Киниктер мен киренаиктер

1. Кинизм философиясы
2. Диоген Синопский және киниктер мектебі
3. Кирендік мектеп
Кинизм философиясы атауын Афина төбе шетiнде орналасқан “Киносарг” (“қырақты төбет” немесе “ақ төбет” деген гимнасийдан алады, онда алғашқы киниктер (кюнокс – ит (собачий)) шұғылданды (осыдан кинизм – “ит философиясы”, “ит мектебi”, cynici - латын тiлiнде), бұл мектептiң iзбасарларын – cynici – циниктер деп атады. Кинизм мектебінің өкілдері Диоген Синопский, Антисфен, Кратет және т.б.
Бұл мектептiң негiзiн салған Антисфен (б.з.д. 444-368жж.). ол алдымен софист Горийден, кейiннен Сократтан дәрiс алды. Олар даңкты және байлықты ең соңғы омфальдық iс-әрекет ретiнда қабылдамайды және “Рахаттың өзiн рахаттанып жек көрген”, бiлiмдiлiк пен тәрбиенi де жаратпады. Космополитизмдi патриотизмен жоғары қоя отырып, “әлем азаматы” идеясын ұсынды.
Антисфен өмірді қарапайымдату керек, сондықтан тұтынушылықтан бас тарту керек деп уағыздады. Ол қарапайым адамдармен араласып, солар тәрізді киініп, өз ғылымын көшеде және алаңдарда ауызекі әңгіме ретінде айтып жүрді. Ол табиғатқа жақын болу керек деп ойлады. Антисфеннің тұжырымдауынша үкіметте, жеке меншік те, тіпті неке де болмауы тиіс. Оның ізбасарлары құлдыққа қарсы шыққандар болды. Антисфен толығымен аскет (тақуа) болмаса да байлық пен құмарпаздықты жек көретін.
Антисфеннен кейінгі киниктердің ең әйгiлi өкiлi Синоптан шыққан Диоген: “Қауымсыз, үйсiз, отансыз” өмiр сүрудi өзiне мақтаныш тұтып, iс-әрекетiнде қолданды.
Афинге келген Александр Македонский Диогенмен кездесуге тiлек бiлдiредi. Ол алаңда еш жанға көңiл бөлмей демалып жатқан Диогенге: “Не сұраймын десең өз еркiң” дейдi. Ол оған: “Маған күнді көлеңкелеме әрi тұр”- дейдi. Ол тас түсте тобыр арасында қолына шам ұстап “адам iздеп жүрмiн” деген тезисiмен белгiлi, ешқандай өркениеттi мойындамай, бөшке iшiнде өмiр сүрудi мақсат етiп қойды.
Кинизмнiң басты мәселесi – философиялық терең теорияны жасау емес, қоғамға жат құбылыс – жалғаздық, жоқшылық, қаңғыру секiлдi ерекше өмiр бейнесiн философия арқылы негiздеу және өз әрекетi арқылы тексеру. Кинизм стоиктердiң этикасына материалдық игiлiктерден бас тартуына ықпал жасады. Христиандық идеал – аскетизм де киниктердiң өмiр сүруiнiң негiзiнде қалыптасты.
Мысалы, киниктер болмыстың бекiтiлген нормалары мен құндылықтарына қарсы шығып, оларды өткiншi деп бағалады. Олар заттардың алдында бас ию, нормаларды сөзсiз қабылдау адамды нағыз болмысынан айырады деп есептеп, нигилистiк тұрғыда терiске шығарады. Киниктердiң пiкiрiнше, әлемдегi адам болмысының шынайылығы табиғат заңдарымен сәйкес жүруiнде, ал ол үшiн рухани адамгершiлiк тұрғыда өзгеру қажет. Бұл өзгерудiң мәнi пiкiр айтудан сақтанумен сипатталады, өйткенi қоғамда қабылданған адамгершiлiк көзқарастар, нормалар мен заңдар - шартты, ал олар туралы бiлiм мен айтылған пiкiрлер - релятивтi болып табылады.
Қолданылған әдебиеттер
1. Большая Советская Энциклопедия, М. 1972
2. Современный русский энциклопедический словарь, М. 2000
3. Microsoft Encarta Encyclopedia, Kentucky 2001
4. Философский словарь, М. 1988
5. "История философии". Под редакцией Г.Ф. Александрова, Б.Э. Быховского, М.Б. Митина, П.Ф. Юдина
6. Джованни Реале и Дарио Антисери “ Западная философия от истоков до наших дней ” Том 1. Античность. Санкт - Петербург 1994.
        
        СӨЖ
Тақырыбы: Киниктер мен киренаиктер
Астана 2014 жыл
Кинизм философиясы
Кинизм философиясы атауын Афина төбе шетiнде орналасқан “Киносарг”
(“қырақты төбет” ... “ақ ... ... гимнасийдан алады, онда алғашқы
киниктер (кюнокс – ит (собачий)) ... ... ...... “ит ... cynici - ... тiлiнде), бұл мектептiң
iзбасарларын – cynici – циниктер деп атады. Кинизм ... ... ... ... Кратет және т.б.
Бұл мектептiң негiзiн салған Антисфен (б.з.д. 444-368жж.). ол алдымен
софист ... ... ... дәрiс алды. Олар даңкты және байлықты
ең соңғы омфальдық ... ... ... және ... ... жек ... бiлiмдiлiк пен тәрбиенi де ... ... ... қоя ... ... ... идеясын
ұсынды.
Антисфен өмірді қарапайымдату керек, ... ... ... ... деп уағыздады. Ол қарапайым адамдармен араласып, солар ... өз ... ... және алаңдарда ауызекі әңгіме ... ... Ол ... ... болу керек деп ойлады. Антисфеннің тұжырымдауынша
үкіметте, жеке ... те, ... неке де ... ... Оның ізбасарлары
құлдыққа қарсы шыққандар болды. Антисфен толығымен аскет (тақуа) болмаса ... пен ... жек ... кейінгі киниктердің ең әйгiлi өкiлi ... ... ... ... ... өмiр сүрудi өзiне мақтаныш тұтып, iс-
әрекетiнде қолданды.
Афинге келген Александр ... ... ... ... Ол алаңда еш жанға көңiл бөлмей демалып жатқан Диогенге: ... ... өз ... ... Ол ... ... күнді көлеңкелеме әрi тұр”-
дейдi. Ол тас түсте тобыр арасында қолына шам ұстап “адам ... ... ... ... ... өркениеттi мойындамай, бөшке iшiнде өмiр
сүрудi мақсат етiп қойды.
Кинизмнiң басты мәселесi – философиялық терең ... ... ... жат ...... ... қаңғыру секiлдi ерекше өмiр
бейнесiн философия арқылы ... және өз ... ... ... ... ... материалдық игiлiктерден бас тартуына ықпал жасады.
Христиандық идеал – аскетизм де ... өмiр ... ... ... ... бекiтiлген нормалары мен құндылықтарына
қарсы шығып, оларды өткiншi деп ... Олар ... ... бас ... сөзсiз қабылдау адамды нағыз болмысынан ... деп ... ... ... шығарады. Киниктердiң пiкiрiнше, әлемдегi адам
болмысының шынайылығы табиғат заңдарымен сәйкес жүруiнде, ал ол үшiн ... ... ... қажет. Бұл өзгерудiң мәнi пiкiр ... ... ... ... ... ... ... мен заңдар - шартты, ал олар туралы бiлiм ... ... - ... ... ... және ... ... Сократтың ілімдері, б.д.д. V—IV ғ.ғ. кең
етек алған екі ... ... ... мен гедонизмнің этикалық
ілімдерінің өзекті мәселесіне айналды. ... ... ... ... ... ... "Киносарг" деп аталған гимназияның атымен
аталып кеткен, аудармасы — "көреген ит") ... ... ... ... жж.) ... ... өмір сүретін тек жеке заттар ғана, ал
жалпы ұғымдар заттардың ... зат ... ... сөз ... Ал ... ... мазмұнын құрайтын пайымдаулар. Бірақ ... ... ... көрсететін қасиеттер мен әр түрлі белгілерді
теріп көрсетуге болмайды, себебі олар ... ... ... ... мүмкін. Ал заттар туралы дұрыс пайымдау субъекті мен предикат
тепе-тең (тавталогая) ... ... ғана ... ... ... беретін адам) қалыптасады. Киниктердің жеке заттар мен
жалпы ұғымдар ... ... ... ... ... ... жеке ... туралы идеяларымен ұштасып жатқанын байқаймыз.
Антисфен өзінің ұстазы Сократтың рақымшылық, ізгілік, басқа ... ... ... ... түкке тұрмайтын құндылығы жоқ ... т.б. ... ... ... ... ... және
жалғыз ғана игілік деп уағыздаған. Себебі, адам ... ... ... тек ... ... ... ... Рақымшыл болу үшін ол туралы
көп сөздің, немесе көп ... ... жоқ, ол — тек ... ... ... Жұрттың бәрі рақымшыл болуға қабілетті, бірақ оған өз құмарлығын
шектей алатын адамдар ғана жете алады. ... ... ... тәуелсіз шын
мәнінде ерікті рақымшыл данышпандар. Олардың идеалы — өздерін күнделікті
қажет ... ... ... ... өмір ... Ал шын
мәніндегі, ең жоғары бақыт — бақыттымын деп өлу. Киниктер мемлекеттік ... ... ... ... ... ... ... заң
рақымшылыққа жеткізбейді. Шынында да, дауыс беру арқылы топас адамдарды
қолбасшы ... ... ... ... ... мемлекет деп
айта аламыз ба?—деп сауал қояды Антисфен.
Кинизм философиясы
Бір қызығы осы киник философтардың артында мұра боп ... ... ... көбінесе олардың түрлі қызық жағдайлары болып табылады:
мысалы Диогеннің бөшке ішінде өмір сүруі, оның Александр ... ... ... ... ... ... ... бүкіл халық жиналатын
алаңда некелесуі тәрізді ... ... ... ... ... ... ... диалектикасына қарағанда көзге ұрып ... ... ... – тек өмір ... ... ал ... ...
киниктер бойынша өмір сүрудің өзі.
Кинизм тағылымы антикалық ... ... ... ... ... ... антикалық полисте өзінің үлесі болмаған (Антисфен
некесіз туған бала), олар тек ... ... ғана ... ... орай ... ... қол ... үшін патриархалды байланыстардың шеңберінен
шығу керек деп пайымдады. Сократқа еліктей ... ... ... адам ... ... ... өздерін сенсациялар
мен көшедегі айқай-жанжалмен біте қабыстырып жіберді. Осы себепті Платон
Диогенді «Есінен танған Сократ» деп атап ... ... ... ... ... құлақ асып қана өқоймай оны ұстана
білсе, ал ... ... ... азаматтарымыз» деп (“космополит”
терминінін алғаш шығарған кинктер болып табылады) әрі кез ... ... ... тыс өмір сүруге тырысты. Олар ... ... ... ... Адам ... тек қана ... жайы ... сонымен қатар ең төмендеген жайын олар ... ... ... ... ... Мысалы Диоген «отансыз, үйсіз,
қауымсыз» формуласын өзіне аса ... ... ... ... ... әрі ... жапа шегуші» болуға ұмтылды,
әлеуметтік ... және ... ... ... жалған, ауаға жайылып
кететін «түтін» тәрізді (олар ұятты болып қалмау талаптарынан бас ... ... ... олар жай ... ... деп ойлады) болып
көрінді. «Түтінді» сейілтіп, адамның ішкі дүниесін ашып және ... ... ... ... сонда кез келген сыртқы соққыларға ол
төтеп бере алатын болады деді киниктер. Киниктер үшін байлықтан гөрі ... ... ... ... ... тұрды: эллиндік болғанша варвар болған
жақсы, адам болғанша хайуан болған ... деп ... Өмір ... ... ... толықтырылды, мысалы олар жалпы
ұғымдарды ... ... ... ... сынады. Олар оны зиянды
ойластырылған зат, ... ... ... ... ... ... ... стоицизмнің тікелей қайнар көзі бола алды. Киниктердің
өмір сүру образы христиандық аскетизмнің ... ... ... әсер етті. Типологиялық тұрғыдан киниктер мектебі іштей ыдыраған
қоғамдағы әлеуметтік қапасты әлеуметтік емес ... ... ... мен ... ... қазіргі заманғы хипииларға дейін) әртүрлі
рухани қозғалыстардың қатарында ... ... және ... ... даңқы асқан оның шәкірті Диоген болды. Оның күндіз қолына
шам алып адал ... ... ... ... аңыз оған ... тудырады.
Диоген Синопский б.д.д. 400ж. Синоп қаласында туған. ... ... ... барлық материалдық құндылықтарды мансұқ еткен
киниктер мектебінің ең ... ... ... бұл ... ең ... бола ... Оның ұстазы Антисфеннің өзі Диоген секілді қатаң
қағидаларды ... ... ... бөленген себебі, ол сол замандағы
қоғамның моральымен қарама-қайшы келіп отыруына байланысты болды. ... ... ... табатын.
Диоген өз отанынан қуылған кезеңде ол ... ... Бұл ... ... ...... Аристипп, Эсхин, Антисфенді кездестірді.
Диоген Антисфеннен ... жек ... ... тек ... қарым-қатынас
жасап отырды.
Материалдық тұрмыс қасиеттерін елемей, қоғамда қалыптасқан ... ... ... нағыз данышпандық, рақымшылық, бақытты
іздеген Антисфеннің ізбасары Диоген ... (б.дл ... ... ... ... өз ... ... қағидасы етіп қабылдаған,
осыған байланысты өзінің ... ... ... ұқсас әнгімелер
қалдырған ойшыл. Мысалы, ол ... ... ... дейді. Бірде, базар
алаңында, бөшкеде отырған Диогеннен Ұлы Александр сіздің қандай өтінішіңіз
болса да орындауға ... деп ... ол — ... қалқаламаңыз деп жауап
беріпті. Ол өте кедей ... ... ... ... бақытқа, шынайы бостандыққа жеткізбейтін ... ... ... деген құмарлықты жек көрудің өзі — ләззат ... Тал ... ... ... ... ... ... "халық — көп, адам
аз екен" деген сөзі осы пікірді нақтылайтын сияқты. Киниктер материалдық
игіліктерден бас ... ... ... ... ... (Кирендік —
Кирен қаласының атымен) ... ... ... өз түйсіктеріңнің
мәліметтерін басшылыққа ала отырып, сезімдік қуаныштарға, ләззатқа ... деп ... Ал ... ... ...... сезімдік
қуаныштардың жиынтығы. Оларды қадірлеп, қастерлеп, мүмкіндігінше пайдалану
керек. Өмір қайғы-қасіретке толы болғандықтан, өмірмен ... өлім ... Тек қана ... даңққа құмарту ол ақылсыздардың ісі, ... ... — оған ... не болып жатқанының бәрібір: бай ма, кедей ме,
ерікті ме, еріксіз бе т.б.
Диоген адамдарға бақ ... ... ... ... сонда
сіздер қорқыныштан ада боласыздар деп оқытты. Ол тіпті құдайлар ... пен ... ... ... ... отты және ... ... алған
адамдардың болмысы жасандылыққа ұшырады ... ... ... Әлем нашар,
сондықтан оған тәуелсіз болуға тырысыңыз. Диогеннің мұндай көзқарастары тек
қана өмірден ... ... ... ... ... шаршаған адамдарды ғана
тарта алды.
Өзінің қызық өмірінен басқа Диоген тарихта «Махаббат ... ... ... ... атты шығармаларымен аты қалды.
Диоген б.д.д. 13.06.323 ж қайтыс болды. Ол ... ... ... ... ... өлді деп ... Диогенге бірталай мыстан жасалған ескерткіштер қойды соның
ішінде өз отаны Синоп қаласында қойылған ескерткішке ... ... ... да, ... да шаяды,
Диоген, бірақ сенің сөздерің мәңгі өмір сүрмек!
Өйткені сен бізді азды ... ... ... ... өмір ... жолдарын аштың!
Ерте дүние дәуірінде қалыптасқан философиялық, ... ... ... ... төрінен өз орнын тапқан рухани
құбылыс болды. Себебі Антикалық дүниетанымдық ... ... ... ... ... ілімдерге тән идеялардың барлығы дерлік
орын алды, сөйтіп, олар философияның ... ... ... ... ... ... дамуына зор әсер етті.
Вл. Соловьевтың айтуынша ел кезген және ешқашан саспайтын киниктер
табиғатты жоғарыға қоятын, ... ... олар ... ... Адам ... өзі ... ... өзінің мақсаты жөнінде сыртқы
байланыстардан, қателіктерден еркін деп уағыздады. ... ... алға ... ... ... шығып адамдардың еш
қызығушылығын тудыра қоймады. Бір ... бай ... «Сен ... ал мен ... ... жағымпазданбай әрі өз келбетімді
жоғалтпай сенің ... ... ... - ... Киниктер қарыз алушының
қарыз беруші алдындағы міндеттемелерін мейлінше азайтуға тырысты. (Осыған
байланысты «циниктік», «циник» деген сөздер ... ... ие ... ... ... Б. ... ... қазіргі заман жетіктітерінен бас
тартуға емес, тек қана біршама менсінбеушілікке ... ... ... және ... ізбасарлары өз заманындағы
ойлау образы мен заманның ағымына оң әсер ... ... ... ... ... ... ғылыми жаңалық ашушы ретінде даңққа бөленбеді.
Бірақ соған орай осы ... ... ... ... емес тек өмір сүрудің
бір нышаны деуге келеді, ... оны ... ... жүйе ... ... ... ұзақ өмір сүрді, тек қана неоплатонизмнен ... өмір ... жүйе ... болады. Кинизм V ғасырға ... ... ...... ... ... қалды.
Қорыта айтсақ, көнегрек философиясы мазмұны бай, зерттеген мәселелер
ауқымы өте кең, сан ... ... ... ... ... ... этика, эстетика, логика және тағы
басқа салаларын ... ... ... ... ... ... ... философия десек, артық емес.
Кирендік мектеп- ... ... ... ... ... 4 ... өмір сүрген
Осы мектеп қайраткерінің көзқарасы табиғатты зерттеуге  қарсы болған.Ең
жоғары деп ... ... өмір ... ... деп ... ... ... байлықты – ляззатқа жету құралы  деп
есептеген.
Киниктер материалдық игіліктерден бас ... ... ... уағыздаса,
гедонистік (Кирендік — Кирен қаласының атымен) мектептің өкілдері ... ... ... басшылыққа ала отырып, сезімдік қуаныштарға,
ләззатқа берілу керек деп уағыздайды. Ал ләззат, бақыт дегеніміз — минуттық
сезімдік қуаныштардың жиынтығы, оларды қадірлеп, қастерлеп, ... ... ... ... қалаушы ойшыл Аристипптің (б.д.д. 435-355)
көзқарасының қалыптасуына Сократтың ілімімен қатар ... де ... Оның ... ... ... көзі — түйсік. Аристипп тек өзіміз
сезінген ләззат пен қасірет қана игілік , ... ... ... ... ... де, ... да ... ол тек қазіргі нақтылық.
Сондықтан қазір ғана ала алатын ләззатқа ұмтылу керек.Аристипп рахатқа
бөлену, бақыт сияқты субъективтік көзқарастарды ... ... ... ... және ... ... ... ізбасарлары — данышпандарға әдептілік қағидаларды сақтаудың қажеті
жоқ, мысалы данышпан өзін Отаны үшін құрбандыққа шалмайды, себебі «оның
Отаны — ... ... ... ... өз ілімдерінің басты қағидаларының бірі
етіп қабылдап, онда ең жоғарғы данышпандықтың ... ... деп ... ... ... ... Энциклопедия, М. 1972
2. Современный русский энциклопедический ... М. ... ... Encarta ... Kentucky ... Философский словарь, М. 1988
5. "История философии". Под редакцией Г.Ф. ... Б.Э. ... ... П.Ф. ... ... ... и Дарио Антисери “ Западная философия от истоков до наших
дней ” Том 1. ... ... - ... 1994.

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«киниктер» терминінің шығу тегі24 бет
Классикалық философия15 бет
Ақуыз молекуласының құрамына кіретін аминқышқылдар5 бет
Механизмдер құрамына кіретін бөлшектер мен тораптарды жасауға арналған материалдар3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь