Ежелгі Қытай легизмінің саяси құқықтық ілімі

ЖОСПАР
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
1 Ежелгі Қытай саяси құқықтық ілімдері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
2 Ежелгі Қытайдағы легизм мектебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .
КІРІСПЕ
Осыдан бес мың жыл бұрын қалыптасқан қытай өркениеті өзінің қол жеткізген табыстарымен ерекшеленеді. Атап айтқанда, бұл халықтың, адамзаттың рухани мәдениетіне, саясатқа, құқыққа да қосқан үлесі зор. Саясат, құқық, дін аяларында еңбек еткен ұлы қытайлықтардың есімдері қазіргі күнге дейін сақталып келе жатыр.
Әсіресе, ежелгі Қытай Жер шарында алғаш қалыптасқан саяси құқықтық ошақтарының біріне жатады. Осы елде б.з.д. VI – IV ғасырлар аралығында ең белгілі мектептер пайда болып, даму өрісін кеңейтеді.
Сол мектептердің біріне ежелгі Қытайдағы легизм мектебін жатқызамыз. Ежелгі Қытайдағы легизм идеялары б.з.д. IV ғасырларда жарық көрген. Легизм ілімінің және заңшылдар мектебінің негізін қалаған ол Шан облысының билеушісі болды. Шан Ян заңдар мен қатал жазаға сүйенген басқару жүйесін қолдады. Сол кездегі үлкен ықпалға ие болған конфуцизмді сынаған Шан Ян заң нормалары ғана елде тәртіп орната алады деп есептеді. Ел басқарудың негізгі әдісі ретінде қатал заңдарды жақтаған ол мемлекет пен адамдар арасындағы қатынастарды оңай
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Мухамедов М., Сатершинов Б., Сырымбетұлы Б. «Саяси – құқықтық ілімдер тарихы». Алматы. 2005 ж. – 340 б.
2. Алтай Ж. Қасқабек А. Мухамбетәли Қ. Философия тарихы. Оқулық – Алматы. 2006ж. – 312 б.
3. Жұмасұлтанова Ғ.Ә. «Саяси ілімдер тарихы». Қарағанды. 2011ж.– 144 б.
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ.....................................................................
........................................3
1 ... ... ... ... ... ... ... ... ТІЗІМІ.........................................
КІРІСПЕ
Осыдан бес мың жыл бұрын қалыптасқан қытай өркениеті өзінің қол
жеткізген ... ... Атап ... бұл ... ... ... саясатқа, құқыққа да қосқан ... ... ... дін ... ... ... ұлы қытайлықтардың есімдері
қазіргі күнге дейін сақталып келе жатыр.
Әсіресе, ежелгі Қытай Жер ... ... ... ... құқықтық
ошақтарының біріне жатады. Осы елде б.з.д. VI – IV ғасырлар аралығында ең
белгілі мектептер пайда болып, даму ... ... ... ... ... ... ... мектебін жатқызамыз.
Ежелгі Қытайдағы легизм идеялары б.з.д. IV ғасырларда жарық көрген. Легизм
ілімінің және ... ... ... ... ол Шан ... ... Шан Ян заңдар мен қатал жазаға сүйенген басқару жүйесін
қолдады. Сол кездегі ... ... ие ... ... ... Шан Ян ... ғана елде ... орната алады деп есептеді. Ел басқарудың негізгі
әдісі ретінде қатал заңдарды ... ол ... пен ... ... оңай ... ... айтты. Бұл «кімді кім жеңетіндігі»
туралы принципке негізделген таптар күресінің ... ... ... ... өз ... ... ... мемлекет әлсіз, ал өкімет
өз халқынан күштірек болса, армия күшті, әрі қуатты болады».
Шан ... ... ... ... ... ... көзқараста болу
оларды жазалау және күштеу шаралары арқылы қалаған тәртіпке көндіруге
болады деген тұжырымға ... ... ... ... ... ... ... – цзы / б.э.д. VI ғ. / негізін қалаған даосизм ежелгі Қытайдағы
ықпалды қоғамдық ... ... ... болып табылады. Оның көзқарастары Дао
дэ цзин шығармасында жазылған.
Даоны "аспандық ерік" ... ... ... ... ... Лао-цзы даоны "аспан билеушісі", тәуелсіз заттардың
табиғи жолы, табиғи заңдылығы ретіңде сипаттаиды. Дао аспан, ... ... ... ... Ол ... мейірімділікті және табиғи әділдікті
бейнелеп Даоға қатысты барлығы тең - деп, оны ... ... ... ... ... - ... ... яғни белсенді
әрекеттерден тартыну ұстанымын иеленеді. Даосизм бойынша барлық табиғи
еместер ... ... ... жасанды азаматтық бекітілу, заң
және т.б.) бұл- Даодан ... және ... ... ... және этикалық ілім тарихыңда Конфуций ілімі басты ... ... ... Оның ... ... оқушыларымен
құрастырылған "Лунь-Юй" (беседы и высказывания) кітабында жарық көрген.
Ұзақ ғасырлар бойы бұл кітап қытайлықтардың ... ... және ... ... ... ... Оны ... жатқа оқыды, үлкендер оның
мәртебесіне сәйкес отбасылық және саяси істерде қолдаңды.
Дәстүрлі көзқарасқа сүйеніп, ... ... ... ... концепциясын дамытты. Бұл тұжырымдама мемлекетті үлкен отбасы
ретінде қарастырды. Император билігі әке ... ... ... ... кішілері - үлкендерге бағынатын отбасы қатынасымен
сәйкестендірілді.
Конфуциймен бейнеленген ... - ... ... ... тең ... ... қара адамдар, қарапайым адамдар, төменгілер,
кішілер, қайырымды ерлерге, жақсыларға, жоғарыдағыларға, үлкендерге бағынуы
керек.
Осы ... ... ... ... ... қарапайым халық толығымен мемлекет билігіне араласудан шектетілді.
Басқарудың күштеусіз әдістерінің жақтаушысы болып, Конфуций ... және ... ... ... қайырымдылық бастауында
қалуға шақырды.
Конфуцийдің саяси этикасы ... ... ... және
жоғарыдағыларының арасындағы ішкі бейбітшілікке қол жеткізуге ... ... ... ... ... ол таза ... басқа байлық процесін және жергілікті ... ... жою ... ... ... ... пайда болған уақытынан кейін-ақ Қытай этика саяси
ілімінде ықпалды ағымға ... ал ... II ғ. ... ... идеология
болып белгіленіп, мемлекеттік дін орнын иеленді.
Моизмнің негізін салушы - Мо - цзы / 479 - 400 ж.ж. б э д / ... ... ... ... ... және жоғарғы биліктің халыққа
тиісілі деген идеясымен мемлекеттің ... ... ... - ... ... бірдей үлгісін іздестіруде" Мо - цзы ... ... ... ... ... алға ... Ертеде басқару және жаза
болған жоқ, әркімнің әділдік туралы өз түсінігі ... ... ... орын ... - деді ол. ... астындағы тәртіпсіздік жабайы адамдар
арасындағыдай болды. Адамдар бұл хаостың негізгі себебі - ... ... ... ... түсініп, адамдар ең жақсылық жасаушы және ақылды
аспанның ... ... оны ... ұлы" ... Тек ... ... ... аспан астында әділдіктің біріккен үлгісін құра ... сол ... ... ... ... - цзы ... негізгі орынды мемлекетті басқару процесінде қарапайым
халықтың мүддесін есепке алуды талап ету ... Оның ... - ... ... ... ... басқарудағы тәртіпсіздіктің тамыры,
деген таддауынан көрінеді.
2 Ежелгі Қытайдағы легизм мектебі
Легистер (заңгерлер). Ерте легизмнің ірі өкілі Шань Ян ... 390 — ... ... ұсынған реформалардың жобалары мен жарлықтары "Шань цзюнь
шу" трактатына ("Шань облысының ... ... ... ... ... Шан Ян есімімен белгілі Гунсунь Янның өзімен жазылған.
Бұл Қытайдың белгілі ... және ... ... ... бірі Циндік билеушілердің бірі - Сяо — гун (б.з.д. ... Шан ... ... болды.
Шан Ян заңға және қатаң жазаға негізделген басқаруды қолдады. Ол сол
уақытта кең таралған ... ... және ... ... ... ... ... ескі дәстүр мен ритуалды ұстанушылық) сынға
алды, Шан Ли айтуынша, осындай көзқарастарды ... ... ... және ... ... ... бірақ олар ескі заң шеңберінен шыққан
мәселелерді талдауға мүмкіндігі жоқ.
Легизм ілімі оның алдындағы ... ... ... болды.
Легистер саясатты дәстүрлі моральдық баяндаудан бас тартып, билікті атқару
техникасы ... ... ... Шань Ян осы қайта бағдарлануды жүзеге асыра
отырып, патриархалдық тәртіпті жоюға қол жеткізген ... ... ... мен ... қауымшылдардың ұмтылыстарын басшылыққа
алды. Саяси теориядан олар басқаларға қарағанда ізгілікті ақыл-өсиеттерді
аз күтті. ... ... ... мемлекеттік түрлендірулердің салыстыра
тексерілген бағдарламасы болатын.
Легизмнің ерекшеліктерін қоғамдық құбылыстарға тарихи көзқарастардың
элементтері құрады. Жаңа ... жеке ... ... ... ... ... қайшы келгендіктен, оның идеологтарына
дәстүрдің беделіне емес, әлеуметтік шарттардың ... ... ... тура ... ... ... қалпына келтіруге
шақырған достарға, конфуцийшілдерге және моистерге ... ... ... ... ... ... ... бақты.
Легистер қауымдық өзін-өзі басқаруды шектеу, отбасылық-рулық ... ... ... ... бағындыру қажет деп есептеді.
Шань Ян ... ... ... ... ... азаматтарды
мемлекеттік биліктің тікелей бақылауына қоюды көздейтін ... ... ... ... ... ... ... және т.б.) ұсынды. Бұл жобаларды жүзеге асыру ... ... ... ... ... мемлекет үшін біртұтас заңдар белгілеу ұсынылды. Басқа да ерте
легистер сияқты Шань Ян ... ... ... ... ... жоқ. ... ол қуғын-сүргін саясаты (қылмыстық заң) және ... ... деп ... пен ... ... ... Шань Ян ... бір-біріне қарсы тұруы деп қарады. Үлгілі мемлекетте әміршінің
билігі күшке арқа сүйейді және ешқандай заңға бағындырылмаған. Шань ... ... ... ... кепілдері туралы және т.б. ұғымдар
белгісіз. Заң, оның ойынша, ... ... ... ... террор болып
шығады. Тақсыр қызметінің жоғарғы мақсатын Шань Ян ... ... ... ... қабілетті күшті билік құру деп есептеді.
Легистік тұжырымдамаларды іс жүзінде қолдану қатыгездіктің ... ... ... ... ... үрейді сіңірумен және жаппай
сезіктенумен қатар жүрді. ... ... ... ... наразылықтарын
ескере отырып, Шань Янның ізбасарлары неғұрлым жексұрын жағдайлардан бас
тартып, легизмді моральдық мазмұнмен ... оны ... ... жақындастырды.
Б.з.д. II — I ғасырларда легизм идеясымен толықтырылған конфуцийшілдік
Қытайдың мемлекеттік діні ... ... ... ... ... кетеді. Даосизм буддизммен және жергілікті нанымдармен астарласып
магия белгілеріне ие бола бастайды жөне уақыт өте келе ... ... ... ... Конфуцийшілдік 1911 — 1913 жылдардағы Синхай
революциясына дейін императорлық Қытайдың ресми ілімі ... ... ... Шань Ян ... IV ғ.), ... ... б.д.д ... Легистер конфуцийшылдардың мемлекетті әдептілікке негізделген заңдарды
жүзеге асыру арқылы басқару керек деген пікірлеріне қарсы болып, керісінше,
мемлекетті тек қана ... ... ... ... себебі «мейірімділік
пен адамгершілік» — қылмысқа апаратын бірден-бір жол, ал шын ... ... ... ... деп уағыздайды. Сөйтіп, легистер ар-
ожданның орнына қорқынышты дәріптейді. Елде ... ... ... ... ... көп болу ... ... жазалау арқылы халық арасында үрей тудыру қажет.
3. Ұсақ қылмыс жасағандарды аямай жазалау керек, сонда олар үлкен қылмыс
жасамайтын болады.
4. ... ... ... ... ... ... Осы ... орындағанда ғана халық билеушінің айтқанын екі етпей орындайды
және керек болса, өлімге де ... ...... ... оның ...... деген ілімінің орнына легистер: «Мемлекет — өз алдына бір машина
сияқты құбылыс, билеуші — өзін ... ... да, ... да, ... ... ... деспот. Мемлекеттің негізгі мақсаттары:
1. Ұсақ патшалықтарды біріктіріп, Аспан аясыңдағы (Қытай) мемлекет құру;
2. Осы мемлекетке басқа халықтарды ... Осы ... ... ... қүштарлық теңелуі қажет. Мемлекеттің экономикалық ... ... ... ... егін ... болуы керек.
Мемлекеттегі қызмет орындары адамдардың жұмыс істеу қабілетіне қарай
бөлінуі тиіс».
Конфуцийшылдар мен легистердің арасындағы күрес көп ... ... ... ... де осы ... ... ... жақтаған немесе
қарсы шыққан саяси топтардың кездесетінін ескерткен артық болмас.
Мұрагерлік аристократияның билеуіне сын айтқан ... ... ... ... ... ... 479 - 400 жылдар) болды. Оның
ілімін, жолын қуушылар "Мо-цзы" ... ... ... ... баяндалған.
Моизм әлеуметтік жағдайы тұрақсыз, қарама-қайшылықты ұсақ меншік иелерінің
- ерікті жер ... ... ... ... ... шен иелерінің мүддесін білдірді. Бір ... ... ... ... ... және ... бір ... олардың сенім-
пікірлерін қабылдады, ал екінші жағынан - қоғамда белгілі бір ... ... ... төменгі топқа жақындауға тырысып бақты, жоғары
тектің артықшылықтарын өздеріне ... ... ... ... ... жайлаған болатын. Әлеуметтік төменгі топтың кейбір
түсініктерін қайта жаңғырта отырып, моистер ... ... ... мен ... принциптері бойынша иеленуді ... Олар ... ... ... ... ... ... дәлелдеді. Мемлекеттік
қызметке шығу тегіне қарамастан неғұрлым ақылды адамдарды ұсыну қажет. Олар
осы тұрғыдан мұрагерлік аристократтарда білім туа ... ... ойға ... және ... ... ... ... шектейтин
конфуцийшілдіктің ымырашылдық доктринасын да сынға ... ... көзі туа ... ... мен атап оқу ғана емес, қарапайым
халықтың өмірінен ... ... деп ... ... басқару оқытуды
қажет етпейді. Адамның мемлекеттік басқаруға қабілеті онын ... - ... ... ... ... қалауымен, іске
қажырлылығымен және т.б. анықталады.
Аталған көзқарасты Шан Яннан басқа да көптеген Фацзя мектебінің ықпалды
өкілдері ... ... ... Шэнь Бу -хай, Хань - Фэй және ... Фэй ( б.з.д. III ғ.) легистік доктрина шегінде заңның басқару
өнерімен толықтыруын ... Бұл мәні ... ... құралы ретінде тек
қана ауыр жазаның болу кемшілігін мойыңдау. Осыдан оның легстер Шан ... ... Ол заң мен ... ... тым ... талқыламаған.
Б.з.д. II г. Ежелгі Қытайдағы ресми мемлекеттік идеология легизм ... ... ... ... ... ... ... құқықтық
түсінік концепцияларының идеялары, теориялық симбиоздары Қытайдың мемлекет
және құқығының даму тарихында маңызды рөл ойнады.
Сонымен ежелгі ... ... ... ерекшеліктері:
1. Рационалдылық, діннің шамалы түрдегі ықпалы
2. Этникалық өлшем. Саяси мәселелер этиа ... ... таып ... ... ... ықпал етуі.
4. Саясатқа қосылған адамның әлемі, табиғат әлемінен бөлінбей зерттелінеді.
5. Ұйымдардың әлеуметтік формаларының ... ... ... ... ... ... ойлары практикадан теорияға қарай бағытта дамыды.
Ежелгі Қытай саяси ойларының генезисі:
1. ... ... мен ... ... ... Мысалы, Чжоу династиясы аспан мандаты идеясы – Тянь минді
тудырды.
2. Белсенді түрде билік жүргізу ... мен ... ... ... ... ... ... принциптерін деген көзқарастар өзгеріп отырды. Мысалы,
гегемондар институттарының құрылуы – Ба, және ... ... ... ... а) ... билік; б) Ба-дао-зорлық негізіндегі
билік;
ҚОРЫТЫНДЫ
Қорытындылай келе, Ежелгі Қытайдағы ... ... ... IV ... ... ... ... және заңшылдар мектебінің негізін қалаған ол
Шан облысының билеушісі болды. Шан Ян ... мен ... ... ... ... қолдады. Сол кездегі үлкен ықпалға ие болған конфуцизмді
сынаған Шан Ян заң ... ғана елде ... ... ... деп ... ... негізгі әдісі ретінде қатал заңдарды жақтаған ол мемлекет пен
адамдар арасындағы қатынастарды оңай ... ... ... ... кім ... ... ... негізделген таптар күресінің
қатынастарын көрсетті ... ... ... ... ... ... ұстанымы мемлекеттік билік пен халық арасындағы өзара ... ... Бұл ... қатынастар антагонистік сипатта: «халық
өз билеушілерінен күшті болса- мемлекет әлсіз, ал ... өз ... ... - ... ... ... ерекшеліктерін қоғамдық құбылыстарға тарихи көзқарастардың
элементтері құрады. Жаңа аристократияның жекеменшіктік мүдделері ... ... ... ... ... оның ... ... емес, әлеуметтік шарттардың бұрынғымен салыстырғандағы
өзгерістеріне шағынуына тура келді. Ежелгі тәртіптерді қалпына ... ... ... және ... ... легистер ескіге
қайта оралудың мүмкін еместігін дәлелдеп бақты.
Легистік тұжырымдамаларды іс ... ... ... ... санасына әмірші алдында жаппай үрейді сіңірумен және жаппай
сезіктенумен қатар ... ... ... ... ... наразылықтарын
ескере отырып, Шань Янның ізбасарлары неғұрлым жексұрын ... ... ... ... ... толықтырып, оны даосизммен немесе
конфуцийшілдікпен жақьіндастырды. Б.з.д. II — I ғасырларда легизм идеясымен
толықтырылған конфуцийшілдік ... ... діні ... ... мектебі біртіндеп келмеске кетеді. Даосизм ... ... ... астарласып магия белгілеріне ие бола бастайды жөне
уақыт өте келе саяси идеологияның дамуына ықпалын жоғалтады. Конфуцийшілдік
1911 — 1913 ... ... ... ... ... ... ... болып келді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Мухамедов М., Сатершинов Б., Сырымбетұлы Б. ...... ... ... 2005 ж. – 340 ... ... Ж. ... А. Мухамбетәли Қ. Философия тарихы. Оқулық – ... – 312 ... ... Ғ.Ә. ... ... тарихы». Қарағанды. 2011ж.– 144 б.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Экономика ілімдерінің тарихы249 бет
Абай, Шәкәрім мұрасындағы рухани тұтастық немесе жантану ілімі жайында7 бет
Ар түзейтін бір ғылым табылмаса4 бет
Аристотель туралы5 бет
Бахай ілімінің негізін қалаушы – «Баб» лақап атымен танымал Сейид Әли Мұхаммед19 бет
Даосизм ілімі7 бет
Ежелгі Шығыс философиясының ерекшелігі3 бет
Конфуций13 бет
Конфуций діні11 бет
Конфуцийлік-даосистік мәдениет19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь