Суда жүзе білу


Мазмұны

1 СУДА ЖҮЗЕ БІЛУ 3
2 ЖҰРТШЫЛЫҚТЫҢ ЖҮЗЕ БІЛУІНІҢ МАҢЫЗЫ 3
3 ЖҮЗУДІҢ КЕЙБІР ЖАҚСЫ ЖАҚТАРЫ 7
4 ҚҰРҒАҚТА 7
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 9
Кіріспе

Жүзе білетін адам судағы неше түрлі кедергілерді жеңеді, біреу-міреу суға бара жатса, оны құтқара да біледі.
Судың ішінде адам салмақсыз болатындықтан, денеге көп күш түспейді де омыртқа жотасы созылады, бұлшық ет талшықтары ұзарады. Соның әсерінен адам тұлғасы сымбаттанып, қимыл-қозғалысы еркін де әсем көрінеді.
Жүзу кезінде адам кеуде мен қарынға түсетін судың қысымын ішке терең дем тарту арқылы жеңеді, мұның өзі тыныс алу жүйелерін жетілдіріп, жұмысын жақсартады, оттекпен қамтамасыз етіп, өкпенің көлемін ұлғайтады.
Ерте заманнан бері халық арасында таралған су бетінде қозғалу тәсілдері мынадай: су ішінде тіке тұрып қимылдау, бақаша, итше қырындап жүзу және теңізшілердей жүзу тағы басқа.
1. Қ.Р. үздіксіз білім беру жүйесінде “Салауатты, денсаулықты сақтау бағдарламасы бойынша салауатты өмір салтын қалыптастыру” тұжырымдамасы. – Валеология, дене тәрбиесі, 2003. №1.
2. Базарбегі Т. Бастауыш мектептегі дене тәрбиесі – Алматы; Рауан, 1994.
3.Брусиловский М.В. Қазақстандағы дене тәрбиесі және спорт очерктері". Алматы, "Кітап", 2001.
4. Газимова Х. Шынықсаң шымыр боласың. – Бастауыш мектеп. 2005ж.Дене мәдениеті – оқушыларды оқыту мен тәрбиелеу жүйесінде. //Ізденіс-Поиск. 2009. № 2(2) -Б.262-264.
5. Дене тәрбие жүйесінің мазмұны мен негіздері. //Ұлт тағылымы. № 4. – Алматы, 2005. –Б. 28-31.
6.Жеке тұлғаның рухани дамуындағы дене мәдениетінің рөлі //«Шоқан тағлымы 14» Халықаралық ғылыми-практикалық конференция. Т.6.- Көкшетау, 2009. – Б.222-224.
7.Спорттық қызметтің мәні мен ерекшелігі. «Қазақстан жоғарғы мектебі» 2008. №1, -Б.-71-76.
8.Тайжанов.С., Қошаев М.Н., Адамбеков М.И.,Мухтаров С.М. Баларда қозғалыс функциясын қалыптастыру // Дене тәрбиесінің жаршысы журналы., - 2004. – № 1. - 79-84 б.б.

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 7 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге




Тақырыбы:__________________________ ________________________

Орындаған:
______________________

Тексерген: _____________

2013ж

Мазмұны

1 Суда жүзе білу 3
2 Жұртшылықтың жүзе білуінің маңызы 3
3 Жүзудің кейбір жақсы жақтары 7
4 Құрғақта 7
Қолданылған әдебиеттер 9

Кіріспе

Жүзе білетін адам судағы неше түрлі кедергілерді жеңеді, біреу-міреу
суға бара жатса, оны құтқара да біледі.
Судың ішінде адам салмақсыз болатындықтан, денеге көп күш түспейді де
омыртқа жотасы созылады, бұлшық ет талшықтары ұзарады. Соның әсерінен адам
тұлғасы сымбаттанып, қимыл-қозғалысы еркін де әсем көрінеді.
Жүзу кезінде адам кеуде мен қарынға түсетін судың қысымын ішке терең
дем тарту арқылы жеңеді, мұның өзі тыныс алу жүйелерін жетілдіріп, жұмысын
жақсартады, оттекпен қамтамасыз етіп, өкпенің көлемін ұлғайтады.
Ерте заманнан бері халық арасында таралған су бетінде қозғалу тәсілдері
мынадай: су ішінде тіке тұрып қимылдау, бақаша, итше қырындап жүзу және
теңізшілердей жүзу тағы басқа.

1 Суда жүзе білу

Суда жүзе білу - өмірге өте қажет. Адам баласы ерте заманнан беру
сауда жүзумен айналысып келеді. Ал жүзуді, сүңгуді, судың бетінде қалқауды
адам іштен туа білмейді. Мұны бала кезінен үйренген жөн, есейе келе ол
кімге болса да қиынға соғады. Жүзе білетін адам судағы неше түрлі
кедергілерді жеңеді, біреу-міреу суға бара жатса, оны құтқара да біледі.
Судың ішінде адам салмақсыз болатындықтан, денеге көп күш түспейді де
омыртқа жотасы созылады, бұлшық ет талшықтары ұзарады. Соның әсерінен адам
тұлғасы сымбаттанып, қимыл-қозғалысы еркін де әсем көрінеді.
Жүзу кезінде адам кеуде мен қарынға түсетін судың қысымын ішке терең
дем тарту арқылы жеңеді, мұның өзі тыныс алу жүйелерін жетілдіріп, жұмысын
жақсартады, оттекпен қамтамасыз етіп, өкпенің көлемін ұлғайтады.
Ерте заманнан бері халық арасында таралған су бетінде қозғалу тәсілдері
мынадай: су ішінде тіке тұрып қимылдау, бақаша, итше қырындап жүзу және
теңізшілердей жүзу тағы басқа.
Жүзу дегеніміз судың бетімен немесе ішімен белгілі тереңдікте қолмен
және аяқпен есу қимылдары арқылы адамның ілгері жылжуы. Осыған сәйкес бір-
біріне ұқсас екі тәсіл болады - ол жүзу тәсілі және сүңгіу тәсілі. Бірақ
олардың бір-бірінен айқын айырмашылығы бар.
Алға қойылған мақсатқа қарай, жүзуді негізінен мынадай үш түрге бөледі:
жалпы жұртшылықтың жүзе білуі, спорттық жүзу және қолданбалы жүзу.

2 Жұртшылықтың жүзе білуінің маңызы

Жалпы халықтың дене тәрбиесін жетілдіруге тигізетін көмегінде. Мұны
жүзеге асыру үшін, екі түрлі жұмыс атқарылды:
1. Көпшілікке жүзуді үйрету.
2. Жүзудің көмегімен денсаулықты және дамуын нығайту.
Жүзе білудің негізгі құндылығы – суға барып бара жатқан адамдарды
құтқару, оларға уақытында көмек көрсету. Осыған байланысты халықты, әсіресе
жасөсіпірім балаларды жүзуге үйрету - маңызды міндет.
Суда жүзудің пайдасы –адамның денсаулығын нығайтатындығы, сонымен қатар ол
адам өзін таза ұстауға және денесін шынықтыруға көмектеседі.
Жүзуді үйрету - дене тәрбиесінің кең тараған маңызды түрі. Ол балалар
бақшасында, мектептерде, орта және жоғары білім оқу орындарында іске
асырылады. Мектеп оқушыларына жүзуді үйретуге ерекше мән беріледі.
Сондықтан жүзу сабағы мектептердің дене тәрбиесі оқу бағдарламасына
енгізіледі.
Жүзу сабағы міндетті түрде дене тәрбиесі пәнінің мұғалімдерін,
спортшыларға оқу пәні ретінде өтеді. Бұл пән институттардың, орта білім
беретін дене шынықтыру оқу орындарының және мектептердің оқу жоспарларына
еншізіліп оқытылады. Сондықтан жүзу сабақтарын маман адамдар өткізуі керек.

Спорттық жүзудің маңызы. Жүзумен шұғылданудың спорттық жетістіктерге
жетуде маңызы зор. Мысалы: суға секіру, су шаңғы спорты, есу желкен спорты
және т.б. мұндай спорт түрлерімен айналысу үшін алдымен жүзіп үйрену қажет.
Ал су добы, су асты және мәнерлі жүзу спортының негіздері - жүзе мен сүңгу.
Бұл екеуін шебер меңгерген спортшының жоғарыда аталған су спорты түрлері
талап қойылады. Мысалы: су добы спорты үшін керегі доппен және допсыз
жүзгенді жылдамдық пен ептілік, су асты спортында қолыңдағы қажетті құра-
жабдықтарды тастамай, тез жүзіп, сүңғи білу қажет.
Суда жүзудің мынадай спорттық әдіс тәсілдері бар. Кроль – еркін жүзу
(етпеттеп және шалқалап), брасс және баттерфляй (баттерфляй кейде дельфин
деп те аталады).
Спорттық жүзудің осы түрлерімен шұғылданатын адамдар жүзу әдістерін
тыңғылықты орындауға дағдыланады. Жүзген кезде қимыл-қозғалыстың әсерінен
дененің барлық бұлшық еттері жұмыс істейді, мұның өзі адамның денсаулығына
және тұласына сымбатты болуына көмектеседі. Ал жүзу қашықтығын ұзартқанда,
жылдамдықты шапшаңдатқанда денеге түсетін күш біртіндеп байқалады. Осыған
жаттығу адамның дене құрылысының төзімділігі ұлғайтады және икемділігін
арттырады.
Спорттық жүзу әдістерінің өзіндік ерекше айырмашылықтары бар: аяқ-
қолдың қимылдары, тыныс алу, дем шығару, жүзуді бастау сәттері, бұзылу
т,б,. Мысалы: кроль әдісімен етпеттеп және шалқалап жүзгенде аяқ пен қолдың
қимылын кезектесіп орындалады да, ал брасс және баттерфляй әдістерін
қолданғанда қол мен аяқ қатар, бір уақытта бірдей қимылдайды.
Күш-қуатты аз пайдаланып, үлкен табысқа жету үшін спорттық жүзу әдістерімен
қимылдары үнемді, дұрыс пайдалануы керек.
Жүзуден бағдарламаға сәйкес ерікн әдіспен мынадай қашықтықтарды
жарыстар өткізіледі: 50,100,200,400,800, 1500 метрге (жаттығушының қалаған
әдісімен әдетте ең жеңіл, шапшаң әдіс болып саналатын етпеттеп кеудемен
жүзу); 100 және 200 м бассейн, 100, 200 м баттерфляймен (әдеттер мұның
шапшаңдылық түрі дельфин әдісімен орындалады); 100 және 200 м шалқалап
кроль әдісімен жүзу; 200 немесе 400 м қашықтықты жүзуші құрама тізбектен
орындайды; 50 м немесе 100 метрден (қашықтықты төртке тең бөліп) -
баттерфляймен, шалқалап, брасспен, еркін әдіспен аяқтайды; эстафета
(алмасу): 4Х100 м бірін-бірі ауыстыратын төрт жүзуші орындайды, жарысты
шалқалап жүзу әдісінен бастайды, сонан кейін брасс, баттерфляй және еркін
әдіспен аяқтайды, 4х100 м еркін әдіс – ер адамдар үшін.
Қолданбалы жүзудің маңызы. Мұндай жүзу еңбек өнімділігін арттыру және
еңбекшілердің денсаулығын сақтау мақсатын көздейді. Жүзу мен сүңгу
қолданбалы тәсілдерге жатады. Бұоапдың қолдану мүмкіндігі өте кең.
Жазғы қапырық, ыссы күндерде амалдар жүздеп, мыңдап жағажайларға - өзен-
көлдердің, теңіздердің жағаларына жиналады. Судың жағасындағы таза, салқын
ауа, күннің сәулесі, табиғи көгілдір өсімдіктер дүниесі демалысқа өте
пайдалы. Әрине мұның бәрі, әсіресе жақсы жүзе білетін адамдарды ерекше
рақаттандырады.
Жүзудің қолданбалы тәсілін өзен-көлшіктерді, тоғандарды, каналдарды
жүзіп өткенді, судың астынан бір зат іздегенде суға батып бара жатқан
адамды құтқару кезінде кеңінен пайдалануға болады. Ол үшін жүзудің спорттық
әдістерін білу шарт. Себебі адам өзін суда жақсы ұстай алмай тұрып, жүзудің
қолданбалы тәсілдерінің меңгере алмайтыны белгілі.
Жүзудің спорттық әдістерін меңгергеннен кейін әрбір адам жақсы сүңги
білуге, жолдағы кедергілерді жүзіп өтуге, суға батып бара жатқан адамды
құтқару тәсілдерін білуге тиіс. Жақсы жүзе білетін адамның небір қиын
жағдайда таңғажайып ерліктер көрсете алатыны да белгілі. Ал жүзе білмейтін
немесі қатты ағынды су ала жөнелсе, өзін-өзі ұстай алмай, сасқалақтап су
жұтып ағып кетуі ғажап емес. Қолданбалы жүзудің маңызды түрі - суға кеткен,
апатқа ұшыраған адамды құтқару. Бұл түр теңізшілерге, балықшыларға, сал
ағызатын жұмысшыларға, ғарышкерлерге және дене тәрбиесі мұғалімдеріне
қажет.
Жүзудің денсаулыққа әсері. Жүзу – дене шынықтыру үшін нәтижелі
әдістерінің бірі. Ол тұрақты тазалық дағдыларын қалыптасуын мүмкіндік
туғызады.
Судың температурасы адамның дене қызуынан қан уақытта да төмен болады,
сондықтан су ішіндегі адамның денесінен ауа кеңістігіне 50-80% артық жылу
тарайды. Шомылу және жүзу дене ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Суда жүзу
Амазонка өзенін танып білу
Суда еритін дәрумендер
Суда еритін бояғыштармен бояу
Суда еритін полимерлерді алу
Суда еріген оттегіні анықтау
Суда жүзетін құстар
Суда еритін витаминдер
Дәрілік өсімдіктерді өмірде пайдалана білу
Тоқтың күштік трансформаторларын оқып білу
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь