Баскару

1. Шешім қабылдау тәсілдері және процесі.
2. Басқару шешімінің белсенділік жағдайлары.
3. Басқару шешімдерінің орындалуын ұйымдастыру және бақылау.
Басқару процесінің маңызын құрайтын үлкен және кіші, күрделі және қарапайым, ма-ңызды және екінші дәрежелі мәселелерді шешу, басқару процессінің субъектісінің объектіге алға қойған мақсатқа қол жеткізу үшін әсер етуін білдіреді.

Басқару шешімдерін әртүрлі көзқарастан қарастыруға болады: Ұйым болашағына әсер ету дәрежесі бойынша стратегиялық және тактикалық болып бөлінеді. Стратегиялық ұйым дамуының негізгі жолдарын анықтайды, тактикалық – нақты тәсілдерін көрсетеді. Ұйымның сыртқы нарыққа шығу туралы шешімі стратегиялық болып табылады, ал шығарылатын өнімнің бәсекелестік мүмкіндігін арттыру мақсатымен қажетті іс-*шараларды өткізу туралы шешім тактикалық болып табылады. Әдетте стратегиялық шешімдер ұйымды басқарудың жоғары деңгейінде қабылданады, ал тактикалық – төменгі

Стратегиялық шешімдерді қабылдауды жоғары жетекшілік өз инициативаларына алатын болғандықтан, оларды инициативалық шешімдер деп те атайды. Ал тактикалық шешімдер нақты түрде жоғары жақтан түсетіндіктен алдын ала жазылған шешімдер болып табылады.

Уақыт шегіне сәйкес перспективалы шешімдер болады, олар болашақта орындалуға ар-налған; ағымдағы шешімдер – күнделікті қажеттіліктерді шешуге арналған. Біріншісіне кәсіпорынды реконструкциялау үшін қаржыны инвестициялау туралы шешімді жатқызуға болады, ал екіншісіне – уақытша бос ақшалық заттарды қысқа мерзімдік құнды қағаздарға салу туралы шешімді жатқызуға болады.

Шешімді жүзеге асыру мерзімінің ұзақтығына байланысты ұзақ мерзімдік (5 жылдан жо-ғары), орта мерзімдік (1 жылдан 5 жылға дейінгі) және қысқа мерзімдік (1 жылға дейінгі) болады.
        
        Шешім және оны түрлеріБасқару процесінің маңызын құрайтын үлкен және кіші, күрделі және қарапайым, ма-ңызды және екінші дәрежелі ... ... ... процессінің субъектісінің объектіге алға қойған мақсатқа қол жеткізу үшін әсер ... ... ... әртүрлі көзқарастан қарастыруға болады: Ұйым болашағына әсер ету дәрежесі бойынша стратегиялық және тактикалық болып бөлінеді. Стратегиялық ұйым дамуының ... ... ... ...  -  ... ... көрсетеді. Ұйымның сыртқы нарыққа шығу туралы шешімі стратегиялық болып табылады, ал шығарылатын өнімнің бәсекелестік мүмкіндігін арттыру мақсатымен қажетті іс-*шараларды өткізу ... ... ... ... ... ... стратегиялық шешімдер ұйымды басқарудың жоғары деңгейінде қабылданады, ал тактикалық  -  төменгі Стратегиялық шешімдерді ... ... ... өз ... ... болғандықтан, оларды инициативалық шешімдер деп те атайды. Ал тактикалық шешімдер нақты түрде жоғары жақтан түсетіндіктен алдын ала жазылған шешімдер ... ... ... ... сәйкес перспективалы шешімдер болады, олар болашақта орындалуға ар-налған; ... ...  -  ... ... шешуге арналған. Біріншісіне кәсіпорынды реконструкциялау үшін қаржыны инвестициялау туралы шешімді жатқызуға болады, ал екіншісіне  -  ... бос ... ... ... ... ... қағаздарға салу туралы шешімді жатқызуға болады. Шешімді жүзеге асыру мерзімінің ұзақтығына байланысты ұзақ мерзімдік (5 жылдан жо-ғары), орта мерзімдік (1 ... 5 ... ... және ... ... (1 ... дейінгі) болады. Ұзақ мерзімдік шешімдер болжамдық сипатта болады, яғни қазіргі ... ... мен ... ... ... болашаққа көз жүгірту. Нәтижесінде бұл ше-шімдер жүзеге асырылмаған күйінде қалуы мүмкін, өйткені болашақтағы ... ... ... ... ... Орта мерзімдік шешімдер орындалуға міндетті жоспарларда және бағдарламаларда көрсетіледі, оларға сәйкес нақты практикалық іс-шаралар жүргізіледі.Жоспарлар мен бағдарламаларға да түзетулер енгізіледі, ... жиі емес  -  тек ... ... ... Қысқа мерзімдік шешімдер жоспарларда ғана емес, сонымен бірге ауызша немесе жазбаша түрде бұйрықтарда немесе нұсқауларда беріледі. Әдетте олар алдын ала ... ... ... ұзақ ... ... ... ықтималдық сипатта болады, ал қысқа мерзімдік шешімдер  -  ... ... ... ... ... ... директивті, ұсыныстық және бағыттаушы болуы мүмкін, ол практикада бірқатар жағдайларға байланысты болады, мысалы, шешім қабылданатын деңгейге, мерзіміне, ұйым үшін ... ... ... ... ... ... ... және перспективалы маңызды мәселелері бойынша жасалады және ол төменгі деңгейде міндетті түрде орындалуы керек. Ұсыныстық шешімдерді комитет немесе комиссия ... ... ... ... ... ... ... емес, бірақ орындалуы тілек етіледі, өйткені бұл шешімдер қатысты болатындар шешімді қабылдағандарға бағынбайды.Бағыттаушы шешімдер директивалы сияқты басқарудың төменгі деңгейіне ... ... ... біршама еркін жағдайда. Баағыттаушы шешімдерді маңызы жағынан жоспарға алдын ала сілтеме болатын болжамды шешім деп ... ... ... ... байланысты ұйымдастыру, үйлестіру, реттеу, белсендіру және бақылау шешімдері болады. Ұйымдастыру шешімдеріне акционерлік қоғамды тағайындау туралы шешім, қызметтік міндеттемелерін бөлу және т.б. ... ... ... ... ... бір ... ... да бір іс-әрекеттерді жүзеге асыру тәсілдерін анықтайды және олар әртүрлі ережелерде, графиктерде, норма және ... және т.б. ... ... ... негізінен оперативті сипатта болады, мысалы, ағымдағы жұмысты орынгдаушылар арасында бөлу. Бақылаушы шешімдер қарамағындағылардың іс-әрекеттерінің нәтижелерін ... үшін ... ... ... таңдамалы және жүйелі шешімдер болады. Біріншісі қарастырылатын мәселенің аспектілері ұқсас бір немесе бірнешеуіне ғана тиісті болады, ал екіншісі ... ... ... ... ... адамдар болғандықтан, шешімді қабылдауға қатысушылардың санына байланысты жеке ... және ... ... ... ... шешімдер өз кезегінде кеңес беруші, біріккен және парламенттік болып бөлінеді. ^ Кеңес беруші ...  -  ... ... тұлға қасындағылармен  -  қарамағындағы-лармен және сарапшылармен кеңеседі, сонан ... ... ... ... ... ... таңдауын жасайды. Біріккен шешімдер барлық қатысушылардың консенсус негізіндегі өзара келісімінің ... ... ал ... ... қатысушылардың көпшілігі өздерінің келісімін білдіруге негізделген. Қамту кеңдігіне ... ... және ... ... ... ... шешімдер ұйымның әртүрлі бөлімшелеріне қатысты бірдей мәселелерді қамтиды, мысалы, жұмыс күнінің басталу және аяқталу уақыты, ... ... ... ... ... және т.б. ... шешімдер тек бір бөлімшеге немесе онда жұмыс істейтін адамдарға қатысты мәселелерге байланысты болады. Басқару шешімдері алдын ала ... ... ... және ... ... ... ... шешімдерді қабылдауға жағдайдың даму логикасы өзі алып келеді, соған байланысты іс-әрекетті бастау кезін, оның интенсивтілік дәрежесін және нәтижесі жақсартатын ... да ... ... ғана ... мұндай шешімдер стандартты, үнемі қайталанып тұратын жағдайларда қабылданады. Керісінше бағдарланбаған шешімдер қайталанбайтын жағдайларда қабылданады және жан-жақты ... жек, ... ... ... ... ... менеджердің сезімталдылығын талап етеді.Жүзеге асыру сферасы бойынша өндіріспен, өтіммен, ғылыми зерттеулермен, кадрлармен және т.б. байланысты шешімдер болуы мүмкін, ал ... ... ... ... ... ... ... болып бө-лінеді. Техникалық шешімдер ұйым қызметінің объективті факторлары бойынша  -  құрал-жабдықтарды, технологияны пайдалану және т.б. Экономикалық шешімдер ... ... және ... негізделген нәтижелерімен байланысты. Әлеуметтік шешімдер персоналдардың еңбек ... ... ... ... бойынша қабылданады. Қабылдау тәсілі бойынша интуитивтік және адаптациялық шешімдер деп бөлуге болады. Интуитивті шешім жетекшінің өз таңдауын дұрыс деп ... ... ... ... ... ... қателіктерге жол беру қаупі жоғары, сондықтан ол өте тығыз, басқа жол таба алмаған жағдайда ғана мүмкін.Адаптациялық шешімдер жалпы білімге, ... ... және ... тәжірибесіне негізделеді. Мұндай шешімнің оң жағы қабылдаудың қарапайымдылығы және оперативтілігі, дегенмен оның да бірқатар маңызды кемшіліктері бар.Шешімнің екі ... де ... ... олардың субъективтілігі жатады, ол ең алдымен жетекшінің мінез-құлқымен негізделеді, соған сәйкес қабылданған шешімдер тәуекелге негізделген, инертті және импульсивті ... ... ... ... ... мен ... түсіну деңгейі байланысты болатын компетентілігіне, тәжірибесіне, біліміне де байланысты болады.Психологтардың айтуынша шешім қабылдау үшін жүйелі ойлай біл, ... және ... ой ... ... ал ... ... ... адамдарға 45 жаста келеді және 60 жасқа дейін біршама жоғары болып қалады. Тіпті осылардың ... ... ... ... және ... шешімдерді қабылдау кезінде субъективизмнің болу қаупі төмендемейді. Ол тек ... ... ... және ... ғана ... 3. ... қабылдау әдістеріБасқару шешімдерін қабылдаудың барлық әдістерін 3 ... ... ... (1 ... ... әдістері
Формальды емес (эвристикалық)
Ұжымдық
Сандық
Сурет. 1. Басқару шешімдерін қабылдау әдістерінің жіктелуі1. Шешім қабылдаудың формальды емес (эвристикалық) әдістері. Басқару ... ... ... қабылдау және жүзеге асыру кезінде жетекшілердің белгілі бір бөлігі басқару шешімдерін қабылдайтын жеке ... ... ... негізделген формальды емес әдістерді қолданады. Бұл жетекшінің жинақталған тәжірибесін ескере отырып альтернативаларды теориялық салыстыру жолымен ұтымды шешімдерді таңдау әдістемесі мен ... ... ... ... формальды емес әдістер менеджердің интуициясына негізделеді. Оның артықшылығы оперативті қабылданады, ал кемшілігі - ... емес ... ... емес қате шешімдердің таңдалмауына кепіл бола алмайды, өйткені кей жағдайда менеджердің интуициясы қателесуі ... ... ... және ... ... ... ... шешімдерін қабылдау және жүзеге асырудағы ұжымдық жұмыс процесінің негізгі кезеңі осы ... ... жеке ... ... ... табылады. Көбіне бұл құрамына жетекшілер де, орындаушылапр да ... ... ... ... ... ... қойылатын басты критерий компетенттілік, шығармашылық міндеттерді шеше білу ... ... ... және коммуникабельділігі. Жұмысшы тобының ұжымдық формалары әртүрлі болуы ... ... ... ... ... және т.б. Басқару шешімдерін ұжымдық дайындаудың келесідей әдістері кеңінен тараған: ... ... ... ... ұсыну және кейіннен қабылдау).Егер күрделі мәселені шешу қажет болса, онда белгілі бір мәселе бойынша өз шешімдерін ұсынатын адамдар тобы ... ... ... - ... еркін ұсынуға ыңғайлы максимальды жағдайды жасау. Оған қол жеткізу үшін қандай да болмасын идеяларды жоққа шығаруға немесе сынауға тиым ... ... ... ... сонан кейін оны мамандар талдайды.^ Дельфа әдісі өз атын ... ... ... ... аты шыққан гректің Дельфа қаласының атынан алған. Дельфа ... - ... көп ... процедурасы. Әрбір турдан кейін анкета мәліметтері өңделеді және алынған нәтижелер бағаның орналасуы көрсетіле отырып сарапшыларға хабарланады. Анкеталаудың бірінші туры ... ... ... турында - басқаларынан өзгеше жауаптар аргументацияланады немесе бағаны сарапшы өзгерте алады. Баға тұрақтанғаннан кейін ... ... және ... ... ... ... шешім қабылданады.Шешімді қабылдаудың жапондық, басқаша айтқанда сақиналы жүйесі . Оның маңызы мынада, қарастыруға ... ... ... Ол ... үшін жетекші құрастырған тізімдегі жеке тұлғаларға таратылады. Әрқайсысы ұсынылған шешімді қарастыруы керек және өзінің ескертулерін жазбаша түрде беруі керек. Сонан ... ... ... ... ... ... үшін ... болған мамандар шақырылады. Сарапшылар жеке таңдауларына сәйкес ... ... Егер олар ... ... онда ... ... ... пайда болады, ол келесі принциптердің бірімен анықталады:а) басым дауыс принципі - ... көп ... ... ... ... ... - негізге топтың бір адамының пікірі алынады, мұндай жағдайлар әскери ұйымдарға, сонымен ... ... ... ... ... тән;в) Курно принципі - коалиция болмағанда, яғни сарапшылар санына тең шешімдер ұсынылған жағдайда қолданылады. Бұл жағдайда әрқайсысының ... зиян ... жеке ... ... ... беретін шешімді табу қажет;г) Парето принципі - сарапшылар бір тұтасты, коалицияны құрған кезде шешім ... ... Бұл ... ... мақсатқа жетуде барлығын біріктіріп тұрғандықтан, топтың барлық мүшелеріне бірден ... ... ... ... ... ... болады;д) Эджворт принципі - бұл топ бірнеше коалициядан тұрған жағдайда және олардың әрқайсысына өз шешімдерін алып ... ... ... жағдайда қолданылады. Коалицияның таңдауларын біле отырып, бір-біріне зиян келтірместен ұтымды шешімді қабылдауға болады.3. Шешімді қабылдаудың сандық әдістері. Оның ... ... ... ... ... ... жолымен (ЭЕМ және ЭММ көмегімен) таңдауды ұсынатын ғылыми-практикалық ыңғай алынады. Модельдердің негізіне алынған математикалық функциялардың ... ... ... ... ... - ... ... қолданылады;б) динамикалық бағдарлау - міндеттерді шешу процесінде қосымша ауыспалыларды енгізуге мүмкіндік береді;в) ықтималдылық және статистикалық ... - ... ... ... ... ... асырылады;г) ойын теориясы - шешімді қабылдау әртүрлі бөлімшелердің мүдделерінің сәйкес келмеуін ескеретін,. Жағдайларды модельдеу;д) имитациялық ... - ... ... ... ... тексеруге, бастапқы сілтемелерді өзгертуге, оларға қойлыатын талаптарды анықтауға мүмкіндік береді.Рационалды шешім және оны қабылдау ... ... ... ұйым ... ... отырған жағдайға объективті талдау алынады. Мұндай шешім бірнеше этапта қабылданады. Бірінші этапында ситуацияға ... ... ... ... ... ... жеке белгілерді зерттеу көмегімен ұйым алдында тұрған ... ... ... ... - ... талдау. Талдау көп уақытты, күшті және қаржыны талап ете-тіндіктен, оны дұрыс ұйымдастыру керек. Шығын көп жұмсалатын, бірақ қажетті нәтижеге әкелмейтін ... ... ... білу ... ... ... мәселені аяғына дейін анықтап алған дұрыс.Үшінші этапы - нақты міндеттерді қою және оны шешудің ... ... ... бұл ... іс-әрекеттің тиімді әрі рационалды тәсілін таңдауға мүмкіндік береді.Төртінші этапы - пайда болған мәселе ... ... және ... ... ... - соңғы вариантты таңдаудың критериін анықтау. Практика жүзінде ол екі сатыдан тұрады. Алдымен, қажетті ... ... ... ... ... ... ... Әдетте мұндай критерилердің негізіне құқықтық талаптар, қолданудың техникалық шарттары, заңдылық талаптары алынады. Сонан кейін тілек ... ... ... ... бар ... ішінен таңдаулысын алады. Тілек етілген критерилер басқа талаптарды көрсетеді, олардың ішінде эргономикалық (жұмысшы үшін ыңғайлы және жақсы ... ... ... (қызметкердің қорғалуы, қолдау көруі, қауіпсіз сезінуі) талаптар. Бірақ бұл жағдайда ұйым үшін маңыздысы экономикалық талаптар, өйткені ол ұйым жұмысының ... ... ... ... шешімнің әртүрлі варианттарын тұжырымдайды. Шешім вариантының бірін таңдау - бұл қойылған міндетке сай ... ... және ... ауыспалылардың үйлесімді бірігуін табу. Бұл жағдайда соңғы ... ... ... ... ... ... біріншіден, осы этапта мүдделі жақтарды қанағаттандыратын мәселенің шешіміне; екіншіден, іс-әрекеттің ұтымды тәсілін табуға мүмкіндік беретін шешімге; ... ... болу ... жою ... ... ... ... ыңғай көзқарасы бойынша шешімнің бірнеше түрі болады: ... ... көп ... және ... шешім (альтернативасы жоқ) шешімнің тек бір ғана жолы болғанда, яғни күрделі емес стандартты ситуациялар мен мәселелерге қабылданады.Бинарлы ... ... ... ... ... ... жағынан бір-бірінен ерекшеленетін екі шешім ұсынылады. Бірақ екі ... ... ... болатынына толық сенім жоқ. Мұндай сенімділік көп вариантты ... ... ... ... ... өйткені іс-әрекеттер тәсілінің көптеген түрінің ішінен ұтымдысын таңдауға болады. ... екі ... ... ... ... ... ... шешімді жасауға тырысу керек. Жетінші этап - ... ... ... ... ... ... ... Жүргізілген операцияларға қарамастан шешімнің ұтымды вариантын таңдау мүмкін болмаған жағдайда шешім қабылдауды ... ... ... ... ... ... жағдай өзгеруі немесе таңдау жүргізу ыңғайлы болуы мүмкін. Дегенмен шешім қабылдауды кешеуілдету кей жағдайда ... ... ... ... ... ... ... кейін оптимизациялау үшін алдын ала шешімді қабылдаған дұрыс.Сегізінші этап - шешімнің негізгі жағдайларын орындаушылармен және ... ... ... этап - шешімді ұйым немесе бөлімше жетекшілігімен бекіту.Шешімді ... ... ... ... асырудың бастапқы кезеңі енгізу графигін құру және екінші кезеңі - осы процеске бақылау жасау болып табылады. Бірінші ... ... ... жаңа ... толық енгізілгенге дейін параллельді жүруін қарастырады, бұл әртүрлі катастрофалардың алдын алады. Екінші кезең шешімнің орындалуына және қол жеткен нәтижелерге ... ... ... жасауына негіз жасайды.Нақты жағдайға, жетекшінің талғамына байланысты бақылау жүргізу әдістері мен формасына байланысты әртүрлі болуы мүмкін: тегіс ... ... ішкі ... немесе арнайы бөлімшенің көмегімен) немесе сыртқы (аудиторлық фирма).Шешімді жүзеге асыру әдістері мен тәсілдері оның мазмұнына және ... ... ... ... ... ... ... әдістері практикада қолданылатындай болуы керек.Шешімді жүзеге асыру әдістеріне қойылатын ... ... ... ... ... шешудің табысты болуы факторлардың үш тобына негізделген: ұйымдастыру, материалдық және жеке. Ұйымдастыру факторларына ұйымның өз ... ... шешу үшін ... ... ... ... өз ... анықтау, мүмкін болатын салдарлары, ұйымның жұмыс істеу тұрақтылығы, сенімділігі жатады.Материалдық факторларға табиғи, технологиялық, ақпараттық және т.б. ресурстардың болуы және ... ... ... ... ... ... ... шешумен айналысатын қызметкерлердің біліктілік деңгейі, білімі және тәжірибесі, шешімді түсіну дәрежесі, ұйымдағы жалпы ... ... ... ... мәселе шешімінің тиімділігіне әсерін тигізетін бірқатар жағдайлар бар. Ең алдымен бұл шешімнің маңыздылығын, күрделілігін, мүмкін боатын салдарын дұрыс бағаламау. Нәтижесінде ... ... ... ... келтіретін негативті тенденциялар дамуы мүмкін.

Пән: Менеджмент
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 9 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Қаржы тәуекелін басқару."24 бет
Delphi-де берілгендер қорын басқару жүйелері13 бет
Kәсіпорындағы еңбек қорғауды басқару жүйесі46 бет
«Аns service» қызметін экономикалық талдау және басқаруды ұйымдастыру27 бет
«Алекс» ЖШС ыдысқа құю бөліміне сапа менеджмент жүйесін әзірлеу және енгізу негізінде сапаны басқару процесін жетілдіру70 бет
«Арлан» ЖШС-нің жалпы сипаттамасы және оның басқару құрылымы48 бет
«Ата-тек-Астана» шағын бизнес орталығының басқару жүйесін талдау43 бет
«Ақпараттық менеджмент және сапалы басқару» пәні бойынша электронды-әдістемелік құралды құрастыру34 бет
«Бек-сервис» ЖШС жылжымалы құрамына ТҚК мен жөндеу жұмыстарын ұйымдастыру және басқару37 бет
«БТА Банкі» АҚ-ғы ұйымды басқарудың әдістері мен тәсілдері17 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь