Су басу кезінде тұрғындарды қорғауды ұйымдастыру

ӘДІСТЕМЕЛІК ӘЗІРЛЕМЕ

1. Оқу мақсаты:
а) Облыс аумағында болуы мүмкін авариялар мен апаттар мәселелері бойынша теориялық білімдерін тереңдетіп, практикалық білімдерін нығайту.
б) Тыңдаушыларды су басу болған жағдайда атқарылатын іс.шаралармен таныстыру.
ІІ. Уақыты: 1 сағат
III. Өткізу орны: ТЖД оқу сыныбы
ІҮ. Материалдық.техникалық қамсыздандыру:
а) теледидар
б) бейнетаспалар
в) бейнедеректер
г) мультимедиалық диапроектор
Бұндай табиғи құбылыстар
- судың жоғары деңгейіндегі субасулар, ондай жағдайда қалалардың төменде орналасқан бөліктері мен басқа елді мекендері , ауылшаруашылық егістіктері және көлік пен өнеркәсіп нысандарынын су басып қалады.
- судың төменгі деңгейіндегі субасулары – кеме қатынастары, қалалар мен халық шаруашылық, жер суаратын нысандардың бұзылуы
- мұздың ерте қатуы және кеме қатынастарындағы су арықтарында мұздың қатуы болып тбөлінеді.
Бұған біз шартты түрде теңіз гидрологиялық құбылыстарын да жатқыза аламыз: цунами, теңіздер мен океандардағы қатты толқындар, тропикалық циклондар (тайфундар), мұздың қыртысы
Субасулар – жердің әлдеқандай бөлшегін су басып су деңгейінің мөлшерден жоғары көтерілуі, соның нәтижесінде материалдық шығындар пайда болып, тұрғындардың денсаулығына зиян келтіретін табиғи құбылыстың бір түрі.
Кейінгі 10 жылдың ішінде ғана дүние жүзінде субасудың салдарынан 100 мың адам қаза болып, 1,5 миллион адам зардап шекті, жалпы зарары АҚШ долларымен 300 миллиард құрады. Ганга өзені субасудың қайталануынан ең үздік болып шықты. Бұнда қатты жел салдарынан 1737 жылы 12 м, ал 1737 жылы 6 м құрады, соның салдарынан тұрғындардың зардап шегу саны 300 мың адам болды. Зілзалалық субасулар Қытайдағы Хуанхэ, Янцзы өзендері, Солүстік теңіздің жағалауы, Ресейдегі Нева мен Лена және басқа да субасулар 2002 жылы Батыс және Орталық Европаны су алып кетті, шығын бірнеше миллиард АҚШ долларын құрады.
Біздің Қазақстанда ауа-райы құрғақ келеді., сонда да зілзалалаық субасулардың тізімінде ең соңғы орын алмайды. Республикада 50 немесе 1 км қашықтықта 800 өзен бар, оларда субасулар болып тұрады.
Орал, Тобол, Ишим, Нұра, Эмба, Торғай, Сарысу, Бұқтырма өзендеріндегі субасулар көп шығындарға әкеліп соқтырады. Субасулар суқоймаларынан шыққан судың авариялық ағуларынан пайда болуы мүмкін.
Қазақстанда субасулар жыл сайын белгіленіп отырылады.Бірақ олардың тартылуы мен мен масштабы елулі өзгеріп тұрады., мысалы, 50-100 жылда 1 рет Қазақстан өзендерінде апаттық субасулары болып тұрады. Осындай жағдай 1993 жылы қардың көп қоры болғандықтан, сонымен қатар жауын-шашынның үлкен мөлшерде жауғандықтан қайталанып өтті. Осының нәтижесінде ресми деректерге сәйкес, субасудан 669 елді мекен, 6 адам қаза болды, 12,7 мың адам көшірілді. 635 мг2 жалпы аймақтағы 7 мың үйлер су астында қалды.Субасудың зарарына 66 мың қара бас мал, 875 автокөлік ж\олдары істен шықты, 718 км электртаратулары, 275 км байланыс тораптары және 513 гидротехникалық ғимараттары қирап қалды. Басқа жылдары тікелей шығын республикада бір жүз мыңнан бірнеше ондық миллион долларға сәйкес келетін
Біздің облысымыздың территорясында 2000 өзен болып саналады. Жалпы қашықтығы 10 мың км құрайды. Су 1,5 м 3,0 метге дейін көтеріле алады. Субасу аймақтары 0,3 тен 3,4 ка.км қашықтықты құрайды. Субасу 2-3 жыл жыл мерзім аралығында, 10-15 күнде болады.
V. Әдебиеттер:
1. «Табиғи және техногендік сипаттағы төтенше жағдайлар туралы» ҚР Заңы
2. «Табиғи жағдайларда тірі қалу мектебі» А.Ильин, Москва, 2001
3. «Апаттар мен зілзалалар кезінде тірі қалу мектебі» А.Ильин, Москва, 2001
4. Жаднамалар, буклеттер
        
        №1 ТАҚЫРЫП «Су басу кезінде  тұрғындарды қорғауды ұйымдастыру»
әдістемелік ... Оқу ... ... ... ... ... авариялар мен апаттар мәселелері ... ... ... ... білімдерін нығайту.
б) Тыңдаушыларды су басу ... ... ... ... Уақыты: 1 сағат
III. Өткізу орны: ТЖД оқу сыныбы
ІҮ. Материалдық-техникалық қамсыздандыру:
а) теледидар
б) бейнетаспалар
в) бейнедеректер
г) мультимедиалық диапроектор
V. Әдебиеттер:
1. «Табиғи және ... ... ... ... ... ҚР Заңы
2. «Табиғи жағдайларда тірі қалу мектебі» А.Ильин, Москва, ... ... мен ... ... тірі қалу ... ... ... Жаднамалар, буклеттер
VI. Оқу сұрақтары мен уақытты бөлу
|№ |Оқудың негізгі бөлімі, оқу сұрақтары |Уақыты ... ... ... |5 |
| |а) ... | ... ... ... |30 |
| |1. ... ТЖ топтастырылуы | |
| |2. ... ... ... ... | |
| |3. ... ... ... іс-шаралар | |
| |4. ... ... ... ... | |
| ... | ... |Қортынды: |5 |
| |а) ... және ... ... беру | ... ... ... ... құбылыстар
- судың жоғары деңгейіндегі субасулар, ондай жағдайда қалалардың төменде
орналасқан бөліктері мен басқа елді мекендері , ауылшаруашылық ... ... пен ... ... су басып қалады.
- судың төменгі деңгейіндегі субасулары – кеме қатынастары, қалалар мен
халық шаруашылық, жер суаратын нысандардың бұзылуы
- ... ерте ... және кеме ... су ... ... болып тбөлінеді.
Бұған біз шартты түрде теңіз ... ... да ... ... теңіздер мен океандардағы қатты толқындар, ... ... ... ... – жердің әлдеқандай бөлшегін су басып су деңгейінің мөлшерден
жоғары көтерілуі, соның ... ... ... ... ... ... зиян келтіретін табиғи құбылыстың бір түрі.
Кейінгі 10 жылдың ішінде ғана дүние жүзінде субасудың салдарынан 100 мың
адам қаза ... 1,5 ... адам ... ... ... ... АҚШ долларымен
300 миллиард құрады. Ганга өзені субасудың қайталануынан ең ... ... ... ... жел ... 1737 жылы 12 м, ал 1737 жылы 6 м ... ... ... ... шегу саны 300 мың адам ... ... ... Хуанхэ, Янцзы өзендері, Солүстік теңіздің
жағалауы, Ресейдегі Нева мен Лена және ... да ... 2002 жылы ... ... Европаны су алып кетті, шығын бірнеше миллиард АҚШ долларын
құрады.
Біздің Қазақстанда ауа-райы құрғақ ... ... да ... ... ең ... орын ... Республикада 50 немесе 1 км
қашықтықта 800 өзен бар, оларда субасулар болып тұрады.
Орал, Тобол, Ишим, ... ... ... Сарысу, Бұқтырма өзендеріндегі
субасулар көп ... ... ... Субасулар суқоймаларынан шыққан
судың авариялық ағуларынан пайда болуы мүмкін.
Қазақстанда субасулар жыл сайын белгіленіп отырылады.Бірақ ... мен мен ... ... ... ... ... 50-100 жылда 1 рет
Қазақстан өзендерінде апаттық субасулары болып тұрады. Осындай ... ... ... көп қоры ... сонымен қатар жауын-шашынның үлкен
мөлшерде жауғандықтан ... ... ... ... ресми деректерге
сәйкес, субасудан 669 елді мекен, 6 адам қаза ... 12,7 мың ... 635 мг2 ... ... 7 мың үйлер су астында қалды.Субасудың
зарарына 66 мың қара бас мал, 875 ... ... ... ... 718 ... 275 км ... ... және 513 гидротехникалық
ғимараттары қирап қалды. ... ... ... ... ... бір ... ... ондық миллион долларға сәйкес келетін
Біздің облысымыздың территорясында 2000 өзен ... ... ... 10 мың км ... Су 1,5 м 3,0 ... ... ... алады.
Субасу аймақтары 0,3 тен 3,4 ка.км қашықтықты құрайды. Субасу 2-3 жыл жыл
мерзім аралығында, 10-15 ... ... ... аса ... ... ... ... Сарысу,
Бұқар-Жырау ауданы мен Нұра ауданына қарасты Самарқанд су ... ... ... Онда су 15 ... 3 метрге дейін көтеріліп, төменгі
бөліктерде 0,5 тен 3 километрге дейін жайылады.
Көптген өзендер бір-бірінен әрқилы ... ... ағып ... байланысты. Осыдан, субасулар дың ... болу ... 4 ... ... ... ... ... тудыратын ең үлкен ағыс.
2-тау мұздақтары мен қарлары нан туындауын ескертетін ең үлкен ағыс. 3-Су
тасқыны бұл жерлерде бір ... ... ... рет ... ... ... жаңбыр жаууды есекертетін ең үлкен ағыс
1- Жауын-шашын мен қардың еруімен ... ... ең үлкн ... Олардың
мерзімі қардың еруінен су басып, сонымен қатар күзгі ... ... ... ... субасуды, әдетте су тасқыны деп атайды.Бұл жыл сайын
бір мерзімде қайталанып тұратын өзендегі судың ... ... ... жылы ... ... ... және ... жауумен
қалыптасады.
Аталған түпнұсқалардан басқа, басқа да метереологиялық құбылыстардың
салдарынан, ... ... ... ... қалыптасуы мүмкін.
Су тасқыны кезіндегі суды пайдаланудың барынша шығыны мен деңгейі
негізгі маңызды сипаттамасы ... ... ... ... ... су басуының уақыты мен қабаты байланысты ... ... су ... ... жылдамдығы жатады.
Барынша су шығыны мен деңгейінің көлемін көктемгі су тасқыны
жағдайына ... ... ... ... жатады:
- көктемгі ерудің алдында қар жамылғыларындағы судың қоры, қардың еруі
мен су ... ... ауа ... ... көктемгі қар еруі алдындағы жер қыртысының көктемгі-қысқы ылғалдануы
- жер қыртысының қату тереңдігі
- жер ... ... ... қар ... ... ... мөлшеріне әсер ететін су тасқынының ... ... ... ... олардың күштілігі мен уақыты
- жауын-шашын түсетін аумақты қамту
- бассейннің ылғалдылығы
- жер қыртысының су өтуі
- хауыздың бедері
- өзен ... ... ... ... бар ... мен ... ... сипаттамасының салдарына:
- субасу зонасында қалған тұрғындардың саны
- субасу зонасында ... ... ... саны
- су басу аймағында қалған көлік және жолаушы ... ... ... өлген жануарлар, туннель мен қираған көпірлердің саны.
Субасудың тікелей және жанама заладарға ажыратылады. Тікелейге – мысалы,
тұрғын ... мен ... ... ... және ... ... пен электр жүйелерінің, жануарлар мен егіннің өлуі,
шикізаттардың бұзылуы, қирауы, отынның және ... ... ... ... ... ... әдеттегідей зара шеккен аудандарға азық-түлік , ... және ... ... ... ... ... ... жағдайының нашарлауы.
Тікелей және жанама зарардар 70 пайыздан 30 пайый қатынасында болады.
Кейде ... ... ... ... өрттермен қоса жүреді,
Ғимараттар іргелерінен қозғалады: сылағы құлайды, кірпіштері құлайды,
фундаменттері ... ... ағаш ... ... және «Су ... мағыналары да бар. Еру кезінде су ... ... ... , ... мен ... арқылы өтеді.
Субасу кезінде жер белгілі биіктікте жоғары көтеріледі.
Метереологиялық жағдайларына қарай Қазақстан аймағы әр ... ... ... да субасулар әдетте біресе бір ... ... ... ... ... ... ... байланысты себептеріне қарай 4 топқа бөлінеді:
1-жазық даладағы қардың еруін тудыратын ең үлкен ағыс.
2-тау мұздақтары мен қарлары нан туындауын ... ең ... ... Су
тасқыны бұл жерлерде бір жылдың шінде бірнеше рет бақылануы мүмкін.
3- ... ... ... ... ең ... ... мен ... еруімен бірге туындайтын ең үлкн ағыс.
4- қатты желдің әсерінен көлдер мен су қоймаларына судың тұрып ... ... ... ... су ... ... қатар күзгі жауын-
шашынның әсерінен болады.
Субасудың 5-ші түрі де ... ... олар ТЖ ... сипатына
жатады.
Қазақстанда 1ші, 2-ші типтегі су басулары басым болады.
Мөлшері мен масштабына қарай олар тағы да 4-ке ... ... ... ... ... ... ... олар 5-
10 жылда 1 рет қайталанып тұрады. Соның салдарынан төменгі бөлікте
орналасқан ... ... 10 ... су ... Олар ... ... шығындарға әкеліп соқпайды және тұрғындардың өміріне зиянын
келтіре қоймайды.
Екіншісі – жоғары субасулар. Көптеген жерлердің ... ... ... ... ... ... ... өміріне зиянын
келтіреді. Кей жағдайларда адамдарды көшіруге тура ... ... ... ... өте маңызды болып келеді. 15-20 жылда 1 рет болып
тұрады.
Үшіншісі - өте маңызды субасулар. Олар толық өзен су ... ... ... ... ... ... және материалдық шығынға
әкеліп соқтырады. Өте жиі тұрғындарды жаппай көшіруге ... ... ... 1 рет ... ... суымен келген субасулары Қазақстанның барлық аймақтарындағы
өзендерінде ... ... ... ... ... ... ... айларында болуы мүмкін. Оңтүстік-шығыста және
шығыс қазақстанда наурыз-шілде айларында, ал жайпақ өзендерде – наурыз-
маусым айларында болуы ықтиамал.
ҚАУІПСІЗДІК ... қана ... ... ... мен ... ... бұзылуы
салдарынан субасулар кенеттен болуы мүмкін. Басқа ... ... және кіші қоры ... олар ... ... шұғыл әрекет
етуіне ықпалын тигізеді. Сонымен, барлық жағдайларда көктемде қардың
еруі ... , ... ... ... ... өзеннің төменгі
жағына тоқтауға болмайды. Әсіресе кең батпақтың үстімен жүруге ... ... ... ... ... ... ... мүмкін,
сондықтан тексерілген бөліктер де өте қауіпті болуы мүмкін.
Апатты ... ... ... ... ... ... жоғары жаққа
қарай көтерілу керек.
САҚТАНДЫРУ ЖӘНЕ ШЫҒЫНДЫ АЗАЙТУ ҮШІН ШАРАЛАР
Субасулары кезінде елді мекендердегі қауіпсіздікті ... ... ... ... ... ... ... аймағындағы субасулары сел, тасқын ... ... ... Та сқын ... ... ... ... суда жүзу
және құтқару құралдарын даярлау бойынша ... ... жүйе ... ... ... ... ШАРАЛАР.
Қауіпсіздіктің алдын алудағы жеке шараларына ... ... ... ... ... ... ... құралдарды орнату
- жанұядағы барлық адамдарды жүзуге үйрету;
- қайықтардың саны (жай және үретін);
- жергілікті жерге жақын ... ... ... ... ... ... апат жайында хабарлаудың әдістер мен түрлерін білу
- тұрғын үйлерді жер біліктерімен және басқа да ... ... ... бар ... ... жүзе ... көз жеткәзу. Ең
қауіпсіз сыртқы жағының шетінде ... ... ... іші ... ... ... , ... бөтелке, пенопластпен
жабдықталған) бортқа 30-40 см мықты жіппен ... ... ... ... ... ... төңкеріп алуға болмайды. Ерер ... сырт ... ... де оны ... ... ... суға толық, ол
судың бетінде ұсталынып тұрады.
Шеткі жағдайда, жақсы жүзе алатын пластикалық бөтелкелер, фляжкалар,
резиналық ... ... ... ... ... пайдалануға
болады.
Субасулар кезінде үйге дейінгі жолдар мен көпірлерді шұғыл дайындап,
зардап ... ... пен ... жеткізіледі, коммуналды-
энергетикалық жүйелердің бұзылуын жөндеп, ғимараттар мен құрылғыларды
жөндеу бойынша жұмстар ... ... ... салбыраған ашық тоқ сымдарынан байқау керекҮйге кірер
алдында, судың апатынан теңселімей тұрғанына көз жеткізіп алу ... ... және ... суын ... тиым салынады. Су болмай
қалса, топырақты құдықтың суын түбіне дейін тазалап алып тастап, құнарлы
су ... тосу ... басу ... ала жүргізу іс-шараларын даярлауға, сонымен қатар құтқару
жұмыстарын жүргізуде жақсы жағдайлар туғызуға ықпалын тигізеді.
Субасу кезінде көшіруді ұйымдастыру, ТЖ арнайы ... ... ... ... және ... ... жөнінде тұрғындарды
жергілікті радиоқабылдағыштар жүйесі және телевидение арқылы хабардар
етеді, Жұмыстағыларды, мекемелер мен оқу ... ... ... ал жұмыс істемейтіндерді ЖМП кооперативтері арқылы ... ... ... ... ... хабарланады., еліп
түсетін уақыты және жаяу түрдегі көшіру мерзімі ... ... ... ... және ... ... ... орналастыру болып табылады.
Су басқан аумақтағы жоғалған адамдарды іздеу шұғыл ұйымдастырылады, ондай
шараларда жүзетін құралдар қолданылады, және АҚ ... ... ... мен ... ... ... кезінде тұрғындарға шыдамдылық танытып,
құтқарушылардың ... ... ... ... ... ... ... болмайды., өйткені ондай жағдай ... ... ... ... ... еш ... ... құралдарды пайдалана отырып
қайыққа немесе катерге отыру керек. Қайық жүріп бара ... ... ... шет ... ... тиым ... Ең ... кезекте
көмек балалар мен кәрі адамдарға, мүгедек адамдарға көрсетіледі.
Әсіресе балаларға мұқият болған жөн. Жүзетін құралдарға олар ... ... ... өту ... ... бара ... балаларға
орнынан тұрып, орны ауыстыруға болмайтынын айтып ... жөн. ... ... бір ... адм ... ... жағадан қайықты ұстап тұрады,
балалардың барллығ түскен кезге дейін.
Егер де аяқ астынан болған субасулар ... ... ... бар ... ... ... хабарлайтын құралдарды пайдаланған жөн.
СУ БАСҚАН АУМАҚТАРДА АДАМДАРДЫ ІЗДЕУ, ҚҰТҚАРУ ЖҰМЫСТАРЫН ЖҮРГІЗУ
Субасудың немесе апатты субасулардан тұрғындарды ... ... ... ... ... адамдарды жердің су тимеген бөліктеріне қондыру,
ғимараттар мен құрылғылардың жоғары ... өте ... ... – құтқару жұмыстарын жүргізу, гидротехникалық қорғаныс
құрылғыларын ... ... ... да ... ... ... ... жұмыстарын жүргізу
Субасулар мен апатты субасулардың ... ... ... - ... ... ... медициналық көмек көрсетіп, болған жағдайда
қалыпты өмір сүруды қамтамасыз ету ... ... ... жоғарыда айтылған барлық құтқару жұмыстарын субасқан барлық
аумақтарын, ... ... ... ... ... және
материалдық шығынды қысқарту
- зардап шекендерге құтқару әдістерін қолдану, сонымен ... ... ... құтқару барысында толық және әсерлі пайдалануда ... мен ... ... және ... мен ... шеккендерге
қауіпсіздікті қамтамасыз ету;
-авариялық – құтқару жұмыстары мен ... да ... ... ... ... мен ... төмендегі айтылғандармен қолға жетеді:
- Авариялық-құтқару және басқа шұғыл жұмыстарын жүргізу ... ... ... мен қызметтерінің су басу мен апатты су ба
су кезіндегі қауіпты жағдайлар туындаған кезде АҚ әскери бөлімшелері ... ... ... ... мен жоспарлы өткізілуі;
- қауіп төнген және болған апатта ... ... және ... өрістету мен барлау жүйелерін ұйымдастыру арқылы ... ... ... мен ... ... ... қойылған талаптарға сай нақты шешім қабылдап, жан-жақты ... ... ... , ... ... ... құрылымдардың іс-
әрекеттерін ұйымдастыру;
- қажет күштерді ... ... ... мен ... ... ... ... және басқа да шұғыл жұмыстары барысында барлау,
құтқару бөлімшелері, медициналық күштер мен құралдармен қаматамасыз ету
үшін іс-әрекеттерінің келісімділігін ... ... және ... да ... жұмыстары барысында үзілмей
толық аяқталғанға дейін жеткізу;
- зардап шеккендерге нысаналы әдістері мен технологияларын ... мен ... ... ... әдістерін сақтау;
- Құрылымдар мен қызметтердің іс әрекеттерінде үздіксіз және нықты
басқару
- Су басу аймағында ... ... ... ... ... ... қаматамасыз етуді ұйымдастыру;
- авариялық-құтқару және басқа да шұғыл ... ... ... ... ... басу және ... су басу ... құтқару жұмыстары :
- зардап шеккендергі іздестіру;
- құтқарушыларға зардап шеккенднерге жетуді және ... ... ... ... медициналық көмек көрсету;
- қауіпті аймақтан зардап шеккендерді көшіру.
Су басу және ... су басу ... ... ... қоршалған дамбалар мен топырақ үйінділерін нығайтып қою;
- су өтетін құбырларды жөндеу;
- құтқару құралдарына тоқтауды орнату;
- жол ... ... және ... бойынша іс-шаралар жүргізу;
- энергиямен қамтамасыз етуді жөндеу;
- қайталанатын зақым келтіретін заттарды қоршау.
ИНЖЕНЕРЛІК ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ
Су басу және апатты су басу ... ... ... ... ... мәселерді, яғни су басқан аймақты, жолдар мен жол ... ... ... және уақытында орындалуын, су басқан аймақты
қоршау бойынша және ... мен ... ... ... ... да шұғыл жұмыстары бойынша іс-шараларды ұйымдастыру.
Инженерлік қамтамасыз етуге осындай жағдайларда:
- су басу аймағындағы , бөліктер мен ... ... ... ... мен жол ... ... ... гидротехникалық
құрылғыларды инженерлік бағдарлау;
- айлақтың құрылымы мен тиеу ... және ... ... ... суды ... және ... қаматамасыз ету көздерін жабдықтау;
- гидротехникалық құрылғыларды уақытша іске ... ... және ... ... ... ... қаматамасыз етуде АҚ бригада командирі:
- инженерлік бағдарлаудың мәселелері;
- су басу аймағында ... ... ... ... ... ... ... пен хабарлаудың тәртібі
- шаралардың орындалу тәртібі жатады.
МАТЕРИАЛДЫҚ-ТЕХНИКАЛЫҚ ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ
Су басу және ... су басу ... ... және ... да
шұғыл жұмыстары кезінде құтқару құралдарының, техниканың, жанар-жағар ... ... ... және ... да ... ... жұмыстарына сонымен қатар зардап шеккен тұрғындарға
азық-түлік, су және материалдық құралдардың жеткіліктігін толық және ... ... ... ... ... ... ҚАМТАМАСЫЗ ЕТУ
Су басу және апатты су басулары кезінде авариялық-құтқару және ... ... ... ... ... сақтап қалу, денсаулығы мен
жұмысқа жарамдығын бақылау, зардап шеккен тұрғындарға ... ... ... ... ... немесе ауырып қалған құтқарушыларға,
оларды емделу ... ... ... ... тазалық,
эпидемиологиға қарсы шараларды жүргізу.
ТЕХНИКАЛЫҚ ... ... ... ету ТЖ ... ... ... ... құралдарын
жөндеп, іске қосу, барлық техника түрлерін толық және ... ... ... Су басу және ... су ... ... авариялық-
құтқару және басқа да жұмыстры ... ... ... ... ... дұрыс пайдалана білу, істен шыққан техниканы
пайдалану, ... ... су ... ... ... құралдарды
жөндеу, құрылымдар мен автокөлік экипаждарын жөндеу құралдарымен
бөлшектерімен қаматамасыз ету.
ГИДРОМЕТЕРЕОЛОГИЯЛЫҚ ... ... ... ету АҚ ... штабымен тығыз байланыста
аймақтық гидрометереологиялық қызметпен бөлімшелердің іс-әрекетіне және
жұмыс барысына және адамдардың өміріне және жеке ... мен ... ... ... тимес үшін ұйымдастырылады.
Гидрометереология қызметтерімен мәліметтің құрамы, мерзімі және ... ... ... ... ... ЕТУ
Рухани-психологиялық қамтамасыз ету жеке құрамның ... мен ... ... ... ... ұстану, қиын жағдайларда қойылған мәселелерді орындау, өз
өмірін ... ... ... ... ... ету ... үздіксіз жүргізілуі керек:
су басу жағдайларында қолданылатын іс-шараларын алған кезде, авариялық-
құтқару әне ... да ... ... барысында.
Су басу немесе апатты су басу ... ... ... ... іске ... ... да ... жағдайларда су басу кезінде құтқарушыларды ... ... ... ... ... қарағанда
құтқарушыларға сәйкес келу керек.
- Су басу және апатты су басу кезінде ... үшін ... ... , ... ... ... ... дайын болу арқылы
құтқарушылардың арнайы алдын-ала даярлығы.
- Алдын-ала ... жүзу ... ... мен жеке ... ... ... Авариялық жағдайларда құтқарушыларға қажетті көмек көрсету
- Құтқарушыларғың өмірінің тұрақтылығын қаматамсыз ету.
- Су басу жағдайлары кезінде іздестіру және ... да ... ... құтқарушылардың жсы 18 ден төмен болмауы керек., олардың
құтқарушылық біліктілігі, ... ... ... өтті деген
қағазы, суда жақсы жүзе білу және өзін суда ... ... ... ... ... ... ережелеріне сәйкес оқытылған
мамандар жіберіледі.
Жүзу құралдарын пайдалануда 18 ... ... ... ... барысында
қауіпсіздік ережелерін білетін жөніндегі азматтар жіберіледі.
Барлық мамандықтағы құтқарушылар суда білуге міндетті:
- командирдің айтқан барлық бұйрықтарын ... ... ... берілген жұмыс бойынша барлық техника қауіпсісіздіік
ережелерін қатаң сақтап, ... ... Егер де ... ... ... ... ... түсініксіз болса,
қосымша ережелеріді талап ету
- Жүзу құралдарында және ... ... ... ... ... ... ... мен сигналдар және бұйрықтарды
іздестіру-құтқару жұмвыстары барысында орындай білу
- Істен шыққан жүзу құралдарын ... ... су ... аймаққа бұйрықсыз, командир немесе диспетчердің белгісінсіз
кірмеу
- іздестіру-құтқару жұмыстарының белгіленген шектерін асуға
- жеке құтқару құралдарынсыз ... ... ... ЖӘНЕ ... ... ... басудың алдында:
- канализациялық құбырларды тазартыңыздар
- энергияқорын даярлау
- алғашқы көмек құралдарын даярлау
- су, азық-түлік қорын алдын-ала даярлау
- радиоприемниктер, от ... үшін ... ... және ... ... Су ... хабарлау кезінде:
- - су құбыры істен шығып қалған ... ... ... ... ... қойыңыз
- уақыт болса,сумен ағып кетеді деген барлық заттарды байлап қойыңыз,
сезгіш құралдарды жағып қойыңыз
- судан кесіліп қалатын жағадйды ... су басу ... ... газ, ... ... өшіріп, құнды заттарды
қауіпсіз жерге апарыңыз
- басқару органдарының көшіру және тығылу орны жайында ... ... ... ... су ... аймақта қалып қалсаңыз, жоғары қабатта қала беріңіз немесе
ғимараттың шатырына шығыңыз
- субассқан ... ... ... баспаңыз, шұңқырлар болуы
ықтимал
- егер де ... ... ... ... ... су ... ... жоғары жаққа шығыңыз
- күндіз ақ немесе түрлі-түсті матамен , түнде жарық дабылдарын беріңіз
- көшуге тура келген кезде қолдан жасалған жүзу ... ... су ... аймақтардан құтқарушылар жоқ болса шығуға болады.
Сіз су ішінде қалып қойдыңыз:
- жүзетін құралдарға тіркеліп алыңыз
- жүзетін құралдардан сал ... ... ... үшкір ұштары бар заттарды алысқа итеріңіз
қауіпсіз жерге көшуге тырысыңыз
Егер судың ... ... ... ... ... ... ауыр-
киімдерді шешіңіз, жүзетін құралдарды, мысалы, ағаш, таяқ, суда ... ... ... ... ... күту. Егер құтқару жағасы
жағасы алыста ... ... ... ... ... жүзу ... ... асықпай, судың астындағы қысқа жүзумен. Жағаға жеткеннен соң,
скиімдерді сығып алып жағаның жоғары жағына көтеріліп, ... ... ... ... ... күту.
Қайықпен суға батып жатқан адамға ағысқа қарсы жүзумен жақындау керек,
желді ... ... және ... ... ... кейін, шұғыл
медициналық көмек көрсету.
Үрейге ерік ... ... ... ... ... өз ... сынғаннан мұқият тексеріңіз
- үзілген, кесіліп қалған электр сымдарынан абайлаңыз
- су басқан сулармен бұлғанған тамақтарды қолданбаңыздар
- суды ... ... ... ... егер ... керек болса, суды тазарту үшін ... ... (15 ... 1 литр суға, жарты сағаттан аз уақыт тұнып тұру
керек) қосу, немесе әлсіз марганец ... ... ... құдықтың суын төгіп, суын анализден өткізу
- керексіз субасу айймақтарын баспаңыз
- электр құралдары тексерістен ... ... ... ашық от ... ... ... ... мен мәселелер жайында қатысты органдарға хабарлаңыздар
Үйде:
- үйге кірген бетте есік-терезені ашып тастаңыз
- ауаны толық ... от ... ... ... ... өтпеуінсіз жарықты жақпау
Судың жағдайын бақылау және су жағалауларындағы демалыстағы адамдардың ,
сулардағы ТЖ ... және ... ... ... көрсету үшін
сулардағы құтқару қызметтері бар:
Құтқару стансалары - адамдардың жалпы су жағалауында ... ... ... – жеке ... ... ... постылар
Сүңгуір құтқарушылар жасағы – кішігірім аумақты қты қамтаитын жерде судың
астындағы зардап шеккендерді ... және ... ... ... ... 100 километрден асып түсетін, құтқару
аумағының шеңберінде ғана емесқұтқару стансаларында жұмыс атқаратын ұтқыр
топтар, Осы топтың сүңгуірлері суға кеткендерді іздеп тауып, ... ... ... ... ... құтқару қызметтерінің айлалы түбрі болып
табылады.
Судан-құтқару қызметі мемлекеттік ... ... ... ... міндеті – ҚР суаттарындағы зардап шеккен адамдарды құтқару
болып табылады. Сонымен қатар қызметтің міндетіне суаттарды тазарту мен
демалушылардың ... ... ... ... ... болып
табылады.
Қарағанды облысының судан құтқару қызметінің құрамына 12 ... 6 ... ... 2 ... топтары, 4
құтқару постылары.
Судан құтқару ... ... ... ... және ... ережелері бойынша мектеп қызметкерлері, балалар сарайы, және
облыстық ... Ай ... ... ... Жыл сайын олар Нептун күні
атты ойындар мен жарыстар өткізіліп тұрады. Балаларды қорғау күніне қарсы
тамаша ... мен ... ... өткізіліп тұрады.

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 13 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Табиғат апаттары және олардың түрлері.12 бет
Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар жайында11 бет
Табиғи сипаттағы төтенше жағдайлар. Тұрғындарды қорғау.8 бет
Қазақстан аумағындағы алғашқы көшпелілер және тайпалық одақтардың құрылуы10 бет
Қосарлы дауыссыз дыбыстар және олардың емлесі5 бет
Адам потенциялының даму аспектісі және оның көрсеткіштері12 бет
Аумақтық экономикалық жүйелердің бәсекеге қабілеттілігін жоғарылату (оңтүстік Қазақстан облысы мысалында)147 бет
Ауылдың экологиялық жағдайы6 бет
Еңбек нарығының теоретикалық аспектісі29 бет
Еңбек потенциалын қалыптастырудың теориялық негіздері92 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь