Бәсекенің экономикалық мазмұны

Жоспар

Кіріспе
I Тарау. Бәсекенің экономикалық мазмұны мен сипаты.
1.1Бәсекенің теориялық анықтамасы, бәсеке түрлері және оның экономикаға әсері
1.2Кәсіпорынның бәсекеқабілеттілігін арттыру мақсатында тиімді стратегия құрудың қажеттілігі мен бәсекені анықтаушы факторлар
1.3 М. Портердің “Бәсекелестік артықшылықтар теориясы”
IIТарау. Кәсіпорындар арасындағы бәсекелестік жағдайға тәжірибелік талдау.
2.1“Митал Стил” Акционерлік Қоғамының қысқаша тарихы 21
2. АҚ “Митал Стил” мен “Қазақмыс” корпорациясы арасындағыбәсеклестік жағдайды зерттеу
IIIТарау. Бәсекенің қажеттілігі және оны мемлекеттік қорғау мен дамыту шаралары.
3.1 Отандық кәсіпорындарда бәсекелестікті мемлекет тарапынан қорғау
3.2Шетел мемлекеттеріндегі кәсіпорындардың бәсекелестік жағдайы
Қорытынды
Қолданылған әдебиеттер тізімі
Егеменді ел болып, тәуелсіздігімізді алып нарықтық экономикаға көшуімізге байланысты ел экономикасы түбегейлі өзгерістерге душар болды. Әсіресе еліміздің экономикалық өміріндегі шаруашылық қатынастар жүйесіндегі терең әрі ауқымды өзгерістер көрініп, еркін бәсеке, бәсекеқабілеттілік, еркін сауда, жеке меншік сияқты ұғымдар ене бастады. Ал өз кезегінде ұйымдық-құқықтық формалардың яғни әр түрлі шаруашылық жүргізуші субьектілердің жұмыс жасауы, қызмет көрсетуі, өнім өндіруі-бәсеке және бәсекеқабілеттілік ұғымдарын одан әрі өрбіте түсті.
Қазіргі кезде көптеген кәсіпорындар үшін кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігін арттыру ең негізгі мәселе болғандықтан көпшілік тарапынан осы бір мәселеге көп көңіл аударуда. Ол сату нарықтары, өткізу көлемдері, қосымша табысты табуды көздейтін өндірушілердің экономикалық стратегияларының басты ажырамас құралына айналды. Осыған сәйкес кәсіпорындар әрі шығарылатын өнімдердің бағаларын төмендету арқылы әрі нарықта бар өнімдерден сапалық көрсеткіштері жағынан ерекшеленетін өнімдерін өндіру арқылы бәсекелестерді ығыстыруға және нарықтағы жағдайларын нығайтуға ұмтылуы керек.
Осы арада кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігіне тоқтала кетейік. Кәсіпорынның бәсекеқабілеттілігі - бұл экономикалық, техникалық, ұйымдастырушылық мүмкіндіктердің жиынтығы. Сонымен қатар кәсіпорынның бәсекеқабілеттілігі -бұл бәсекелестік күрес жағдайында өзінің алып отырған нарықтық үлесін сақтап қалуға немесе кеңейтуге жеткілікті әлеуеті. Жалпы бәсеке дегеніміз, бір жағынан, іс –қимыл жасайтын салада ұнамды нәтижеге жету үшін жүріп отыратын экономикалық жарыс, шаруашылық жүргізудің қолайлы жағдайына ие болу үшін, пайданы мол алу үшін тауар өндірушілердің бір-бірімен күресі. Екінші жағынан, ол нарық субьектілерінің өнімді өндіру мен оны өткізудегі және капиталды қолдану сферасындағы ара қатынастары.
Бәсеке тауар өндірісі үшін де, нарықтық экономика үшін де бірінші заң. Неге олай? Біріншіден, әр өндіріске ынталандыру керек. Осы ынталандыру көзі - бәсеке болып табылады. Бұл бәсекенің бір жағы. Ал екінші жағы - бірлестік. Кейбір әріптестер қаржысын, шикізатын ортаға салып, жақсырақ, сапалы әдемі, халыққа өте қажет тауарды шығаруды ойлайды, сол мақсатпен бірлеседі, нарықта өз өнімдерімен бәсекелесе алмайтын өнімді өндіруге тырысады. Сонымен бәсекенің бір жағы күрес, жарыс болса, екінші жағы бірлесу.
Қатал бәсеке жағдайында кез келген кәсіпорынның тек ішкі жағдайында ғана емес, сонымен қатар оның айналасында болып жатқан өзгерістерге ілесуге мүмкіндік беретін бәсеке қабілетті басқару жүйесі мен стратегиясын құрастыру және оларды іс-жүзінде жүзеге асыруы, кәсіпорындар үшін ғана емес, тұтастай алғанда мемлекеттің де дамып, өркен жаюына өз септігін тигізеді. Сондықтан да таңдап алынған курстық жұмыстың негізгі мақсаты
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1. Надзрева Маркетинг: как побеждать на рынке – М: Финансы и
статистика, 1995 - 423с
2. Черчиль А.А Маркетинговые иследования – Питер 2000 г - 598с.
3. Пешкова Е.П Маркетинговый анализ в деятельности фирмы – М: Ось – 89, 1997 - 458с.
4. Сатыпалдыұлы С. А Маркетинг нарықтану – Алматы: Білім 2002 - 356б.
5. Годин А.М Маркетинг: Учебное пособие, 2002 - 303с.
6. Жүнісов Б.А Нарықты экономиканың негіздері - Ақтөбе: ХАУ, 1993. 2- бөлім.
7. Ковалев А.И Маркетинговый анализ – М: Центр экономики и маркетинга, 1997 - 484 с.
8. Каменова М.Ж Маркетинг негіздері – Қарағанды: 2002 - 212б.
9. Голубков Е.П Маркетинг: стратегии6 планы6 структуры – Дело, 1995- 189c.
10. Вайсман М. Стратегия маркетинга: 10шагов к успеху – М: АО “Интерэксперт” 1995 – 602с.
11. Аль Пари – 2003 - №2 – с 161.
12. Қаржы-қаражат=финансы Казахстана – 2004 - №2 - 121б.
13. Қарағанды университетінің хабаршысы: “экономика” – 2005 - №3 – 78б.
14. Савушкин А.Б Маркетинг – 1999 - №6 - 22б.
15. Моррис Маркетинг: ситуации ипримеры – М: Банки и биржи – 2003 – 207c.
        
        Жоспар
Кіріспе
I Тарау. Бәсекенің ... ... мен ... ... ... бәсеке түрлері және оның экономикаға әсері ... ... ... ... ... ... құрудың қажеттілігі мен бәсекені анықтаушы факторлар
1.3 М. ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестік жағдайға тәжірибелік талдау. ... ... ... ... ... тарихы 21
+ АҚ ... ... мен ... ... ... ... зерттеу ... ... ... және оны мемлекеттік қорғау мен дамыту ... ... ... ... ... тарапынан қорғау ... ... ... ... ... ... ... ... ...
Кіріспе
Егеменді ел болып, тәуелсіздігімізді алып нарықтық ... ... ... ел ... ... ... ... болды. Әсіресе еліміздің экономикалық өміріндегі шаруашылық қатынастар жүйесіндегі терең әрі ауқымды өзгерістер көрініп, еркін ... ... ... сауда, жеке меншік сияқты ұғымдар ене бастады. Ал өз кезегінде ұйымдық-құқықтық формалардың яғни әр ... ... ... ... ... жасауы, қызмет көрсетуі, өнім өндіруі-бәсеке және бәсекеқабілеттілік ұғымдарын одан әрі өрбіте түсті.
Қазіргі кезде ... ... үшін ... бәсеке қабілеттілігін арттыру ең негізгі мәселе болғандықтан көпшілік тарапынан осы бір ... көп ... ... Ол сату нарықтары, өткізу көлемдері, қосымша табысты табуды көздейтін өндірушілердің экономикалық стратегияларының ... ... ... айналды. Осыған сәйкес кәсіпорындар әрі шығарылатын өнімдердің бағаларын төмендету арқылы әрі нарықта бар өнімдерден сапалық көрсеткіштері ... ... ... ... ... бәсекелестерді ығыстыруға және нарықтағы жағдайларын нығайтуға ұмтылуы керек.
Осы арада кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігіне тоқтала кетейік. ... ... - бұл ... ... ұйымдастырушылық мүмкіндіктердің жиынтығы. Сонымен қатар кәсіпорынның бәсекеқабілеттілігі -бұл бәсекелестік күрес жағдайында ... алып ... ... ... ... ... немесе кеңейтуге жеткілікті әлеуеті. Жалпы бәсеке дегеніміз, бір жағынан, іс - қимыл жасайтын салада ұнамды нәтижеге жету үшін ... ... ... ... ... ... қолайлы жағдайына ие болу үшін, пайданы мол алу үшін ... ... ... ... ... жағынан, ол нарық субьектілерінің өнімді өндіру мен оны өткізудегі және капиталды ... ... ара ... тауар өндірісі үшін де, нарықтық экономика үшін де ... заң. Неге ... ... әр ... ... керек. Осы ынталандыру көзі - бәсеке болып табылады. Бұл бәсекенің бір жағы. Ал екінші жағы - бірлестік. Кейбір әріптестер ... ... ... ... жақсырақ, сапалы әдемі, халыққа өте қажет тауарды шығаруды ... сол ... ... ... өз ... ... ... өнімді өндіруге тырысады. Сонымен бәсекенің бір жағы күрес, жарыс болса, ... жағы ... ... ... ... кез келген кәсіпорынның тек ішкі жағдайында ғана емес, сонымен қатар оның айналасында болып жатқан ... ... ... ... ... ... басқару жүйесі мен стратегиясын құрастыру және оларды іс-жүзінде ... ... ... үшін ғана ... ... алғанда мемлекеттің де дамып, өркен жаюына өз септігін тигізеді. ... да ... ... курстық жұмыстың негізгі мақсаты болып кәсіпорындағы бәсекені зерттеу және бәсекеге қабілеттілікті анықтау болып табылады.
Тәуелсіздігін енді ғана алып, енді ғана ес ... келе ... ... ... ... деңгейде қалып отыр. Сол себептен де келешек ұрпақтың әлемнің озық ... ... ... ... бүгінгі ұрпақтың басты міндеті. Негізінен бәсекеқабілеттілік ... ... ... ... ... ... секілді құрамдас бөліктерін сондай-ақ оның негізгі сипаттамалары болып табылатын сапа және өндіріс технологиясын қамтиды. Бұл жөнінде курстық жұмыстың ... ... ... ... Жалпы түрде айтатын болсақ, курстық жұмыстың бірінші тарауы кәсіпкерлік қызметіңдегі бәсеке мазмұнын және мәнін, ... ... ... және бәсеке түрлерін қамтиды.
Бәсекеге қабілеттілік - жаңа өндіріс қуаттарын құру мен кеңейтуде қажет шешімдерді қабылдаудың ... сәті ... ... ... нарықтағы бәсекеге қабілеттілікті үзіліссіз зерттеу керек. . Ұзақмерзімдік перспективада кезкелген кәсіпорынның бәсекелестік күресте жеңіп, топ жарып шыға алуына мүмкіндік ... ... ... ... зор. Сондықтан да екінші тарауда осы мәселені жан-жақты зерттеуге бар күш-жігерімді салдым.
Үшінші тарауда бәсекені мемлекеттік реттеудің ... және ... ... ... даму жағдайы қарастырылған.Президент Н. Назарбаевтың Қазақстан халқына кезекті ... ... ... ... ... әлем мемлекеттерімен, олардың халқымен, экономикасымен бәсекеге түстік, одан әрі ... Бұл ... ... де, ... да талабы мен ерекшелігі". Айтып отырғанымыздай, мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігі, сол мемлекет ішіндегі кәсіпорындардың ... ... Сол ... де ... ... ... ... орта таптың көбеуіне, әлем нарығында жоғары орындарға жету үшін кәсіпорындарымыздың бәсекеқабілетті болуы өте маңызды болып табылады.
I Тарау. Бәсекенің экономикалық мазмұны мен ... ... ... ... ... түрлері және оның экономикаға әсері.
Нарықтық экономиканың ең басты принципі - тауар өндірушілердің еркін бәсекелестігі. Бәсекелестік - бұл ... ... ... ... ... ... ... фирмалар арасындағы өнім өндіру және өнімді тиімді өткізу үшін күрес.
Ерте кезде, яғни он тоғызыншы ғасырдың ортасынан ... ... ... ... ... ... ... бастады. Бұл бәсеке өте қатаң және ешбір кешірімсіз әдістермен жүргізілді, яғни баға соғыстарынан бастап бәсекелес фирмалардың ғимаратын жағып жіберуге ... ... Бұл ... ... тез ... кету ... ... ең жоғары пайда алу үшін неше түрлі әрекеттерге барды. Ол артық өндіруге, ... ... күрт ... және ... банкроттыққа алып келді. Бұл бәсеке тарихқа "қатаң бәсеке" атымен ... ... ... ... ... түрге енді. Ол тек қана табысты мейлінше жоғарылатуға ғана емес, сонымен қатар ... ... ... өнім және ... ... ... сапасына бағытталды.
Негізінен бәсеке түсінігі көпжақты және әмбебапты анықтамамен қамтылмаған. Бәсеке - әр шаруашылықтың тәсілі, әр ... өмір сүру ... ... бір жеке дара ... басқамен жарысқа түседі. Бәсеке - мейлінше жоғары табысты нарықтағы өндірудің және өткізудің ... ... табу ... тауар өндірушілердің бір-бірімен жарысы. Бәсеке экономикалық бақылаудың ең ... және ... ... ... қоғамға ең аз шығын әкеледі. Өз тарапынан бұл бақылау маңызды және дамытушы күш, себебі өндірушіні өндіріс шығыны мен бағаны ... ... ... ... ... ... ... жүргізуге, сапаны жақсартуға итермелейді.
Бәсекенің экономикаға әсер ету ... бар, ... ... ... ... ... және ... қажеттілігін қанағаттандыратын өнімнің жаңа түрлерін іздеп табуға итермелейді.
* Бизнес тұтынушыларды ұстап қалу үшін жоғары сапалы өнімдерді тиімді бағамен өндіруге тырысады.
* ... ... ... ... ... ... ... өйткені тиімсіз өндіріс фирманың бәсеке қабілеттілігіне дереу әсер етеді.
* Бәсеке бизнесмендерді ... ... ... ... ... жылдам әсерлесуге мәжбүр етеді.
* Бәсеке бар күшін аямай, өнімді еңбек еткендерді сый-сыяпатқа бөлейді, ал сонымен ... ... мен ... жазалайды.
Бәсекенің осындай артықшылықтарымен қоса кемшіліктері де баршылық, олар:
- ұдайы өндірілмейтін ... ... ... жануарлар, жер, теңіз, мұхит қоймалары) сақтауға көмектеспейді;
- қоршаған ортаны қорғауда ... ... ... ... ... бағытталған тауарлар мен қызметтер өндірісінің дамуын қамтамасыз етпейді;
- фундаменталдық ғылымның, ... ... беру ... ... ... көп ... дамуына жағдай жасамайды;
- еңбек, табыс, демалу құқықтарына кепілддік бермейді;
- әлеуметтік әділетсіздік пен ... ... мен ... ... бөгет жасайтын механизімдері жоқ.
Бәсекелестік күресте пайдаланылатын ... ... ... ... ... ... ... тәсілдер бар : бағалық және бағалық ... ... баға ... және сапа ... ... ... арқылы сатушылар бағаны төмендету немесе жоғарылату арқылы сұранымға әсер ... ... ... ... қатынастары құрылып, дамыған уақытта, яғни нарықтағы ... ... ... ... ұсынылған кезде пайда болады.Сатушы үшін бағаның өзгеруі, жаңа бағаның төмендеуі тұтынушылардың көңілін өзіне қаратуға және нарықтағы өз күткен ... ... ... ... көмек көрсетеді.
Қазіргі жағдайда, барлық нарықтар монополияланғанда және олар шешуші позицияларды жаулап алғанда, үлкен позицияға ие ... ірі ... ... ... ... мақсатты түрде өзіндік құн мен маркетингтік зерттеулер шығынын төмендету үшін бағаны неғұрлым ұзағырақ тұрақтандырып, пайданың ең көп ... ... ... ... Бірақ қазіргі нарықта "баға соғыстары" қолданылмайды деп айтуға болмайды. Ірі ... ... ... ... ... өз позицияларын бекітуде әр түрлі заңды, заңсыз әдістерді қолдануға ұмтылады.
Ірі өндірушілер баға саясатында бағаны төмендету ... өте ... ... ... нарықтық әдістер компанияның өндірісі мен айналымдағы пайдаға кері әсерін тигізеді.Солай болғанмен де, бағалық бәсекеде кезең ... әр ... ... ... ... ... ... 1997 жылы нарықта өз үлестерін кеңейткісі келген джинсы өндірушілер "Леви Страус" пен "Ренгл" фирмалары арасында "бағалық соғыс" үдеп ... ... ... сататын маманданған дүкендер пайдасына үлкен әсерін тигізді, өйткені джинсыларға бөлшек сауда бағалары төмендей бастады. ... ... ... ... ... ... джинсыларының бағасы 30%, "Ренгл"-50% кеміді.Бірақ "Ренгл" фирмасының пайдасы күрт төмендеп, ол ... ... ... әдіспен жаулап алу тактикасын жойды. "Леви" фирмасы жеңіске осылайша шықты. Бірақ ... ... ... ... ... ... ... бөлінеді:
1.Тікелей бағалық бәсеке, мұндай фирмалар шығарылатын немесе нарықта бар тауарларға бағаны ... ... ... ... ... бағалық бәсеке, мұндай бәсеке жаңа тауарды нарыққа енгізерде, бағаны шамалы ғана өсіреді, немесе бұрынғы ... ... ал ол жаңа ... арзандатылып сатылған тауарлармен қатарластырады.
Бағалық емес бәсекеде фирма өз пайдасын бұрынғы бағамен өткізу көлемін ... ... сату ... ... алады.
Бағалық емес бәсекеде сатушылар өз өнімдерінің айрықша ... көп ... ... ... ... ... ... қызмет көрсету, қазіргі заманға сай дизайн, "тұтыну бағасын азайту" және тағы ... емес ... ... ... ... болады. Өзін жақсы көрсеткен фирманың тауары үшін сатып алушы артық баға төлеуге дайын.
Бағалық емес бәсекенің ең ... ... ... ... ... Жарнама көмегімен фирма тауардың тұтынушылық қасиеттері жайлы тек қана ақпаратпен сатып алушыларды қамтамасыз етіп қана қоймай, сонымен бірге ... ... баға және ... ... ... ... ... түрлеріне келетін болсақ, бәсекенің мынадай түрлері бар:
* Бір сала ішіндегі бәсекелестік-бұл бір ... ... ... ... болады. Онда ең жоғарғы еңбек өнімділігі бар, ... ... ... ... ... жетеді, ал артта қалған кәсіпорындардың табыстары төмен болады., тіпті ... ... ... ... - бұл ... ... ... аралық күрес. Мұнда төмен деңгейдегі пайда табатын саладан капитал пайда деңгейі жоғары салаға құйылады. Оның ... жаңа ... ... ... ... халықтың әл-ауқаты жоғарылайды. Осы саладағы пайда деңгейі төмендегенде ғылыми-техникалық жетістіктер негізінде жаңа тауарлар пайда болады, сапасы жоғарылайды, халықтың табысы ... ... ... ... осылай жаңа сатыға өсе береді.
Еркін бәсекелестіктің негізгі белгілері - бұл ... ... ... әр ... ... қай түрімен болмасын айналысуы және кәсіпкерлікті қоюға еркі бар. Кәсіпкерліктің алуан түрі бар: ... өзі ... ... ... ... - ... жалдайды, үшіншісі - акция, облигация сатып алады, төртіншісі - ... ... ... ... ... ... ... бәсекелестік жағдайда ұсыныс пен сұраныстың ауытқуы бір салада өнімді көп шығарып дағдарысқа ұшыраса, екінші салада тауар жетіспейді. Бір фирманың табысы ... ... ... ... ... пен ... ... орталықтанады ол монополия құрылуына әкеледі, яғни нарықты басып алады, әлсізді басып алады.
Жетілмеген бәсекелестік нарығы деген де ұғым бар, оған мына ... ... ... ... таза ... ... ... және олигополия.
Таза монополия дегеніміз-өнім шығаратын бір фирма бәсекелестігі жоқ. Оның төрт ... бар: 1) ... тек қана бір ... 2) ... ... ... ... тауар жоқ, 3)монополист нарықты билейді, нарықты бақылайды, 4) нарыққа кірер жерге өте алмайтын кедергі қояды. ... бұл ... ... ... ... ... мемлекеттің қатаң бақылауында болады.
Монополиялық бәсеке - нарық жағдайында көп ... ... ... ... Бұл ... өнім және қызмет сапасы үлкен рөл атқарады, оған қосымша сатып алғаннан кейін ... ... ... түрі ... олигополия табылады. Олигополияның негізгі ерекшелігі бәсекелестер көп болмайды. Олар өзара баға ... ... ... алу жөнінде келісім жасайды. Мұнда бәсекелестік шектелген.
Бәсекелестік күрестің тағы бір түрі - адал емес ... ... ... ... ... мамандарды қызықтырып тарту;
* экономикалық және өндірістік шпионаж;
* "түпнұсқадан" сырттай айырмасы жоқ көшірме ... ... есеп беру ... табысқа салық көлемін азайту ниетінде көзбояушылық;
* көшірме жасау мақсатымен ... ... ... емес ... ... әр ... мазмұны бар. Кең мағынада "адал емес бәсеке"- қатысушылар нарық ережесімен бәсеке нормасын бұзады, бір ... ... ... ... сөз ... оны ... жалған жарнама қолданады, кемсітеді, демпингтік баға қолданады және тағы ... ... іске ... Адал емес бәсекені жыртқыш деп те атайды.
Тәжірибелік маркетингте ... үш ... ... ... кез келген қажеттілікті әр түрлі тәсілдермен қанағаттандыруға болады.Бұл тұрақты фактор бәсекелестердің ұқсас тауарлары нарықта бар ма, әлде жоқ па оған ... ... ... велосипедтер үшін атқарымдық бәсекені мотоциклдер, автобустар, поездер немесе шахмат, шашки сияқты спорт түрлерімен айналысқанда спорт тауарларының өзі арасында ... ... ... ... ... бірдей мақсатқа көзделген, бірақ әр түрлі мағыналы айырмашылықтары бар ... ... ... болады.
3.Заттық бәсеке - ұқсас тауарларды шығаруды тек дайындау сапасымен ерекшеленетін немесе сапа жағынан бірдей, ... ... бір ... ие ... ... ... ... мұндай бәсеке ТМД-ның әр түрлі зауыттары арасында қалыптасқан).
1.2 ... ... ... ... ... ... құрудың қажеттілігі және бәсекені анықтаушы факторлар.
Фирма үшін ... және ... ... ... оның ... алдындағы кемшіліктерін немесе артықшылықтарын тану үшін, сонымен қатар жоғарғы табысқа жетуге қажет өзіндік стратегияларды жасау үшін маңызды ... ... ... ... ... ... ... болады, яғни ол мақсат - фирманың нарықтағы экономикалық жағдайын анықтау. Бұл ... жету үшін ... ... ... бағалаудың оперативті және обьективті әдістерінің болуы шарт.
Фирманың бәсекелестік жағдайын ... ең ... ... ... ... ... әдіс ... кеңестік тобымен" жасалған). Әдістеменің ерекшелігі - бәсекеқабілеттіліктің анализі ЖТЦ-мен анықталады. Мұндай бағалаудың негізінде ең ... ... ... ... жедел дамушы нарықта ерекше үлкен орынға ие фирмалар табылады.
* Тиімді бәсекелестікке негізделген әдіс. Бұл әдіс бойынша ... ... ... бөлімшелері тиімді түрде ұйымдасқан кәсіпорындар табылады. Әрбір бөлімшенің тиімді жұмыс істеуіне көптеген факторлар әсер ... яғни ... ... ... істеуі-ол ресурстарды тиімді пайдаланумен байланысты. Бұл әдістің негізінде 4 негізгі топтық көрсеткіш жатыр немесе оны бәсекеқабілеттіліктің критерийлері деп атайды.
Бірінші топ ... ... ... ... басқару: өндірістік шығындарды үнемдеу, тауарды дайындау технологиясын жетілдіру, өндірісте еңбекті ұйымдастыру жатады.
Екінші топ ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру көздерінен тәуелсіздігі, оның қарыздарды төлеу қабілеті, болашақта кәсіпорынның қарқынды дамуын қамтамасыз ету.
Үшінші топ көрсеткіштеріне: ... ... ... және
ынталандыру арқылы жылжыту тиімділігі туралы ақпарат алу ... ... ... ... ... жатады, ол: сапа және баға. Осы кәсіпорынның бәсекеқабілеттілігін бағалау түрі фирманың шаруашылық қызметінің негізі болып табылады, яғни ол кәсіпорынның нарықтағы ... тез және ... ... ... ... Бұл жұмыста тиімді бәсекелік теориясына негізделген бәсекеқабілеттілікті ... ... ... ... ... ... ең негізгі қағидасы бұл кәсіпорынның қызмет етуі мен дамуының стратегиясы және мақсаттарды таңдаудағы негізделген өндірісті басқару ... ... ... жаңа технология мен жаңа өнім енгізу, кәсіпорынның материялдық-техникалық базасын ескере отырып, оның потенциялды мүмкіндіктерін бағалау және бәсекелестік ортаның жағдайын ... ... ... перспективалы бағыттарын анықтау түсініледі.
Қазіргі таңда кәсіпорынды тиімді әрі ұтымды ... ... әлі де ... төмен деңгейде қалып отыр. Сонымен қатар нарық ... ... ... ... ... дайындалмағандықтан, бәсеке жағдайында туындайтын көптеген мақсаттарға қол жеткізіле бермеуі . Сондықтан кәсіпорындар ... ... сай, ... ... ... ... жоғары бәсекелік потенциялды және стратегиялық бағытты қамтамасыз ететін басқару жүйесін қалыптастыру тұжырымдамасын енгізу қажет ... ... ... ... кез келген кәсіпорынның бәсекелестік күресте жеңіп, топ жарып алға шығуына мүмкіндік беретін бәсекеқабілетті стратегияның маңызы соңғы кездері күрт ... ... ... қатал бәсекелестік жағдайында тек ұйымның ішкі жағдайын қадағалап қана қоймай, олардың айналасында ... ... ... ... ... мұрша беретін ұзақ мерзімді бәсекеқабілетті стратегиясын құрастыра бастауы заман талабы ... ... ... - бұл ... ... ... ... Стратегия сала ерекшеліктерін есепке ала отырып, тауар концепцияларында айқындалатын қажетті бәсекелестік артықшылықтарды әзірлеуге мүмкіндік ... ... ... орта мен оның ішкі ... ... ... табу үшін қажет. Стратегияның басты рөлі күнлелікті өзгермелер нарық ортасының ... ... ... және ... орта ... ... ... реакцияларды нақтылаумен түсіндіріледі. Ешқандай кәсіпорын өзінің қызметінің ... ... ... ... ... ... жете ... Дегенмен ол қандай да болмасын белгілі бір нарық шеңберінде ұзақ мерзімдік перспективада өзінің күш-жігерін ... ... ... ... да ... ... даму тенденцияларына сәйкес келетін және де кәсіпорын қызметінің күшті жақтарын тиімді әдістер арқылы пайдалануға ... ... ... ... пен ... ... маңызы зор.
Кәсіпорынның бәсекеқабілеттілігін жоғарылату стратегиясының жүйесін келесідей үлгіде көрсетуге ...
+ ... ... ... ... асыратын, атап айтқанда тауарлық, баға белгілеу, жабдықтаушылармен қарым-қатынас, ақша және бағалы қағаздар нарығындағы ... ... ... ... сыртқы экономикадағы қызмет стратегиясы.
+ Кәсіпорынның ішкі ортасында жүзеге асырылатын, яғни өндіріс шығындарын төмендету, ... ... ... ... ... ... ету ... бәсекеге төтеп беру қабілеттілігі мынадай жағдайларға байланысты: нарық сыйымдылығы, нарыққа кіру мүмкіндігінің жеңілдігі, өндірілетін тауардың ... ... ... ... ... кәсіпорындардың бәсекелік позициялары, салаларға технологиялық жаңалықтарды енгізудің мүмкіндігі және тағы басқалары енеді.
Осыған орай кәсіпорынның бәсекеқабілеттілігі ең ... ... ... ... ... ... кез ... фирма өз тауарымен нарықта бәсекеге түседі. "Тауардың бәсекеге қабілеттілігі" мағынасында "тауардың сапасы" немесе "тауардың ... ... ... Соңғысы - тауардың деңгейін анықтай отырып, бәсекеқабілеттілігін сипаттайды. Бірақ, тауардың бәсекеқабілеттілігін сипаттайтын ... көп қой. ... ... ... ... анықтайтын параметрлер, сонымен қатар тауардың өзіне байланыссыз сыртқы факторлар да тауардың бәсекеқабілеттілігін анықтайды. Мысалы, жеткізу уақыты, ... ... ... ... пен ұсыныстың ара-қатынасы, қаржылық жағдай және сол сияқтылар. Осы айтылғандардың барлығы төмендегі ... ... - ... бәсекеқабілеттілігін анықтайтын көрсеткіштер классификациясы:
Сонымен кәсіпорынның ... ... ... ... кезінде кәсіпорын тиімділігінің меншік формасымен байланыстылығын бәсекелестік потенциялын, ұйымдастырушылық - басқарушылық қатынастардың белсенділігін және дамуын, ... ... ... кәсіпорынның стратегиялық бағыт-бағдарын, иновация мен маркетингтік дамуын ескеру қажет. Бизнес тәжірибесі ... ... ... ... ... жоқ. ... кәсіпорынныңөзіндік ерекшелігі бар. Ол кәсіпорынның нарықтағы позициясына, даму динамикасына, ... ... ... ... ... көрсету ерекшелігіне, экономикалық жағдайына да байланысты болады.
1.3 М. ... ... ... ... ... бәсекелестік жағдайын түбегейлі зерттеген американ экономисі Майкл Портер болып табылады. Ол 1991 жылы ... ... ... ... өзінің зерттеуін жариялаған болатын. Бұл зерттеудің негізгі мәні "халықаралық нарықта елдер емес, фирмалар бәсекелеседі". Бұл процестегі елдің атқаратын рөлін ... үшін ... ... ... қалай құрып және қалай нығайтатынын түсіну қажет.
М.Портердің пайымдауы бойынша, ... ... және ... орта ... ... жағдайында ұзақ мерзімдік перспективада кәсіпорынның әрі қарай гүлденіп, өркен жаюынның кепілдігін ... ... ... пен бәсекеқабілетті басқару жүйесі, сондай-ақ бәсекеқабілетті стратегия ... ... ... ... ... әр түрлі функционалдық бағыттағы және әр түрлі бизнес ... ... ... ... ... ... көрсететін ұйымдар үшін әсіресе өзекті болып отыр.
Бәсекеқабілеттілік ұғымы көпжақты болып, кәсіпорын іс-әрекетінің тауар секілді құрамдас бөліктерін сондай-ақ оның ... ... ... ... сапа және ... технологиясын қамтиды. Сонымен қатар ұлттық экономиканың және аймақтық бәсекеқабілетті ұғымдары қолданылады. Әр ұғымның құрылымы обьектінің бәсекеқабілеттілігі оның ... ... және ... ... ... ... ұйымдасуынан тұратынын негіздейді.
Портер қазіргі бәсекелестіктің ... ... 4 ... параметрді атап көрсетті:
- факторлық шарттар;
- сұраныс шарттары;
- жақын орналасқан және қызмет көрсететін салалар.
Портер бірінші параметрдің - саны жаңа ... ... ... ... факторлық шарттардың маңыздылығын мойындады. Неоклассикалық теория негізін қалаушылар пікірлерінен өзгешелігіол аталған факторлар ел үшін мұра ретінде ... ... ... ... ... болады деп санады. Мысалы, Жапониядағы жер жетіспеушілік факторы шағын технологиялық процестерді қалыптастыру үшін негізгі ынталандырушы күшке айналды. Бұл ... ... ... ... ... ие ...
Екінші параметр - сұраныс шарттары - ішкі нарықтың қажеттіліктерін көрсетеді. Олар фирманың даму барысын айқындап, оның болашақтағы ... ... ... дамуымен байланысын көрсетеді.
Үшінші параметр - жақын орналасқан және қызмет көрсететін салалар-фирма қызметіне тікелей әсер ететін ... ... ... сипаттайды. Әшекейлік бұйымдар өндіретін италияндық фирмалардың гүлденуінің себебі: Италия асыл ... мен ... ... ... ... әлемдік жетекші орынға ие болып отыр.
Ішкі нарықта бәсекелердің бар болуы өте маңызды. Портер өндірістің мемлекеттік ... ... бір ... ... ... ... пайдалы екендігін жоққа шығарады. Осындай мемлекеттік фирмалардың көпшілігі тиімділік деңгейінің төмендігімен, ... ... ... ... өнімділігінің мардымсыздығымен ерекшеленеді.
Портер бойынша, бәсекелестіктің өлшам бірлігі белгілі бір сала, яғни ... ... ... ... ... және бір-бірімен бәсекеге түсетін топ. Салалар аралығындағы шек қашанда жеткілікті екендігіне қарамастан, салада бәсекелестік артықшылықтардың көздері ұқсас ... ... ... өндіріле береді. Саладағы фирманың бәсекелілік стратегиясының таңдап алынуына мынадай екі ... ... әсер ... ... ... ететін саланың құрылымы, яғни бәсекелестіктің ерекшеліктері. Саладағы бәсекелестікке мынадай бес фактор әсер ... ... жаңа ... ... ... алмастыратын тауарлардың немесе қызмет түрлерінің пайда болуы;
- жабдықтаушылардың саудаласу қабілеті;
- сатып алушылардың ... ... ... ... ... ... ... өзара бақ сынасуы.
Бұл факторлар саланың табыстылығын көрсетеді, өйткені олар ... ... ... ... ... ... және тағы ... әсерін тигізеді. Жаңа бәсекелестердің пайда болуымен бірге салада табыстылықтың ... ... ... ... ... ... жаңа ... қуаттарды енгізіп, нарықтан өз үлестерін алуға тырысады, ал алмастырушы ... мен ... ... ... байланысты фирма өз тауары үшін сұрайтын баға деңгейі шектеледі.
Жабдықтаушылар мен сатып алушылар саудаласа отырып өз ... ... ... бұл өз ... ... ... ... мүмкін.
Басқа фирмалармен бәсекеге түсуге қабілеттіліктің құны-қосымша шығындар немесе баға деңгейінің төмендеуі болып табылады; ал оның ... ... ... ... ... оның ... техникалық және экономикалық сипаттарымен анықталады. Мысалы, сатып алушылардың саудаласа білу қабілеті-фирмада қанша сатып алушы бар, әрбір ... ... ... қанша үлесі келеді, тауар бағасы сатып алушылардың ... ... ... ... ... табылады ма деген сұрақтардың жауабына байланысты; ал жаңа бәсекелестердің пайда болу қаупі-жаңа бәсекелестердің салаға ену ... ... ... ... ... позициясы.
Фирманың саладағы позициясы ең алдымен бәсекелестік артықшылықтарымен анықталады. Егер төменде келтірілген ... ... ... болса, онда фирма өз бәсекелестерінен озады:
-фирманың бәсекелестеріне қарағанда, салыстырмалы тауар өндіру, шығару және сату жөніндегі ... ... ... ... ... жұмсалынған шығындар. Тауарды бәсекелестері белгілеген баға бойынша немесе сонымен шамалас бағаға сата ... ... бұл ... үлкен пайда түсіреді. Осылайша корей фирмалары аз шығын жұмсалатын болат пен ... ... ... ... ... ... еңбек ақы төленетін, бірақ өнімділігі жоғары деңгейдегі жұмыс ... ... ... ... ... лицензия бойынша дайындалатын құрал-жабдық пен қазіргі заманғы технологиямен қоса пайдаланады.
-тауарды дифференциялау, яғни фирманың тұтынушыларға ... ... не ... сапалы, не ерекше тұтынушылық қасиеттері бар, не сатылудан кейінгі қасиеттерінің ауқымы кең тауарды ұсыну ... ... ... ... ... ... бірдей шығын жұмсау жағдайында да үлкен пайда алып, тауарларға жоғары баға қоюға ... ... ... жоғары техникалық сипаттамаларына, сенімділігіне және жедел техникалық көрсетіліміне негізделген дифференциялау стратегиясын пайдаланады.
Бәсекелестік артықшылық фирмаға бәсекелестерге қарағанда, жоғарырақ өнім ... ... ... ... ... ... түрлерін қалай ұйымдастырып, оны қалай атқаруы арқылы қол жеткізеді. Осы қызметтің нәтижесінде тұтынушылар үшін белгілі бір ... ... ... Ақырғы құндылық тұтынушылардың фирма ұсынған тауарға немесе қызмет түрлеріне қанша ақы төлейтініне байланысты ... ... үшін бұл ... сома ... ... ... жұмсалатын шығындардан жоғары болғаны тиімді. Бәсекелестік артықшылықтарға жету үшін фирма тұтынушыларға құны ... ... ... ... ... ... оны аз ... өндіру немесе құндылығы көбірек болуы себепті бағасы да жоғарырақ тауарды ... ... ... ... ... ... жағдайға тәжірибелік талдау.
2.1 "Испат - Кармет" Акционерлік Қоғамы - бәсекеге қабілетті кәсіпорындардың ... ... ішкі ... ... 10 ... бір өзі өндіріп келген, көлемі жағынан бұрынғы Кеңестер Одағының екінші ірі ... ... ... ... ... маңызы еліміздің экономикасы үшін ерекше еді. Алайда нарықтық экономикаға ... ... ... ... ... тап болған алып кәсіпорын тоқсаныншы жылдардың ортасына таман мүлдем есеңгіреп, етек-жеңін жия алмай қалды. Жоспарлы экономика кезіндегі мықты байланыстар ... ... ... ... ... ... ... Қарағанды металлургия комбинаты өзінің басты тұтынушыларынан көз жазып қалды.
Осылардың салдарынан комбинат ... ... ... ... ... ... ... Кәсіпорында аса күрделі жағдай қалыптасты, өнім өндіру 40 пайызға ... ... ... ... ... бағы тайған комбинатты тығырықтан шығарудың жолдарын жанталаса қарастырғанымен алғашқы қалдамдар қат-қабат сәтсіздіктерге ұшырай берді. Тек ... ... ... ... рет ұмтылыс қана нағыз нәтижеге жеткендей болды. Жабық тендерде төрт бәсекелестің арасынан озып шыққан "Испат Интернэшнл ЛТД" компаниясы ... ... ... алды. 1995 жылы 17 қарашада Карметті жекешелендіру ... ... қол ... ... Сөйтіп еліміз көлемінде ең ірі жекешелендіру жүзеге асты, яғни Қарағанды ... ... 100 ... ... 64 ... жер ... қоса түгелдей шетелдік инвестордың қарамағына өтті. Бұрынғы ... ... ... "Испат Кармет" ашық акционерлік қоғамы болып қайтадан дүниеге келді.
Лакшми Миттал иелік ... ... ... Интернэшнл" компаниясына жылына 12 миллион тоннаға дейін ... ... ... алатын қуаты бар әлемдегі ең ірі деген жеке компаниялардың алғашқы ... ... ... ... ... Бизнес саласы рудадан болатқа дейінгі барлық аралықты қамтитын бұл фирманың активтерінің құны 3,8 ... ... ... ... ... 3,2 миллиард доллардан асып жығылатын көрінеді. Ал жылдық таза пайдасы 272 миллион долларды ... ... ... ... иелігіне алған сәттен бастап-ақ өздерінің қалталы да қарымды инвестор екендіктерін көрсете білді. Қазақстан үкіметі мен ... ... ... ... 900 ... АҚШ доллары көлемінде инвестиция құюға уәде берген олар алғашқы айдың өзінде ғана 70-80 ... АҚШ ... ... ... ... ... ... қайтарымы аса қысқа мерзім ішінде көрініс беріп, тіпті алғашқы апталарда-ақ өндірісте онды өзгерістер сезіле бастады. Мәселен, даяр өнімді ... ... күрт ... желтоқсанның алғашқы 17 тәулігінде ғана арттырылған өнім мөлшері алдыңғы ... ... асып ... Сатып алушылармен арадағы келісім-шарттарды реттеудің нәтижесінде комбинат ... ... ... емес ... тапсырыс берушілерге жөнелте бастады. Нақты цифрларға жүгінетін болсақ, кокс өндіру - 7140 мың ... ... - 9300, ... - 13215, ... - 18618 мың ... ... Испат тек осы мақсаттарға алғашқы бір аптаның ішінде 500 ... ... ... ... ... Бір сөзбен айтқанда, комбинат қалыпты жұмыс ырғағына қайта оралды.
Қарағандыға келгендеріне тура бес ай өткенде №2 жылу-электр орталығын, тағы екі ... ... ... акционерлік қоғамының 15 шахтасы мен 11 кәсіпорнының активтерін сатып алды. Аталмыш алып кешендердің бір қолға ... ... ... ... қамтамасыз етілуі мұндағы өндіріс қарқынының артуына, өнім сапасының ... ... ... төмендеуіне айтарлықтай ықпал етті. Осы тұста "Испат ... өз ... ... ... дағдарыстан шығару жолында қолдан келетін барлық шараларды ... ... ... Ол 1996 ... ... ... ... комбинатына 180 миллионға жуық доллардың инвестициясын енгізсе, сол жылдың соңына дейін №2 жылу-электр станциясына 6 ... ... ... ... 20 ... ... инвестициямын салып үлгерді. Металлургтер мен энергетиктер, көміршілер мен қосалқы сала қызметкерлері жалақыларын уақытылы алып тұрады.
Шетел алпауыты басшылыққа ... осы ... ... аз, ... ... ... ... ықшамдала бастады. Есесіне, осы заман талабына сай келетін жаңа технологиялар ... ... ... ... жаңа ... жүйесі салынып, өндірістегі экологиялық ахуалдың жақсаруына игі ықпалын тигізді, №2 домна пеші қайта жарақталды, №1 ... ... ... ... ... жүргізілді. 1998 жылдың тамыз айында жылына 320 мың тонна сапалы өнім шығара алатын ыстықтай қалайылау және мырыштау цехы пайдалануға ... ... ... 1995-2000 жылдар аралығында "Испат-Карметтегі" тауар өндіру өсімі 70 пайызды құрады. Егер 2002 жылы ... ТМД ... ... өз ... 78 ... ... отырса, 2003 жылы 90 пайызы алыс шетелдерге жіберілетін болды. Оның өзінде металдың 20 пайызы өнеркәсібі дамыған ... ... ... өткізілді. Нарық географиясы кеңейіп, әлемнің 70 елін қамтыды.
Осылайша, ... ... бес ... ... жуық ... өндіруге орайластырылған, баланстандырылған металлургиялық кешен құрылды. Бүгінде ... ... сала ... қоса есептегенде 35 мыңдай адам жұмыс істейді. Мұның 29 ... ... ... ... ... 50-60 мың ... құрап отыр.
Қазақстан Республикасы Сыртқы істер министрлігінің инвестиция жөніндегі комитеті мен ... ... ... ... ... соңғы келісім-шарт бойынша 2000-2004 жылдары аралығында №3 домна пешін қайыра салу, болатты үзіліссіз құю машинасы мен жаңа ... ... іске ... ... ... жүйесін жаңарту, негізгі құралдарды жетілдіру, өнімнің сапасын жақсартып, түрін молайту, өндірістік қуаттарды арттыру және тағы ... ... 640 ... АҚШ доллары көлемінде инвестиция жасау көзделіп отыр.
Елбасы Нұрсұлтан Әбішұлы Назарбаев 2000 жылғы 3 шілде күні ... ... ... ... 40 ... ... салтанатқа қатысып, сырқы инвестордың осынау жұмыстарына әділ баға берді.
2.2 АҚ ... - ... және ... ... ... ... ... зерттеу.
Қарағанды облысының тарихи қалыптасқан өнеркәсіптік мамандануы қара және ... ... ... ... ... ... барлық бәсекелестік артықшылықтарға ие. Өнеркәсіптің осы секторындағы шаруашылық жүргізуші негізгі субьектілер "Испат-Кармет" Акционерлік Қоғамы және "Қазақмыс корпорациясы" жауапкершілігі шектелген ... ... ірі ... ... табылады. Екі алпауыттың арқасында Қарағанды облысы әлемдік нарықта қажет етіліп отырған ... ... ақ ... катод мысы, мырыш сияқты белгілі бір өнім түрлерін шығаруға күшін шоғырландырып отыр.
Екі ... ... ... ... ... әсер ететіндігі заңды. Себебі,олардың кәсіпорындарында облыс өнеркәсібіндегі қызметкерлердің 60 пайызы, яғни 98 мың адам еңбек етеді. Аймақтағы инвестициялар ... ... ... да ... ... үлесіне келеді. Өткен жылы ол 39,4 млрд. теңгені құрады. Тәуелсіздіктің елең-алаңында тынысы тарылған бұл ... ... ... ... ... ... ... арқасында қалталы инвесторға ие болып, шаруасын дөңгелетіп алып ... ... орай өнім ... жыл ... ... келеді. Өнім түрлерін экспортқа шығару қарқын алыпкеледі. Соның ішінде түсті металл Ресей, Иранға, Қытайға, Германияға және Қырғыстан мен ... ... қара ... әлемнің 60 елі тұтынады. "Испат-Карметтің" әлемдік қара металл нарығындағы үлес салмағы 6,5 пайызды құрап ... ал ... ... ... мысы ... ... 7 ... тұр.
Екі компанияның да бәсекеге қабілеттілігін қамтамасыз ... ... ... ... "Миттал Стил" Акционерлік қоғамының көмір және темір кен ... ... ... ... өнімді 8 шахтасы, болат прокатын шығаратын металлургия комбинаты, өзін электр энергиясымен қамтамасыз ететін ТЭЦ-2 жылу-электр орталығы бар. Кезінде ... ... деп ... ... ... РГТО кен-транспорт жабдықтарын жөндеу, НОММ, энергия зауыттары бүгінде компанияның жөндеу және машина жасау саласындағы қолғанаты болып отыр.
"Қазақмыс" болса, ... ... және ... ... барлық дерлік түсті металл кеніштеріне ие болған. Кей ... ... ... ол ... ... ... министрлігінің рөлін атқарып отыр. Оның құрамында катод мысын өндіретін Жезқазған және Балхаш мыс қорыту зауыттары, әлемдік озық ... ... ... және ... ... бар. Жылу және ... ... өндіретін Топардағы ГРЭС-2, Балхаш және Жезқазған ТЭЦ-тері, машина жасау саласында Қарағанды құю зауыттары өз ... ... ... жүйе ... ... ... ... және жұмысшы кадрларын, арзан жұмысшы күшін мемлекеттің көмегімен енгізілген халықаралық сапа және ... ... ... ... Қазақстанның дамыған инженерлік және көлік инфрақұрылымын қосыңыз. ... ... ... перспективалары да зор. Қарағанды металлургия комбинатында 3 домна пеші реконструкциядан өтіп, көлемін ұлғайтты, мырыштау, ... ... іске ... ... ... ... ... құю учаскесін пайдалануға беру технологиялық процестерді анағұрлым жеңілдетуге мүмкіндік береді. Әлемдік және ... ... ... етуі ... бір ... ... шыққан сүйелдей болғандықтан құтылуға асыққан ескі сортты прокат өндірісін енді ... ... ... ... отыр. Осыларды ескере келе компания комбинаттың кеңестік кездегі жобалық қуатына жетіп, асып түспек сыңайлы, яғни жылына 5,2 миллион ... ... ... жоспарлап отыр. Соған орай автомобиль және тамақ өнеркәсібіне қажет лонжерондар мен ақ қаңылтыр, сортты ... ... арта ... ... ... ... ... болсақ, мұнда да өнім көлемін азайтпау мақсатында жаңа кен ... ... ... алынуда. Сондай-ақ, алтын өндіруді жылына 5,0 тоннаға жеткізу және 100 мың ... ... ... ... игеру жоспарланған.
Бүгінгі зерттеліп отырған екі кәсіпорынның бәсекеқабілеттілігін нақты түрде анықтайтын болсақ, қазіргі ... ... ... ... әдіске жүгінеміз. Ол әдіс маркетинг кешенінің төрт элементін, яғни: тауар, баға, тұтынушыларға жеткізу және тауарды жылжытуды анықтау ... ... ... ... ... бойынша есептейтін болсақ,
+ Тауар бойынша:
Фирманың нарықтағы үлесінің коэффициенті:
НҮК = СК\ТНЖС ... - ... ... ... ... - ... ... жалпы сатылу көлемі.
Бұл коэффициент фирманың нарықтағы алатын үлесін анықтайды.
Мысалы, "Испат-Карметтің" болат өнімі бойынша нарықтағы ... ... = ... = 4 млн.т\ 1млрд.2млн.800мың = 0,031
"Қазақмыс" корпорациясының мырыш құйымы бойынша нарықтағы
үлесі:
НҮК = СК\ТНЖС = ... = ... екі ... екі түрлі тауары бойынша нарықтағы
үлестері екі түрлі болып шықты . "Испат-Кармет" болат өнімі ... ... 0,031 ... ... алып ... ал "Қазақмыс" болса сәл төменірек мәнге ие болды. Осы шыққан мәліметтерге қарай отырып, "Испат-Карметтің" бәсекеқабілеттілігің жоғары екендігін ... ... ... ... ... ... анықтауда үлкен мәнге ие. Ендеше, сату көлемінің өзгерісі:
СКӨ = СКсоң\СКбас. ... ... есеп беру ... сату көлемі;
CКбас - алғашқы есеп беру кезеңіндегі сату көлемі;
Испаттың 2003-2004 жылдар арасындағы сату көлемінің өзгерісі:
СКӨ = 12800000т\12000000т = ... ... ... өнімі бойынша сату көлемінің 2003-2004 жылдарындағы өзгерісі:
СКӨ = 95000\92000 = 1,03
+ Енді баға бойынша фирманың бәсекеқабілеттілігін анықтайық:
Баға деңгейінің ... = ... ... - ... нарықтағы ең жоғарғы деңгейі;
Рmin - тауардың нарықтағы ең төменгі деңгейі;
Рф.б - ... ... ... ... - ... болат өнімібойынша(1тонна) баға деңгейі:
РДК = 160$ + 148$\2*155$ = 0,99
2 - ... ... ... бойынша баға деңгейі:
РДК = 143$ + 137$\2*141$ = 0,99
Бұл көрсеткіш баға деңгейінің динамикасы арқылы фирманың
бәсекеқабілеттілігінің жоғарылағанын және ... ...
+ ... тұтынушыға жеткізу қабілеті бойынша бәсекеқабілеттілікті
анықтау фирманың тұрмыстық қызмет көрсету бойынша тауардың ... ... ... ... = ... басы ... - тауардың сатылу көлемінің өзгерісі;
ТЖҚсоң - соңғы есеп беру кезеңіне тұрмыстық жүйені қалыптастыру ... басы - ... есеп беру ... ... ... қалыптастыру шығындары.
"Испат-Кармет":
Кттж = 1,06*1000$\850$ = 1,24
"Қазақмыс":
Кттж = 1,03*650$\570$ = 1,17
+ Тауарды жылжыту бойынша фирманың ... ... Бұл ... ... арқылы, персоналды жұмысқа алу, қоғаммен
байланыс және тағы басқа қызметтер арқылы тауардың бәсекеқабілеттілігін жоғарлатқысы келетінін ... ... ... ... ... есептей отырып, екі
кәсіпорын үшін орташа бағасын шығарамыз, яғни ол кәсіпорынның бәсекеқабілеттілігінің көрсеткіші болып табылады:
КБК("Испат-Кармет") = НҮК + СКӨ + РДК + Кттж = ... + 1,06 + 0,99 + 1,24 = ... = НҮК + СКӨ + РДК + Кттж = ... + 1,03 + 0,94 + 1,17 = 3,1
Жоғарыда анықталған мәліметтерді ... ... ... - ... ... пен "Қазақмыс" корпорацияларының маркетингтік қызметтерінің бәсекеқабілеттілік анализі:
Көрсеткіштер
АҚ "Испат-Кармет"
"Қазақмыс" ... ... ... ... ... ... жақсарту ол өнімнің сапасы мен өндірістің ұйымдық-техникалық деңгейіне байланысты.
Қазіргі жағдайда қара металлургияны дамытуда негізгі пайданы
ұлғайту резерві ... ... ... ... жақсарту жатады, яғни оған мыналар кіреді: салқын катандық және ыстық катандық прокат және цинкпен, аллюмино-цинкпен қапталған сызықты прокат өндіру ... ... ... болып табылады. Цинкпен қапталған прокат жоғарғы антикаррозиялы мықтылықпен ерекшеленеді. Осы ... бар ... ... ... жан-жақты пайдалануға болатындығын дәлелдейді: құрылыстық индустрияда, тұрмыстық және электротехникалық өндірісте, ... ... және ... ... да салаларында.
Цинктік қаптама технологиясын енгізгелі 30 жылдан астам уақыт болды. Сондықтан, басқа да дамыған ... ... ... ... ыстық цинкпен қаптау жүйесін енгізген, яғни бұл жүйе кәсіпорын метал ... ... сапа ... ... ... ... ... экономикалық сатысында ең жоғарғы ғылыми-техникалық прогреске жету жолында АҚ "Испат-Кармет" 1998 жылы ыстық цинкпен қапталған болат прокатын жасау цехын ... Осы цех ... ... ... табылады. Осы өнім сапасын жоғарылату және цинкпен қапталған прокат жасау жұмысын ұйымдастыру халықаралық нарықтағы осы кәсіпорынның бәсекеқабілеттілігін жоғарылатуда ... рөл ... ... ... ... ... ... оның ТМД нарығында бәсекелес кәсіпорындардың көрсеткіштері бойынша жасалады. Ол ... ... ... метал өндіру комбинаты" табылады. Ондағы цинктеу жүйесі тәжірибе жүзінде ... ... ... негізінде немістің "Preu SSAG Stahl АG" фирмасының ыстық цинктеу цехы алынды. Бұл цех қазіргі ... ... ... ... цинктік өнім өндіруші болып табылады. Біз енді осы үш ... ... ... ... ... ... ... Ол үшін бәсекеқабілеттілікті анықтайтын бірнеше факторларды кесте ... ... ... ... ... ... ... stahl AG"
Череповец
"Испат-Кармет"
1
2
3
4
5
6
7
8
9
10
11
Өнірістің механизациялық және автоматизациялық деңгейі
Технологиялық процестердің даму қарқыны
Технологиялық құралдың ... ... ... ... (мың ... ... ... жұмысшылардың пайыздық деңгейі
Кадрлердің ағымдық коэффициенті
Жұмыс уақытын ... ... ... ... ... ... деңгейінің көрсеткіші
Өндірістің ұйымдастырушылық деңгейінің көрсеткіші
Ұйымдық-техникалық деңгейдің интегралды көрсеткіші
0,92
0,90
8,0
145,60 ... ... ... мәліметтер бойынша әр компанияның жағдайы әр түрлі, яғни ол көрсеткіштерге байланысты. Көрсетіліп ... 11 ... 3 ... үшін ... әр түрлі. Біреуінде жоғары болса, біреуінде төмен. Яғни бұл бізге компаниялардың бәсекелестік жағдайындағы артықшылықтары мен кемшіліктерін көрсетіп отыр. Осы ... ... ... біз ... нарық жағдайындағы компаниялардың экономикалық жағдайын айдан анық көре ... ... ... ... прокат өндіру деңгейінің ұйымдық- техникалық анализінің көрсеткеніндей ол ... ... ... ... ... ... оған ... талаптар толығымен қанағаттандырылмаған. Сондықтан, бұл көрсеткішті жақсарту керек: өндірістің механикалық және автоматизациялық деңгейін жоғарылату, технологиялық процестердің қарқындылығын жоғарылату, жұмыс ... ... ... өз ... ... жоғарылату мақсатында сапаны жақсарту философиясы, яғни Демпингті қолданған Жапон және Батыстық тәжірибеге қарай отырып "Испат-Кармет" осы теорияны ... ... ... ... ұзақ ... ... ... бас тарту, сапаны жоғарылату, өнімділікті жоғарылату және шығындарды қысқарту мақсатындағы жүйені қайталау, кадрлерді дайындау және олардың квалификациясын жоғарылату, және ең ... ... ... ... ... ... нарықта үстемдікке жету.
III Тарау. Бәсекенің қажеттілігі және оны мемлекеттік қорғау мен дамыту шаралары.
3.1 Қазақстан Республикасының бәсекені ... және ... ... ... ... ... бәсекелестік қатынастары, нарық субьектілерінің өз қызметтерін сұраныс пен ... ... ... ... ... ... асуы ... экономиканың жұмыс істеуінің негізі. Осыған байланысты елдегі бәсекелестік саясаттың негізгі мақсаттары кәсіпкерлік ... ... ету, ... ... ... қорғау және тауар нарығының тиімді жұмыс істеуі үшін жағдайлар жасау болып табылады.
Қойылған мақсаттарға қол жеткізу үшін ... ... ... ... заңдардың ықтимал бұзылуы тұрғысынан неғұрлым көп қауіп тудыратын ... ... ... ... ... ... бәсекелестікті қорғау мәселелерін реттейтін құқық нормаларын халықаралық стандарттарға сәйкес келтіру ... ... ... ... ... және монополиялық қызметті шектеу туралы" Заңның жаңа редакциясы негізінде бәсекелестікті қорғау саласындағы нормативтік ... және ... ... ... ... ... желісі(бәсекелестікті қорғау жөніндегі органдарды біріктіретін халықаралық ұйым) қабылдаған ұсынымдарға сай ... заң ... ... және ... ... ... алуды көздейтін есептіліктің жаңа нысандарын әзірлеу;
республиканың тауар нарығындағы бәсеке жағдайын талдауды ... және ... ... тауар нарығында бір немесе бірнеше нарық субьектілерінің монополиялық жағдайын ... ... ... ... ... ұсынымдар әзірлеу жүзеге асырылады.
Бұдан басқа, нарықтың әлеуметтік маңыздылығына қарай, не ... ... ... ... ұсыныстар тұжырымдау мақсатында талдау жүргізу қажет экономика үшін мультипликативтк ... ... ... мемлекет тарапынан араласуды азайту мақсатында тиісті тауар нарығында бәсекелік қатынастарды дамытуға мүмкіндік беретін нарық айқындалады.
Сонымен қатар, нарық субьектілерінің үстем ... ... ... ... субьектілерінің монополиялық бағаларды белгілеу жөніндегі сыбайласуының ... ... ... ... ... ... және олардың нарыққа кіруін шектеу, нарық субьектілерінің шаруашылық қызметіне мемлекеттік органдардың негізсіз араласуының жолын кесу ... ... ... ... күшейту қажет.
Кәсіпкерлік бостандығы мен тұтынушылар құқықтарын қорғаудың қоғамдық жүйесін нығайту, бәсеке мәдениетін арттыру ... ... ие ... ... мемлекеттік органдар жағынан антимонополдық әдістермен әсер ету жүріп отырады.
Әкімшілік-құқұқтық әсер ету ... ... ... бір шаруашылық саласында монополияның болуына жол бермеу;
-бір монополиялық бірлестіктерді ... ... жеке ... ... ... әсер етудің бағыттары-шараларының екінші тобы:
-баға алалаушылығымен айналысатын сатушыларды мемлекеттік тәртіпке шақыру;
-жарнама арқылы тауарларға фальсификация жасаған ... ... ... ... жағдайына бірлесіп әсер ету мақсатпен бүркемелі келісім арқылы контрагенттерге экономикалық емес қысым жасауға жол бермеу;
Мемлекет жүргізетін экономикалық әсер ету ... ... ... ... ... ... ... монополияларды өздері өндіретін өнімдерге еркін бәсекелік жағдайындағы баға белгілеу шараларын қолдануға жүгіндіру;
-субститут ... ... ... Жеке және өндірістік тұтынуға арналған тауарлардың көп түрі болғаны монополдықта өндірілген тауарларға сұранысты төмендетеді;
-халықаралық экономикалық байланыстар және ... ... ... нарықты кеңейту, ғылыми және технологиялық білім тарату.
3.2 Шетел мемлекеттеріндегі кәсіпорындардың бәсекелестік жағдайлары.
Крея өзінң экономикалық даму ... ... ... ... ... ... ... жылдарда ешбір мемлекет өтпеген кезеңге аяқ басты, яғни ... даму ... Ол сол ... ... ... кәсіпорындарымен жоғары бәсекелестікте еді. Нақтығырақ айтатын болсақ, шикізат өндіруде Япониямен, Германиямен бәсекеге түсетін. ... ... ... ... ... ... ... болған.
Корея факторлық жағдайларды артқа тастап, инновациялық жағдайға аяқ ... ... ... ... ... ... ... қазіргі технологиялық процестерді дамыту мен кең ... ... ... ... салады. Олардың қазіргі таңдағы негізгі мақсаты - ... ... ... ... осы сала инженерлерінің білімін жоғарылату және жоғарғы жоғары техникалық аймаққа айналу болып табылады. Сонымен ... олар ... ... ие болу үшін ... фирмалық маркалар мен халықаралық каналдар жасауға ұмтылады.
Корейлік фирмалар әзірше баға бойынша ғана бәсекеге түсіріп ... Яғни ол ... ... ... жаңа өнім ... ... бойынша қалып отыр. Бірақ болашақ кезеңде оның Жапон мемлекеттерімен қатар ... ... ... ... әбден болады.
Жапония мемлекеті туралы айтатын болсақ, ол соғыстан кейінгі жылдары факторлық стадиядан ... ... аяқ ... ... ... ... даму стратегиясында бағалық бәсекеден тауарлық және техникалық бәсекеге көшті. Жапония негізінен өндірісті дамыту процесін қолға ... Бұл ... ... ... ... ... Яғни ... бір сала басқаларын ынталандырады, сұранысты жоғарылатады, соған байланысты жұмыс істеуші сала ... ... ... күресте көптеген компаниялар мамандандыруды өндірістік технологияларды және өнімділікті жоғарылату амалдарын қолданады. Жапонияда қазіргі кезде жеке ... ... АҚШ ... он жылдық болашағына экономикалық гүлдену кезеңіне аяқ басты. Соңғы он жыл шамасында Америка экономикасы дүниенің байлығына жылжып келеді. Фирмалар және ... ... ... ұзақ ... ... салудан бас тартуда. Бәсеке жағдайы төмендеп келеді.
Қатал бәсеке жағдайында Америка ... ... ... ... үкімет өзінің жұмысын атқарады. Қазіргі уақытта Американың өндірістік және экспорттық жағдайы ... даму ... ... ... жағдайы жоғарғы қарқынмен дамып жатса да инвестиция салу төменгі деңгейде. Экспорттың өсуі доллардың және ... ... ... ... ... ... ... үшін мәселелердің уникалды жиынтығы тән яғни әр мәселелерді ... өзі ... ... ... ... ... мемлекеттерге бірдей деп айтуға болады. Бәсекені қоғау осы жағдайға байланысты, әр кезде жүргізіледі, Яғни ... ... ... деп айтуға болады.
Қорытынды
Курстық жұмысымды қорытындылайтын болсам, қазіргі нарықтық экономика жағдайында кәсіпорындар үшін ең ... ... ... кәсіпорынның бәсекеқабілеттілігін арттыру табылады. Қазіргі таңда ол сату нарықтары, өткізу көлемдері, ... ... ... ... өндірушілердің экономикалық стратегияларының басты ажырамас құралына айналды, яғни осыған ... ... әрі ... ... ... ... ... әрі нарықта бар өнімдерден сапалық көрсеткіштері жағынан ... ... ... ... ... ... бола ... Бүгінгі таңдағы маңызды мәселелердің бірі - кәсіпорынның бәсеке қабілеттілігін жоғарылату мәселесін шешетін және сол ... ... орта ... байланысын қамтамасыз ететін бәсекеқабілетті басқару жүйесін құру. Осы орайда шаруашылықтың жаңа жағдайларында нарықтық қатынастарға бейімделген ... ... құру ... ... жөн. ... ... бәсекеқабілетті басқару жүйесінің ақпараттық қамтамасыз етілуін және стратегиялық бағыт-бағдарын ... түсу ... ... ... ... жүйесін зерттеу және қалыптастыру кезінде кәсіпорын тиімділігінің ... ... ... бәсекелестік потенциялын, ұйымдастырушылық-басқарушылық қатынастардың белсенділігін және дамуын, нарықтық қатынастар жүйесіндегі кәсіпорынның стратегиялық бағыт-бағдарын, инновация мен маркетингтік дамуын ескеру қажет. ... ... ... ... ... бәсекеқабілетті стратегия жоқ. Әрбір кәсіпорынның өзіндік ерекшелігі бар. Ол ... ... ... даму ... ... ... жағдайына, кәсіпорынның қызмет көрсету ерекшелігіне, экономикалық жағдайына да байланысты болады.
Президент Н. Назарбаевтың ... ... ... ... айтылғандай: "Біздер, қазақстандықтар, бүкіл әлем мемлекеттерімен, олардың халқымен, экономикасымен бәсекеге түстік, одан әрі түспекпіз. Бұл ... ... де, ... да талабы мен ерекшелігі". Айтып отырғанымыздай, мемлекеттің бәсекеге қабілеттілігі, сол мемлекет ішіндегі кәсіпорындардың бәсекеқабілеттілігімен анықталады. Сол себептен де еліміздің ... ... ... орта ... көбеуіне, әлем нарығында жоғары орындарға жету үшін кәсіпорындарымыздың бәсекеқабілетті болуы өте ... дей ... ... жұмысымды аяқтаймын.
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
* Надзрева Маркетинг: как побеждать на рынке - М: ... ... 1995 - ... ... А.А ... ... - ... 2000 г - 598с.
* Пешкова Е.П Маркетинговый анализ в деятельности фирмы - М: Ось - 89, 1997 - ... ... С. А ... ... - ... ... 2002 - 356б.
* Годин А.М Маркетинг: Учебное пособие, 2002 - 303с.
* ... Б.А ... ... ... - ... ХАУ, 1993. 2- ... Ковалев А.И Маркетинговый анализ - М: Центр ... и ... 1997 - 484 ... ... М.Ж Маркетинг негіздері - Қарағанды: 2002 - 212б.
* Голубков Е.П Маркетинг: стратегии6 планы6 структуры - ... 1995- ... ... М. ... ... 10шагов к успеху - М: АО ... 1995 - ... Аль Пари - 2003 - №2 - с ... ... Казахстана - 2004 - №2 - 121б.
* Қарағанды университетінің хабаршысы: "экономика" - 2005 - №3 - ... ... А.Б ... - 1999 - №6 - ... ... ... ... ипримеры - М: Банки и биржи - 2003 - 207c.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 23 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Бизнес – жоспарлаудың мәні мен мазмұны лекция39 бет
Жетілмеген бәсеке және оның түрлері20 бет
Кешенді кәсіпкерлік лицензия (франчайзинг) шарты96 бет
Кәсіпкерліктің мәні, экономикалық негізі34 бет
Оңтүстік Қазақстан облысындағы кәсіпкерліктің даму жолдары34 бет
Шағын және орта бизнестегі салықтардың экономикалық мәні9 бет
Бәсеке күрес - нарықтық экономика механизімінің басты элементі20 бет
Бәсекенің мәні мен маңызы, оның атқаратын қызметтері22 бет
Мемлекеттің монополияға қарсы саясаты17 бет
Монополистік бәсеке түсінігі13 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь