Криминалистикалық идентификация және диагностика

Жоспар

Кіріспе 3. 4 беттер.
I . Бөлім. Криминалистикалық идентификация. 5 бет.
1.1. Қазақстанда криминалистика ғылымының дамуы. 5.7 беттер.
1.2. Криминалистикалық идентификацияның түсінігі. 8.11 беттер.
1.3. Криминалистикалық сәйкестендірудің объектілерінің ұғымы және теңдестіру белгілері. 12.17 беттер.
II. Бөлім. Криминалистік диагностика. 18 бет.
2.1. Топқа қатыстылықты анықтау және диагностиканың ұғымы мен мәні. 18.21 беттер.
2.2. Диагностика криминалистика ғылымының ілімі ретінде.
22.25 беттер.
Қорытынды. 26. бет.
Қолданылған әдебиеттер тізімі. 27 бет.
Кіріспе
Біздің еліміз қазіргі даму кезеңінде жаңа қоғамның өркендеп әрі қарай дамуы үшін заңылықтың күшейуі, республика азаматтарының құқықтары мен өмірлерін және бостандықтарын қорғаудың күшейуі басты міндет болып отыр.
Бұл туралы еліміздің елбасы Президентіміз Н.Ә Назарбаев өзіміздің халыққа деген “Қазақстан – 2030 Жолдауында” халқымыздың негізгі заңы Конституцияда, басқа да құқық қорғау заңдарында көрсетілген, яғни қылмыстылықпен күресуде барлық республикалық заңдарды қолданып, құқық бұзушылықтың жіберілмеуін және де әрбір қылмыскер өзіне тиесілі жазасын алатынын айтқан болатын.
Шындыққа жанасатындай қылмыстарды тез және толық ашу, қылмыс жасаған адамдарды әшкерелеп қылмыстық жауапқа тарту, әділ сот талқылауын және қылмыстық заңды дұрыс қолдану, құқықты құрметтеу көз қарасын қалыптастыруға жәрдемдесу әр құқық қорғау органдарының міндеті деген ойдамын және зор сенімділік білдіремін деуге болады.
Курстық жұмысымның маңыздылығын айтар болсақ онда идентификация терминіні кез келген қылмыс күнделікті адам өмір сүріп отырған ортада жасалатындықтан, қылмыс болған жерде әр түрлі іздердің қалмауы мүмкін емес. Бұл материяның өзінің белгілерін қоршаған ортаға, басқа нәрсеге беру қасиетіне тығыз байланысты. Сондықтан, қылмысты тергеуде, ашуда іздерге және олардың басқа бейнелеріне қарап, адам қолданған зат немесе басқа объектілердің дәлелдеме ретінде қажеттілігі анықталады.
Бұл курстық жұмыстың өзектілігі мынада: Криминалистикада криминалистік сәйкестендірудің қамтитын, алатын орны мен қарастыратын сұрақтары маңызды да ауқымды болып келеді. Сондықтан өзектілігі ретінде бұл ауқымды үш аспектіге бөліп қарастыпуға болады. Олар:
• Біріншіден, криминалистік сәйкестендіру жеке ғылыми криминалистік теория ретінде – сот дәлелдемесін шығару мен пайдалану мақсатында белгілі бір материалдық объектілердің
3
• әрбір уақыр аралығында өз-өзіне теңдігінің жалпы заңдылықтары туралы ілім.
• Екіншіден, криминалистік сәйкестендіру зерттеу барысында, сыртқы ортаға қалдыратын белгілі бір бейнелеріне байланысты объектінің ұқсастығының бар-жоқтығын анықтауға мүмкіндік беретін зерттеу, тану үрдісі.
• Үшіншіден, мақсат немесе нәтиже ретіндегі, криминалистік сәйкестендіру қаралып отырған қылмыстық іс бойынша дәлел немесе айғақ бола алатын объектінің өз - өзіне ұқсастығы бар-жоқтығынанықтаудық тәжірибелік жолын көрсетіп, содан қажетті қорытынды шығарады.
Сонымен бірге жұмыстың негізгі мақсатына келіп тоқталатын болсақ, салыстырмалы зерттеу тәсілімен бір объектінің іздестіріліп отырған ұқсас объектіге тікелей қатысты бар-жоқтығын дәл анықтау. Басқаша айтқанда, теңдестік немесе ұқсастық ұғымы, бір объектінің қайталанбайтындығын, яғни ол толық түрде өз-өзіне өте ұқсас бола алатынын, басқа объектіден өзіндік өзгешелігі және айырмашылығының бар екендігін көрсетеді.
Курстық жұмыс кіріспеден, екі бөлімнен және қорытындыдан тұрады. Негізгі бөлімде толығымен идентификация және диагностика жәйлі мағлұмат беріледі. Жұмыс толық және жан-жақты қарастырылған.
Қолданылған әдебиеттер
1. Тілеубергенов Е. Криминалистика // Алматы, “Дәнекер”, 2002, 14-15 беттер.
2. Абуов А.Ғ. Криминалистика негіздері // Алматы, “Жеті жарғы”, 2004, 24-25 беттер.
3. Белкин Р.С. Криминалистика // Москва, “Норма-Инфра.М” 1999, 84-85 беттер.
4. Жәкішев Е.Ғ. Криминалистика // Алматы, “Жеті жарғы”, 2006, 22-23 беттер.
5. Шәкенов А.О. Суық қарудың криминалистикалық зерттеуі// Астана, “Foliant”, 2001, 16-17 беттер.
6. Ищенко Е.П., Образцов В.А. Криминалистика // Москва, “Эксмо”, 2005, 78-79 беттер.
7. Гензбург А.Я., Оганов Н.И., Поврезнюк Г.И. Криминалистика // Алматы, “Д.А.Қонаев атындағы университет”, 2003,14-15 бет.
8. Ищенко Е.П., Топорков А.А. Криминалистика// Москва, “Инфра-М” , 2003, 48-49 беттер.
9. Образцов В.А. Криминалистика // Москва, “Юрист”, 1997, 186-287 беттер.
10. Салаев Б., Әмитов Ш., Сатыбалдинова М., Айдарқұлов Ә., // Алматы, “Жеті жарғы”, 2005, 22-23 беттер.
        
        КРИМИНАЛИСТИКАЛЫҚ  ИДЕНТИФИКАЦИЯ ЖӘНЕ ДИАГНОСТИКА
Жоспар
Кіріспе 3- 4 ... . ... ... ... 5 ... Қазақстанда криминалистика ғылымының дамуы. 5-7 ... ... ... ... 8-11 ... ... ... объектілерінің ұғымы
және теңдестіру белгілері. 12-17 ... ... ... ... 18 бет.
1. Топқа қатыстылықты анықтау және диагностиканың ұғымы мен мәні.
18-21 беттер.
2. ... ... ... ... ... ... 26- бет.
Қолданылған әдебиеттер тізімі. 27 бет.
Кіріспе
Біздің еліміз қазіргі даму кезеңінде жаңа ... ... әрі ... үшін ... күшейуі, республика азаматтарының құқықтары мен
өмірлерін және бостандықтарын қорғаудың күшейуі басты ... ... ... ... ... ... Президентіміз Н.Ә Назарбаев өзіміздің
халыққа деген “Қазақстан – 2030 ... ... ... ... ... да ... қорғау заңдарында көрсетілген, яғни
қылмыстылықпен күресуде барлық республикалық заңдарды ... ... ... және де ... ... ... тиесілі жазасын
алатынын айтқан болатын.
Шындыққа жанасатындай қылмыстарды тез және толық ашу, қылмыс жасаған
адамдарды әшкерелеп қылмыстық ... ... әділ сот ... ... заңды дұрыс қолдану, құқықты құрметтеу көз қарасын ... әр ... ... ... ... ... ойдамын және зор
сенімділік білдіремін деуге болады.
Курстық жұмысымның маңыздылығын айтар болсақ онда идентификация
терминіні кез келген қылмыс күнделікті адам өмір ... ... ... қылмыс болған жерде әр түрлі іздердің қалмауы мүмкін емес.
Бұл материяның өзінің белгілерін қоршаған ортаға, ... ... ... ... ... ... ... тергеуде, ашуда іздерге
және олардың басқа бейнелеріне қарап, адам қолданған зат немесе ... ... ... ... анықталады.
Бұл курстық жұмыстың өзектілігі мынада: Криминалистикада
криминалистік сәйкестендірудің қамтитын, алатын орны мен қарастыратын
сұрақтары маңызды да ... ... ... ... ... ... ауқымды үш аспектіге бөліп қарастыпуға болады. Олар:
• Біріншіден, криминалистік сәйкестендіру жеке ғылыми
криминалистік теория ретінде – сот ... ... ... ... ... бір материалдық объектілердің
3
• әрбір уақыр аралығында өз-өзіне теңдігінің ... ... ... ... криминалистік сәйкестендіру зерттеу барысында,
сыртқы ортаға қалдыратын белгілі бір бейнелеріне байланысты
объектінің ұқсастығының бар-жоқтығын анықтауға мүмкіндік
беретін зерттеу, тану үрдісі.
• Үшіншіден, мақсат ... ... ... криминалистік
сәйкестендіру қаралып отырған қылмыстық іс бойынша дәлел ... бола ... ... өз - ... ұқсастығы бар-
жоқтығынанықтаудық тәжірибелік жолын көрсетіп, содан қажетті
қорытынды шығарады.
Сонымен бірге жұмыстың негізгі мақсатына келіп тоқталатын болсақ,
салыстырмалы зерттеу тәсілімен бір ... ... ... ... ... қатысты бар-жоқтығын дәл анықтау. Басқаша айтқанда,
теңдестік немесе ұқсастық ұғымы, бір объектінің қайталанбайтындығын, яғни
ол толық түрде өз-өзіне өте ... бола ... ... объектіден өзіндік
өзгешелігі және айырмашылығының бар екендігін көрсетеді.
Курстық жұмыс кіріспеден, екі ... және ... ... бөлімде толығымен идентификация және диагностика жәйлі мағлұмат
беріледі. Жұмыс толық және жан-жақты қарастырылған.
4
I . Бөлім. Криминалистикалық ... ... ... ғылымының дамуы.
Жалпы Қазақстандағы ғылыми жүйеге келетін болсақ Криминалистика ғылымы
атақты ... ... Ганс ... 1893 жылы «сот тер ... нұсқау криминалистиканың жүйесі ретінде» атты еңбегін жарыққа
шығарды, онда: қылмысты тергеудің техникасы туралы жаңа бөлек ... ... және оны ... деп ... жария етті.
Криминалистиканы құқыктық пән деп жариялай келе, Гросс оны нақ осы
ғылым негізінде табиғи-техникалық ғылымды дәлелдеу ... ... ... деп ... да ... пәні басқа да қылмыстық құкықтық пәндер
сияқты негізгі пән ... ... заң сала ... оқу ... ... оқыту 1935 жылы Алматы мемлекеттік заң
институтының ашылуымен тығыз ... ты. Ол ... ... ... ... ... оқу пәніне кірген. Кафедраны М. Т. Шаламов
басқарды, кейін ол Бүкілодақтық сырттай заң институтында ... ... ... ... ... жылы осы ... «Қылмыстық іс жүргізу мен криминалистика»
кафедрасы бөлініп шықты, оны республика мен кеңестер одағында белгілі
криминалист ... заң ... ... ... В. А. Хван ... ... сараптама криминалистикалық мекемелерінің кұрылуы мен
жұмыс істеуіне үлкен ықпал етті. Осы кафедрада криминалистика пәнімен қатар
қылмыстық іс жүргізу, сот-медицинасы, сот ісін ... сот ... есеп пен ... ... оқытылды.
1939 жылы оқу базасы ретінде сабақ, жүргізуге қолдану үшін кафедра
жанынан криминалистикалық лаборатория ашылды. Криминалистикалық
лабораторияда сабақ жүргізумен қатар, тергеу және сот ... ... әр ... ... жүргізілді. Осындай сараптамалық
зерттеулерді құқық қорғау органдары үшін Қазақстан, Қырғызстан мен Ресей,
Алтай өңірлеріңде алғаш рет жүргізген ин ... ...... ... ... мен ... (кейін Ресей
федерациясының Москва жоғары мектебінде профессор болып, Бүкілодақтық ҒЗИ
сот сараптамасында қызмет атқарды) жұмыс істеді.
Осы жылдары ... ... мен ... ... ... жасаған кафедра доценттері А.М.Агушевич, В.А.Хван, Д.Я. Мирский,
А. Д. Жоров, Ш. М. ... Ш. М. ... Н. А. ... ... Сот
сараптамасы ғылымын ары қарай дамыту қажеттігі үшін және Республика құқық
қорғау органдарына көмек көрсету: сараптама жургізу, кеңестер ... ... ... ретінде қатысу, сондай-ақ тергеушілермен әдістемелік
жұмыс жүргізу үшін Алматыдағы сот ... ... ... онда да ... ... ... процесс пен криминалистика
кафедрасының оқытушылары жұмыс істеді.
Институттың директоры болып доцент Хван В. А. ... ... мен ... ... ... ... ... берді.
Доцент В. А. Хван сот сараптама институтына директор болып ауысқаннан соң,
он жылдай кафедраға заң ғылымдарынын кандидаты, доцент Ш. М. ... ... ... ... ... база болуына көп
көңіл бөлінді, криминалистика мен сот сараптамасынан сабақ беру үшін
фототехника, микроскоптар, қажетті ... ... ... ... ... Оқытушылық жұмысқа атақты ғалымдар мен
өндірісте жұмыс істейтін қызметкерлер шақырылды. Сот-ме дицинасы курсынан
Қазақстанда осы ... ... ... ... С. М. ... сот-
психиатриясы курсын — атақты профессор А, П. Штесс, сотта сөз сөйлеу
өнерінің курсын Ф. Малевич, сот сараптама курсын профессор А. Ф. ... рет ... ... жылдары ғылыми-педагогикалық кадрларды
даярлауға көп көңіл бөлінді және ғылыми деңгейге сай кафедра оқытушыларын
6
толықтырды. ... ... ... ғылымы бойынша кандидаттық
диссер тацияларын А. М. Агушевич, Н. А. Жангельдин, Ш. М. ... өте ... ... ... тыс ... ... ... В. И.
Попов (1958 ж.), И. А. Сапожников (1959) және Н. М. Карацев (1961ж.).
Оқытушылық ... әр ... ... сот ... институтынан
з.ғ. к. Б. М. Мұқашев, Е. Ғ. ... Г. А. ... Ә. А. ... Р. ... Р. Д. ... ... келді, олар тергеу және сараптама
жұмыстарында үлкен тәжірибелері бар оқытушылар. ... ... ... ... ... оқыту құралдарын кеңінен
қолданады.
Криминалистикалық зертхана (лаборатория - тергеу ... мен ... ... ... мен ... криминалистикалық-
техникалық зерттеу кұралдарымен қамтамасыз етілген.
Осы 1967 жылы кафедрада «сот-психологиясы» деген жаңа курс
енгізілді. Алғашқы жылы ... ... В. И. ... ... ал 1968 ... аға оқытушысы Ғ. Г. Досполов оқыды, ол «Жауап алу психологиясы»
туралы кандидаттық диссертациясын қорғады. Жоғары деңгейлі ғылыми-
оқытушылық кадрлар ... ... ... ... деңгейін
жоғарылатты, осы салада ғылыми проблемаларды жоспарлауды тереңдетіп, ... ... оқу пәні ... ... оның криминалистикалық
проблемалары мен әдістерін және болашақ мамандарды оқыту негізінде жедел-
тергеу жұмыстарын оқыту үшін 1971 жылы ... ... ... жеке ... болып бөлініп шықты. Осыған байланысты
Криминалистика ғылымының дамуына зор ... ... ... болады.
7
1.2. Криминалистикалық идентификацияның түсінігі.
« ... ...... ... шыққан сөз, оны тікелей
аударатын болсақ «тендестіру», яғни «тепе-тендікті анықтау» немесе ... ету, ... ... ... ... ... төмендегідей бірқатар түсінік талдауларын
жасауда қолданылады:
1. идентификация — адамның ойлау кабілетінің заңдылығын
ашуға мүмкіндіктер беретін ғылыми категория ретінде;
2. идентификация — ... ... мен ... ... ...... ... тану процесінің белгісі
ретінде карастырылады.
«Идентификация» термині — көзделген максаты мен шешетін мәселелеріне
байланысты пайдаланылады және белгілі бір ойларды ... ... ... ... теориясы (философияға), психология
және басқа да негізгі ғылымдарға сүйенеді.
Таным теориясының (философия) көмегі арқылы адамның танымдық қызметіне
ғылыми негізде талдаулар жасалады. Әлемдегі барлық ... ... ғана тең. ... объект өзіндік қасиетіне байланысты, өзі тектес
баска объектілерден ерекшеленеді. Объектілердің көптеген сәйкес келу белгі
санына қарамастан материалды дүниедегі әрбір объект ... ... Бұл ... ... ... тануға, оны өзінің арасындағы
басқа өзі тектес заттардан ... тану ... ... процесін
жүзеге асыруға мүмкіндіктер береді.
Танылатын объектінің өзіндік қасиеті мен ... ... ... материалдық дүние объектілерін тану проце сіндегі теңестіру әр
түрлі жолдармен жүзеге асырылуы мүмкін. Теңдестіру актілері қарапайым, яғни
күнделікті тұрмыс-тірші ... ... ... зерттеулер шеңберінде
шешілетіндей күрделі болуы мүмкін. Мысалы: теңдестірудің тұрмыстық акті
лерінде кішкентай бала ... ... ... ... тарын таниды;
суретші өзінің салған суретін оңай
8
ажыратады; ұста өзі жасаған детальдарды тез табады және т. б. Ал ... ... - ... заттарды, оның табиғатын, сондай-ақ
геолог - минералдың, физик — физикалық процестердің табиғатын анықтайды[2].
Адамның ойлау қызметі заңдылықтарын зерттейтін логика ғылымы,
идентификация көмегімен ... ... және ... тану ... логикалық қағидалары негізінде қалыптасқан.
Теңдестіру зандылығына сәйкес - адамның ойлау ... дегі ... ... ойы ... ... тепе-тең болуы тиіс.
Адамның санасында көрініс тапқан объект бейнесі нақты бір жекеленген
болуы қажет. Талқылау кезінде міндетті түрде нақты бір ... ғана ... оны ... ... ... ... Әр түрлі объектілерді
теңдестіру мүмкін емес, логикаға жатпайды. Бір объектіні адамның қайта еске
түсіру кезіндегі ойлау мазмұны ... ... ... ... ... ... Бір объект жайлы талқылау кезінде пікірталастықтар пайда
болған жағдайларда, ... ... ойы ... ... олар ... ... шешімге) келе алмайды, бұл өз алдына теңдестіру заңдылығының бұзылуына
әкеп соқтырады.
Идентификацияның психофизиологиялық механизмі келесідей болып келеді:
субъектінің санасында көрсетіліп отырған объектінің ... ... сол ... ойлау арқылы, ол ұсынылып отырған объектіні өзінің
ойындағы объект белгілері бойынша салыстырады, содан кейін ғана ... ... ... ... ... ... қорытынды
жасайды.
Адамнын барлық танымдық (тұрмыстық, я ғылыми) қызметі аясыңдағы ... ... ... механизмі біреу-ақ болып келеді. Операция
бірнеше рет орындалатындықтан тұрмыстық теңдестіру рәсімі қарапайым ... ... да ол ... сипатқа ие, динамикалық стеоретип
арқылы біз өз затымызды, ата-анамызды, туыстарымызды және т. б. ажыратамыз.
Қарапайым ... ... ... ...... ... арқылы қабылдауға байланысты жасалады.
9
Идентификация таным әдісі ретінде барлық ғылыми, атап айтқанда:
ботаника, зоология, геология, ... ... және т. б. ... ... ... Мысалы, археологиялық зерттеулер жүргізу барысында
табылған (қазып алынған) объектілер ... ... ... бір кезең,
мәдениетімен сәйкестендіріледі[3].
Палеонтология бойынша табылған объектілер бұрын тіршілікте өмір сүрген
жануарлардың өлігі, казіргі кезде жойылып ... ... ... ... ... өсімдіктер ботаникада, зоологияда,
олардың белгілі бір класы, түрі, тобы ... ... ... және басқа да химияның салалары арқылы
алынатын барлық заттар міндетті түрде бұрын анықталған заттар класы бойынша
идентификацияландырылады ... ... ... ... заттар белгілі бір
минералдар және т. б, түрлері бойынша идентификацияланады.
Барлық идентификациялық жағдай мәселелеріне байланыс ты әр түрлі ойлар
(пікірлер, көзқарастар, тұжырымдар) ... ... - ... ... салаларында жекелеген идентификациялық мәселелердің сәйкестігін
шешу үшін криминалистика ғылымын, яғни криминалистика тәсілдерін
пайдалануға тура келеді.
Л. Н. Мороз ... ... ... ... берген:
Идентификация дегеніміз— бір объектіні басқа бір объекті ден ажырату немесе
тануға мүмкіндік ... ... ... ... ... ... ... зерттеу мен бағалау болып табылады[4].
Жалпылама қорытындылай келгенде ... ... біз ... ... ... ... ... нәтижесінде идентификация
криминалистика ғылымының бірден бір бөлігі екендігін осыдан дәлелдеуге
мүмкіндіктер өте ... ... ... объектілерінің ұғымы және
теңдестіру белгілері.
Криминалистік сәйкестендіру туралы теориясының пайда ... ... ... ... нақты көрінетін объектілер тендестіруін
зерттеудің калыптасқан объектілері болып ... Ал, ... ... ... және ... ... олардың
қатарына кеңістікте шартты шекарасы бар объектілер қосылды. Мысалы,
сұйықтар мен жылжымалы көлемді ұнтақ заттар, біртектес және әртектес
объектілердің жиынтығы. Криминалистік сәйкестендіру зерттеу ... оның ... ... оған ... ... ... сәйкестендіру субъектілеріне қылмысты ашу процесіне
қатынасатын тергеуші, анықтаушы, сот, сарапшы, жәбірленуші, күдікті және т.
б. жатады. Олардың әрқайсысы өздерінің іс-жүргізу жағдайына сәйкес, ... ... ... тендестіру немесе сәйкестендіру өткізуге қатысты
міндеттерін орындайды.
Әрбір объектінің көптеген қасиеттері мен белгілері (көлемі, формасы,
түсі, құрамы,т.б.) болады. Ал, криминалистік теңдестіруде объектінің ... мен ... ... ең ... ... сыртқы белгілері, сыртқы
кұрылысының ерекшеліктері зерттеледі. Сонымен, объектілер төмендегідей
бейнеленді:
Ойдағы бейне түрінде, яғни адам ойында көру немесе есту ... ... ... арқылы суреттеу (жәбірленушінің ойында қалған
қылмыскердің белгілері; атылған оқ дыбысының ерекшеліктері).
Куәгерлер көрген объектіні өзінің немесе ... ... ... ... ... (бағыттауға арналған субъективті портреттер, фотороботтар).
Қылмыскердің қалыптасқан тәсілдерін көрсету арқылы. ... ... ... ... ... ортадағы қылмыстық әрекет
тәсілдері, т. с.
Суреттегі бейнелер мен фонограмма түріндегі сөздің, дауыстың
механикалық жазбалары.
12
Заттардың бөлшектері мен ұсақ ... ... ... (бұзатын
қару бөлшегі, көліктің оқиға болған жерде қалған жарық ыдыратқышының,
сынықтары).Әр түрлі іздер түрінде бейнелеу (қол, аяқ ... ... ... ... ізі т. с. с. ... осы бейнелену формаларының, қайсысының қолданылғанына байланысты
криминалистік сәйкестендіру түрлері қалыптасады.
Сонымен, объектілердің ... ... ... ... 4 түрі ... ... Адам ойында сақталған бейне арқылы объектілерді теңестіру. Бұл жұмыс
қылмысты тергеу барысында іске ... ... ... ... ... ... ... тануын көрсеткенде қолданылады.
2) Жазбаша сипаттау арқылы объектілерді теңестіру негізінен қылмыскерді,
жоғалған затты іздегенде, белгісіз мәйіттерді анықтағанда және
криминалистік тіркеу, есептеу жұмыстарында қолданылады.
3) ... ... ... ... объектілерді теңестіру
(іздерге, суреттерге, қолжазбаға т. б. ), криминалистік сараптау ісін
жүргізу барысында орындалатын криминалистік сәйкестендіру көп кездесетін
жағдай.
4) Объектінің бөлшектері ... ... — осы ... ... ... ... құрағанын анықтау қажет болған жағдайда қолданылады.
Криминалистік сәйкестендіру ... ... ... ... ... ... ... құрылысы бар объектілер, негізінен қатты
денелер құрайды.
Кримииалистік сәйкестендіру ... ... ... ... ... ... ... деп екіге бөледі.Теңдестірілмекші
объектілер — бұлар ұқсастығы әлі анықталатын объектілер. Теңестірілмекші
объектілердің өзін екіге бөледі. Олар: ізделінуші, тексерілуші объектілер.
Олардың басқа объектілерге бейне ... ... бар. ... ... ... ... ... — қылмыс жасауға байланысты пайда болған іздер, ... ... ... ... осы ... ... ... жеке адамдар (күдікті, айыпкер, куәгер, жәбірленуші), олардың түр
сипатының белгілері, мінез-кұлқы, темпераменті;
3. адамдардың іс-әрекеті, оның ішінде қылмыскердің қылмыс жасау тәсілдері,
қылмыстың ізін ... ... ... әрекеті;
4. жеке оқиғалар, құбылыстар және солардың салдарынан із ... ... ... ... ... ... қажет ететін адам мәйіттері;
6. айғақты дәлел ретіндегі заттар (кұрал сайман, аяқ киім, ұрланған заттар,
көлік, т с. с. ... ... ... ... ... жер ... үйдің, бөлменің іші, т. б.
Тендестіруші объектілерді тендестірілмекші объектілермен ... ... ... ... ... ... (өзі)
тендестірілмек объектілердің белгілері қалған түрі болуы мүмкін,
(Мөселен, адам үшін ... — оның ... ... ... ... т. б. ... ... айғақтардың қатарына көбінесе тегі белгісіз із
калған заттар, беймәлім хаттар, машинка жазулары, т. б. ... ... ... айғақтармен салыстыруға алдын ала
белгіленген объектілер, адамнан алынған заттар. Мәселен, ... ... ... ... ... ... (белгілі күдікті адамның)
сезікті біреудің, қолжазбасы. Олар екі топқа бөлінеді:
а) қылмыс болғанға дейінгі уақытта жазылған еркін жазу ... ... ... - ... ... ... алынған
нұсқалар.
Криминалистік сәйкестендіру теориясында бірдей белгілер басты
мәселелердің бірі ... ... ... ...... қолданылатын, салыстырылмақшы объектілерге тән жеке белгі. Әрбір
14
материалдық объектіде белгілі бір қасиеттер ... ... ... ... қарауға болмайды, себебі оның кейбір қасиеттері оның
сыртқы құрылымын, нысанын, көлемін, ... ... т. б. ... ... ... үшін оның барлық қасиеттерін
зерттеудің қажеті жоқ, тек белгілерінің қажет жақтарын ғана қараған
жеткілікті. Теңестіру белгілердің қатарына оның ... және ... ... ... ... ... құрылымы мен оның, қаттылығы,
электр тоғын өткізгіштігі т. с. с. жатады.«Белгіні» сәйкес белгі ... үшін ол ... ... ... болу ... ... шарттың бірі —
оның өзгешелігі немесе ерекшелігі, яғни сәйкестендіру белгісінің басқа
өзіне өте ұқсас объектілердін өзге ... және ... ... екінші шартына объекті белгісінің айқындығы
жатады. Объектілер бір-біріне жанасқан сәтте белгі міндетті түрде қалады,
ал пайда болған жаңа ... із ... ... ... ... ... кейбір қасиеттері туралы хабар беретін дәрежеде болғаны жөн.
Үшінші шарт — ... ... ... ... өмірде
барлық объектілер өзгеріп отырады, бірақ салыстыра келгенде, олардың
кейбіреулері өте тез арада өзгеріп, ... ұзақ ... ... ... ... ... белгілер бірнеше негіздер бойынша жіктеледі. Алдымен,
теңестірілмекші белгілер жалпы және жеке болып екіге бөлінеді. Жалпы немесе
топтық) белгілер біртекті объектілерге тән ... яғни бір топ ... ... ... ... ... баспа машинкасының
басқан мәтінінің белгілеріне қарап, осы машинканың моделін анықтайды. Жеке
бірдей белгілердің жалпы белгілерден айырмашылығы — олар объектіні біртекті
объектілердің ішінен бөліп ... Жеке ... ... әр ... атыс ... бөлшектерінде жеке белгілер оны жасап, өндеу кезінде
пайда болады да, атыс кезінде қауызда, окта өздерінің іздерін қалдырады.
Сәйкестендіру белгілер сапалы және ... ... ... Сапалық
15
белгілер объектінің сапалық сипаттамасын береді. Мәселен, папилляр
өрнектеріні түрлері (доғал, ілмек, шиыршық), қарудың нысандары, ... ... т. б. ... ... ... бірліктерімен (мм, см) көрсетіледі: іздің
көлемі (ені, ұзындығы), ... ... ... ... ... ... жазу
машимкасындағы әріп, белгілердің саны, шрифтің ауқымдық көрсеткіштері, т.
с. с. Кейбір жағдайларда сапалық және сандық көрсеткіштер қатар
көрсетіледі. Мәселен, заттың түсінін сипаттамасы — көк, ... сары ... ... ... бояу ... анықтайтын спектрофотометрдің көмегімен оның
сандық көрсеткіші өте жоғары коэффициентті дәлдікпен көрсету[6].
Сәйкестендіру белгілердің кажетті немесе заңды түрде және кездейсоқ
пайда болған түрлері де бар. ... ... — олар ... ... мәнін біддіретін белгілер (мәселен, тапаншаның, атыс қаруы
екенін білдіретін белгілер: оның ұңғысының болуы, соғу-жіберу тетігі,
ұңғының калибрі, қоса табылған оқ-дәрісінің, ... т. с. с. ). ... ... — заттың шын мәніне тікелей қатысы жоқ, бірақ болған
оқиғаны ашу үшін маңызы бар белгілі бір себептермен кездейсок пайда болған
белгілер (мәселен, ... ... ... ... қалған ағың сызық
түріндегі іздер тобы).
Белгілі бір объектіні зерттегенде бірнеше белгілердің қорытындысы
«сәйкестендіру алаңы» деп белгіленеді. Бұл ... ... ... қалған іздегі қаралатын белгілердің тобын анықтайды
Криминалистік сәйкестендіру ілімінде «сәйкестендіру кезең» деген ... Бұл ... ... ... ... ... бастап, объектіні
бірдейлестіру сәтіне дейінгі өткен уақыт аралығы.
«Сәйкестендіргіш кезеңін» алдын ала белгіленуі мүмкін емес, өйткені
оның ұзақтығы тек уақытпен ғана емес, сонымен ... ол ... ... ... ... жағдайы мен пайдалануына байланысты.
Мәселен, мылтық
адам өлтіруге пайдаланылғаннан кейін оның ... ... ... алып қойылғанымен, мылтық табылған жағдайда одан атылған оқ пен
16
қауызды бес жылдан кейін де теңестіруге болады. Есікті бұзуға қолданылған
балтаны одан кейін ... рет ... ... оның ... ... жоғалады. Қорытындылай келе айтарымыз, материалдық әлемдегі барлық
объектілер және ... ... ... ... ... ... және ... болып екі топқа бөлінеді.
Сәйкестендіру жүргізудің алдында объектінің бірнеше белгілерінің
ішінен криминалистік маңызы бар теңестіргіш белгілерді анықтап бөліп алу
негізгі міндет.
1- ... ... ... ... ҚАРУ “ПЫШАҚ”)
Бұл көрсетілген мысал Криминалистік индентификацияның объектісі болып
табылады[7].
17
II. Бөлім. Криминалистік диагностика.
2.1. Топқа қатыстылықты анықтау және диагностиканың ұғымы мен ... ... ... ... дегеніміз — белгілі
объектіні, осыған өте ұқсас, шығу тегі бір деген үлкен бір ... ... ... ... ... ... ... бір топқа
қатыстылығын анықтауға мүмкіндік беретін теоретикалық жағдайлар
сәйкестендіру теориясының бір бөлігі ... ... ... ... толықтай
бірікпейді. Бұл диалектикалық байланыс мынандай жағдайларда көрінеді:
1. топка ... ... ... ... ... ... да, оның бірінші сатысы болып табылады;
2. топқа қатыстылықты ... ... ... ... арқылы
жүргізіледі. Белгілердің саны неғұрлым өзгерген сайын,
теңестірілмекші объектілердің саны азаяды. Мысалы, қылмыскердің
киіміндегі дақ немесе қанның дағы, ол адамның қаны, қан ... қан ... бір ... ... ... т. с. ... ... заттық айғақта сәйкестендіру қасиеттер жиынтығы
жеткіліксіз, сондықтан қоршаған материалдық ортада жеке-дара объект
ретінде есептелмеген жағдайда топқа қатынастылық анықталады.
Криминалистік сәйкестендіру толық жүргізу ... ... жоқ ... ... ... бірінші бөлігі
болып саналатын топқа қатыстылықты анықтаумен шектеледі, немесе осы
жеткілікті деп ... ... ... ... ... іске ... тендестірілмекші объектінің белгілер жиынтығы тендес-тіруге қажет
сұрақтарды шешуге жеткілікті болғандықтан, мысалы, ... ... ... ... ғана түскен, ал толық тендестіру үшін олардың саны 8-10-нан
кем болмауы керек;
ә) қалдырылған ізде тендестірілмеші объектінің белгілері толық түспей,
оны
18
айыру ... ... ... ... ... егеудің ізі, т. с. с.
);
б) іздеуші органында тендестірілуші объект бар ... ... ... ... ... әлі белгісіз болғанда;
в) тендестірілмекшіобъект, тендестіруге мүмкіндік бермейтіндей
өзгеріске ұшырағанда (мысалы, оқиға болған жерде ... ... ... ... ізі ұзақ ... ... ... бұрынғы белгілері едәуір өзгерсе);
г) тендестірілмекші объектінің, тұрақты сырт пішіні болмағандықтан
(мысалы, сұйық, себілетін, төгілетін заттардын із қалдыру қабілеті
болмағанда);
ғ) топқа ... ... ... және ... ... ... ... болғанда.
Топқа қатыстылықты анықтау барысыңда криминалистік сәйкестендіру
бірнеше бағытта жүргізіледі. Олар:
Белгісіз заттың табиғи түрін, шығу тегін анықтау. Бұл бағыт
химия, биология және ... да ... ... ... арқылы жүзеге
асырылады. (мысалы, күдікті адамның киіміндегі дақ-белгі қандай заттың
әсерінен қалған? Оқиға ... ... ... ... ... қандай сұйық?
• Белгілі бір обьектінің мазмұны мен мәнін анықтау. Бұл ... ... және ... зерттеулер
жүргізіледі (мысалы, аталған затты суық қару тобына жатқызуға ... ... ... ... ... яғни оны ... бір топқа, белгілі зат
түрі қатарына қосу. Мысалы, ... ... ... табылған қорғасыннан
жасалған түйірлер бытыра ма, әлде жоқ ... ... ... тегін анықтау (мысалы, зерттеуге ұсынылған ақша
неден және қалай жасалған?).
Топқа қатыстылықты анықтаған кезде объектілер: анықталушы, анықтаушы
және ... ... 3 ... ... ... ... осы объектілердің
зерттелуіне байланысты:
19
а) анықталушы объектілерді зерттеу;
ә) анықтаушы объектілерді зерттеу болып екіге бөлінеді.
Топқа ... ... ... ... ... ... танытуға
қатысушы адам, сарапшы маман тергеу іс-әрекеті мен жедел іздестіру
жұмыстары барысында анықтайды.
Криминалистік диагностика — объектінің қасиеттері мен жағдайын
анықтау, оқиғаны, құбылысты ... ... ... білу.
Осыған дейін қолданылған «идентификациялық емес» зерттеулер деген
ұғымның ... ... ... «диагностика» термині грек сөзінен аударғанда
анықтау, ақ-қарасына жету ... ... ... ... ... ... автомобиль ісінде, ғылым мен техниканың көптеген
басқа да салаларында кең тараған. «Криминалистік диагностика» ... В. А. ... Г. Л. ... ... ... ерекшеленіп шықты.
Криминалистік диагностиканың ғылыми негіздеріне:
1. оқиғаны оның бейнелері арқылы танып білу мүмкіндігі;
2. криминалистік маңызы бар мәліметтің пайда болу заңдылығы;
3. криминалнстика ... ... ... ... ... ... ... философиялық және логикалық мағынада «диагностика» белгілі бір
заттың, объектінің, ... ... ... ... ... анықтау;
• жағдайы мен қасиетін анықтау;
• болган әрекет, іс-қимылдың мәнін зерттеу;
• фактілер арасында байланысты анықтау болып табылады.
Диагностика тану ... ... жаңа ... ... бір ... оның өзіндік ерекшеліктері бар. Егер сәйкестендіру барысында
шешілуге тиісті ... екі ... ... ... ... бір ... ... тұжырым жасалады, ол үшін адамның
білімі, іскерлігі және басқа да хабарлама көздері пайдаланылады. Мәселен,
адамның ... ... оның ... жас ... ... атыс ... ... оқ атылған уақытты пайымдау; оққа, қауызға карап, атыс ... ... ... ... ... ... ... бойын биіктігін
анықтау; жердегі, жардағы тамшысының түріне қарап, қандай биіктіктен
тамғанын, шашырағанын анықтау, т. с. ... ... ... ... бастапқы кезінде көп
қолданылып, іс жүргізу және жедел ... ... ... тез ... көп ... ... деп ... болады.
21
2.2. Диагностика криминалистика ғылымының ілімі ретінде
Криминалистикалық диагностика жеке ілім ... ... ... Ілім ... ... пайда болу тарихы криминалистикалық
дентификация теориясының тарихына ұқсас ... ... Бұл ... ғылымында қалыптасуы идентификация теориясындай тәжірибелік
материалдардың ұзақ жылдар бойы жиналуынан тұрады.
Бүгінгі таңда диагностикаға қатысты ... ... ... ... сот сараптамасы, сот-мидицинасы және т.б. әр түрлі
салаларға байланысты өте көптеген материялдар жиналған.
Диагностика қарастыратын жалпы мәселелерді: дәлелдемелік,
іздестірушілік және жедел-іздестірушілік деп үш ... ... ... мәселелер өзара тығыз байланысады, содықтан да дәлелдемелік
диагностиканы кей уақытта жедел-іздестіру ... ... ... жеке ... өте көп. ... ... ... ретінде
қылмыс оқиғасын құрайтын материалдық дүние объектілерін, қылмыстың өзін
және өзге де қылмысты құрайтын материалдық объектілерді қарастырған жөн.
Идентификация объектісі ретінде тек қана ... ... ... ... ... ... ... қатар,
объектілердің жеке қасиеттері, объектілердің, құбылыстардын күй-жағдайлары,
объектідегі процестер, оқиғалар, ситуациялар, оқиға механизмдері де
кіреді[9].
Яғни, ... кең ... ... ... Егер объект
ретінде материалдық заттар қарастырылса, оларды күй-жағдайына байланысты
(қатты, сұйық, сусымалы, газ тәріздес), ... ... ... ... өлі, ... органикалық емес, табиғи, жасанды), сапасы
жағынан, қолдану мақсатына ... ... ... ... ақша және т. б. ), ... жағынан (жеке, жиынтық ретінде)
жіктелінеді. Егер объект ретінде кұбылыстар, процестер зерттеу пәніне
жатса, олар техникалык,
22
физиологиялық, психологиялық, биологиялык, биохимиялық, физикалық, сонымен
қатар, механикалық, химиялык, ... және т. б. ... ... ... объектісі ретінде - оқиғалар, ситуациялар қарастырылса,
оларды жол-көлік оқиғасына ... ... ... ... ... қалу
және т, б. ), адам өлтіруге (пышақпен, атыс қаруымен), ұрлыққа (бұзып
кіру), тонауға, қарақшылыққа, контрабанда, ... ... және т. ... процестер, оқиғалар, ситуациялар қарапайым және күрделі
болуы мүмкін. Күрделіде - құбылыстардың, процестердің, оқиғалардың,
ситуациялардың механизмдері объект ... ... ... ... ... ... оларды теориялық жағынан талдау мен жүйелеуді киындатады.
Диагностикалық мәселелер шешетін субъектілерге қатысты жедел
қызметкермен, тергеушімен және сарапшымен шешілетін диагностикалық
мәселелер ... ... ... ... ... ... өз көрінісін сараптамалық зерттеу шеңберінен тауып отыр. Сот
сараптамасының көптеген түрлері ... ... ... Бұл ... сот-психиатриялық, сот-бухгалтерлік, сот-
қаржылық, экономикалық, тауартанымдық, технологиялық, автотехникалық, өрт-
техникалық, ... ... ... және өзге де сараптамалар.
Яғни келесі кезекте сараптамада кездесетін, ... ... ... кең ... ... ... идентификациялық
зерттеулеріндегідей белгілерді анықтай отырып, оларды бағалайды. Яғни
қорытындыларды қалыптастыру негізінде баға береді, онын дәлдігі жөніндегі
қорытындылар категориялық және ықтималды болып келуі мүмкін. ... ... ... ... ... объектілерінің саны
жеткіліксіз болған, сондай-ақ объектілерді дұрыс емес бекіткен, алған
жағдайларда және басқада себептерге ... ... ... ... ... жауап бермеуіне құқығы бар.
Сараптамалық диагностика кезінде тек категориялық (дұрыс немесе
теріс) қорытындылар ғана ... ... ие бола ... Диагностика
қорытындыларын бағалаудың ерекшелігі, категориялық қорытындылар барлық
уақытта жеке фактілік маңызға ие бола бермейтіндігінде және ... ... мен ... ... ... ... болған жерден алынған оқ, гильза Макаров тапанша ... деп ... ... Бұл ... ... ... ... мақсатында қолданылады. Дұрыс нәтижелер алынған жағдайларда,
табылған тапанша оқ, гильзаларымен бірге сараптамаға идентификациялауға
жіберіледі.
Диагностика тергеуші мен мамандардың қызметінде өзіндік ерекшеліктерге
ие. Нақты айтқанда ... ... ... құру мен оны ... ... ... Ал, ... тергеушімен жүргізілген тергеу әрекеті
шеңберінде диагностика жүргізу арқылы тергеушіге болжаулар құруға көмегін
тигізеді.
Тергеуші мен маман диагностикасы ... жеке ... ... ... ... ... ... береді. Мысалы, оқиға болған жерді
қарау кезінде диагностикалау келесідей: не ... ... ... ... ... кім; ол не ... ... қайда болуы мүмкін деген
сұрақтарды шешуден басталады. Егер іздер табылған ... ... ізі ... ... ... ... ... бойы мен
басқа да іздердің сыртқы белгілерін диагностикалауға (ажыратуға) болады.
Тергеуші жауап алу барысында ... ... ... жағдайын
диагностикалауға тырысуы қажет. Тергеуші дұрыс диагностика жасау арқылы іс
бойынша алынған мәліметтердің, ақпараттардың дұрыстығына, дәлдігіне,
анықтылығына ... оның ... ... оның ... ішінара
жалғандығына көз жеткізеді.
Тергеушінің диагностикасы өзіндік мәні бойынша сараптамалық
диагностикадан ерекшеленеді. Тергеушінің диагностикасы — бақылау,
модельдеу, эксперимент, салыстыру, ... ... ... жалпы ғылыми
әдістемелерге
24
негізделеді, сонымен қатар криминалистика, психология әдістерін
пайдаланады. Ал
сараптамалық диагностикада диагностикалық зерттеу әдістемелері негізінде
өнделіп жетілдірілген құрал-жабдықтық (инструменталдық) әдістер
қолданылады. Мысалы, ... ... ... ... мен ... анықтау ушін сарапшы жарықтандыруды әр түрлі жағдайларда жіберу,
сондай-ақ химиялық, ... және т. б. ... ... ... ... әдісті (МБС-2) қолданады. Әдістерді қолдану негізінде сарапшы
қорытындыны классификациялық сипатта береді. Тергеушінің қызметіндегі
субъективтік диагностика барынша кең ... әдіс ... ... ... бұл курстық жұмысымды қорытындылай келгенде Криминалистік
идентификация мен ... ... мен ... ... ... ... Соның нәтижесінде мына бір жәйітті негізге алып, анықтап
көрсетіп өтсек деген ойдамын. Жалпы Криминалистік идентификация және
диагностика ... ... ... әлемнің объектілерімен
құбылыстары, олардың өзара байланыстары мен тәуелдігінің теңдестігі
барабарлығы туралы диалектикалық материализмнің жағдайлары құрайды.
Барабарлық – бұл әр ... ... және ... ... теңдігі, оның қайталанбайтындығы және кез келген басқа
субъектілерден айырмашылығы-оның ішінде өзіне ұқсастардан да
айырмашылығы[10].
Сонымен бірге тағы бір айта ... жәй, ... ... идентификация мен диагностиканың айырмашылығы мен ерекшелігі
жайлы болмақ. Жалпы ғылылым негізінде практикалық және теориялық ... ... Ал, бұл ... мен ... бірінші кезекке қоятын
болсам, диагностика ешінші кезекте болады. Яғни идентификация белгілі бір
объектілерді бір бірімен сәйкестендіретін болса, ... ... ... ... ... ... диагностика қойады.
Нақтырақ айтқанта нақ сол немесе болжамды ... ... ... ... ... ... ... біріншікезекте, ал диагностика екінші
кезекте орындалады деген сөз.
Жоғарыда атап кеткендей ... ... ... ... ... тағы да ... беріп өтуді жөн көрдім.
“Идентификация” – латын сөзінен шыққан. Теңестіру, жұмыстың негізгі
тақырыбында айтылатын сәйкестендіру деген ... ... ... термині сәйкестірілген немесе теңестірілген объектіге жедел-
іздестіру, не ол объектіге нақты сипат ... ... ... ... Е. ... // Алматы, “Дәнекер”, 2002, 14-
15 беттер.
2. Абуов А.Ғ. ... ... // ... ... жарғы”,
2004, 24-25 беттер.
3. Белкин Р.С. Криминалистика // ... ... 1999, ... ... ... Е.Ғ. ... // Алматы, “Жеті жарғы”, 2006, 22-
23 беттер.
5. Шәкенов А.О. Суық қарудың криминалистикалық ... ... 2001, 16-17 ... ... Е.П., Образцов В.А. Криминалистика // Москва, “Эксмо”,
2005, 78-79 беттер.
7. Гензбург А.Я., ... Н.И., ... Г.И. ... ... ... ... ... 2003,14-15 бет.
8. Ищенко Е.П., Топорков А.А. Криминалистика// Москва, ... ... 48-49 ... ... В.А. ... // Москва, “Юрист”, 1997, 186-287
беттер.
10. Салаев Б., Әмитов Ш., ... М., ... Ә., ... ... жарғы”, 2005, 22-23 беттер.
27
-----------------------
КРИМИНАЛИСТИКАЛЫҚ ИДЕНТИФИКАЦИЯНЫҢ ҒЫЛЫМИ НЕГІЗДЕРІ
Материалдық дүниедегі заттар мен құбылыстардың жеке даралығы, олардың
қайталанбайтындылығы
Материалдық дүниедегі объектілердің шамамен ... ... ... ... дүниедегі объектілер мен құбылыстардың өзара байланысы, қарым-
қатынастылығы

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1)вирустық аурулардың спецификалық алдын алу.вакцина дайындау принциптері.адьюванттар,иммуномодуляторлар 2)құтырық,аусыл,шмалленберг,блютанг ауруларының диагностикасы және алдын алу шаралары21 бет
Ірі қара мал диктиокаулез ауруының патологоанатомиялық өзгерісі мен диагностикасы31 бет
Адам сырт келбеті туралы криминалистикалық ілім5 бет
Адамдарды тануға ұсынуды жүргізуді тактикалық - криминалистикалық қамтамасыз ету55 бет
Аллергия және аллергиялық диагностика7 бет
Аллергия. Аллергиялық диагностика5 бет
Аллергия. Аллергиялық диагностика жайлы10 бет
Аллергия. Аллергиялық диагностика жайлы ақпарат6 бет
Аллергия.Аллергиялық диагностика11 бет
Аллергияның диагностикасы және емдеу14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь