Басшы тұлғасының психологиясы.

тақырып бойынша глоссарий
1.тақырып. Басшылық және лидерлік әлеуметтік феномен ретінде
2.тақырып. Басшының іс.әрекетіндегі басшылық қарым.қатынас
3.тақырып. Басшы денсаулығы, стрестердің және өмірлік дағдарыстардың алдын алу және болдырмау.
Басқару іс-әрекетінің негізгі функциялары. Басқарушылық процесті бес кезеңге бөлу дәстүрге айналған. Олар: жоспарлау, ұйымдастыру, адамдарға басшылық жасау, мотивация және бақылау.
Осы кезеңдерге сәйкес басшы қызметінің негізгі функцияларын анықтауға болады:
- стратегиялық;
- әкімшіліктік;
- коммуникативті-реттеуші;
- мотивациялық;
- бақылаушылық.
Жалпы басшы функциялары аталғандардан да көп. Біз басшының психологиялық жағын қарастыратын болғандықтан, ірі психологиялық мәселелерді тудыратын негізгілеріне тоқталамыз.
Статегиялық функция. Стратегиялық жоспарлау және мақсаттарды, құндылықтарды қалыптастыру ұжым басшысының негізгі функциясы болып саналады.
Тәжірибелі, құзыретті, көзқарасы кең, стратегиялық ойлау дағдыларына ие басшы психологиялық контекстегі үш мәселеге жолығады:
а) шешім қабылдау мәселесі (бір жақты-ұжымдық);
б) уақыттың тапшылығы мәселесі;
в) инновациялық белсенділік мәселесі.
Қандай шешім қабылдаған дұрыс – ұжымдық немесе бір жақты? 2,5 мың жыл бұрын философ Гераклит «егер ең жақсы болса, мен үшін біреу мыңға татиды»- деп жазған.
Шешім қабылдауда қолданылатын жалпы принциптер:
- ұжымдық шешімдер индивидуалдыға қарағанда үмітті;
- топтағы шешімдер әр түрлі және сапасы жақсы;
- топтық шешімдер мәселені талқылауға барлығының қатысуына мүмкіндік жасайды, бірлескендік атмосферасын нығайтады, жақсы жұмыстық байланыс орнатып, қабылданған шешімге қарсылықты төмендетеді;
- топтық шешімдер қабылданған шешімнің жүзеге асуындағы нәтижелерді толық ойластыруға мүмкіндік жасайды.
Бірақ:
- топтық шешім бір жақты шешім қабылдауға қарағанда көп уақытты қажетсінеді;
- топта қабылданған шешімдер тәуекелді болып келеді (жауапкершілікті барлығына бөліп беруге байланысты);
- егер басшы немесе лидер топ мүшелеріне қарағанда құзыреттілігі жоғары болса, топтың қабылдаған шешімінің мәні жоғалады;
- топтық шешімге жиі жүгіну ұжым мүшелерінің мінез-құлқындағы конформизмнің деңгейінің жоғарылауына әкеледі.
Басшының уақытының тапшылығын жоюды көптеген құралдар арқылы шешуге болады. Оның бірі техникалық сипатқа ие:
• жұмыс күнінің нақты жоспары;
• әр іс-әрекет түріне кететін уақыттың сатандарты (құжаттармен жұмыс, телефонмен сөйлесу, отырыстар);
• күтпеген жұмыстарға уақытты қалдыру және т.б.
Басшыға уақытын үнемдеу үшін оның қоластындағылары табысты орындай алатын жұмыстарды орындаудың қажеті жоқ. Бірақ мұндай басқару тәсілінің жиі қолданылуы көптеген қиындықтар әкелуі мүмкін.
Әдебиеттер тізімі:
Негізгі әдебиеттер
1. Бандурка А.М., Бочарова С.П., Землянская Е.В. Психология управления. – Харьков, 1998. – 464с.
2. Жакенова Б.Қ., Тәмпішева Қ.Б., Мақсатова Л.М. Менеджмент негіздері – Астана, 2007.
3. Свенцицский А.Л. Социальная психология управления. - Л., 1986.
4. Попов В.А. Теория и организация американского менеджмента. – М., 1991.
5. Мескон М.Х., Альберт М. Основы менеджмента. – М. 1992.
Қосымша әдебиеттер
6. Психологические тесты./ Под ред. А.А.Карелина: В 2Т.- М., 1999. – Т.1.
7. Энциклопедия психологических тестов. Общение, лидерство, межличностные отношения. М., 1997.
        
        Басшы тұлғасының психологиясы.
Глоссарий:
Лидерлік-бұл топ мүшелерінің мінез-құлқына индивидтің тұлғалық беделінің әсер етуінен ... ... ... ... ... процесс.
Лидер - бұл жүйені реттеудің элементі белгілі мақсатқа жету үшін адамдарды біріктіре алатын ... бар ... - ... басқаларға, табиғатқа, өзіне мейірімді қатынасы, оның әлеуметтік және физикалық үйлесімділігі.
Психологиялық саулық - ... ... ... ... ... ... әлеуметтік, мәдени рольдерін адекватты орындау шарты; адамның өмір бойы үздіксіз даму мүмкіндігіне байланысты.
Стресс - бұл ақыл мен ... ... ... ... ... - ерекше жағдайлардың әсерінен адам организмінің титықтауы, дәрменсізденуі.
Стрессорлар - адамды рухани тепе-теңдіктен шығаратын сыртқы және ішкі ... - ... ... және ... ... біріктіретін тиімді стресс.
Дистресс - іс - әрекеттің орындалуына ... ... ... ... ... төмендететін стресс.
1-тақырып. Басшылық және лидерлік әлеуметтік феномен ... ... ... ... және ... ... феномені туралы білімдерді қалыптастыру.
Тақырып бойынша қарастырылатын сұрақтар:
* ... ... ... ...
* ... ... ...
* Басшының кәсіби маңызды сапаларын анықтау жолдары.
* Басқарудың индивидуалды ... ...
* ... ... ... ... және ... асыру.
Дәріс тезисі.
1.Басқару іс-әрекетінің негізгі функциялары. Басқарушылық процесті бес кезеңге бөлу дәстүрге айналған. Олар: жоспарлау, ұйымдастыру, адамдарға басшылық жасау, мотивация және ... ... ... ... ... негізгі функцияларын анықтауға болады:
* стратегиялық;
* әкімшіліктік;
* коммуникативті-реттеуші;
* мотивациялық;
* бақылаушылық.
Жалпы басшы функциялары аталғандардан да көп. Біз басшының ... ... ... ... ірі ... ... ... негізгілеріне тоқталамыз.
Статегиялық функция. Стратегиялық жоспарлау және мақсаттарды, құндылықтарды қалыптастыру ұжым басшысының негізгі функциясы болып ... ... ... кең, ... ... дағдыларына ие басшы психологиялық контекстегі үш мәселеге жолығады:
а) шешім қабылдау мәселесі (бір жақты-ұжымдық);
б) уақыттың ... ... ... ... ... ... қабылдаған дұрыс - ұжымдық немесе бір жақты? 2,5 мың жыл бұрын философ Гераклит - деп жазған.
Шешім ... ... ... принциптер:
* ұжымдық шешімдер индивидуалдыға қарағанда үмітті;
* топтағы шешімдер әр түрлі және сапасы ... ... ... ... ... ... қатысуына мүмкіндік жасайды, бірлескендік атмосферасын нығайтады, жақсы жұмыстық байланыс орнатып, қабылданған шешімге қарсылықты төмендетеді;
* топтық ... ... ... ... ... нәтижелерді толық ойластыруға мүмкіндік жасайды.
Бірақ:
* топтық шешім бір жақты шешім қабылдауға қарағанда көп уақытты қажетсінеді;
* топта қабылданған ... ... ... ... ... ... бөліп беруге байланысты);
* егер басшы немесе лидер топ мүшелеріне қарағанда құзыреттілігі жоғары болса, топтың қабылдаған шешімінің мәні ... ... ... жиі ... ұжым ... ... ... деңгейінің жоғарылауына әкеледі.
Басшының уақытының тапшылығын жоюды көптеген құралдар арқылы шешуге ... Оның бірі ... ... ... ... ... ... жоспары;
* әр іс-әрекет түріне кететін уақыттың сатандарты (құжаттармен жұмыс, телефонмен ... ... ... ... ... қалдыру және т.б.
Басшыға уақытын үнемдеу үшін оның қоластындағылары табысты орындай алатын жұмыстарды орындаудың қажеті жоқ. Бірақ мұндай ... ... жиі ... ... ... ... ... кез-келген басшы қалайды. Қоластындағылар үшін шешім қабылау арқылы басшы өзін ... ... ... ... адам ретінде сезінеді.
Екіншіден, кез-келген басшы қоластындағыларға қандай да бір тапсырмаларды орындатқан кезде, қателіктер жіберіп қоймас үшін өзі орындаған ... деп ... ... ... ... ... ... бөлімшеде ол білмейтін жағдайлар болып жатыр деген ... ... ... ... ... ... ... Бұл қалыпты құбылыс. Жауапкершілікті өзіне қалдыратын басшыға келесі сипаттар тән:
* ресми жұмыс күні аяқталғаннан кейін де жұмыс ... өз ... ... ... ұзақ ... ... ... хат, есеп және т.б. көп бөлігін өзі жазады;
* еңбек демалысы ... ... ... ... адам таппайды.
Әкімшілік функциясы.
Басшы міндетіне тек стратегиялық жоспар емес, сонымен бірге қоластындағылармен ... ... ... ... ... ... функциялар да енеді. Ерекше орынды әртүрлі жазалау және мадақтаулар ... ... ... ... ... көбі мадақтаудың адамдарды басқарудағы тиімділігінің басым екендігін көрсетеді.
Адамның бірлескен ... ... ... ... және ... ақпараттарды алмасуды көрсетеді. Осының негізінде ғана, ұжымға біріккен адамдар өз мақсаттарына жете ... Кез ... ұжым оның ... кіші топ ... міндетті түрде, мүшелері арасында ақпараттық алмасуды қамтамасыз ... ... ... ... ... субъект және объект өзара әрекеттестігінің тиімділігі олардың бірін-бірі адекватты қаншалықты түсінетіндігіне байланысты болады.
Мотивациялық ... ... ... міндеті қоластындағыларды мотивациялау болып табылады.
Мотивация белсенділік бастауы ретінде және кез-келген іс-әрекеттің түрткілер жүйесі ретінде түсініле отырып, әртүрлі аспектілерде зерттеледі. ... ... оны әр ... ... түсіндіреді. Түрткіні түсіндіру бұл түсінікті не қажеттілікпен (Ж.Нютенн, А. Маслоу), не осы қажеттілікті бастан кешіру және оның ... (С.Л. ... не ... ... ... ... В.Г. ... Д.Ж. Актинсон, Л.И. Божович, А. Маслоу, Е.К. Савонько оны белгілі бір иерархияланған құрылымдар енетін күрделі жүйе ретінде түсіндірді. Адамның ... ... ... ... ... А. ... ... пирамидасы үлкен қызығушылықтар тудырады. А. ... ... ... ... ... адам ... жіктеп көрсетіп берді:
* физиологиялық қажеттіліктер (қорғаныс);
* әлеуметтік қажеттіліктер;
* сыйластық қажеттіліктер;
* өзін көрсету қажеттілігі;
* өзін актуализациялау.
Фредерик ... екі ... ... ... әртүрлі еңбек орындарында және түрлі мемлекеттерде алынған сұхбаттар негізінде ... ... ... ... ... қанағаттанушылық немесе қанағаттанбаушылық сезінген жағдайларды сипаттау ұсынылды. Олар топтар бойынша бөлінді. Жинақталған мәліметтерді талдай отырып, ... ... ... ... ... ... факторлармен туындайды деген шешімге келді. Жұмыспен қанағаттанушылыққа ... ... ... ... ... және ... ... жауапкершілік;
* қызмет бойынша өсу;
* кәсіби өсу мүмкіндігі - бұл факторларды мотиваторлар деп атады.
Жұмысқа қанағаттанбаушылыққа әсер ететін факторлар:
* ... ... ... саясаты және әкімшілік;
* еңбек жағдайы;
* жұмыс орнындағы тұлғааралық қатынастар;
* ... ... ... ... ... жеке өмірге әсер етуі.
Бұл факторлар контекст ... ... ... ... ... алады. Еңбекпен қанағаттанушылықты тудыратын мотиваторлар жұмыстың мазмұны мен тұлғаның ішкі қажеттіліктерін өзіндік көрсетулермен байланыстырады.
Еңбекпен қанағаттанбаушылықты тудыратын факторлар ... ... және ... ... ... ... ХХ ғасырдың 40-50-ші жылдары құрастырылған. Бірақ ... ... ... ... психологиясының сенімді жұмыс құралы болып табылады.
Мотивациялық аймақты тудыратын түрткілерді, кәсіби мотивацияның кәсібиліктің әр кезеңінде көріну динамикасын, ... ... ... және оның ... ... ... ... деген мотивация адамның барлық мотивациялық аймағын қамтымайды, өйткені ... ... ... ... ... ... ... қарамастан еңбектің гуманистік бағыттылығы адам өміріне мән береді; адам ... тек ... ... ... ғана ... ... ... сонымен бірге өзінің кәсіби емес мақсаттары мен түрткілерін жүзеге асырады - психикалық өзіндік сақтау және ... ... ... және ... ... қоғамдық жағдай.
Кәсібилік мотивациясы бірнеше функциялар атқарады:
* адамның кәсіби іс-әрекетке белсенділігін ... ... ... ... іс-әрекеттегі мақсат сипаттамасын анықтайтын бағыттаушы функция;
* құндылық бағдарды және кәсіби іс-әрекет түрткісін анықтайтын реттеуші функция.
Кәсіби іс-әрекеттегі еңбек мотивациясы күрделі, үнемі ... ... ... ... ... ... түрткілерге байланысты. Мамандыққа деген қызығугышылық мамандықты иеленуге деген мүмкіндіктер өзінің ... ... ... ... ... ... мотивация кәсіби қызығушылықтан басталады.
Бақылау функциясы.
Басшының бұл функциясын жүзеге асыруы екі қарапайым қарама-қайшылықта болады:
Бақылаусыздық - ... ... ... ... ... ... Келесі талаптарды сақтаған кезде бұл қарама-қайшылықты айналып өтуге болады:
* бақылау үнемі, объективті, оперативті, ашық болуы ... ... ... ... ... ... ... жетпеген болмауы керек.
Бақылау жаза алу акциясы емес, жұмысшыға деген көңіл бөлушілік, егер сізді ... ... онда сіз ... ... Ал қызметшілер басшылық жақтан болатын көңіл бөлушілікті жоғары бағалайды.
2.Лидерліктің ... ... 1) ... ... ... Бұл ... ... психологі және антропологі Ф.Гальтонның әсерінен өріс алды. Ол лидерлік табиғатындағы тұқымқуалаушылық идеясын ұсынды.
2) Лидерліктің жағдайлық теориялары. Бұл ... ... ... ... ... субъект, орын, уақыт және жағдайдың кездесу нәтижесі ретінде қарастырылады.
3) Жағдайлық-тұлғалық теориялар. Бұл лидерлік теориялар нұсқасын 1952 жылы Г. Герт және С. Милз ... Олар ... ... ... ... 5 ... ескеру қажеттігін көрсетеді:
1. Лидердің адам ретіндегі сипаттамалары.
2. Оның мотивтері.
3. Лидердің әлеуметтік рөл ретіндегі ... ... ... контекст.
5. Лидер және мотивтер бейнелері (лидердің артынан еретін адамдардың бейнесі).
4) Күтілер өзара әсерлесулер теориясы. Бұл ... ... ... ... ... (Дж. ... ... Фидлер, Эванс) Фидлер лидерліктің екі мүмкін болатын стилін қарастырды:
1.Міндетке бағытталушылық (құралдық лидерлік).
2. Тұлғааралық қатынастарға бағыттылық (эмоциялық лидерлік).
5) Гуманистік ... ... Бұл ... ... ... ... мотивацияланған ағза. Кез келген ұйым басқарылады.
6) ... ... ... ... және т.б. ... лидердің тиімділігі оның артынан ерушілердің мотивациясына әсер етуіне байланысты. Олар лидерлік мінез-құлықтың типтерін ұсынады:
1. Қолдаушы лидерлік.
2. Директивті лидерлік.
3. ... ... ... ... ... Атрибутивті теориялар. Мұнда лидер марионетка ретінде қарастырылады. Лидер билікті тікелей ... ... ... ... кәсіби маңызды сапаларын анықтау жолдары. Менеджерлер көбінде психологиялық бағалаулардың объектісі болады.
Г. ... С.О. ... ... ... ... кадрлармен бағасы жұмыстағы ең әлсіз жері болып табылады. Басшы тұлғасының оптималды диагностикасы және ... ... ... ... әлі ... ... ... мәселе. Оның күрделілігі техникалық және экономикалық жылдам даму жағдайына байланысты, белгісіз жағдайларға қатысты оптималды мінез-құлық шарттарын тура ... ... жоқ. ... ... басшы тұлғасына қойылатын әмбебап талаптар жүйесін өңдеу жақсы басшылық, оның критерийлері, мақсаттары, әдістерінің әртүрлі ... ... ... ... мың ... менеджерге жасалған зерттеу қорытындысы келесі сапаларды бөліп көрсетті:
+ стратегиялық жоспарлауға қабілеттілік;
+ жұмысшылармен ресурстарды бөлу жайлы ... және дер ... ... ... қабылдай алу;
+ іс-әрекет масштабын кеңейту негізінде немесе деңгейі жоғары жұмысқа аусуының нәтижесінде өз міндеттерін көбейтуге талпыныс;
+ ... ... ... ... және ... ... қабылдау шеберлігі;
+ өз күшіне деген нық сенім;
+ мәнді құқықтарға ие болуға және үлкен жауапкершілік артуға талпыныс;
+ белгілі құрбандықтарды қажет ... өжет ... ... ... және ... ... ... алуға талпыныс;
+ Күрделі процестер және экстрималды жағдайлардың даму барысында ... ... және ... талдауға қабілеттілік;
+ Жұмысқа барлық қабілеттері мен күшті жұмсайтын ең ... ... ... ... ... ... ... шешудегі кінәліләрді іздестірмей, оны шешуге барлық зейінін шоғарландыру;
+ Жүзеге ... ... ... ... ... ... қатынас.
Жапонияның 41 ірі компанияларының президенттеріне жүргізілген сауалнама қорытындысы бойынша жоғары буындағы менеджерлерге тән ... сапа ... ... Мінез құлықтың концептуалды қабілеттері және стандарттары:
* көзқарас кеңдігі (жаһанданулылық ... ұзақ ... ... жасау және майыспалылық;
* қуатты бастамашылдық және шешімділік;
* табанды еңбек және үздіксіз оқу:
Б. Тұлғалық сапалар:
* мақсаттар мен бағдарларды нақты ... ... ... ... ... даярлық;
* әділ және риясыз.
* дұрыс және әдіс санкцияларды қою көмегімен қызметкерлердің ... ... ... ... жеке бас ... ұжым құра алу және ондағы үйлесімді атмосфераны қалыптастыру қабілеттілігі:
В. Денсаулық:
Берілген тізімдерді салыстыра отырып, Жапония басшыларының іс-әрекетте өз зейіндерін ... ... ... ... ... шарттарды қалыптастыруға, ал Америкалық басшылар индивидуалды басмашылдыққа бағытталады.
Басшының сипаттық ерекшеліктерін анықтай отырып, тұлғаның индивидуалды психологиялық ... ... ... ... көп ... ... стилі түсінігіне көп көңіл аударылады.
4.Басқарудың индивидуалды стилінің психологиясы. Басқару стилі - басшының бағынушыларға әсер ету әдісі, сонымен ... бұл ... ... ... ... Басқару әсерлерінің нақты әдістері өте көп. Аналитикалық мақсатта үш негізгі типті көрсетеді.
* әкімшілдік;
* экономикалық;
* әлеуметтік-психологиялық.
Көрсетілген типтердің әрқайсысы ... ... ... ... және ... бар. Басшының шеберлігі қай уақытта, қай ... және ... ... тобы үшін ... әсер ету кешенін таңдап, жұмысшы тобының максималды тиімділігін қамтамасыз етуде.
Біздің елімізде басшы қызметін ... ... ... басшылық стилін көп жағдайда интуитивті түрде, яғни жылдар бойы тәжірибелер жинақтау негізінде ... ... және ... - ... ... ... ... жарты ғасыр бойы жүргізіліп келеді. Көптеген эмпирикалық мәліметтер жинақталып, көптеген теориялық модельдер құрастырылды. Қазіргі кезге дейін 30-шы ... АҚШ ... ... ... Курт ... ұсынған басшының индивидуалды стилінің типологиясы танымал болып келеді.
Бұл типологияда басшы стилінің үш жетекші түрлері беріледі: авторитарлы, демократиялық, ... ... ... ... жоспарлау және жүзеге асыру. Басқарудың маңызды элементі басқарушылық шешімдер болып табылады. ... ... ... ... ... ... басқару объектісін берілген жағдайдан басқаға ауыстыруға бағытталған. Басшының басқарушылық шешім процесін шартты түрде келесідей жіктеуге болады:
* шешім қабылдау;
* ... ... ... формасында орындау үшін жіберу;
* стимуляциялау, яғни бағынушылар үшін ынтаны жоғарлату ... ... ... ... қабылдау басқару процесінің негізгі және белгілеуші сипатына ие. Шешім қабылдау формасына байланысты біржақты, ... және ... ... ... ... шешім мәселені мамандардың талдау негізінде, ... ... ... нұсқауын іздестіру негізінде қабылданады, бірақ шешімнің толықтығы үшін ... ... ... ... ... ұжым ... дауысқа салу негізінде қабылданады, шешімнің нәтижесі үшін ... ... ... ... ... бақылау сұрақтары:
1.Басқарудың қандай негізгі функциялары бар?
2.Басшының кәсіби маңызды сапалары қандай?
3.Лидерліктің қандай теориялары бар? ... ... ... ... ... мақсаты: Студенттерде басшының іс-әрекетіндегі басшылық қарым-қатынас туралы білімдерді қалыптастыру.
Тақырып бойынша қарастырылатын сұрақтар:
* Қарым-қатынас әлеуметтік феномен ретінде.
* Басшылық қарым-қатынас ...
* ... ... ... ... ... ... Басшы қарым-қатынасы қол астындағылармен ақпарат алмасу ретінде.
* Қарым-қатынастағы негізгі коммуникативті барьерлер.
Дәріс тезисі.
1.Қарым-қатынас әлеуметтік феномен ретінде.
Коммуникацияның ... ... ... байланысты болады. Оның бірі басшы мен персоналдар арасындағы жағымды ... ... ... ... ... арасындағы байланысты және қажетті ақпараттарды алмасуды көрсетеді. Осының негізінде ғана, ұжымға біріккен адамдар өз мақсаттарына жете ... Кез ... ұжым оның ... кіші топ ... ... түрде, мүшелері арасында ақпараттық алмасуды қамтамасыз ететін, сәйкес коммуникация жүйесіне ие.
Кез келген коммуникацияның жүзеге алуы үшін кем ... екі адам - ... ... ... және оны ... (коммуникат немесе реципиент) қажет.
2.Басшылық қарым-қатынас ерекшеліктері. Қазіргі өндірістік ұжымның негізгі функцияларына сәйкес, коммуникацияның ... ... ... ... ... ... өндірістік және қоғамдық-саяси іс-әрекетіне байланысты ресми міндеттерді шешуі;
* Ұжым мүшелерінің ... ... ... ... ... ... шығу ... қарай, вертикальді, яғни жоғарыдан төменнен басшыдан қызметкерлерге түсетін - бұйрықтар, шешімдер және төменнен ... - ... ... - ... ... ... ... т.б. және горизантальды - қызметтік деңгейлері тең ұжым ... ... ... ... және вертикальды байланыстар құрайды, оның шың басында ең жоғары рангтағы ... ... - ... қол ... орындаушылары жоқ қызметкерлер болды. Басқару деңгей сандарына ... және ... ... ... ... және ... өзара әрекеті вертикалді коммуникация арқылы жүзеге асады.
Ұжымдағы коммуникацияны анықтауды ... ... ... ... ... ... тізбектің негізгі әлеметтері бөлініп көрсетіледі:
1) ақпарат көзі;
2) жеткізуші;
3) қабылдаушы;
4) ақпаратты алушы.
Ақпаратты жіберушіден алушыға дейінгі жол коммуникация каналы деп аталады.
Коммуникатордың ... ... ... ... ... ... ... Ақпарат алушының көңілін аударатын 2 негізгі сипат бар - бұл жаңалығы және мәнділігі.
Сонымен, бірге коммуникация тиімділігі ақпаратты беру және ... ... ... әлеуметтік-технологиялық факторларға байланысты. Мысалы, коммуникация мүшелерінің әлеуметтік ролінің, ерекшіліктері, коммуникатордың беделі, ақпаратты алушының әлеуметтік бағдары, оның ... ... және т.б. ... қарастырылады.
3.Басшылық қарым-қатынастағы тұлға аралық қабылдау мәселелері. Г.М.Андреева, А.А.Бодалев, О.Г.Кукосянның зерттеулерінің нәтижесі бойынша, тұлғаның жасерекшелік, кәсіби және рольдік ... ... ... ... және қабылдау процестерінде маңызды болып табылады.
Басшының коммуникация жүйесіндегі іс-әрекетін қарастыра отырып, зерттеушілер, ең алдымен оның қол астындағыларымен қарым-қатынасына көңіл ... ... ... ... ... маңызды элементі болып табылды.
Әдебиеттерде түсінігімен қатар түсінігі де жиі ... ... ... :
- ұжымның ресми міндеттері;
- өзі;
- қол астындағылардың қызығушылықтары және қажеттіліктері,-деп бөледі.
Өндірістік және ... ... ... ... оның рангінің жоғарылығына қарамастан, өндіріс мүшелерінің пікірлерін, ұсыныстары мен шағымдарын тыңдауға мәжбүр ... ... ... ... ... ... және өз ... ұсыныстарын айтуға ықпал жасауы, негізгі шешімдерді қабылдаудығы қажетті шарт.
Басшының мұндай шешімдерді қабылдауы ... ... ... коммуникация жүйесінде "төменнен" келетін ақпаратты қабылдауы, оның субъектілік қажеттілігіне сәйкес шартталған және бұл ақпараттың маңыздылығын түсінуімен байланысты.
"Төменнен" ... ... ... ... ... типтерін бөліп көрсетеді:
Тип А:
Басшы өз персоналдармен қарым-қатынасқа үлкен деңгейде бағдарланған. Персоналдарға өз пікірін айтқызуды итермелеуді қажетті деп санайды, ... жеке ... ... ... ... персоналдардың көңіл-күйін ескереді. Алынған ақпараттарда өз жұмысында ... ... ... қол персоналдармен қарым-қатынасқа бағдарланған, бірақ алынған ақпаратты қолдануға ерекше талпынды. ... ... ... ... ... дейін тыңдау қажетті деп есептегенімен, өз жұмысында "төменнен" келген ақпаратты тиімді пайдалана алмайды.
Тип В:
Басшы персоналдармен қарым-қатынасты ... ... деп ... ғана ... ... ... өз пікірін айтқызу, олардың ұсыныстарына зейін қою, ... ... ... тек ... ... ... ғана қажетті.
Мұндай басшы "төменнен" келетін ақпаратты алуда шектеледі.
Тип Г:
Басшы персоналдармен қарым-қатынасқа ... ... ... ... ... ... тұрған басшылар алатын ақпараттар саны.
2. Жоғары тұрған басшылар қаншалықты ... ... ... ... ... ... ... және объект өзара әрекеттестігінің тиімділігі олардың бірін-бірі адекватты қаншалықты түсінетіндігіне ... ... ... ... ... ерекшелігіне байланысты басшылардың қандай типтері бар?
2.Басшылықтағы қарым-қатынасты орнату ерекшеліктері неде?
3-тақырып. Басшы денсаулығы, стрестердің және өмірлік дағдарыстардың алдын алу және ... ... ... ... ... ... және ... дағдарыстардың алдын алу және болдырмау туралы білімдерді ... ... ... ... ... басшы іс-әрекетінің тиімділігі факторы ретінде.
+ Басшы іс-әрекетіндегі стресс.
+ Басшының іс-әрекеті және ... ...
+ ... және ...
Дәріс тезисі.
1.Денсаулық басшы іс-әрекетінің тиімділігі факторы ретінде.
Басшылардың кәсіби аурулары ретінде ... ... ... ... бұзылуы, жүрек, тамыр бұзылулары себеп болады. Басшының салауатты өмір салты және оның ... ... ... ... ... болуы керек.
Жүйке жүйесі бұзылған, денсаулығы әлсіз басшы өзіне сенімділігін және адекватты шешім қабылдау қабілеттілігін жоғалтады, сондықтан ... ... ... басшының ұзақ уақыттар бойы қызметке қажеттілігінің шарты.
2.Басшы іс-әрекетіндегі стресс.
Денсаулық басшы іс-әрекетінің тиімділігі факторы ретінде. ... ... ... ... ... ... Басшының іс-әрекеті және өмірлік дағдарыстар. Стресс және басқару. Стресстiң себептерi. өндiрiстiк факторлар. Жеке тұлғалық факторлар. Еңбек ... ... ... ... ... психологтың қызметi. Стресстiк реакция моделi.
3. Басшының іс-әрекеті және өмірлік дағдарыстар. Қазіргі ... ... ... ... физикалық қысыммен сипатталады.
4.Стресс және басқару. Басшының эмоциялық қалыптары. Психологиялық диагностика, ... ... ... ... ... ... ... Стресстен шығудың тәсiлдерi. Басқару тәсiлдерi және стресс. ... ... ... ... ... ... денсаулыққа зиян факторлар қандай?
2.Стрестің қандай түрлері бар?
3. Стрестің даму сатылары қандай?
4. Стрестің алдын алудың қандай тәсілдері бар?
Әдебиеттер тізімі:
Негізгі ... ... А.М., ... С.П., Землянская Е.В. Психология управления. - ... 1998. - ... ... Б.Қ., ... Қ.Б., ... Л.М. Менеджмент негіздері - Астана, 2007.
* Свенцицский А.Л. ... ... ... - Л., ... ... В.А. ... и ... американского менеджмента. - М., 1991.
* Мескон М.Х., Альберт М. Основы менеджмента. - М. ... ... ... ... Под ред. ... В 2Т.- М., 1999. - Т.1.
* ... ... тестов. Общение, лидерство, межличностные отношения. М., 1997.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адам тіршілігінің табиғи-биологиялық алғышарты10 бет
Балалар әдебиеті кейіпкерлерінің тілдік тұлғасы20 бет
Бастауыш сынып жасындағылардың ерекшеліктері мен дамуы6 бет
Жауап алудың жалпы ережелері20 бет
Оралман студенттердің оқу мотивациясының адаптацияға әсері5 бет
Отбасы тәлім-тәрбиесі7 бет
ХХ ғасырдың алғашқы ширегіндегі Қазақстандағы өріс алған оқу-ағарту, тәлім-тәрбиенің жәй-жапсары151 бет
Шығармашылықтағы еркіндік пен қажеттілік арасындағы өзара қатынас42 бет
Қылмыскер тұлғасының негізгі типтерінің криминологиялық сипаттамасы116 бет
Қылмысқа барған жасөспірімдердің болашақ өмірінің бейнесі43 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь