Адам буындарының биомеханикасы


Буын дегеніміз үзілісті, қуысты, қозғалмалы қосылу немесе буындасу. Әрбір буындабуындасатын сүйектердің буын беттері, буын капсуласы және капсуланыңішінде сүйектер арасында жататын буын қуысы болады.
1.Буын беттері, facies articulares, гиалинді, кейде талшықты, қалыңдығы 0,2-0,5 мм буын шеміршегімен, cartilago articularis, жабылған. Ұдайы үйкелу салдарынан буын шеміршегі буын беттерінің сырғанауын жеңілдететін жылтыраққа ие болып, ол шеміршектің серпінділігінен соққыны жұмсартып, буфер қызметін атқарады. Әдетте буын беттері азды-көпті бір-біріне сәйкес келеді. Бір сүйектің буын беті тиісінше ойыс болады.
2.Буын капсуласы, capsyla articularis, буын қуысын саңыласыз қоршай отырып, буындасатын сүйектерге олардың бын беттерінің жиегін лал немесе олардан сәл кейіндеу өсіп бекиді. Ол сыртқы фиброзды мембрана, mmbrana fibroza, мен ішкі синовиальды мембранадан, membrana sinovialis, тұрады. Синовиальды мембрана буын бетіне қараған жағында эндотелий клеткалары қабатымен жабылған, соның салдарынан тегіс және жылтыр болады. Ол бын қуысына жабысқақ мөлдір синовиальды бүрлер, vili synovialis деп аталатын кішкене өсінділер түзеді. Сонымен қатар ол буын ішіне енетін үлкенді-кішілі синовиальды қатпарлар, plicae synoviales, түзеді. Кейде синовиальды қатпарларда оларға сыртынан өсіп енетін едәуір мөлшерде май жиналады, ондай жағдайда май қатпарлары, plicae adiposae, деп аталатын пайда болады, оған тізе буынының plicae alares мысал бола алады.
Кеуде капсулаың жұқарған жерлерінде қапшық сияқты дөңестер немесе сіңірлерді айнала орналасатын немесе буынға жақын бұлшықеттер астында жатқан синовиальды мембрананың айналалары - синовильды қалталар, bursae synoviales, түзіледі. Синовия аталған бұл синовильды қалталар қозғалыс кезінде сіңірлер мен бұлшықеттердің үйкелісін азайтады.
3.Буын қуысы, cavitas articularis, буын беттері және синовиальды мембранамен шектелген саңылаусыз(герметикалы), жабылған саңылау пішінді кеңістік болып табылады. Қалыпты жағдайда ол бос қуыс емес, буын беттерін ылғалдандырып және майлап, олардың арасындағы үйкелісті азайтатын синовильды сұйықпен толған.
Сонымен қатар сұйықтықтардың алмасуында және буын беттерін іліктестіру арқылы бекітуде роль атқарады. Ол сондай-ақ беттерінің сығылуы соғылуын жұмсартатын буфер қызметін атқарады, өйткені буындардағы қозғалыс - тек сырғанау емес, буын беттерінің ажырасы да болып табылады. Буын беттерінің арасындағы қысым теріс (атмосфералық
Пайдаланған әдебиеттер:

-«Адам денесі.Организмнің құрылысы,қызметтері және аурулары.»
Тони Смит редакциясы.Алматы,2006 ж.
-«Артриттер мен артроздар».
Құлқыбаев Ғ.Алматы,1986ж.
-«Подагра және басқа буын аурулары»
Биекенов Қ.Алматы,1986ж.
-«Тобық буынының жарақаттық зақымдарын диагностикалаудағы сәулелік тәсілдерінің ролі»
Тилляева М.Ә.Алматы,2009ж.

Пән: Медицина
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 4 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге


Адам буындарының биомеханикасы
Буын дегеніміз үзілісті, қуысты, қозғалмалы қосылу немесе буындасу.
Әрбір буындабуындасатын сүйектердің буын беттері, буын капсуласы және
капсуланыңішінде сүйектер арасында жататын буын қуысы болады.
1.Буын беттері, facies articulares, гиалинді, кейде талшықты,
қалыңдығы 0,2-0,5 мм буын шеміршегімен, cartilago articularis, жабылған.
Ұдайы үйкелу салдарынан буын шеміршегі буын беттерінің сырғанауын
жеңілдететін жылтыраққа ие болып, ол шеміршектің серпінділігінен соққыны
жұмсартып, буфер қызметін атқарады. Әдетте буын беттері азды-көпті бір-
біріне сәйкес келеді. Бір сүйектің буын беті тиісінше ойыс болады.
2.Буын капсуласы, capsyla articularis, буын қуысын саңыласыз қоршай
отырып, буындасатын сүйектерге олардың бын беттерінің жиегін лал немесе
олардан сәл кейіндеу өсіп бекиді. Ол сыртқы фиброзды мембрана, mmbrana
fibroza, мен ішкі синовиальды мембранадан, membrana sinovialis, тұрады.
Синовиальды мембрана буын бетіне қараған жағында эндотелий клеткалары
қабатымен жабылған, соның салдарынан тегіс және жылтыр болады. Ол бын
қуысына жабысқақ мөлдір синовиальды бүрлер, vili synovialis деп аталатын
кішкене өсінділер түзеді. Сонымен қатар ол буын ішіне енетін үлкенді-
кішілі синовиальды қатпарлар, plicae synoviales, түзеді. Кейде
синовиальды қатпарларда оларға сыртынан өсіп енетін едәуір мөлшерде май
жиналады, ондай жағдайда май қатпарлары, plicae adiposae, деп аталатын
пайда болады, оған тізе буынының plicae alares мысал бола алады.
Кеуде капсулаың жұқарған жерлерінде қапшық сияқты дөңестер немесе
сіңірлерді айнала орналасатын немесе буынға жақын бұлшықеттер астында
жатқан синовиальды мембрананың айналалары - синовильды қалталар, bursae
synoviales, түзіледі. Синовия аталған бұл синовильды қалталар қозғалыс
кезінде сіңірлер мен бұлшықеттердің үйкелісін азайтады.
3.Буын қуысы, cavitas articularis, буын беттері және синовиальды
мембранамен шектелген
саңылаусыз(герметикалы), жабылған саңылау пішінді кеңістік болып
табылады. Қалыпты жағдайда ол бос қуыс емес, буын беттерін ылғалдандырып
және майлап, олардың арасындағы үйкелісті азайтатын синовильды сұйықпен
толған.
Сонымен қатар сұйықтықтардың алмасуында және буын беттерін
іліктестіру арқылы бекітуде роль атқарады. Ол сондай-ақ беттерінің
сығылуы соғылуын жұмсартатын буфер қызметін атқарады, өйткені буындардағы
қозғалыс - тек сырғанау емес, буын беттерінің ажырасы да болып табылады.
Буын беттерінің арасындағы қысым теріс (атмосфералық қысымнан төмен).
Сондықтан олардың ажырасып кетуіне атмосфералық қысым кедергі жасайды
(кейбір аурулар кезіндегі буындардың атмосфералық қысымды сезгіштігі
осымен түсіндіріледі), ондай науқастар ауа райының өзгеруін болжап айта
алады. Буын капсуласы зақымданғанда ауа буын қуысына өтеді, соның
себебінен буын беттері дереу ажырайды. Әдеттегі жағдайларда буын
беттерінің ажырасуына қуыстағы теріс қысымнан басқа жалғамалар
(буынішілік және буынсыртылық) мен сіңірлерінің қабатында орналасқан
тобық сүйектері бар бұлшықеттер де кедергі жасайды. Жалғамалар мен
бұлшықет сіңірлері буынды нығайтатын қосалқы аппарат болып табылады.
Бірқатар буындарда буын беттерін толықтыратын қосымша тетіктер -
буынішілік шеміршектер болады; олар талшықты шеміршек тканінен тұрады
және пішіндері не тұтас шеміршек пластинкалары - дискілер, disci
articulares, не тұтас емес, жарты ай түрінде иілген, сондықтан
менискілер, menisci articulares, деп аталатын түзіліс түрінде, не
шеміршек құрсауы, labra articularia түрінде болады. Барлық осы буынішілік
шеміршектер шеңбері бойымен буын капсуласымен бітісіп өседі. Олар жаңа
функциялық талаптардың нәтижесінде статикалық және динамикалық жүктеменің
күрделеніп, артуына жауап реакция ретінде пайда болады. Олар бастапқы
үздіксіз қосулылардың шеміршектерінен дамиды, өздерінде беріктік және
серпімділік қасиеттерін ұштастарып, соққылауға кедергі жасап, буындағы
қозғалыстарға көмектеседі.
Тірі адам организмінде буындар үш түрлі роль атқарады:
1)олар дене қалпының сақталуына жәрдемседі;
2)дене бөліктерінің өзара орын ауыстыруына қатысады;
3)дененің кеңістіктегі локомоция(орын алмастыру)мүшесі болып
табылады.
Эволюция барысында бұлшықет қызметі үшін жағдайлар әр түрлі
болғандықтан, түрлі формалар мен функциялардың буындасуы пайда болды.
Пішіні жағынан буын беттерін геометриялық айналу денелерінің кесінділері
деп қарастыруға болады:бір осьті айнала қозғалатын цилиндр ретінде, екі
осьті айнала қозғалатын эллипс ретінде үш және одан да көп осьтерді
айнала қозғалатын шар ретінде.
Буындарда қозғалыс үш негізгі осьті айнала жүреді. Буындарда мынадай
қозғалыс түрлерін ажыратады:
1.Фронталь (горизонталь) осьті айнала қозғалу, бүгілу(flexio), яғни
буындасатын сүйектер арасындағы бұрыштың кішіреюі және жазылуы(extensio),
яғни осы бұрыштың үлкеюі.
2.Сагиталь (горизонталь) осьті айнала қозғалу, келтіру, яғни орта
жазықтыққа жақындау және әкету, яғни одан қашықтау.
3.Вертикаль осьті айнала қозғалу, яғни айналу:ішке қарай және сыртқа
қарай.
4.Шеңбер бойымен қозғалу, бұл кезде бір осьтен екінші ... жалғасы







Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Адамның-қимыл аппаратының биомеханикасы66 бет
Дене биомеханикасы3 бет
Дене биомеханикасы туралы түсінік. Науқасты тасымалдауда кәсіптік қорғау. Науқастың әртүрлі функциональді қалыптары. Симс қалпы, Фаулер қалпы7 бет
Механизм буындарының инерция күштерін анықтау7 бет
Тірек қимыл аппаратының биомеханикасы11 бет
Буындағы қозғалысты модельдеу10 бет
Медициналық көмек көрсету үшін сырқатты қабылдау197 бет
Өсу мен даму заңдылықтары. Нерв жүйесінің физиологиясы және оның жастық ерекшеліктері86 бет
Кинематикалық жұптар4 бет
21 ғасырдағы жаңа принцптердегі негізделген егіншілік жүйесін құру6 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь