Фирма мәні, түсінігі


Жоспар:

I. КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

II. НЕГІЗГІ БӨЛІМ

1.1.Фирма мәні, түсінігі ... ... ... ... ... ... ... .
1.2. Фирма теориясы ... ... ... ... ... ...
1.3. Фирманың бәсекелестігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.4. Фирма стратегиясы ... ... ... ... ... ...
1.5. Фирма тәуекелділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..
1.6. Фирманың сақтандырылуы

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... .
КІРІСПЕ

Қазақстанда кәсіпкерлік жөнінде 90-жылдардың басында, қайта құрудың басталуымен айтыла бастады. Бұл кезде былайша айтқанда, «комсомолдық кәсіпкерлік» басталды, көптеген белсенді жас адамдар, негізінен комсомол жетекшілері, жастардың шығармашылық ғылыми-техникалық орталықтары негізінде кооперативтер құра бастады. Несиелеудің жеңілдік жағдайлары жасалды. Мұның үстіне, өспелі инфляция жағдайына дәл осы кәсіпкерліктің алғашқы толқыны төтеп беріп қана қоймай, сондай-ақ қажетті, былайша айтқанда, бастапқы капитал жинай алды, себебі несие ақша «қымбат» алынып, «арзан» қайтарылды.
Кәсіпкерлік қызметін бұрынғы Кеңес Одағы кезінде 1987 жылы қабылданған «СССР азаматтарының жеке еңбек қызметі туралы» заңы алғаш рет ресмилендірді. 1988 жылы «Кооперация туралы заң» қабылданды. Кооперативтер мен серіктестіктердің жаппай құрылуы басталды. Дегенмен нарықтық инфрақұрылымның болмауына байланысты кооперативтердің аз бөлігі ғана аяғынан тұрып кете алды. Кейінірек 1988-1991 жылдары жалға беру, бірлескен кәсіпорындар мен банк қызметі туралы заңдар экономикалық жағдайды біршама ырықтандырды. Тұтастай алғанда, негізгі меншік мемлекеттікі болып қала бергенімен, жалға беру түріндегі аздаған босаңсулар біршама дәрежеде кәсіпкерлік белсенділікке жағдай жасады.
Қазақстан Республикасы 1991 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін кәсіпкерлік белсенділікті қолдауға байланысты бірқатар заңдар қабылданды. Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуына «Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуы мен шаруашылық қызметтің еркіндігі туралы» (1991), «Жеке кәсіпкерлікті қолдау және қорғау туралы» (1992) заңы сияқты заңдар түрткі болды. 1994 жылдың басында-ақ жеке кәсіпорындар саны 15,7 мыңды құрады және жалпы жұмыспен қамтылғандар саны 164 мыңға жетті. 01.10.1998 ж. Шағын кәсіпкерліктің субьектілер саны 307 мыңды құрады, оларда 1,2 миллион адам жұмыспен қамтылды. Кәсіпкерлік қызметтің негізгі үш саласының ішінен бірінші орынға өндіріс те емес, тұтынушылар мен тауар өндірушілер арасындағы делдалдық та емес, сауда шықты.
Соңғы жылдары Қазақстан Республикасы Президентінің 1997 жылғы 6 – наурыздағы №3398 «Шағын кәсіпкерлікті дамытуды белсендету және мемлекеттік қолдауды күшейту шаралары туралы» және 1998 жылғы 27-сәуірдегі №3928 «Жеке және заңды тұлғалардың кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне деген құқығын қорғау туралы» жарлықтары кәсіпкерліктің дамуына жаңа күш берді. Осы жарлыққа орай, Қазақстанда шағын бизнесті дамыту жөніндегі алғашқы арнайы орган ретінде сауда және экономика министрлігінің құрамында шағын кәсіпкерлікті қолдау жөніндегі агенттік құру және оның жұмысын ұйымдастыру ұйғарылды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ

1. Микроэкономика. Құдайбергенова К.С. Оқу құралы. – Көкшетау: 2005. 6 – тақырып.
2. Мамыров Н.Қ., Есенғалиева Қ.С., Тілеужанова М. Ә. Микроэкономика: Оқу құралы. – Алматы: Экономика, 2004. 7 тарау.
3. Нуреев Р. М. Курс микроэкономики: Учебник для вузов – 2-е изд., изм. – М.:ИздательствоНОРМА, 2005.Глава 6.
4. Тарануха Ю.В. Микроэкономика: учебник для студентов вузов, обучающихся по экономическим специальностям. М.: Изд-во «Дело и Сервис», 2006. Главы 6, 5. Курс экономической теории: учебник – 5-е исправленное, дополненное и переработанное издание/ Под общ. ред. Чепурина М.Н. и Киселевой Е.А. – Киров: «АСА», 2006 (Раздел 2: Микроэкономика). Глава 6.
6. Афанасьев М.Ю., Данилин В.И. Сборник задач по микроэкономике. М.: Теис, 2005. Главa5.
7. Сборник задач по микроэкономике. К «Курсу микроэкономики» Р.М. Нуреева/ Гл. Ред. Д.э.н., проф. Р.М. Нуреев. – М.: Норма, 2005. Главы 6, 7.
8. ПиндайкР.С., РубинфельдД.Л. Микроэкономика. М., 2002. Главы 8, 9.
9. Вечканов Г.С., Вечканова Г.Р. Микроэкономика. 3-е издание. Спб.: Питер, 2002.

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 14 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге




Фирма теориясы және оның нарықтық экономикадағы рөлі

Жоспар:

I. КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3

II. НЕГІЗГІ БӨЛІМ

1.1.Фирма мәні, түсінігі ... ... ... ... ... ... ... .
1.2. Фирма теориясы ... ... ... ... ... ...
1.3. Фирманың бәсекелестігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.4. Фирма стратегиясы ... ... ... ... ... ...
1.5. Фирма тәуекелділігі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
1.6. Фирманың сақтандырылуы

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... .

КІРІСПЕ

Қазақстанда кәсіпкерлік жөнінде 90-жылдардың басында, қайта құрудың
басталуымен айтыла бастады. Бұл кезде былайша айтқанда, комсомолдық
кәсіпкерлік басталды, көптеген белсенді жас адамдар, негізінен комсомол
жетекшілері, жастардың шығармашылық ғылыми-техникалық орталықтары негізінде
кооперативтер құра бастады. Несиелеудің жеңілдік жағдайлары жасалды. Мұның
үстіне, өспелі инфляция жағдайына дәл осы кәсіпкерліктің алғашқы толқыны
төтеп беріп қана қоймай, сондай-ақ қажетті, былайша айтқанда, бастапқы
капитал жинай алды, себебі несие ақша қымбат алынып, арзан қайтарылды.
Кәсіпкерлік қызметін бұрынғы Кеңес Одағы кезінде 1987 жылы
қабылданған СССР азаматтарының жеке еңбек қызметі туралы заңы алғаш рет
ресмилендірді. 1988 жылы Кооперация туралы заң қабылданды. Кооперативтер
мен серіктестіктердің жаппай құрылуы басталды. Дегенмен нарықтық
инфрақұрылымның болмауына байланысты кооперативтердің аз бөлігі ғана
аяғынан тұрып кете алды. Кейінірек 1988-1991 жылдары жалға беру, бірлескен
кәсіпорындар мен банк қызметі туралы заңдар экономикалық жағдайды біршама
ырықтандырды. Тұтастай алғанда, негізгі меншік мемлекеттікі болып қала
бергенімен, жалға беру түріндегі аздаған босаңсулар біршама дәрежеде
кәсіпкерлік белсенділікке жағдай жасады.
Қазақстан Республикасы 1991 жылы тәуелсіздік алғаннан кейін
кәсіпкерлік белсенділікті қолдауға байланысты бірқатар заңдар қабылданды.
Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуына Қазақстанда кәсіпкерліктің дамуы мен
шаруашылық қызметтің еркіндігі туралы (1991), Жеке кәсіпкерлікті қолдау
және қорғау туралы (1992) заңы сияқты заңдар түрткі болды. 1994 жылдың
басында-ақ жеке кәсіпорындар саны 15,7 мыңды құрады және жалпы жұмыспен
қамтылғандар саны 164 мыңға жетті. 01.10.1998 ж. Шағын кәсіпкерліктің
субьектілер саны 307 мыңды құрады, оларда 1,2 миллион адам жұмыспен
қамтылды. Кәсіпкерлік қызметтің негізгі үш саласының ішінен бірінші орынға
өндіріс те емес, тұтынушылар мен тауар өндірушілер арасындағы делдалдық та
емес, сауда шықты.
Соңғы жылдары Қазақстан Республикасы Президентінің 1997 жылғы 6 –
наурыздағы №3398 Шағын кәсіпкерлікті дамытуды белсендету және мемлекеттік
қолдауды күшейту шаралары туралы және 1998 жылғы 27-сәуірдегі №3928 Жеке
және заңды тұлғалардың кәсіпкерлік қызмет еркіндігіне деген құқығын қорғау
туралы жарлықтары кәсіпкерліктің дамуына жаңа күш берді. Осы жарлыққа
орай, Қазақстанда шағын бизнесті дамыту жөніндегі алғашқы арнайы орган
ретінде сауда және экономика министрлігінің құрамында шағын кәсіпкерлікті
қолдау жөніндегі агенттік құру және оның жұмысын ұйымдастыру ұйғарылды.

1.1. Фирма мәні, түсінігі

Экономиканы тұрақты болуы және оның бәсекелік сипатын қалыптастырудың
басты күштерінің бірі кәсіпкерлікті жетілдіру болып табылады. Жалпы
кәсіпкерлікті дамыту үшін бірнеше белгілі шарттар орындалуы қажет:
Кәсіпкерлік субъектінің белгілі бір дәрежеде еркіндігі мен құқығы
болуы қажет. Ол – шаруашылық қызметінің бағытын таңдау, өндірістік, сауда
бағдарламаларын анықтау, қаржы көзін таңдау, өнімдерді тасымалдау, өнімге
баға белгілеу, табысты өз мұқтажына жұмсау;
Кәсіпкерлік қабылданатын шешімдерге, одан туындайтын нәтижелерге
тәуекелдікті қажет етеді. Қабылдаған шешімдерге деген жауапкершілік
болмайтын болса, ол кәсіпкерліктің де болмағаны;
Кәсіпкерлік қызметтің белгілі коммерциялық табысқа жетуге бағдар
ұстауы, экономикада қажетті нарықтық құрылым орнатумен байланысты. Яғни
кәсіпкерлік дамуы үшін оның құқықтық базасы, әлеуметтік-экономикалық
шарттары қалануы керек. Төртінші шарт жоғарыда аталған шарттардан
туындайды. Еркін кәсіпкерлік меншіктің әр түрлі формада, түрде, типте
болуын қалайды.
Кәсіпкерлік – қызметтің ерекше бір түрі ғана емес. Бұл тағы да
белгілі стиль және тәртіптің типі, жинақтап айтсақ: үлкен бастама,
дәстүрден тыс шешімдерді іздестіру, тәуекелге бару, іскерлік қызметтің орын
алар жері, ең алдымен кәсіпорын.
Курстық жұмысымның тақырыбы Кәсіпкерлік орта. Курстық жұмыс 3
бөлімнен тұрады. Бірінші бөлім Кәсіпкерліктің мәні, мазмұны, бұл бөлімде
кәсіпкерліктің мәні, мазмұны, экономикалық негізі және кәсіпкерліктің
түрлері, тәуекелділіктің мәні деген тақырыптарға тоқталдым.
Екінші бөлім аты Кәсіпкерлік бәсекелестік. Бұл бөлімде бәсекелестік,
оның түрлері, монополияға қарсы мемлекеттік реттеу, кәсіпкерлік құпия,
франчайзинг қатынастар жүйесі туралы жазылған.
Үшінші бөлім Кәсіпкерлік істі мемлекеттік реттеу. Бұл бөлімде
кәсіпкерлік істі мемлекеттік реттеудің қажеттілігі, мемлекеттік кәсіпкерлік
ісіне араласу жағдайы, себептері, Қазақстанда кәсіпкерлікті басқару туралы
баяндалған.
Курстық жұмысымның басты мақсаты Кәсіпкерлік орта деген тақырыпты
ашу. Кәсіпкерлік орта деп аталғандықтан кәсіпкерліктің айналасындағы
барлығына да тоқталуы керек деп ойлаймын. Оның ішіне бастысы кәсіпкерліктің
өзі, оның түрлері, кәсіпкерлікте болатын тәуекелдер, бәсекелестіктер туралы
тоқталу керек. Сонымен қатар, кәсіпкерлік істі мемлекеттік реттеу керек,
кәсіпкерлікті мемлекеттік қорғап және қолдау шаралары, кәсіпкерлікті
мемлекеттік басқару да кәсіпкерлік ортаға кіреді.
Кәсіпкерлік – белсенді іскерліктің қоғамның талаптарын қанағаттандыру
бағытында коммерциялық жетістіктерге жету үшін, инновацияны пайдалануда
новаторлық мінездемеге жеке форма б.т. Нарықтық экономикада жеке формалары
әр-түрлі болып табылады.
1.Жеке меншіктік
2.Мемлекеттік
3.Ұжымдық
Мемлекеттік меншік экономикалық талаптардағы кеңінен таралған меншік
түрі.б.т. Кәсіпорын дегеніміз - өз алдына қызмет атқаратын субъект б.т.
Кәсіподақ пайда табу және қоғамның қажеттілігін қанағаттандыру
мақсаттарында кәсіпкерлермен өндірістік өнімдерді шығару оларды ұсыну б.т.
Кәсіпкерлік дегеніміз- қызмет етуші субъектілердің новаторлық инициативалық
қызметі. Кәсіпкерлік – экономикалың және ұйымдастырудың жағдайлары, жаңа
материалдың қызмет көрсету мақсатында, және тапқан пайданың шығындарын
қысқарту бағытына арналған қызмет түрі.
Кәсіпкер - бұл тәуекелден орықпайтын, жауапкершілікті мойына алатын,
инновациялық және инициативалық қызметтерді іске асыра отырып , нарықта
бәсекеге түсетін субъектіні айтамыз.
Кәсіпкерлік қызмет процесінде бірнеше субъектлер қатысады.
1.Кәсіпкерлер
2.Тұтынушылар
3.Жалданушы жұмысшылар
4.Бизнес бойынша серіктер
5.Мемлекет

1.2. Фирма теориясы

Фирма теориясы негізін барынша көп пайдаға ие болу принципі құрайды,
яғни табыстар мен шығындардың айырымының көп болуы. Фирманың қысқа
мерзімдегі және ұзақ мерзімдегі іс-әрекеттерінің критериі – барынша көп
пайда табу болады.
Қысқа мерзімге фирманың өндірісте пайдаланатын құрылыстарының жалпы
көлемін және машиналар мен жабдықтардың көлемін өзгертуге жетімсіз болатын
уақыт мерзімі жатады. Осы мерзімде олар өндіріс көлемінің өзгерісінің
ізімен өзгеріп отырмайды. Тұрақты болып қала береді.
Өндірістің басқа факторлары (еңбек, капитал) өзгеруі мүмкін,
сондықтан олар өзгермелі деп аталады.
Қысқа мерзім шамасының көлемі өндіріс саласына, технолгияға, басқа
жағдайларға байланысты болады. Мысалы домна өндірісінде қысқа мерзім өзінше
ұзақ болса, балмұздақ өндірісінде ол өте аз болады.
Ұзақ мерзімге үнемі өзгеріп тұатын өндіріс дәрежесіне байланысты,
фирманың өздерінің құрылыстары мен жабдықтарының қуатын өзгертуге мүмкіндік
беретін, уақыт мерзімі жатады.
Ұзақ мерзімде фирма барлық өндіріс факторларының көлемін өзгерте
алады. Бұлардың барлығы өзгермелі. Бұл мерзімде фима факторларды келісімді
түрде қиыстыруға тырысады, шығарылатын өнімнің берілген көлеміне жұмсалатын
шығындардың барынша аз болуын көздеп, еңбекті капиталмен, немесе, керісінше
алмастырып отырады.
Жаңа институционалды экономикалык теорля контрактіні институционавды
келісімдердің бір түрі ретінде карастырады. Осы түрғыда, оның мазмұны мына
түрде анықталады:
Контракт - белгілі институционалды шектемелер жағдайында
индивидтердің ерікті және саналы таңдауының нәтижесі болып табылатын меншік
өкілеттілігінің айырбасы және оны қорғау туралы келісім.
Жалдану контрактісінде тәуекелге қарсы түлға болашақтағы өзінің іс-
әрекетгерін таңдау қүқығын төуекелге бейтарап түлғаға ерікті түрде
еткізеді, осы арқьшы билік цатынастары пайда болады.
Фирма көлемі өскен сайын, принципал және агент арасындағы ацпарат
ассиметриясымен байланысты шығындар да өседі. Себебі, шешім қабылдау
бірнеше сатыдан өтеді, әр сатыда сапалы түрде жаңа ақпарат туындауы мүмкін,
бүл фирма ішінде ақпарат ағымын және әр сатыдағы агенттердің іс
-әрекеттерін, шешімдерінің шынайьшығын бақылауды күрделендіреді.
Фирма ішілік қүрылым модельдерін түсіндіруде трансакдионды
шығындармен катар, ұйымның өткен даму траекториясына тәуедділігін ескеру
қажет. Басқаша айтқанда, фирманың үйымдық дамуы оның қүрылымдык
өзгерістердің ерекше траекториясына сәйкес қозғалысы ретінде түсіндіріледі.
ұйымның дамуындағы тарихи тәуелділік әсері фирма ішілік катынастарды
ұйымдық мәдениет және рутинаның болуынан байқалады.
Кәсіпкерлік ұғымы 1-ші рет ғылыми айналымға ағылшын Ричард Каньтелон
енгізді(1680-1734 ).Ғалым кәсіпкерлікті ерекше экономикалық функция ретінде
қарастырды.Француз эко-ті Жан-Батисг Сейн(1767-1832) айтуынша кәсіпкерлер
пайда табу мақсатында өзіндік есебімен риск үшін қызмет атқарды деп
түсіндірді.Бұның негізінде әрбір кәсіпкер өз білімі мен тәжіребиесіне
жүгінуі тиіс болды.
Әйгілі ағылшын эко-ті Адам Смиг(1723-1790)кәсіпкерді жекеше қызмет
атқаратын жеке меншікке және оның қызметін кәсіпкерлердің жеке
қызығушылығымен байланыстырды.Бұл негізді кәсіпкер өзі жоспарлау өндірісті
өзі ұйымдастырып және алынған пайданы өзі бөліуі тиіс болды.
Ағылшын эк-ті Давид Ричардо(1772-1823) кәсіпкерді қарапайым
капиталист ретінде қарастырды.
Кәсіпкерлікке бағалы жаңа бағаны ХІХ ғ. соңында ағылшын э-ті Аллон
Маршал берді(1824-1924).Бұдан соң толық кәсіпкерлік мінездемені өз
жұмысында американ э-ті Йозеф Шумпетер берді.
Кәсіпкерлік – адам қызметінің ерекше саласы және ол еңбектің басқа
түрлерінен оқшауланып тұрады. Бұған кезінде атақты неміс экономисі Гарвард
университетінің профессоры – Йозеф Алоиз Шумпетер (1883-1950ж) мән берді.
Оның айтқан мынадай сөзі бар еді: Кәсіпкер болу – басқаның істегенің
істемеу. Екінші жағынан кәсіпкерлер – алдымен кәсіпкерлік жұмысты
ұйымдастырушылар. Ол туралы француз экономисі Жан Батист Сэй (1767-1832ж)
былай деген: Кәсіпкер – адамдарды өндірістік шеңбер ауқымында
ұйымдастыратын адам.

1.3. Фирманың бәсекелестігі

Фирма әрекеттеріне тек уақыт әсер етіп қоймайды, оларға бәсеке
формасы ықпал жасайды. Енді фирманың жетілген бәсеке жағдайындағы
рационалды іс-қимылына назар аударайық. Фирманың мақсатын баға мен
шығындардың ара-алшақтығын барынша көтеруді естен шығармайық. Жетілген
бәсеке нарығында ешбір фирма өздері өндіретін өнімдер бағасына әсер ете
алмайды. Баға тек жалпы нарықтық сұраныс пен барлық фирмалар ұсыныстарының
бір-біріне ісер ету нәтижесінде белгіленеді. Егер фирма өз өнімдерінің
бағасын көтерген болса, ол сатып алушыларынан айрылады, олар бұның
бәсекелесінің өнімін сатып алады. Сөйтіп, сату нөлге дейін төмендейді.
Фирма бағаға үстемдік ете алмайды. Оның шығындарының көлемі, осы
кәсіпорындағы технологиямен болжамдалады. Барынша мол пайда алу үшін
кәсіпкер не істеу керек? Бұған жауап алу үшін фирма қанша өнім өндіріп сату
керек? Бұл сұраққа жауап алу үшін өнімнің нарықтық бағасымен фирманың шекті
шығындарын салыстыру қажет.
Егер фирма өз өнімін бір, екі, үш, т.б. бірлікке өсіріп отырса, онда
келесі бірліктің әр біреуі жалпы табысқа да, жалпы шығындарға да бірдеңе
қосып отырады. Осы бірдеңе - шекті табыс және шекті шығындар. Шекті табыс
шекті шығындардан артық болса, өндірілген бірліктің әрқайсысының жалпы
табысқа қосқаны, жалпы шығындарға қосқанынан артық болады.
Осыған байланысты шекті табыстармен (MR – marginal revenue) шекті
шығындардың (MC – marginal costs ) айырымы, яғни пайда, (P2 – provit)
өседі.

P2 = MR – MC
Ұзақ мерзімдегі фирманың және саланың тепе – теңдік мәселелері, қысқа
мерзімдегіден өзгеше болады. Егер фима өнімінің белгілі көлемін ұзақ
мерзімде барынша төмен орташа шығындар жұмсап өндірсе, онда осындай
болмыста баға шекті шығындарға тең болғандықтан тепе – теңдік пайда болады.
Мәселе мынада: фирманың барынша төмен орта шығындары, нарықта
қалыптсқан бағалардан жоғары болса, кейбір фирмалар нарықтан шығады,
саладағы ұсыныстар азаяды. Бұл жағдай бағаны көтереді. Егер фирманың орташа
шығындарының барынша азы нарықтық бағадан төмен болса, онда саладағы барлық
фирмалар үстеме пайда алады. Бұл басқа фирмалардың осы салаға келуіне
стимул болады. Нәтижесінде салалық ұсыныс көбейеді, ал баға төмендейді.
Жетілмеген бәсеке жағдайындағы фирманың рационалдық іс – қимылында
кейбір ерекшеліктер болады.
Жетілмеген бәсеке нарығында өндіруші өзінің өнімдерінің бағасына
ықпал ете алады. Егер жетілген бәсеке нарығында өнімнің бірінен кейін бірі
сатылған бірліктерден түсетін қосымша табыс тұрақты болып өзгермей,
нарықтық бағаға тең болса, жетілмеген бәсеке нарығында сатудың көбеюі
бағаны төмендетеді, ал бұл қосымша, немесе, шекті табыстың төмендегені
болады. Фирмаға барынша көп пайда әкелетін өндіріс көлемін анықтайтын екі
әдіс болады.
Бірінші әдісте өндірістің әр көлеміндегі жалпы табыстар мен жалпы
шығындар салыстырылады.
Екінші әдісте өндірістің оптималдық көлемін табу үшін шеті табыстар
мен шекті шығындарды салыстыру керек.
Жетілмеген бәсеке жағдайын қорытындылайтын болсақ, барынша көп пайда
алу үшін өнімнің әрбір қосымша бірлігін өндіруге байланысты шекті шығындар
осы өнім бірлігін сатудан түскен шекті табыстан төмен болғанша, MRMC
өндірісті кеңейте беру керек, егер MRMC өндірісті қысқарту керек, егер
MR=MC болса фирма барынша көп пайда табады.
Батыс экономикалық әдебиетіндегі фирма теориясы пайданы барынша
көбейту принципіне негізделген. Бірақ фирма әрекеттеріне басқа да мотивация
беру аз кездеспейді:
• кейбіреулер фирманың мақсаты пайданы барынша көбейту емес, сату
көлемін көбейту дейді;
• басқа концепция бойынша, американдық профессор Г. Саймонның
“қанағаттандыру” теориясы бойынша, фирма тек пайданың белгілі
дәрежесін көздейді, ал бұған жеткен соң, оны одан ары қарай барынша
жоғарылату үшін әрекет етпейді.

1.4. Фирма стратегиясы

Стратегия – бұл фирманың негізгі ұзақ мерзімді мақсаттары мен
міндеттерін таідау, іс - әрекеттер бағыттарын анықтап бекіту және
мақсаттарға жетуге қажет ресурстарды бөліп орналастыру.
Стратегия екі типке бөлінеді:
Қорғаныстық;
Шабуылдық;
Қорғаныстық стратегиясының екі бағыты болады:
Имитациялық стратегияда бәсекелестердің ғылыми – техникалық
жетістіктерін пайдалану арқылы жаңалықтар енгізуден туатын қауіп –
қатерлерді азайтуға назар аударылады. Фирма нарықты үнемі байқап отырады,
жаңа өнімнің пайда болуын күтіп отырады және ресурстардың ұқсас өнім,
немесе, оның прототипін өндіруге жұмылдырады.
Күту стратегиясы. Фирмалар осы стратегияны өзінің ұйғарымы бойынша
нарықтан кетуді жоспарлағанда немесе басқа бәсекелес осы нарықта қолайлырақ
орналасқанда, өз өндірісін жүргізу арқылы қолданылады.
Шабуылдық стратегияның төрт бағыты болады:
1. Рационализациялау стратегиясы. Бұл жаңалықтар енгізу үшін ресурстардың
өсуін талап етеді. Жаңа технологияға сынақ жүргізуге пайдаланатын балалық
және венчурлік компанияларға қаржымен қолдау көрсетіледі.
2. Квотаны дифференциялау статегиясы. Бұның мақсаты – жоғары пайданы
сақтап, фирма үшін нарықтың елеулі бөлігін қамту. Жоғары пайданың негізін
тұрақты инвестициялар құрайды. Осының көмегімен фирма өз өнімінің бағасын
төмендетіп, оған тұтынулық сұранысты өсіруді көздейді.
3. Инновациялық стратегия өнім мен қызметтердің жаңалануын, сонымен бірге
негізгі қорлар өндірісінің жаңалануын және инновацияларды жаңа өнімдер мен
технологияға енгізуді тіледі.
Өнімдік инновация жаңа өнім бағасын көтеру арқылы фирмаға өз пайдасын
барынша көбейтуге мүмкіндік береді.
Технологиялық инновациялар өндірілген өнімнің өзіндік құнын төмендету
арқылы және өнімнің сапасы өскенде, оның өзіндік құнының артық өсуіне жол
бермей, пайданы барынша көбейтуге көмектеседі.
4. Нарықтық қуыстарды меңгеріп оларды толтыру стратегиясы. Бұл бағытты
жүзеге асыру ғылыми – зерттеу жұмыстарын жүргізумен, елеулі шығындар
жасаумен және іскерлік тәуекелділікпен байланысты.
Кәсіпкерліктің отандық теориямен тәжіребиеден келесідей
маңызды принциптері бар.
1.Қызметтің еркіндік негізінде еркін таңдалы.
2.Кәсіпкерлік қызыметке оның қаржысы мен мүлкіне заңды және заңсыз
тұлғаларды тарту.
3.Қызмет бағдарламасын өз еркінен құру,тұтынушылармен қызметті ұсынатын
товарларды дайындайтын,өндіретін өндірушілерді өз еркімен құру және т.б.
4.Жұмыскерлерді еркін қабылдау.
5.Маталарды техникалық, қаржылық, еңбек, табиғи және басқа да ресурстарды
пайдалану оларды тарту.
6.Заңға сәйкес экономикалық қызметтердің кәсіпкер мен еркін сезінуі оны
жүзеге асыруы.
Кәсіпкерліктің маңызды функциялары болып табылатындар мыналар.
1.Новаторлық функция техниканың ұйымдастырылған және басқарылған жұмыс
процесіндегі жаңа идеялардың жүзеге асыуы, тәжірбиелі конструкторлық
өндеулер,жаңа товарлар мен жаңа қызметтердің пайда болуы.
2.Ұйымдастырылған функция өндірісті ұйымдастыруда жаңа формалар мен
тәсілдерді еңгізу жаңа жалақы формасын, өндірістік жүйенің негізгі
элементтерін енгізу.
3.Шарауашылық функциясы еңбек материалды қаржылық интелектуалдық және
оқылықтың ресурстарды тиімді пайдалану.
4.Элементтік функция қоғамға қажетті элементтің заңдар талабына сәйкес
товарлар мен ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Фирма
Фирма теориясы. нарықтық қатынастар жүйесіндегі фирма
Конституцияның түсінігі, мәні, функциясы
Фирма туралы
Мемлекет түсінігі және мәні.
Фирма жарғысы
Тәуекелдердің мәні мен түсінігі
Мемлекеттің түсінігі, мәні
Салықтың мәні, функциясы, түсінігі
Сұраныс түсінігі және мәні
Пәндер

Қазақ тілінде жазылған рефераттар, курстық жұмыстар, дипломдық жұмыстар бойынша біздің қор №1 болып табылады.

Байланыс

Qazaqstan
Phone: 777 614 50 20
WhatsApp: 777 614 50 20
Email: info@stud.kz
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь