҚШ-да штаттар, Германияда . Ал ... ... ... -- ұлт ... жер ... ғана емес; федерацияның негізгі белгісі - егемендік дәрежесі. Егер автономияның, ... ... ... ... (Конституция арқылы белгіленген) егемендігі болмаса, онда мемлекттің федерация аталуы да жалған болып шығады.
Конфедерацияның негізгі белгілері:
Конфедерация дегеніміз -- ... ... ... ... ... ортақ мемлекеттік билік болмайды;
- одаққа қосылған мемлекттер ортақ мақсаттарын бірігіп жүзеге асырады;
-конфедерация құрамындағы барлық ... ... ... ... ... ... өз әскері, ұлттық валютасы болады. Конфедерация құрамындағы тәуелсіз мемлекеттер өздеріне ортақ мүдделерін бірігіп шешуі үшін арнаулы мекемелер ... ... ... ... ... салаларындағы және т.с.с.ортақ мекемелері.
Қазіргі кезде конфедерация таза күйінде кездеспейді. Өткен уақыттарда конфедерация мемлекеттер арасында көбірек орын алды. Мысалы, 1847 ... ... ... ... ал ... жылдары конфедерация Германияда болды.
Қазіргі кезеңде Тәуелсіз мемлекеттер достастығының (ТМД) конфедерацияға айналу мүмкіндігі болған еді, ... бұл ... ... осы ... ... ... ... мекеме құрылған жоқ.
Еуропалық Одақты конфедерация қатарына жатқызуға болар еді, бірақ бұл одақтағы мемлекеттердің өзара қатынасы федерацияға ұқсап келеді ... ... ... билігі парламенті бар, мемлекеттер бірлестігінде ортақ валюта (евро) пайда болды).
Әйтсе де ... ... ... ... ... ... Бұл ... құрамындағы мемлекеттердің мәртебесі (статусы) автономиялық дәрежеде емес, олар тәуелсіз ... ... ... ... ... Одақты адамзат тарихының жаңа заманғымемлекеттік құрылыстың бастауы деп ... ... ... ... ... жалпы бағыты тұрғысынан қарағанда, мемлекеттік басқаруда мәңгі өзгеріссіз ешнәрсе жоқ екенін дүниежүзілік ... ... ... ... ... түрі ... - саяси билік кімнің, қандай ұйымның, қандай субъектінің құзырында екендігін көрсететін ұғым. ... ... ... басқарудың үш түрі бар: монархия, конституциялық монархия және республика. Мемлекеттік басқарудың осы ... ... ... ... ... ... көрсетілді.
Қазіргі кезеңдегі дүниежүзіндегі мемлекеттік басқарудың негізгі бағыты -- республикалық мемлекет түріне өту.Сол себептен мемлекеттік ... осы ... ... ... Республиканың өзінің бірнеше түрлері бар.
Қазіргі кезеңде дүниежүзінде көп қолдау тапқан және ең көп орын алатыны демократиялық республикалар. ... өзі ... үш ... ... президенттік республика, президенттік-парламенттік республика және парламенттік республика.
Президенттік республикаға жататын мемлекеттер, мысалы, АҚШ, Ресей, ... ... ... және т.б.
Президенттік-парламенттік республиканың белгілері:
1. Екі жүйелі сайлау: президенттік және ... ... ... өз ... бөлек өткізіледі.
2. Парламент парламенттік сайлауда жеңіп шыққан саяси партиялардың уәкілдерінен ... ... - ... ... ... Президенттің алдында жауапты.
Үкімет мүшелері Парламент палаталарына есепті. Президенттік-парламенттік республикаға жататын мемлекеттер, мысалы, ... ... ... ... ... және ... республиканың белгілері:
1. Сайлау бір жүйелі. Тек парламент сайланады.
2. Парламентте ең көп орын ... ... ... ... премьер-министрлік (атқарушы билік) және мемлекет басшысы міндеті жүктеледі.
3. Үкімет ... ... ... ... ... ... ... Түркия, Израиль және т.б. жатады. ХХ ғасырдың соңғы ... ... ... ... жалпы демократияның дамуына байланысты шын мәніндегі демократиялық республиканың жаңа деңгейлері қалыптаса бастады. Олар -- ... ... ... ... Екі ... сайлау. Президенттік және парламенттік сайлаулар әрқайсысы өз алдына бөлек өткізіледі.
2. Үкімет президентке тәуелді.
3. Атқарушы биліктің және мемлекеттің басшысы президент. ... те ... ... ... түрі деп оның ішкі ... ... және ... биліктің жүзеге асырылу тәсілін айтады. Мемлекеттің үш жағы
бар:
Басқару түрі.
Саяси тәртібі.
Мемлекеттік құрылысы.
Басқару түрі жоғарғы ... ... ... қолында екендігін көрсетеді.
Монархия деп - мемлекеттің жоғарғы өкімет билігі жеке-дара, бір билеушінің қолында болып, ол ... ... мұра ... ... ... ... Монархия абсолюттік, конституциялық болып бөлінеді. Абсолюттік монархия деп жоғарғы өкімет билігі бүтіндей, тұтас, ... ... де ... бір ... ... ... ... айтады. Мысалы: Ресейдегі Романовтар әулеті. Қазір басқарудың мұндай түрі ... ... ... ... ... дәрежеде заң шығаратын билік парламентпен шектеледі. Қазір Бельгия, Голландия, Дания, ... ... ... ... ... ... ... деп - мемлекеттік биліктің барлық жоғары органдары белгілі бір уақытқа сайланатын ... ... ... арқылы қалыптасатын мемлекеттік басқарудың түрін айтады.
Республика президенттік және ... ... ... ... ... де, ... де басшысы президент болып саналады. Оны парламент немесе халық сайлайды. Егер президентті парламент сайласа, дейді. Конституция бойынша президентке белгілі бір ... ... Ол ... ... қолы ... ... Президентті жалпыға бірдей, құпия түрде, сайлау арқылы халық сайласа, ондай мемлекетті ... ... ... Ондай президенттің билігі зор. Мысалы: АҚШ. Мұнда атқарушы билік парламентке бағынбайды. Президент үкіметті өзі тағайындап, өзі басқарады.
Парламенттік тәртіпте елдің жоғарғы ... ... ... Мұнда заң шығарушы билік те, атқарушы билік те парламентке тәуелді. Ол салықты белгілейді, бюджетті бекітеді, соттарды ... ... аша ... ... ... ... т.с.с.
Парламент екі палатадан тұрады. Жоғарғы палата сенат арқылы, ал төменгі палата жалпыға бірдей тікелей сайлау арқылы ... ... ... және ... болуы мүмкін.
Бірпартиялық парламент кішкентай елдерде кездеседі.
Мысалы: Финляндияда бірпартиялық парламент қызмет етеді. Дамыған ... ... ... ... қалыптасқан. Мысалы: АҚШ-та республикалық және демократиялық партиялардан тұрады.
Әр елде парламентті әр түрлі атайды:
АҚШ, Филиппинде - конгресс;
Польша, Финляндияда - ... ... ... - ... ... - Кнессет; Швейцарияда - Ригстаг; Францияда - ... ... ... ... ... ... федерациялық, конфедерациялық болып бөлінеді.
Унитарлық - құрылыста саяси билік бір орталыққа бағынады, мемлекеттің ішінде өз ... ... ... ... жол ... Оның ... ... бір болады. Мемлекеттік биліктің жоғарғы органдар жүйесі, азаматтығы ортақ. Мысалы: Қазақстан, Италия, Греция, т.с.с.
Федерация - деп ... бір ... ... бар бірнеше мемлекеттік құрылымдардың бірігіп одақтық жаңа бір мемлекет құруын айтады. Жалпы ... ... ... ... реттейді. Әрқайсысының жоғарғы билеу органдары болады. Барлығы ортақ институттарға бағынады. Мысалы: АҚШ, Германия, ... ... - деп ... ... ... ... белгілі бір мақсаттарды жүзеге асыру үшін бірлескен егеменді елдер одағын айтады. Міндетті ортақ ... ... ... бұрын Швейцарияда, Солтүстік Америка Штатында болған
1.3.Мемлекет басқаруы бойынша қызметтері
Мемлекеттің ішкі, сыртқы қызметтері болады.
Ішкі:
Экономикалық салада мемлекет кәсіпкер, жоспаршы, үйлестіруші ретінде мәселелерді ... ... ... жасайды. Халық шаруашылығының әр түрлі салаларының арасындағы байланыстарды реттеуге, ... ... ... ... ... ... енгізуге, т.с.с. қатысады.
Әлеуметтік өмірді ұйымдастырады. Халықтың әл-ауқатын, өмір деңгейін көтеру, ... ... ісін ... ... ... ... жетілдірумен айналысады.
Заңдылықты қамтамасыз етеді. Ел ішінде қарапайым тәртіпті сақтауға, қылмысқа қарсы ... ... ... - ... жол бермеуге басшылық етеді.
Мәдени-тәрбиелік салада мемлекет халыққа білім беру және оқу-ағарту ... ... ... пен ... ... ... ... жасайды.
Сыртқы:
Мемлекеттің тұтастығы мен қауіпсіздігін қорғау.
Өзін-өзі билеу, егемендігін сақтау, басқа елдермен тиімді қарым-қатынасты ... ... ... ... міндеттердің екі жаққа бірдейлігін қамтамасыз ету.
Өз елінің саяси мүддесінің ықпалдылығына, ұтымдылығына, ... ... ... ... ... ... ... туралы өз еліне дер кезінде мәліметтер беру және т.б.
Жалпы азаматтық, аймақтық саяси негізде интеграциялық процестерді дамыту.
Қорытындылай келе, мемлекеттің ең басты ... - ... ... ... ... ... ... жасау. Ол әр түрлі топтарға, жіктерге бөлінген қоғамның ... ... ... тиіс.
Демократиялық
Демократия мәселесі -- саясаттанудағы негізгі ... ... Оның ... біз жоғарыда айтқанымыздай, саяси ғылымның, яғни саясаттанудың кілті саяси билік болатын болса, ал қоғамдағы саяси ... ... ... ... ... ... ... тікелей байланысты. Осы жағдай қазір дүние жүзіндегі көптеген елдердің саяси өмірінен байқалып отыр.
Мысалы, ... ... ... ... саяси өміріндегі ең жиі айтылатын сөздің бірі -- ... ... ... ... Демократия туралы мәселенің өте маңызды болуына бірнеше себептер бар. Біріншіден, қазіргі кезеңде демократия дүниежүзілік ... ... ... ... ... ... Ол ... арасындағы бірлестіктің, қауымдастықтыңдамуына зор әсер етеді. Екіншіден, әрбір мемлекеттегі саяси биліктің сапасы қоғамдағы ... ... ... ... ... ... ... мемлекетінің мақсаты мен болашағы. Оған дәлел Қазақстан Республикасының Конституциясының ең бірінші бабы осы мақсаттан ... ... ... өзін ... ... ... ретінде орнықтырады" - деп жазылған. Әсіресе осы ... ... ... әрбір қазақстандық, әсіресе болашақтағы мамандар елдің демократияландыру жолдарын жақсы танып білуі тиіс, бұл процеске өзінің үлесін қосуға да міндетті.
Демократияның ерекше ... ... тағы да бір ... оның ... ... тиімді, пайдалы болуында. Бұны демократияның негізгі ұстанымдарынан (шарттарынан) ... ... ... ... ... ... шешімді қолданады.
2. Мемлекеттік билік органдарына азаматтардың, әлеуметтік топтардың арасынан ең таңдаулылары, ең ... ... ... ... ... ... есеп береді.
4. Әрбір азаматтың билікке сайлануына (өзін-өзі ұсынуына) мүмкіндік беріледі.
Демократиялық ұстанымдардың әрбір адам үшін тиімділігі осында. Енді ... ... ... ... және ... ... ... Демократия деген сөз гректің "demos" - ... және "kratos" - ... ... ... құралған. Яғни, халық билігі деген мағынаны білдіреді. Бірақ бұл ұғымды ертедегі гректер өздерінің қоғам, мемлекет құрылыстарымен байланыстырған. Себебі ... ... ... ... ... бір қала ... ғана болды.
Осыған байланысты мемлекеттің толық құқықты азаматтары шешім қабылдау үшін бір алаңға жиналып шешім қабылдауына мүмкіншілігі болды. Ол уақытта қазіргідей ... пен ... ... ... ... субъектлер болған жоқ.
Қазіргі жағдай басқа. Қазір мемлекет пен қоғам арасында көптеген демократиялық институттар бар, мысалы, әртүрлі қоғамдық ұйымдар, саяси ... ... ... және т.б. ... кезеңдегі демократияның ұстанатын басты мақсаты - билікті қалыптастырудың көзі ... ... ... он ... ... ... ... айтуы бойынша: "Демократия: халық үшін сайланған халық билігі".
Қазір ежелгі антикалық ... ... ... ... ... да, ... да біраз кеңейді. Демократия қазір тек қана ... ... ... ... көптеген саяси процестер, саяси құбылыстар, саяси қарым-қатынастар демократиялық ұстаным негізінде сипатталады. Мысалы, мемлекеттің сипаты ... ... ... ... ... Қоғамдық құрылымның мақсаты, идеалы, яғни қоғамның даму бағыты - ол да ... ... ... ... азаматтардыңтеңдігі, құқығы, еркіндігі бар ма, жоқ па? Бұл да демократиямен сипатталып,бағаланады.
Ал енді осы белгілердің барлығын: азаматтардың теңдігін, құқығын, әділеттілікті, еркіндікті, әр ... өзі ... іске ... ... яғни, демократиялық ұстанымдарды қоғамда қалай орнықтыруы қажет, ол үшін қандай жолдарды пайдалану керек? Бұның негізгі жолы - ... ... ... ... қалыптастыру.
Бұл жоғарыда аталған құндылықтарды ұйымдастыруға қабілеті бар билік жүйесін қолдану арқылы жүзеге асырылады.
Яғни, халыққа қажетті тәртіптілікті билік ... ... Егер ... ... ... ... бұл -- ... бірінші белгісі.
- деген сұраққа жоғарыда келтірілген пікірлердің барлығын қорытып ... ... , - деп ... ... ... байланысты тағы да бір түсінікті анықтап алғанымыз жөн.
Ол демократия мен бостандықтың ара қатынасы ... ... ... ... ... ... не? -- ... сұраққа көп жағдайда "демократия - ол еркіндік" деп жауап береді. Осы дұрыс па? ... - тек қана ... пе? Егер олай ... ... ... ... күнделікті міндетінен, тәртіптен, жауапкершіліктен босатып жібере ме? Демократия ондай еркіндікке қарсы. Сонда, демократия ... ... ... Бұл ... ... алу ... ... демократияның шешім қабылдау тәсілі есте болуы керек.
Демократиялық шешім қабылдау дегеніміз ол көпшіліктің пікірі арқылы шешім қабылдау.
Бұл ұстаным бойынша демократияның қолдайтын ... әр ... ... ... ... ... ... шешім қабылдауға қатысу.
2) Шешім қабылдау үшін өз пікірін, ұсыныстарын білдіру.
Яғни, ... тек ғана ... ... ғана ... Ал ... ... кейін көпшіліктің шешімі барлығы үшін заң. Азшылық дауыс ... ... ... ... да, көпшіліктің шешімін орындау оларға да заң.
Бұл демократияның тәртібі, заңы, мәдениеті, сонда ғана ... ... ... ... ... ... береді. Ал кейбір азаматтардан өз міндеттерін, жауапкершіліктерін ... ету ... ... етпеу демократияның қызметі емес. Бейберекетсіздік, анархиялық бостандық - ол демократияның ұстанымына жатпайды.
Сонымен, демократияның мақсаты - ... ... ... ... ... ... әлсірету, бәсеңдету емес, көпшілік үшін қажетті тәртіп ... - ол ... өзі ... ... - ... орнатудың жолы.
Демократия мәселесіндегі маңызды сұрақтың бірі - демократиялық ... ... ... ... ... мемлекеттер бір түрде, бір ғана жолмен орнықпайды. Бірақ демократиялық мемлекеттердің көп түрлілігіне қарамастан, ... ... ... белгілері бар.
Демократиялық мемлекеттің негізгі белгілері:
1. Саяси биліктің негізгі органдарының сайлануы.
2. Шешім қабылдаудағы азшылықтың көпшілікке бағыну тәртібін ... ... ... ... ... ... құқығының болуы.
4. Сайлауда бір орынға бірнеше үміткердің болуы (балама сайлау).
5. Саяси, экономикалық, рухани әртүрлілік.
6. Саяси биліктің үш ... ... ... ... ... ретінде мойындау.
8. Саяси биліктің заңға бағынышты болуы.
9. Қоғамдық-саяси шешімдер қабылдаудағы ... заң ... ... (гр. μοναρχία -- біртұтас билік) -- абсолюттік және конституциялық болып екіге бөлінеді. ... ... -- ... тақ ... ... ... ... шектелусіз, өз қалауыншы дара билік жүргізуі. Шыңғыс хан және оның ұрпақтары билеген Қыпшақ мемлекеттері, XVIII ... ... ... ... дейінгі Людовиктер басқарып келген Франсия осы абсолюттік монархияға мысал. Атадан балаға мұра боп ... ... ... ... ... ... ... органдарымен біте қайнасып, демократиялық ұстанымдармен үйлесім тауып, басқаруын конституциялық монархия дейді.
Мысал ... ... ... ... ... ... ... басқару -- парламенттік және президенттік болып екіге ... ... ... бар ... ... орындардың көпшілігін сайлауда жеңіп алған партия немесе партиялар коалициясы -- премьер-министр басқарады. Үкімет өзі жасап парламент ... ... ... ... істейді, парламентке есеп береді. Парламент жетекші рөл атқарады, қажет десе, басқарушы үкіметті қызметтен кетіре алады. Парламент заңдарды ... және ... ... Премьер-министр де парламенттің қарауына заңдар ұсынады. Сот билігі тек заңдарға сүйенір жүзеге асырылады. Парламенттік республикалық ... ... ... ... ... ... ... президентті және парламентті халық сайлайды, заңды билік пен атқарушы билік арақатынасы өзгереді, ел президенті мемлекеттің де, ... де ... өз ... ... ... басқару үлгісі ретінде АҚШты келтіруге болады
Диктатура (лат. dictare -- ... ... -- бір ... ... ... ... ... аяққа баса отырып, күш көрсету арқылы мемлекет ... ... ... ... ... билік формасының ерекше көрінісі ретінде монархиялық және республикадық режімдер жағдайынды ұшыраса береді.
Мемлекет мынадай қызметтерді атқарады: шаруашылық жүргізу (меншік) мәселелерін ... ... жер ... ... ... ... ... құқықтық жағдайын белгілеу, қорғанысты қамтамасыз ету, тағы басқа мемлекет саяси ұйымдардың ішіндегі ерекше ... және ... бола ... ... ... ... сол ... атынан оның ішінде де, сыртында да өкілдік етіп, сол қоғам үшін қызмет ететін саяси ұйым. Осыған орай мемлекеттің ... ... ... және ... әсер ... ... ... және оны басқа саяси ұйымдардан ажырататын белгілері бар:
1) өз аумағында бүкіл қоғамның жалғыз ресми өкілі ретінде халықты азаматтық тұрғыда біріктіреді;
2) ... ... ... ... ғана ... Ол басқа мемлекеттерден тәуелсіз, яғни сол қоғамның ең жоғарғы билігін өз қолында ұстап, ішкі және ... ... өз ... ... асырады;
3) заң күші мен құқық нормаларын шығару, құқық шығарма мемлекетке ғана ... ... ... болуы. Оның органдарында тек қана басқару ісімен шұғылданатын ... ... ... ... ... ... үшін мемлекет әскері мен жасағы құрылады. Сыртқы күштердің ықпалынан қорғану үшін оларға қарсы барлау ұйымдастырылады;
5) мемлекет органдары мен онда қызмет ... ... ... ... ... қор ... ... қор жасау үшін алым-салық белгілейді және жинайды;
6) өз тұрағы, аумағы бар. Сол ... ... ... өмір ... және оны ... ... ... әрекет жасайды. Басқаруды тиімді жүзеге асыру үшін ... ... ... ... ... ... Басқарылатын қоғамдық қатынастарды реттеп, оларды қажетті қалыпқа ... ... ... үшін ... ... жасалынады.
Оларды жасап, қабылдайтын мемлекеттің тиісті өкілетті органы болады. Мемлекетті шаруашылық жүргізу тәсіліне қарай құл иеленушілік, ... ... ... деп бөлу ... ... ... ... дейін сақталып отыр. Сонымен бірге батыс зерттеушілері мемлекетті мәдени белгілеріне қарай ислам, қытай, батыс, православтық деп ... ... ... де ... Осы пайымдауларға қоса мемлекеттерді пайда болған табиғи ортасына қарай ірі өзендер аймағында, теңіз жағалауларында, ... ... ... ... ... деп бөлуге болады. Мемлекеттің пайда болуына әр түрлі табиғи орта мен әлеуметтік жағдай әсер ... ... да ... бір аумақтағы мемлекеттің қалыптасу барысы әр түрлі болады. Ол мемлекет ... әр ... ... пайда болуынан көрінеді.
2. Мемлекет тарихына жалпылай шолу.
Жалпы ежелгі дүниедегі мемлекеттердің қалыптасуы кезінде экономдау, басқару, қорғану мәселелерін шешу барысында адамдар ... жаңа ... ... ... ... ... мен ... күшейтіп отырғаны байқалады. Ал адамдар қауымдастығының не үшін реттеу мен мәжбүрлеуді күшейтіп отырғанының себебі әр түрлі елдердегі мемлекет туралы ұғымның сол ... ... ... ... грек ... ... " ... дегеніміз адамдардың қажеттілікті өтеу үшін бірігуі" деп ... ... оның ... болуына еңбек бөлінісі әсер етті десе, ал оның шәкірті Аристотель " Мемлекет ... ... ... ... үшін ... деп түсіндірді.
Көне Рим ойшылы Цицерон "Мемлекет дегеніміз ортақ іс, халық игілігі, ал ... ... ... ... бір ... ... ол ... адамдардың құқық мәселесі бойынша келісімі мен мүдделер бірлігінің нәтижесінде байланысқан бірігуі" дейді. "Мемлекет" ... араб ... ... ... ету, ... ... ұғымды, яғни белгілі бір аумаққа, сол аумақтағы халыққа иелік етуді білдіреді. Ал ... ... ... ... "мемлекет" сөзінің орнына "дәулет" сөзін пайдаланады. Енді дәулет ... ... яғни ... ... мемлекеттің қалыптасуына әсер еткен пайда табу идеясынан туындаған. Сонымен мемлекеттің әр түрлі себептердің нәтижесінде пайда болғанын оның ... да ... ... ... көп ... ... ... қалыптасуына географиялық орта немесе табиғи орта, адам саны, шаруашылық ... ... ... ... ... мен ... ... дін немесе дүниетаным іспеттес және басқа да сыртқы фактор әсер етеді.
Ең алғашқы мемлекеттер адам санының белгілі бір табиғи ортаға қарама-қайшы келе ... ... ... ... өзгерістер жасауға мәжбүр болғандықтан пайда болса, кейіннен осы мемлекеттердің өздері басы ... ... ... ... жасауынан көрші аумақтарда да қорғану мақсатында адамдар ... -- ... ... болды. Кейіннен сыртқы күштерден сақтанып, қауіп нәтижесінде біріккен топтар қауіп нәтижесінде жойылған кезде қайта ыдырағысы келеді. Бірақ ... ... ... аз ... ... да ... ... көрген сол аумақтағы мүдделі адамдар олардың қайта ыдырауына ... ... Осы ... жаңа ... ... ... ... бастағандықтан діни көзқарастарды қалыптастыру арқылы басқаруды жеңілдетуге көп күш ... ... ... ... кей ... басы ... ... елдің бірігуіне әсер етсе, кей жағдайда ыдырап кетуіне әсер етеді.
Мемлекет туралы жазуды бастардың алдында біз ең алдымен оның ... ... ... ... қандайда бір өзара қарым-қатынаста болатындығын, оның, яғни қоғамның тарапынан белгілі бір ... ... және өз ... қоғамға өзі де ықпал ете алатындығын ескереміз. Сондықтан да қоғам мен мемлекеттің, оны ... ... ... аса ... ... көмегімен болатын өзара қарым-қатынасының принциптері мен негіздерін теориялық жағынан айқындау қажеттігі туып отыр.
Қоғам -- адамдардың ұйымдасуы мен өмір ... ... ... ... ... және ... игіліктер өндіріліп, тұтынылып және айырбасталып жатады, осының өзі белгілі бір тәртібі, адамдар арасындағы өзара қарым-қатынастардың орнықтылығы мен тұрақтылығын нығайтуға ... өз ... ... ... ... және ... ... ерекше құралдарының болуымен сипатталады.
Алғашқы қауымдық қоғамның рулық (немесе ру-тайпалық) ұйымының ... орын ... ... ... тырысу, осы процестерге ықпал ететін және олардың динамикасы мен ... ... ... ... осыған байланысты әр халықтың жалпы және ерекше тәжірибелері көптеген теорияларға, тұжырымдар мен пайымдауларға келіп тоғысты. Олардың кейбіреуі саяси-құқықтық ойдың тарихында ... із ... тез ... ... ал енді бір бөлігі ұзақ уақыт бойы адамдардың ақыл-ойын жаулап алды, әлі де болса олардың дүниеге көзқарасы мен ... әсер етіп ... ... ... талдау жасай келіп, біз әрбір ойшылдың мемлекеттілік генезисіне деген өзіндік тәсілі бар екендігін көреміз, олардың басқа ойшылдардан тәсілі де ... өз ... ... де әр ... ... ... ... ойлы және дұрыс пікірлер жеңілтек, үстірт пікірлермен қоңсы қонып жатады.
Мемлекет -- ... ... ... және ... ... ... тіршілік-тынысын қамтамасыз ететін, оған қажетті жағдайлар мен алғышарттар жасауға ұмтылатын адамзат қоғамын ұйымдастырудың айрықша нысаны. Өзіне тән ерекше белгілері мен ... ... ... аса мол ... ... ... ... дамытудың, әлеуметтік-саяси, рухани, ұлтаралық және жеке адамдардың арасындағы қатынастардың маңызды мәселелерін шешуге нақты қатысып, қоғамдағы істердің жағдайына белсенді түрде әсер ете ... ... тек ... ғана тән ... әсер ету ... мен ... бар ... құрылым ретінде сипатталады. Соның арқасында оны қоғамда, ұйымда, ... мен ... ... ... ... ерекше өзгешелігімен көзге түсетін күрделі саяси организм ретінде қабылдаймыз.
Тікелей Қазақстан аумағында мемлекеттің пайда болуы мұнда мемлекеттің ... ... ... ... ... ... сияқты тарихи формацияның бекітуімен байланысты. Жер, мал, жайылым, су шаруашылық объектілері өндірістің негізгі құралына айналды, оларды иелену үшін ... ... ... ... ... ... ... мен қарым-қатынастар, ішінара болмаса, бұрынғы тұрақтылығын жоғалта бастады. Уақыт өте келе ... ... мен ... ... ... ... ... кетуі керек болды.
Пайда болған мемлекеттер шығыстың деспоттық үлгісімен құрылды және өзінің қол астындағы азаматтарына айтарлықтай дәрежеде билік ... ... ... ... әр ... нысанда, монархтық (қағанат, халифат, хандық, сұлтанат) еді.
Мемлекет қоғамға қызмет етуі ... оның ... мен ... ... ықпал етуге, оның тіршілік етуіне қажетті жағдайларды қамтамасыз етуге тиіс. Бұл жағынан мемлекеттің ... зор. ... зор ... ... ... ... ... потенциалға, басқарудың, реттеудің және ықпал етудің әр алуан құралдарына иелік ете отырып, мемлекет экономиканың, әлеуметтік, рухани және басқа ... ... оң әсер ... ... пен ... қол жеткізуге, қоғамда қажетті моральдық-психологиялық ахуал қалыптастыруға оң ықпал ете алады. Сондықтан да мемлекет пен құқықтың ... ... ... өте маңызды.
2.1.Мемлекеттің даму сатылары
Биліктің бір мазмұннан бір мазмұнға өтуі мен күрделіленуіне және өз аумағының ... ... ... ... даму ... ... ... полис -- халқы да, аумағы да аз, басқару жүйесі қарапайым протомемлекет);бірнеше полис немесе ... ... ... ... ... ... жүйесі әлсіз, ортақ заң жүйесі жоқ немесе нашар дамыған, ыдырап кету ... ... ... ... ... ... ... мемлекет -- ішкі әкімшілік аймақтарда экономикалық қарым-қатынастар күшейіп, ортақ ақша, ... заң ... ... ... кету ... ... ғана. Мұндай елдердің халқы әдетте ұлт деп ... ... ... ... келе көрші елдер аумақтарын басып алады, әр түрлі шаруашылық жүйелерін біріктіріп, әр түрлі қоғамдық құрылысы бар елдерді күшпен бір орталыққа ... ... ... ... болады.
Мемлекетте яғни қоғамда басқару, билік жүргізу функцияларын іс жүзінде асыратын арнайы адамдар тобынан ... ... ұйым ... ... ... ... ... тарихи даму кезеңдерінде орай олардың өздеріне тән типтері бойынша қалыптасады. Мемлекеттің мәні негізінде типологиямен тығыз ... ... және ... теориясында жетістіктерін пайдалана отырып, мемлекеттің типологиясын екі мағынада ... 1. ... 2. ... ұғым ... ... ... ... тән экономикалық тән құрылысы бар, билік жүргізетін үстем тап мүлдесіне қызмет ететін басқару күштер құралы ретінде танылды. Формациялық ... ... ... ... тән ... ленинизмнің саяяси- құқықтық ілімі адамзат тарихында пайда болған мемлекеттердің типтерін қоғамдық- экономикалық формацияның дамып, тарихтың бір сатысынан бір сатысына көтерілуімен ... ... ... ... ... ... мемлекеттің типі де соған сәйкес келетін формалық мағынаны қабылдайды. Формациялық мағынада мемлекетің тарихи типтері схема жүзінде былайша көрініс ... ... ... құрылыс
Құл иленуші экономикалық формация
Феодалдық экономикалық формация
Буржуазиялық экономикалық формация
Социалистік экономикалық формация
Қоғамдық өзін- өзі басқару ... ... ... ... ... ... мемлекет
Буржуазиялық типтегі мемлекет
Социалистік типтегі мемлекет
Мемлекеттің формациялық типтерінің қоғамдық- экономикалық формацияның өндірістік ... ... ... құрайы. Марксистік ілім бойынша қоғамдағы өндіргіш қарама- қайшылықтар пайда ... ... ... ... жаңа ... ... ... пайда болады. Бұл процесс жаңа формацияға сәйкес келетін мемлекеттік типін қалыптастырады.
К.Маркс өзінің формациялық ... ... ... деп ... . ... ... бұл ... коммунисттік идеология құл иеленуші, феодалдық, буржуазиялық және социалистік мемелекеттер ... тек ... ... ... түсіндіріледі. Құл иеленушілік типтердегі мемлекеттердің ... ... құл ... ... ... ... жеке ... құрайды, ал сол өндірістік қатынастардың тікелей құл иеленушілердің саяси билігі диктатурасы қалыптасады. Біріншісі- ... ... ... ... ... ... негізі екі тап қалыптастырады: құл иеленушілер және құлдар.
Феодалдық мемлекеттің экономикалық негізін феодал таптарының жерге деген жеке ... ... ... орай феодалдық базис негізінде пайда болған мемлекеттердің барлығы феодалдық типтегі ... ... ... ... мемлекеттер феодалдық өндіріс қатынастарда қорғау үшін феодалдықтарының саяси билігін жүргізетін басы- жан шу машинасы ретінде ғана бағаланады. ... ... ... сипат негізінде бағалайды.
Буржуазиялық мемлекет типінің экономикалық негізін буржуазия табының өндірістік құрал жабдыққа деген меншігін құрса, ... ... ... ... ... заңдастырады. Буржуазия мен пролетарият қоғамның әлеуметтік негізін құрайды. Маркстң саяси- ілімі бойынша буржуазиялық мемлекет тарихтың даму заңдылықтары мен ... ... ... Бұл процесс негізінде төңкеріс арқылы болады. Және ол барлық елдерде міндетті ... ... ...
Социалистік типтегі мемлекеттің экономикалық негізін жұмысшы және шаруалар табының өндірістік құрал жабдықтарда меншігі құрайды, ал ... ... ... және ... табының билігі ретінде бағаланды. Социалистік мемлекет пролетариат дектатурасы пайда болып, дами келе ... ... ... ... ... ... күшу ретінде жұмысшы табының коммунистік партиясы танылады. Социалистік мемлекеттің оған дейін пайда болған ... ... ... ... жағынан тиімді қорғалудың тетіктерін (жұмыссыздыққа жол бермеу, ақысыз ... ... ... ... алу, т.б) іс ... асырылады. Бұл прогрессивтік мағына. Сонымен қатар социалистік ... бір ... ... бір ... ... ... ... адам құқы аяққа тапталады, бір ғана идеология үстемдік етеді, билікті болу идеясы қабылданбайды және плюраризмге жол бермейді. ... ... күш ... және ... ... ... саяттың негізгі құралдарына айналады.
Кеңестік социалистік мемлекет, алпауыт қызыл ... ... мен ... үш ... ... Меншікке қарсы жүргізген күштеу саясаты. Мешікті күшпен тартып алудың нәтижесінде ... ... ... жоқ. ... адам ... ... билеген мемлеттің шексіз езгісіне душар болды. Мемлекет жеке адамға ... ... ... тиым ... тер ... төккен жалақысының 36% ғана иемделінді, қалған мемлекеттік қалтасына түсіп отырды.
2. Өмірдің барлық ... ... ... жоспар құру (түйме жасаудан, космос кораблініе дейн) және бәсекелестікті жою саясаты мемлекеттік мәні бар ... ... ...
3. Жеке ... қарсы күш қолдану, адам адам құқын аяққа таптайды, еркін пікір ... ... ... Оның ... ... ... ... тарапынан бақылауға алынады. Социалистік мемлекет жеке адамды қақпанлда ұстайды. Соның ... тек қана 1919 жылы ... 114 мың ... ... ... ... тартып алудың салдарынан 1930- 32 жылдары, қолдан жасалған этноцидтен үш миллионға жуық қазақ қырылды, 75 мың бетке ұстар ... ... ... ұшырап түрмеледре қаза тапты. Осы бағыттарды айта кеткенде бұл социалистік мемлекет кезіндегі көрініс.
Жалпы қарағанда мемлекеттердің формациялық типологиясы барлық ... мен ... ... ... бола ... Осы ... ... өркениеттік мағынада түсіндіру бар. Сонымен қатар өркениеттік типологияда технологиялық бағыт дамып келе жатыр. Осы ой ... ... ... ... ... ... технологиялық прогресстің жетістіктерімен сипатталады. Жоғарғы технологияны енгізу мемлекеттердің әлеуметтік экономикалық деңгейін халықтың әл ауқатының жақсаруына мүскіндіктер туғызады. 17 ғасырда ... ... ... ... даму ... ... орта және жаңа жаңа даму сатыларын үш дәуірге бөліп олардың даму заңдылыңқтарын зерттеп дәлелдеді. Орта ғасырда мемлекеттің қалыптасуы, билік ету діни ... ... ... діни мағынадағы сипатқа ұласты. Жаңа заманда мемлекетті ұғымдарымен байланыстырып таныды. Мысалы айта кетсек Гуго ... ... ... деп ... берсе, Имонуил Кант: -деген ойды ұсынды.
Заң ... ... ... ... ... ... олардың даму процессін , деңгейін,өркениеттің мазмұнын тануға болады.
Теорияда қабылданған мамлекеттердің аталмыш типологиясында номадизм ... ... ... таса қалып қалғанын атап кеткен жөн. Негізінде евоцентристік көзқараста болған А. Тоинби, О.Шпенглер және Ресей зерттеушілері көшпенділерді ретінде ... олар ... ... ... ... ... типологиясына, дәстүрлі стандарттық қалыпқа сыймайтын, өркениетке жат, үнемі инерциалық санат билеген және ретсіздік жайлаған тобыр ... ... ... суреттелінді. Себебі, .
2.2.Ассоциацияланған мемлекет,буферлік мемлекет,көпұлттық мемлекет,ұлттық мемлекет.құқықтық мемлекеттер
Ассоциацияланған мемлекет -- мемлекет ішілік жиі ... ... ... ... ... білдіруге қолданылатын ұғым. Негізінен ассоциацияланған мемлекет ретінде ерікті жолмен басқа мемлекетке өзінің егемендігінің бір бөлігін (жиі ... ... ету және ... ... байланыстарды жүзеге асыру, ақша айналымын ұйымдастыру бойынша өкілеттіліктерді) ... ... ... ... -- екі ... бірнеше үлкен мемлекет территориясы арасында орналасқан мемлекет. Буферлік ... ... ... кіру ... ... оның ... арқылы маңызды транспорттық байланыс өтеді. Мұндай мемлекет ... ... ... ... бақылауға мүмкіндік береді.
Көпұлттық мемлекет -- территориясында әртүрлі ... -- ... ... мен басқа этникалық топтар тұратын мемлекет.
Ұлттық мемлекет -- белгілі бір ұлттың тарихи-этникалық территориясында пайда болған, оның егемендігін ... ... ... ... ... "құқықтық" деген сөздің болуында үлкен мән бар. Ол қоғамның саяси-әлеуметтік ... оның ... ... ... ... орында тұруы керек дегенді меңзейді. Бұл әрбір құқықтық мемлекеттің басты ұстанымы болуы керек, яғни ... ... ... ... ... ... бекітіліп, басқа да заңдары мен жарлықтарына нұсқау болуы тиіс. Заң үстемдігі болмаған жерде құқықтық мемлекет ... ... ... ... адамдары да еркіндікті аңсағанда заңның 66 үстемдігі арқылы ғана бостандыққа жетуге болады деп санаған. Осы тұрғыдан алғанда Қазақстан ... ... ... ... ... қоғамдағы құқықтық заңның үстем болуын басты принцип етіп ... ... ... -- ақ: ... Республикасы өзіндемократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ретінде орнықтырады"- деп атап ... ... ... ... ... ... ерекшелігі - заңдарының сапасында. Құқықты мемлекеттің заңдары әділ, ізгілікті болуыкерек. Онда адамдардың өмір ... ... ... күн ... т.б. сол ... ажырамас құқықтары бекітілуі қажет. Құқық - мемлекеттің адамға ... ... ... ... түсіну аңғалдық және түбірімен зиянды. Құқық адамның табиғатымен бірге жаралған. Мемлекет құқықты тек іске асыруға жағдай жасаушы ғана. Жоғарыда аталған ... ... ... бірдей Декларациясында": "Барлық адам жаратылысынан еркін, бойындағы қасиеттері мен ... тең ... ... ... ... ар-ұждан болғандықтан бір-біріне туысқандық рухта ықылас білдіруге тиіс" -- деп ... Осы ... ... ... Декларацияның 3 бабы: "Әрбір адам өмір сүруге,еркін болуға және жеке басының өміріне ешкімнің қол сұқпауына құқылы" -деп бүкіл әлемге паш ... ... ... ... отырған осы аса маңызды халықаралық құжаттың аталып өткен қағидалары Қазақстан Конституциясында толығымен енгізіліп: "... дүниежүзілік қоғамдастықта лайықты орын алуды тілей ... ... және ... ... ... ... ... сезіне отырып, осы Конституцияны қабылдаймыз"- депатап көрсетілген.
Еркіндік, бостандық деген ұғымды шексіз (абсолюттік) деп түсінбеу керек. Әрбір адам қоғамда өмір ... ... ... сол ... ортаға тәуелді болады. Бірақ оның да белгілі ... ... бар. ... өміріндегі бостандық өлшемі құқылық формада анықталады. Ал ол өлшем жұрттың бәрінебірдей болу керек. ... ... ... көрсетілгендей, деп жарияланған. Өзі өмір сүруге құқығы бола тұрып, бір адам екінші бір адамның ... ... ... ... жасауға ерікті емес.
Осылай болмаған күнде бір кісінің құқықтығы ... ... ... шығарып, біреулердің ғана игілігіне айналған болар еді. Адам құқығы ... ... әр ... экономикалық, саяси, мәдени, әлеуметтік және жеке басының әрекет жасауынан көрінеді. Құқық неғұрлым міндетті, неғұрлым ... ... ... кісі ... болады. Құқықтық мемлекет адам бостандығы мен теңдігін тұлғаның туа біткен қасиеті деп ... Адам ... ... ... оның автономиялы екендігін танып, мемлекет меншігі деп қарамайды, қайта өзінің ... ... деп ... ... ... құқықтық жүйенің өзегі болып есептелетін адам құқығын қорғап отырады. Сондықтан да оның ... мен ... адам ... сай ... оның ... бұзылмайтын принциптеріне бағынатын болуы керек. Сонымен, адам құқығының мәні -- оның ар ... ... ... ... ... және оларды қорғау кепілдігін қамтамасыз ету.
Құқықтық мемлекеттің тағы бір ... - ... пен жеке адам ... ... ... ... ... Бұны біз жеке кісінің еркін белгілі бір мөлшерде шектеуге барып, мемлекеттің нұсқауларына бағынуға ... және ... ... жеке ... ... ... ... болып, оның өмірлік қызметіне кепіл болуынан көреміз. Осыған байланысты құқықтық ... өз ... ... сай ... ... ... іске ... міндетті. Сондықтан да қазіргі кезде құқықты, әлеуметтік мемлекет туралы жиі айтылатын болды. Құқықты мемлекеттің тағы бір ... ... ... ... ... жеке шешімдер арқылы емес, заң арқылы іске асыратындығы.
Бұл заңдар әділ ... ... ... ... іске ... ... ... мақсатта өкімет билігін бөліп жүргізу принципі әрекет етеді. Бұл ұстаным бойынша бірде-бір ... ... ... ... ... берілмейді, әрқайсысы өз міндеттерін өз билігі көлемінде заңға сәйкес атқарады және ешқайсысы ... ... бірі ... Бұл шенеуніктердің өз қызмет бабын пайдаланып, басқа адамға қиянат ... жол ... үшін ... енді ... ... үш тармағында үстемдік үшін таласқа түсуді болдырмау үшін құқықтық мемлекетте олардың біріне жоғары мәртебе берілуі қажет. Ондай мәртебе заң шығарушы ... ... ... сол ғана ішкі және ... саясаттың негізгі бағыттарына заңдық негіздегі күш беріп,қоғамдағы заңның ... ... ... етіп ... ... ... мемлекеттерде заңдық өкіметке парламенттер (формалары әртүрлі болғанымен)ие болады. Өйткені, парламент қоғамдағы ... ... ... заң ... ... ... ал оған заң ... өкілеттілік беретін халық.Барлық құқықтық мемлекеттерде заңдардың конституциялығын бақылап отыратын мемлекеттік биліктің тармағы - сот билігі.
Сонымен, сайып келгенде, ... ... ... ... ... ... түрі - құқықтық мемлекет, яғни демократиялық жолмен қабылданған заң ... ... ... алдында бәрі де тең саналатын, жеке адамның құқығын жан-жақты қамтамасыз ететін мемлекеттік басқару.
Қорыта келгенде, мемлекеттің ең басты ... -- ... ... ... азаматтарының қалыпты өмір сүруіне жағдай жасау. Мемлекет туралы тақырыпты талдаған кездегі жиі кездесетін сұрақтың бірі: деген сұрақ. Бұған ... ... ... ... -- ... қағида.
2.3.Унитарлы мемлекет, Әлеуметтік мемлекет.
Әлеуметтік мемлекет -- әлеуметтік қамтамасыз етудің дамыған жүйесімен сипатталатын, ... ... ... өмір ... және әлеуметтік тәуекелдің төмендеуін кепілдейтін мемлекеттің түрі.
Біртұтас мемлекет, унитарлық мемлекет -- мемлекеттік немесе ұлттық-мемлекеттік ... бір ... Оның ... ... ... (аймақтарға, облыстарға, округтерге, аудандарға, департаменттерге және т.б.) бөлінеді.
Федерация пішімінен айырмашылығы: бір конституциясы, бір жоғары ... ... бір ... т.б. ... бұл оның ... ел территориясына орталық билік ықпалын күшейту үшін қолайлы ұйымдық-құқықтық алғышарттар жасайды.Территориясы федеративтік бірліктерге бөлінбейтін мемлекеттік құрылыстың тұрі. Біртұтас ... ... ... ... ... ... атрибуттарын иеленетін (мысалы, біртұтас Украинадағы Қырым Республикасы) автономды ұлттық -- мемлекеттік ... ... ... ... ... ... статусын иеленуші біртұтас мемлекеттің құрамдас бөліктері орталық органдар қабылдайтын ... ... ... олардың жер аумағы жергілікті органдар мен тұрғындардың келісімінсіз жалпы мемлекет заңның күшімен өзгертілуі мүмкін. Біртұтас мемлекеттің ... және ... ... ... Оның ... ... ... органдары орталық билік органдарына тәуелсіз түрде құрылатын әрі олардың арасындағы заңи қарым-қатынастар орталыққа бағыныштылық принципінсіз жүзеге асатын мемлекеттер (мысалы, ... Жаңа ... ... Испания, Италия) жатады. Ал екіншісіне аймақтық органдардың орталыққа бағыныштылығы орталық тағайындайтын лауазымды басшылар арқылы ... ... ... ... (мысалы, Нидерландтар, Қазақстан, Өзбекстан) жатады. ҚР-ның Конституциясында "Қазақстан ... -- ... ... ... ... ... ... (2-бап). Мемл. орталық билік ел территориясының тұтастығын, қол сұғылмаушылығын және бөлінбеуін қамтамасыз етеді. ... ... ... ... ... жері мен ... ... белгіленеді.
Унитарлы мемлекеттер тізімі:
Afghanistan Bahamas
Albania Bahrain
Algeria Bangladesh
American Samoa Barbados
Andorra Belarus
Angola Belgium
Argentina Belize
Armenia Benin
Aruba, To NL Bermuda, To UK
Australia Bhutan
Austria Bolivia
Azerbaijan Bosnia-Herzegovina
Cameroon Botswana
Canada Brazil
Chile Brunei
China Bulgaria
Colombia Burkina ... ... ... ... ... ... ... болады.
Қорытынды
Бұл еңбегімді қорыта келгенде тақырыптың аса ауқымдылығын атап өткім келеді. Әрине, бір курстық жұмыс көлемінде ... ... ... және ... ... ... түптамырына жету қиынға соғады. Алайда, мен бұл тақырыпты толығымен ашып, жан-жақты қарастырдым. ... ... мен осы ... ... ... ... салыстырдым.
Сонымен, бірінші тарауда мемлекеттің мәні қарастырылды. Оның ішінде мемлекеттің пайда болу теориялары, түсінігі және белгілері, ... мен ... ... мен сипаты ашылған.
Екінші таруды қысқаша қорыта келгенде, мынадай нақты нәтижелер шығаруға болады - мемлекеттің нысандары үшке бөлінеді - ... ... ... ... нысандары және саяси режим.
Басқару нысандар - монархия және республика болып жіктеледі. Монархия - құл иеленуші, феодалдық және буржуазиялық болып келеді. Ал, ... - ... және ... болып табылады.
Ұлттық-мемлекеттік құрылым нысандары - федерация, біртұтас және конфедерация болып ... ... ... - ... және террористік екіншісі өзінше тағы екіге жіктеледі. ... және ... ... мемлекеттің типтері толығымен талқыланған. Жалаң фактілерге келер болсақ, олар келесідей: мемлекет типологиясына ... ... ... ... ... ... ... формацияның типі. Ол - құлиеленуші, феодалды, капиталистік және социалистік мемлекеттерде орын алған.
Мемлекет типологиясында өркениетті көзқарастың ... ... ... типі - ... ... ... афиндік, ежелгі Римдік, орта ғасырлық және қазіргі тандағы мемлекетте көрініс табады.
Қортындылай келе еліміз Қазақстан туралы бірер сөз ... ... ... ... ... азияның жолбарысына айналатын, территориясы өте көп дәстүрге де, табиғатқа да бай мемлекет. Сонымен бірге, ол өзін ... ... ... ... және біртұтас мемлекет ретінде мойындайды. Еліміздің көркеюіне, гүлденуіне арқау болған осы тәуелсіздік деп ойлаймын. Еңбегімде ... ... тән ... жақсы қасиеттерді, өркениеттің дамуын туған жеріме тілеймін.
Қолданылған әдебиеттер тізімі.
1. Қазақстан ... ... ... //Егемен Қазақтан 1999ж. 15 мамыр.
2.Ағдарбеков Т. Оқулық. - Алматы: баспа компаниясы, 2003.
3.Ағдарбеков Т. Мемлекет және ... ... ... - ... ... ... 2003.
4.Амандықов С.К. . Оқу құралы. - Астана. 2001ж.
5.Арон Р. Демократия и тоталитаризм. М., 1993.
6.Баянов Алматы
7.Булгакова Д.А. . Оқу ... ... ... ... Асхатовна. Мемлекет және құқық ... : оқу ... ... ... Жамбылов. Саясаттану. Алматы, . 2003
10.Жоламан Қ. Д., Мұхтарова А. Қ., Тәукелев А.Н. Мемлекет және құқық теориясы. - Алматы, ... ... ... ... Қ.Д., А.Қ. ... А.Н. ... Мемлекет және құқық теориясы.-Алматы. 1999.
12.Қазақстан Республикасының Заңы.
13.Қазақстан Республикасының Конституциялық Заңы. ... ... 1995ж. 21 ... ... Республикасының Конституциялық Заңы. //Егемен Қазақстан. 2000ж. 28 ... ... ... - ... . 2000ж.
16.Қазақстан Республикасының соттарының қысқаша тарихи кезеңдері. Зерттеу нәтижесі. //Тураби. 1/2001
17.Мемлекет және құқық негiздерi. Оқулық. / ... Е. ... Жетi ... және ... негіздері. Оқулық. Алматы.
19.Теория государства и ... ... ... /Под ред. Н.И. ... и А. В. ... М.: Юрист.1997.
20.Ұ. Сыдықов. Саясаттану. Алматы. 1996

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 37 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Мемлекетті басқарудың унитарлы нысаны26 бет
Унитарлы мемлекеттердегі бақылау функциялары: шетел тәжірибесі және жаңа конституциялық аядағы қазақстандық ерекшелігі 22 бет
Франция унитарлы мемлекет ретінде26 бет
Қазақстан - тәуелсіз, унитарлық мемлекет26 бет
Қазақстан Республикасы – президенттік басқару нысанындағы унитарлық (біртұтас) мемлекет17 бет
Қазақстан Республикасы-егеменді, унитарлы мемлекет12 бет
60-80 жылдардағы ортасындағы Қазақстандағы нақты социализм12 бет
Егемен Қазақстанның саяси проблемалары3 бет
Конституциялық құрлыс5 бет
Кәсіпорынның тиімділігін жоғарлату жолдары30 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь