Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесіндегі Конституциялық құқық жүйесің орны

КІРІСПЕ
1. ҚР Конституциялық құқығының түсінігі.
ҚР консититуциялық құқығының ұғымы түсінігі мен пәні.
1.2 Конституциялық құқықтың қайнар көздері және оның түрлері
1.3 Конституциялық құқық әдістері
2. Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесіндегі Конституциялық құқық жүйесің орны.
2.1 Конституциялық құқық жүйесі, Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесіндегі оның орны.
2.2 Қазақстан Республикасының Конституциялық құқықтың басқа құқық салаларымен байланысы және маңызы.
3 Қазақстан Республикасы Конституциялық құрылысының негіздері.
3.1. Конституциялық құрылыс негіздерінің жіктеуі (классификациясы).
3.1.1 Құқықтық мемлекет
3.1.2 Азаматтық қоғам
3.1.3 Әлеуметтік, демократиялық мемлекет
Қорытынды
Пайдаланған әдебиет тізімі
КІРІСПЕ

Қазақстан Республикасының Конституциясы адам және азаматтың мәртебесін, олардың құқықтары мен бостандықтарын ең маңызды институт ретінде ерекше бөліп жеке бөлім нысанында бекітеді. Сонымен қатар Негізгі Заңдағы Адам және азамат бөлімі Қазақстан Республикасының Президентіне, Парламентіне, басқа да мемлекеттік органдарына арналған бөлімдердің алдында тұр. Осындай Конституцияның құрамы да адам және азамат құқықтары институтының ерекше орнын көрсетеді. Адам мен азамат құқықтарының мазмұны туралы мәселелер маңызды және белгілі мөлшерде өзекті болып табылады. «Адам құқығы» институтын айта отырып ескеретініміз, бұл бостандықтың нақты тарихи дәрежесінің ең көрнекті конституциялық-құқықтық нысаны. Адам құқықтары бұл оның болмысының маңызды белгілерін іске асыратын әр жеке адам мәртебесінің ажырамас бөлігі . Олар арқылы тұлғаның өмірін, адамгершілік қасиетін және қоғамдық өмірдің барлық саласында қызмет ету бостандығын қамтамасыз ететін нақты және формальды түрдегі табиғи мүмкіндіктері пада болады. «Адам құқығы» түсінігінің туындауы мен оны бөлек санаттағы құқықтар ретінде танып білу, табиғи құқық идеяларының пайда болуымен және дамуымен тығыз байланысты. Қазіргі қоғамда негізгі құқықтар мен бостандықтар ажырамас және әркімге туылған сәтінен бастап тиесілі екендігі танылады. Бұл құқықтарды олардан ешкім және ешқандай жағдайда айыра алмайды.
Нәсіліне, жынысына, тіліне, дініне, саяси және басқа да көзқарастарына, ұлттық немесе әлеуметтік шығу тегіне, мүліктік, таптық, өзге де жағдайына қарамастан адам барлық құқықтар мен бостандықтарға ие болуы тиіс. Бұдан басқа, адамнаң қай елге немесе аумаққа тиесілілігіне байланысты, бұл аймақтың тәуелсіз, біреудің қамқорлығындағы өзін-өзі басқара алмайтын немесе өз егемендігі бойынша әлде бір шектеулері бар болатындығына қарамастан саяси, құқықтық немесе халықаралық мәртебесі негізінде ешқандай өзгешеліктер болмауы тиіс.
Курстық жұмыстың өзектілігі: Адам мен азаматтың құқықтары туралы мәселе тұлғаның қоғамда және мемлекеттегі нақты жағдайы мәселесінің құрама бөлігі болып табылады. Әр адам туа пайда болатын ажырамас құқықтарға және белгілі көлемдегі материялдық және рухани игіліктерге ие. Олардың қамтамасыз етілуі үшін қоғам мен мемлекет қолғабыз етуі тиіс. Бұл тұлғаның қоғамдағы әлеуметтік құрылымы және материялдық өндіріс жағдайына байланысты болып келеді. Адам құқықтары оның өмір сүруінің маңызды белгілері ретіндегі әркімнің айрылмайтын және бөлінбейтін қасиеті. Адам құқықтары өзінше «ұлттық жүеді нақты
1. Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1.1. Нормативтік актілер:
1. ҚР Конституциясы. Алматы, Жеты жарғы, 1995ж.
2. ҚР «ҚР Конституциясына өзгертулер мен толықтырулар енгізу
туралы» Заңы – 8.08.1998ж.
3. ҚР «ҚР Конституциясына өзгертулер мен толықтырулар енгізу
туралы» № 254-ІІІ Заңы – 21.05.2007
4. Каз.ССР-дің мемлекеттік егемендігі туралы Декларация. Каз.ССР –
дің Жоғарғы Кеңестің ведомостары, 1990ж. №44, 408б.
5. ҚР «ҚР мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» Конституциялық Заңы.
16.12.91ж.
6. ҚР «Президенті туралы» Конституциялық Заңы. 26.12.1995ж.
7. Конституционный закон РК «О Первом Президенте РК», Каз.правда
от 22.07.2000г.
8. ҚР «ҚР Парламенті және оның депутаттарының мәртебесі туралы»
Конституциялық заңы. 16.10.95ж.
9. ҚР «ҚР Үкіметі туралы» Конституциялық заңы. 18.12.95ж.

1.2. Арнайы әдебиеттер:
1. Государство и право. Начальный курс. М., 1995
2. Сапаргалиев Г. Конституционное право РК. Алматы 1998г.
3. Сагиндыкова А. Конституционное право РК. Курс лекций. А.,
1999г.
4. Богданова Н. Конституционное право. 2 части. Учебное пособие.
М., 1994г.
5. Страшун Б. Конституционное право зарубежных стран . В 4-х т.,
М., 1994г.
6. Конституционное право РК. Терминологический словарь. А., 1995г.
7. Толковый словарь Конституции РК. А., 1996г.
8. Конституция РК (научно-правовой комментарий). Под ред.
Сапаргалиева Г., А.,1998г.
9. Казахстан: этапы государственности. Конституционные акты.
Составитель Баишев Ж. А.,1997г.
10. Конституционное право РК. Сартаев С.С. и др. Учебное пособие.
А.,1994г.
11. Лившиц Р.З. Теория права. Учебник. М.,1994г.
12. Марченко М.В. Основы государства и права М.,1995 г.
13. Лазарев В. Общая теория государства и права. М.,1996г.
14. Основы государства и права. Под ред. Кутафина О.Е. М.,1994г.
15. Теория государства и права. Под ред. Г. Манова, М., 1995г.
16. Тихомиров Ю.А. Публичное право. Учебник. М., 1995г.
17. Атаманчук Г.В. Новое государство: поиски, иллюзии, возможности.
М.,1996г.
18. Ашитов З.О. Право суверенного Казахстана. А.,1996
19. Баишев Ж. Над властью и с народом: о конституционно-правовом
статусе президента РК. Каз.правда от 29.10.98г.
20. Джунусова Ж.Х. Республика Казахстан: Президент. Институты
демократии. А.,1996г.
21. Зиманов С.З. Конституция и Парламент РК. А.,1996г.
22. Котов А. Суверенный Казахстан: гражданин, нация, народ. А.,
1997г.
23. Назарбаев Н. Послание Президента РК народу Казахстана. О
положении в стране и основных направлениях внутренней и
внешней политики: демократизация общества, экономическая и
политическая реформа в новом столетии. Каз.правда от 1 сентября
1998г.
24. Назарбаев Н. Конституция – основа стабильности и процветания
Казахстана. Каз.правда от 30 августа 2000г.
25. Нурпеисов Е.К., Котов А.К. Государство Казахстан: от ханской
власти – к президентской республике. А., 1996г.
26. Решетников Ф.М. Правовые системы стран мира. М.,1993г.
27. Сахаров Н.А. Институт президентства в современном мире.
М.,1994г.
28. Тарбер Джеймс. Разделённая демократия. М.,1991г.
29. Кубеев Е.К. Конституционный строй РК. Караганда,1998г.
30. Сапаргалиев Г.С. Қазақстан Республикасының Конституциялық
құқығы. Алматы, 1998ж.
31. Шайо А. Самоограничение власти. Краткий курс
конституционализма. М.,1999г.
32. Котов А.К. Конституционализм в Казахстане: опыт становления и
эффективность механизма власти. А.,2000г.
33. Сапаргалиев Г.С. , Мухамеджанов Б., Жанузакова Л., Сакиева Р.
34. Правовые проблемы унитаризма в РК. А.,2000г.
35. Баишев Ж. Конституционное право РК. А.,2001г.
36. Конституционное право РК: Учебник / Сост. Д.ю.н., профессор А.
Т. Ащеулов. – Алматы – 2001 год.
37. Амандыкова С.К. Қазақстан Республикасының Конституциялық
құқығы. Оқу құралы. Астана, 2001ж.
38. Сапаргалиев Г. С. Конституционное право РК. Алматы – 2002 год.
        
        КІРІСПЕ
1. ҚР Конституциялық құқығының түсінігі.
ҚР консититуциялық құқығының ұғымы түсінігі мен ... ... ... ... ... және оның ... ... құқық әдістері
2. Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесіндегі Конституциялық құқық
жүйесің орны.
2.1 Конституциялық құқық жүйесі, Қазақстан ... ... оның ... Қазақстан Республикасының Конституциялық ... ... ... ... және ... ... ... Конституциялық құрылысының негіздері.
3.1. Конституциялық құрылыс негіздерінің жіктеуі (классификациясы).
3.1.1 Құқықтық мемлекет
3.1.2 Азаматтық қоғам
3.1.3 Әлеуметтік, ... ... ... ... ... ... адам және ... мәртебесін,
олардың құқықтары мен бостандықтарын ең маңызды институт ... ... жеке ... ... бекітеді. Сонымен қатар Негізгі Заңдағы Адам
және азамат бөлімі Қазақстан Республикасының ... ... да ... ... ... бөлімдердің алдында тұр. Осындай
Конституцияның құрамы да адам және ... ... ... ... ... Адам мен ... құқықтарының мазмұны туралы мәселелер
маңызды және белгілі мөлшерде өзекті ... ... ... ... айта ... ескеретініміз, бұл бостандықтың нақты ... ең ... ... ... Адам ... ... ... маңызды белгілерін іске асыратын әр жеке адам мәртебесінің
ажырамас бөлігі . Олар арқылы тұлғаның өмірін, адамгершілік қасиетін ... ... ... ... ... ету ... ... ететін
нақты және формальды түрдегі табиғи мүмкіндіктері пада болады. ... ... ... мен оны ... ... ... ретінде танып
білу, табиғи құқық ... ... ... және дамуымен тығыз
байланысты. Қазіргі қоғамда негізгі құқықтар мен бостандықтар ажырамас және
әркімге туылған ... ... ... ... ... Бұл құқықтарды
олардан ешкім және ешқандай жағдайда айыра алмайды.
Нәсіліне, жынысына, ... ... ... және ... да ... ... ... шығу тегіне, мүліктік, таптық, өзге де жағдайына
қарамастан адам барлық ... мен ... ие ... ... ... ... қай елге ... аумаққа тиесілілігіне байланысты, бұл
аймақтың тәуелсіз, біреудің қамқорлығындағы өзін-өзі ... ... өз ... ... әлде бір ... бар ... ... құқықтық немесе халықаралық мәртебесі негізінде ешқандай
өзгешеліктер болмауы тиіс.
Курстық ... ... Адам мен ... ... туралы
мәселе тұлғаның қоғамда және мемлекеттегі нақты жағдайы ... ... ... ... Әр адам туа ... ... ... құқықтарға және
белгілі көлемдегі материялдық және рухани игіліктерге ие. ... ... үшін ... мен ... ... етуі ... Бұл ... әлеуметтік құрылымы және материялдық өндіріс жағдайына байланысты
болып келеді. Адам ... оның өмір ... ... ... ... айрылмайтын және бөлінбейтін қасиеті. Адам құқықтары ... ... ... (Абсолютті және ажырамас)өұқықтарды және жеке тұлғаның
мүдделерін (игілігі мен құндылығын)қорғау мен реттеуді, сондай-ақ ол арқылы
қоғам ... әр ... ... ... , теңдікті және
әділеттілікті жүзеге аcырады» деп теңбе –тең өзінің бекітуін алған.
Курстық жұмыстың ...  – ... ... ... Конституциялық құқықтың орынын көрсету, басты ссалаларының бірі
екендігін дәлелдеу.
Курстық жұмыстың міндеті: ҚР ... ... ... талдау;
Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесіндегі Конституциялық ... ... ... да ... салалармен баиланысын қарастыру; Қазақстан
Республикасы Конституциялық құрылысының негіздерін жіктеу.
Конституциялық қүқықтың бастауы, ең ... ... ... ... және ... ... құқықтық актілер,
құқықтық әдет-ғұрыптар, нормативтік келісімшарттар ... ... сөзі ... ... ... ... "constitutio" латын
тілінен аударғанда "мекеме", "бекітілім" ... ... ... заманғы демократиялық мемлекеттің құқықтық
жүйесінде айрықша орын алады және құқықтық мемлекеттің ... ... ... ... ... болуы — заңдылықтың, құқық тәртібінің
және ... ... ... ... шарты.
Конституция өзіндік заңдық ерекшеліктерге: жоғарғы заң күшіне, тікелей
әрекет етуге, құрылтайшылық сипатқа, ... ... мен ... ... ... — құрылтайшылық сипаттағы нормативтік ... ... ... ... бүкілхалықтық дауыс беру жолымен
қабылданды, демек конституция нормаларында халықтың ерік-жігері ... және ... ... ... ... ... ие
деген сөз. Конституция қоғамда пайда болатын күрделі қатынастарды ... ... ... қамтиды: саяси, экономикалық, әлеуметтік және рухани.
«Қазақстан Республикасы өзiн ... ... ... ... ... ... ... оның ең қымбат қазынасы - адам
және адамның өмiрi, ... мен ... - ... 1 бабында.
1. ҚР Конституциялық құқығының түсінігі.
ҚР консититуциялық ... ... ... мен ... ... — құқық жүйесінің басты саласы (кейбір елдерде ол
"мемлекеттік құқық" деп аталады). Конституциялық құқық, ... ... ... ... ету мен қалыптасуының негізі болып ... ... ... күні ... ... ... әкімшілік құқық,
азаматтық құқық, қылмыстық құқық, қаржы құқығы және ... ... ... ... ... мен ... ... негіздерін;
мемлекеттік билік пен жергілікті өзін-өзі басқару ісін жүзеге асырудың
тәртібін;
адам және азамат құқығын, бостандығы мен ... ... ... – бұл ... бір әдіспен бірыңғай қоғамдық қатынастарды
реттейтін құқықтық жүйенің дербес бөлігі, құқықтық нормалардың ... ... пәні мен оның ... ... ... заң ғылымындағы
негізгі өлшемдері болып саналады.
Құқықтық реттеу әдісі түрінде, ... ... ... ... ... көмегімен қоғамдық қатынастарға әсер ету ... ... пәні ... ... ... ... құрайды.
Конституциялық құқық ... ... ... қатынастар
конституциялық құқық пәні болып саналады, мемлекет пән ... ... ... және ... ... ... ... тікелей байланысты.
Құқықтың басқа салаларымен салыстырғанда конституциялық құқық ... ... ... ... ... өмірлік қызметінің саяси,
экономикалық, әлеуметтік, рухани және т.б. ... ... ... ... ... бір ... басқа салалар сияқты өмірдің
қандайда бір ... ... ... ... тигізеді.
Конституциялық құқықтың ерекшелігі, әрбір көрсетілген аядағы ... мен оның ... ... салалардағы қатынастардың белгілі
бір қабаттарын ғана реттейтіндігінен тұрады.
Конституциялық құқық — адам, мемлекет пен қоғамның өз ... ... өте ... оған ... ... ... ... Мемлекеттік
билікті жүзеге асырумен байланысты пайда ... ... ... ... ... ... Қазақстан ... ... оқу ... ... орта ... алуға кепілдік
берілген. Азаматтардың бұл құқығын кім камтамасыз етеді? Әрине осыны жүзеге
асыруға құқылы мемлекеттік органдар (мысалы, Білім және ... ... ... ... ... Республикасының Конституциясын және
заңнамаларын сақтауға, басқа тұлғалардын құқықтары мен еркіндіктерін, ... мен ... ... ... Аталған талаптар сақталмаған
жағдайда оны бұзушыларға ... ... ... ... сот) жауап беруге тура келеді. Конституциялық ... ... ... ... ... әдістер мен тәсілдер арқылы
реттейді. Оларға мыналар жатады:
міндеттеу әдісі;
тыйым салу әдісі;
ерік беру әдісі;
мойындау әдісі.
Қазақстанда әркім мемлекеттік ... ... ... (аталған
жағдайда міндеттеу әдісі қолданылады). Республика азаматын Қазақстаннан
тысқары жерлерге қуғындауға жол ... ... ... салу ... ... елімізде әркім өзінін ана тілін, мәдениетін
пайдалануға, колдануға ... бар ... ... (бұл ... ерік беру
әдісі колданылады). Қазақстан Республикасында ... ... ... мен ... ... және оған ... ... отырғанымыздай, мұнда мойындау әдісі колданылады).
1.2 Конституциялық құқықтың қайнар көздері және оның түрлері
Қоғамдық құбылыс ... ... ішкі және ... түрі ... ішкі ... — оның ... ... бөлшектердің құрылымы мен
жүйесі. Құқықтың сыртқы ...... ... ... ... ... ... көздердің жиынтығы. Құқықтық нормалардың
жиынтығын құқықтық қайнар ... ... ... ... ... ... ... органдардың іс-әрекетінің нәтижесінде пайда болады.
Конституция;
конституциялық заңдар;
әдеттегі заңдар (жай ... ... ... ... ... ... ... билік ұйымдарының
ұйымдастырылуын реттейтін басқа да ... ... ... ... ... кайнар көзі болып табылады.
Көрсетілген актілердің әрқайсысының нақты заңдық күші, оны кабылдаудың
(өзгерістер енгізудің), жариялаудың, күшін жоюдың тәртібі ... ... ... ... ... "Нормативті құқықтық актілер
туралы" Заңында толық карастырылған.
Конституцияның ең ... ... күші ... және ... ... ... тікелей ықпал етеді. Бұл құқықтың ... ... ... Конституция негізінде жасалатындығын және оған ... ... ... ... ... нормалары кез келген басқа
актіні кабылдауынсыз қолданылады. Кез ... ... ... ... ... ... үшін ... оның нормаларын мемлекеттік
органдар мен сотқа шағымдану арқылы колдана алады.
Конституцияның нормалары ... пен ... ... ... саяси,
экономикалық, әлеуметтік, мәдени аяларына ықпал етеді. Олар ... ... ... реттейді.
Конституция тек конституциялық құқықтың ғана қайнар көзі емес, сонымен
қатар басқа құқық салаларының да ... көзі ... ... ... мен ... ... ерекше тәртібі
бекітілген.
Конституция халықтың тікелей дауыс беруі арқылы ... ... ... ... ... ... Республикасының Конституциялық құқығының келесі қайнар көзі —
конституциялық ... ... ... Олар ... бекітілген
нормаларды нақтылайды және тек Конститудияда көрсетілген мәселелерді ғана
реттеуде ... ... ... ... Республикасының
мемлекеттік рәміздерінің (ту, елтаңба, әнұран) сипаттамасы және оны ... ... ... ... ... мен ... тәртібі;
республикалық референдум өткізу тәртібі; республиканын сот ... ... ... мәртебесі; парламентті құру және кызметін
ұйымдастыру, оның депутаттарының құқықтық мәртебесі; үкіметті құру және
оның ... ... ... ... ... ... және оны ... тәртібі реттеледі. Жай заңдар — қоғамның,
азаматтардың ... мен ... ... ... реттейді.
Елімізде көптеген жай заңдар әрекет етеді. ... ... ... ... ... ... Президентінің нормативті
жарлықтары — мемлекет пен қоғам ... әр ... ... ... ... акті. Қазақстан Республикасы Үкіметінің қаулылары —
үкіметтің өз кызметі ... ... ... ... ... ... нормалары да конституциялық
құқықтың ... ... ... ... ... адам ... қоғамдық
бірлестіктер, Қазақстан Республикасы азаматтарының құкықтары мен міндеттері
туралы нормалар бар. ... ... мен ... ... ... ... да нормативті құқықтық ... ... ... ... ... ... Конституциялық құқық әдістері
Конституциялық құқық әдістері, ... ... ... ... мен ... жиынтығы ретінде мыналарды ажыратады:
1. Міндеттеу әдісі. Мемлекеттік органдарға, сол ... жеке ... ... ... бүкіл аясында ... ... ... 6, ... ... салу әдісі. Басым түрде мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... қатысты
қолданылады (Қазақстан Республикасы Конституциясының 39-бабының 3-тармағы).
3. Рұқсат ету әдісі. Адам және азаматтың мәртебесін айқындау ... ... ... 21-бабы), сондай-ақ мемлекеттік
органдардың өкілеттігін анықтау кезінде қолданылады (Қазақстан Республикасы
Конституциясының 12-бабының 2-тармағы).
4. Тану ... ... ... ... ... тану ... ... 12-бабының 2-тармағы).
Қорыта айтқанда Қазақстан Республикасының Конституциялық ... ... ... мен ... ... ... ... реттейтін заң
нормаларының жиынтығы болып саналады.
Конституциялық-құқықтық ...... ... ... ... пен жеке тұлғалардың өзара байланысынан, мемлекеттің
аумақтық құрылымдарынан, оның органдарының ... мен оны ... ... ... мемлекет белгілеген тәртіптің жалпыға
міндетті ережесі. Осы ... ... ... ... мен міндеттер
формасындағы субъектілер арасындағы заңдық байланыстар ... ... ... ... саналады.
2. Қазақстан Республикасының құқықтық жүйесіндегі Конституциялық құқық
жүйесің орны.
2.1 Конституциялық құқық жүйесі, Қазақстан Республикасының ... оның ... ... ... - ... ... институт - өзара байланысты бірыңғай ... ... ... жиынтығы.
Конституциялық-құқықтық нормалар мен конституциялық құқық институтына
анықтама берілген. Конституциялық-құқықтық институтты өзара ... ... ... ... конституциялық-құқықтық нормалардың
жиынтығы ретінде анықтай отырып, біз ... ... ... ... ... аламыз.
Конституциялық құқық жүйесі – оның ішкі құрылымын ... және ... ... ... ... тұратын институттардың жиынтығы болып
саналады.
Конституциялық құқық институттарының жүйесі мынадай түрде беріледі:
   конституциялық құрылыстың негіздері;
   жеке адамның (тұлғаның) конституциялық мәртебесі;
  ... ... ... ... ... ... — құқық жүйесінің басты саласы (кейбір елдерде ол
"мемлекеттік құқық" деп аталады). Конституциялық құқық, құқықтың ... ... ... ету мен ... ... ... ... салалар бүгінгі күні жиырмадан астам: ... ... ... ... ... ... қаржы құқығы және т.б.
Конституциялық құкық маңызды мынадай мәселелерді:
қоғам мен мемлекет құрылысының негіздерін;
мемлекеттік билік пен ... ... ... ісін ... асырудың
тәртібін;
адам және азамат құқығын, бостандығы мен міндеттерін реттейді.
Конституциялық құқық — адам, мемлекет пен қоғамның өз ... ... өте ... оған ... ... ережелерді белгілейді. Мемлекеттік
билікті жүзеге асырумен байланысты пайда болатын ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік оқу орындарында тегін орта білім алуға кепілдік
берілген. Азаматтардың бұл құқығын кім ... ... ... ... жүзеге
асыруға құқылы мемлекеттік органдар (мысалы, Білім және ғылым министрлігі).
Біздің ... ... ... ... ... және
заңнамаларын сақтауға, басқа тұлғалардын құқықтары мен еркіндіктерін, ар-
ожданы мен ... ... ... ... ... ... оны бұзушыларға мемлекеттік ... ... ... сот) жауап беруге тура келеді. Конституциялық құқық ... ... ... ... ... мен тәсілдер арқылы
реттейді. Олардың ерекшелігі және мыналар жатады:
міндеттеу әдісі;
тыйым салу ... беру ... ... ... ... ... адам және ... құқықтары мен
бостандықтарының Қазақстандық қоғамның ... ... ... ... ... ... ... көрсетді. Сондықтан
барлық мемлекеттік ... ... ... мен ... және осы ... мен бостандықтардың жүзеге асырылуының бағытын
түсіндіреді.
2.2 Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... және маңызы.
Көріп отырғанымыздай, адам құқықтарының пайда болуы, дамуы және
бекітілуі ... ... ... ... мемлекеттік құрылу
мәселелері мен, азаматтық қоғаммен,құқықтың үстемдік ... мен, ... ... ізгілік институтарының пайда болуы және олардың құрылуы мен
тығыз байланысты. Жеке тұлғаның жағдайы туралы, әсіресе феодолизм кезіндегі
оныңезгі көрсетіліп ... ... ... ... мен ... ... біртұтас құқықтық жүенің болмауы туралы айта отырып
ескеретініміз, мүліктік қатынастардың, бірнеше ... ... мен адам ... біртіндеп нақты шынайлыққа көше
бастады. Бұлардың барлығы құқықтық мемлекеттің негізін тұлғаның ... ... ... және оларды қамтамасыз ету бағытталыан ізгілік
қағидалары құрайтынын көрсетеді.
Ізгілік пен әділеттілік мұраттары өздерінің сабақтастығын ... ... ... ... өз бастауын 25.10.1990 жылғы
«Мемлекеттік егемендік туралы Декларацияның», 16.12.1991 жылғы «Қазақстан
Республикасының мемлекеттік тәуелсіздігі ... ... ... 1993 және 1995 ... ... ... ... Заңы адам жанеазаматың ... ... жаңа ... ... ... ... ... тұрақты саяси-құқықтық байланысқа түсіп отырады және қоғамның
лайықты мүшесі ... ... ... ... ... ... ... Конституциясы адам мен азаматтың конституциялық
мәртебесін анықтайтын, олардың құқықтары мен ... кең ... ... ... құжат ретінде танылған адам және азаматтың
құқықтары мен бостандықтарын қорғаудың ... ... ... ... ... адам және азамат құқықтары мен ... ... ... ... да орын алған.
1995 жылы Қазақстан Республикасы Конституциясының ... ... ... ... ... ... әлеуметтік,
құқықтық өзгерістер ескерілген. Мемлекет өзінің негізгі функциясын, ... ... мен ... ... үшін жеке тұлғаның
құқықтарын қорғауға кепіл береді. Сондықтан оларды ... ... ... инситуттар жүйесі мен, реттеуші және ... мен ... ... ... Адам мен ... ... кең және
әр түрлі органдар мен рәс жүйесі қалыптасады, онсыз бірде бір мемлекеттік
механизм жұмыс ... ... ... ... ...... қызмет ету. Бұл ең алдымен, барлық ... ... адам және ... ... мен бостандықтарынын
басымдылықтары, оларға ... ... мен өзге де ... ... ... мен қолданылуы анықталады.
Адам мен азамат құққықтары екі түрлі қызмет атқаруда. Біріншіден, олар
моральдық көрсеткіш, ал екіншіден, мемлекеттік саясаттың ... ... ... ... ... ... ... Құқықтардың осы
функциялары адам құқықтарының жүзеге асуына мүмкіндік бере ... ... ... ... ... ... ... заңдылықты
бекітеді, сонымен қатар қолданыстағы заңдардың жүзеге ... ... ... ... пен ... ... ... құқықтық мемлекетімізді одан әрі нығайта түседі.
Конститутциялық құқықтың негізгі қағидаларына келесілерді жатқызуға
болады:
адам және адамның өмірін, оның ... мен ... ең ... ретінде тану қағидасы;
адам құқықтары мен бостандықтары ... ... ... ... мен бостандықтардың абсолютті деп танылуы және олардың
айнымастығы;
заң мен сот ... ... ... ... мен бостандықтардың сот арқылы қорғалуы;
құқықтар мен бостандықтарға қол сұқпаушылық;
саяси себептер бойынша азаматтардың құқықтары мен бостандықтарын ... бір ... жол ... мен ... ... мен бостандықтарын қорғауды мемлекеттің
қамтамасыз ету қағидасы;
күштеу, психикалық немесе өзге де мәжбүрлеуге жол бермеушілік.
Қазақстан ... ... ... ... ... ... ие ... да қағидалардың болуы мүмкін. Яғни ... атап ... ... ... ... адам ... және
бостанықтарымен байланысты болып келеді және де олардың бұлжымас ... ... ... ... кез ... оның ... адамның да жеке
субьективтік құқықтары ізгілік қағидаларына ... ... ... негізінде құқық қорғау органдарының қызметкерлері
адам мен азаматтың құқықтарын сақтай ... осы ... ... ... идеяларын жүзеге асырады.
Ата Заңымыздың мазмұнынан біз адам құқығы мен демократия мәселесі тығыз
байланысты ... ... ... ... ала ... жеке тұлғаның құқығы
саласында саясатты негіздейтін ... ... ... бөлейік.
Біріншіден, олардың ең басты кепілі болып демократия табылады. Екіншіден,
демократияның өзі адам ... ... ... жол ... себебі тек
қана заңдылық конститутциялық институттардың тұрақтылығын қамтамасыз ... ... адам ... ... ... саяси құқықтар
бірлігінің, бір жүйелігінің белгісі болып табылады. Сондықтан азаматтардың
қандай да бір құқықтарын олардың басқа ... үшін бұзу ... ... ... сыртқы саясаты да осы ... ... ... ... ... ... Республикасының ұлттық
қауіпсіздігін қмтамасыз ету мен тұрақты даму ... ... ... ... даму стратегиялық мақсаттарының ішінде
қазіргі және болашақ ... үшін ... ... субьектілері ретінде
азаматтардың қауіпсіздігін қарастырады». Жоғарыда айтылғаннан, яғни адам
құқықтарын қамтамасыз етуге бағытталған ең ... ... – ол ... ... және ... ... ... етуді мақсат
етіп алған саясат болып ... деп ... келе ... құрылыстың демократиялық қағидаларына
экономикалық еркіндік, идеологиялық және саяси ... ... ... теңдігі жатады. Біздің елімізге адамның құқықтары мен
бостандықтарының конститутциялық ... ... өте ... ... мен ... ... ... екінші
тарауының баптарында айтылған. ... ... ... ... (1948 ж.) және ... да Біріккен Ұлттар Ұйымы ... ... ... оның ... ең ... қазына болып табылады.
Адамның конститутциялық құқықтары заңи түрде қорғалынады, сондықтан
адам сұрамай, керісінше, олардың ... ... ... ... құқылы.
Конститутциялық құқықтар мен бостандықтардың қорғалуы мен қамтамасыз
етілуінің деңгейі мемлекеттің дамуын айқындайды.
3. Қазақстан ... ... ... негіздері.
3.1. Конституциялық құрылыс негіздерінің жіктеуі (классификациясы).
Конституциялық құрылысқа басқаша ... ... ... ... құрылымы өзіне басқару нысанын, мемлекеттік құрылым формасын,
саяси тәртіпті енгізеді ... ... ... ... ... біз, өзіне адам және азамат, меншік нысандары, қоғамның саяси, діни
бастаулары сияқты түсініктерді енгізуші қоғам құрылымын ... ... ... ... ... 6-баптың 3-тармағы және т.б.).
Басқалай айтқанда, ңКонституциялық құрылысң жиынтық түрде мемлекеттік
және қоғамдық ... ... ... құрушы, мемлекет пен қоғамды
ұйымдастырушы қоғамдық қатынастарды білдіреді.
Қазақстан Республикасы Конституциясының ңЖалпы ережелерң 1 ... ... ... ... ... ... қатынастар конституциялық құрылыс негіздері институтын құрады.
Конституцияның өзге бөлімдерінің нормалары бар болғаны конституциялық
құрылыс негіздерін құрайтын қағидаларды нақтылайды.
Қазақстан ... ... ... ... адам ... өмірі, құқықтары мен бостандықтары ең қымбат қазынасы болып саналатын
Қазақстан демократиялық, зайырлы, құқықтық және әлеуметтік мемлекет ... ... ең ... ... билігін қамтамасыз етуден; заң
шығарушы, атқарушы және сот биліктеріне бөлінуден; идеологиялық және ... ... ... ... ... ... көрінісі сондай-ақ ұлттың және халықтың
егемендігін бекіту болып саналады.
Ұлттық егемендік ұлттардың өз тағдырына өзі ... ету, ... және ... ... ... айқындау мүмкіндіктерінен
көрінеді.
Саяси қатынастарда оның мемлекеттік билік пен мемлекеттік егемендіктің
бастауы ... ... ... ... қосылуы болады. Сөйтіп, осы
арқылы ұлттық қатынастардағы шиеленіс көздері алынып тасталады.
Халықтың егемендігін анықтай отырып, ... ... ... ... және ұйымдық, құқықтық формалардағы заңдармен
белгіленген қоғамдық өмірдің ... ... ... ... ... егемендігі мемлекеттің егемендігімен өзара ... ... – бұл ... ішкі және ... ... жүзеге
асыру кезінде оның өзге мемлекеттер ... ... ... ... ... ... ... бір тұтастығының жоғары тұрушылығы ... ... ... ... өз ... болуы мемлекет егемендігінің белгілері болып саналады.
Конституцияның 1-бабына сәйкес, Қазақстан Республикасы ... ... ... болып саналады.
Құқықтық мемлекет – бұл құқық, заң үстемдік ... ... мен ... ... және оған ... ... жерде
бәрінің заң және тәуелсіз сот алдындағы теңдігі қамтамасыз ... ... ... ... ... биліктің заң шығарушы, атқарушы және сот
билігіне ... ... ... ... мемлекет.
Әлеуметтік мемлекет – бұл қоғамға қызмет ету және ... ... ... ... ... ... жалпыға
бірдей танылған нормаларында көрсетілген, жалпы азаматтық құндылықтарға
бағдарлау басты ... ... ... мемлекет.
Зайырлы мемлекет – дін, діни бірлестіктер мемлекетпен байланысты емес,
қандай ... ... оның ... ... ете ... мемлекеттік
органдардың қызметіне, білім беру жүйесіне және т.б. ... ... ... ... ... дін мемлекеттік немесе міндетті болып
белгілене алмайды, мұндай ... ... ... ... бір дінді
уағыздауға мәжбүрлеуге болмайды.
Конституцияның 2-бабының 1-тармағына сәйкес, Қазақстан Республикасы
Президенттік басқару нысанындағы біртұтас мемлекет болып саналады.
Біртұтас ...... ... басқа мемлекеттік құрылымдарға
ие емес мемлекет.
Қазақстан ... оның ... ... ... ... жол ... әкімшілік-аумақтық бөліністерден
тұратын біртұтас мемлекет болып саналады.
Қазақстан Республикасындағы ... ... ... ... ... ... ... тармағына жатпайтынынан;
екіншіден, ... ... ... және ... ... үшіншіден, Президент кең өкілеттіктермен бөлінгендігінен және
Конституцияға сәйкес, олардың өз ... ... ... ... ете ... ... ... қатынастарында мемлекеттік биліктің барлық
тармағына сындарлы әсер ете алатындығынан көрінеді.
Президенттік ... ... ... ... ... пен ... ... етуге қызмет етеді.
Қазақстан Республикасы Конституциясының 2-бабының 2-тармағына сәйкес,
егемендік Республиканың барлық аумағына таралады. ... өз ... ... және ... ... етеді.
Мемлекеттің егемендігі, оның барлық жоғары ... ... ... қажетті шараларды Республиканың бүкіл аумағында жүзеге
асыратындығын білдіреді.
Қазақстан Республикасының Конституциясында ... ... ... ... ... ... қатысты қандай бір мәселелердің тәртібін реттейтін
нормалар бар.
Сондай-ақ, мемлекеттік билікті жүзеге ... және бұл ... ... ... ... мен ... жиынтығы ретінде ңмемлекеттік
тәртіпң термині қолданылады.
3.1.1 Құқықтық мемлекет
Құқықтық мемлекет — конституциялық басқару тәртібі, дамыған ... мен ... сот ... бар ... ... ...... негізгі институттары ретінде билік
бөлінісін, сот ... ... ... ... ... ... құқы ... жол бермеуді және оған қоғамдық
мекеме тарапынан тигізілген залалдың құнын өтеп ... ... ... ... ... сан ... тарихы бар. Ол сонау
ежелгі дәуірден бастау алады. Құқықтық мемлекеттің философиялық негізін ... ... ... ... ... ... ... мемлекет, қоғам
және азаматтың арақатынасын қалыптастырудың әмбебап идеалы ... ... ... ... мәні - оның ... ... билік
көзі ретіндегі халық егемендігін бекіту, мемлекеттің қоғамға ... ... ... бастысы - мемлекеттің және оның органдарының
зорлық-зомбылығынан, басынуынан азаматтарды қорғау ... ... ... ... ... ... ең ... барлық
мемлекеттік органдар, лауазымды тұлғалар, қоғамдық бірлестіктер ... ... тиіс ... ... ... ... ерекшеленеді, ал ондағы басты принцип - құқық үстемдігі.
Құқық үстемдігі деген ең алдымен заң ... ... ... негізгі қоғамдық қатынастар заңмен реттеледі. Қоғам өмірінде заң
үстемдігі арқылы, ... ... ... ... ... бастаулары,
құқық рухы енгізіледі. Осылайша, азаматтардың құқықтарының шынайылығы әрі
мызғымастығы, олардың ... ... ... ... ... етіледі. Құқықтық мемлекет - ең алдымен, ... ... іске ... ... мемлекет. Конституциялық құрылымның
негізгі қағидаттары, қоғам дамуының маңызды бағыттары, оның ... ... ... ... ... ... ... орталығы
болып табылады. Соның негізінде құқықтық ... ... ... ... ... ... рет ХIХ ... бірінші ширегінде пайда
болып, кейін Еуропаның бірқатар елдеріне таралды. Бірақ құқықтық мемлекет
туралы ... ... ... ... ... ... ... арақатынасы жайлы тұжырымдамалар жасалған еді. Жаңа заманда
құқықтық ... ... ... ... табиғи құқық
доктринасының бекітілуі, зайырлы заң дүниетанымының пайда болуы мен нығаюы,
абсолюттік және полициялық тәртіпті сынға алу, ... ... ... ... ... тану, биліктің заң шығарушылық, атқарушылық
және сот тармақтарына бөліну тұжырымдамасының қалыптасуы, конституционализм
теориясы мен ... ... ... ... Бұл ... жасалуына
Г. Гроций, Б. Спиноза, Дж. Локк, Ш. Монтескье, Д. Адамс, Д. Медисон, т.б.
қомақты үлес қосты. ... ... ... ... ... ... теңдігі және олардың заң алдындағы құқықтық теңдігі негізгі орын
алады. Құқықтық ... ... ... заңмен реттеледі, заң үстемдік еткен
жағдайда, сот ісі тәуелсіз болып, тек заңға бағынады. Құқықтық ... жеке ... ... ... ар-намысы мен қадір-қасиетінің
қорғалуына кепілдік беруі, барлық азаматтардың ... ... ... ... мен ... ... етуге
тиіс. Оның негізгі белгілері: құқықтық заңның үстемдігі, билік ... ... ... негізінде егеменді мемлекеттік
биліктің ұйымдасуы мен қызмет ... ... ... мен ... ... құқықтық нысаны. Құқықтық мемлекетте қоғам, топ мүшелері
мен азаматтар қауымдастықтарының мемлекет алдында, жалпы ... ... мен ... лауазымды адамдардың қоғам, ... ... ... ... ... ... Құқықтық
мемлекетте биліктің бір адамның, органның немесе әлеуметтік топтың қолында
шоғырлануына жол берілмейді. ... ... ... құқықтық мемлекет
тұжырымдамасы биліктің барлық институттарының ... ... ... сайлануын білдіреді. Құқықтық мемлекет жағдайында сот әділдікті
жақтаушы, кең мағынада ... ... ... ... – адам құқықтарын
қорғау болуы тиіс. Қоғам мен мемлекеттің ... ... ... ... ... ... құқықтар мен міндеттер арқылы жүзеге асады.
Қазіргі кезде ... ... ... адам ... ... қарастырылады және адамның ... ... ... ... құқықтары мен бостандықтарының қорғалуын білдіреді.
3.1.2 Азаматтық қоғам
Азаматтық қоғам – саяси өкіметке тәуелсіз жұмыс істейтін және ... ... ... ... ... мен институттар жиынтығы;
дербес жеке адамдар мен әлеуметтік субъектілер қоғамдастығы. Қандай ... ... мәні бар ... қабылдау қашанда сұхбатты, ... ... ... ... және ... тепе-теңдігін
білдіреді. Ешкім ешкімге өз түсінігін мойындатуды да, ешкім ешкімді дәлме-
дәл қайталауды да мақсат ... ... ... қоғамның, әлеуметтік
дамудың талаптарына сәйкес келетіндіктен қабыл алынады. Сондай идеялардың
қатарына азаматтық қоғам идеясы жатады. ... ... ... әр ... әр түрлі бағдарлар бар. Қазірде азаматтық қоғамның жалпыға
бірдей ортақ ... жоқ. ... ... әлеуметтік-философиялық
ғылымда бұл феноменді зерттеудің екі түрлі бабы бар. ... ... ... ... ... ... қарастырады. Бұл ұғымға олар
мемлекетке, ... ... ... ... ... қарым-
қатынастардың бүкіл жиынтығын сыйғызады. Екіншілері азаматтық ... ... ... батыстық феноменді ... да, ... ... ... қарым-қатынастардың қалыптасуымен
байланыстырады. Азаматтық қоғам деп ... жеке ... және ... емес қоғамдық ұйымдардың дамуына қолайлы жағдай ... ... ... ... Аталған мемлекеттік емес ұйымдардың іс-
әрекеті арқылы ғана жеке адам ... ... даму ... ... ... ... да ... қоғамды коммуникацияның, қарым-
қатынастың өзіндік ерекше формасы деп қарастырса да ... ... ... арқылы мемлекет пен азамат арасындағы сұхбат жүзеге асады.
Азаматтық ... ... ... ... ... ... әлеуметтік
байланысты танытады. Азаматтық қоғам аса ... ... ... ... ... болуын талап етеді. Егер біз мемлекетті
билік институты, бақылау және жазалау көзі ретінде ... ... ... ... оған ... құрылым ретінде абсолютті еркіндік
— анархия деп түсіну ... ... ... әлеуметтік біртұтастықты
қалыптастыратын осы екі бөлік бірін-бірі ... ... өмір ... ... ... жоқ. ... ретсіздік, төртіпсіздік, хаос,
ұйымдаспағандық, ыдырау ғана мүмкін. Және де, ... ... ... демократиялық, құқықтық мемлекет те жоқ, тек ... ... ... ғана бар. ... қоғамның пайда болуын іс-
әрекеттің субъектісі ретіндегі азаматтың пайда болуымен байланыстыратын
көзқарастар да жоқ ... ... ... ... мен міндеттерге ие болған
іс-әрекет субъектісі. Азаматтық қоғамды осы тұрғыдан түсіндірудің бастамасы
антикалық полис ... ... ... ... - ол жеке ... құқықтыры мен еркiндiктерi заң жүзiнде қамтамасыз етiлетiн және
саяси қорғалатын, ... тыс ... ... үйлесiмдi дaмығaн
қoғaм. Оны iшкiмемлекеттiк қaтынacтapдың дамуына ықпал жасайтын адамдар
топтарының ... ... ... де ... болады. Қoғaм
мүдделерiне бағытталған азаматтық бастама азаматтық қoғaмның маңызды
белгiсi ... ... ... ... ... сонымен қатар
өркендеген азаматтық қoғaмaдap да болып табылады. Сонымен бiрге ... ... ... ... әлеуметтiк топтардың немесе жеке
азаматтардың бастамалары (азаматтық бастамалар аталынатын) мемлекет арқылы
қабылданады және оны ... ... ... және ... ... ... ... жағдай бiршама басқаша. Coңғылары азаматтық
бастамалар мемлекет құрылысының тiкелей ... ... ... ... ... ... күдікпен қарайды.
«Бүкiл адамзат үшiн жарқын болашаққа үмiт беретiн ... жол, ... ... мен ... ... мұндa барлық қoғaмдық күш-жiгерлер -
мемлекеттер, жеке сектор, бiлiм беретiн және зерттеу ... ... ... қoғaм - ... қол ... мaқcaттapғa ұмтылу үшiн өз
күштерін бiрiктiредi.» (БҰҰ Бас ... Кофи ... ... ... ... Бас ... ... 6 қыркүйек 2001 жыл
Азаматтық бастамалар тек елеуciз шамада ғaнa ... ... ... ... ... өзiнiң даму үлгiлерiне көшiруге
қабiлетсiз. Мемлекет пен азаматтық қoғaм ... жүйе ... ... ал тек ... турде ғaнa өзара iс-қимыл жасайды: олар өзара
тiптi белгiлi бiр қарама-қайшылыққа да барады.
Азаматтық қoғaмның даму қажеттiлiгi тек ... ... ... ол ... қатар экономикалық сипат та алады:
кәсiпкерлiк қызмет бастамалары, әcipece шағын және орта ... ... ... ... дамыған азаматтық қоғамда берiлетiн мүмкiндiктермен
тiкелей байланысты.
Азаматтық ... ... және даму ... ... ... ... байланысты.
Үшiншi сектор - бұл өз мақсаттарын мүдделер бойынша клубтарда, кәсiби
одақтарда, әлеуметтiк қозғалыстарда, одақтарда icке ... ... ... ... ... ... (деп ... беріледі –
Sourcebook on Building Partnerships with Civil Society Organizations. UNDP,
2002)
Азаматтық қoғaмның ... ... ... бола ... ... ... қоғамдық-саяси процестердi ары қарай демократияландыруға оң ықпалын
тигiзедi. Мемлекеттiң демократиялық жүйесi әзipше дамымай oтырған жағдайда,
дәл осы бейүкiметтiк ұйымдар ... ... қoғaм ... ... ... Әлеуметтік, демократиялық мемлекет
Әлеуметтік мемлекет – кең әлеуметтік негізге сүйенетін және ... сүру ... ... ... ... мен ... және жүзеге асыруға, соңғы жетістіктермен қамтылған денсаулық
сақтау, ... беру ... ... ... әлсіз топтарға қолдау
көрсетуге, әлеуметтік ... ... ... ... реттеуге
бағытталған белсенді әрі мықты әлеуметтік саясат жүргізетін демократиялық
мемлекет. Әлеуметтік мемлекет ... ... ... көп ... ... ол ... ... түрақтанып, тек ғьшымда ғана ... ... ... да, үгітнасихатта да, публицистикада да көп қолданылады
Біз жоғарыда демократия қоғамға сипаттама бердік. Енді осы ... ... ... ... ... ... ... өтейік.
Қазақстан Республикасының Конституциясында: “Қазақстан Республикасы
өзін демократиялық, ... ... және ... ... ... оның ең ... ... – адам және адамның өмірі, құқықтары
мен бостандығы. Республика қызметінің түбегейлі принциптері:
қоғамдық татулық пен саяси ... ... ... ... ... ... ... мемлекет әмірінің аса маңызды ... ... оның ... ... референдумда немесе
Парламентке дауыс беру арқылы ... деп ... ... ... 1-бап).
1990 жылы 25 қазанда, КСРО ... ... ... ... Республикасының мемлекеттік егемендігі туралы Декларация
қабылданды. Одан кейінгі мерзімде бұл ... ... күші ... ... жылы 30 ... ... ... нәтижесінде жаңа
Конституция қабылданды.
Қазақстан Республикасының егемендігі оның ... ... ... өз ... тұтастығын, қол сұғылмауын және бөлінбеуін қамтамасыз
етеді.
Мемлекеттік биліктің бірден-бір бастауы – халық. Халық билікті ... ... және ... сайлау арқылы жүзеге асырады, сондай-ақ
өз билігін жүзеге асыруды мемлекеттік органдарға ... ... ... ... де ... кете ... ... билік біртұтас, ол Конституция мен заңдар
негізінде заң ... ... және сот ... ... ... әрі тепе-теңдік жүйесін пайдалану арқылы, ... ... ... ... ... ... ... деген конституциялық ұғым жергілікті қазақ ұлтымен
тарихи тағдыры бір және ежелгі қазақ ... ... ... көп ... экономика мен жарқын өмір салтының негізінде ортақ тілекпен
топтасқан ... ... ... бірлігі болып табылатын ... ... ... Конституциялық жолмен белгіленген ұлттық,
кәсіптік және азаматтық теңдігін, тең қолданылатын мемлекеттік және ресми
тілдерді – сан ... ... ... пен ... ... ... ... Республикасы – демократиялық мемлекет.
Біздің Республикамыздың жағдайында демократиялық мемлекет – ең ... ... ... ... ... және ... ... мерзімі біткен соң оларды ауыстыруға халықты құрылтайшылар арқылы
қатыстырады. ... ... ... ... ... мемлекеттің жоғарғы органдары арқылы көпшіліктің еркін
анықтауға және ... ... ... ... ... жасайды.
Сонымен қатар демократиялық мемлекет әлеуметтік және ... тағы ... да ... ... ... өз мүддесін білдіруіне, оның есепке алынуына да ... Бұл ... ... ... ... ... сөз, ... бостандығы, тілі мен ұлтын өзі анықтауын қамтамасыз ете ... ... ... ... ... ереуілге шығу
құқығымен қоса, жекелей және ... ... ... ... сондай-ақ
мемлекеттік қызметке араласып, мемлекеттік, тағы басқа да істерді басқару
қызметіне қатысуға тең құқықтар беріледі.
Демократиялық мемлекеттің сипаттық ... ... ... ... араласуын ретке келтіру болып табылады. Мемлекеттік
қызмет институтын реттеу 1995 жылғы Конституцияда қарастырылды.
Демократиялық мемлекет ... ... ... ... бірі – ... ... пен ... тұрақтылық. Демократиялық
мемлекет саяси тәртіп жүргізудің демократиялық тәсілдері мен әдістерін
көбірек қолданады.
Қазақстан ...... ... Бұл ұғым ... ... мен ... мемлекеттен ажыратылғандығын білдіреді. Қазақстандағы
ислам мен ... тағы ... ... ... ісіне мемлекет
араласпайтындығын білдіреді. Діни негізде партия құруға жол ... ... ... заң ... ... Конституция негізінде
құрылы, жұмыс істейді.
Сонымен бірге әркімнің ... ... ... бар, оны ... ... ... міндет. Наным немесе атеизм мәселесі - әркімнің
өзіндік ұстанымы.
Елдегі дін ... ... мен діни ... ... ... ... белгілеп, бақылайды. Қазақстан аумағында
шетелдік діни бірлестіктердің жұмыс істеуі, ол орталықтардың ... ... ... ... тек ... ... органдардың
келісімі бойынша ғана асырылуы мүмкін.
Қазақстан – құқықтық мемлекет. Қазақстан Республикасының ... ... ... ... әрі шарты.
Оның негізгі принциптері:
азаматтар үшін – “заңды тыйым салынбағанның бәріне ... ... ... органдар мен лауазым иелері үшін – ... ... ... ... ғана ... болып табылады.
Құқықтық мемлекет жұртшылық пен мемлекеттік лауазым иелерінің құқықтық
мәдениетін арттыруды, барлық заң жүйесін жақсартып, әділеттілікті ... ... ... тұтады. Құқықтық мемлекеттің сапалық белгісі ... және ... ... мен ... халықаралық, өлшем деңгейінде
кепілдік беру болып табылады. Сот ... ... ... ... ... ... дәйекті жүргізілетініне кепілдік бере алады.
Конституция нормаларында атаған белгілер айқын көрініс тапқан.
Қазақстан - ... ... ... ... ... ... зайырлы, құқықтық мемлекет болуымен
қатар, әлеуметтік мемлекет ... та ... ... ... ... немесе ұлыстарға емес, тұтас
қоғам мен азаматтарға ... ... Ол ... қор ... ... мүмкіндігінше игіліктер көрсетіп, қоғамдағы ауыртпалықтарды да
теңдей бөлу жолымен әлеуметтік ... ... ... ... ... ... ... Конституциясында көрсетілгендей,
білім беру, денсаулық сақтау, ғылым, мәдениет, халықты ... ... ... қорғау, әлеуметтік қамсыздандыру және жағдайы төмен
отбасыларына көмектесу сияқты ... ... ... ... мемлекет
азаматтың ең төменгі күнкөріс қажеті мен өмір сүрудің лайықты жағдайларын
жасауды ... ету ... ... Бұған денсаулық пен адам өміріндегі
қауіпсіздік мәселелері де ... ... ... мемлекет жалпы және мақсатты әлеуметтік
бағдарламалар арқылы ... ... ... мен азаматтардың нақты ... ... үшін ... ... ... ... ... жүгінеді. Мәселен, Қазақстан ... 1995 ... ... ... ... ... тереңдету
жөніндегі іс-қимыл бағдарламасын” қабылдады. Оның негізгілерінің бірі –
“әлеуметтік ... ... ... ... ... ... 1995 ... 19-ында Қазақстан Республикасының Президенті ... ... ... ... ... ... жөніндегі шаралар туралы” Жарлығы да осындай игілікті ... ... ... ... ... мемлекет” деген ұғыммен
шатастыруға болмайды. Әлеуметтік ... ... ... сай ... қамқорлықтарды өз міндетіне алады және
азаматтардың ... пен ... ... ... теңгермелік
көңіл-күйдің болуына жол ... ... ... Республикасы
Конституциясының екінші бөлімінде азаматтың құқығы, бостандығын ... ... ... жеке ... ... және еркін жетілуін қамтамасыз
ету мемлекеттің міндеті емес, алдымен оның өзінің санасы мен ... ... атап ... ... ... ... ... жеке
бастамалар мен қоғамдағы экономикалық еркіндік үшін ... ... ... Осы жағдайлар арқылы “бүкіл халықтың игілігін көздейтін
экономикалық даму” үйлестіріледі.
Республикалық референдум - Конституция, Конституциялық ... мен ... ... ... ... ... өте ... мәселелер
жөніндегі шешімдердің жобалары бойынша, Республиканың барлық аумағында
өткізілетін ... ... ... Бұл ... билігін тікелей жүзеге
асырудың ең маңызды тәсілі саналады. Референдум қабылдаған шешім ең жоңары
талап етуші күшке ие. Оның ... ... ... ... міндетті
күші бар және әлдеқандай ... ... ... қажет етпейді.
Конституцияның, Конституциялық заңдардың, басқа да құқықтық ... ... ... ... ... ... ол өзгешеліктер
Конституцияны және басқа да аталған ... ... ... ... ... сай ... ... түзетілінді.
Республикалық референдумға азаматтар ерікті түрде қатысып, жабық дауыс
береді. Он сегіз ... ... ... ... ... ... ... жағдайына, жынысына, нәсіліне, ұлтына, тіліне, дінге
көзқарасына, нанымына, мекен-жайына немесе ... да ... ... ... ... ... Әр азамат
референдумда теңдей дауысқа ие.
Сот ... ... деп ... ... сот ... ... ... айыру орындарында отырған азаматтардың референдумға қатысуға
құқығы жоқ.
Республикалық референдум өткізудің ерікті сайлаумен ... жағы ... ...... ... ... мәселе шешу. Референдумға
қойылатын мәселе азамат оған “иә” немесе ... деп бір ... ... не ... бірнеше шешімдердің біреуін таңдай алатындай
деңгейде болуы тиіс. Қатысуға құқықты азаматтардың жартысынан астамы ... ... ... ... ... есептеледі. Республикалық
референдум өткізу жөніндегі шешімді, ... сай, ... ... ... ... ... жөніндегі ұсыныс,
сондай-ақ, Парламент пен Үкімет тарапынан және республикалық референдумға
қатысуға ... ... екі жүз мың ... ... ... ... Республикалық референдумды ұйымдастырып, өткізу мен оның
нәтижесін анықтау Қазақстан ... ... 1995 ... 2
қарашадағы конституциялық күші бар “Республикалық референдум туралы ”
Жарлығы ... ... ... Күшіне енген жаңа Конституцияға сәйкес және
дамыған демократиялық, елдердің тәжірибесіне сүйене отырып қабылданған бұл
актіде ... ... ... бола ... ... ... ... Тәуелсіз мемлекет тарихындағы алғашқы
республикалық референдум Қазақстанда 1995 жылғы сәуір мен ... ... ... ... Республикасының бүкіл халық сайлаған Президенті
Н.Ә.Назарбаевтың өкілеттік мерзімін 2000 ... ... ... және ... жаңа ... ... жөніндегі мәселелер шешімін
тапты. Соңғы референдумның алдында Н.Ә.Назарбаев ұсынған Конституция ... ... ... ...... ұсынысын есепке
ала отырып, Заң жобасын жетілдіре түсу және оған ... ... ... ажырамас конституциялық институты, сонымен
бірге мемлекеттік жоғары лауазымды адамның (Президенттің) орнын алмастыру
мен өкілдік органдарды (Парламентті, мәслихаттарды және ... ... ... құру ...... ... сайлау үшін негізгі үш жағдай сақталуы тиіс. Біріншіден,
баламалы ұйғарымдылық, ... ... ... кандидаттың
біреуін ұйғару мүмкіндігін; екіншіден сайлау науқанының барлық сатысындағы
қоғамдық бақылау үшіншіден, ... өз ... ... ... ... сайлау өткізудің принциптері Конституцияда
бекітіліп, Қазақстан Республикасы Президентінің 1995 жылғы 28 қыркүйектегі
Конституцилық Заң күші бар ... ... ... туралы”
Жарлығында, сондай-ақ Қазақстан Республикасы Орталық сайлау комиссиясының
құқықтық-нормативтік сипаттағы ... ... ... ... ... 1995 ... желтоқсанында Қазақстан ... ... ... ... ... биліктің бірлігін,
үстемдігі мен тәуелсіздігін анықтайтын – елдің егемендігі. ... ... ... ... аумағының
бөлінбейтіндігі іске асырылды. ... ... ... оның ... ... егемендігі болып табылады.
Қазір Қазақстан Республикасын ... әлем ... ... ... ... ... қол ... егемендігі оның бүкіл аумағын қамтиды. Мемлекет өз аумағының
тұтастығына қол сұғылмауын және бөлінбеуін қамтамасыз етеді деп ... біз ... ... ... ұғымына халықаралық
көлемде сипаттама бердік. Қазақстан жағдайына демократияның ... оның ... ... сәйкестігіне тоқталдық.
Қазақстан егемендігі, тәуелсіз мемлекет болып қалыптасты, ол қамтамасыз
етілді. Демократия және құқықтық дәрежеге өту ... одан әрі ... ... органды Қазақстан ... ... ... өкілі болып табылатын тиісті әкімшілік аймақтың әкімі басқарады.
Қазақстан Республикасында сот әділдігін тек сот қана жүзеге ... ... ... ... ... ... ... соты.
Қорытынды
Қазақстанның қазіргі кезеңі мемлекетіміздің жалпыға ортақ өркениетті
даму жолына қайта түсуімен сипатталады. Тұңғыш рет 1993 ... ... ... ең ... ...... оның өмірі, құқықтары
мен бостандықтары деп жариялады. Бұл ережені бүгінгі күні қолданыста ... ... ... да, ... ... ... бір белгісі мемлекеттік билікті ... бөлу ... ... асыру болып табылады. Тұңғыш рет ... ... ... ретінде 1990 жылдың 25 қазанында қабылданған «Қазақ КСР-
інің ... ... ... ... ... ... ... мемлекеттік биліктің барлық жүйесін реформалау жүргізілді.
Қазақстан Республикасы Конституциясы 3-бабының 4-тармақшасында Республикада
мемлекеттік ... заң ... ... және сот ... бөліну
қағидатына сәйкес жүзеге асырылады деп атап ... Заң ... ... Республикасының Парламенті, атқарушыны — Үкімет, ...... сот және ... ... ... тұрған соттары
жүзеге асырады. Тежемелік және тепе-теңдік жүйесінің болуы - ... ... ... бірі. Тежемелік және тепе-теңдік
жүйесі элементтеріне парламенттік импичмент, Үкіметке сенімсіздік вотумын
білдіру, Президенттің парламентті ... ... ... ... және оның
мүшелерін орнынан босатуы жатады.
Автор осы курстық жұмысында алға ... ... ... ... ... ... негізгі бастауы Конституция болып
табылатынын көрсетті. Бұл ... ... заң күші ... ... барлық аумағында тікелей әрекет ететіндігімен негізделеді.
Барлық ... ... ... нормаларынан шығады және оған қайшы
келмеуге тиіс ... ... ... ...... құқықтық жүйесіндегі салаларының бірі.
Қазақстан Республикасының Конституциясы адам, оның құқықтары мен
бостандықтары ең ... ... деп ... ... адамның құқықтары мен
бостандықтарын, ар-ожданы мен ... ... мен ... ... ... міндеті болып табылады деген тұжырымды алдыға тартады.
Конституция саяси, заңдық және басқа да ... ... ... ... ... қалады. Ол өз кезегінде баршаның заң мен сот алдындағы теңдігін,
мемлекет пен түлғаның екіжақты жауапкершілігін қамтамасыз етеді.
Конституция Қазақстан ... ... ... ... ... Бұл ... ... және саяси әралуандылық
танылатынынан айқын көрінеді (5-бап). Бұқаралық билікті ... ... ... ... ... саяси партияларға, ... ... ... және мемлекеттік өмірге қатысу үшін тең
мүмкіндік береді. Үстемдік етуші ... ... да бір ... жол ... қоғам мемлекет және азамат, тұтынушы және ... ... ... ... ... түрлерінің
әралуандылығымен сипатталады.
1995 жылғы Конституцияның басты бір жетістігі барлық ... ... ... болып табылады. Сот билігінің тәуел-
сіздігі судьялардың өкілеттігін сайлаудың, тағайындаудың және тоқтатудың
ерекше ... ... ... сот ... ... Жоғарғы Сот Кеңесі және
Әділет біліктілік ... ... ... ... ... ... ... қағидаты бекітілген (79-бап, 1-т.),
судьялар ... ... және ... ... ... 1998 ... 7 ... Парламент енгізген қосымшалар сот ісін
жүргізуді демократизациялауға бағытталған. 75-баптың 2-тармағына сәйкес
қылмыстық сот ісін ... ... ... ... бір ... ... ... арқылы жүзеге асырылады. 1995 жылғы 20-желтоқсанда қабылданған
"Қазақстан Республикасындағы ... және ... ... ... ... Конституциялық заңы, өзгерістері және
толықтыруларымен, ... жеке ... ... бекіткен, соттар өз
қызметінде заң шығарушы және атқарушы биліктерден тәуелсіз.
Қазақстан Республикасының Конституциясының ... ... ... деп ... ... ... ... мемлекет құру және оның
негізгі белгілерін конституциялық бекіту жолында тұр.
1. Пайдаланған әдебиеттер тізімі
1. Нормативтік актілер:
1. ҚР Конституциясы. ... Жеты ... ... ҚР «ҚР ... ... мен ... ... Заңы – 8.08.1998ж.
3. ҚР «ҚР Конституциясына өзгертулер мен толықтырулар енгізу
туралы» № 254-ІІІ Заңы – 21.05.2007
4. Каз.ССР-дің мемлекеттік ... ... ... ... ... Жоғарғы Кеңестің ведомостары, 1990ж. №44, 408б.
5. ҚР «ҚР мемлекеттік тәуелсіздігі туралы» ... ... ҚР ... ... ... Заңы. 26.12.1995ж.
7. Конституционный закон РК «О Первом Президенте РК», Каз.правда
от 22.07.2000г.
8. ҚР «ҚР ... және оның ... ... ... ... ... ҚР «ҚР Үкіметі туралы» Конституциялық заңы. 18.12.95ж.
10. ҚР «О выборах в РК» Конституциялық заңы. ... ҚР ... ... ... ... ... ҚР ... «Конституциялық Кеңес туралы»
конституциялық заң күші бар жарлығы. 29.12.95ж.
13. ҚР «ҚР сот ... және ... ... ... ... ... 01.12.2000ж.
14. ҚР «ҚР әкімшілік-территориалдық құрылысы туралы» заңы.
08.12.93ж.
15. ҚР «Қоғамдық бірлестіктер ... ... ... ҚР «Саяси партиялар туралы» заңы. 02.07.96ж.
17. ҚР «Нормативтік құқықтық актілер туралы» заңы. ... ҚР ... ... ... ... ... ... ҚР «ҚР Парламентінің комитеттері мен комиссиялары туралы»
Заңы. 07.05.1997ж., Каз. правда 14.05.97г.
20. ҚР «ҚР ... ... ... ... ... ... ... ҚР«ҚР Жергілікті мемлекеттік басқару туралы» заңы. 30.01.2001г.
22. ҚР Президентінің «ҚР шетел азаматтарының құқықтық жағдайы
туралы» заң күші бар ... ... ҚР ... ... ... ... ... Каз.
правда 27.01.01г.
24. ҚР Парламентінің қаулысы 20.05.1996ж. «ҚР Парламентінің
Регламенті туралы».
25. 08.02.1996ж қабылданған ҚР Парламент Сенатының регламенті,
13.05.96ж., 03.06.98ж., 07.05.2000ж. ... ... ... «ҚР Мәжілісінің регламенті туралы», Парламент ведомосттары
1996ж., №3, 213, ... ... ... Государство и право. Начальный курс. М., 1995
2. Сапаргалиев Г. Конституционное право РК. Алматы 1998г.
3. Сагиндыкова А. Конституционное право РК. Курс ... ... ... Н. Конституционное право. 2 части. Учебное пособие.
М., 1994г.
5. Страшун Б. Конституционное право зарубежных стран . В 4-х ... ... ... ... РК. Терминологический словарь. А., 1995г.
7. Толковый словарь Конституции РК. А., 1996г.
8. Конституция РК (научно-правовой комментарий). Под ред.
Сапаргалиева Г., А.,1998г.
9. Казахстан: ... ... ... ... ... Ж. ... ... право РК. Сартаев С.С. и др. Учебное пособие.
А.,1994г.
11. Лившиц Р.З. Теория права. Учебник. М.,1994г.
12. Марченко М.В. Основы ... и ... М.,1995 ... ... В. ... ... государства и права. М.,1996г.
14. Основы государства и права. Под ред. Кутафина О.Е. М.,1994г.
15. Теория государства и права. Под ред. Г. ... М., ... ... Ю.А. ... ... ... М., 1995г.
17. Атаманчук Г.В. Новое государство: поиски, иллюзии, возможности.
М.,1996г.
18. Ашитов З.О. ... ... ... ... Баишев Ж. Над властью и с народом: о конституционно-правовом
статусе президента РК. Каз.правда от 29.10.98г.
20. Джунусова Ж.Х. Республика ... ... ... А.,1996г.
21. Зиманов С.З. Конституция и Парламент РК. А.,1996г.
22. Котов А. Суверенный Казахстан: гражданин, ... ... ... ... Н. ... ... РК ... Казахстана. О
положении в стране и основных направлениях внутренней и
внешней политики: демократизация общества, ... ... ... в ... столетии. Каз.правда от 1 сентября
1998г.
24. Назарбаев Н. Конституция – ... ... и ... ... от 30 августа 2000г.
25. Нурпеисов Е.К., Котов А.К. Государство ... от ... – к ... ... А., ... ... Ф.М. Правовые системы стран мира. М.,1993г.
27. Сахаров Н.А. Институт президентства в современном ... ... ... ... ... ... Кубеев Е.К. Конституционный строй РК. Караганда,1998г.
30. Сапаргалиев Г.С. Қазақстан Республикасының Конституциялық
құқығы. Алматы, 1998ж.
31. Шайо А. ... ... ... ... М.,1999г.
32. Котов А.К. Конституционализм в Казахстане: опыт становления и
эффективность механизма власти. А.,2000г.
33. Сапаргалиев Г.С. , Мухамеджанов Б., ... Л., ... ... ... ... унитаризма в РК. А.,2000г.
35. Баишев Ж. Конституционное право РК. А.,2001г.
36. Конституционное право РК: Учебник / Сост. ... ... ... ...... – 2001 ... ... С.К. Қазақстан Республикасының Конституциялық
құқығы. Оқу құралы. Астана, 2001ж.
38. Оразбаева А.А. ... ... ... Оқу ... Қарағанды, 2002ж.
39. Сапаргалиев Г. С. Конституционное право РК. Алматы – 2002 год.
40. Cәтбаева Қ. Қазақстандық ... ... ... ... ... ... бағыттары: Оқу
құралы. – Қарағанды, 2005.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 26 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстан Республикасын құқықтық мемлекет ретінде орнықтырудың конституциялық негіздері51 бет
Отаншылдық мұраты – жасампаздық6 бет
"Адам" ұғымы, адам мәселесі9 бет
1993 жылғы Конституцияның қабылдану себептері15 бет
1993 жылғы конституцияның қабылдану себептері туралы20 бет
2002 жылы қабылданған Қазақстан Республикасының Құқықтық саясат тұжырымдамасы12 бет
Coт төрелігі ұғымы және оның принциптері6 бет
Адам және азамат9 бет
Адам және азаматтардың конституциялық міндеттері18 бет
Адам және азаматтың жеке құқықтары мен бостандықтары19 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь