Қоғам - әлеуметтік жүйе

Мазмұны

I Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
II Негізгі бөлім ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4.10
а) «Қоғам» ұғымы. Қоғамның негізгі белгілері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .4.6
ә) Қоғам . әлеуметтік ретінде ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .6.8
б) Азаматтық қоғам: қалыптасуы мен даму проблемалары ... ... ... ... ... ... ...8.10
III Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .11
IV Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12
КІРІСПЕ

«Қоғам» деген ұғым әлеуметтану ғылымының басты категориясы болып табылады.
Күнделікті өмірде бұл ұғым кең түрде және әр түрлі мағынада қолданылады. Мәселен,
1) тандаулы адамдарың қоғамы;
2) театр өнерін сүюшілер қоғамы;
3) Ресей немесе Қазақстан қоғамы;
4) адамзат қоғамы, т.б. мағынада қолдану бар. Әлеуметтану ғылымы осы аталғандардың ішіндегі үшінші топтағы «қоғам» ұғымын зерттейді.
Көп уақытқа деін «мемлекет» және «қоғам» ұғымдарын мазмұн және терминологиялық жағынан айырып көрсету болмады. Бұл ұғымдардың мазмұнын айыруда алғаш қадам жасаған итальяндық ғалым Н. Макиавели болды. Осы мемлекет ұғымын «қоғам» ұғымынан айырып қарау үшін «stato» деген ернайы термин енгізді.
Бұл аталған ұғымдардың айырмашылығын немістің ұлы философы гегель теориялық жағынан негіздеп, дәлелдеді.
Қоғам — бір-бірімен өзара байланыста, қарым-қатынаста болатын адамдардың үлкен қоғамдасуы; мемлекет - сол қоғамды басқаратын билік орғаны; ел — әлгі аталған қоғам қалыптасып, мекендейтін белгілі бір территория.
Қолданылған әдебиеттер

1. Арон Р. Этапы развития социологической мысли. М., 1993.
2. Вебер М. Основные социологические понятия: Избранные
произведения. М., 1990.
3. Гегель Г. Философия права. М., 1990.
4. Дюргкейм Э.О. О разделении общественного труда. Метод социологии. М., 1990.
5. История теоретической социологии. М, 1997.
6. Капитонов Э.А. социология XX века. История и технологии:
Учебное пособие. Ростов н/Д, 199б.
7. Маркс К. Капитал //К. Маркс и Ф. Энгельс. Соч. Т.25. - Ч.1иП.
        
        Мазмұны
I Кіріспе..........................................................................................3
II Негізгі бөлім .............................................................................4-10
а) ұғымы. Қоғамның ... ... ... - әлеуметтік ретінде.............................................................................6-8
б) Азаматтық қоғам: қалыптасуы мен даму ... ... ... ... ... ұғым әлеуметтану ғылымының басты категориясы болып табылады.
Күнделікті ... бұл ұғым кең ... және әр ... ... қолданылады. Мәселен,
1) тандаулы адамдарың қоғамы;
2) театр өнерін сүюшілер қоғамы;
3) Ресей немесе Қазақстан қоғамы;
4) адамзат қоғамы, т.б. мағынада ... бар. ... ... осы аталғандардың ішіндегі үшінші топтағы ұғымын зерттейді.
Көп уақытқа деін және ұғымдарын мазмұн және терминологиялық ... ... ... ... Бұл ... ... айыруда алғаш қадам жасаған итальяндық ғалым Н. Макиавели болды. Осы мемлекет ұғымын ұғымынан айырып қарау үшін деген ... ... ... ... ... ұғымдардың айырмашылығын немістің ұлы философы гегель теориялық жағынан негіздеп, дәлелдеді.
Қоғам -- бір-бірімен ... ... ... ... ... ... ... мемлекет - сол қоғамды басқаратын билік орғаны; ел -- әлгі ... ... ... мекендейтін белгілі бір территория.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
Қоғам ұғымын талдағанда, , ... ... ... ... ... әлі де ... Әрине, бұл атаулардың жақындық болғанымен, оларда айырмашылық бар. Егер біз оларға жеке тоқталсақ, қоғам - бір-бірімен өзара ... ... ... ... ... қоғамдасуы; мемлекет - сол қоғамдағы басқаратын билік органы; ел - әлгі аталған қоғам қалыптасып, мекендейтін ... бір ... ... ... ... бағытталған анықтамалардың саны 150-ден астам. Әрине, олардың бәрі бірдей деген ұғымның мәні мен мазмұнын толық аша ... бұл ... ... ... ... ... ... негізін қалаушы француз ғалымы Огюст Конт қоғамды белгілі бір қызмет атқаратын, ынтымақтастық пен қоғамдық еңбек бөлінісіне ... жүйе деп ... келе ... негізін отбасы, таптар және мемлекет құрайды деген анықтама береді.
Француз ... ... ... ... ... ... негізделген, жеке индивидке қарағанда жоғары, бастанқылық сипаты бар рухани нақтылық деп түсіндіреді. Яғни, қоғамның тұтастығының ... - ... ... тән сана ... ... айтады.
Көрнекті неміс ғалымы М. Вебер: дейді.
Американдық әлеуметтанушы ... ... ... ... ... ... ал, ол қарым-қатынастардың негізі - ережелер ... мен ... ... табылады деген.
Ал, К. Маркс қоғамды адамдардың бірлесіп қызмет етулерінің нәтижесінде пайда болып, тарихи ... ... ... ... ... ... ... бәріне тән ортақ сипатты белгі - қоғамды өзара тығыз байланыста болатын ... ... ... ... ... тән. Бұл - ... өміріне жүйелік тұрғыдан қарау деп аталады.
Қоғамға жүйелік тұрғыдан қараудың негізгі принциптеріне көшпес бұрын, алдымен жүйе (система) дегенге анықтама бере ... Жүйе - ... ... болып, белгілі бір тәртіпке келтірілген элементтерден тұратын, өздігінен дамитын және өзін - өзі ... ... ... ... Кез-келген тұтас жүйенің ішкі табиғатын, мазмұнын оны құрайтын ... ... ... ... - ... ... Ал, әлеуметтік жүйе деп, негізгі элементтері адамдар арасындағы өзара байланыстар мен қарым-қатынастардан тұратын ,өзара ықпалдасудан тұратын күрделі тұтастықты айтамыз.
Жекелеген адамдар және адам ... ... ... ... ... және ... ықпалдасу тұрақты сипатта болады және тарихи дамып, бір ұрпақтан екінші бір ұрпаққа ауысып отырады.
Әлеуметтік ... - ... ... Ол ... бір ... ... адамдар тобының арасында нақты бір уақытта бірлесе ... ету ... ... ... Ол ... ... ... туындайды және белгілі бір мақсатты көздейді.
Әлеуметтік өзара ықпалдасу - бұл да жеке адамдар мен адам топтарының ... әсер ... ... ... ... пайда болатын процестер. Күнделікті өмірде адамдар өздерінің іс-әрекеттері арқылы басқаларға әсер етеді. Соның нәтижесінде шағын топтарда немесе тұтас қоғамда ... ... ... ... - ... және топтар арасында болатын салыстырмалы түрдегі біршама тұрақты ... ... адам өз ... сан қилы ... ... ... өзінің отбасымен, туған-туысқандарымен - туыстық қарым-қатынаста болса, құрбылармен - ... ... ... өндірісте - еңбек қатынасында; билік орындарымен - ... ... ... ... ... осы жоғарыда айтылған әлеуметтік мәні бар байланыстар, қарым-қатынастар және ... ... ... ... ... Бұлар жеке тұлғалардан жоғары тұрады. Өйткені қоғамның әрбір адамға қарағанда бастапқылық сипаты бар. Адам өз ... ... әлгі ... әлеуметтік қарым-қатынастар мен байланыстарға тап болады. Өзінің әлеуметтенуінің барысында адам ... ... ... ... ... ... ... бір тәртіп болады. Басқаша айтқанда, әлеуметтік жүйе элементтердің координациясы мен субординациясынан тұрады.
Кооридинация - жүйенің ... ... ... ... ... ... бір келісім. Яғни, қоғам мүшелері бір-бірімен өзара келісімде өмір сүрулері қажет. ... - ... ... ... тең емес, әркелкі маңызынан туындайтын билеу және тәуелді болу ... Бұл - ... ... бар ... Ал, қоғамның қалыптасып, дамуында биліктің маңызы орын алатындығы баршамызға мәлім.
Әлеуметтануда қоғамға жүйе тұрғысынан қарау детерминистік көзқараспен ... Бұл ... ... ... ... ... ... ілім бойынша, қоғамның өзі экономикалық, саяси, әлеуметтік және ... ... ... ... ... ... себеп-салдарлық байланысқа негізделген. Яғни, әр жүйе өз алдына жеке дара емес, керісінше, басқалармен ... ... ... ... Марксизм бұл жүйелердің ішінде экономикалық жүйеге басты орын береді. Өйткені экономикалық жүйенің негізінде материалдық игіліктер өндірісі ... ... өмір ... ... ... ... ... Бұл аталған жүйе қоғамның негізі болып саналады және әлеуметтік, саяси, идеологиялық салалармен өзара тығыз ... ... ... ... ... ... ... Огюст Конт қоғамды белгілі бір қызмет атқаратын, ынтымақтастық мен қоғамдық еңбек бөлінісіне негізделген жүйе деп тұжырымдай келе қоғамның негізін отбасы, ... жәпе ... ... деген анықтама береді.
Француз әлеуметтанушысы Эмиль Дюркгейм қоғамды коллективтік санаға нсгіздслген, жеке индивидке қарағанда жоғары, бастапқылық сипаты бар рухани нақтылық деп ... ... ... ... ... -- коллективтік, жалпыға тән сана деген тұжырымды айтады.
Көрнекті неміс ғалымы М. Вебер: "Қоғам -- адамдардың ... ... әсер ... ... ... ... ... дейді.
Американдық әлеуметтанушы Парсонстың пікірінше, қоғам-адамдар арасындағы қарым-қатынастардың жүйесі, ал ол қарым-қатынастардың негізгі -- ... ... мен ... ... ... деген.
К. Маркс қоғамды адамдардың бірлесіп қызмет етулерінің нәтижелерінде пайда болып, тарихи дамып отыратын ... ... ... түсіндіреді.
Бұл анықтамалардың бәріне тән ортақ сипатты белгілі қоғамды өзара тығыз ... ... ... ... ... ... ... тән. Бұл -- қоғам өміріне ... ... ... деп ... ... ... ... қарым-қатынастар мен байланыстар барынша тығыз және олардың мақсат-мүдделері де жақын болады.
Мазмұнына қарай ... ... ... - ... (касталар, сословиелер, таптар);
2) әлеуметтік - этникалық (ру, тайпа, ұлыстар, ұлттар);
3) өлеуметтік - демографиялық ... карт ... ... ... ... ... ... (шахтерлер, мұғалімдер, дәрігерлер, инженерлер, т.б.);
5) әлеуметтік-территориалық (аймақтың, облыстың, аудан, селоның тұрғындары) деп жіктеледі.
Әлеуметтік қоғамдастықтарды осылайша жіктеу түсінікті де ... ... ... құрылымын осындай үш өлшем тұрғыснан жіктей келе әлеуметтану ғылымы басты назарды әлеуметтік - экономикалық қоғамдастыққа аударады. Өйтксні қоғам ... ... ... теңсіздіктің мәнін, себептерін түсіну үщін бұл аталған өлшемнің мәні зор.
Қоғамда бір-біріне қарама-карсы таптардың шығуына басты себен болды. Осылайша қоғамның даму ... мен ... ... ... ... ... - рулың қажеттілігі, яғни мемлекетке деген қажеттілік келіп шықты.
Қоғам дамуының бұл сатысын "таптық, күрделі қоғам" деп жіктеуге болады.
Ғылыми әдебиет беттеріңде ... ... ... да өлшемдері кездеседі. Мәселен, жазба өмірінің пайда болуымен байланысты:
а) ... ... ... бар ... деп ... кездеседі.
Сонымен қатар, кейбір авторлар қоғамдағы демократиялык катынастардың даму дәрежесіне қарай ашық және жабық қоғам; діни ұстанымдардың түрлеріне ... ... ... ... т.б. қоғамдар ден те жүктейді.
Әлеуметтану ғылымы коғамдарды ... ... ... ... ... белгілерге аударады.
Біз бұл турасында маркстік, формациялық тұрғыдан жіктеудін мәніне ... ... ... бойынша қоғамның даму сатыларын анықтауда нгізгі өлшемге өндіріс құрал-жабдықтарына меншіктің түрі мен қоғамның таптық құрылымы алынады. Осы тұрғыдан талдай келе ... ... ... 5 тарихи сатыға жіктейді. Олардың басқаша 5 қоғамдық - ... ... деп те ... Олар ... ... ... қоғам;
ә) құл иеленушілік қоғамдық-экономикалық формация;
б) феодалдық қоғамдық-экономикалық формация;
в) капиталистік қоғамдық-экономикалық формация;
г) коммунистік қогамдық-экономикалық формация.
Бұлардың үшеуі, яғни құлдық, ... және ... ... ... -- ... қанауға негізделген, еңбек адамына жат қоғамдар ретінде ... ... ... қоғамға ерекше маңыз береді. Бұл -- әділетті, ... пен ... ... ... игіліктердің молшылығы қамтамасыз етілетін, таңсыз қоғамд ейді.
Алайда XX ғасырдың барысындағы әлемдік дамудың тәжірибесі коммунистік қоғам туралы маркстік ... ... ... ... мсн ... ... ... халықтары (олар әлем халқының 3/1 бөлігі әкімшіл-әміршіл, тоталитарлық саяси төртіптің үстемдік ... ... өмір ... Бұл қоғамдарда әлеуметтік теңсіздік, адам құқығының шектелуі орын алды. Социалистік экономиканың тиімсіздігі дәлелдейді.
Ал, алдыңғы қатарлы елдердің тарихи даму тәжірибесі капиталистік ... ... ... дәлелдеп отыр. Бұл жеке меншікке, еркін кәсіпкерлік пеп нарыққа негізделген қоғам. Мәселен, Германия мен Швеция мемлекеттерінің ... даму ... ... әл - ... бостандық пен құқықтың кеңдігі, білімнің, ғылымның, денсаулық сақтаудың дәрсжесі осының дәлелі бола алады.
Алайда капитализм мен ... ... ... ... ... даму ... ... деу қиын. Ғалымдар капитализмнің өзін:
- бастапқы капитализм;
- ... ... ... ... капитализм
деп жіктеу қажетдейді. Әрине, егер түрлі елдердің даму дәрежелерін әлемдік ауқымда салыстырсақ, сөзжоқ, біз түрлі ... ... ... ... ... ... ... ретте XX ғ. 50-60-жылдарында американдық әлеуметтанушылар Даниел Белл, Уолт Ростоу және ... ... ... Арон ... ... ... "үш сатысы туралы теорияның" мәні зор. Бұл ғалымдар өздерінің тұжырымдамаларын ... ... ... ... ... жасау негізінде қорытындылаған.
ҚОРЫТЫНДЫ
Сонымен, қорыта айтқанда, қоршаған орта категорияларын ... ... ... ... ... қоғам болмысына келіп тірелдік. Өйткені біз білетін Ғарыштағы Жер бетінде өмір сүріп жатқан ... ... - ... - ... бірігіп, сан-қилы қарым-қатынастарға түсіп қоғамды құрайды.
Қоғам ұғымының орнына көп ... оған ... ... ... ... ... ... ең алдымен біз оларды бір-бірінен айыра білуіміз қажет. және категорияларын салыстырсақ, біріншінің географиялық жағы басым. Мысалы, ... елі - Азия ... ... ... алыс орналасқан ел. және категорияларына келер болсақ, біріншіге ... ру, ... ... ұлт ... ... ... формалары жатады. Ал пен салыстырсақ, ол мұхиттағы айсберг сияқты: судың бетіндегі көрінетін алып ... ... ғана ... - ол ... ... ... су ... - қоғам. Қоғам өміріндегі сан алуан қарым-қатынастардың ең негізгілерін ғана мемлекет заң ... ... ... ... ... ... моральдық, эстетикалық, т.б. әлеуметтік нормалардың негізінде қалыпқа келеді.
Кең түрде алғанда, қоғам деп адамдардың арасында қалыптасатынсан алуан байланыстар мен қарым-қатынастардың ... ... Бұл ... мына ... ... ... ... ол байланыстар мен қарым-қатынастар сол қоғамның өзіндік өмір ... ... ... ... ... ... ұғымның өзін нақтылай түсу қажет. Өйткен себебі, бүгінгі таңда бірде-бір мемлекет, қанша алып болса да, ... ... ... керекті заттарды шығара алмайды. Сондықтан басқа елдермен экономикалық, саяси-құқтық, мәдени-рухани байланыстарға түседі.
Қолданылған әдебиеттер
1. Арон Р. ... ... ... ... М., 1993.
2. Вебер М. Основные социологические понятия: Избранныепроизведения. М., 1990.
3. Гегель Г. Философия права. М., 1990.
4. Дюргкейм Э.О. О ... ... ... Метод социологии. М., 1990.
5. История теоретической социологии. М, ... ... Э.А. ... XX ... ... и технологии:Учебное пособие. Ростов н/Д, 199б.
7. Маркс К. Капитал //К. ... и Ф. ... Соч. Т.25. - ...

Пән: Социология, Демография
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Әлеуметтану, әлеуметтану гуманистік әлеуметтік ғылымдар жүйесі. әлеуметтану пәнінің негізгі бағыттары. xx ғасыр әлеуметтану. қоғам әлеуметтік жүйе. әлеуметтік институттардың әлеуметтік процестер20 бет
Азаматтық қоғам дамуының алғышарттары9 бет
Банктік қызмет аясындағы банктік құқықтық қатынастардың кейбр теориялық мәселелері7 бет
Банктегі қоғаммен байланыс бөлімі77 бет
Постиндустриялды қоғам концепциясы4 бет
Шаруашылық субъектінің экономикалық сипаттамасы62 бет
Қоғам және жеке адамның қалыптасуындағы конфликтінің мәні7 бет
Қоғам және жеке тұлға14 бет
Қоғамдық тамақтану кәсіпорындары37 бет
Қоғамдық қатынастардың мәселелері10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь