Қалалардың орналасу факторы

ЖОСПАР

Кіріспе 3

Тарау 1. Қалалардың орналасу факторы 4

1.1 Қала сипаттамасы 5

1.2 Қаланың даму тарихы 6

1.3 Қаланың жіктелуі 8

Тарау 2. Шығыс Қазақстан қалалардың орналасу ерекшеліктері 12

2.1 Өнеркәсіп салаларына байланысты орналасуы 17

2.2 Көлік жүйесіне байланысты орналасуы 22

III Тарау. Мектеп бағдарламасында оқытудың маңызы 25

3.1 Шығыс Қазақстан. № 10 сарамандық жұмыс 26

3.2 Cабақ жоспарына анализ 27

ҚОРЫТЫНДЫ 28

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 30
Кіріспе

Курстық жұмыстың өзектілігі: Халықтың орналасу жүйесі экономикалық және әлеуметтік география ғылымының басты зерттеу тақырыптарының бірі және ғылыми қолданбалық маңызы зор. Қалалардың құрылуы және дамуы, орналасуы, өндіріс күштерінің орналасуы, қоршаған табиғат ортасын сақтау және жақсарту, әлеуметтік инфрақұрылымының сапасы т.б. мәселелермен тығыз байланысты. Сол себепті Шығыс Қазақстан қалаларының орналасуын белгілі атқару функциясына сай топтастырып, сипаттама беру курстық жұмыстың өзекті мәселесі болып табылды.
Курстық жұмыстың мақсаты: Шығыс Қазақстан қалаларының орналасу ерекшеліктеріне географиялық талдау жасау.
Курстық жұмыстың міндеттері:
• Шығыс Қазақстан қалаларының және халқының орналасуы туралы әдебиеттермен танысу;
• Картографиялық материалдарды талдау негізінде қалалардың топтастырылуын жасау;
• Шығыс Қазақстан қалаларының орналасу факторын шаруашылықтың салаларының дамуы бойынша анықтау;
• Шығыс Қазақстан қалаларына сипаттама беру;
• Мектептерде география сабағында курстық жұмыстың тақырыбын оқыту ерекшелігін қарастыру.
Курстық жұмыстың құрылымы: Жұмыс негізінен жоспардан, кіріспеден, 3 тараудан, қорытындыдан, пайдаланған әдебиеттер тізімінен және кестелерден, картасхемадан тұрады.
Кіріспеде жұмыстың өзектілігі, мақсаты, міндеттері жазылған. Ал 1–бөлімде негізгі қалалардың орналасу факторы, қала сипаттамасы, қаласының даму, яғни пайда болу тарихы, қаланың жіктелуі туралы сипаттама берілген.
Ал екінші негізгі бөлімде Шығыс Қазақстан қалаларының орналасу ерекшеліктері және қалалардың шаруашылықтың салаларының дамуына байланысты орналасу ерекшеліктері айтылған. Негізгі қалаларға сипаттама берілген.
Үшінші бөлімінде курстық жұмыстың тақырыбын мектеп бағдарламасымен байланыстыстыра отырып сабақ жоспары құрастырылған. Сонымен қатар сабақ жоспарына анализ жасалған. Көрнекілік ретінде картасхема қарастырылған.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР

1. Покшишевский В.В. Гегорафия населения СССР. – М., 1971 г.
2. Ковалев С.А. Сельское расселение. М. – 1963 г.
3. Давидович В.Г. Расселение промышленных узлов. – М., 1960 г.
4. Қожахмет М., Қазақстан Республикасының экономикалық және әлеуметтік географиясы: Оқу құралы. – Қарағанды: ҚарМу баспасы, 2006 ж. – 480 б.
5. Лаппо Г.М. География городов: Учебное пособие для географии факультетов вузов. – М.: Гуманитарный издательский центр Владос, 1997 г. – 480 с.
6. Назаревский О.Р. Казахская ССР. – М, 1957 г.
7. Нұрғалиев Қ.Р. Қазақстан экономикасы: Оқу құралы. – Алматы: Қазақ университеті, 1999 ж. – 212 б.
8. Қазақстан Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Б. Аяған. – Алматы: “Қазақстан энциклопедиясының” Бас редакциясы, 2005 ж. – 728 б.
9. Қазақстан Ұлттық Энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев. – Алматы: “Қазақ энциклопедиясының” Бас редакциясы, 2002 ж. – 720 б.
10. Қазақстан Ұлттық Энциклопедия/Бас редактор Б. Аяған. – Алматы: “Қазақ энциклопедиясының” Бас редакциясы, 2007 ж. – 688 б.
11. Қазақстан Ұлттық Энциклопедия/Бас редактор Б. Аяған. – Алматы: “Қазақ энциклопедиясының” Бас редакциясы, 2003ж. – 720 б.
12. Қазақстан Ұлттық Энциклопедия/Бас редактор Ә. Нысанбаев. – Алматы: “Қазақ энциклопедиясының” Бас редакциясы, 1998 ж. – 720 б.
13. Қазақстан Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Б. Аяған. – Алматы: “Қазақстан энциклопедиясының” Бас редакциясы, 2007ж. – 728 б.
14. Полезные ископаемые Казахстана. Көкшетау. 2002 г. с. 39 – 43.
15. Техногенное минеральное сырьё рудных месторождений Казахстана. Справочник. Алматы. 2000 г. с. 11 – 36.
16. Месторождения золота Казахстана//Справочник. Под редакцией А.А. Абдулина//Алматы 1997 г. c. 116.
17. Месторождения редких металлов и редких земель Казахстана//Справочник. Под редакцией А.А. Абдулина. Алматы. 1998 г. с. 109.
18. Қазақстандық Алтайдың минералдық ресурстарын пайдаланудағы экологиялық мәселелер//География және табиғат. Каймулдинова К., Бейкитова А. №3 (39) – 2009 мамыр – маусым.
19. Есназарова Ұ. Қазақстанның физикалық және экономикалық географиясын оқыту. – Алматы: “Рауан”, 1994 ж. 116 б.
20. Муталипова М. Еліміздің шығысы ерекшелікке толы//География және табиғат №2(38) – 2009 ж. Наурыз – сәуір.
        
        ЖОСПАР | |
| ... |3 |
| | ... 1. ... ... ... |4 |
| | ... ... |5 |
| | ... даму ... |6 |
| | ... ... |8 |
| | ... 2. Шығыс Қазақстан қалалардың орналасу ерекшеліктері |12 |
| | ... ... ... ... орналасуы |17 |
| | ... ... ... ... орналасуы |22 |
| | ... ... ... ... ... ... |25 |
| | ... Шығыс Қазақстан. № 10 сарамандық жұмыс |26 |
| | ... ... ... ... |27 |
| | ... |28 |
| | ... ... |30 ... жұмыстың өзектілігі: Халықтың орналасу жүйесі ... ... ... ғылымының басты зерттеу тақырыптарының бірі және
ғылыми қолданбалық маңызы зор. Қалалардың құрылуы және ... ... ... орналасуы, қоршаған табиғат ортасын сақтау ... ... ... ... т.б. ... тығыз
байланысты. Сол себепті Шығыс Қазақстан ... ... ... ... сай ... ... беру ... жұмыстың өзекті
мәселесі болып табылды.
Курстық жұмыстың ... ... ... ... ... ... талдау жасау.
Курстық жұмыстың міндеттері:
• Шығыс Қазақстан қалаларының және халқының орналасуы туралы әдебиеттермен
танысу;
• Картографиялық материалдарды талдау ... ... ... Шығыс Қазақстан қалаларының орналасу факторын шаруашылықтың салаларының
дамуы бойынша анықтау;
• Шығыс Қазақстан ... ... ... ... ... сабағында курстық жұмыстың тақырыбын оқыту
ерекшелігін қарастыру.
Курстық ... ... ... ... ... кіріспеден, 3
тараудан, қорытындыдан, пайдаланған әдебиеттер тізімінен және кестелерден,
картасхемадан тұрады.
Кіріспеде жұмыстың ... ... ... ... ... ... қалалардың орналасу факторы, қала сипаттамасы, ... яғни ... болу ... ... жіктелуі туралы сипаттама берілген.
Ал екінші негізгі бөлімде Шығыс Қазақстан ... ... және ... ... ... дамуына байланысты
орналасу ерекшеліктері айтылған. Негізгі қалаларға сипаттама берілген.
Үшінші бөлімінде курстық ... ... ... ... ... сабақ жоспары құрастырылған. Сонымен қатар сабақ
жоспарына анализ ... ... ... ... қарастырылған.
Тарау 1. Қалалардың орналасу факторы
Қалалардың орналасу ... ... ... ... ... Осы факторлардың біреуі болса немесе бірнешеуінің бір – біріне әсер
етуі жоспарлы құрылымының ... ... ... ... – қаланың функционалды зонасы бірдей ара – қашықтықта орналасуы.
Бөлшектенген түрі – қала ... ... ... ... ... ... бөліп жатқанда пайда болады.
Жинақталған - өзара транспорттық жолдармен ... ... ... ... жоспарлы құрылымын айтады.
Халықтың орналасу жүйесі экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... бірі және ... ... зор
маңызы бар. Қалалық және ауыл елді мекендер ... ... және ... күштерінің орналасуы, қоршаған табиғат ортасын сақтау және
жақсарту, әлеуметтік ... ... т.б. ... ... ... ... ... ұғымға белгілі бір территорияда
(ауданда, елде, ... т.б.) ... ... ... ... жатқызамыз. Мысалы, В.В. Покшишевскийдің ... ... ... деп ... бір ... халықтың таралуы және елді мекен
жүйесі ретінде территориялық ... ... ... [1]. ... ... ... “Халықтың орналасуы дегеніміз – белгілі бір
жерде адамдардың өмір сүруге қажетті материалдық игіліктерді құрау ... ... ... [2]. ... ойдағыдай тұжырымның біріне
В.Г. Давидовичтің анықтамасы жатады: “Халықтың орналасуы деп ... елді ... ... және ... ... ... ... халықтың территориядағы таралуына, бір – бірімен өзара қатынасына
байланысты атқаратын функциясын (қала, кент, ауыл) айтамыз” [3].
Жоғарыда берілген үш анықтама ... – бірі ... және ... ... - ... ... ... зерттеу объектісі
екенін көрсетеді. Сонымен бірге қала және ауыл мәселелерімен айналысатын
басқа ... да ... ... ... т.б.) ... ... бола ... орналасуы жүйесіне қала және ауыл халқы, елді ... ... және ... даму ... және ... жатқызуға болады. Қазақстан бойынша бұл мәселелер С.А.
Ковалев, О.А. Константинов, О.Р. Назаревский, Б.Я. ... Е.Н. ... ... И.Н. ... М.Д. ... Ш.М. Надыров сияқты географ ... ... ... ... 1987 ж. ... ... бойынша Қазақстанда қалалық елді
мекендерде 166,8 мың адам, яғни 4% халық тұрды. Бұл ... сол ... ... ... бар 22 елді ... ... Олардың түрғындары саны бір
елді мекенде 0,6 – дан 5 мың адам, алтауында – 5,1 – 10 мың, ... ... – 15 мың, ... – 15 – 20 мың, ... ... 20 – 25 ... – 30 мың, 30 мыңнан 40 мыңға дейін адам болды. Бұларға Ресей ... ... ескі ... ... жәрмеңке болатын орталықтар,
кішігірім өнеркәсіп, сауда орталықтары, ... ... ... 1926 ж. ... бойынша қала халқы 9% - ға дейін өсті, яғни екі есеге (225 мың ... Қала ... ... 57,3% - ы орыс, 12,5 – қазақтар, 29,8 % -
басқа ... ... ... Бұл кезеңде тарихи пайда болған ескі
қалалармен бірге (Тараз, ... ... ... ... ... ... сауда - әкімшілік орталықтары: Семей, Верный (Алматы), Форт –
Александровск, Форт – ... ... ... ... ... 1926 ... ... Қазақстанда 50 қала мен кенттер болды. 33 кенттерде 500 – ден
1000 – ға дейін тұрғындар, яғни 1/3 қала ... (125,2 мың ... ... ... ден 1000 ... бар 2 ... 1 мыңнан 2 мыңға дейін – 6 қала, 2 ... ... ... – 16 ... 5 мыңнан 10 мыңға дейін 9 ... елді ... Ірі ... бұл ... болған жоқ. 27 қала тұрғындардың ... ... ... ... ... – 1959 – шы жж. қала ... ауыл тұрғындарының қалаға қоныс
аударуы ... 62,1% - ға, қала ... ... ... ... 18,5 – 20,2%
-ға ауылдық елді мекендердің қалалық статус ... ... 17,7 – ... ға көбейді. 1954 – 1964 – ші жж. ауыл халқының ... ... ... азая
бастады, қала халқында табиғи өсім төмендеді, ауылдық елді мекендердің
қалалық статусы алуы ... ... бұл ... қала халқының өсуінің
38,7% - ы көші – қон сальдосына ... ... 60 – шы жж. ... ... бала туу және ... өсім ... бастады, аса ірі
өнеркәсіп орындарын салу ... ... ... ... көші ... азайды. Қала өалқының негізгі өсуі бұл кезде табиғи өсім мен республика
ішіндегі көші – қонға байланысты болды.
1939 – 1970 жж. қала ... ... ... 28% - дан 50% - ға ... адам саны 3,9 ... ... [4]. Бұған өнеркәсіптің, транспорттың,
құрылыс индустриясының дамуы көп әсер ... Қала ...... саны ... бір ... ... тұрғындары негізінен
өнеркәсіп пен құрылыста, қызмет ... мен ... ... ... ... ... ірі елді мекен. Олар көбінесе өз ... және ... ... ... ... - ... ақыл – ойымен, қолымен жасалған ештеңемен салыстыруға
келмейтіндігімен ерекшеленеді. Бұл халқы бар және ... әр ... өмір ... Қала - ... формасы және қоғамның дамуына аса
қажетті өзінің шаруашылық салаларында жетістігі бар территория [5].
Қазіргі қала - өте ... ... Оның ... үнемі өзгеріп
отырады. Ол қоғамның әлеуметтік дамуы мен ғылыми – техникалық деңгейін
бейнелейді және ... ... ... ... ... тарихи –
архитектуралық мұраларына байланысты айқындалады. Қала көлігінің құрамына
кіретін автомобильдер ... ... ... кең жолдар,
автомобильдер, теміржолы және өзен вокзалдары Қала келбетін ... ... ... ... ... мен ... скверлер оған ерекше
көрік береді. Ескі қалалар ... ... де, ... келеді; олардың
келбеті негізінен бірнеше тарихи кезеңдерде ... ... ... мұралардың (Бұхара, Таллин, ... ... ... ... Шет ... тән қалалық басқару органы –
сайланып қойылатын муниципалдық кеңес. Кеңестер мен ... ... ... ... (мэр, ... әкім, т.б. аталады) және оның
қарамағындағы бөлімдер, департаменттер ... ... ... ... ... ... ... қанат жайып өсуі қоғамның жалпы дамуында ... ... ... ... ... болып, дамуы адамзат тарихымен бірге жасасып
келеді.
2. Қаланың даму тарихы
Алғашқы қалалар ... 1 – 3 мың ... ... қолөнер
орталықтары ретінде Шумердегі Ур Лагаш, Ниппур, кейінірек Месопотамиядағы
Аккад, ... ... ... ... ... Үнді өз ... ... Даро, Хараппа болды.
Б.з.б. 1 – мыңжылдықта қалалар бұрынғыдан да дами ... Бұл ... ... ... ... ... 2 – ... өзнде – ақ пайда
болған) ірі қалалар, мысалы ... ...... ... ... Ганг өзенінің алқабында жаңа қалалар салынды, Алдыңғы
Азияда Вавилон, Ассирияда Ниневия, Ахемен ... ... ... ... ... Тир, Сидон секілді жаңа қалалар тұрғызылып,
ескілері өсіп жетілді. Б.з.б. 1 – ... ... көне ... өз алдына мемлекет – қалалар (полистер) қалыптасты. Көне заманда,
бәрінен бұрын Грекияда (Еуропалық ...... ... Кіші ...... ... эллин мемлекеттерінің жерлерінде пайда болған.
Мұнда Александрия, Антиохия, ... ... т.б. ... ірі – ... ... ... 1 – мыңжылдықта Закавказьедегі мемлекеттерде
(Эребуни, Тейшебани, т.б.), Орта ... ... ... ... ... ... Б.з.б. 6 ғ. – б.з. 4 – ғасырында Қара тау ... ... ... ретінде пайда болған көне заман қалалары өмір сүрді. Мұндай
орталықтар Италияда да құрылды (Рим).
11 – 12 ғасырларда Еуропадағы ең ірі ... ... ... Рим,
Париж, Лондон, Кёльн, т.б. Шығыс славяндарда алғашқыда бекіністі ... да, ... ... ... ... 10 ... аяғында Ежелгі Русьте
олардың саны 25 – ке жетті: Киев, Чернигов, Смоленск, Новгород, ... ... ... ... ... сауда, мәдениет дамыды. Бұл кезеңде
Орта Азия мен ... ... ... Шаш (Ташкент), Хорезм,
Исфиджаб (Сайрам), Отырар, Тараз, Түркістан, Сығанақ, ... ... ... ... ... ... ... Мерке, Аспара, Ашнас,
Баршынкент, т.б. белгілі болды;
13–ғасырдағы Шыңғыс хан шапқыншылығына ұшыраған ... ... дені ... 14 ... 2 – ... Орта Азия мен
Солтүстік – шығыс Русьте қалалар қайта өркенделді. Еуропада 15 – ... ... және 16 – ... Қайта өркендеу дәуірінің қалалық мәдениеті
дамыды. Азия мен Солтүстік Африка елдерінде ертедегі ортағасырлық ... көп ... өмір ... ... ... ірге тасы ... ... қаланған. Араб халифатындағы Дамаск (Шам), ... ... ... ... ... ... ... Чанъань, Лоян,
Гуанчжоу (Кантон), Пекин Шығыстың орта ғасырлардағы ең ірі қалалары болды.
Жаңа заманда Еуропада индустрияның дамуына ... қала ... ... дами ... ... ақша ... жаңа, неғұрлым дамыған
түрлері қалыптасты, I Пётр тұсында Ресейде экономикалық өрлеуден ... ... ... ... ... Орта Азия мен ... отарлау мақсатында қазақ
даласымен шекаралас аймақта 1613 ж. Жайық қалашығының (қазіргі Орал), ал
1640 ж. ... ... ... ... ... 18 – 19 ... ... ... ... Павлодар, Ақтөбе, Көкшетау, Ақмола,
Атбасар, Қарқаралы, Верный (Алматы) қалаларының іргесі ... 1897 ... 30 ... ... ... ... ... тұсында 1926 – 1939 ж.
кен орындары ... ... ... Кетау, т.б.), теміржол
тораптары төңірегіндегі, ауылдық ... елді ... ... ... 81 қала пайда болды. Республикада 276 қалалық мекен,
оның ішінде 53 ... 10 ... 12 ... 6 ірі және 2 аса ірі ... 1 ... 84 қала бар (2003 ж). ... ... қалаларының
пайда болу уақыты 1 кесте.
Қалалар пайда болып, халықтың қала және ауыл халқына ... ... ... ... ... ... ... жетілдірілуіне, сондай – ақ дайын
өнім алмасудың дамуына байланысты болды. Еңбек бөінісі пайда ... бір ... ... ауыл ... ... Жыл ... ... күрделінді. Ол неғұрлым күрделенген сайын, адамдар бір – бірімен
байланысты болып, біріне – бірі ... ... ... ... өте келе ... кеңейіп, өнім алмасу дами түсті, ал бұл үшін бір ... бір – ... ... тұруы ыңғайлы еді. Алғашқы кезде қолөнер, ... ... ... ... өндірумен байланысты болған елді мекендер
осылай қалыптасты. Қала қоғамдық еңбек бөлінісінің дамуы, қолөнерінің ... ... өнім ... ... нәтижесінде пайда болды. Бірте
– бірте қала шаруашылықты басқару орындары, ірі оқу ... ... ... ... ошақтары жинақталған өнеркәсіп орталығына
айнала ... ... ... елді ... ...... ... зерттеу
процесі оларды күрделі жүйелеуден өткізуді қажет етеді. Бұл мақсатта тарихи
– генетикалық, функционалдық және ... саны ... ... ... ... ... тұрғыда топтау барысында оларды
белгілі бір кезеңде ұлттық қоғамдық ... мен ... ... байланысты қалалардың пайда болуы негізге алынады.
Халқы 50 мыңға дейінгі қала – шағын, 50 – 100 мың – орташа, 100 – ...... 250 – 500 мың – ірі, 500 мың – 1 млн. – аса ірі, 1 млн – ... “миллионер қала” деп аталады. ... ірі ... қала ... ... болған жағдайда қала агломерациясын жасайды. Одан өсе
келе мегаполиске айналады.
Қала агломерациясы - өндірістік, еңбек, ...... ... ... де серпінді жүйеге біріккен іргелес мекендердің
(көбінесе қалалық мекендердің) ... ... ... ... әлеуметтік – экономикалық құрылым ретінде қала агломерациясы өзіне
ұйтқы болған бір немесе ... ірі ... ... ... ... ... ұйытқы қаланың төңірегіне ұйысқан жалғыз орталық қаладан тұратын бір
орталықты қала ... ... ... ... ... ішінде сыртқы,
шеткерлері аймақта) орналамқан мекендердің бәрін – қала ... ... т.б. ... ... ... және
өзінің көлемі мен экономикалық әлеуеті ... ... ... ... көп ... қала ... өзара байланысқан бірнеше орталық
қалалардан құралады.
Өндірістің орналасуы мен халықтың қоныстауының осы нысанына тән кейбір
артықшылықтар (өзара жақын байланыста ... ... ... ... ... ... қала ... біршама тез
дамуының экономикалық алғышарты болып табылады. Қала ... ... ... ... ... қоршаған ортаның ластануына, көлік
қатынасына салмақтың көп түсуіне, су қорларының ... т.б. ... ... ... ... ірі қала ... қала
маңындағы аймақтардың ұлғаюы есебінен өсті; кейбір аудандарда көршілес қала
агломерациясының бір – ... ... ... ... ... ... ... Алматы, Астана, Қарағанды, Шымкент қалаларының маңайында
қала ... ... ... ... ... енді – ... келеді.
Қала тұрғындарының деңгейіне (санына) байланысты жіктеу қалалық елді
мекендердің ... ... ... ... ... ... 1999 ж.
статистикалық көрсеткіштер бойынша Қазақстандағы 84 қаланың 60% - ы ... (50 ... ... тұрғыны бар) жатады, онда еліміздің 15% қала
халқы тұрады. 12 қала – ... ... (50 ... 100 ... ... тұрғыны
бар), онда 10% қала халқы шоғырланған. Үлкен қалалар тобына (100 мыңнан 200
мың адамға дейін) 9 қала ... ... 18% қала ... ... 9 қала ... ... (200 – 500 ... дейін халқы бар) енгізіледі. Соңғы үш топта
(ірі, аса ірі, миллионер қалаларда) еліміздің 57% қала халқы өмір ... ... ... елді ... халықтың саны
бойынша топтастыруды мына кестеден көруге болады: (1 кесте).
1 кесте. Қазақстан қалаларын ... саны ... ... ... |10 мың. |
| | ... |
|1 ... |1652 |
|2 ... |1718 |
|3 ... |1720 |
|4 ... |1791 |
|5 ... |1784 |
|6 ... |1831 |
|7 ... |1868 |
|8 |Шар |1929 |
|9 ... |1947 ... ... |1953 |
4 ... ... ... қалаларының халық саны (2004 ж.)
|р/с|Қала атауы |Халық саны (мың) |
|1 |Өскемен |305,0 |
|2 ... |278,9 |
|3 ... |51,9 |
|4 ... |43,9 |
|5 ... |35,3 |
|6 ... |16,7 |
|7 ... |16,0 |
|8 ... |10,4 |
|9 ... |9,5 ... |Шар |7,7 |
5 ... ... Қазақстан қалаларын атқару функциясы бойынша топтастыру.
|Р/с |Қала аттары ... ... ... |
|1 ... |+ | | |
|2 ... |+ | | |
|3 ... |+ | | |
|4 ... | |+ | |
|5 ... |+ | | |
|6 ... | |+ | |
|7 ... | |+ | |
|8 |Шар | |+ | |
|9 ... |+ | | ... ... | | |+ ... 3. ... ... оқытудың маңызы.
Шығыс Қазақстанның табиғаты алуан түрлілігіне және арзан су энергиясы
мен бай полиметалл кені негізінде дамыған түсті ... ... ... шаруашылығына сипаттама беру.
Жаңа сабақ жоспары:
1. Географиялық орны және құрамы.
2. Табиғат байлығы және халқы.
3. Өнеркәсібі.
4. Электр энергиясын өндіру.
5. Түсті металлургия өндіріс ... ... ... Ірі ... Көлігі.
9. Даму болашағы.
Мұғалім жаңа сабақты түсіргенде Шығыс Қазақстанның ... ... ... ... ... ... жөн. Әсем ... мен
табиғи байлығының молдығы Шығыс Қазақстанның шаруашылығының даму дәрежесіне
өте зор әсер ... ... ... ... ... ... ... басқа аудандарда кездеспейтін салаларын ... ... ... ... ... ... өте ... мұғалім оқушылардан физикалық география курсында алған
білімдеріне сүйене ... жер ... мен өзен – ... ... ... физикалық картадан, жер қойнауы байлығын
“пайдалалы ... ... ... ... ... зоналары”
картасынан қайталап естеріне түсіреді. Табиғат байлығын игеру ... ... ... ... ... ... қорына, жалпы
халқының орналасу ерекшелігіне, ауыл және қала халқының ара ... жөн. ......... орны шет елдермен
қарым – қатынас жасауға өте қолайлы орналасқан. ... ...... ... Қытай Халық Республикасымен ортақ 1400 шақырым
шекарасы бар.
Қазақстандағы ең үлкен өзен Ертіс осы аудан жерінен ағып ... ... ... ... ... ... су электр станциялары да ... ... ... ... ... аударатын нәрсе – бүкіл Қазақстанда
су электр станциялары өндіретін ... 38% осы ... ... ... көп ... ... ... және Кенді Алтайдағы
полиметалл кені сирек ... ... өте бай ... ... ... ... өте жақсы дамығанын айту керек. Алтай кені
құрамында сынап, тантал, ниобий, ... ... ... ... ... кобальт кездеседі. Өнеркәсібімен қатар ауыл шаруашылығы да
жақсы дамыған. Әсіресе марал, ... ... ... шет ... қалалары өткенде олардың тарихи дамуына көбірек ... ... ... жерінің байлығы қалай талан –таражға түскенін ... ... ... ... ... ... орталығы Риддер қаласы кәсіпорындарында
қорғасын – ... ... ... Қала 27 ... тау – кен ... ... ... кен орнында пайда болған. Риддер кен орны 1786 ... ... ... 1791 жылдан өндіріле бастады. Патшалық Ресей Риддер
кен орындарын 1914 жылы ағылшын Урквартқа келісім бойынша сатады. Ол ... ... ... ... оқ жасайтын қорғасынға сұраныс
көбейіп, Уркварт өте көп пайда табады. ... ... 1941 жылы ... ... Қазір халқының саны жөнінен аудандағы ... ... ... ... қала. Кенді Алтайдың байлығы енді еліміздің өз
игілігіне ... ... ... ... Қазақстан. № 10 сарамандық жұмыс
Сабақтың мақсаты: Карта мен оқулық тексі бойынша ... өз ... ... ... ... ... ... беруді үйрету.
Сабақ жоспары:
1. Өнеркәсіп торабы дегеніміз не?
2. Оқулықтағы карта мен сызбаны пайдаланып, аудандағы ... ... ... торабының жетекші өндірісі және оның даму жағдайлары.
4. ... ... ... ауданының Қазақстан шаруашылығындағы
маңызы.
5. Көлігі.
6. Дайын өнімдерді ... ... ... ... ... жұмысты орындау барысы:
1. Өнеркәсіп торабы дегеніміз – екі немесе бірнеше бір – ... ... ... орындары, біртұтас энергия жүйесі мен көлік қызметін
пайдаланатын, бір – ... ... ... ... жиынтығы.
2. Өскемен, Риддер, Семей.
3. Өскемен өнеркәсіп торабы Шығыс Қазақстандағы аса ірі торап. ...... ... ... 36 шет елге шығарады. Машина жасау және
кеме жөңдеу кәсіпорындары бар.
4. Шығыс Қазақстан ауданы ... ... ... ... ... ... су, әуе, автомобиль көлігі жақсы дамыған.
6. Жапония, Ұлыбритания, Германия ... ... ...... ... ... Cабақ жоспарына анализ
“Шығыс Қазақстан” тақырыбы бойынша өтілген сабақтың білімділік мақсаты
– оқушылардың экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ...... жағдайымен таныстырып, карталар,
анықтамаларды пайдаланып, ой - өрістерін кеңейту болса, дамытушылық мақсаты
– оқушылардың бақылау, ... есте ... ... қабілеттерін қалыптастыру
болып табылады. Ал тәрбиелік мәні - өз ... ... ... ... қызығушылық ояту. “Еліміздің шығысы ерекшелікке толы”
деген девизді пайдалану.
Жаңа сабаққа кіріспес бұрын үй тапсырмасын ... ... ... ... ... әдісі аясында алынған білім көздері ... ... ... ... ... көрнекілігі ретінде Қазақстанның экономикалық, ... ... ... ... ... кестелер, суреттер және т.б.
пайдалануға болады.
Қорытынды
Курстық жұмыстың тақырыбы “Шығыс ... ... ... өте ... ... ... Себібі, бұл тақырыпты ашып
көрсететін ... ... ... ... ... жоқ деп ... болады.
Ғалымдар қалалардың орналасуы туралы қарастырмаған.
Картографиялық материалдарды талдау негізінде ... ... ... ... ірі екі қала ... ... яғни ... – 300 мың аралығында, орташа қала (Риддер), халқы 50 – 100 мыңға дейін,
және қалған қалалары шағын (Зырянов, Аягөз, ... ... ... Шар), ... 50 ... дейін.
Ал пайда болу кездеріне қарай топтастыратын болсақ, ең ерте кезде
пайда болған: Шемонаиха (1652 – 1666 ж.), одан ... ... (1718 ... (1720 ж.) ... болса ең жас қалаларға Шар (1929 ж.), Курчатов
(1947 ж.), Серебрянск (1953 ... ... ... 10 қала бар. Оның 5 – уі өндіріс
орындарына ... 4 – уі ... ... ал 1 қала ... – зерттеу
орталығы болып табылады. Шығыс Қазақстан түсті металл ... ... бай. ... ... ... ... ... түсте
металлургия мен қатар жеңіл және тамақ өнеркісіптері де өз әсерін тигізеді.
Шығыс Қазақстанда түсті металлургия барлық өндіріс бөлімдерімен ... ...... ... және өңдеуден, оларды металлургиялық қайта
балқытып тазарту.
Аймақтағы қалалардың пайда болып, өндіргіш ... ... ... біріншіден, түсті металдар рудалар қорларының бірегейлігі және ... ... Бұл ... ... ... су қорының 2/5
келеді. Мұнда ірі ... ... су ... және Ертіс
өзендерінің тармақтарында бірнеше ... ... ... ... ... ... кен ... негізінен адамдар мекендеген
жерде және транспорт магистральдарына және су көздеріне жақын орналасқан.
Шығыс ... ... ... ірі ... металлургия
кәсіпорындары жұмыс істейді. Мысалы, Өскемен қаласындағы қорғасын - мырыш
және титан – магний ... АҚ ... ... Бұл ... ... және Глубокое кен байыту комбинаттарынан келетін шикізаттарды
өңдейді. Риддер қаласы қорғасын және мырыш өндіруге маманданған. ... ... АҚ ... ... ... ... Зырян
қорғасын комбинаты АҚ негізінде өнеркәсіп орындары қалыптасты. Олар бірігіп
кенді Алтай бірыңғай - өндіріс кешенін қалыптастырды.
Шығыс ... ... ... ... ... ... ... басқа Семей өнеркәсіп орыны ... ... ... өнеркісібінің негізгі салалары жеңіл және тамақ ... ... ... жан – жақты дамуда.
Соңғы жылдары Аягөз қаласындағы жүн ... ... ет ... ... ... негізінде Аягөз шағын өнеркәсіп ... ... ... ірі ... ... ... ... Тоғыз
жолдың торабында орналасқан қала.
Көлік кешені негізінде қалыптасқан қалалардың бірі Шар қаласы. ... ... ... ... ... ... Ал Шемонаиха арқылы
республикалық маңызы бар ...... ... ... ... автомобиль жолдары: Павлодар – Семей – Алматы, Аягөз – Бақты,
Жаңғызтөбе - Өскемен. ... ... өзен ... ... Әуе ... бұл облыста Астана, Алматы, Мәскеу, Новосибирск, Омбы, Қарағанды,
Павлодар қалаларымен байланыс жасалады.
Көлік өнеркәсіп сияқты материалдардың ... ... - ... ... және ... тасымалдау және дайын
өнімдерді тұтынушыға жеткізу.
Шығыс Қазақстанның өнеркәсіп тараптары. ... ... ... ... ... ... Глубокое, Аягөз т.б. өнеркәсіп тораптары
қалыптасқан. Мұндай тораптардың ... ... ... ... ... ... еңбек ресурсы және қоғамдық өндірісті ... ... т.б. әсер ... Соның бірі - Өскемен өнеркәсіп
торабы. Кенді Алтайдағы түсті металлургияның яғни қорғасын – ... ... ... комбинаттарының салынуы, машина жасау, ағаш ... және ... ... өңдеу кәсіпорындарының қалыптасуы өнеркәсіп
торабының орналасуымен тығыз байланысты.
Мектептерде география сабағында курстық ... ... ... ... қалаларының орналасу ... ... ... бар. Себебі, бұл тақырыпқа сай §-тың болмауы, сол себепті
өнеркәсіп салаларын және ... ... ... ... қосып оқытуға
болады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
1. Покшишевский В.В. Гегорафия населения СССР. – М., 1971 ... ... С.А. ... ... М. – 1963 ... Давидович В.Г. Расселение промышленных узлов. – М., 1960 г.
4. Қожахмет М., Қазақстан Республикасының экономикалық және ... Оқу ...... ... баспасы, 2006 ж. – 480 б.
5. Лаппо Г.М. География ... ... ... для ... ... – М.: Гуманитарный издательский центр Владос, 1997
г. – 480 с.
6. Назаревский О.Р. ... ССР. – М, 1957 ... ... Қ.Р. ... ... Оқу ...... Қазақ
университеті, 1999 ж. – 212 б.
8. ... ... ... ... Б. Аяған. – Алматы:
“Қазақстан энциклопедиясының” Бас ... 2005 ж. – 728 ... ... ... ... редактор Ә. Нысанбаев. – Алматы:
“Қазақ энциклопедиясының” Бас редакциясы, 2002 ж. – 720 ... ... ... Энциклопедия/Бас редактор Б. Аяған. – Алматы: “Қазақ
энциклопедиясының” Бас редакциясы, 2007 ж. – 688 б.
11. Қазақстан Ұлттық ... ... Б. ...... ... Бас ... 2003ж. – 720 б.
12. Қазақстан Ұлттық Энциклопедия/Бас редактор Ә. ...... ... Бас редакциясы, 1998 ж. – 720 б.
13. Қазақстан Ұлттық энциклопедия/Бас редактор Б. Аяған. – ... ... Бас ... 2007ж. – 728 ... ... ископаемые Казахстана. Көкшетау. 2002 г. с. 39 – 43.
15. ... ... ... ... ... ... ... 2000 г. с. 11 – 36.
16. Месторождения золота Казахстана//Справочник. Под ... ... 1997 г. c. ... ... редких металлов и редких земель Казахстана//Справочник.
Под редакцией А.А. Абдулина. ... 1998 г. с. ... ... ... ... ... пайдаланудағы
экологиялық мәселелер//География және табиғат. ... ... А. №3 (39) – 2009 ...... ... Ұ. ... физикалық және экономикалық географиясын
оқыту. – Алматы: “Рауан”, 1994 ж. 116 ... ... М. ... ... ... толы//География және
табиғат №2(38) – 2009 ж. ......

Пән: География
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 27 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автономны энергияны үнемдеуші экоүй жобасы16 бет
Алматы облысы үшін CDMA 450 технологиясының негізінде радиорұқсатты қолданумен көпарналы телекоммуникациялық жүйені жобалау (Телекоммуникация.Радиоэлеклектроника)42 бет
Алматы қаласының орналасуы мен климаты23 бет
Астана – еліміздің жүрегі3 бет
Астананың көрікті жерлері8 бет
Аңызға айналған мекен - Маңғыстау !2 бет
Испиджаб-сайрам және яссы-түркістан27 бет
Ортағасырлық Сауран қаласы – туристік нысан ретінде7 бет
Ташкент қаласының қазақ халқының саяси-әлеуметтік, экономикалық және рухани өміріндегі маңызы (хіх ғасырдың екінші жартысы – ХХ ғасырдың алғашқы ширегі)38 бет
Түркістан өңірінің қазақ халқының саяси және этномәдени құрылымындағы орны мен маңызы98 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь