АҚАЖ (ЗАГС) бөлімінің құжат айналымын автоматтандыру

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 5

1. Автоматтандырылған ақпараттық жүйені құру ... ... ... .. 7
1.1 Деректер қорын басқару жүйесі ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 7
1.2 Мәліметтер қорын жобалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 24
1.3 Delphi визуалды бағдарламалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... 31
1.4 Логикалық және физикалық модельдер ... ... ... ... ... . 48

2. АХАЖ автоматтандырылған жұмыс орны ... ... ... ... ... .. 56
2.1 BDE технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 56
2.2 Автоматтандырылған ақпараттық жүйелерде ADO технологиясы ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
59
2.3 Delphi.SQL сұранысын құру ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 71
2.4 Бағдарламалық комплексті сипаттау ... ... ... ... .. 79

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 82

Пайдаланылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 83

Қосымшалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... . 84
КІРІСПЕ

Өндірісте, ауыл шаруашылығы мен оқу орындарында, коммерциялық мекемелерде, үлкен көлемдi мәлiметтермен жұмыс iстейдi. Яғни, түрлі берілгендерді дайындау, оларды өндеу, сақтау жиі кездеседі. Осы кезде компьютер технологиясын қолдана отырып сол обьектiлердiң мәлiметтерiн басқаратын бағдарлама түзуге болады. Қазiргi кезде үлкен көлемдi мәлiметтердi сақтауға және оларды өңдеуге арналған мәлiметтер базасының түрлерi өте көп. Олардың әрбiреуiнiң түрлi объектiлермен жұмыс iстеу ерекшелiктерiне, қолданушыға ұсынатын қызмет түрiнiң өзгешелiгiне қарамастан, оларда ортақ ұғымдар кешенi қалыптасқан. Сондықтан бiзге бiр ғана мәлiметтер базасын басқару жүйесiн қарастырсақ жеткiлiктi.
ХХ ғасырдың соңғы үш он жылдығы білім көлемінің және қоғамда айналымдағы ақпарат ағындарының бұрын болып көрмеген өсімімен сипатталады. Бұл күндері бұл ағындардың қуаты мен динамикасы соншалықты, оларды адам баласы қазіргі информатика құралдары мен жаңа жоғары тиімді ақпараттық технологияларды пайдаланған жағдайда ғана меңгере алады.
Қазіргі ғылыми-техникалық даму кезеңінде инженерлі, экономикалық, басқару, ғылыми және басқа түрлі есептерді тиімді түрде шешу мен медициналық диагноз қою т.б. зерттеу нәтижелерін жоғары дәлдікпен алуды электронды-есептеуіш мәшинелерсіз (ЭЕМ-сіз) ұйымдастыру мүмкін емес. Осы себепті орта және жоғары білімді мамандар өз білімін ЭЕМ-ді тиімді пайдалану әдістерімен кеңінен үйлестіре алатын болуы тиіс. Бұл олардың келешек жұмысында ЭЕМ-мен жұмыс істеуді күнделікті дағдыға айналдыруы үшін де қажет.
Бізді қоршаған ортада әрқашан қозғалыста болатын ақпараттар жиындары өте үлкен. Уақыт өтуімен олар арту тенденциясына ие. Сондықтан кез келген үлкен немесе кіші ұйымдарда нәтижелі жұмыстарды қамтамасыз ететін мәліметтерді басқару мәселесі туады. ...
Пайдаланылған әдебиеттер

1. Фленов М.В. Программирование в Delphi глазами хакера +CD, Москва.
2. Культин Н.Б. Самоучитель Основы программирования в Delphi 7
3. Хармон Руководство разработчика баз данных в Delphi/Kylix.
4. Роберт Делросси VB2D - конвертор с Visual Basic на Delphi
5. Г. В. Галисеев "Программирование в среде Delphi 8 for . NET.
6. Бьерн Страуструп Язык программирования C++ Специальное издание.
7. Д.Чепмен, Вильямс Разработка защищенных приложений в среде Visual Basic., 2000.
8. Э.Хармон, Вильямс Разработка СОМ-приложений в среде Delphi 5, 2000.
9. В. Фаронов Программирование баз данных в Delphi 7. Учебный курс : Издательство "Питер"В. Mіcrosoft Access 2003. Самоучитель.
10. Mіcrosoft Access 97 в подлиннике. Том 1; Дженнингс Роджер
11. Mіcrosoft Access 97 в подлиннике. Том 2; Дженнингс Роджер
12. Access. Ответы; Кэмпбелл Мэри
13. Access 97 (русифицированная версия);Пасько Виктор
14. Камардинов А. Delphi 5, Алматы, “Ата-мура”, 2002.
15. www.google.kz
16. www.yandex.ru
17. www.bankreferatov.ru
18. www.refer.kz
19. www.kais.kz
20. www.alser.kz
        
        |МАЗМҰНЫ                                                                  |
| ... 5 ... | |
| | ... ... ақпараттық жүйені құру.............. |7 |
|1.1 ... ... ... |7 |
| ... | ... ... қорын |24 |
| ... | ... |Delphi ... |31 |
| ... | ... ... және физикалық модельдер ............……... |48 |
| | | ... АХАЖ ... ... ... |56 ... |BDE |56 |
| ... |
| ... | ... ... ... ... ADO | |
| ... |
| |................. | ... ... ... |71 |
| ... | ... ... комплексті сипаттау ……………… |79 |
| | | ... |82 ... ... | |
| | ... ... тізімі |83 ... | |
| | ... ... |84 ... ...... ...... ...... жүйелер
ДҚ – Деректер қоры
МБ – Мәліметтер базасы
МҚБЖ – Мәліметтер қорын басқару жүйесі
ОЖ – Операциялық жүйе
МҚ – Мәліметтер қоры
ДК – Дербес ... ... хал ... ... ауыл ... мен оқу ... ... үлкен көлемдi мәлiметтермен ... ... ... ... ... ... ... сақтау жиі кездеседі. Осы кезде
компьютер ... ... ... сол обьектiлердiң мәлiметтерiн
басқаратын бағдарлама ... ... ... ... ... ... сақтауға және оларды өңдеуге арналған ... ... өте көп. ... ... ... объектiлермен жұмыс iстеу
ерекшелiктерiне, қолданушыға ... ... ... ... оларда ортақ ұғымдар кешенi қалыптасқан. Сондықтан бiзге бiр
ғана мәлiметтер ... ... ... ... ... ғасырдың соңғы үш он жылдығы білім көлемінің және ... ... ... ... ... ... ... сипатталады.
Бұл күндері бұл ағындардың қуаты мен динамикасы соншалықты, оларды адам
баласы қазіргі ... ... мен жаңа ... ... ... пайдаланған жағдайда ғана меңгере алады.
Қазіргі ғылыми-техникалық даму ... ... ... ... және ... ... есептерді тиімді түрде шешу мен
медициналық диагноз қою т.б. ... ... ... ... ... мәшинелерсіз (ЭЕМ-сіз) ұйымдастыру мүмкін емес. Осы
себепті орта және жоғары білімді ... өз ... ... ... әдістерімен кеңінен үйлестіре алатын болуы тиіс. Бұл ... ... ... ... ... ... ... айналдыруы үшін
де қажет.
Бізді қоршаған ортада әрқашан қозғалыста болатын ақпараттар жиындары
өте ... ... ... олар арту ... ие. ... кез келген
үлкен немесе кіші ... ... ... ... ететін
мәліметтерді басқару мәселесі туады. Кейбір ұйымдар бұл үшін ... ... ... бірақ көпшілік ұйымдар компьтерленген
мүмкіншіліктерін жоғары ... ... ... ... ... ұйымдары, өнеркәсіптер, сауда-саттық және т.б. ұйымдар мәліметтер
қорынсыз жұмыс істеуі өте ... ... ... ... ... жүйелік құрылғылардың дамуынан басқа, мәліметтерді тасымалдау
құралдары, жады үшін адам мен ЭЕМ ... ... ... ... оқу ... ... мәліметтерді модификациялауда ... қосу ... ... ... негізінде шешім қабылдау
үшін мүмкіншіліктер туғызуы керек. Бұл функцияларды ... ... ... ... ... ... мамандандырылған құрал енгізілген.
Қазіргі заманғы МҚБЖ (Мәліметтер қорын басқару ... - ... ... бір ... ... ... бір ... ішінде
жұмыс істеуіне бағытталған мәліметтер қорын басқарудың көп қолданушылар
жүйесі.
Ақпараттандыру ... ... ... ... әлеуметтік
экономикалық дамуына ақпарат пен жаңа ақпараттық ... ... ... ... ... Осы ... екі ... түсінігін анықтау мәселесі туады -
информациялық ұқыптылық және компьютерлік ... Бұл екі ... ... ... ... ... ... арнасы кеңірек, ... қай ... және ... ... ... біле ... табу ... ғана емес, сонымен қатар, ол ... ... ол ... ... ... оны ... пайдалануға
болады және ең бастысы белгілі бір жағдайда ол ... табу ... ... қоса ... деген мәселелер туралы нақты біле алады. Ал мұндай ой
еңбегі тек ... ... ғана ... ... ... да ... етеді.
Екінші жағынан, әрбір қоғамның ақпараттандыру деңгейі информация ... ... ... ... ... да, жан - ... ... компьютерлік сауатты мамандар дайындау қазіргі заманның үлкен
қажеттілігі болып отыр.
Диплом жұмысының ... ... ... АХАЖ ... әлі ... қағаз жүзінде іске асырады, сондықтан АХАЖ ... ... ... үшін ... бағдарлама құрылды, бұл
бағдарлама қызмет көрсетуді барынша автоматтандырады, сонымен қатар қызмет
көрсету бағдарламаларының ... ... ... ... Жаңа ақпараттық
технологияны дамыту Елбасымыздың қойып отырған талаптарының бірі ... Осы ... ... АХАЖ ... ... оның әрі қарай дамуына өз септігін тигізуі сөзсіз.
Диплом жұмысының мақсаты ... АХАЖ ... ... ... ... ... ... құрылымы:
Диломдық жұмыс екі тараудан тұрады. ... ... ... ... Ол ... ... жүйені құру» деп аталады. 1-ші
тарау 4 ... ... ... ... ... ... ... жобалау, Delphi визуалды бағдарламалау, ... және ... ... ... ... ... сипаты, бағдарлама бөлімі
беріледі. Бұл тарау АХАЖ автоматтандырылған жұмыс орны деп ... Ол ... ... ... BDE технологиясы, Автоматтандырылған ақпараттық
жүйелерде ADO технологиясы, ... ... құру және ... сипаттау
Сонан соң қорытынды, әдебиеттер тізімі және қосымшалар беріледі.
І. Автоматтандырылған ақпараттық ... ... ... ... ... ... жүйелер бастапқы күйде тұрақты бар ақпаратты ... және ... ... ... құрылымы өте күрделі,
бірақ деректер құрылымы әртүрлі ақпараттық ... ... ... ... ... көп ... ... Бастапқы кезеңде қолданылатын есептеу
техникасының ақпаратты басқару үшін деректер құрылымының мәселелері ... ... жеке ... ... жүйелерге (программа кітапханасы)
қажетті қалпына келтірулер жүргізілді, ... ... ... жасалынатын және т.б. Бірақ ақпараттық жүйелер күрделі ... ... ... бұл ... ... жеке ... ... жүйенің маңызды бір бөлігі болып табылады және практика ... ... ... ... ... ... көз ... қарай,
күрделі құрылымды деректерді басқаруға жауапты ақпараттық жүйенің жалпы
бөлігін ерекшелеп және жалпылай көрсетуге тырысқанымыз ДҚБЖ ... ... ... ... ... болды, базалық файлдық жүйе ... ... ... ... ... программалардың кітапханасыз
болмауға мүмкін емес.
Деректер келісімі түсінігі деректер қорының кілттік түсінігі ... ... егер ... жүйе ... қарапайым, біздің
мысалдағы сияқты) бірнеше файлда келісілген ақпаратты ... ... ... ... ұстайды деп те айтуға болады. Егер деректерді ... ... ... олардың келісімін қамтамасыз етіп, бірнеше файлмен
жұмыс істеуге мүмкіндік берсе, онда оны деректер қорын басқару ... ... ... ... ... ... ... талабы функцияның
кітапханасынан тыс бола ... ... ... ... ... жеке ... мен ... болуы керек.
Бірінші өркендеген файлдық жүйе 360 сериясы үшін IBM фирмасымен
құрылған. Қазіргі уақытта ол ... біз оны ... ... бұл ... таза ... ... индексті-тізбектелген файлдар
ұсталынған, ал үлестіру көп ... ... ... болған дискілік
құралдарды басқарудың бақылаушыларна сүйенді. OS/360-тағы файл ... ... ... ... ... оған кез ... сыртқы
құрылғылармен қоса сыртқы объект сәйкес келді, бірақ пайдаланушы деңгейінде
жұмыс ... ... ... ... ... конструкциялар қатары
талап етілді. Осының бәрі ... ... IBM ... қолдану
арқылы өткен, ортаңғы және жоғары буындағы программисттерге белгілі.
Жақсы тәсіл іздеудің ... ... және ... ... күрт
өсуі, 60 жылдардың басында «Деректер қорын басқару жүйелері» (ДҚБЖ) ... ... ... ... құруға әкеліп соқты. ДҚБЖ жалпы
ерекшелігі – оның деректердің өзін енгізу және сақтау ғана ... ... оның ... ... ... бар. ДҚБЖ ... болатын
және онда сақталынатын деректер жазбасымен қамсыздандырылған файлдарды,
деректер банккі деп атады, содан соң "Деректер қоры" ... кез ... ... ... ... ... беру
қажет, олардың білгісі келмейді:
• деректер жадысында орналасуы және оның сипаттамасы жөнінде;
• сұраныс деректерін іздеу механизмі жөнінде;
• көп пайдаланушылармен ... ... бір ... бір ... ... кезінде пайда болған мәселелер жөнінде;
• рұқсат ... ... және ... ... емес ... ... қамтамасыз ету тәсілдері жөнінде;
• деректер қорын актуальды күйде ұстау және ДҚБЖ басқа функциялары
жөнінде.
ДҚБЖ осы ... ... ... кезінде деректердің әртүрлі
сипаттамасын қолдану қажет. Мұндай жазбаларды қалай құру керек? Расында,
деректер қорының ... ... ... ... ... керек және оған
жеке пайдаланушылар талабын қою (деректер қоры құрылатын ұйым ... Бұл ... ... ... ... кетеміз, жобалау адамға
тапсырылады (топ тұлғасына) – деректер қорының әкімшілігіне (ДҚӘ). Ұйымның
арнайы ... ... сол ... ... қорын пайдаланушысы және
деректерді өңдеуші машинамен таныс болуы керек. Пайдаланушы ... ... ... қоры құрамын біріктіре отырып, ДҚӘ алғашқыда
құрылатын деректер қорын формальды емес ... ... Бұл ... қоры ... ... ... түсінікті нақты тілдерді,
математикалық формулаларды, кестелерді, графика және ... ... ... ... ... ... деп атайды.
Сурет 1.1. - Деректер моделінің деңгейі
Мұндай адамға-бағытталған модель толығымен деректерді сақтау ортасының
физикалық ... ... ... ... орта ЭЕМ ... адам ... келеді. Сондықтан инфологиялық модель өзгерісті талап етпегенге
дейін өзгермеу керек, бұл ... ... сала ... ... 2 - ... ... ... компьютерлі-бағдарланған болып келеді. ДҚБЖ
көмегімен, олардың физикалық орналасуына қарамай, ... ... аты ... ... ... қатынауға мүмкіндік
береді. Керекті деректер ДҚБЖ сыртқы еске сақтау құрылғыларымен ... ... ... ізделінеді. Көрсетілген қатынау нақты ДҚБЖ
көмегімен іске ... онда ... осы ДҚБЖ ... ... сипатталу керек. Деректердің инфологиялық моделі бойынша ... ... ... деректердің даталогиялық моделі деп атайды.
Үшдеңгейлі архитектура (инфологиялық, даталогиялық және ... ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге
мүмкіндік береді. ДҚӘ қажет ... ... ... ... басқа
ақпаратты жеткізгіштерге жазады және (немесе) деректердің физикалық моделін
өзгертіп, оның физикалық құрылымын қайта ұйымдастырады. ДҚӘ ... ... кез ... ... ... егер ... болса
датологиялық модельді. Физикалық және даталогиялық модельдің көрсетілген
өзгертулері жүйенің пайдаланушыларымен ... ... үшін ... мүмкін), сол сияқты жаңа пайдаланушыларда белгіленбейді. Сонымен
қатар, деректер ... бар ... ... деректер қорының
жүйесін өркендеу мүмкіндігін қамтамасыз етеді.
Мәліметтер қоры туралы түсінік 60 жылдардың ... ... ... ... ... өңдеу саласында мәліметтер файлы және мәліметтер
жиыны жайлы айтылатын болған. ЭЕМ-нің ... ... ... болғанға дейін
(олардың алғашқылары 1965ж. орнатылды) ... ... ... тек ... ... ғана шектелген
болатын. Мәліметтер қорын ұйымдастыруды ... ... ... ... ... бұл ... ... жасалды, яғни
мәліметтер тізбектелген файлдар ретінде магниттік лентаға ... ... жоқ ... Егер мәліметтерді ұйымдастыру немесе
еске сақтау құрылғылары ... ... ... ... ... керек болды, оларды қайта компиляциялап, қою қажет
болады. ... ... ... ... жаңа файл құру ... болатын. Бұрынғы
файл бастапқы файл ретінде сақталып тұратын. Бұрынғы нұсқасы сақталатын,
кейде одан бұрынғы ... да ... ... файл бір ... ... ... бағдарламалар үшін де сол ... ... ... ... ... ... сондықтан да, бір мәліметті
пайдаланып, бірнеше файлдар ... ... ... жүйеде артық
мәлімет пайда болды, бір мәліметі бар ... ... көп ... мәліметтерге өз бетінше рұқсаты бар файлдар қолданылды, ал ол
файлды біртіндеп қарап шығудың орнына, ... ... ... ... рұқсат берді. Жазбаларды адрестеу әдісін бағдарламаны
жазу барысында қолданбалы бағдарламашы қамтамасыз етеді. Егер есте ... ... ... ... ... ... өзгеріс
енгізу қажет болды. Ал іс жүзінде есте ... ... ... ... Жаңа технология бір бит ақпаратты сақтау шығындарының барынша
азаюына әкелді, ал қазіргі ... ... ... бұрынғы кезде
қолданылған есте сақтау құрылғыларының көлемінен әлде қайда үлкен.
Екінші кезең (60 жылдардың ... ... ... ... ... олар ... құрылғылардың ... ... ... ... әсер ... шек ... қабылдады. Бағдарламалық қамтамасыздандыру тіпті ... ... ... ... ... орын ауыстыру
мүмкіндігін береді, тек оның ... ... ... немесе
жазбалардың іші өзгермеген шарты болса. Осы кезеңге сәйкес мәліметті ... ... ... ... ... ... тек бір бағдарламаға
немесе бір-бірімен өте тығыз байланысқан бағдарламаларға негізделген.
Коммерциялық мәліметтерді өңдеудің дамунан ... ... ... ... ... ... аппараттық тәсілдердің
өзеруінен және ... ... ... ... ... сақталған
мәліметтреге жаңа өрістер және жаңа байланыстарды қосуда тәуелсіз ету
болды.
Бізге ... қоры ... ... ... ретінде белгілі.
Мәліметтер базасына жаңа жазбалар ... ал бар ... ... ... ... Мәліметтер қорының құрылымы тіпті оған жаңа
сұраныстар келіп осылған ... да, оның ... ... және ... ... ... ... Қолданушылар талаптарын және
мәліметтерге сұраныс типтерін өзгертеді.
Мәліметтер базасының ... ... ... ... емес ... ... ... мәліметтер элементтері және
оларды сақтау әдістері үздіксіз өзгереді. Егер ... ... ... ... құрылымның әрқашан өзгермеу ... ... ... онда ол ... құрылымының өзгерген жағдайында
бағдарламашылардың жаңа ... іске ... ... оны өзгертуге
көп уақыт жоғалтады.
Бір жағдайда мәлімет немесе жазба элементінің аты ғана ... ... ... ... ... ... бар болғанында) ол
осы мәлімет элементі бар ... ... ... және ... хабарлау керек. Бағдарламалық ... ... ... ... ... ... ... (өрістер) байланысқан
жағдайында ғана жаңа мәлімет элементтерінің жазбаларға ... ... ... ... ... Бұл қиын ... ... көп әкеледі. Бірақ жақсы мәліметтер ... ... ... қиын ... қиыншылықтардан құтқарады. Шын ... ... ... тәуелсіз қолданбалы бағдарламашы өзінің ... ... ... қарапайым құрылымды файлды көз алдына елестету
керек.
Мәліметтер қорының бағдарламалық қамтамасыздандырылуының 3 ... ... ... ... ... ... ... құрылымын
нақты құрылғыға сақтады және керісінше.
Бағдарламалық ... ... ... ... файл ... ұйымдасуын білуі керек. Бұл жағдайда ол
мәліметтердің машиналық адресін беруі мүмкін. Егер мәліметтер тәуелсіздігі
жоқ ... онда ... ... жазбаның нақты физикалық
форматын ... ... Ең ... ... өз ... ... ... шарт.
Қолданбалы бағдарламашының логикалық жазбаларға немесе логикалық
жазбаның элементіне ... ... ... обращения 65754.
Првязка деп мәліметтердің физикалық көрінісінің бағдарламамен ... ... осы ... ... ... ... орындалғаннан
кейін бағдарлама физикалық мәліметерден тәуелсіз болмайды.
Сонымен үшінші кезеңде:
▪ түрлі логикалық файлдар бір физикалық ... ... Бір ... ... бағдарлама талаптарына жауап бере алатын
түрлі бағдарламамен, түрлі жолдармен жүзеге асырылды.
▪ Бағдарламалық қамтамасыздандыруда ... ... ... ... ... ... бағдарламаларға мәліметтер элементі жалпы болып табылды.
▪ Мәліметтердің физикалық ... ... ... ... Оны ... ... ... мәліметтер қорының тиімділігін арттыру мақсатында
өзгертуге болатын болды.
▪ Мәліметтер өрістермен немесе топтар деңгейінде адрестеледі.
▪ Мәліметтер қорын басқару деңгейінде адрестеледі.
Алғашқы ... ... ... ... ... ... ... тағы да қосымша тәуелсіз мәліметтер деңгейі керек
екені анықталды. Мәліметтердің жалпы логикалық ... ... ... ал мәліметтер қоры көбейген сайын ол міндетті түрде өзгереді.
Сондықтан да, ... ... ... ... тек ... логикалық құрылымының ғана өзгеруін
қамтамасыздадыру ... ... ... ... ... ... өзгеруі оның бар болуының формасын құрайды, яғни бұл құрылым
әрқашан дамуда болады. Сондықтан да мәліметтер ... екі ... ... ... ... және физикалық тәуелсіздігі деп
атайды.
Мәліметтердің логикалық тәуелсіздігі мәліметтердің ... ... ... ... ... бағдаламалар өзгеріссіз
қалатындығын білдіреді. (өзгеріс, ... ... ... ... ... ... ... дегенді білдірмеуі тиіс)
Мәліметтердің физикалық тәуелсіздігі мәліметтердің ұйымдасуы және
физикалық орналасуының өзгеруі оның ... ... ... ... ... ... керектігін білдіреді.
Төртінші кезең мәліметтердің логикалық және ... ... ... мәліметтердің логикалық құрылымы оның мәліметтердің
физикалық ... және ... ... ... ... ... ... бағдарламалық қамтамасыздандыру негізінен
қолданбалы бағдарламашының мәліметтер жайлы ... ... ... ... ал ... соң ... сипатты мәліметтердің
физикалық сипатына ... ... ... ... ... мәліметтер қорын қолдануда
және жетілуінде істелген жұмысты еш өңдеусіз өзгертуге максимум бостандық
береді.
▪ Мәліметтер қоры көп ... ... ... ... ... әдіс, оған бақылау
функциясын және мәліметтер бүтіндігін қамтамасыз етуді ... ... ... қауіпсіздігін және бүтіндігін, құпия ... ... ... қамтамасыз етілген.
▪ Кейбір жүйелерде мәліметтер қорында жылдам мәліметтерді іздеуді
жүзеге асыратын инверторланған ... ... ... қоры ... ... ... ақпараттық сауалдарға жауап
бере алатындай етіп ... ... орын ... ... ...... ... техникаларымен жұмыс
істейтін, бірақ бағдарламалаумен ... ... ... бұл ... ... ... көптеген мәселелерді
өздері бағдарламаламай-ақ шешу мүмкіндігі сондай-ақ ... ... ... ... ... ... ... бар болғандығы
қызықтырады. Access-тің тағы бір артықшылығы –жергілікті желіні қолданудағы
мүмкіндіктер .
Windows жүйесінің элементтерімен таныс кез ... ... ... оқып ... және оны қолданып, БҚ-мен жұмыс
істеуіне мүмкіндігі бар. Өйткені, Access ... ... ... Windows ... негізделген, оның обьектілері терезе түрінде
ашылады.
Access-ті басқарудың әр түрлі тәсілдері бар: мәзір жүйесі, ... ... ... ... ... және ... ... Бұлардың көбі бір команданы қайталауы мүмкін, сондықтан олардың
бәрін бірдей қолданудың қажеті жоқ. ... ең ... мен ... ... мәзірді керек уақытында ... оң ... басу ... кез ... обьектіге байланысты қандай операциялар
жасауға болатындығы да көрінеді.
Аccess ... бірі оның ... ... өте ... қана мәліметтер базасын ғана жасап қоймай, ... ... ... бар
жабдықтарды қолдану арқылы бағдарламалық қабықшаларда жасауға мүмкіндік
береді.
Басқа МҚБЖ –не ... Аccess ... ... бір файлда
сақтайды. Бірақ ондағы мәліметтерді әр ... ... ... Бұл ... тек қана ... ақпарат қана жатпайды,
сонымен қатар мәліметтер базасының басқада ... ... ... ... ... үшін Аccess ... ... ұсынады.
Олар қолданушының орнына негізгі ... ... ... ... құтылуға көмектесіп қолданушының жұмысын
жеңілдетеді. Аccess - те ... МБ құру үшін және ... ... ... бір ... рұқсат алуы бір деңгейлі жергілікті желіде
немесе ... ... бар ... ... Желі ... ... ... үшін ақпараттық және бағдарламалық қолдау көрсетеді.
Аccess әр түрлі қолданушылар ... ... ... ... ... Аccess ... ... МББЖ болмағандықтан, көп
қолданушылық жұмысты қамтамасыз ету мүмкіндігі біраз шектеулі.Мәліметтердің
біртұтастылығын ... ... Аccess тек қана ... ... ... ... Онда триггерлер және ... ... ... ... ... жағына келетін болсақ Аccess –тің сенімді ... жоқ. ... ... әдістеріне МБ пороль ... ... ... ... алып ... ... үшін қиындық туғызбайды.
Алайда, Аccess белгілі кемшіліктеріне қарамастан бір ... да бар. ... ол кең ... Microsoft фирмасының
өнімі болғандықтан оны жиі қолданады. өйткені бұл ... ... мен ... ... көптеген қолданушылар
пайдаланады. Аccess бағдарламасы Windows операциялық ... ... ... Және ... ... жаңа өзгерістер енгізіліп отырады.
Жалпы алғанда Аccess аз ғана ақыға үлкен ... ... ... ... ... ... ... Ол
қосымша мүмкіндіктерінің көптігінен байқалады. Сонымен қатар жетілген
анықтамасы мен ... ... ие. Бұл ... МБ - ын ... ... одан ... ... алуды жеңілдетеді.
Бағдарлама жазбайтын қолданушының қарамағына Аccess әр алуан диалогты
жабдықтар ұсынады. Соның арқасында ол SQL ... ... ... – ақ немемсе VBA модульдер мен макростар ... ... – ақ ... ... ... ... Аccess ... импорттау және экспорттау мүмкіндіктеріне ие.
ACCESS-ті іске қосу
ACCESS-ті іске қосу үшін Windows ... ... Іске қосу – ... ... Access. Access ... ... ... терзе шығады. Бұл
терезеде Access қолданушыға үш нұсқаның бірін таңдауды ұсынады: Жаңа БҚ-ын
құру; Шеберді іске қосу; ... бар ... ... ... ... қоры.
Адамның қызметі немесе жеке басы жұмыстарында әр ... ... ... және ... ... ... да бір ... түрімен
байланыста болатын берілгендермен жұмыс ... тура ... ... ... ... бір ... келтіру) үшін арнайы
білім мен ұйымдастыру дағдысы ... ...... ең ... ... ... ең көп тараған құралы берілгендер қоры болып табылады. БҚ – берілген
құрылымдағы информациялардан тұратын арнайы форматтағы ... БҚ ... ... ... ... ... адрестері жол мен бағанның қиылысуымен анықталады. БҚ – да
бағандарды - өрістер деп, ал ... ... деп ... Өрістер БҚ –ның
құрылымын, ал жазбалар ондағы информацияларды құрайды.
БҚ- ын жобалау кезеңдері
Алдына қойылған мәселені шешу мақсатында қолданушы қандайда бір ... ... ... ол ... жұмысын төмендегі ... ... ... керек.
1.БҚ-ын құрудың негізін анықтау. Бұл кезеңде БҚ-ын құру мақсаты, оның
негізгі функциялары және онда ... ... ... ... ... ... ... анықтау. Кестелерді жобалау кезінде
олардың құрылымдарын алдымен қағазға жасаған ыңғайлы. Сондай-ақ, оларды
жобалау кезінде ... ... ... қажет: информация кестеде және
кестелер арасында да қайталанбауы керек; ... ... тек бір ... сай ... ... ... ... өрістерді анықтау. Кестедегі әрбір өріс оның
тақырыбына сәйкес ... жеке ... ... ... ... ... ... әрбір өріс кестенің тақырыбымен байланысты болуы ... ... ... болатын берілгендерді енгізудің қажеті жоқ;
кестеде барлық қажетті информация қамтылуы ... ... ең ... ... жіктеленуі қажет (мысалы, адамның аты-жөні «аты» және
«фамилиясы» деп екі өріске бөліп жазу).
4.Әрбір өріске ... жеке мән ... Әр ... ... байланыстыру үшін, әрбір кестедегі жазбаның өзіндік жеке
мәнін бере ... өріс ... ... ... болуы тиіс. Мұндай өріс
немесе өрістер жиынтығын ... кілт деп ... ... ... ... ... ... олардың кілттік өрістері анықталған соң әр түрлі ... ... ... ... ... Ол үшін ... байланыстарды анықтау керек.
6.БҚ құрылымын жаңарту. Кестелер, өрістер және ... ... соң, ... ... ... тексеріп, оның ескерілмеген жайларын
анықтау керек. Мұны кестелерді берілгендермен толтырмай тұрып орындаған
жөн. БҚ-ын ... ... ... бірнеше жазбалармен толтырып, олардың
арасындағы байланыстарды бақылап, БҚ құрылымының ... ... ... көз ... ... Кері ... оның ... жаңартуға тура
келеді.
7.Берілгендерді толтыру және БҚ-ның басқа объектілерін құру ... ... ... талапқа сай болса, онда ... ... ... және де ... ... формалар, есептер
және макростар мен модульдер құруға болады.
8.ACCESS- тің талдау құралдарын пайдалану. ACCESS про-граммасында ... ... бар: ... талдау шебері; әрекеттездігін талдаушы.
Оларды ACCESS-те жұмыс істеуді меңгергеннен кейін, программа анықтамасымен
таныса отырып, ... ... ... программасының 6 объектісі бар: кесте, сұраныс, форма, есеп,
макрос, модуль бар.
Кесте – жазбалар мен өрістерден ... ... ... объектісі.
Кестелерде берілгендер сақталады.
Сұраныс – берілгендерді бір немесе ... ... ... ... ... іріктеп алуға арналған құрал. Сұраныстар көмегімен
берілгендерді зерттейді, іріктейді, таңдайды, өзгертеді, ... ...... мен ... ... ... түрде
экранда бейнелейтін және оларды басқаратын құрал.
Есеп – кестелер мен сұраныстардағы берілгендерді ыңғайлы және ... ... ... ... ... ... Есеп ... түзілгеннен кейін
ондағы берілгендерді редакциялауға болмайды.
Макрос – макрокомандалар ... Егер БҚ – да ... да ... жиі ... ... онда олардың командаларын бір макроста
жинап, оған клавиштер комбинациясын сәйкес қоюға ... – Visual Basic ... ... ... ... ... ... құралдары қажетті талапты қанағаттандыра алмаса, онда
программалаушы процедуралар көмегімен жүйенің мүмкіндігін кеңейте алады.
ACCESS программасында құрылған ... ... және ... ... және эффектілі жаңартуға, әр түрлі сұрақтарға жауап
алуға, қажетті берілгендерді іздеуге, берілгендерді талдауға, есептер ... ... ... ... ... Бір кестедегі берілгендерді
әр түрлі объектілерде көруге болады және кестеге ... ... ... ... ... ... ... да олар өзгереді.
Access бағдарламасының басты мәзірі
Файл мәзірі
Access ... Файл ... Windows ... ... ... ... ... командасы – БҚ файлын бос күйінде немесе Access программасындағы дайын
құрылымдарды ... ... ... құруға мүмкіндік береді.
Ашу командасы – БҚ файлын ашуға мүмкіндік береді. БҚ-ын ашу ... ... үшін ... ... ... құралы бар. Жаңа
файлды ашу ... ... ... ашық ... БҚ ... ... жабылады.
Сыртқы берілгендер командасы – екі ішкі команда бар: Импорт; Кестемен
байланыс. Бұл екі ... ... ... ... жаңа кесте құру
кезінде қолданылады.
Жабу командасы – БҚ-мен жұмысты тоқтатады.
Сақтау командасы – БҚ файлын сақтайды. Ол ... ... ... ... ... ... көп ... бермейді.
Сақтау/экспорт командасы – Access кестелеріндегі берілгендерді ... ... ... көшіруге немесе олардың текстін ... ... ... ... ... ... командасы – гипертексті құжаттарды құру үшін
Публикация шеберін іске қосады.
Беттер параметрі командасы – ... ... ... және ... үшін қолданылады.
Алдын ала көру командасы – беттерді баспаға басу алдында көру үшін
қажет. Бұл команданың ... Есеп ... Көру ... ... басу ... – берілгендерді қағазға ... ... ... де ... ... береді.
Жіберу командасы – Access объектісін электрондық пошта арқылы жіберу үшін
қажет.
БҚ қасиеттері командасы – Қасиеттер терезесін ... ... ... ... Олардың әрқайсысын аша отырып, ондағы сервистік
мүмкіндіктерді пайдалануға болады.
Жоғарыда аталған командалармен ... Файл ... ... ... ... ... тізімі де көрініп тұрады. Оларды сұхбаттық терезені
қолданбай-ақ тез арада ашуға болады.
Түзету мәзірі
Түзету мәзірі Windows –тың ... ... ... Оның бірінші командасы ең соңғы ... ... ... Access-те кейбір командалар әрекетін алып тастауға болмайды. ... ... ... ... ... «Алып тастау мүмкін емес»
деп жазылады. Ал, одан кейін Қиып алу, Көшіру және ... ... ... жұмыс істеуге арналған.
Жарлық жасау командасы БҚ-ның кесте, сұраныс, форма сияқты объектілері үшін
жарлық жасауға қолданылады. ... ... ... ... ... БҚ-ын
ашу қажетті объектіге кіру сияқты әрекеттер жиынтығын ... ... ... орындауға мүмкіндік жасайды.
Жою командасы белгіленген ... ... Ал Атын ... ... атын редакциялауға мүмкіндік береді.
Көрініс мәзірі
Бұл мәзірде БҚ объектілері командасында БҚ-дағы кесте, сұраныс, форма
т.с.с. жапсырмаларды таңдауға ... ... ішкі ... бар. ... ... ... ... белгілер, Тізім, Кесте деп аталатын 4 команда
арқылы БҚ ... ... ... ... ... ... кесте командасы БҚ-ның әрбір объектісін толық сипаттайды.
Яғни олардың «сипаты», «өзгертілген ... ... ... ... ... ... мәзірінің Белгілерді реттеу командасы осы
жағдайға арналған. Оның Атауы ... Типі ... ... ... ... ... бойыншажәне автоматты түрде деген ішкі
командаларының біреуін ... ... БҚ ... ... ... ... ... арқылы БҚ-ның кез келген объектісіне ... ... ... ... ... ... өзімен аттас терезені ашады. Ол терезе
арқылы экрандағы саймандар тақтасын реттеуге немесе ... ... ... ... келтіру түймесі саймандар тақтасын реттеу терезесін ашады.
Кірістіру мәзірі
Кірістіру мәзірі командаларының жинтығы программаның ... ... ... ... ... ... бір ... жұмыс істеу
барысында, Кірістіру мәзірін аша отырып, осы ... оның ... бар ... ... және оларды өз жұмысында қолдануына
болады.
Сервис мәзірі
Орфография командасы емлені тексеруге ... Бұл ... ... үшін ... оған ... ... ... орнатылуы керек.
Автоматты түрде орнату командасы – тексті автоматты корректілеу және қатені
жөндеу параметрлерін ... ... Ол ... ... ... ... – пен байланыс командасының MS Word-пен бірігу, MS Excel-дегі
анализ және MS Word-тағы публикация ... ішкі ... ... ... саласындағы революция біздің өмірімізді утопистердің
ойына келмеген дәрежде жеңілдетуге, ықшамдауға, белсенділігін арттыруға
мүмкіндік береді. Қазіргі ... ... ... ... аса ... сақтау және іздеу жүзеге асырылады. Өнеркәсіптің, медициналық
қызмет көрсетудің, қаржы мекемелерінің және ... ... ... ... ... берілгендерді өңдеу көлемі геометриялық прогрессиямен
өсіп отыр және оның ЭЕМ ... ... ... асырылатынын елестету қиын. Түрлі
ұйымдарды бұдан әрі объект (заттық облыс) деп атайтын боламыз.
Кез келген объектінің (заттық облыстың ) ... ... ... берілгендер қоры (Б.Қ) деп аталатын ақпараттар қоймасы құрайды.
Сондықтан, ақпаратттарды өңдеумен ... екі ... ... ... ... жобалау және іске асыру.
Негізгі терминдер:
Объект (заттық облыс) (мекеме).
Объект – БҚ арқылы сипатталатын ... ... және ... ... нақты өмірдің бір бөлшегі. Бұл бір мекеме, ... ... ... ... ... т.с.с. Объект (заттық облыс)
ақпараттық объект және осы объектілермен ... ... ... ... объект.
Ақпараттық объект – нақты өмірдің идентификацияланатын ... ... ... ... ... т.б. ... ... объект нақты мәндер (символдар, сан, код) ... ... ... ... ... элементі.
Берілгендер элементі – аты және кейбір мєндердіњ жиыны бойынша
анықталатын объектінің ... ... ... аты, ... ... туған жылы, баға, квалификация болу ... ... мәні ... ... ... ... ... мүмкін болатын әрбір данасы үшін сипаттайды; олар
объекттің ... бір ... ... үшін ... ... Берілгендер элементінің аты әдетте берілгендер қорының (БҚ)
сипаттамасының ... ... ... ... және ... мәні ретінде берілгендер қорының өзінде сақталады өзінде
сақталадлементін әдетте ... ... ... ролін атқаратын
берілгендер өрісі деп атайды.
Обьект туралы жазу.
Обьект туралы жазу дегеніміз – ... ... бір ... ... ... ... ... Айталық, СТУДЕНТ
обьектісі Аты –жөні, ... ... ... ... ... ... ЖОО аты
деген берілгендер элементімен сипатталады.
Обьект туралы жазуларды жазу.(жинау, ... ... ... ... ... бір ... ... барлық
даналары үшін объект туралы жазулардың жиынтығы. Объект туралы жазулардың
жиыны берілген ... бір ... ... ... типі даналардың
жиынына ұқсас.
Идентификатор.
Идентификатор- мәндері берілгендер элементінің иденфикаторларымен
байланысты бір ... ... ... ... үшін ... элементі (н/е берілгендер элементінің жиыны).
Идентификатор деп берілген н/е байланысқан берілгендерді ... ... ... ... айтады.
Идентификатция бір мәнді н/е көп мәнді болуы мүмкін. Егер идентификация
бірмәнді болса, онда ... ... ... ... ... ... тәуелді болады.
Кілт
Кілт – объект туралы жазуды бір мәнді анықтайтын идентификтор. Ол кейбір
объект туралы жазулардың атрибуттарын бір ... ... ... ... ... мәні ... туралы жазуды бірмәнді
идентификациялайтын бірнеше ... ... ... ... ... ... ... алғашқы болып таңдалатын кілт болуы мүмкін.
Атрибут.
Негізгі кілт ... ... ... ... атрибут деп
аталады. Объект туралы жазуда атрибуттар мәні негізгі ... ... ... ... ... ... тізбегімен
сипатталады. Мысалы, үй сыртқы пішінімен, түсімен, өлшемімен сипатталады.
Банкі ... ... ... идентификациялық нөмірі сияқты
атрибуттары болуы мүмкін.
Берілгендер мәні.
Берілгендер мәні деп ... ... ... бар ... айтамыз. “Клиент фамилиясы” деген ... ... ...... ... ... ... мәндер қабылдауы
мүмкін. Берілгендер элементінің объектті ... ... ... ... ... ... ... болуы мүмкін.
Кесте 1.1. Мәннің сандық, сапалық немесе сипаттамасы
|объект |Атрибут(немесе |Мән ... |
| ... ... | ... |Идинфикациялық нөмір |123456789 |
| ... ... |
| ... ... ... |Түр ... |
| ... |634250 |
| ... |20.53 ... |Ф.И.О. ... ... ... ... |
| ... | ... ... ... ... ... ақпаратты бірнеше объект арқылы,
ал жеке объектіні бірнеше ... ... ... беру ... ... ... қабылданатын мән берілгендер деп аталды.
Берілгендер элементі ... ... ... ... ... объект
даналары деп аталады. Объектілер бір-бірімен белгілі бір анықталған түрде
байланысады.
Берілгендер элементі құрайтын және ... ... ... моделі концептуальды модель деп ... ... ... ... (Предметной области) берілгендер легі туралы жалпы ... екі және ... ... ... бір ... ... ... жағдайда оларды берілгендердің кілтті
элементіне “Кандидат” деп атайды. Объектіге ену үшін ... ... ... ... ... ... жобалаушы шешеді.
Берілгендердің кілтті элементін ... ... болу ... ... ... берілгендердің сенімді (анық) концептуальды моделін құруға мүмкіндік
туғызады.
Байланыстар.
Бейнелеу.
Бейнелеу – берілгендер элементтерінің байланысқан ... ... ... сипатын анықтайтын дәстүрлі ... ... ... ... ... ... ... бейнелеу бір элемент байланыс бағыты бойынша бір тек бір ... ... және ... де ... ... байланыс түрі.
1:1 Бейнелеу 1.2-сурет.
Идентификациялау екі бағытта да бір мәнді болады.
1.2- ... ... ... және РНН ... ... үшін 1:1
бейнелеу мысалы көрсетілген. Олардың әрбірі ... ... М ... элементінің бір данасынан бағытталған байланыс ... ... ... данасын идентификациялайды, бұл ... бір ... ... міндетті емес. Кері бағытта берілгендер
элементінің кез-келген ... ... ... ... бір тек бір ... ... ... Бейнелеу 1:М
1.3-суретте бір-бірімен 1:М бейнелеумен байланысқан БӨЛІМ НӨМІРІ және
ҚЫЗМЕТКЕРЛЕРДІҢ НӨМІРІ деген элементтер мысалы ... ... ... ... ... ... бірақ әрбірйді, бірақ әрбірана бөлімде
жұмыс ... ... ... 1:М ... ... ... ... арасындағы
өзарабайланыс ассоциотивті болып табылады.
1.4-сурет.
М:М бейнелеу
Берілгендер элементінен ... ... ... ... ... және ... екі ... да идентификация
бір мәнді болмайды.
1.5-суретте мұндай берілгендер элементі ӨНІМ ... және ... ... М:М ... ... ... ... үлкен ұйымдар деректерді бір толық интегралданған деректер қорында
ғана қоғамдастырады. Көбінесе деректер қоры ... ... бұл ... тобы болса да) ұйымның барлық қызметкерінің (болашақ ... ... ... ... ... шамалары келмейді.
Сондықтан үлкен ұйымдардың ақпараттық жүйелері, әртүрлі бөлімшелердегі
бірнеше өзара ... ЭЕМ ... ... он ... деректер
қорынан тұрады. (Мәселен, үлкен қалаларда әртүрлі аудандарда орналасқан
бір емес бірнеше жеміс қоймалары ... Жеке ДҚ ... да бір ... бір ... ... қолданбалы тапсырмаларды шешу үшін қажетті
барлық деректерді біріктіруі мүмкін ... ... ... аспаздық және т.б.). Біріншісін көбінесе қолдаңбалы ДҚ, ал
екіншісін пәндік ДҚ деп атайды. ... ... ... ... ... ... материалды-техникалық демалыс немесе қамсыздандыру
қорымен, екіншісін – жеміс және аяқ киім ... ... ... ... қоры кез келген ағымдық және ... ... ... ... Бірақ деректер элементтінің ... ... ... ... жиынтығы жатады. Осыған қатысты
пәндік ДҚ өзгеретін, белгісіз, ... ... пен ... ... ... деректерге қойылатын талаптарды алдын-ала
анықтау мүмкін емес. Мұндай иілгіштік пен ... ... ДҚ ... тұрақты ақпараттық жүйелер құруға мүмкіндік береді. Бұл
жүйелерде бұрынғы қосымшаны ... ... ... ... ... және ... ... ДҚ жобасын негізге алып, жоғары қуатты
ақпараттық жүйе құруды тездетуге болады. Сондықтан ... ... ... дейін кейбір өңдеушілерді өзіне қаратады. Бірақ мұндай ақпараттық
жүйенің қосымшалар ... ... ... ДҚ саны ... ... деңгейіөседі және олардың бағасы ... ... ... әр ... ... әр ... ... жоба нәтижесіне
әрекет етеді. Иілгіштік пен эффектілікке жету, пәндік және қолданбалы болып
жақындау ... ... ... ... әкеліп соқты.
Жалпы жағдайда пәндік жақындау алғашқы ақпараттық құрылым тұрғызу үшін, ...... ... эффектілігін жоғарлату мақсаты үшін
қолданылады. Ақпараттық жүйені жобалау кезінде осы ... ... ... ... және жеке пайдаланушыларына талап қою (ұйым
қызметкерлеріне). Деректерді ... осы ... ... процесс және ұйым
мәннің оқудан басталады (дәлірек Б қосымшасында). ... ... (сол ... ... әрекетттерді орындау үшін қолданылатын жиілік) және
араларындағы ассоциативтік байланыс жиілік санымен ... (тік ұшақ ... ... – пән, ...... және т.б.). Аз ғана ... ... ассоциативтік байланыс жиілігі бар мәндер немесе мән ... ... ... ... ... ... ... пәндік ДҚ
бірігеді.) Әр пәндік ДҚ ... ДҚ) ... және ... ... ... ... ДҚӘ ... Әрі қарай жеке реляциялық пәндік
ДҚ жобалаумен байланысты сұрақтар қарастырылады. ДҚ ... ... – бұл ... ... ... ... қатар, қолданылатын
жады көлемін үнемдеу, көшірмелерді қайта жаңартатын операцияларға кететін
шығынды азайту және ... бір ... ... ... әрбір жерде
сақталғандықтан қайшылықтардың пайда болу мүмкіндігін жою. "Таза" деп
аталатын ДҚ ... ("Әр ... бір ... ... ... ... ... құруға болады.. Бірақ қалпына келтіру ДҚ жобалау
кезеңнің ... ... біз жоба ... сұрақтарды талқылауды,
Кодда талап еткендей қалпына келтіру теориясын ... құру ... ... ... ... қорын құрудың мақсаты қандай да бір ... ... ... және қолдану болып табылады. Бұл мақсатты тарату
үшін келесі құралдар қажет:
1. Деректердің реляциялық моделі -пәндік саладағы деректерді ... ... SQL ... ... ... манипуляциялаудың әмбебап тәсілі.
Бірақ расында, сол бірдей пәндік саладағы реляциялық қатынастарды
көптеген әртүрлі тәсілдермен ... ... ... көп ... ... ... жобалауға болады, немесе керісінше,
барлық ... ... ... ұсақ ... ... ... анықтауға
болады, қандай белгімен ... сол ... ... қатынастарға
орналастыруды?
Осы бөлімде реляциялық қатынасты жобалаудың ... ... ... ... ... біз, ... моделінің "жақсысы"
немесе "дұрысын" талқылаймыз. Содан кейін бірінші, екінші, үшінші ... ... ... ... ... 2ҚФ, 3ҚФ) және ... үшінші қалыпты форма болып табылады.
Деректер қорын құру кезінде көбінесе бірнеше моделдеу деңгейлері
ерекшеленеді, олардың ... ... ... ... ДҚБЖ ... ... өту жүргізіледі. Келесі деңгейлерді ерекше айтуға болады:
• Сол пәндік сала
• Пәндік сала моделі
• Деректердің логикалық моделі
• Деректердің физикалық моделі
• Негізінен ... қоры және ... сала – ... ... біз ... бұл қоршаған ортаның
бір бөлігі. ... ... сала ... кәсіпорынның, кадр бөлімінің,
банктің, дүкеннің және т.б. бухгалтериясын таңдауға болады. Пәндік сала
шексіз және ... ... мен ... сол сияқты аз ғана қажетті
немесе тіпті қажет емес деректерден ... ... ... сала ... ... ... ... онда "накладной" және ... ең ... ... болады, ал накладной қағазды қабылдайтын
қызметкерде екі бала бар деген ... – бұл ... ... үшін ... емес.
Бірақ кадр бөлімі үшін, баласы бар деген дерек қажетті болып ... ... ... ... ... ... сала ... сала модел. Пәндік сала моделі – бұл біздің пәндік сала
жөніндегі біліміміз. ... ... ... миындағы қалыпты емес білім
түрінде болады, сонымен қатар қандай бір құралдар ... ... ... ... ... ... пәндік саланың мәтіндік сипаттамасы,
қызметкерлердің міндеттері, компаниядағы істі жүргізу ережесі және ... ... ... мәтіндік тәсілді көрсету моделі эффектілі емес.
Деректер ... құру ... ... және пайдалысы арнайы графикалық
нотация көмегімен орындалаған ... сала ... ... саланы
сипаттаудың көптеген әдістері бар. Солардың ішінде ең әйгілі әдістер SADT
құрылымдық талдауы және оған ... IDEF0, ... ... диаграммасы, UML объектілі-бағдарланаған талдау әдісі және т.б.
Пәндік сала ... осы ... ... ... сала мен деректерде
болып жатқан процестерді сипататйды. Келешекте қосымша құру пәндік саланың
дұрыс модельденуімен байланысты.
Деректердің ... ... ... ... деңгейде пәндік саланың
логикалық моделі тұр. Логикалық модель пәндік сала түсінігін ... ... сол ... ... сала деректеріне шектеу қояды. Түсінік
мысалдары - "қызметкер", "бөлім", "жоба", ... ақы". ... ... ... ... - ... тура бір ... тіркеледі ",
"қызметкер бірнеше жоба орындай алады", "жобамен бірнеше қызметкер жұмыс
істей алады". ... ... - ... жасы 16 жастан кіші және
60 жастан үлкен болмауы керек ".
Деректердің логикалық ... ... ... ... ... ... ... Логикалық модель ақпараттық бірлік ... ДҚБЖ ... ... Сонымен бірге деректердің логикалық
моделі деректердің реляциялық модель құралдарымен ... ... ... ... ... логикалық моделін құрудың негізгі құралы ER-диаграмм
(Entity-Relationship, мән-байланыс диаграммасы) әртүрлі варианттары болып
табылады. Сол бір ... ... ... ... сияқты,
иерархиялық және желілік ДҚБЖ үшін деректер моделі ... ... ... ... ... ... ... Бірақ біз
реляциялық ДҚБЖ қарастырып отырғандықтан, онда біз үшін ... ... ... реляциялық моделі терминінде қалыптастырылады
деп санауға болады. Алдыңғы деңгейде ... сала ... құру ... ... ... осы ... ... әртүрлі шешіміер
қабылдауға болады. Мысалы, қойма есебінің пәндік сала моделінде содержит
понятия "қойма", ... ... ... бар. ... ... құру ... бұл терминдер міндетті түрде қолдануы ... ... ... ... әдістері көп – бір қатынас құруға болады,онда
атрибуттар ретінде "қойма", "накладной", "тауар" ... ... Сол ... түсінікке үш жеке қатынас құруға ... ... ... құру кезінде сұрақтар туады: қатынастар дұрыс жобаланған ба? Олар
пәндік сала моделін дұрыс ... ... ... сол пәндік саланы?
Жеке деректер қоры және қосымша. Соңында, алдыңғы кезеңдердің ... жеке сол ... қоры ... ... ... қоры нақты программалық-
аппартты негізде таратылады, және осы негізді таңдау деректер қорымен жұмыс
істеу жылдамдығын жоғарлатуға мүмкіндік береді. ... ... ... таңдауға болады, процессорлар санын, оперативті жады
көлемін, дискілік ... ... және т.б. ... ... Тағы ... орын ... нәрсе, ол таңдалған программалық–аппаратты ... ДҚБЖ ... ... ... ... деңгейде қабылданған шешімдер
физикалық жобалау деңгейінде шектеулерді анықтайды. ... ... ... келтіруді және программалық-аппаратты платформаны таңдау ... ... ... ... ... ... құру және ... кезеңінде қабылданған шешімдер алдыңғы кезеңдерде ескеріліп кетеді.
Сондықтан маңызды орын ... ... ерте ... ... ... саланың деректер қорының адекваттылығы.
Деректер қоры пәндік саланы ... ... ... ... ... ... орындалу керектігін білдіреді:
1. Әр уақыт сайын деректер қоры күйі пәндік сала күйіне сәйкес келуі
керек.
2. Пәндік сала күйінің өзгеруі ... қоры ... ... ... ... Пәндік сала моделінде кескінделген пәндік саланың шектелуі, қандай бір
жолмен деректер қорында ... және ... ... ... ... ... және қарастырылуы.
Негізінен кез келген деректер қоры, ... ... ... ... мен ... түріндегі программалық кодтың қандай
да бір санынан тұрады.
Сақталынатын процедуралар – бұл компиляцияланған түрдегі ... ... ... ... мен функциялар, және олар
деректер қоры мен жұмыс істейтін пайдаланушы немесе қосымшамен ... ... ... ... ... ... SQL
тілінде жазылады, (мысалы, ORACLE үшін PL/SQL немесе MS SQL Server үшін
Transact-SQL), немесе ... ... ... ... ... ... ... ережелеріне сәйкес SQL операторының ... ... ... ... бекітілімі – пәндік саланың бизнес-
процестерін тарату.
Триггерлер – бұл сақталынатын процедуралар деректер ... ... ... ... ... ... ... күйлер ретінде кесте
жолын қоятын, жаңартатын және жоятын операциялар тұрады. Егер ... ... ... ... онда осы ... байланысқан күй пайда
болған кезде автоматты ... іске ... ... ... күйді қандай тәсілмен инициализация жасағанына қарамастан іске
қосылады. Сонымен, триггердің ... ...... ... ... ... ... Триггерлер қарапайым болуы мүмкін, мысалы ... ... ... ... ... да бір ... ... немесе кейбір күйлер болған кездегі крделі әрекеттер. Мысалы,
накладнойға жаңа ... қою ... ... байланысты, ол келесі
әрекеттерді орындайды – ... ... саны бар ма соны ... ... саны ... ... оны накладнойға қосады және қоймадағы
тауар саны жөніндегі деректі ... ... жоқ ... онда оны ... ... жасайды және сол мезетте жеткізушіге электронды пошта
арқылы сұраныс жасайды.
Деректерді жаңарту операциясының жылдамдығы (қою, жаңарту, жою).
Логикалық ... ... біз ... ... және ... атрибуттарын анықтаймыз. Біз бұл деңгейде сақтаудың физикалық
құрылымдарын анықтай алмаймыз ... ... және т.б). Біз ... ... ... – бұл ... ... бойынша атрибуттарды тарату.
Аз қатынасты атрибуттың үлкен санымен немесе көп қатынасты ... ... ... ... ... осы ... жауап беруге тырысамыз -
деректерді ... ... ... жылдамдығына қатынас саны ... саны әсер ... ме. ... ... жеткілікті емес, себебі деректер
қорымен операцияның орындалу жылдамдығы деректер ... ... ... ... Сонымен біз бұл әрекетті сапалы түрде бағалауға
физикалық модельдеуге бірдей жақындатуға тырысамыз.
Деректер қорының күйін өзгертетін негізгі операциялар ... ... және жою ... Тұрақты өзгертуді талап ететін ... ... ... ... сату ... және т.б.) өнімділік қою,
жаңарту және жою аз ғана ... ... ... ... анықталынады. Кестеге жазба қою операциясын қарастырамыз.
Жазбаны қою берілген кесте үшін ... ... бір бос ... ДҚБЖ бос бет ... және ... ... ... тұрақты
түрде сақталынады. Егер кесте үшін индекс құрылмаса, онда қою ... ... және ... ... ... ... бірдей жылдамдықпен
орындалады. Егер ... ... ... онда ... қою ... ... ... қайта тұрығызылу қажет. Соынмен қатар, қою
операциясының орындалу жылдамдығы кестедегі индекс санының ... ... және ... жол ... ... ... жаңарту және жою операцияларын қарастырамыз.
Алдымен, жазбаны жою немесе жаңарту үшін , оны табу ... Егер ... ... онда ... ... ... керекті жазбаны іздеуде
кестені тізбектей сканерлеу. Бұл жағдайда, жаңарту және жою ... ... ... саны ... ... және атрибут санына
тәуелсіз. Негізінен, индекстелген кестелер ешқашан қолданылмайды. Көбінесе
әр кесте үшін потенциальды ... ... бір ... ... ... Бұл индекстер көмегімен жазбаны іздеу өте тез жүргізіледі
және кестедегі жол мен ... ... ... болады (бірақ кейбір
тәуелсіздік болады). Егер кесте үшін бірнеше индекс ... ... мен жою ... ... ... бұл ... қайта
тұрғызылуы керек, оған қосымша уақыт кетеді. Сонымен, ... мен ... ... жылдамдығы кестедегі индекс санының көбею кезінде
азаяды және кестедегі жол санына тәуелділігі аз болады. Мынадай тұжырымға
келуге ... ... ... саны ... көп ... ... оған ... Бұл тәуелділік тікелей емес, бірақ физикалық ... ... ... ... ... ... мынадай шешім
қабылдауға болады, ... ... ... ... ... көп ... көп индекстерді қайта құруға кеткен уақыт шығыны
есебінен деректерді жаңарту операциясы баяу жұмыс істейді.
Деректерді таңдау ... ... ... ... бірі – ... ақпарат ұсыну. Ақпарат реляциялық
деректер қорынан SQL – SELECT ... ... ... SELECT ... кезіндегі өте бір қымбат операциялардың бірі ... ... ... ... ... ... қаншалықты өзара
байланысқан қатынас ... ... ... ... ... бұл ... ... және сол сияқты сұраныс баяу ... ... ... ... егер ... ... белгілі болса деректерді
таңдау операциясының орындалуын жай жұмыс істеуге әкеліп соғады.
Осы берілген және ... ... ... ... ... өңдеу саласындағы үлкен мамандармен оң жылдап қалыптастырылған,
жақсы инфологиялық ... ... ... ... пен ... ... және бағалай алмайды. Ол үшін, аз дегенде келесі материалдарды
оқып білу керек. Идеалда қажет, ... ... ... жүйенің бір
жобасын таратқаны, оны нақты пайдаланушыларға ұсынып және ойлап табылған
жобада пайда болған ... білу үшін ұзақ ... ... қоры ... ... бола ... Ақпараттық жүйе бойынша автор мен оған
таныс мамандардың ыңғайлылығы көрсетеді, кез ... ... ... ... жүйе ... ... ... (Бірақ мынадай да
жобалаушылар бар, олар деректер қорының ... ... ... өзгерту арқылы жойылып бара жатқан жобаны қалпына ... ... ... ... және Б ... ... кеңесті
қабылдаудың жалпы күрделілігі таза психологиялық ... ... ... құрылымы мен тізімін анықтау үшін нақты және ... сол ... ... қоры пайдаланушылары жөнінде ... ... ал ... мен ... ... ... қоры жөнінде ұмыта
тұрып, инфологиялық модельді тұрғызу кезінде осы деректерді ... ... ... Бұл ... қоры ... және ... ... программалаушыларына қойылатын әртүрлі ... ... бір ... барлық деректерді алу (мысалы, ... ... ... ... ... ... ... тарату. Екіншілері деректер қорына жаңа ақпаратты енгізу және
жаңарту немесе бар ақпаратты жою ... ... Ол үшін олар ... ... және ... ... ... емес қалыптастырылған
байланысты жояды, деректер қорын көптеген кішкене кестеге бөледі.
Деректер қоры ... ... ... ... қолдану мүдесі көрсетеді, жоба ... ... жою, ... ... ... программаулаушыларға
қарсы жүруге мүмкіндік бермейді (олар өздері осындай болса да). Енді автор
біледі, адамдардың көбісі өздерінің ... ... ... да ол ... ... ... ... мындай түсініктерді нақты шектеу, деректерге сұраныс және деректерді
енгізу (енгізу, өзгерту және жою);
• есте ... ... ... ... деректер қоры біреу емес бірнеше
қосымшаға ақпараттық ... ... ... ... болашақта пайда
болады;
• деректер қорының нашар жобасы кез келген қосымша ... ... ... ... ... ... ... болып таыбалды. Ол
деректердің инфологиялық моделі көмегімен тұрғызылады, т.с. ... ... ... ... модельді ... ... ... ... қажет.
1. Әр стерженьді (мәнге тәуелсіз) дерек қор кестесі етіп (қор кестесі)
ұсыну және осы қор кестесінің алғашқы ... ... Әр ... ... ... «көп-көпке-көп» байланыс
түріндегі) қор кестесі етіп ... Осы ... ... ... үшін ... ... ... және осы әр сыртқы кілттермен
байланысты шектеулерді спецификациялау.
3. Әр сипаттаманы сыртқы кілтті бар ... ... ... ... қор ... етіп ... Осы ... сыртқы кілтіне
шектеуді және оның алғашқы кілтін спецификациялау, сыртқы кілт комбинациясы
және қасиеті "сипатталатын мән рамкасындағы уникалдық" мерзім ... ... ... ... әр ... ұсыну, қор кестесін
мән белгісімен идентификациялайтын сыртқы кілтпен сияқты. Әр сыртқы ... ... ... Әр ... қор ... ... ... осы қасиетті сипаттайтын
өрісі ретінде ұсыну.
6. Жобада қалпына келтіруді қандай да бір принциптерінің ... ... ... келтіру процедураларын орындау.
7. Егер қалпына келтіру ... ... бір ... ... онда ... ... ... моделін модификациялау
керек және айтылған қадамдарды қайталау.
8. Жобаланатын деректер қорының тұтастық ... ... және ... мен ... ... қысқаша сипаттама беру (қажет болса).
1.3 Delphi компоненттерін пайдалану әдістері.
Бастапқыда компьютер болмаған ... ... ... ... іс-
жұмыстары қолмен істеген. Кейін технологияның қарқынды дамуына байланысты
көптеген қажетті ақпарат құралдары ... бола ... ... ... ішінде әрине өзімізге аса тиімді ақпарат құралы компьютер ... ... ... ... ... тасымалдауға және де
қабылдауға болады.Оның осы тиімді ... ... ... біз өзімізге
тиісті жұмыстарымызды атқаруға мүмкіндік береді.Дами келе ... ... ... бола ... ... ... қоғамдық информатикаландыруды – мемлекеттік саясаттың
негізгі элементтреінің біріне айналып отыр. Қоғамды информатикаландыру –
деп информатиканы ... ... ... ... ... ғылыми
–техникалық прогресін жеделдетін қоғамдық байлық ретінде жаппай пайдалану
және жылдам әрі нақты ақпараттар беруді ... ... ... ... ... ... мен программалар жабдықтары көптен саналады.
Сондықтан да осы зерттеудің ... ... ... ... ... ... әрі жетілген түрі болып саналып жүрген Borland
Delphi 6.0 ... ... ... пайдалану арқылы: тест
программалары, кезөкелген пәнді үйрететін программалар және ... ... ... ... ұсынып отырмын. Delphi –дің
бірінші нұсқасы 1994 жылы жарыққа шығып ,кейінгі жылдары оның ... ... ... жарық көрді. Мысалы, 5-нұсқа 1999 жылы ,6-
нұсқа 2001 жылдың мамыр айында жарыққа шықты.5,6-нұсқалардың ... жоқ ... ... ... де ... ... ... дайындалған. Тек ,Delphi 6, оған қоса 1991 жылы ... ... ... Linex ... ... негізінде де жұмыс істей
алады Delphi 6-да интернет үшін ... ... ... және берілгендер қорымен жұмыс істеуге ұсынылып отырылған
кітапқа қарастырылмаған ... ... ... ... ... оқулықтар барлық мектеп пәндері үшін жасалуда
және ол мемлекеттік, қорытынды емтихандарға дайындалуға көмектесетін
мәліметтер қоры ... ... ... ... ... ... ... студентті өз мүмкіндігін есепке ала отырып, пән ... ... өз ... ... ... жол ашады. Бұл кезде
олардың сабаққа деген кызығушылық пайда болып, белсенділігі арта ... үшін ... ... бұл ... ... ... ашық
әдістемелік жүйе және оны ... ... ... ... ... ... ... жетілдіреді. Сонымен
бірге, электрондық оқулықты пайдалану оқытушының ... ... оның ... ... енбегін жеңілдетеді.
Осы мақсатпен мен өзімнің жұмысымда Delрhі программалау тілінде құрылған
тестік программаны ... ... ... ... ... ... ... электрондық оқулығы қазіргі техниканың ... ... ... ... істеудің оқу құралы ретінде ұсынып отырмын.
Осы программаны ... ... ... жан – ... ... ... ... жоғарылатуға жағдай жасау және олардың келешек
жұмысында ЭЕМ – мен жұмыс істеуді күнделікті ... ... үшін ... ... ... кездерді компьютерді пайдаланып студенттердің білім
деңгейін тест ... ... ... ... ... ... алу
кезінде компьютерде тестілеу мұғалімдердің уақытын ... ... ... ... ... сапасын дұрыс бағалауға қол жеткізеді.
Жоғарғы деңгейлі программалау тілдері ... шыға ... ... ... ... пайда болды. Казіргі кезде олар процедуралық,
логикалық және объектілі-бағдарламалы болып үш түрге бөлінеді.
Процедуралық программалау тілдерінде программаның ... ... ... ... ... ал логикалық программалау тілдерінде ол
қатаң логикалық ережелерге ... ... ... ... ... программалау тілі – кез келген қосымшаны дайындауға болатын
жылдамдығы тез, ... тіл. ... ... ... 1994 жылы жарықка
шығып, кейінгі жылдары оның бірте-бірте кеңейтілген 2, 3, 4, 5, 6, 7, ... ... ... Windows жүйесінде программалаудың ыңғайлы құралы. Онда көптеген
операторларды пайдаланып ... ... ... ... кұру,
анимация, мультимедиа процестерін ұйымдастыру, OLE ... ... ... ... ... ... ... істеу және
т.б., іс-әрекеттерді орындау да мүмкін. Көптеген ... ... ... ... құрамында дайындалған компилятор әдеттегі Р-кодқа емес, бірден
машиналық кодқа компиляциялайды. Осы себепті, қазіргі ... ол ... ... ең ... Оның компиляциялау жылдамдығы
Паскальда ... 10 ... ... бір ... ... 120 мың
жолдан асады.
Delphi екі түрде дайындалған:
Біріншісі – ... ... ... дайындаушылар үшін (Delphi
Client – Server), ... ... ... үшін (Delphi ... Соңғысы ыңғайланып, қысқартылып алынған түрі. Ол тек ... ... ... ... ... ... арналған.
Екінші түр – Delphi-ді Паскаль ... ... ... ... меңгеруі көп қиындық келтірмейді. Бірақ, мұнда программалауды
үйрену үшін объект, ... ... ... ... танысып, онда
компоненттерді пайдалану және ... ... ... ... білу
кажет.
Windows терезесі арқылы Delphi-ді іске қосу командасы: Іске қосу -
Программалар - Borland Delphi -» Delphi ... Delphi ... ... ... ... ... - Delphi ... жалпы көрнісі
1. Delphi бағдарламасының негізгі терезесі;
2. Форма (Form);
3. Объект инспекторы терезесі (Object Inspector).
Жалпы, ортада ... ... ... ... ... терезесі де
іске қосылады (Unitl.pas). Форма терезесінің астында ... ... ... Delphi дің ... терезесінің құрамына негізгі
мәзір, аспаптар панелі және компоненттер палитрасы енгізілген (1.5-сурет).
Негізгі ... ... ... ... ... - ... негізгі терезесі
Проект. Форма. Қасиеттер. Қaсиеттер терезесі.
Delphi-де дайындалатын программа проект (жоба) деп аталады. Форма –
программаны ... ... ... ... ... терезесі.
Delphi алғашқы рет іске қосылған кезде форма Form1 атауымен ... ... Оның ... ... ... ... ... жакты нұсқама түріне айналған кезде жылжыту және қалдыру ... ... ... не қысу қиын ... ... ... үшін формада түрлі компоненттер (форма
компоненттері) орнатылады. Негізгі компоненттердің ... ... қоры ... ... ... ... ... сияқты. Олар Delphi терезесінің компоненттер ... ... ... ... ... ... Оны ... шығару үшін
View-Forms командасын беру жеткілікті.
Форманың және формаға енгізілетін компоненттердің түрлі қасиеттері ... ... ... деп те ... ... ... параметр) -
айнымалылардың ерекше түрі. Олар объектінің ... ... ... ... ... ... ... қасиеттерінің мәндері - форма
тақырыбының мәтіні, өлшемі, экранда орналасуы, түсі т.б. Delphi ... ... ... қасиеттеріне алғашкы сәйкес мәндер меншіктеліп
қойылады. Форманы не онда ... ... ... құру ... оның ... қасиеттерінің мәндерін өзгертуден басталады. Қасиеттер
тізімі Объект инспекторы (Object Inspector) терезесіне енгізілген. Тізімді
инспектор терезесіне ... үшін ... ... ... не ... форма компонентін) бір шерту арқылы ... ... ... ... ... ... объект атауы да жазылып қойылады.
Мысалы, Delphi іске қосылған кезде ... ... ... терезесі 1.5-
суретте көрсетілген. Терезенің екі қосымша беті бар: Properties ... Events ... ... ... екі ... енгізілген жазулардан
тұратын оның Properties бөлімі ашылулы тұрады (1.5-сурет). Бірінші бағанда
көрінетіндер қасиет атаулары, екінші бағанға сәйкес ...... ... код терезеcі.
Windows-тағы сияқты Delphi-дe программалар оқиғалар арқылы басқарылады.
Мысалы, пайдаланушы программа құру үшін алдымен формаға ... ... не ... орналастырылған компонентті тышқан арқылы шертуі мумкін.
Оның әр іс-әрекеті оқиға шақырады. Яғни, оқиға - ... ... ... объект жағдайының өзгеруі.
Delphi-де әр оқиғаға атау беріліп қойылған. ... ... Button ... ... формада орнатылған Button компонентін
шерту Click (Шерту) оқиғасын шақырады.
Әр объектіге байланысты оқиғалар ... ... ... ... саны – 35 ... Олар ... ... Events қосымша
бетіне енгізілген. Терезеде оқиға ... ... On ... тіркестіріліп жазылған. Ол - атаудың оқиға екендігін білдіретін
белгі.
1.6 ... - ... ... ортасында жиі кездесетін оқиғалар:
OnClick – тышқан түймесін бір рет басу; OnDblClick – тышқан ... рет ... ...... басу; OnKeyUp – басылған клавишті
босату; OnMouseDown – ... ... ... ...... ... ... – тышқан көрсеткішін жылжыту; OnCreate - ... ... ... ... ... ... екі бөлімнен тұрады: алғашқыда автоматты
түрде project1 атауы берілетін проект ... ... ... және ... ... модуль. Олар жеке терезелерде орналастырылған. Модульге
оқиғаларға сәйкес іс-әрекеттерді орындайтын программа мәтіні (процедуралар)
енгізіледі. Программа мәтінін ... код деп, ... ... терезесі не қысқаша редактор терезесі деп те ... Delphi ... ... ол ... ... астында көрінбей тұрады. Терезе
белсендірулі түрде ... да, онда ... ... (үлгісі)
көрінеді. Оның тақырыбы нүкте арқылы бөлінген класс және ... ... ... т.б.
Жалпы, формадан код терезесіне өту және код ... ... ... F12 ... басу ... 1.7-суретте көрініп тұрғаны – код
терезесіне енгізілген процедура дайындамасы. Оқиғаға ... ... ... ... не ... ... ... делінеді. Процедура
дайындамасының жазылу түрі:
Procedure (Sender : ... ... ... Sender ... ... ... қай ... тиістілігін
анықтайды. Терезенің сол бөлігіндегі - браузер терезесі. Онда ... ... ... ... ... ... болады.
1.7 сурет - Редактор терезесі
Компоненттер палитрасы жөнінде
Delphi-де программа дайындау үшін компоненттік ... ... ... ... ... ... ... бір іс-әрекетті орындайтын (дайын программалар үзінділерінен
тұратын) ком-поненттерден жинақталады, ал олар ... ... ... ... программалау технологиясына нағыз төңкеріс жасады ... ... ... ... ... ... күрделі түрде
жеңілдетті.
Компоненттер кітапханасын визуальды ... ... ... Library, VCL) деп атайды. Онда түрлі кластык, көптеген стандартты
компоненттер жинақталып (Delphi 5-тің өзінде ... саны ... ... ... ... 19 бетке орнатылып қойылған.
Бағдарламаны жасауда қолданылған Delphi7 – нің пакетінде орналасқан
компаненттер:
1. Standard палитрасындағы қарапайым компоненттер:
MainMenu1-басты мәзір ... ... ... – оң ... шерткен кезде пайда болатын жанама
мәзір;
Label1 - ... ... мен ... ... етіп шығару;
Edit1- формада бір жолдық жазбаларды, мәтіндер мен сандарды
ендіру немесе шығару;
Memo1- формада көп ... ... ... мен сандарды
ендіру немесе шығару. Edit1- компонентінің жиыны болып табылады;
Button1 – шерту түймесі ... оны ... әр ... ... ... оның басқа да оқиғалары бар;
CheckBox1 – бағдарлама орындалу барысында таңдау, белгілеу
арқылы басқа ... ... ... бұл ... ... ... таңдау қызметін
атқарады, бірақ біреуі ғана белгінеді;
ListBox1- жолдарды тізім ретінде тізіп шығаруға және ... етіп ... ... жолдарды таңдап ендіруге, оларды алдын ала жазып
қоюға содан жолды жазып ... ... ... ... ... ... тезені оңды-солды жылжытып қарауға арналған
түйме;
GroupBox1- объектілерді, компоненттерді барлығын жиып, бір
беткей топтау;
RadioGroup1- ... ... ... ... ... бұл компонентке көптеген таңдау түймелерін ендіруге болады;
Panel1- экран, тезезе етіп қолдануға болады. Көріністер ... ... ... ... ... ... ... Button1 түймесіне ұқсас. Түйме ... ... ... Мыс: ... бір ... ... сурет қоюға болады;
SpeedButton1 бұл мультимедиялық түйме болып табылады. Оған
сурет қоюға және түймесін әр ... етіп ... ... ... мен ... ... ұяшықтарға бөліп,
ендіруге және шағаруға арналған компонент;
Image1- суреттерді, бейнелерді объектілерден және ... ... ... ... ... ... ... кіргізіп жіберуге болады;
LabeledEdit1 – Label1 және Edit1 компоненттерінің қосындысы;
Chart1- әр түрлі диаграммалар сызуға арналған.
3. Win32 Windows ... ... ... объектілер:
TabControl1-Бұл форманың бетін бір терезеге орналастырып, барлық
бетті бір терезеде отырып жұмыс істеуіне мүмкіндік ... Бұл ... ... ... ... мүмкіндігі қарастырылып, күшейтілген;
ImageList1- Icon және bmp файлдарында ... ... ... ... ... ... ... Бұл Memo1 тектес компонент және бұның мүмкіндігі
күшейтілген, мәтіндердер мен жолдарды қалауыңша безендендіруге болады;
TrackBar1 – ... ... ... ... ... Болып жатқан процестің шамасын қарау үшін қоюға
болады. Мыс: ... ...... ... ... ... файлдардан
*.avi файлдан оқуға болады;
ListView1 – объектілерді түрліше етіп ендіруге, орналастыруға
болады.
4. System палитрасындағы жүйелік компоненттер:
Timer1- уақытпен байланысты етіп операцияларды ... ... ... ... Оны ... ... ... болады;
MediaPlayer1- Мультимедиялық файлдарды оқу. *.avi, *.wav,
*.mp3, *.dat, *.mov, *.vob, *.mpg, *.mpeg, *.mp4, *.cda және ... ... ... ... ... және ... байланысты.
Мұрагерлiк. Инкапсуляция. Полиморфизм.
ОБП-да класс үшiн мұрагерлiк, инкапсуляция және полиморфизм
принциптерi енгiзiлген.
Мұрагерлiк-программада ... ... ... ... ... да сақталуы. Мысалы, автомабиль жеңiл және жүк машинасы болып
бөлiнедi. Олардың ... ... ... ... ... ... ... өрiстер, қасиеттер мен әдiстер енгiзiлуi мұмкiн. әр қайсысында
тип элементтерiн толық ... ... ... ... ... ... (негiзгi)
етiп қабылдап, екiншiсiне қосымша қасиеттердi енгiзу жеткiлiктi. Delphi–дiң
барлық кластары Tobject класына ... ... ... ... ... қасиеттер және
әдiстердiң бiрлiгiнен ... ... ... ... ... деп ... әр клас аяқталған толық бiр iс-әрекеттi бойында
сақтайды. Мысалы, Tform класы өз бойында Windows–терезенi дайындау ... ... ... ... ... мұндай принципi өзiнде
инкапсульдайды делiнедi.
Класта инкапсульданған процедуралар мен функциялар-әдiстер.
Полиморфизм (көп ... ... ... ... әдiс ... ... басқа қасиеттер енгiзiлген ұқсас есептi
шешуiне болатындығы, яғни ... ... ... ... ... ... атау беру ... қоймасы
Нысан қоймасы File-New-other командасын таңдау арқылы ашылады. Бұл
терезе бөлігінде жоба мен үлгіні ... ... және ... ... ... ... тұп нұсқасының таңдау белгілері орналасқан. Қоймадағы
тұп нұсқамен жобадағы көшірмесінің ... ... ... анықтайтын
ауыстырып қосқыштар бар, ол Copy, Inherit және Use.
Copy-таңдалған элемент ағымдағы каталогқа көшіріліп және ... ... ... Тұп ... оның ... ... ... жоқ.
Inherit-бұл жобада таңдалған элементтің мұрагері құрылады және оның барлық
ата-аналары мен тұп нұсқаның өзгертілуі барлық жобада көрініс ... ... ... ... ... ... Оның өзгертілуі тұп
нұсқаның өзгертілуіне әкеп соқтырады.
Data Module Designer.
Жаңа жобада деректер модулiн ... ... ... ... ... ... ... кiру компоненттерiн орналастыратын ыңғайлы
орын болса, ендi оған ... ... және ... ... ... ... ендiрiлген. Data Diagram закладкасы алдымен бос
терезеге кiредi. Data Diagram ... ... ... сол жағында
орналасқан компоненттердi тышқанмен өткiзгеннен кейiн, басты-детальды
байланыстармен оларға сәйкес ... ... ... түрде
бөлек БД кестелерiнiң арасында байланыс пайда болады. Бұл терезенi, браузер
терезесi ... ... ... ... ... жасау үшiн, принтерде басып
шығаруға болады.
Обектінің бұтақ тәріздес терезесі.
Бұл терезе ... ... және ... ... компоненттер
арасындағы байланысын көрсетіп отырады. Осы терезеде орналасқан компонентке
тышқанмен шерту арқылы формадағы осы компонентті ағымды етіп, және ... ... сол ... кұйін көрсетіп отырады. Тышқанды екі
рет шерту, ол ... ... іске ... ... ... ... өңдеушінің дайындығын код терезесінде қояды.
Процедуралар мен функциялар
Процедуралар мен функциялар негізгі программаның ... ... ... ... Олар ... программалы есептерді бірнеше
қарапайым есептерге бөлуге бейімделген және негізгі ... кез ... ... қолдануды қамтамасыз етеді. Ішкі программаны
шақырудың саны шектелмейді.
Ішкі ... ... ... ... ... ... оның ... және денесінен тұрады, бірақ ішкі программаның
денесінде модульдерді пайдалану бөлімі қолданылмайды. Сонымен ... ... ... ... ... ... жұмыс атқаруда негізі екі кезеңді ажыратады:
□ Ішкі программаның анықталуы;
□ Ішкі программаның ... ... ... ала ... қажет етпейтін көптеген
стандартты ішкі программалар бар. ... ... ... ... ... қажеттілігіне сай ішкі программаларды ... ... ... ... ішкі программаларды бейстандартты деп атайды
және процедура немесе функция деп ажыратады.
Процедура мен ... ... ... ... ... аты арқылы тек қана бір мән қайтарады, ... оны ... ... қолданады. Процедураның қайтаратын мәндерінің ... мен ... ... және ... ... ... мен ... анықтау
Параметрсіз процедураның сипатталуы:
Procedure < процедураның аты >;
< белгілерді анықтау>;
< тҰрақтыларды сипаттау >;
< түрлерді сипаттау >;
< ... ... ... ... ... процедураның сипатталуы :
Параметрлі процедураның анықталуы параметрсіз процедураның
анықталуымен бірдей, тек ... ... ... ... келтіріледі:
Procedure < процедураның аты > (Var G1: T1; G2: T2;...);
МҰндағы Gі- ... ... аты; Ті- ... ... ... ... бірі ... бір түрдегі параметрлерді арасын үтірмен
ажыратып, ішкі тізімге біріктіруге болады.
Егер Gі- ... ... ... Var ... ... ... және формальды параметрдің мәні процедураның ішінде өзгеріске
Ұшырайтын болса, онда оның ... ... ... әсер ... функцияның сипатталуы:
Functіon < функцияның аты > : функцияның түрі;
< белгілерді анықтау>;
< тҰрақтыларды сипаттау >;
< түрлерді сипаттау >;
< айнымалыларды ... ... ... ... ... аты > := ;
// міндетті түрде көрсетілу керек
End;
Параметрлі функцияның сипатталуы :
Параметрлі функцияның ... ... ... ... тек ... тақырыбы келесі түрде келтіріледі:
Functіon (Var G1: T1; G2: T2;...) : ; ... түрі ... ... ... кез келген болуы мүмкін. Әр
функцияда келісімше функцияның нәтижесі орналасатын Result ... Бұл ... түрі ... ... ... ... программалардың тақырыбы және денесі міндетті түрде болу қажет,
ал басқа бөлімдері болмауы да мүмкін.
□ Ішкі ... ... соң ... стандартты нұсқаулар
орналасуы мүмкін: Assembler, External, Far, Forward, ... ... Бұл ... ішкі программа туралы компиляторға қосымша мәлімет
беріп отырады ... ... ... ... тілі ... ... Ішкі ... тақырыбынан соң тұрған нұсқау тек қана
осы процедура немесе ... ... ... және ... ... операторлары
Программаның денесінде ішкі программаларды шақыру олардың аты ... ... ... ... бөлек оператор ретінде
көрсетіледі, ал функцияны шақырғанда оның шақыру ... бір ... ... ... ... шығару операторлардың қҰрамында болу
қажет. Параметрлі процедура ... ... ... ішкі
программалардың шақыру операторында формальды параметрлерінің орнына саны
және түрлері сәйкес нақты аргументтері көрсетіледі.
Ішкі ... ... ... ... ... мүлдем
болмауы мүмкін, ал бҰл тізім анықталса, онда ... ... ... түрлері анықталуы қажет. Мысалы,
Procedure SB (a : real; ... c : ... ... түрі ... ... ... ала анықталған болуы
қажет. Мысалы, массивті және жолдық түрдегі формальды параметрлерді
қолданғандағы төменгі ішкі ... ... ... ... [1..20] of ... ... of Іnteger;
B=Strіng[25];
Functіon F(a);Іnteger;
Procedure P(b);
Программаның операторлары формальды параметрлер тізімін ... ... ... ... ... ... осы
тізімдегі айнымалыларды негізгі программаның денесіндегі кез келген
өрнекте қолдануға болады.
Формальды ... кез ... ... - мән, параметр -
айнымалы немесе параметр - тұрақты ретінде қолданылуы ... ... Х және У ... ... түрінде анықталған. Егер параметрлері
айнымалылар немесе тұрақтылар түрінде ... онда ... var ... const түйінді сөздерді көрсету қажет. Мысалы,
Procedure MyProc(var a: real; b: real; const c: ... ... - ... ... b - ... мән; c - параметр тҰрақты.
Формальды параметрлердің әр түрлі анықталуы ... ... әсер ... Егер ... ... ... түрінде
анықталса, онда ішкі программа шақырылғандағы нақты ... ... бір ... ... болу ... Ал ... және функция
тақырыбындағы параметр - мән немесе параметр - тұрақты түріндегі анықталған
формальды ... ... ... шақырылғанда кез келген өрнек
сәйкестелуі мүмкін. Мысалы, егер ... ... ... ... ... Power(var a,b : real):real;, онда функцияның s:= ... ... ... ... және ... параметрлердің сәйкес
келмеуі туралы хабар шығарады, себебі (- у) - ... ал оған ... ... ... түрінде анықталған.
Негізгі программаға процедурадан мәні қайтарылатын ... ... ... ... қажет.
Процедуралық түрлер.
Ішкі программалардың нақты аргументтері ретінде процедураларды және
функцияларды қолдануға болады. Осындай әрекеттер процедуралық түрлер арқылы
орындалады. ... ... - ... түрі және ... түрі ... ... түрді жариялау үшін аты көрсетілмеген ішкі
программаның тақырыбы ... ... ... ... (var ... ... ... анықтамасы Type бөлігінде орналасады және
анықтамасы келесі:
type
Proc1= procedure (x,y:Іnteger; var r:іnteger);
Func1=functіon(x,y:Іnteger):Іnteger;
Процедуралық түрлердің денесі {$R,*.DFM} - ... ... ... және ... келесі:
Functіon Add(x,y:іnteger):іnteger;
Begіn
Result:=x+y;
End;
Procedure Іncrease(x,y:Іnteger; var r:Іnteger);
Begіn
r:=x*y;
End;
Ішкі программалардың денесінен соң Button1 ... ... ... ... ... ... келтіруге болады:
Procedure Tform1.Button1Clіck(Sender:Tobject);
Procedure Add1(F:Func1; P:Proc1);
// процедуралық түлерді ... ішкі ... ... і:=1 to 3 ... F(і,і) +k));
End;
End; // ... // ... // ... ... ... - ... ... процедуралық
түрлердің параметрлері. Әр қайталауда ... екі ... ... Proc1 процедуралық шама параметр ретінде қолданылады. ... Memo1 ... ... ... Р және ... F-
процедуралық параметрінің қосындысын шығарады. Button1 ... ... Add1 ... ... оның ... ... Add және ... процедуралық түрлер қолданылады. Бұл қарапайым
мысал процедуралық түрлердің қолдануын көрсетеді.
Модульдер. Программаның модульдік құрылымы
Object Pascal тілінде ... ... ... ... ... ... ... программаларда (жобада) немесе
басқа модульдерде ... ... ... бөлек компиляцияланатын
әр түрлі интерфейстік ... - ... ... ... ... ... жиынынан тұратын программа.
Интерфейстік бөлігінде объектілердің пайда болуы негізгі программаның
немесе ... ... осы ... қол ... ... Ал аталмыш модульдің денесі оның орындалатын бөлігінде
орналасып, ... ... ... ... тек қана программаның құрамында орындалады.
Delphі ортасы программаға ... әр ... ... модуль құрастырады
және сол формаға орналастырылған ... ... ... бір ғана ... ... ... программаның үзіндісін орналастыру үшін ... ... ... деп ... белгілі бір тәуелсіз бөлігін
атайды және олар стандартты және ... ... екі ... ... коды ... бет ... анықтайды.
Модуль - басқа модульдерде және программаларда пайдалану мүмкіндігін
тyғызатын, бөлек компиляцияланатын (компьютердің тіліне ... ... ... ... ... және ... операторлар
жиынтығынан тұратын программа. Модульдер қолданбалы программалардың жиынын
құрастыруға мүмкіндік береді және олар ... ... ... ... модульдер бөлек орындала алмайтын программа. Модульдерді
қолдану арқылы күрделі программаларды құруға болады.
Кез-келген модуль келесі ... ... ... ... ... ... бөлігі;
□ Терминатор.
Модуль тақырыбы Unіt арнайы сөзінен басталады, ... соң ... ... ... нүкте тұрады. Интерфейстік бөлігі Іnterface түйінді сөзімен, ал
орындалатын бөлігі Іmplementatіon түйінді сөзімен басталады. Модульдің
терминаторы программаның терминаторы ... яғни ... ... ... оны ... модульдермен және негізгі программамен
байланыстыру үшін қолданылады. Модульдің интерфейстік объектілеріне қол
жеткізу үшін программада қажетті TPU (машина тіліне аударылған) файлдың
атын ... ... Бұл ... ... ... ... ... асырылады:
USES ‹модульдер тізімі›;
USES- арнайы сөз; ‹модульдер тізімі›- программа және ... ... ... қажетті модульдердің тізімі. Бұл ... ... ... деп ... және ол ... ... соң орналасу қажет. Егер аталмыш модуль басқа ... ... ... онда ... спецификация Іnterface
түйінді сөзінен соң бірден ... ... ... ... ... ... ... модульдің
интерфейстік бөлігінің барлық сипаттамалары белгілі деп ... ... ... ... ... және ... ... аталмыш модульдің барлық сыртқы (ашық)
объектілері (түрлер, кластар, ішкі ... ... ... ... ... программасы сияқты бұл анықтамадағы
объектілердің реті кез - ... ... бола ... ... ... ... тек қана тақырыптары келтіріледі, ал олардың толық
анықтамасы модульдің орындалатын бөлігінде көрсетіледі.
Модульдің орындалатын Іmplementatіon бөлігінде ... ... ... ... ... ... Ішкі ... реті интерфейстік бөлікте көрсетілген ретпен бірдей болмауы да
мүмкін.
Инициялизациялау (алғашқы рет іске ... ... осы ... ... ... жұмысы басталғандағы операторлары орналасады.
Модульдердің іске асырылуы программаның Uses бөлігінде көрсетілген ... Бұл ... ... ... ... және бұл бөліктің
болмауы да мүмкін.
Егер ... ... ... бар ... ... бөлігі де болуы мүмкін. Бұл бөлік Fіnalіzatіon сөзінен
басталады және оның ... ... ... ... орындалатын
операторлар кіреді. Модульдерді деинициялизациялау әрекеттері бағдарламаның
Uses бөлігінде көрсетілген ретке кері бағытта орындалады.
Әр жаңа ... ... жаңа ... де ... ... ... көптеген формалар және олармен байланысты модульдер болуы мүмкін.
Жоғарыдағы құрастырылған формаға сәйкестелген модульдің кодын ... ... ... ... Example ... ашып көруге болады.
Модульдің коды орналасқан файл келесі:
1.8. сурет. Модуль ... ашу ... ... DelphІ ортасы өзі құрастырады. Жоғарыда айтылғандай, жобаның
файлына араласуға тиым салынған, ал модульдің файлына ... ... ... ... ... болады.
Модульдің интерфейстік бөлігінде бір түр (TfmExample класы) және ... ... ... - ... ... анықталған.
Класс деп объектілерді құруда қолданылатын үлгілерді айтады, ал ... ... ... болып табылады. Белгілер Object Pascal- да түрлер
деп саналады. Соңғы ... ... ... ... бар ... ... болады және т.с.с. Нәтижесінде ағаш тәріздес саты
құрылады, төбесінде ең ... буын - ... TObject ... ... Ал
төменгі сатыларында сол бір ғана TObject-тің туындылары орналасады.
Модульдердің тақырыбы, интерфейстік, орындалатын және аяқтаушы
бөліктері
Модульдің тақырыбында Unіt арнайы сөзінен кейін ... ... ... ... ... ... істеу үшін осы атау модульдің ... ... ... ... ... болу ... Мысалы, модульдің атауы
келесі түрде көрсетілген, болсын:
Unіt Glob;
Онда модуль мәтіні табақшадағы Glob.pas ... ... ... атауы модульді басқа модульдермен және негізгі программамен
байланыстыру үшін қолданылады. Бұл байланыс келесі сөйлем ... ... ... ... - арнайы сөз; ‹модульдер тізімі› - программа және модульдерді бір -
бірімен ... ... ... ... ... бір - ... ... ажыратылады және тізімнің
соңында “;” таңбасы тұрады. Бұл ... ... ... деп ... және ол Іnterfase немесе Іmplementatіon
сөздерінен соң ... екі ... де соң ... ... Uses ... SysUtіls, MyUnіt;
Егер аталмыш модуль басқа бір модульдің объектілерін пайдаланса, онда
осындай ... ... ... ... соң ... ... ... спецификациясы келтірілген жағдайда программаға
қосылған модульдің интерфейстік бөлігінің барлық сипаттамалары белгілі деп
саналады.
Енді модульдің ... ... қол ... ... ... кәдімгі негізгі программада анықталған сияқты орындалады.
Модульдің интерфейстік бөлігі Іnterfase арнаулы сөзімен ... ... ... ... программада және басқа модульдерде
қолданылатын аталмыш модульдің барлық сыртқы (ашық) объектілері анықталады
(түрлер, тұрақты және айнымалы ... ішкі ... - ... функциялардың тақырыптары). Программа сияқты бұл ... реті кез ... ... ... ... ... тек қана тақырыптары келтіріледі, ал олардың ... ... ... ... ... ... ... арнайы Іmplementatіon сөзімен басталып,
интерфейстік бөліктегі жарияланған ішкі ... ... ... ... интерфейстік бөлігінде аталған ішкі программалардың
денелері осы ... ... ... Ішкі ... ... процедураның немесе функцияның тақырыбы қысқартылған түрде
көрсетілуі мүмкін: procedure ... ... ... ... олардың
атаулары және ‘ ;’ таңба келтіріледі.
Егер ішкі программаның тақырыбы толық көрсетілсе, онда ол интерфейстік
бөліктегімен бірдей ... ... ... ... бұл ... ... ... бөлігінде қолданылатын жергілікті обьектілері -
қосымша түрлері, тұрақтылары, айнымалы шамалары, ... ... ... бөлігінде негізгі программа іске қосылмай
тұрғандағы орындалатын ... ... ... ... ... ... ... жҰмысын даярлау әрекеттерінен орындайды.
Мысалы, айнымалыларды инициализациялау, яғни бастапқы мәндерін анықтау
жұмыстары, ... ашу ... және т.б. Осы ... ... басқаруды бергенге дейін орындалады да негізгі программаны
жұмысқа дайындау үшін қолданылады.
Модульдердің аяқтау ... ... ... ... ... іс - ... ... Мысалы, файлдарды жабу,
компьютердің ресурстарын босату және т.б. жұмыстар. Бұл бөліктің ... тек қана begіn және end ... ... бос ... да ... ... ... Unіt қолданылса, онда ... ... Uses ... көрсетілген ретте
орындалады. Ал бірнеше модульдерде аяқтау бөліктері көрсетілсе, онда ... ... Uses ... ... кері ... ... және ... модельдер
Ескертіліп кеткендей инфологиялық модель, өмірді адамға түсінікті
деректерді сақтау ... ... ... ... ... ... модель құрудың көптеген әдістері бар:
графтік модель, семантикалық желілер, "мән-байланыс" ... және ... ... ең ... ... екінші бөлімде қарастырылатын "мән-
байланыс" моделі ... ... ДҚБЖ ... ... ... ... ... керек. Деректер қорының
теориялық өркендеу және практикалық қолдану процесінде, сол ... ... ... ... ... модельді ұстанатын ДҚБЖ
құрылды. Бастапқыда ... ... ... құрылды.
Ұйымдастырудың қарапайымдылығы мынада, ... ... ... ... бар болуы және деректердің физикалық модельдерінің
ұқсастығы, шектелген жады көлем бар ... ... ... ЭЕМ ... ДҚБЖ ... өнім ... мүмкіндік берді. Бірақ, егер
деректердің ағаш тәрізді құрылымы боллмаса, онда иерархиялық модель құрған
кезде және ... ... жету үшін ... ... ... болды.
Желілік модельдер сол сияқты аз ресурсты ЭЕМ үшін құрылды. Бұл «жиыннан»
тұратын өте күрделі ... – екі ... ... аты ... ... құра ... ... көмегімен бірігеді. Желілік
модельдерді құру кезінде ДҚБЖ ... ... ... ... "аз ғана ... ойлап табылды. Қолдаңбалы программалаушы
терминдерді білуі керек, ДҚБЖ бірнеше ішкі тілдерін оқуы ... әр ... ... жазба арасында навигация жүргізу үшін деректер қорын
логикалық құрылымын көз ... ... ... ... керек. UNIX
операциялық жүйесінің бір ... ... деп ... ... қор – ... ... ... тәсілі". Иерархиялық және желілік ... ... ... ... көрсетудің басқа тәсілдерін
іздеуді талап етті. 60 жылдардың аяғында деректерді ... ... ... бар және ... ... ... ... файл негізіндегі ДҚБЖ пайда болды. Бірақ
мұндай ДҚБЖ деректерді сақтау үшін ... ... ... ... санына, жазба ұзындығына және өріс санына шектеу қояды. Бүгінгі
күні көп тарағаны реляциялық ... ол ... ... ... ... физикалық ұйымдастырылуы ДҚ ... ... әсер ... ДҚБЖ ... деректердің физикалық
моделін құруға тырысады, пайдаланушыға нақты бір ДҚ құралын ұсынады. Заман
талабына сай өнімді ДҚБЖ ... ... ... ... ... ... оны ... мүмкіндік бермейді.
Локальды көріністі модельдеу, модель элементтері
Инфологиялық модельдеудің мақсаты - құрылатын деректер ... ... ... керекті сол ақпаратты ... және ... ... ету. ... ... ... ... тіл аналогиясы бойынша тұрғызуға ... ... ... ... ... таза ... ... мүмкін емес).
Инфологиялық модельдің негізгі жоба элементтері ол мән, оның ... ... ... ... табылады (атрибуттары).
Мән - деректер қорында сақталу жөніндегі ақпаратты ерекшелейтін ... (бір ... ... бар ... Мән ... ол ... тік ... дәм, түс және т.б. Мынадай түсініктерді айыра білу
керек, мән типі және мән ... ... Мән типі ... ... бір текті тұлға, зат, жағдай немесе идея ... Мән ... ... зат жатады. Мысалы, мән типі ҚАЛА болуы мүмкін, ал ... ... Киев және ... - ... аты ... ... Оның аталуы мәннің нақты
типі үшін уникальды, бірақ мәннің әртүрлі типтері үшін ... ... ... ТҮС ... мән үшін анықталады: ИТ, АВТОМОБИЛЬ, ТҮТІН ... ... мән ... ... ... ... ... анықтау үшін
қолданылады. АВТОМОБИЛЬ мәні үшін мысалы атрибут ТИП, МАРКА, НӨМІР БЕЛГІСІ,
ТҮС және т.б. болады. ... тағы тип және ... ... ... Көк, Банан түсті, Ақ түн және т.б., бірақ мәннің ... ... бір мәні ... ... және мән ... ... жоқ. Атрибут тек мән типімен байланыста болады. Басқа
контексте атрибут өз ... мән бола ... ... автомобиль заводы
үшін түс – бұл тек өнім шығарушы атрибуты, ал бояу фабрикасындағы түс – мән
типі.
Кілт - ... ... ... олардың мәні бойынша керекті мән
экземплярын табуға ... ... ... кез келген атрибут
жиынынан шектеу, ... ... ... ... мүмкіндік
береді. Мән үшін Кесте (б. 1.2) кілті ... ... ... ... ... ... және ... (шарт бойынша, бір пункттен
екінші пунктке әр уақыт сайын бір тік ұшақ ұшады).
Байланыс - екі немесе одан көп ... ... Егер ... ... өзара бір бірімен байланыспаған тек сақтау болса, онда оның
құрылымы қарапайым болады. Бірақ деректер қорын ... ... ... ... – бұл бір ... ... мәнімен іздеу
мүмкіндігімен қамтамасыз ету. Сол сияқты нақты деректер қорында жүздеген
немесе мыңдаған ... ... ... онда ... ... теория жүзінде
миллион байланыс орнатылуы мүмкін. Мұндай көптеген ... бар ... ... ... анықтайды.
Байланыс сипаттамасы және модельдеу тілі. Инфологиялық модель құру
кезінде ... ... ... т.с. мән-байланыс)
тілін қолдануға болады. Мұнда мәндер белгіленген тікбұрышпен, ... ... ромб ... алты бұрышпен, атрибуттар - белгіленген овалмен,
ал олардың арасындағы байланыс - байланыс ... ... ... ... ... сөзін ауыстыратын, 1 немесе әріп қойылады")
және қажетті ... ... мән ... мысалы А және В арасында төрт түрлі байланыс болуы
мүмкін.
Бірінші типі – БІРГЕ-БІР (1:1) байланысы: әр ... ... әр А ... В мән экземплярының 1 немесе 0 тиісті болады:
Схема 1.1
Студент стипендия алады, соның ... жай ... ... ... ... тип – БІРГЕ-КӨП байланысы(1:М): А мәніне 0, 1 немесе В
мәнінің экземпляры ... ... ... бос ... мүмкін, онда бір немесе бірнеше тұрғын тұруы
мүмкін.
Сол сияқты екі мән арасында екі бағыттада ... ... ... тағы екі типі бар ... (М:1) және ... ... 2.1. Егер ЕР АДАМ және ӘЙЕЛ АДАМ мәні ... ... ... ... онда ... төрт ... ... арасындағы байланыс сипаты аталғандармен шектелмейді. Күрделі
байланыс түрлері де болады:
Схема 1.3
• сол бір мәндер ... ... ... түрлері
(емделушінің бір емдейтін дәрігері болғанымен де, онда бірнеше дәрігер-
кеңесшілері болады; дәрігер бірнеше емделушілердің ... ... ... және бір ... ... ... ... кеңесшісі бола алады);
• тренарлы байланыс
схема 1.4.
(дәрігер бірнеше пациентті бірнеше анализ тапсыртады, анализ ... ... ... ... ... және ... бірнеше
дәрігермен бірнеше анализ белгіленеді);
• жоғарғы қатардағы байланыс семантика, оның мағынасы өте ... ... ... байланыс иллюятрациясын көтеру үшін
мән атрибуттары және барлық ... ... ... бірнеше негізгі атрибуттарда неке байланысының сипаттамасы ER-
диаграмманы күрделі етеді. (сурет. ... ... ... ... емес ... құруға және жеке фрагмент ... ... ... ... инфологиялық модельдеу тілі (ИМТ) қолданылады,
онда мән және ассоциациясы келесі түрде болады:
МӘН (1атрибут, 2атрибут, ..., n ... [МӘН S1, МӘН S2, ... ... ..., n ... 1.2
Мұндағы S – байланыс дәрежесі, ал кілтке кіретін ... сызу ... ... қарастырылған мән арасындағы байланыс мысалы ИМТ –де келесі түрде
сипатталады:
Дәрігер (Дәрігер Нөмірі, Фамилия, Аты, ... аты, ... ... ... ... нөмірі, Фамилия,
Аты, Әкесінің аты, Адрес, Туған күні, Жыныс)
Емдеуші_дәрігер [1 Дәрігер, Емделуші ... ... ... ... [Дәрігер Е,Емделуші N]
(Дәрігер нөмірі, Тіркелу нөмірі).
Кесте 1.3
Схема 1.4. ER-диаграмма мысалдары
Мән арасындағы байланысты шығару үшін, аз дегенде мәнді ... ... бұл ... тапсырма, әр түрлі пәндік саладағы сол объект ... ... ... бола ... классификациясы. Терминологияны қарастыру кезі келді. К.Дейт
мәннің үш ... ... ... ... ... ... сол ... мән ассоциативті бағыңынқы класы- белгілеу.
Стерженьдік мән (стержень) - бұл тәуелсіз мән (бұл жөнінде толығырақ
төменде айтылады).
Стерженнің ... ... ... - ол ... "Квартира",
"Ер адам", "Дәрігер", "Неке" (2.2 мысалынан) және аттары ... мән ... - бұл ... ... екі ... мән немесе мән экземпляры арасындағы байланыс (2.4 мысалындағыдай).
Ассоциациялар тең құқықты мән ... ... олар ... мәні ... ассоциацияларға және белгілеулерге қатыса алады; қасиеттері болады,
т.с.с байланысты көрсету үшін қажетті тек ... ... ғана ... сипаттайтын басқа атрибуттардың кез келген ... ... 2.1. және 2.4. ... ... ... кілттік
атрибуттар "Код_Е", "Код_Ә" және "Ер адамның табельді ... ... ... ... сол сияқты дәл атрибуттары "Куәлік ... ... ... "АХАЖ кітабына тіркеу нөмірі" және т.б..
Сипатталған мән (сипаттама) – бұл байланыс түрі екі мән ... ... ... ... ... жай түрі). Қарастырылатын
пәндік саланың шегіндегі сипаттаманың ... ... ... бір мәннің
сипаттамасынан тұрады. Оларға деген қажеттілік өмірдегі көп ... ... ... Ер адам ... әйел алуы ... ... 2.3), кітап - қайта
басып шығарудың ... ... ... ... ... ...) және ... болуы сипатталатын мәнге толығымен тәуелді: әйел ... ... ... ... онда әйел ... айырылады.
Сипаттаманы сипаттау үшін ИМТ жаңа сөйлемі қолданылады, оның ... ... ... 2 атрибут, ...)
{СИПАТТАЛАТЫН МӘН ТІЗІМІ}.
Кесте 1.4
Бейнеге трапеция сипатамасын енгізіп ЕR-диаграмма тілін кеңейтеміз
Схема 1.5. ER-диаграмма кеңейтілген тілінің ... мән ... ... – бұл "көпке-бір" немесе "бірге-бір"
байланыс түрі, екі мән арасындағы сипаттама белгіленген мәнге тәуелсіз.
Ұйымның ... ... ... ... ... қойылған ереже жоқ кезде (қызметкер бір уақытта бірнеше ... ... ... бір бөлімге орналаспайды) Орналастыру ассоциация
сипаттамсын құру керек:
Бөлім (Бөлім нөмірі, Бөлім аты, ...)
Қызметкерлер(Табель нөмірі, Фамилия, ... M, ... ... ... ... ... ... күні).
Кесте 1.5
Бірақ, мынадай шарт, әр қызметкер міндетті түрде бөлімнің ... ... ... ... бар сипаттама құруға болады:
Бөлім (Бөлім нөмірі, Бөлім аты, ...)
Қызметкерлер(Табель нөмірі, Фамилия, Бөлім нөмірі,Орналастыру күні)[Бөлім]
Кесте 1.6
Берілген мысалда қызметкерлер тәуелсіз ... ... ... ... ... ... жойылуы мүмкін емес). Сондықтан ... ... және ... сипаттамасы болмайды. Белгіні үлкен мәтінді
қайталанатын мәндерді ... үшін ... ... ... ... ұйым және оның бөлім аталуымен, тауар тізімімен және
т.б.
Белгіні сипаттаудың ... ... ... ... ... мәндер фигуралық жақша емес квадрат жақшаға алынады:
БЕЛГІ (1 атрибут,2 атрибут, ... МӘН ... ... бойынша, белгі тең құқықты мән болып қарастырылмайды.
Белгі мен сипаттамалар толығымен тәуелсіз мән болып табылмайды. ... ... ... ... ... мән бар деп ... ... мәннің жеке жағдайы болады, қасиеті, ассоциацияға ... ... жеке ... болады (өте төмен деңгейдегі). Айтып
кетейік, сипаттаманың ... ... ... да бір ... ... байланысты. Бірақ мәнмен сипатталатын кейбір экземплярлардың
байланысы жоқ. Шындығында, егер бұл некеге байланысты болса, онда ... "ЕР адам " ... ... ... ... күйеу болмайды).
Енді стерженьдік мәнді ассоциацияда, белгіде, ... ... мән ... ... ... ... ... тәуелсіз болады,
бірақ олар басқа мәндерді белгілеуі мүмкін, мысалы, қызметкерлер ... АХАЖ ... ... ... BDE ... көмегімен мінездік ерекшелікпен құрылған бағдарлама ДҚ-мен жұмыс
істеу үшін ... ВDЕ – ні ... ... ДҚ-мен бағдарлама арасында
байланысатын мост рөлін іске асырады. ВDЕ ... ... ... ... оларға қажет деректермен қамтамасыздандыру бойынша ... ... ... ... ... ... өзара әрекеттестігі 21
суретте көрсетілгендей болады.
Сурет 2.1. Бағдарламаның ... ... ... ... ... BDE бағдарламаның бір бөлігі болып табылады. ДҚБЖ ... ол ... ... ... ... ... алады.
Лицензиялық келісім сіздерге бұл бағдарламалық құралды тегін ... ... ... ... ... ... ... өзі кейбір
каталогтарда болса да және Windows 32 реестрінде тіркелу қажет, таралатын
бағдарламалардың ... алып ... оңай ... ... ... ... Delphi-мен бірге бір компакт-дискте қойылатын
InstallShield Expreess for Delphi ... ... API BDE ... ... ... интеррфейсін
деректергет назар аудару үшін қолдана алады, ол және BDE ... ... де ... компоненттер қабаты орналасады. Айтылып
кеткендей, визуалды емес компоненттер BDE мен ... ... ... ... деректер наборына жатады (TTable, TQuery және TStoredProc) ,
ол кезде ... ... ... ... ... деректер және
ыңғайлы пайдаланушылық интерфейсті құруға орналасады. Деректер наборы мен
визуалды компоненттер арасында міндетті ... ... ... көз ... ... ... жабылатын деректер ағыны клапан рөлін
ойнайтын TDataSource компоненті міндетті түрде орналасады.
В версии Delphi 5 ... ... BDE – аз ... ... ететін құралдар пайда болады, бұл ActiveX Data Objects [ADO) және
InterBase Express (IPX). Жаңа ... ... ... ... ... ... суреттеледі.
3. Утилитадан және бағдарламадан ДҚ-на назар аудару деректер қоры
псевдонимімен орындалады. Псевдоним BDE ... ... ... ... файлында тіркелуі қажет. Құрылатын ДҚ-на СКЛАД
псевдонимін қосайық, негізгі менюде Object →New утилита терезесін ... ... ... ДҚ типінің атын өзгеріссіз қалдырып және ОК
батырмасын басыңыз.
ДҚ ... ... сол жақ ... сіз STANDART1 атымен
атлған жолды көресіз. Бұл атты ... ... жақ ... ДҚ ... ... ДҚ ... каталогқа
рұқсат маршрутын көрсететін РАТН параметрін өзгертіңіз. Жолды қолмен
жүргізуге ... ... ... құралымен қолданған ыңғайлы: ол үшін
РАТН ... басу ... және ... ... оң жақ ... ... ... бейнеленген батырманы басу қажет, одан кейін каталогты таңдау
қажет (мысалы ... және ОК ... басу ... ... анықтамасын есте сақтау қажет. Ол үшін ... сол жақ ... ... ... ... оң ... керек және қосымша менюде Apply опциясын таңдау қажет. ... ... ... (онда біз псевдоним үшін өзгерісті сақтаймыз ба екендігі
сұралады) ОК батырмасын басамыз. BDE ... ... ... псевдонимді құру аяқталады және оған ... ... ... қатыса алады. Бірақ ДҚ псевдониміне жіберілетін ... ... ... қоры ... құру қажет.
Өрістердің хабарлануы
Деректер қоры кестесін құру үшін Database Desktop (DBD) ... ... ... ... кейін үнделмейтін псевдоним орнатамыз. Ол
үшін негізгі ... File → Working ... ... таңдап және
жойылатын тізімде Aliases псевдоним атын ... ... ... кейін ОК батырмасын басасыз.
ДҚ құру үшін негізгі менюде File→New→Table элементін таңдау қажет.
Пайда болған Create Table ... ... ... ... ... (Paradox 7) және ОК батырмасын басыңыз. Одан ... ... ... ... ... ... ... жолы өріске сәйкес келеді. Бағандар тағайындалуы:
– Field Name – өріс аты;
– Type – өріс типі;
– Size – өріс ... ... ... өріс типі ... ... өлшемді түсінеді);
– Key – Field Name жұлдызшадан тұрады «*», егер өріс ... ... ... егер алғашқы кілтке бірнеше өріс ... ... ... қатысатын ретте анықталуы қажет; одан басқа алғашқы
индекс құрамына кіретін ... ... ... ... ... ... яғни өріс ... бірінші анықталады
«Тауарлар» кестесіне кіретін өрістерді анықтайық. Field Name бағанына
Tovar өріс атын енгізіңіз. Өріс ... ... үшін Type ... ... жол ... басыңыз. Жауабында өріс типтерінің тізімі ашылады.
Tovar өрісінің ... ... үшін ... ... ... кейін Size
бағанында 20мағынасын беріңіз. Key бағанына жұлдызшаны орнатыңыз, берілген
өріс ... кілт ... ... білдіреді. Ол үшін пернетақтадан
кез-келген ... ... ... Кез-келген символды қайта басқанда Key
бағанындағы белгілеу алынып тасталынады.
Әрбір өріс үшін оның мағыналарымен міндетті ... ... ... ... Ол үшін ... ... өту үшін Required Field
ауыстырып қосқышты қосамыз. Басқа өрістер өріс ... ... салу ... ... Minimum value – ... ... ... анықтайды;
– Maximum value – өрістің максимум мағынасын анықтайды;
– Default value – ... ... ... өріс мағынасын анықтайды;
– Picture – өрісті бейнелеудің шаблонын анықтайды.
Өрістердің біреуінде мағынаның болмауы өріс ... жоқ ... ... драйвердің өзгерісі
Біздің кестенің структурасында мағынасы орыс текстерінің жолдарынан
(кириллицалар) ... ... ... ... орыс ... ... көрінуі үшін сәйкес келетін тілдік драйверді орнату қажет.
Table Properties тізіміне басып ашылған тізімдерден Table Language ... одан ... Modify ... ... ... Table Language ... кейін драйвер көрсетілсе, Pdox
ANSI Cyrillic-дан жақсы осы терезенің ... ... және осы ... одан ... ... жауып ОК батырмасын басыңыз.
Кестенің есте сақтау
Құрылған кестені дискте есте сақтау үшін Save As ... ... ... ... Тауарлар атын жазыңыз. Каталогта сақтау ... ... ... және ... сәйкес индекстер құрылады
Индекстер анықтамасы
«Тауарлардың түсуі» кестесінің структурасын анықтаңыз.
Барлық өріске Required (өрісте оның ДҚ-да сақтау уақытында міндетті
түрде болу ... ... ... ... ... ... бұл өріс ... болса, оның мағынасының толтырылуы ... ... ... ... ... Түсу ... Pdox ANSI Cyrillic тілдік драйвер
орнатыңыздар.
DatPrih, Tovar өрістерімен индекс құрайық. Ол үшін Table Properties
комбинирленген тізімінде ... Indexes ... ... индексті анықтау үшін Define батырмасын басыңыз. Пайда болған
диалогтық терезеде Fields ... ... ... ... ... ... Index Fields өрісі құрылатын индекске ... ... ... Fields тізімінен ашық өрісті көшіру үшін оң жақ стрелка
суреті көрсетілген батырманы басу ... ... ... ... ... бірі ... орналасатындығын анықтайды.
Керек өрістерді Index Fields тізіміне енгізгеннен кейін, ОК батырмасын
басу қажет.
Пайда ... ... ... ... аты ... атын енгізіп, ОК батырмасын басыңыз.
Индекстер атын тек өрістер атымен ... ... ... ат беру әдісі кестелер арасында тұтастықтың сілтемесін құруда
автоматты түрде ... ... ... ... оның аты ... ... пайда
болады.
Индекс атына басу арқылы, біз оны ... (Erase ... ... (Modify ... ... ... ... жүйелерде ADO технологиясы
ADO механизмi.
ADO-ның негiзгi жақсы жағы ... ... ... ... Бұл технологияның шеңберiнде деректер серверiнiң машинасына
(бұл стандартты файл-серверлiк технологиясының шеңберiндегi ... ... ... OLE DB V 2.1. және ... ал ... ... ... барлық сұранысының қамтамасыз ете алатын бiрнеше ADO
объектiлерiн ... DB ... ... ... ... ... типiне сәйкес
терiлiп алынатын провайдерлер (dBASE, Paradox, FoxPro және басқа типтi файл-
серверлiк кестелердiң провайдерлерi, сонымен қатар ... MS ... және Oracle ... ... бар) жасалған. ADO ... ... да Activex ... ... ... ... ... қатынасты жұргiзетiн клиенттiк программаның, білiнбес
бiр бөлiгi болып қалады.
Бiрқатар ... ... ... ODBC ... (Microsoft-тың
және бiр технологиясы- Open Date Base ... ... ... ... орнатып, құру керек.
Ескертпе: OLE DB және ADO технологиялары Windows 95/98 стандартты
құрамына ... Delphi 5 ... ... ADO ... мен ... ... автоматизация шеңберiнде COM құралдарының көөмегiмен
жұзеге асады.
Бұндай өзара ... ... ... ... OLE DB және ADO ... көмегiмен құралған жұйелер
бiрқатар жағдайларда дәстүрлi бағытталған –Delphi BDE жұйелерiнен анағұрлым
жайырақ болады.
Клиент машинасына ADO ... ... ... ... ... ... TADOConnection байланыс компоненттерi ... ... ... ... ... ... ... көрсетiлмеген TADODamaset компонент-жиынтықтар және
TADOCommand командалық компоненттер.
Бұл ... ... OLE DB ... ... ... көмегiмен немесе оған жоламай ... ... ... ... байланысады. Сонымен TADOConnection компонент-
жиынтықтардың ... ... ... ... ролiн ойнайды
және көбiне TDatabase компонентiне ұқсас.
TADODataSet компонент-жиынтықтары ... ... ... ... алдынғы жобаларындағы MIDAS технологиясының ... ... ... ... ... ... Definition Language) деректерiн сұраныстарды басқару ... ... ұшiн ... ... ... деректердi қайтармайтын SQL-
сұраныстарды жұзеге асыру ұшiн. (суретте көрсетiлмеген) ... ... MS Internet ... ... жеңiлдету ұшiн және
интернет қосымшаларда жасау ұшiн арналған.
Delphi-дiң алдынғы жобаларынан белгiлi TDataSet ... ... TDBCrid, TDBMemo, TDBedit ... ... пайдаланушымен қажеттi интерфейстi қамтамасыз
етедi.
Деректермен жұмыс істеу үшін ... ... әр ... ... ... ... Open Data Base ... (ODBC),
Data Access Objects (DAO), Remote Date Objects (RDO), ActivX Data Objects
(ADO) және Object Linking and ... Data Base (OLEDB). ... ... ... мынандай факторлар әсер етеді: функционалдық,
программалау ... ... ... мен ... ... «мұқият» қатынау қажет, ашу мен сүйемелдеу қарапайымдылығы
ақиқат. ... ... бір ... ... істеу
мүмкіндіктерін қарастыру керек, жүйе деректер қорына бірнеше қосылуды ... ... ... ... қатынаудың ең көп таралған
технологияларын қысқаша ... Data Base ... (ODBC): Бұл ... ... ... үшін API. API ... қорына қосылу, SQL операторларын орындау,
және нәтижелі деректер қорын алу үшін ... ODBC ... ... ... ... әр ... деректер қоры жүйелерімен (ДҚБЖ)
әрекеттесуге мүмкіндік береді.
Data Access Objects (DAO): Jet ... ... ... ... ... ... ... мысалы, Dbase, FoxPro үшін
Access немесе ISAM ДҚ және с.с. Remote Data Object ... ... ... ... ... және ... процедуралардың
орындалуын қамтамасыз ететін ODBC үшін жіңішке құрылым. RDO ... ... ... үшін ... ... SQL және ... Data Base (OLEDB): ... кезде қосымшалар әр түрлі
платформаларда жұмыс істейді, mainframes немесе Internet-те. Бұл қосымшалар
жұмыс істейтін ... , әр ... ... ... ... мүмкін-
электронды кестелер, ДҚ және т.б. ODBC, DAO ... RDO ... әр ... ... деректерді ала алмайды. Бұл мәселені шешу
үшін Microsoft компаниясы деректерге қатынаудың ... ... - ... Data Access Strategy (UDA). Бұл ... деректерді
сақтаушылардың әр түрлі сервистерін іске асыратын UDA ... ... , COM. OLEDB – COM – ... ... ... ... ... емес деректер көзіне, сонымен бірге мейнфреймді ISAM
деректер қорына электронды почта жүйесіне , ... ... және ... арналған.
OLEDB архитектурасы деректерді тұтынушылардан Data Consumers,
деректер провайдерлерінен және сервер компоненттерінен (Server ... OLEDB ... ... , ... ... ... Builder, Delphi құру орталарымен Visual Basic, Visual C++ - түрінде
программалау тілдері – ... ... - OLEDB ... іске ... ... ... ... деректер провайдері (Data Providers) және ... ... ... бола ... Деректер провайдері – программалы
компонент, ол өз ... ағу ... (Row Sets) деп ... ... ... ДҚБЖ, деректер қоры – деректер провайдеріне мысал. Провайдердің ... ... ... ... ... ... сервистерін іске
асыратын компонент, мысалы сұрауларды өңдеуші ... ... ... иемденбейді.
ActivX Data Objects (ADO): DAO технологиясы, Microsoft Access деректер
қорымен жұмыс істеуге оптимизирленген. RDO ODBC ... ... SQL ... Oracle ... ДҚБЖ ... үшін ... ActivX Data ... – DAO және RDO технологияларының мұрагері. ADO -да DAO және RDO ең
жақсы нәрселері біріккен. ADO кез ... ... ... қатынау үшін
OLEDB технологиясын қолданады. OLEDB – ... ... мен ... өте ... ... ... OLEDB арқылы тікелей ... ... ... ... ADO ... ... ... бағдарланған OLEDB
интерфейсін іске асырылады. ADO объект моделі ... үш ... - ... ... ... ... және ... жиыны
(Record Set). Connection объекті деректер көзіне қосылу жайлы ақпаратты
сақтайды, яғни деректердің аты, ... ... ... аты ... OLEDB ... аты және с.с. Command ... ... SQL
операторларын, сақталатын процедураларды және с.с. ... ... Record Set ... ... орындау нәтижесін сақтайды.
ADO –ның негізгі артықшылығы, «жеңілдеген» клиентті құру бағыты. Бұл
технология негізінде деректер ... ... ( бұл ... ... ... ... сервер ... ... ... ... ... ... мүмкін)V2.1 және одан
жоғарғы технология орнатылады, ал клиент машинасында деректерге пайдаланушы
сұрауларына қажеттінің ... ... ... ... бірнеше базалы
объектері орнатылады.
ADO технологиясын пайдалану. Data Base Access ... ... ... ... қамтамас етуге арналған және ActivX Data
Objects (ADO) ... ... ... ADO ... мен ... беттерінде оны пайдалану мүмкіндіктеріне арналған. ... ДҚ ... ... ... мен ... үшін
клиент ... ... ... ... ADO ... ... қарапайымдылығы, жоғарғы жылдамдық , жоғарғы
жады мен диск кеңістігінен аз ... ... ... Бұл ... ... OLEDB ... ... оптимизацияланған ADO – ң бір іске
асуын ADODB, және OLEDB үшін ... ODBС ... Record Set және Command ...... ADO негізгі элементтері. Бұл ... ... ... бар. Рет ... 3 ... де ... ... OLEDB деректер көзімен байланысты сипаттайды.
Connection обьектерін алдында құрылған ... ... ... ... ... ... ... бөлінген байланыс
сеансын көрсетеді. Клиент/сервер архитектурасында бұл ... ... ... ретінде болады. ... ... ... мен қасиеттерін пайдалану арқылы, ... ... ... ... String, ... Time Out және Mode қасиеттері
арқылы оны орнатудың ... ... ... Default Data Base қасиеті арқылы ... ... ... ... ... Isoltion Level қасиеті арқылы транзакция үшін ... ... OLEDB - ... ... және Provider ... Open және Close ... ... арқылы деректер
көзімен физикалық ... ... ... кейін үзу;
- Execute әдісі арқылы орнатылған байланыс үшін ... ... ... Command Time Out қасиетімен
басқару;
- Begin Trance және Commit Trance және Role Back ... мен ... ... пайдаланып, егер
провайдер ... ... ... ... ... ... Операция коллекциясын ... ... ... ... өңдеу;
- Version қасиеті ... ADO ... ... ... ... Errors ... барлық
Errors обьектері бар. Кез келген ADO операциясы бір ... ... ... Қате ... ... бір немесе бірнеше
Error ... Errors ... ... ... ... қатені генерациялағанда, Errors коллекциясы тазартылып, оған
жаңа Errors ... ... ... Errors ... Clear ... Кей ... мен ... программаны үзбейтін,
ескертулерді ... Әр ... ... ... алу ... ... ... болады:
- Description - пайда ... қате ... ... Number - қате нөмерін көрсетеді ( Long ... сан );
- Sours - ... ... ... ... Бұл көбіне
Error коллекциясында бірнеше Errors ... бар ... HelpFile және ... - ... Windows ... бөлімі
файлы мен қате сипаттамасын ... SQLState және Native - ODBC ... ... ... ... ... ... үш мысалы келтірілген:
| Константа аты | Қате ... ... ... |3001 ... емес аргумент ... |3021 ... үшін ... |3219 ... емес ... ... бірге құрамдас Command обьект қосылуға ... ... ... ... ашу ... бұл обьект айнымалысы үшін
қасиет ... Егер Command ... үшін ... ... ... ... орнатпаса, онда сол ағын пайдаланылса да әр
Command ... үшін ADO жаңа ... ... құрады. Command
обьектері Record set обьектерін құру мен жазбаларды алу ... ... ... ... ДҚ ... ... қолданылады.
Command обьектінің коллекцияларын, әдістері мен қасиеттерін ... ... ... ... ActiveConnection қасиеті арқылы орнатылған қосылу мен Command
обьектін ... ... Command Text ... ... команда түрін анықтауға болады
(мысалы, SQL - қосымшасын);
- ... ... ... ... ... ... орнатуға болады;
- CommandType қасиеті арқылы CommandText қасиетінде сипатталған
команда ... ... ... ... үшін ... Prepared қасиеті арқылы команданы орындау приоритеті
орнатылғанын ... ... ... ... провайдерге берілетін және
одан алынатын аргументтерді басқару;
- Execute ... ... ... ... және ... ... қайтару.
Command обьектінде Parameters ... бар. ... Refresh ... ... ... процедуралар
параметрі жайлы немесе Command обьектінде анықталған сұрауды параметрлеу
үшін ... ... ... Егер ... ... және ... шақыру алдында қатынау Parameters коллекциясына бағытталса, онда
ADO автоматты түрде бұл ... ... және ... ... ... ... ... процедура параметрлерінің немесе
параметрленген сұрау қасиеттерінің атын білу ... ... ... ... ... болады және Append қасиетін қолданып ... ... ... ... Бұл ... ... ... алу үшін, Parameters коллекциясына Refresh ... ... ... ... және ... ... береді. Parameter
коллекциясынан Parameters обьектін жою үшін Delete ... ... ... әр ... ... , ... мен
қасиеттерін пайдаланып мыналарды іске асыруға болады.
- Name қасиетін ... ... атын ... ... Value ... ... параметр атын орнату немесе
қайтару ;
- ... және ... ... NumericScale, Size және
Type қасиеттерін ... ... ... ... ... ... әдісін қолданып параметрге ұзын екілік немесе
аты бойынша ... үшін ... ... пайдалануға
болады.
Parameter обьектіне оның реттік нөмері немесе аты ... үшін ... ... пайдалануға болады:
Command.Parameters(0)
Command.Parameters(“name”)
Command(0)
Command(“name”)
Command![name]
Record set обьектерін команда жолында Open ... ... ... ... ... ... ... болады. ADO
Connection обьектін құрғанда, бұл ... пен ... ... ... ... Сонымен қатар, Record set құрамдас обьектті ашқанда
Connection обьектін бөлек құру немесе ашу ... бұл ... ... ... ... Record set ... ... обьекттің
айнымалысы пайдаланылмаса , егер бұл операция өтіп кеткен болса да әр
жаңа Record set ... үшін жаңа ... ... ... ... ... жаңа ... деректерді басқару үшін қолданылады.
ADO –ны қолдағанда деректерді басқару ... ... ... ... обьект көмегімен болады. Record set ... ... ... ... және ... (бағандарды) пайдаланумен құрылады.
Record set обьектін ашу кезінде әр ... 4 ... ... ...... ... ... қосуларды, өзгерулерді
және жоюларды қарауға мүмкіндік береді, қосымшаларды пайдаланбайтын
Record set ішінде кез келген ауысуларға мүмкіндік ... ... ... ... пайдалануға рұқсат береді;
2. Keysetcursor – Dynamiccursor ... ... ... ... жазбаларды көрсетпейді және Record set жиынынан ... ... ... ... ... Record set
ішіндегі кез келген ... ... мен ... ... ... ... деректер көрінеді;
3. Staticcursor – деректерді іздеу немесе отчетті ... ... ... ... статикалық көшірмесін қамтамасыз
етеді;
4. Forward-onlycursor – Staticcursor сияқты , ... ... бір ... ... ... ... – алға. Бұл жазбаларды
тек бір рет қана “ көріп ... ... ... ... ... ... обьектінің CursorType қасиеті
арқылы немесе Open әдісін шақырғанда аттас ... ... ... болады. Егер пайдаланушы курсор түрін анықтамаса, онда ... ... ... ашады. Пайдаланушы өзіне ... ... құра ... Әр ... ... ... ... мен жазбаларға өзара ... ... ... ... set ... құру кезінде ағынды жазба ... ... ... ал BOF және EOF ... ... False ... ... бір ... ... онда, RecordCount 0 орнатылады, ал ... EOF ... True ... ... ... алдын – ала
анықтау үшін Move ... қоса ... ... MoveNext және
MovePrevious әдістерін және AbsolutePosition, AbsolutePage және Filter
қасиеттерін ... ... ... ... ... тек MoveNext ... қолдануға болады. Әр ... үшін Move ... ... Record set ... басы ... ... анықтау үшін BOF және EOF қасиеттерін пайдалану
керек. Recordset обьекті ... ... екі ... ... және ... Тура ... кезінде деректердегі барлық өзгерістер
Update әдісі шақырылғаннан кейін негізгі ... ... ... ... ... ... ... алдымен барлық болған ... ... ... UpdateBatch әдісін шақырып оларды деректер қорына
жібереді. Деректер ... ... үшін ... ... ... Status қасиеті қолданылады: Keysetcursor ... ... Record set ... барлық Field объектері
болады. Әр Field обьекті Recordset жиынындағы бағандарға ... ... ... Value ... ... ... жазба үшін деректерді
орнатуға немесе қайтаруға ... Field ... ... мен ... ... мына әрекеттерді жүзеге асыруға
болады:
- Name қасиеті ... өріс атын ... Value ... ... Record set жиынының деректерін қарауға
немесе өзгертуге;
- Type, ... және ... ... пайдаланып, өрістің
негізгі сипаттамаларын қайтарады;
- DefinedSize қасиеті көмегімен айтылған өріс ... ... ... ... көмегімен алынған өрісте деректердің ... ... ... қолданып, берілген өріспен ... ... ... ... ... және GetChunk әдісі арқылы ұзын екілік немесе текстілі
ақпарат бар өріс мәндерін басқарады;
- OriginalValue мен ... ... ... ... ... ... ... мәнінің қайшылықтарын ... ... ... аты бойынша коллекцияда Field ... үшін мына ... ... ... ... қасиеттері екі түрлі ... ... ... ... ... – бұл ADO іске ... және кез ... обьектіге ашық қатынас. Сонымен бірге құрамдас қасиеттер Property
колекциясының ... ... ... ... пайдаланушы оның
мәндерін өзгерте алады, бірақ ... ... ... ... ... жоя ... OLEDB көптеген провайдерлері обьектердің қосымша
қасиеттерін көрсетеді. Мұндай қосымша ... ... деп ... Property ... ... обьектері болып табылады.
Property обьектерінің 4 ... ... ... Name ...... қасиетті ерекше
идентифицирлейтін жол;
- Type қасиеті – ... ... ... ... ... сан;
- Value қасиеті – динамикалық қасиеттің мәні бар ... ... ... – динамикалық қасиеттің сипаттамасын анықтайтын
Long түріндегі мән.
Мәліметтер қорымен жұмыс ... ... ... іске ... ... компоненттерді
орналастырамыз.
➢ DataAccess бетінен - Data Sourse1 ... ... Data Controls ... – DBGrid ... ... ADO ... - ADO Connection компонентін қоямыз және ADO Table
компонентін орналастырамыз;
➢ ADO ... - ... ... ... Standard бетінен Edit1, Edit2, Button1 компоненттерін қоямыз.
Енді осы қойылған компоненттердің қасиеттерін орнатып шығамыз.
1. Data Sourse→ DataSet → ... → Data ... DBGrid → Name → ...... ...... ... басып, ашылған терезеден:
Сурет 2.2.
Ашылған терезеден → Microsoft Jet 4.0 OLE DB Provider ... ... ... ... ... ... файлын таңдап stud.mdb ашамыз.
Батырмасын басып қосылғанын тексереміз.
➢ Login Prompt ... ... ... ол ... ... ADO Table → ... ... ADOConnection- ды таңдаймыз. Table
Name қасиетінен кестенің атын stud.mdb таңдаймыз. Activ ... ... деп ... ADOQuery → ... ... басып, ашылған терезеден:
Сурет 2.4
Ашылған терезеден → Microsoft Jet 4.0 OLE DB Provider ... ... ... ... ... ... ... таңдап stud.mdb ашамыз.
Батырмасын басып қосылғанын тексереміз.
6. ...... ... ... ашылған
терезеге
Сурет 2.6
SELECT FAMILYNAME FROM STUDENTS WHERE BORN < 2000 AND BORN >1975 ... ... ОК ... басамыз. Activ қасиетінде True деп орнатамыз.
6. Standard → ... Edit1, Edit2 ... Text ... және ... ... алдын-ала беріп қоямыз, өйткені біз
студенттердің туған жылдары бойынша сұраныс беріп ... және ... ... ... компонентін екі рет басып программалық кодтың терезеіне ... ... ... ... іске қосамыз. Нәтижесінде
Клиент және сервер негізін көре аламыз.
Сурет 2.7.
Клиент-Сервер технологиясының қарапайым бағдарламасы:
procedure TForm1.Button1Click(Sender: TObject);
var ... ('SELECT ... FROM STUDENTS ... BORN

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 80 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кітапханаларды автоматтандыру тарихы62 бет
Кітапхана қоры негізінде мәліметтерге BDE технологиясы арқылы қатынау40 бет
"Кітапхана" жұмысын автоматтандыру21 бет
2 деңгейлі алдын-ала су тастау қондырғысын автоматтандыру44 бет
Access бағдарламасында мектептің оқу үрдісін автоматтандыру арқылы жұмыс жүйесін жеңілдету17 бет
Delphi ортасында құрылыс дүкенінің жұмысын автоматтандыру22 бет
MS Access программасының программалық құралдарын қолдана отырып тауарлардың қоймалық есебін автоматтандыру есебін шешу52 бет
«Айданқұс» ЖШС-тің өнеркәсібі қорлары айналымына талдау жүргізу19 бет
«Батыс-2» шағын ауданындағы бу қазандығының автоматтандыру жүйесін жобалау24 бет
«батыс-2» шағын ауданындағы бу қазандығының автоматтандыру жүйесін жобалау туралы37 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь