Жастардың әлеуметтік құрылымдағы рөлі

КІРІСПЕ
І.ҚОҒАМНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ҚҰРЫЛЫМЫНДАҒЫ ЖАСТАРДЫҢ АЛАТЫН ОРНЫН ЗЕРТТЕУДІҢ ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ

1.1 Қоғамның әлеуметтік құрылымы және оның мәні, жіктелуі
1.2 Қоғамның әлеуметтік құрылымындағы жастар: мәселесі, даму перспективасы
1.3 Қазақстан Республикасында жастардың әлеуметтік құрылымдағы белсен.ділігін арттыруға бағытталған мемлекеттік бағдарламалар

ІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК
ҚҰРЫЛЫМЫНДАҒЫ ЖАСТАР
2.1 Қоғамның әлеуметтік.таптық құрылымындағы жастар
2.2 Қоғамның әлеуметтік.демографиялық құрылымындағы жастар
2.3 Қоғамның әлеуметтік.аймақтық құрылымындағы жастар

ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
Зерттеу тақырыбының өзектілігі: Зерттеу тақырыбы дәл қазіргі жағдайда Қазақстан қоғамы үшін де, әлеуметтану ғылымы үшін де маңызды. Нақты-рақ әлеуметтану тілімен айтқанда, жастар - жас адамдардың жасы келе қалып-тасқан әлеуметтік жағдайы негізінде, қоғамның әлеуметтік құрылымындағы алатын орны және қызметімен, өзіне тән мүдделері және құндылықтары мен ерекшелентін әлеуметтік – демографиялық топ.
Қазіргі уақытта БҰҰ-ның мәліметтері бойынша 15-24 жасқа дейінгі жас-тардың саны 1,3 млрд. құрайды. Қазақстанда жастарды 14-29 жасқа дейінгі ара-лықта есептеу негізге алынған. Қазіргі уақытта, аталған жас топтары халықтың 27,2%-ын құрап, қоғамның ең маңызды бөлшегіне айналып отыр. Осыған орай, мемлекет үшін жастардың пікірлерін зерттеу, олардың қазіргі жағдайы мен әлеуметтік құрылымдағы орынын анықтау, жастар саясатының жағдайына мониторинг жасау өзекті мәселелер қатарында.
Жастардың еліміздегі әлеуметтік, эканомикалық және саяси үрдістерге белсенді қатысуы негізінен алғанда бүгінгі таңда елімізде көрініс тапқан жалпы әлеуметтік-саяси ақуалдың жай-күйін анықтаумен қатар, оның болашақтағы бағытына да елеулі түрде әсер етеді.
Зертеу тақырыбының өзектілігі қазіргі кезде қазақстандық қоғамда жастардың әлеуметтік дамуын реттеуде қалыптасқан көптеген қарама – қайшылықтардың себебі мен шешімін табудың объективті қажеттіліктерінің туындауымен айқындалады. Жастардың өмір сүру деңгейінің көрсеткіштері, білім деңгей, денсаулық жағдайы, тұрғын үймен қамтамасыз етілуі, әлеуметтік жеңіл-діктердің қарастырылуы, тұрмыс құру жайы т.б көптеген сұрақтар төңірегінде қордаланып қалған мәселер өте көп.
Зерттеу мәселесі. Қоғамның әлеуметтік құрылымындағы жастардың алатын орны мен атқаратын қызметін, әлеуметтік белсенділігін көтеруге байланысты атқарылып жатқан жұмыстардың нақты жүйеленбеуі. Осы жағдайдағы орын алған қарама-қайшылықтардың нәтижелі тетіктерін қалыптастыру.
Зерттеу жұмысының мақсаты. Қазақстандық жастардың әлеуметтік құрылымдағы орны мен рөлін айқындау үшін, жастардың әлеуметтік-экономикалық жағдайының үрдістеріне, динамикасына, азаматтық белсенділігі мен рухани-өнегелік бағдарларына, білім деңгейі мен денсаулық жағдайына, сонымен қатар кәсіпкерлік тұрғыдан дамуы мен әл-ауқатына нақты әлеуметтік тұрғыдан талдау жасау.
Зерттеу жұмысының міндеттері: Алға қойған мақсаттарды орындау үшін мынандай міндеттерді атқару қажет:
1. Жастардың әлеуметтік құрылымдағы орны мен рөлін анықтау.
2. Жастардың елдің қоғамдық өміріне, жастар ұйымдарының қызметтеріне қатысу деңгейін анықтау.
3. Қазақстандық жастардың негізгі құндылық, рухани және өнегелік бағдарлары туралы ақпараттар алу.
4. Қазақстандық жастардың кәсіпкерлік дамуы деңгейі мен инновациялық әл-ауқаты деңгейін бағалау.
5. Білім деңгейі мен денсаулық жағдайын анықтау.
6. Қоғамның әлеуметтік-таптық құрылымындағы жастар мәселелерін зерделеу.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Қазақстан Республикасының статистика агенттігі www.stat.kz
2. www.testent.ru
3. www.egemen.kz
4. www.zhasotan.kz
5. www.eurasiacongress.org
6. www. tylek.wksu.kz
7. www.government.kz
8. www.ult.kz
9. www.bolashak.kz
10. http://old.ineu.edu.kz
11. http://www.kazakzaman.kz/
12. www.el.kz
13. www.Намыс.kz
14. www.rezerv.kz
15. www.yvision.kz
16. www.enbek.gov.kz
17. www.damu.kz
18. www.zhastar-bko.kz/index.php/bko-jastar
19. http://newskaz.kz/society/20120912/3930518.html
20. http://www.azattyq.org
21. http://www.senkazakh.com
22. www. muftyat.kz
23. ҚР-ның президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Әлеуметтік экономикалық жаңғырту - Қазақстан дамуының басты бағыты» Қазақстан Халқына Жолдауы Егемен Қазақстан 27 қаңтар 2012 жыл
        
        Қазақстан Республикасы Білім және Ғылым Министрлігі
Жастардың әлеуметтік құрылымдағы рөлі мен орнына байланысты зерттеулерді
талдау
Тексерген:.
Орындаған:
Алматы 2014 жыл
  
ЖОСПАР
 
КІРІСПЕ
І.ҚОҒАМНЫҢ ӘЛЕУМЕТТІК ҚҰРЫЛЫМЫНДАҒЫ ЖАСТАРДЫҢ     АЛАТЫН ... ... ... ... әлеуметтік құрылымы және оның мәні, жіктелуі
1.2 Қоғамның әлеуметтік құрылымындағы жастар: мәселесі, даму перспективасы
1.3 Қазақстан ... ... ... құрылымдағы белсен-
ділігін арттыруға   бағытталған мемлекеттік бағдарламалар
 
ІІ. ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ  ӘЛЕУМЕТТІК
ҚҰРЫЛЫМЫНДАҒЫ ЖАСТАР
2.1 Қоғамның әлеуметтік-таптық  құрылымындағы жастар
2.2 Қоғамның әлеуметтік-демографиялық  құрылымындағы жастар
2.3 Қоғамның әлеуметтік-аймақтық  ... ... ... ... ... дәл ... ... қоғамы үшін де, әлеуметтану ғылымы үшін де маңызды. Нақты-
рақ әлеуметтану тілімен  айтқанда, ... -  жас ... жасы келе ... ... ... ... ... әлеуметтік құрылымындағы
алатын орны және қызметімен, өзіне тән мүдделері және құндылықтары ... ...... ... ... бойынша 15-24 жасқа  дейінгі  жас-
тардың  саны 1,3 млрд. ... ... 14-29 ... ... есептеу  негізге алынған. Қазіргі уақытта, аталған жас ... ... ... ... ең ... бөлшегіне айналып отыр. Осыған
орай, мемлекет үшін жастардың пікірлерін зерттеу, ... ... ... әлеуметтік құрылымдағы орынын анықтау, жастар саясатының жағдайына
мониторинг ... ... ... ... ... әлеуметтік, эканомикалық және саяси үрдістерге
белсенді ... ... ... ... ... ... ... тапқан
жалпы әлеуметтік-саяси ақуалдың ... ... ... ... ... да ... түрде әсер етеді.
Зертеу тақырыбының  өзектілігі  қазіргі кезде қазақстандық қоғамда 
жастардың әлеуметтік дамуын ... ... ... ...
қайшылықтардың   себебі мен шешімін  табудың  объективті  қажеттіліктерінің
туындауымен айқындалады. Жастардың өмір сүру ... ... ... ... ... ... үймен қамтамасыз етілуі, әлеуметтік
жеңіл-діктердің қарастырылуы, тұрмыс құру жайы т.б ... ... ... ... мәселер өте көп.
Зерттеу мәселесі. Қоғамның әлеуметтік құрылымындағы ... ... мен ... ... әлеуметтік белсенділігін көтеруге байланысты
атқарылып жатқан жұмыстардың нақты жүйеленбеуі. Осы жағдайдағы орын алған
қарама-қайшылықтардың ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
құрылымдағы орны мен рөлін айқындау үшін, жастардың ... ... ... ... ... мен ... ... білім деңгейі мен денсаулық жағдайына, сонымен қатар
кәсіпкерлік тұрғыдан  дамуы мен ... ... ... ... жасау.
Зерттеу жұмысының міндеттері: Алға қойған мақсаттарды ... ... ... ... ... ... ... құрылымдағы орны мен рөлін анықтау.
2. Жастардың елдің қоғамдық ... ... ... ... ... ... Қазақстандық жастардың негізгі құндылық, рухани және өнегелік
бағдарлары туралы ақпараттар алу.
4. ... ... ... ... ... мен ... ... деңгейін бағалау.
5. Білім деңгейі мен денсаулық жағдайын анықтау.
6. Қоғамның әлеуметтік-таптық құрылымындағы жастар мәселелерін зерделеу.
7. ... ... ... ... жасау.
Зерттеу объектісі - Қазақстан Республикасы жастарының әлеуметтік
позициясы.
     ... ... ... Қазақстандық жастардың әлеуметтік
құрылымдағы орны  алдыңғы жылдармен ... оң ... ... ... ... келеді.  Жастардың азаматтық белсенділік деңгейі
орташа. Жастардың біраз бөлігі жастар ұйымдарының қызметтеріне ... ... ... ... ... ... ... дамыған елдердің көрсеткіштерімен
салыстырғанда айтарлықтай төмен. Осы жағынан алып қарағанда жастар деңгейін
көтеруге бағытталатын жұмыстар әлі де болса жан-жақтылық пен  жеделділікті
талап етіп отыр.
Зерттеудің  негізгі  кезеңдері:
1-кезеңде (2012 ж)  ... ... ... ... ... шолу
жасалынды, отандық және шетел социологиялық және ... ... ... ... ... талданды. Зерттеудің
әдістемелік негіздемесі айқындалды, зерттеу ... ... ... ... ... ... ... мен міндеттері, нысаны,
пәні, болжамы айқындалды.
2-кезең (2013 ж.) Әлеуметтік құрылымдағы жастардың ... ... ... мен өлшеу көрсеткіштерін  социологиялық зерттеуге арналған  алдын-
ала түзілген  ... ... ... нәтижелерін жүйелеу және
қорытындылау   жүзеге асырылды.   Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... нәтижелерінің  теориялық  маңыздылығы: зерттеудегі тео-риялық
  мәліметтер мен  фактілер,  қорытындылар мен ... ... ... ... ... мен ... бағалау мен жақсарту тетігін
қалыптастыруда  қолданылуы мүмкін. ... ... ... ... ... ... ... құрылымдағы жастар белсенділігін
арттыруға байланысты белгілі бір жобалар мен жоспарлар ... ... ... ... ... ... ... статистикалық
  нәтижелер әлеуметтану, саясаттану, эканомика және ... ... ... ... оқу ... ... мүмкін.
Қорғауға ұсынылатын негізгі  тұжырымдамалар:
• Әлеуметтік құрылымдағы жастардың – материалдық, рухани құндылықтармен
қамтамасыз етілуі және олардың өзінің өмір шарттарымен ... ... ... Соңғы он жылдықтағы Қазақстан Республикасындағы жаңартулар, жастар
рөлінің артуы мен олардың ... ... ... ... бұл ... ... шешімін тапқан жоқ.
• Жастар мен қоғам арасында өзара тікелей және кері байланыстар бар. Бір
жағынан-жастар жағдайының ... ... ... ... ... ... береді,  екінші жағынан-жоғары
деңгейдегі тұрмыс-тіршілік жастар ғана емес жалпы қоғамның әлеуметтік-
эканомикалық ... ... ... бірі ... ... ... ... ҚҰРЫЛЫМЫНДАҒЫ ЖАСТАРДЫҢ     АЛАТЫН ОРНЫН ЗЕРТТЕУДІҢ
ТЕОРИЯЛЫҚ НЕГІЗДЕРІ
  
1.1 Қоғамның әлеуметтік құрылымы және оның мәні, жіктелуі 
Қоғамның құрылымы өте  ... ... ... ... құрамы, оның элементтерінің ... ... ... ... ... ... ... Әлеуметтік институттар
Әлеуметтік қауымдастық - бұл белгілі бір өзара әрекет ететін
индивидтер ... ... ... өмір әрекеті жағдайымен
(экономикалық, ... ... ... дайындығы мен білім,
қажеттіліктер  мен мүдделер деңгейі) сипатталатын индивидтер жиынтығы;
тарихи ... ... ... ... ... ... ... негізінен қоғам арасындағы түрлі  мәселелердің
де себебін анықтау, анықтап  қана қоймай оны әлеуметтік жағынан  талдау
жұмыстарымен де жүйелі түрде  айналысады. ... алуы ... ... Осы  ... әр ... ... анықталып шешіледі. 
Қоғамдағы негізгі қызмет ету салаларына ... 4 ... ... болады. Олардың әрқайсысы өздерінің 
функцияларын атқарады:
1) Экономикалық институттар  экономиканың тиімді дамуын қамтамасыз  ету 
мақсатында шаруашылықты  ... ... ... ... ие болуына және олардың пайда көзіне айналдыруына мүмкіндік
берсе, ақша – тауар айырбасының жалпылама эквиваленті болып табылады.    
2) Саяси институттар қоғамды  ... ... ... ... өнердің дамуына  және 
қоғамдағы моральдық   құндылықтарды қолдауға ықпал  етеді.
4) Отбасы институты - әлеуметтік  жүйенің негізгі және маңызды  саласы.
Отбасы  ... ... ... ... ... ... ... мәселелері,
даму перспективалары
Қазіргі қоғамдағы  жастар рөлі, жас буынның  әлеуметтік қызметтері,
оның саяси позициясы  мен көзқарасы, білімі  ... ... ... ... ... ... теориялық және практикалық  мәні аса зор. Қоғамдық үрдістегі 
жастардың рөлі, ... ... ... ... ... ... қасиеттері әлеуметтік 
және геосаяси даму ... ... ... тарихи
жағдайлар сипатымен қалыптасқан.
Жастардың қоғамда алатын орнын әлеуметтік-экономикалық тұрғыдан талдау
қажеттілігі ең аз ... ... ... ... ... ... 25 ... құрайды;
екіншіден, олар елдің болашағы, ... ... ... ету ұйымдасқан экономикалық қатынастар
жиынтығын бейнелейді. Бұл басқару  объектісі мен субъектісінің  ... ... ... ... ... ... ету 
кепілдігін қамтамасыз етеді.
Бұл жүйе:
• кәсіпорында, ұйымда және мемлекеттік мекемелерде ... ... ... жұмыспен қамту және тәжірибелерді ұйымдастыру;
• жастарға жұмыс орындарын ... ... ... ... ... ... ... беру мекемелерінің түлектерін жұмыспен қамтамасыз ететін ... ... ... ... жастармен мамандыққа бағытталған ескертпелі жұмыс жүргізу;
• жастар жұмыссыздығын алдын-ала ... ... ... және жүзеге асыру;
• жастарды баспа және ... ... ... ... ...... нарығы және  жастарды қолдану шаралары туралы
анықтамалық және ақпараттық-әдістемелік әдебиеттерді баспаға шығару;
• жас кәсіпкерлікті және жастар кәсіпкерлігін құру ... ... ... ... және эксперттермен қамтамасыз
ету негізінде қалыптасуы қажет.
Жастардың еңбек ресурстарының  ... ... ... ... және
сапалық сипатын көрсетеді. Сандық сипаттарын ... ... ... ... ... еңбек ресурсының әлеуметтік-демографиялық факторларының 
сапалық құрастырушыларына келесілерді  жатқызыу керек:
1) ... ... ... ... ... ... ... айналысатын жастардың арақатынасы;
3) eңбекке жарамды жастардың  еңбекке дене күші жағынан  қабілеттілігі
 және  денсаулығының  жай-күйі;
4) жастардың еңбек ресурстарының  ұлттық-этникалық құрылымы;
Негізгі  ... ... бірі ... жұмыспен тиімді
қамтамасыз ету механизмі мен оның жұмыссыздық  деңгейін төмендету болып
табылады. Оның тиімді ... ... ... ... қол жеткізілуі мүмкін:
1) Жастардың еңбек нарығы  мәселелерінің аймақтық ерекшеліктерін  шешудегі
жергілікті өзін-өзі  басқару органдарының рөлін күшейту;
2) Мемлекеттік бюджет  құралдары мен әлеуметтік бюджеттен  ... ... ... ... ... ... Индустриялық аудандарда, сонымен бірге шағын және орташа  қалаларда,
моноэкономикалық құрылымды  ... ... ... ... ... ...  жастар
 үшін әлеуметтік-экономикалық  мақсатқа сай бар жұмыс орындарын 
сақтап қалу ... ... ... ... ... ... ... тиімді қолдауды қамтамасыз ету;
6) Әлеуметтік қорғау және  біліктілікті арттыруды қамтамасыз  ету үшін 
қажетті инфрақұрылым  ... ... ... ... ... ... қатысты мемлекеттік жұмыспен
қамту қызметінің бірінші кезектегі  ... ... ... ол ... ойымызша, келесі
мәселелерді қорытындылауы  тиіс:
- Жастардың жұмыспен қамтылу деңгейін дамытудың болжамы және ... ... ... ... сол ... ... бос орындардың сандары
туралы ақпараттандырып отыру;
- Жастардың жұмыспен қамтылуына жәрдемдесу ... ... ... ... оған оның ... шығарылу тәуекеліндегі бөлігін, сондай-ақ
әлеуметтік қорғауға ... ... және ... ... ... ... ... жұмыс іздеуге, ал жұмыс берушілерге жастар арасынан қажетті
жұмыскерлерді іріктеуге ... ... ... дайындауды ұйымдастыру, жұмыссыз жастарды қайта
даярлау және ... ... ... ... ... әр ... әлеуметтік төлемдер,
жұмыспен қамту қызметі органдарының ... ... ... ... тағайындау, жұмыссыз жастарға материалдық және басқа да көмектер
көрсету.
1.3 ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік бағдарламалар
Жастар саясатының қазіргі  жағдайы мен оның ... ... ... бәсекеге қабілеттілігін қолдау
және дамыту Қазақстан  Республика-сының  ... ... ... ... ... ... жақсарту
жайына, мемлекеттің құрылуы мен  дамытылуына  айрықша көңіл бөлінеді.
ҚР Президенті Н.Ә. Назарбаевтың бастамасымен 2009 жылы ҚР Үкіметінің
жанындағы  ... және ... ... ... және ... ... ... Нәтижесінде, әкімшіліктер
мен орта және кіші ... ... 16,2 ... 2009 жылы ... іс-тәжірибеден өтуге 48
мың жұмыс  орны берілген болатын.
ҚР статистика Агенттігінің мәліметтері бойынша, жастар ... 2008 ... 13,4% ... 2010 жылы 5,9%
төмендеген. 2010 жылдың 3 ... ... ... ... ... cол ... министр Ж.Түймебаев 2009-
2011 жылдарға арналған «Ауыл ... ... ... «Жастардың
кадрлық қоры», «Жастар – Отанға» және «Жастар практикасы» ... ... ... іске ... жатқанын мәлімдеді. Ж.Түймебаевтың
есебінде жобалардың берген қорытындылары туралы ақпарат берілмеді, сол
себептен де ... ... ... ... сараптап көрелік.
«Жастардың кадрлық қоры» жобасының нәтижелері бойынша, 2009-2011
жылдары 1000 үміткердің 32 тіркеуге алынып, барлығы ... ... мен ... ... «Жас ... ЖҚ сол ... ... хатшысы Н.Утешевтің
айтуы бойынша, іріктеу сындарының ең соңында кадрлар қоры 300 ... ... ... сынының барлық кезеңдерінен өтіп, ең ... ... ... 300 ... ... 70 ... деңгейдегі кадрлық қорға тіркеледі. Ал қалған 230 үміткер
аймақтық деңгейдегі кадрлар қорына тіркелетін болады. Кадрлық ... ... ... одан да биік лауазымға ұсынылуы немесе мемлекеттік қызметке
тұруына өзіндік «ұсыныс хат» ... ... ... бағдарламасы бойынша, мысал үшін, Жамбыл облысында 200
жас маман жұмысқа орналастырылды. Олардың ... 70 ... ... ... ... ... төленді. Педагогика мамандары үшін
жұмыс орындарын табу қиынға соқпағанымен, жас дәрігерлердің мәселесі ... ... ... ... ... ... ... істеуден бас
тартуының негізгі екі себебін атап көрсетуге болады: жалақысы жоғары ... ... ... ... сай ... ... Бұл мәселелерді
мемлекеттің жастарға көрсетілетін қолдауынсыз шешу мүмкін емес. Аудандық
бюджеттерді бекіту кезінде жастарды ауылдық ... ... ... ... ... ... үшін ... қаражаттың бөлінуін қарастыру қажет.
Сонымен қатар, жас мамандарға жеңілдіктер ... ... үй ... мал ... ... ... алуда көмек көрсету, қажет жағдайда – жас мамандардың
балаларының мектепке дейінгі мекемелерге орналастырылуын қамтамасыз ... ... ... ... бюджеттерден қосымша қаражат бөлу
қажет. Мұндай мәселелерді шешудің тағы бір жолы ... ... ... ... ... Ауыл ... Министрлігінің мәліметі
бойынша 2009-2011 жылдары әлеуметтік саланың 6 582 маманы ... ... ... тұрды. Бұл жоба 6 582 маманның қызметке тұрып, үлкен өмірге
қадам басуына жасалған ... ... ... Дей ... та, бұл 600 000 ... ... 1 ... сәл ғана артық болып отыр.
«Жастар практикасы» жобасы 2009 жылы «Жол ... ... ... бірқатар жетістіктерге жетіп үлгерді. Бұл жоба оқу
орындарының түлектеріне игерілген мамандық бойынша ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Жастар практикасына
жоғары және орта кәсіби білім ... ... ... ... ... ұзақтығы, жоғарыда аталып өткендей, алты айдан аспауы тиіс. ... ... асуы мен ... ... қайда жұмсалғаны туралы
ақпарат ... ... ... ... ... ... кеңейту барысында 51 мың жас ... ... 13 ... келісімшарттарға қол қойылған болатын. Алматы қаласының жастар
саясаты мәселелері бойынша басқарма бастығының қызметін орындаушы Бахтияр
Макеннің айтуынша, 2010 жылы 3044 жас ... ... ... аумағында жүзеге асырылып жатқан жобалардың ішінде, 2010
жылғы көрсеткіш бойынша ... оқу ... ... ... ... ... жобасы ең үлкен жетістіктерге жетті, ал оның ... ... ... жұмыспен қамтылды. Қалған жобалардың жұмысына қатысты жүргізілген
сараптама көрсетіп отырғандай, олар ... оқу ... ... ... ... ... өз тиімділіктерін көрсете алмады. Жұмыспен
қамтылған жас мамандардың саны бойынша екінші орын ... жоба – ... ... ... Айта ... ... мұндай жобалардың басым
көпшілігі іс жүзіндегі жұмысты 2009 жылдың соңына ... ... ... ... осыған байланысты болар.
Жастар саясатын іске асыру  сұрақтары Білім және ғылым министрлігінің
2011-2015 ... ... ... даму ... ... ... ... 2011-2020 жылдарға арналған
мемлекеттік бағдарламасына енгізілген.
Кесте 1. Өңірлер туралы ақпарат.
|Облыстар ... ... ... |
| ... | ... |1 300 ... |5 809 сарбаздар ... |2 000 ... |2 ... және |
| | ... ... ... |170 ... |2500 адам ... ... |500 ... ... ... |1 426 ... |1 500студенттер және |
| | ... ... ... ... |685 ... |1 835студенттер және |
| | ... ... ... |574 ... |4 ... ... |750 ... |- ... |555 ... ... |
| | ... ... |940 ... |990 ... және жұмыссыз|
| | ... ... ... |1 100 ... ... және жұмыссыз|
| | ... ... ... |495 ... |400 ... ... ... |775  сарбаздар ... және ... | ... ... |580 ... |1400 ... және |
| | ... ... ... ... |150 ... |- ... облысы |- |50 адам ... |12 000 |  ... ...    РЕСПУБЛИКАСЫНЫҢ      ӘЛЕУМЕТТІК
ҚҰРЫЛЫМЫНДАҒЫ   ЖАСТАР
2.1 Қоғамның әлеуметтік-таптық құрылымындағы жастар
Қоғамның әлеуметтік құрылымындағы  негізгі өлшемдер ... тән. ... ... ... компоненттері 
көп жағдайда қоғамның ішкі жүйесіне елеулі әсер етеді. Негізінен жастарды
әлеуметтік-таптық құрылымның ішіндегі ... ... ... ... ғылыми мақалаларда да негізінен  жастарды осы 
тұрғыдан қарастырады. Сондықтан да алдымен әлеуметтік-таптық ... топ» ... ... ... жөн ... ... ... үйлескен іс-
әрекетті жүзеге асырудағы қажеттіліктерін  ... ... ... ... ... ... әрқилы
бірлестіктердің құрамын  белгілейін өте кең ұғым. ... ... ... орта және кіші болып бөлінеді. Әлеуметтік топ -
кең мағынада белгілі бір нақты әлеуметтік, яғни ең алдымен қоғам өмірімен
байланысты белгілердің қоғамдағы қоғамдық қатынастар жүйесінің негізіндегі 
топтық ... ... ... ... кіші; әрекет етудің ұйымдасуы 
мен реттелуіне қарай ресми және бейресми болып бөлінеді.
1. Үлкен әлеуметтік топтарға  халықты қамтитын бірлестіктер  кіреді,
яғни олар: ... ... ... ... діни және т.б. топтар. ... ие ... әр ... ... базалық негізі болуы мүмкін.
2. Орташа топтар өндірістік, территориялық бірлестіктерден  ... ... ... ... ... ... мүдделер ортақтығы негізінде  пайда  болатын
 тұрақты немесе  уақытша ассоцияциялар жатады. Отбасы, шағын өндірістік
 бірлестіктер, ... ... ... жазбалар арқылы қоғамның әлеуметтік-таптық құрылымын, 
соның ішіндегі әлеуметтік топ ... ... ... Енді ... ... ... жай күйі, олардың ... ... ... ... ... зерделеп көрелік.
1. Еңбекші шаруалар табындағы жастар (кәсібі - қара күшімен жер өңдеу,
құқық көлемі - шектеулі, мүліктік ... - ... ... ... ... бұл топқа қазіргі күнде жастардың біршамасын ... ... ... түсе ... ауылда қалып, қара жұмыспен айналысып жүрген
жастарды осы топқа кіргіземіз. Олардың кәсібі мал бағу ... ... ... ... Яғни өзге бір байдың малын аз ғана ... ... өзге бір жер ... егініне аз жалақы алу үшін көмектесу болып
табылады. Қазіргі заманауй жаңалықтар мен ... көш ... ... бұл ... ... өте ... Расын айтсақ тек өзінің ғана
тамағын тойдыруға жетерлік табыс ... ... ... жоқ ... ... де ... ... жұмысшылар табындағы жастар (кәсібі - көбіне қара күшке
негізделетін сауда-өнеркәсіптік мекемелерге жалданып ... ... ... - ... ... ... ... мүліктік жағдайы -
орташадан немесе кедейге дейін); Бұл таптағы жастардың жағдайын да алдыңғы
таппен шамалас немесе сәл ғана ... ... бұл ... ... ... жөн ... ... келіп, құрылыстарда, ірі ... ... қара ... ... ... атқарып жүрген жастарымызды
жатқызсақ болады. Олардың біразының жоғары білімі әрі ... бар. ... ... ... немесе ақшаңның жоқтығы кедергі болып қызметке тұра
алмағандар. Сондықтан нәсібін лажсыз ауыр еңбектен ... ... ... жастардың көбі осы таптың өкілідері болып отырғаны жасырын емес.
3. Жер ... ... ... ... - жер салығымен
күнелтетін, зиялы-басқарушылық қызмет атқаратын жер ... ... ... -
артық дәрежелі, парасатты, мүліктік жағдайы - жұмысшы және ... ... бай); Бұл ... жастарға біз белгілі бір кәсібі бар ... ... ... жоғары табысы бар жастарды жатқызамыз. Соңғы
жылдары жеке кәсіппен айналысып жүрген жастарымыздың саны ... ... ... жеке ... ... шет елдермен  байланыс орнатып
тірлігін дөңгелетіп отыр. Шағын және орта ... де ... ... Бұл ... ... ... Ал қызмет маңындағы жастарға
тоқтала кетер болсақ, лауазымды орындықтарда отырғандардың саны ... ... ... ... ... жалпы жастар санының 20%-ға
жуығын құрайды. Жеке ... ... ... жастар да шамамен 30% көрсеткіш
шамасында. Ал 30% пайызға жуығы әр түрлі жұмыстар жасап ... ... ... ... ... ... ... (кәсібі - өндірістік, сауда ... ... ... ... ... - жер иеленушімен салыстырғанда
айрықша құқыққа ие, артық дәрежелі, пұрсатты, мүліктік жағдайы - бай). ... ... ... ... көп ... Олар ... ... немесе жақын туыстары. Бүгінгі Қазақстан қоғамы жағдайында ... өсіп ... ... ие болу үшін ... тоғыз жас жеткіліксіз.
Әрине кез-келген қоғам үшін де ... ... ... арқылы көтерілу
қиын. Себебі оған ұзақ уақыт ... ... ... ... Ал ... арқылы тез көтерілуді қалайтындар белгілі бір ... ... бой ... ... ... жасырын емес. Мұндай қиялдарға
жастардың бой алдыруы өздері үшін де, қоғам үшін де тиімді емес.
2.2 Қоғамның әлеуметтік-демографиялық  құрылымындағы жастар  
Қоғамның әлеуметтік ... ... ... ... алады, оған келесі  тұрғындар  құрылымы жатады: 
жыныс-жастық,  отбасылық және генетикалық.  Бұл  ... ... ... ... ... ... ... мен  шарттары болып табылады.  Әлеуметтік-демографиялық  құрылым
бұл - туу, өлу, некелесу,  ажырасу, қала мен ауыл ... ... ... ... ... ... статистикалық 
параметрлері болып белгіленеді. Белгіленген құрылымның әрқайсысы 
тұрғындарды келесі  белгілер ... ... ... ... ... ... ... жерде   тұру уақыты.
Жастар  социологиялық зерттеудің  объектісі ретінде  14 жастан ... ... ... белгілейді.  Жастар
әлеуметтанудың  пәні болып,  жастардың  ... ... ... орны ... ... мен  ... ортасында 
әлеуметтік заңдылықтар мен  заңдардың іске ... ... ... қоғамның әлеуметтік – 
таптық құрылымында  жастардың орны;  ... ... ... ... ... үрдісінің ерекшеліктерімен танысу;  олардың  әлеуметтік
-прогрессивті бағыты мен  ұжымда  ... ... ... ... жатады.
Жастардың демографиялық  ахуалы: ... ... ... ... ... тән ... көзқарастары бар қоғамның ерекше
әлеуметтік-демографиялық тобы.
Кесте 2.Тұрғын халық ... ... ... | 14-18 | 19-23 | 24-28 ... ... |жас |жас | | ... | 1 363 838| 1 636 | 1 483 ... 4 483 |
| | |235 | |285 ... ... | 8,1 | 9,9 | 9,0 ... ... | | | | ... ... ... жас
категориясы бойынша 19-23 жас  аралығындағылардың саны ... одан ... ... 20-24 жас  ... үлесінде. Жалпы  он
екі жылдық (1999 жыл) статистикамен  ... ... ... көрсеткіштерге ие болған. Егер 1999 жылы жастардың  жалпы саны 3 872 566
адамды ... 2011 жылы бұл ...    4 483 285 ... ... ... ... ... жағдайына  әсер етуші факторлар:
1.Әлеуметтiк-экономикалық  факторлар, адамдардың қоныс себептері, 
яғни олардың  өмiр сүру деңгейi жоғары жерлердi iздеуi, ... ... ... ... бұл саясат  орта тап
 өкілде-ріне арналмаған. Еліміздегі несие пайызының жоғарылығы  мен жалақы 
мөлшері-нің төмендігі  ... ... ... ... 1,5 ... ... ...  мемлекеті-
міздің   толық шамасы жетпейді. Біз Германия  сияқты үлкен  мөлшердегі
халық-ты сырттан қабылдауға әлі жетілген  жоқпыз. Оның үстіне  шет елдегі 
орныққан ...   ... ... ... ... ... және олар сол 
тұрғылықты жерінде қалыптасқан.  Яғни тұрғылықты үй–жайы,  жұмысы
бар. Біздің мемлекетіміздің оларға  ... ... ... 1000 доллар көлеміне  ұлғайтқанымен 
шет елді алмай-ақ, ... ... ...  деңгейіне 
сәйкес келмейді. Мысалы, бір отбасындағы  5 ... 5000 ... олар ... де бітірмейді. Түркиядағы қандастарымыздың айтуынша,
бір орташа отбасы күн көруге шамамен ... 1000 АҚШ ... ... ... ... жатқан оралмандар Монғолия, Ауғанстан, Иран, Қытай ... ... ... ... ... әлеуметтік-экономикалық жағдай,
Қытайдағы ұлт саясатының күшеюі қандастарымызды ата мекеніне ... ... ... ... ... қозғалысқа 
айтарлықтай ... ... ... ... ... ... ... құрылым-ға, жалпы  қоғамдағы  тұрақтылыққа кері әсерін
тигізді.
Адам өміріндегі басты  құндылық ... ... ... Ал ... мансап, карерьа, атақ-даңқ уақыт еншісімен 
толығатын, аз күнгі құндылық.  Дей  тұрғанмен, ... ... ... ... ... жеке бастың қажеттілігін көбірек ойлайтын
сияқты. Кеше ... 13 ... ... ... тізгінін ерте
бағындырса, бүгінде орда бұзар отызға келсе  де ... ... ... ... жетерлік. Ал осының себебі неде?
Халқымыздың санын көбейтетін қыз-жігіттер неге ... ... ... де, ... ... ... талпынбай  жүрген 
ұл-қыздарға қойып,  жауабын  іздедік. Олардың көбісінің айтуы  бойынша ең
басты мәселелердің бірі қызметте ... ... ... ... Ал ... фактор әлеуметтік жағдайдың төмендігі мен баспана 
мәселесі болып отыр. 
Егер себептеріне тоқталып өтетін болсақ, әрине біріншіден ... ... ... ... ... үй болу ... ... жастардың үйленуі  оңай, бірақ оның ар ... ... ... газына, телефонына және жалдамалы  пәтеріне ақша
қалай  төленеді?» деген сансыз жауабы жоқ сауалдар тұрады. ... ... ... ... ... ... социализм, коммунизм заманы болды. ... ... ... ... үй ... ... ... «сен үйлендің
бе, үйленбедің бе?» оған мән беріп жатқан жоқ, Үйленген болсаң, «мә саған
ақша, мә ... ... — деп ... ... үкіметте жоқ. Міне, жастарымыздың
үйленбеуге асықпайтын бірден-бір ... ... осы. ... ... ... пәтер алатынына сенімді болатын.  Қазір ондай сенім жоқ.
Сондай-ақ, ... ... де ... ... ... ... ақша ... десең, жастар ұрпағын 
өсіруден еш қашпайды. Ал жеке ... ... ... ... ... ... Мемлекетке керек емес болған
азамат, жеке ... ... ... ... ... ... ... халықтың жорамалдағы жас-жыныстық
құрамын егжей-тегжейлі есептеуге  ... ... ... ... болжам
жасау мен жоспарлаудың негізінде  жатыр. Олар негізінен аталған әлеуметтік
үдерістерге болашақ қатысушылардың ... ... ... байланысты. Халық санын  ... өз ... ... ... Қоғамның әлеуметтік-аймақтық  құрылымындағы жастар
Қазақстан қоғамның әлеуметтік-аймақтық ... ... екі ... ... ... қарастыруға болады:
1) қала жастары
2) ауыл жастары
Сонымен қатар жекелеген  аймақтардағы (облыс, аудан, ауыл) жастардың 
жай-күйі мен ... ... ... ... ... рөлі ... орынын, әлеуметтік және саяси белсенділігін талдау маңызды.
ҚР қазіргі таңда жастардың  көп бөлігі ауылшаруашылық(16,7%), сауда
(14,3%), білім беру және ... ... (12,3%) ... Жастар арасындағы жұмысыздық - 5,2% деңгейінде. Дегенмен жастар
арасында жұмыспен қамтуда өз-өздерін қамтамасыз ету мен ... ... ... ... ... тәуелділіктерін ескеруіміз қажет. Қазақстандық жастардың
жеке кірісінің деңгейiне келер болсақ, мүлдем тұрақты ... жоқ ... ... табысы 15 мың теңге -16,4%, табысы 15-30 мың
теңге-16,2%, табысы 30-60 мың теңге -21,4%, табысы 60-100 мың ... ... мың ... ... ... кірісі бар азаматтар -2,5 %. ... ... ... ... ... ... ... кірісі 30
000 теңгеден төмен.
Әлеуметтік зерттеулердің нәтижесіне сүйенер болсақ, респонденттердің
21,7%-жекеменшік үйім бар, ... ... ... ... ... 6,9%- ... тұрамын, 0,3%-жауап беруге
қиналамын деген жауаптарды көрсеткен.
ҚР ... ... ... ... ... жасы - 27,3 жас, ал ... 25,9 жас ... 2009 жылы 26,8 жасты құраған. Бұл мәселені біріншіден,
жастар арасындағы құндылықтардың батыстық ... ... ... ... түсіндіруге болады.
Қылмыстық жауапкершілікке тартылғандардың (сотты ... ... 14-29 жас ... үлес ... ... қысқа және ұзақ мерзімде жастардың барлық санаттары келешекте
өзіндік белсенді азаматтық санасын ... ... ... ... ... белсене қатысуына бағытталған жастардың қоғамдық маңызды
бастамаларын тиімді қызмет ететін мемлекеттік ... ... ... ... ... ... дәстүрдің қайнаған алтын бесігі. Ғұлама мен 
данышпан, не керек, ... ... ... ... ... Ауыл ... ... айтарлықтай 
аз емес. 2 487 826 жас – қала тұрғыны  болса, ауыл ... 2 022 ... ... ... ... ... алтын бесігі деп ... ... күні ауыл ... ... ... көншітпейді. Мәселен, ауылда
жастарға арналған медициналық орталықтар саны өте аз, бүкіл еліміз бойынша
барлығы – 31. Сол ... ... ... саны 94 ... ... – 21 ... Атырау мен Ақмола облысында бір-бірден ғана
кинотеатр бар екен. Сонымен бірге, елде ... ... зал, ... саны 14 146 ... оның көбі ... ... мен Павлодар
облысының еншісіне тіркелген, ал Маңғыстау облысында небәрі – бесеу ғана.
Мәліметтерге қарап-ақ, ауыл ... ... ... ... ... ... ... Осы олқылықтардың орнын толтыруға
Қазақстан Республикасының ... 2009 ... 29 ... ... ауыл ... ... ... жасау және қолдау мақсатында 2009-
2011 жылдарға арналған ... ... ... ... ... іске асыру
жөніндегі іс-шаралар жоспары бекітілген болатын. Бұған өз кезегінде жалпы
көлемі – 10 ... 738 млн. ... ... Ауылдық жерге жұмысқа келген жас
мамандарға көтерме жәрдемақысын беру қарастырылған. 2010 жылы ... ... оқу ... ... саны 6 004 ... Сондай-ақ
былтыр жастар саясатын іске асыруға 1 153,86 млн. теңге ... ... ... тапсырыс жиынтығының көлемі 404,81 млн. теңгені құраған.
2010 жылы “Дипломмен – ауылға” жобасы аясында ... елді ... жас ... саны 7 305 адам ... Ресми мәліметтерге сүйенсек,
бірде-бір облыста дипломын алып ауылдың қызу тірлігіне атсалысуға аттанған
жастардың саны мыңға да жетпейтін көрінеді.
Бүгінде ... ... ... жастардың саны – 552 454 адам, яғни,
бұл  жастардың – 12 ... ... және ... ... саны – 408 392 адам (9,1%). Ал ... оқу сатысына
құжат тапсырғандардың  саны – 9 330 адам (0,2%). Яғни, жастарымыздың 
көбісі ... ... ... ... 387 ... өзін-
өзі жұмыспен қамтығандар болса, 1 411 455-і – жалдамалы жұмысшылар, 15 526-
сы – қамтыл-ған  жұмыс берушілер. Жас буынның басым бөлігі ауыл ... (16,7%) ... ... ... ... ... істейді. Сондай-ақ мемлекеттік қызмет саласында
жастарымыздың 8,0%-ы қызмет етіп жатыр.
Зерттеу жұмысы барысында  зерделенген мәліметтерді ... ... ... ... ... ... ... қатысты  ұсыныстар төмендегідей:
– соңғы курстардағы болашақ  мамандарға ... ету, ... ... ... ... ... ... ресурстық орталықтың ұйымдастыруымен 
оқу ісін іс-тәжірибемен қатар  алып жүру керек. ... ... ... ... ... ... бойынша әртүрлі мекемелердегі ... ... ... ... құру ... ... Мәліметтер қорын құру,
ағымдағы бос орындар мен болашақта босайтын жұмыс орындарын бір ...... ... ... ... жемқорлықты ауыздықтауға
мүмкіндік берер еді. Сонымен қатар, жас ... ... ... ... қамтылуы еңбек нарығында қалыптасқан жағдайды ... ... Бұл ... ... бір ... жауапкершілігі
болмақ. Ең алдымен, мұндай жобаны студенттер мен жұмыс орындары ... ... ... ... ... негізінде бастауға болады. Алдағы уақытта,
жоба өзінің өміршеңдігін дәлелдеп жатса, мұндай ... ... ... мен ... ... ... болады. Мұндай жобаның сәтті
іске асуы – ұлт гүлденуінің кепілі ... ... ... ... ... ықпалын тигізер еді.
Дәл қазіргі ең басты қауіп  ол ... ... ... ... ... ... тез ... реттеу аса маңызды. Ел
болған соң елдігімізді айқындап, ... ... ... ... Жас
мемлекетімізге сыннан көрі, қазір ұсыныстар айту аса маңызды
ҚОРЫТЫНДЫ
Дәл бүгінгі кезеңдегі  ҚР жастары әлеуметтік-саяси тұрғыдан қалыптасу,
жаңару үстінде. Ал оның ... ... ... ... ... қоғамдағы бағытына қарай айқындала түседі. ... тобы ... ... әсер ете ... ... ... құндылық бағдарлары, өзгеше
идеялары мен өзіндік ұстанымдары бар өз мүдделерін қорғайтын ... ... алуы ... ... ... бұл ... орындауына
қоғамдағы, ішкі саяси жүйедегі қалыптасып қалған ескі ... ... ... ... ... ... ... зерттеудің нәтижесі
бойынша осы кедергілердің көпшілігі нақты ... ... ... ... ... ... әлеуметтік-эканомикалық жағдайын көтеру мақсаты негізге
алынып мемлекет ... ... ... жұмыстар, қабылданып жатқан
бағдарламалар аз емес. Олардың бірқатарына ... ... ... бұл ... аясында жасалынып жатқан жұмыстардың өзі бізді
қанағаттандырмай отыр. Себебі қаншама жұмыс ... оның ... ... пен ... ... ... Яғни біздегі жұмыстардың көпшілігі
нақты іспен айналысуға емес, жалпылама ұрандатуға бағытталған. Оның үстіне
жемқорлық мәселесі тағы бар.
Бұл жұмыста  ... ... ... ... ... ... жағдайларының ерекшеліктерін саналы түрде ... ... ... ... ... мүдделерін біріктіретін
айырықша үлгі ретінде қарасатырылды. Олардың ішінде: жастардың әлеуметтік
жағдайының жақсаруы, әлеуметтік-саяси ... ... ... ... ... тыныштық пен саяси тұрақтылықты ҚР-ның дамуы үшін ең
қолайлы ... ... ... ... ... зор ... атап
көрсетуге болады. Жастар ... ... ... ... ... және ... өрлеуі қоғамдық дамудың бұдан былайғы
бағытына қарай ... ... ... ... ... және ... арттыру үшін мыналарды жүзеге асыру керек:
- жастардың әлеуметтік-саяси қызметтерді жүзеге асыруға дайын болуы;
- азаматтық құқықтарын заңдық ... ... ете ... өз ... ... ... ... жастар мен институционалды жүйелердің нақты мемлекеттік идеологияны дұрыс
қалыптастыру үшін қазіргі заманның ... мен ... ... ... ... ... жұмысының нәтижелері, жастардың әлеуметтік құрылымдағы  алатын
орнын жоғарылату мемлекетік жастар саясатының басты бағыттарының ... ... ... ... байланысты жасалып жатқан жұмыстардың  жемісті 
болуы үшін олардың жеке басының және қоғамдық ... ... ... арасында осындай мәселелер шешу дереу қимылды талап ету керек.
Себебі, ...... ... ... ... ... ... болуына кедергі.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
 
1. Қазақстан Республикасының статистика агенттігі www.stat.kz
2. www.testent.ru
3. www.egemen.kz
4. www.zhasotan.kz
5. www.eurasiacongress.org
6. www. tylek.wksu.kz
7. www.government.kz
8. ... ... ... http://www.kazakzaman.kz/
12. www.el.kz
13. www.Намыс.kz
14. www.rezerv.kz
15. www.yvision.kz
16. www.enbek.gov.kz
17. www.damu.kz
18. www.zhastar-bko.kz/index.php/bko-jastar
19. http://newskaz.kz/society/20120912/3930518.html
20. http://www.azattyq.org
21. http://www.senkazakh.com
22. www. muftyat.kz
23. ҚР-ның президенті Н.Ә.Назарбаевтың «Әлеуметтік экономикалық ... ... ... ... ... ... Жолдауы  Егемен
Қазақстан   27 қаңтар 2012 жыл

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жастардың еңбек саласындағы ролі6 бет
Жастардың интеллектуалды деңгейін арттырудағы телебағдарламалар рөлі50 бет
Құқықтық мәдениеттің жастардың құқықтық белсенділігін қалыптастырудағы ролі119 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
«Шағын және орта кәсіпкерлік»15 бет
«Қаржы нарығы және делдалдар» пәні бойынша негізгі дәріс материалдары75 бет
Автокөліктік ластануға экожүйенің әсері80 бет
Аграрлық секторды мемлекеттік реттеудің қажеттілігі мен мүмкіндіктері20 бет
Адвокатура мен адвокаттық қызметтің түсінігі мен маңызы95 бет
Бағалы қағаздардың қалыптасуы мен даму48 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь