Адам денсаулығына және организмге жүгірудің әсері

I. Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3
II. Негізгі бөлім: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1) Салауатты өмір салты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
2) Жеңіл атлетика ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 10
3) Жүгіру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...12
4) Жүгірудің техникасы және жарыстардың ережелері ... ... ... .14
5) Жүгірудің денсаулыққа әсері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...17
III. Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 19
IV. Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 20
Кіріспе.
Оқушылар дене-бітімінің дұрыс дамуы, денсаулығының нығаюы, жұмыс қабілетінің артуы сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларына қарсы тұруға ықпал етеді. Жақсы денсаулық - адамның еңбек және қоғамның іс-әрекетке жемісті қатысуының маңызды кепілі. Оқушылардың денсаулығына қамқорлық жасауға біздің қоғамымыз мейлінше мүдделі. Сабақтарда, сабақтан тыс уақытта, спорт секцияларында дене тәрбиесін күн сайын ұйымдастырып, қолайлы жағдайлар жасау қажет.
Табиғи қозғалыстың түрлері жүгіру, қарғу, жүзу, лақтыру, шаңғы, коньки, велосипед тебу, акробатика өмірге қажетті дағды және іскерліктерді қалыптастырады. Жас адамдардық денесі түрлі жаттығулар көмегімен ширап, дамиды. Сондықтан күш, жылдамдық, төзімділік, икемділік сияқты адам қабілетін дамыту оқушылардың қозғалтқыш тәжірибесін байытады, дене қозғалысын үйлестіреді.
Дене тәрбиесі саласында ырғақ, жеке гигиена, дене шынықтыру мәдениеті, туризм, спорт ерекше орын алады.
Дене тәрбиесі ең басты күн тәртібін, яғни, еңбек, демалыс, тамақтану, үйқы, бос уақыт ырғақтарын дұрыс ұйымдастыруда талап етеді. Күн тәртібін тиімді пайдалану балалардың ақыл-ойы мен дене құрылысының дұрыс дамуына, денсаулығын сақтауға көмектеседі.
Дене тәрбиесінің мазмұны, міндеттері және формалары әрбір мектептердің жағдайларына байланысты дене шынықтыру және сауықтыру жұмысының жүйесін жасауды қажет етеді.
Дене тәрбиесінің негізгі құралдарына дене жаттығулары, гимнастика, ойын, туризм, спорт, табиғи факторлар жатады.
Дене жаттығулары - бұл саналы түрде орындалған қимылдар және қозғалтқыш әрекеттер. Дене жаттығулары бұлшық ет жүйесін, қан айналымын және тыныс алу мүшелерін дамытады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
1. http://kk.wikipedia.org Қазақ электронды энциклопедиясы
2. «Денсаулық» журналы, Алматы 2010 ж. № 8 басылым.
3. «Валеология» , Алматы 2008 ж. Атамұра баспасы.
4. С. Жұманова. Спорттық морфология негізіндегі тәнтану. – Алматы: Рес. Бас. Каб., 1994.
5. Б. Төтенаев. Дене тәрбиесі. – Алматы: Мектеп, 1988.
6. Г. Иванов, А. Қарақов. Дене тәрбиесі. – Алматы: Рауан, 1991. ,
7. Е. Уақбаев. Қазақстанда дене тәрбиесі жүйесінің дамуы. – Алматы: Санат, 2000
8. Қазақ энциклопедиясы
9. Марков Д.П., Озолин Н.Г. Легкая атлетика. – М.: ФИС, 1965.
        
        Қостанай мемлекеттік педагогикалық институт
Дене шынықтыру және спорт теориясы мен практикасының кафедрасы
РЕФЕРАТ
Тақырыбы: Адам денсаулығына және ... ... ... ... ... Е. Қ.
ЖМФ. Физика. 2 курс.
Қостанай
2013 жыл
Жоспар:
* Кіріспе...............................................................................3
* Негізгі бөлім: ......................................................................5
* Салауатты өмір ... ... ... атлетика............................................................10
* Жүгіру.......................................................................12
* Жүгірудің техникасы және жарыстардың ережелері .............14
* Жүгірудің денсаулыққа ... ... ... ... дене-бітімінің дұрыс дамуы, денсаулығының нығаюы, жұмыс қабілетінің артуы сыртқы ортаның қолайсыз жағдайларына қарсы тұруға ықпал ... ... ... - ... ... және ... іс-әрекетке жемісті қатысуының маңызды кепілі. Оқушылардың денсаулығына ... ... ... ... ... мүдделі. Сабақтарда, сабақтан тыс уақытта, спорт секцияларында дене тәрбиесін күн сайын ұйымдастырып, ... ... ... қажет.
Табиғи қозғалыстың түрлері жүгіру, қарғу, жүзу, лақтыру, ... ... ... тебу, акробатика өмірге қажетті дағды және іскерліктерді қалыптастырады. Жас адамдардық денесі түрлі жаттығулар көмегімен ширап, дамиды. Сондықтан күш, ... ... ... ... адам ... дамыту оқушылардың қозғалтқыш тәжірибесін байытады, дене қозғалысын үйлестіреді.
Дене тәрбиесі саласында ырғақ, жеке гигиена, дене ... ... ... ... ерекше орын алады.
Дене тәрбиесі ең басты күн тәртібін, яғни, еңбек, демалыс, тамақтану, үйқы, бос уақыт ырғақтарын дұрыс ұйымдастыруда талап етеді. Күн ... ... ... балалардың ақыл-ойы мен дене құрылысының дұрыс дамуына, денсаулығын ... ... ... ... ... және ... әрбір мектептердің жағдайларына байланысты дене шынықтыру және сауықтыру жұмысының жүйесін жасауды қажет етеді.
Дене тәрбиесінің негізгі құралдарына дене жаттығулары, ... ... ... ... ... ... ... жаттығулары - бұл саналы түрде орындалған қимылдар және қозғалтқыш әрекеттер. Дене жаттығулары бұлшық ет жүйесін, қан ... және ... алу ... ... ... ... және гигиеналық гимнастика, спорттың гимнастика, акробатика, көркемдік гимнастика, ... ... және ... ... ... ... төзімділікке тәрбиелейді.
Туризм - оқушыларды төзімділікке, ұжымдыққа, еңбек сүйгіштікке және ... ... ... ... ... жеңуге тәрбиелейді.
Спорт - оқушылардың денсаулығын нығайтатын, дене күшін, қозғалыс дағдыларын және моральдық-еріктік қасиеттерін дамытатын дене тәрбиесінің құралы. Дене тәрбиесіндегі маңызды ... бірі - ... ... күн ... ауа, суға ... душ ... ... балалардың денесін сауықтыру жұмысы кезінде пайдалану өте ... Дене ... ... мақсаттарының бірі - балалар мен ересек адамдарды дене шынықтыру ісіне жұмылдыру.
Дене тәрбиесінің міндеттері:
* денсаулықты ... және ... ... ... өсіп-жетілуіне және ағзаның жұмыс қабілетін арттыруына әсер ету;
* қимыл дағдылары мен іскерліктерін қалыптастыру және жетілдіру;
* қимылдың жаңа түрлеріне баулу және оны ... ... ... ... ... күшті, төзімділікті, шапшаңдықты және ептілікті дамыту;
* еріктілікке, батылдыққа, табандылыққа, тәртіптілікке, ұйымшылдыққа, достық пен жолдастық сезімге, мәдениет мінез-құлық дағдысына еңбек пен ... ... ... ... тәрбиелеу;
* әдеттерді қалыптастыру және дене жаттығуларымен үнемі шұғылдануға ынтаны тәрбиелеу;
* гигиеналық дағдыларды сіңіру, дене жаттығулары мен шынықтыру гигиенасы жөніндегі білімді ... өмір ... ... - ... ... ... осы ... салмағын, жүктер жауапкершілігін көбіне сезбейтін де, мойындамайтын да сыңайлымыз. Айтылған сәтте ... ... ... ... ... ... өзіміз ауа жайылып жүре береміз. Сөйтіп күндердің күнінде бір арылмас дертке шалдығып санымызды соғамыз. "Жалған - ай!" деп ... қарс ... ... ... ... ... жан ... еді, - дейді Абай атамыз - тәнді жанға бас ұрғызса керек еді. Жоқ біз олай ... ... ... ... барқылдадық. Жан бізді жас күнімізде билеп жүрген еді. Ержеткен соң, күш ... соң, оған ... ... ... бас ... ... көңілмен қарамадық, көңіл айтып тұрса сенбедік. Көзбен көрген нәрсенің де сыртын көргеннен-ақ тойдық..."
Тәннен жан артық... Билік жанда ғой. Бірақ ғұмырымыз аз ба, көп пе... ... ... ... ... де ... ... емес тәнде Пендешіліктен тәнді тоғайтып, сөйтіп аурулар қатарын молайтып ... жай бар. Тым ... жан мен тән ... ара ... ... неге ... ... үшін емес, өзің үшін, отбасың, өзіңсіз толайым болмайтын көкірегің үшін.
Денсаулық - тән, ... және ... ... ... ... ... ... шынықтыру, сананың сапа деңгейін көтеру, интеллект өрісін биіктету, ... ... - бәрі де ... ... етеді десек қателеспейміз.
Қазіргі уақыттағы әлеуметтік - экономикалық жағдай, тіршілік деңгейінің құлдырауы және ... ... ... ... ... халқының, әсіресе, өскелең ұрпақтың денсаулығына кері әсерін тигізуде.
Ел Президентінің "Қазақстан - 2030" жолдамасындағы ұзақ мерзімді басымдықтың бірі - ... ... ... білімі мән әл ауқаты" тармағында,"...азамат-тарымыздың өз өмірінің аяғына дейін сай болуы және оларды қоршаған ... ... таза ... ... азаматтарымызды салауатты өмір салтына әзірлеу қажеттігі көрсетілген. Бүгінгі таңда өз тәуелсіздігін алған ... ... осы ... ... ... ... ... денсаулығы мықты, салауатты өмір салтын мұрат тұтқан дара тұлғаларды тәрбиелеу басты талап етіп қойылған.
Қазақстан ... ... ... ... өмір ... ... ... елбасының жолдауын, егемендіктің кілтін ұстар жастардың болашағына апаратын, алтын сүрлеу десе болады.
"Дені сау адам - ... ең ... ... деп ... ... ... қоғамымызда халықтың табиғи өсімі төмендеп, сырқаттанушылық және өлім - ... ... арта ... Әсіресе, балалар мен жастардың денсаулығы қауіп тудыруда. Темекі тарту, ішімдік пайдалану, есірткі құмарлық және улы ... ... ... жат ... ерте ... ... кеңінен етек алуда.
Дүниежүзілік денсаулық сақтау ұйымы сарапшыларының дерегі бойынша халық денсаулығының 49-50 % өмір салтына, яғни адамның өз ... ... ... тәуелді, 17-20 % қоршаған орта ерекшеліктеріне байланысты. Сонымен қатар денсаулық қатерінің ... ... ... да ... ... күшінің кему салдарынан қимылдың кемуі (гиподинамия) дене массасының ... ... ... ... орта ... ... ... уытты заттармен ластануы, өндірісте және тұрмыста күйзеліс туғызатын жағдайлар, зиянды әдеттердің - ... ... ... ... ... көп таралуы.
Академик Н. М. Амосов айтқандай: "Денсаулығың мықты болуы үшін мәнді өз ... болу ... оны еш ... ... ... - құрдастар, егемен еліміздің болашағы біздер. Қоғамда болып жатқан жаман әдеттерге кінәлі - адамдардың өзі. Осындай жат, жаман әдеттерден ... ... ... ... ... танытып, адамгершілік қасиеттерді жоғары ұстай білуіміз керек. Болашағымыз нұрлы, еліміздің ертеңі нұрлы болсын десек, ел болып, халық болып болашағымызды, ұлтымызды, ... ... ... үшін ... СПИД, ішімдік, темекіден бойымызды аулақ ұстап, қоғамымыздың бұл түнектен арылуының жолын іздеп, салауатты өмір салтын насихаттайық.
Ей ... ... ... ... ... таза ауа, ... ... жүріп, осылардың сыйлығын -
Жаңа ғасырға біз берейік көріктік.
Халықтың денсаулығы - ел ... аса ... ... ... ... ... , яки ... деген даналық мәтелдері тіршіліктің нағыз өзегінен ... емес пе? ... ... маңызын айрықша ұғынып барлық игіліктен жоғары санаған. Тағы да деп жан мен тән ... ... орта ... ... сақтап және нығайтуға түрлі пайдалы әрекеттер жасап отырған.
Жасырары жоқ, күні бүгінге дейін небір ғұлама ғалымдар, біліктілігі күшті ... де ... ... әлі толымды, тұшымды, дәл анықтама бере алмай келеді. Қолымызда тек ВОЗ ... ... ... ... қалыптастырған анықтама бар. Бұл бойынша Денсаулық - жан, тән және ... ... ... ... ... отырсаңыз жан иесінің жалғыз анатомиялық дұрыс қалпына ғана емес, оның әлеуметтік жағдай-тұрпатына да ерекше мән берілген. ... ғана ... ... мен провизорлардың съезінде сөйлеген сөзінде еліміздің президенті Н.Ә.Назарбаев: деп тағы да ... ... атап ... ... қатар келешек атқарылатын істердің басты стратегиялық бағыттарын да көрсетті.
Бірінші: балалар мен жасөспірімдердің денсаулығына айрықша көңіл бөлу.
Екінші: халықты қол жетерлік және ... ... ... ... ету.
Үшінші: отандық медицина ғылымын дамыту.
Осы бағыттама аясында ел басқарған ағалармен біріге ... ... ... ... алу ... ... өмір ... ұсынбаған мемлекеттің экономикасы құлдырайтыны сөзсіз. Ауру адам қандай іс бітірмек!
Жастар - болашағымыздың ... ... ... арасындағы нашақорлық пен маскүнемдіктің алдын алу үшін мен мынадай деректер мен цифрларды ұсынғым келіп тұр.
Жасыратыны жоқ ... ... ... қауіпті нашақорлықпен айналысатындар саны өсіп барады. Есірткінің медициналық-әлеуметтік проблемалары ... ... ... ... бұл ... тәуелді болғандардың саны 250 мыңнан асады екен. Ал 1,5 млн-дай адам нашақорлыққа ... ... ... ... ... күй ... Әсіресе кәмелетке толмағандардың әлгіндей қатерлі дертке әуестене түсуі ... ... ... Міне, сондықтан да қоғамымызда ертеңгі болашағы үшін мұндай тағылымды шаралардың өткізіліп тұруы ғанибетті іс болмақ. Жылына БҰҰ-ның сараптауы бойынша ... ... ... 65% Орта Азия ... ... ал ... ... жылына 150 тонна өтеді. Қазақстан Республикасы бойынша 47 мың адам ... ... ... ... жерінде жеңіл есірткіден гөрі өте улы түріне көбірек сұраныс болып жатыр. Республикадағы ... көп ... ... саны ... өсіп келе жатқан қара дақтар. Мысалы: Теміртау ... 9 ай ... 633 ... бар ... анықталып, 111 заңды бұзғандықтан істері сотта қаралған. Өз облысымызда 20 мың 732 нашақор, 637 СПИД ауруына шалдыққандар тіркелген. Осылардың 48%-ы ... да ... ... орай көптеген азаматтарымыз өз денсаулығын сақтауға және нығайтуға жауапты емес, немқұрайды қарайды. Тіпті денсаулығы өзіне емес, тек ... ... ... ... ... ... масылдық пиғылы бар. Дәрігерлер қанша ескертсе де жаман әдеттерден арылғысы келмейді. Темекі тартады, насыбай ... ... арақ ... ... ... гипертониямен кісі жағдайы бақуат бола тұра өз (денсаулығына) ... бір тиын ... ... тек үкіметтің қаражатына иек артқысы келеді. Кейбір аналарымыз қонақ келгенде көл-көсір ... ... ал өз ... аса ... ... ... бір дәріні де сатып алып ішкісі де келмейді. Жалпы, халқымыздың деген дана қағидасын әрдайым, әрқайсысымыз жадымыздан шықпайтын биік ұстаным ... ... ... бұл ... ... ... ... төлеушінің үлесі екенін ұмытпағанымыз жөн.
Жас кезінен аурушаң болған Поль Брегг ... ... нық ... Ол ынта-жігерінің салауатты өмір сүруге деген құштарлығының арқасында барлық ауруларды жеңіп, денсаулығы мықты болып өмір сүрген. Ия, кіснің болса да ... өз ... ... өмір ... ... ешкім оған қарсы тұра алмайды.
Салауатты өмір салтына денешынықтыру, спорт, дене тәрбиесі, туризм, халықаралық туризм, ... ... таза ... жүру ... ... тамақтан соң, таза ауада бір-екі сағат серуен құрып, ұйықтаудың пайдасы зор. Ұйқы 7-8 ... кем ... ... Әр адам жыл ... бір рет ... ... тиімді пайдаланғаны жөн. Барлық кезде тамақты жаңадан ... ... ... ... табиғатты адам үшін жаратқанын және парыз еткенін, тіршілігінде қажетіне дұрыс пайдалануды, денсаулығына зиян келмейтіндей ... ... ... ... өмір ... деп ... денсаулығына зиянын тигізетін жат әдеттерден аулақ болғаны жөн. Енді оларға не ... ... ... Олар - темекі тарту, спирттік ішімдіктерге, есірткілік ... ... ... ... қымыз бен қымыран іш, темекі тартудың орнына таза ... ... жүр. ... ... ... ... көтеретін мәдени көпшілік орындарына баруды әдетке айналдыр дер едім. Еңбек адамды тәрбиелейді. Сондықтан жұмыс істеуден қашпаған жөн. Жалқаулыққа ... соңы ... ... Имандылық жолына түсіп, жылына бір келетін оразаны тұтып, оның тәртібін сақтағаныңыз дұрыс. Дүниеде бұған тең ... ... жоқ. ... ... ... ортаның ластануына жол бермеуіміз керек. Өзіңізді қандай көрсеңіз, өзгелерді де солай көріңіз. Адамдар бір-бірімен дос, ... ... ... ... ... нұр үстіне нұр жауады. Әрқашан жаман ойдан ... ... Адам өзін ... кем ... ... ... екендігін ойлап қамығуы, көз алдына өлім қорқынышын елестетуі ойды бұзады.
Сөз соңында қайра айтарымыз, халық денсаулығы тек медицина қызметкерлерінің кәсіби ... ғана ... ... ... тұтас денсаулық сақтауға және нығайтуға арналған үйлескен іс-қимыл әрекеттерінің жемісі екенін баршамыз да ұғынуға тиіспіз. Сонда ғана қоршаған ... ... ... таза су ... ... ... иманды және салауатты өмір салттарын тұрақты қалыптастырсақ болашақтың ... ... ... ... ... атлетика - спорттың ең көп тараған түрі. Оған әр түрлі қашықтықта жүгіру мен жүру, ұзындық пен биіктікке секіру, спорттық снарядтарды ... ... ... ... ... ... ... жарыстар ашық және жабық (манеж) алаңдарда өтетін жеке, командалық және эстафеталық жарыстар ... ... ... әуесқойлық жеңіл атлетика федерациясы (ИААФ) 1912 жылы құрылған. Оған қазір 200-ге жуық ұлттық ассоциациялар біріккен. Олимпиялық ... 1896 ... ... ... дүниежүзілік чемпионат 1983 жылдан өткізіліп келеді. Жеңіл атлетика ойындары өте көнеден белгілі. Ол ежелгі Олимпия ойындарының бағдарламасына енген.
Қазақстанда алғашқы ресми ... ... ... -- ... ... 1928 жылы Петропавл қаласында өтті. Республикада жеңіл атлетикадан тұңғыш рет КСРО-ның спорт шебері атағын Ш.Бекбаев алды (1943). Қазақстанның ... ... ... ... ... чемпионаттар мен халықаралық жарыстарда жоғары нәтижелерді көрсетіп, жеңімпаздар мен жүлдегерлер атанды. Олар: Е.Кадяйкин, Ұ.Қосанов, ... ... ... ... ... ... В.Савин, В.Солдатенко, Л.Микитенко, А.Бадранков, т.б. Қазақстандықтар арасында Олимпиялық ойындарға тұңғыш қатысқан ... ... ... ... елімізге тұңғыш алтын медальді 2000 жылы Сиднейде (Австралия) өткен 27-Олимпиялық ойындарда кедергі арқылы жүгіруші ... ... ... тарихы ежелгі дүние дәуіріндегі халықтардың іс әрекетінен басталады. Табиғи қозғалыстар, яғни, ... ... ... адам ... еттерінің қозғалысы адамзат пайда болған дәуірден бастау алады. Мәліметтерге сүйенсек, жеңіл атлетикадан жарыс біздің эрамызға дейінгі 776 жылы ... Бұл ... ... Грек ... ... ... ... анық жазылған.
Жеңіл атлетика - бұл жүру, жүгіру,секіру және лақтыру жаттығуларын ... ... ... Дене ... және спорт факультетінде жеңіл атлетика оқу-ғылыми пән болып келеді және ... ... ... ... ... теориясы мен әдістемесін, жарыстардағы төрешілік ережелерін оқыту, сонымен қатар, спорттың негізгі түрлерінің ... ... мен ... және жеке ... кезіндегі дағды мен шеберліктің мүліктенуін қарастырады.
Дене тәрбиесі және спорт ... ... ... ... өте үлкен. Ежелгі грек сөзі орыс ... ... - ... ... ... ... Көне Грецияда атлеттер деп күш пен икемділікке жарысқандарды атаған. Қазіргі заманда ... деп дене ... ... ... әлді ... ... ... секіру және лақтырумен кез келген жыл мезгілінде және кез келген ... ... ... ... таза ... шұғылдануға болатындықтан жеңіл атлетикалық спорт кең қолайлы. Жеңіл атлетиканың ... ... ... Бұл ... ... шұғылдану таза ауада және жабық спорттық ғимараттарда өткізіледі.
Шұғылданушылар үшін ... ... ... ... әсерін оның кең тарауы анықтайды.
Оқушылар мен жастардың дене тәрбиесінің бағдарламаларында, спорттың әр түрлері бойынша жаттығулар жоспарларында, үлкен жастағы дене ... ... - ... ... ... ... жаттығулар кең көрсетілген. Дене шынықтыру ұжымдарында, спорттық қоғамдарда, ... және ... оқу ... және басқа ұйымдарда жеңіл атлетиканың секциялары жетекші орын алады.
Президенттік тестілер бағдарламасында жеңіл атлетикалық жаттығулар кеңінен көрсетілген. ... ... ... - ... ... ... бір түрі. Оның тегіс жерде әр түрлі қашықтыққа жүгіру (жүгіру жолымен және тас жолмен), кедергілі (барьерлі) жүгіру (сондай-ақ стипль-чейз), кросс, ... ... ... ... бар. ... ... жүгірушілер бәсекесінің ежелгі дәуірлерден бастап дамығанын көрсетеді. Біздің заманымыздан бұрын 776 жылы 1-ші Олимпиялық ойындар бағдарламасында жүгіруден ... ... ... жолының қашықтығы 192 метр 27 сантиметрге тең болып, ол "стадидром" деп аталған. Яғни, сол ... ... ... ... жалпы ұзындығына сәйкестеліп алынған.
Адам пайда болғаннан бастап жүгіру өмір сүруге күрес құралы ретінде қолданылып келеді. Тамақ пен киім табу ... ... көп ... жүгірген олар дала жануарларын аңдыған. Қайсысы шыдамды және тез, сол ... ... ... ... ... ... адамды күшті және шыдамды қылған, тайпа аралық соғыстар өрши ... ... ... ең негізгі тактикалық соғыс құралы болып табылған.
Өркениеттің дамуына байланысты ... ролі де ... Оны ... және жас ... тәрбиелеу құралы ретінде қолдана бастады, сол кезден бастап жаттығу жүйесінің элеметтері көріне бастады, сол ... ... ... ... көп қолданылады.
Тайпадан тайпаға жүгіру арқылы көптеген ақпараттар жеткізіліп отыруға, сол араларындағы қарым-қатынас нәтижесінде мәдениет дамыған.
Қауып және ... ... ... ... ... елді ... ... жүгіру эстафеталары арқасында жеткізілген.
Ежелгі грек әскерлерінің ер азаматтылығы туралы мына аңыздан білуге болады: грек астанасы Афин қаласынан солтүстікке ... 40 ... ... ... елді ... ... ... 490 жылы гректер мен парсылар арасында деп ... ... ... ... ... Ежелгі грек тарихшыларының зеттеулері бойынша, қолбасшы өзінің бір әскерін Афиныға жібереді. Ол ең ... ... ... жеңісті жеткізуге жібереді. Фейдипид қалаға келіп: - деп, өзі сол ... көз ... ... ... ... ... құрметіне 1896 жылы І-Олимпиадалық ойындарда Марафон жазығынан бастап, Афиныдағы орталық алаңға дейінгі 40,200 шақырым қашықтыққа созылған ... ... ... жарыс өткізілді.
XVII ғасырдың орта кезінен бастап, Англияда кәсіпқой жүгірушілер пайда ... ... ... алыс ... сынға түсті. Қазақ халқының ауыз әдебиетінде желаяқтар жарысы туралы ... ... ... ... ... ... ... өнері қазақ топырағына 19 ғасырдың соңына таман жетті. Ресми жарыстар, негізінен, 20 ғасырда өтті. Жүгіруден ... ... ... ... болып Ғұсман Қосанов 17-ші Олимпиялық ойындарда (1960, Рим қаласы) 4*100 метрлік эстафеташылар бәсекесінде күміс жүлдегер ... Ал ... ... қашықтыққа жүгіруші Әмин Тұяқов 1966 ж. Еуропа кубогін еншіледі. Сонымен қатар (1966 - 2000 жылдар аралығында), ... ... ... ... КСРО ... әр ... ... жүгіріп, елеулі табыстарға қол жеткізді. Кедергілі жүгіруден 2000 жылы О. ... ... ... ... медалін жеңіп алды.
Жүгірудің техникасы және жарыстардың ережелері.
Жүгіру - бұл адам жылжуының табиғи тәсілі. Орта және ұзын ... ... ... басты критериі - бұл алға қарай жүруге ең аз күш ... ... ... мен ... ... ... фазаларын кезектестіре білетін спортшының қимылының үнемділігі мен тиімділігі. Мұндай жүгіру тура сызбалы, жұмсақ және сазды.
Орта және ұзын ... ... ... ... басталады. командасы бойынша спортшылар жылдам мәре сызығына келіп, бір сапқа тұрып, жүгірiс бағыты ... ... ... дәл ... мықты аяғын қойып, басқа аяғын жарты қадамға артқа қарай бунақтың ішкі жағына таянышпен қашықтықтың ... ең ... ... ... Иық пен ... алға ... ... дене салмағы тізе буынында бүгілген алда тұрған аяққа салынған. Шығарылған аяққа біраттас қол бүгіліп артқа қарай қайырылады, ал ... ... - алға ... ... ... жүйрік тепе-теңдікте болады. Қашықтық кысқарақ болған сайын аяқты қаттырақ бүгіп денені еңкейту керек. командасы немесе мәрешінің ... ... ... ... ... қолдардың алға және артқа қимылымен оқушылар жүгіруді бастайды. Аяқты өзінің астына бунақтың алдыңғы жағына серпінді қояды. Содан ... ... ... ... ... ... үлкейтіп сермеулік қадамды жүгіріске ауысады.
Мәрелік жеделдетудің негізгі мақсаты - аз ... ... ... ... ... жүгіріске ауысуды жеңілдету және жолда пайдалы позицияны алу.
Қозғалыстар циклына екі қадам кіреді, бірақ ... ... ... екі ... да кіреді. Жүгірудің маңызды фазасы - қағажыту. Оны жүруге қарағанда тезiрек және қаттырақ жасап аяқтау керек. ... ... аяқ ... ... алға ... шығарылады (тізені жамбас әкеледі).
Жалпы дене дайындығы бойынша өздерінің тетелестеріне жол беретін қатысушылар аяқтарын өкшеден тез ауыстырумен бунағына ... ... ... ... ... ... ету және АЖО үлкен вертикалды толқуынан алшақ болу керек. Қағажыту кезінде дене аздап (4 - 6) алға ... ... ал ... қону ... - тіктеледі. Жүйріктің көзқарасы тура алдына бағытталады.
Қолдардың қозғалысы дене және аяқ ... ... ... ... ... - дененің орнықты қалпын сақтау. Қолдар ... ... ... (80 - 90° ... сазды, жұмсақ және маятник тәрізді қозғалады. Алақан еркін бүгулі және ішке ... ... ... ... ... ... ... жан-жаққа қойылған және доға бойынша артқа-алға-сыртқа, алға-жоғарыға-ішке ... ... ... ... ... жылдамдығына байланысты. Айналмалы қозғалыстар қол және аяқтың айқасқан жұмыстарымен азаяды. Бұрылыс (вираж) бойынша ... түзу ... ... ... бар. Аяқтың ұшы алға қарай шығып бунақтың ... ... ... ... сол аяқ ... ... оң аяқ - табанды сыртқа шығарумен ішкі күмбезге.
Дене ... ... ... ... ал оң ... ... ... қарай қойылады. Дененің еңкеюі мен қолдың бұрылу мөлшері жүгірудің жылдамдығы мен бұрылыс шұғылдығына байланысты. ... ... ... және бір ... ауыз және ... ... немесе тек қана ауыз арқылы болу керек. Әр демалу циклына 4 - 6 қадам жасалады. Жүгірудің ... ... ішке ... ... ... ал шығаруды ауыз арқылы жасауға болытындығын ұсынуға болады. Шаршағанда демалу жиіленеді, ішке жұтуды бір қадамға ал ... ... ... ... болады. Мәрелік қашықтықтың бітуі 200 - 400 м ... ... және ... ... және олардың тактикасынан тәуелді. Қашықтықта барлық күшін қалтырған спортшылар мәреге жай жүгірумен жетеді. Кейбіреулері белсенді қоғажыту мен қолдардың ... ... ... үлкен жылдамдықты ең соңғы түзуде көрсетеді және лентаға ... ... ... ... соң ... ... өтумен инерция бойынша жүгіруді жалғастыру қажет.
Мектеп бағдарламасына 2 - 6 км-ге (IV - XI сыныптар) ... ... Оны ... кезектестіріп үздіксіз және ауыспалы жүгіру түрінде өткізуге болады.
Оқушыларға техниканы меңгеру, топырақ бойынша жүгіру дағдысын табу, кедергілерді өту ... ... ... ... ... ... ... жүгіргенде қадамдарды кішірейтіп, жиілігін ұлғайту қажет.
Тізені көтерумен қадам ұзындығын азайтып өрді меңгеруге болады. Қол жиі ... ... ... ... дене алға қарай еңкейеді.
Коньнің астына жүгіруде бунақ тіреуішке қарай жылжиды, аяқ кішкене бүгіледі, қолдар ... ... иық ... ... шалқаяды.
Кросс қашықтығында құлаған ағаштар, сулы жаралар, бұталар кездеседі. Шағын кедергілерді ... ... ... үлкен секіру қадаммен, жараларды - екі аяққа қонумен, ұзындыққа секірумен, биік заттарды - ... ... ... ... ... ... ...
Қысқа қашықтыққа жүгіру (спринт) шартты төрт фазаға ... басы ... ... ... ... жүгіру және мәрелік.
Спринтта қысқа кесіндіде максималды жылдамдықты дамыту және жүгіруді тезірек ... ... ... төменгі старт қолданылады. Старттан тез шығу үшін станок пен ... ... Олар ... ... қатты тірек жасайды.
Жүгірудің денсаулыққа әсері.
Қазақстан егеменді ел болғаннан кейін болып жатқан өзгерістер, еліміздің әлеуметтік қауымдастыққа енуі, ... ... ... өз ... ... ... - ... білімді, салауатты өмір салтын өз бойына орнықтырған, шығармашылық қабілеті мол жеке ... ... ... ... - ... мен жастар тәрбиесіне, қоғамдағы дене тәрбиесі мен спортқа деген көзқарасқа байланысты.
Қазіргі ... көп ... ... ... ... пен ... ... кез-келген мемлекет пен ұлттардың әлеуметтік - тарихи даму барысы айқындайтындығы белгілі болып ... ... ... адам ... ... мен ... ... деген саналы түрдегі қажеттілікті мектепке дейінгі мекемелерде ерте жастан қалыптастырып, отбасында, мектеп пен өзге оқу ... ... ... ... да адам ... ... мен ... нығайтудың ең тиімді түрінің бірі - жүгіру.
Жүгіру - бұлшық еттердің жұмыс белсенділігін артырудың оңтайлы және түрі ... ... ... кез ... ауа райы ... жылдың кез келген уақытында топпенен де, дербес жаттыға беруге болады, бұл ретте ерекше жағдай мен ... ... ... ... үлкен маңызды ие болуымен бірге жеңіл атлетиканың негізін құрайды және спорттың көптеген түрлерінде жаттығу құралы есебінде пайдаланылады.
Жүгірудің - ... ... ... ... бар? - деген сұрақ туындайды осындайда.
Жүгіру деп ... ... ие. Аяқ ... ... қарсы соққы пайда болады да, ол қан тамырлары арқылы қанның жоғары қарай ауысуына себепші болады. Жүгіру кезінде бауыр мен ішектердің ... ... ... ... бауыр мен ішектердің функционалдық қабілеттерін арттырады, кідірістерді жояды. Қан айналысы, ... мен ... ... ... ... ... тиімділігін туындата отырып ағзаны зат алмасу қалдықтарынан тазартады.
Жүгіру кезінде қанның жүру ... ... ... ... ... Жүректің әрбір жиырылуы басты күре тамырдың созылуын туғызады. Бірнеше жыл жүйелі шұғылданудан кейін, қан жүретін тамырлардың осындай массажы, олардың ... екі ... ... әкеледі. Жүректің әсерімен жүрек еттерінде және аяқ еттерінде ұсақ қан тамырларының саны көбейеді. ... пен ... ... ... ... асқазан астындағы бездің, ағзаның жұмысын жақсартады, ас қорыту жолдарының жұмысын белсенді етеді.
Жүгірудің арқасында адам ... ... ... сияқты қасиеттерден арылады. Сәйкесінше, сенімділік, шыдамдылық сияқты қасиеттерді бойыңызға сіңіріледі.
Жас өскен сайын адам сүйегі минералдығын ... оның ... олар ... ... да, ... ... ... зерттеулерде сүйектің жағдайы белгілі бір дәрежеге дейін жұмыс ... ... ... екендігі көрсетілген: көп жаттығу әсерімен еттер сияқты сүйек те жуандайды және көп салмақ көтеретіндей болады. Сондықтанда сүйекке көп ... ... ... ... ... ... ... қарағанда жүгіргіштердің сүйегі жуан екендігі байқалған.
Жүгіру несеп пен өтте тас жиналу ауыруларының ... ... ... ... екен ... де ... бар, өйткені ол тиісті дене мүшелері мен жүйелерінің ырғақты серпілісті әрекеттерімен қосарлана жүреді.
Жүгірудің нерв жүйесіне жағымды әсер ... ... дау ... өз ... ... ... шынығудың тамаша құралы болып табылады. Кез келген ауа райы ... ... ... және ... өте келе оның ... ... ... қарсылығы дамиды. Жүгіргіштердің ағзасы жылуды көп бөлетіндіктен аз ауырады. Дене температурасының жоғарылауы ағзаға бактериялардың енуін қиындатады немесе ... ... ... ... ... ... ... шұғылданатын және одан жақсы ләззат алатын адам темекі тарту, ішімдік ішу секілді зиянды әдеттермен белсенді түрде күресе бастайды. ... ... ... ... жоя алмайды, бірақ денсаулықты нығайту барысында осы зиянды әдеттерге шектеу бола алады.
Өкінішке орай, денсаулықты сақтау мен ... ... алу ... ... ... ... жүр. ... жалқаулық, уақыт тапшылығы, осы іспен шұғылдануды ертең бастасам да кеш болмас ... ... ... сауықтыру жаттығуларының басталуын белгісіз бір уақытқа дейін шегереді. Ал уақыт өтіп жатыр. Көпшілік адамдардың түсінігінде жүгіру - бұл ауыр және жан ... ... Бұл қате ... Оған ... - деп ... ... дәрігері Бенджамин Споктың сөзі.
Қорытынды:
, - деп халқымыз денсаулықты адам ... ... тән ... жан ... еш ... ... теңестіруге болмайтынын ұрпақтарына ескертіп отырған.
Физикалық белсендiлiк тiршiлiк денсаулықтың ... үшiн ... ... ... ... шұғылданыңыз. Аптаға рет буға тренажер залы немесе бассейнге баруы ... ... ... ... қайтаруға көмектеседі, көңiл және сергектiктi жақсы бередi.
Егер 3 - 4 километрдiң ұзындығының жаяу серуендерiн жасасаңыз қимыл ... сіз үшін ... ... ... сау адам өзі үшін де, ол өмір ... ... ... үшін де керек. Қоғамдағы не бір жұмысты да сол денсаулық иесі ғана атқара алады.
Шопенгауердің , - деген қанатты сөзі өте ... ... Ал ... ... тиімді жолдарының бірі, біз жоғары да айтып өткендей салауатты өмір салтын ұстану және күнделікті өмір тұрмысына дене ... ... ... ... ... деп ... және ... таңдалған қимыл кешенін, емшара ретінде дене шынықтыруда және дене ... ... ... ... шынықтыру жаттығулары денсаулықты нығайтып, ағзаның бұзылған функцияларын қалпына ... және ... ... дене шынықтыру жаттығулары адам ағзасындағы бұлшық еттерге физиологиялық әсер етеді.
Пайдаланылған ... ... ... ... энциклопедиясы
* журналы, Алматы 2010 ж. № 8 басылым.
* , Алматы 2008 ж. Атамұра ... С. ... ... ... ... ... - ... Рес. Бас. Каб., 1994.
* Б. Төтенаев. Дене тәрбиесі. - Алматы: Мектеп, 1988.
* Г. Иванов, А. ... Дене ... - ... ... 1991. ,
* Е. ... ... дене ... жүйесінің дамуы. - Алматы: Санат, 2000
* ... ... ... Д.П., ... Н.Г. ... ... - М.: ФИС, 1965.

Пән: Спорт
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 17 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Жүгіру15 бет
Қысқа қашықтыққа жүгірудің сипаттамасы5 бет
Экологиялық факторлар. Абиотикалық факторлар9 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық факторлары20 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама. 2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
1. Вирустардың организмге енуі, таралуы, орналасуы. Инфекция түрлері және оларға сипаттама.2. Иммунитеттің механизмдері. Иммунитеттің гуморальдық, клеткалық, жалпы физиологиялық фактролары11 бет
Ішімдіктің организмге әсері7 бет
Адам мен адамзаттың денсаулығына қарсы қылмыстар34 бет
Адамдардың денсаулығына әсер ететін негізгі факторлар8 бет
Ауаны ластаушы элементтердің биотаға және адам денсаулығына әсері8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь