Өндірісті ұйымдастыру принциптері

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ 3

1. ӨНДІРІСТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ ПРИНЦИПТЕРІ. ӨНДІРІСТІК БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІ ЖӘНЕ ОНЫҢ ҚҰРЫЛЫМЫ.
1.1 Кәсіпорынды басқару жүйесі және оның құрылымы. 5
1.2 Өндірісті ұйымдастыру принциптері. 6
1.3 Басқару механизмі және өндірісті басқарудың жүйелік тәсілдемесі. 6
1.4 Өндіріс түрлері және өндірістік басқару жүйесіндегі басқарудың объектісі мен субъектісінің өзара іс . әрекеті. 10

2. КӘСІПОРНЫНЫҢ ӨНДІРІСТІК ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ БАСҚАРУДЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫ.
2.1 Кәсіпорынының өндірістік құрылымы. 13
2.2 Басқарудың ұйымдастырушылық құрылымы. 14

3. ЖҮЙЕЛІ ТӘСІЛДЕМЕДЕ ӨНДІРІСТІ БАСҚАРУДЫҢ МАҚСАТТАРЫ ЖӘНЕ ҰЙЫМДЫҚ ҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ ЖҮЙЕЛІ ТӘСІЛДЕМЕСІ.
3.1 Жүйелі тәсілдемеде өндірісті басқарудың мақсаттары. 19
3.2 Ұйымдық құрылымының жүйелі тәсілдемесі. 20

ҚОРЫТЫНДЫ 23

ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР 25
КІРІСПЕ
Жүйенің жалпы теориясы - күрделі жүйенің іс-қимыл жасау (жұмыс істеу) заңдылықтарын зерттелейтін ғылым. Ол басқар және ұйымдастыру теориясының әдістемелік негізі болып табылады. Басқару мен жүйелі талдау әдістемесі, басқару процесіндегі құралдар ретінде оның қолданылу мүмкіндіктері мынаған негізделген: жүйелілік накты өмірде орын алатын барлық күрделі объектілердің объективті ерекшелігін білдірмек.
Профессор Людвиг фон Берталанфи жүйелі тәсілдеменің әдістемесін кеңінен баяндап беруші ғалым. Ол 1937 жылдын өзінде-ақ «Жүйенің жалпы теориясын» алға шығарды.
Жүйені біріктіруші қасиеттерге ие, өзара ықпалдасушы компоненттердің жиынтығы деп ұғуға болады, ал біріктіруші қасиет жеке алғанда осы элементердің бәріне бірдей тән емес. (Берталанфи анықтамасы).
Кез келген жүйенің ерекшеліктеріне жататындар:
- тұтастық (оның элементтерін құрайтын ерекшелікте жиынтығындағы жүйелердің ерекшеліктері);
- құрылымды (жүйелерді оның құрылымын белгісі арқылы сипаттау мүмкіндігі);
- иерархиялылығы (жүйенің әр бөлігі белгілі бір дәрежеде өз сапасы болатын қосалқы жүйе ретінде көрінеді).
Жүйе, ең алдымен, тұтас білім ретінде қарастырылады. Жүйе қандай да бір ішкі байланыстары болмайтын кездей-соқ объектілердің жиынтығы емес, ол бір-бірімен өзара байланысты және өзара ықпалдасу үстінде болатын, сыртқы әсерге жауап қайтаратын тұтас организм секілді.
Жүйе тұтастық тұрғысынан жеке пайда болатын элементтерддің құрамында болмайтын жаңа қасиетке, жаңа сапалы сипаттамаларға ие болмак.
Тұтастық нэтижесінің, бірлескен жаңа қасиеттердің көз жеткізіп иландыратын үлгісіне еңбек процесіндегі жай кооперацияны жатқызуға болады. Жүйенің мүмкіндіктері оның құраушы элементтерінің жай жиынтықты мүмкіндіктеріне қарағанда әлдеқайда кең.
Барлық жүйелерді шартты түрде үш түрге бөлуге болады:
• техникалық;
• биологиялық;
• әлеуметтік, оның ішінде әлеуметтік-экономикалық.
Бұл түрлердің өз заңдылықтары мен өзіндік ерекшеліктерін құрайтын жақтары бар.
Менеджмент үшін әлеуметтік жүйенің маңызы аса зор. Кез келген әлеуметтік жүйе әркелкі жүйелер болып табылады, оған белгісіздік тән.
Әсіресе, үлкен айырмашылыкты элеуметтік-экономикалық жүйеден кездестіруге болады, оған өндірістік-шаруашылық кешендері (кәсіпорын, салалар, аймақтар, тұтас экономика) қатысты.
Бұлай болатын себебі (яғни, жүйелердің әркелкі болуы), адам оның (жүйенің) ажырағысыз бөлігі болып табылады. Адам осы жүйелердің белсенді қалыптастырушысы, жүйелердегі байланыстар қалыптастырушысы сипатын танытып, оларды жұмыс істетеді әрі дамытады.
Әлеуметтік-экономикалық жүйенің басты ерекшелігі-оның басты компоненті адам болғандықтан бұл жүйенің негізінде адамдардың мүддесі жатады.
Мұндай жүйе дербестікке ие элементтерден тұрады. Бұл оның жүйе тармақтары (подсистема) мен қосалқы жүйе (субсистема ретіндегі жүйе элементтерін анықтауға мүмкіндік береді. Осылайша, жүйе тармағы жүйе элементі немесе осы элементтердің, тобы болып табылады. Әлдеқайда жоғары иерархиялық жүйелер қатынасындағы жүйе-жүйенің тармағы бола алады.
Мәселен, кәсіпорын, бір жағынан, дербес жүйені білдіретін болса, екінші жағынан оны салалардың жүйе тармағы ретінде қарастыруға болады. Бұдан шығатын қорытынды: жүйе мен жүйе тармағы арасындағы айырмашылық салыстырмалы түрде де, абсолюттік сипатта да бола береді.
Жүйе теориясы, егер сақталмаса басқару ісінің жүзеге асуы мүмкін болмайтынын белгілейді.
Бұл жағдай экономикалық жүйеге де қатысты:
1. Жүйелер арасында, ең алдымен, басқарушы және басқарылушы жүйелер арасында себеп-салдар байланысты болуы керек. Бұл мынаны білдіреді: басқару ісі жүйе мен басқарылатын объекті өзгерістерге бірдей жауап қайтарған жағдайда ғана мүмкін болады, яғни кері байланыс орнайды.
2. Жүйелердің динамикалылығы. Жүйе бір сапалы жағдайдан екіншісіне өте алатындай қабілетке ие болуы керек яғни бір сапалы жағдайдан екіншісіне өту барасында да өтуден кейін де ол жүйе ретінде қалуы керек.
3. Үйеде процесс ағымына әсер ете отырып, оны өзгерте алатындай параметрдің бар болуы.
4. Жүйенің басқару ықпалын күшейте алатындай қабілеті яғни осы ықпалға жауап қатып қана қоймай, оны тереңдететіп қабілетке ие болуы керек.
5.Басқару ақпаратын табыстау, жинақтау жэне жаңғырту мүмкіндіктерін қамтамасыз ету.
6. Жүйелердің тұтастай сипаты. Онсыз бақылау мен басқару мүмкін емес.
Жүйеде басқару барлық басқару жүйелеріне ортақ аты аталған шарттар орындалғанда ғана мүмкін болады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР.
1. Есімжанова С.Р. Маркетинг.Оқу құралы. Алматы Экономика 2003
2. Ассель Г. Маркетинг: принципы и стратегия: Учебник для вузов. М.: ИНФРА- М, 1999.
3. Багиев Г.Л. и др. Маркетинг: Учебник для вузов / Г.Л. Багиев, В.М. Тарасевия, X. Анн; Под общ. ред. Г.Л. Багиева. - М.: ОАО «Изд-во Экономика», 1999.
4. Голубков Е. П. Маркетинговые исследования: теория, методология и практика. - М.: Изд. «Финпресс», 1998.
5. Голубков Е. П. Основы маркетинга. - М.: Издательство «Финпресс», 1999.
6.Ілиясов Д.Қ. Маркетинг: теориясы мен практикасы: Оқу кұралы: Алматы, Қазақ университеті, 2002.
7.Котлер Ф. Маркетинг негіздері. Ағылш. ауд. М.Т. Ізбасаров Алматы, Жазушы, 2000.
8.Ламбен Жан-Жак. Стратегический маркетинг. Европейская перспектива / Пер. с фр. - СПб, Наука, 1996.
9. Маркетинг: Учебник / Под ред. Э.А. Уткина. - М: ИМП ЭКМО 1998.
10. Маркетинг: Учебное пособие /Под ред. Н.К. Мамырова. - Алматы: Экономика, 1999.
11. Нысанбаев С.Н, Садыханова Г.А., Маркетинг негіздері, А.: Қазақ университеті, 2002.
12. Фатхудинов Р.А. Стратегический маркетинг: Учебник. - М.: ЗАО «Бизнес-школа» Интел-Синтез», 2000.
13.Мамыров Н.К. Маркетинг. Алматы, Экономика, 1999
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
3
1. ӨНДІРІСТІ ҰЙЫМДАСТЫРУ ПРИНЦИПТЕРІ. ӨНДІРІСТІК БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІ ЖӘНЕ ОНЫҢ
ҚҰРЫЛЫМЫ.
1.1 Кәсіпорынды басқару жүйесі және оның ... ... ... ... ... ... және өндірісті басқарудың жүйелік тәсілдемесі.
6
1.4 Өндіріс түрлері және өндірістік басқару жүйесіндегі басқарудың
объектісі мен субъектісінің өзара іс - ... ... ... ... ЖӘНЕ БАСҚАРУДЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ
ҚҰРЫЛЫМЫ.
2.1 Кәсіпорынының өндірістік құрылымы.
13
2.2 Басқарудың ұйымдастырушылық құрылымы.
14
3. ЖҮЙЕЛІ ТӘСІЛДЕМЕДЕ ӨНДІРІСТІ БАСҚАРУДЫҢ МАҚСАТТАРЫ ЖӘНЕ ҰЙЫМДЫҚ
ҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ ЖҮЙЕЛІ ... ... ... ... ... мақсаттары.
19
3.2 Ұйымдық құрылымының жүйелі тәсілдемесі.
20
ҚОРЫТЫНДЫ
23
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
25
КІРІСПЕ
Жүйенің жалпы теориясы - күрделі жүйенің іс-қимыл жасау (жұмыс істеу)
заңдылықтарын зерттелейтін ғылым. Ол ... және ... ... ... ... ... ... мен жүйелі талдау әдістемесі,
басқару процесіндегі құралдар ... оның ... ... мынаған
негізделген: жүйелілік накты өмірде орын ... ... ... ... ... ... ... фон Берталанфи жүйелі тәсілдеменің ... ... ... ... Ол 1937 ... ... «Жүйенің жалпы
теориясын» алға шығарды.
Жүйені біріктіруші қасиеттерге ие, ... ... ... деп ... ... ал ... ... жеке алғанда осы
элементердің бәріне бірдей тән емес. (Берталанфи ... ... ... ... жататындар:
- тұтастық (оның элементтерін құрайтын ерекшелікте жиынтығындағы
жүйелердің ... ... ... оның құрылымын белгісі арқылы ... ... ... әр ... ... бір дәрежеде өз ... ... жүйе ... көрінеді).
Жүйе, ең алдымен, тұтас білім ретінде қарастырылады. Жүйе қандай ... ішкі ... ... ... объектілердің жиынтығы емес, ол
бір-бірімен өзара байланысты және өзара ықпалдасу үстінде болатын, ... ... ... ... ... ... ... тұрғысынан жеке пайда болатын элементтерддің құрамында
болмайтын жаңа ... жаңа ... ... ие ... ... ... жаңа ... көз жеткізіп
иландыратын үлгісіне еңбек процесіндегі жай кооперацияны жатқызуға ... ... оның ... ... жай ... қарағанда әлдеқайда кең.
Барлық жүйелерді шартты түрде үш түрге бөлуге болады:
• техникалық;
• биологиялық;
• әлеуметтік, оның ... ... ... өз ... мен ... ... құрайтын
жақтары бар.
Менеджмент үшін әлеуметтік ... ... аса зор. Кез ... жүйе әркелкі жүйелер болып табылады, оған белгісіздік тән.
Әсіресе, үлкен айырмашылыкты ... ... ... оған ... ... ... ... тұтас экономика) қатысты.
Бұлай болатын себебі (яғни, ... ... ... адам оның
(жүйенің) ажырағысыз бөлігі болып табылады. Адам осы жүйелердің белсенді
қалыптастырушысы, жүйелердегі ... ... ... оларды жұмыс істетеді әрі дамытады.
Әлеуметтік-экономикалық жүйенің басты ерекшелігі-оның басты компоненті
адам болғандықтан бұл жүйенің ... ... ... ... жүйе ... ие ... тұрады. Бұл оның жүйе
тармақтары (подсистема) мен қосалқы жүйе (субсистема ... ... ... мүмкіндік береді. Осылайша, жүйе ... ... ... осы ... тобы ... ... ... жоғары
иерархиялық жүйелер қатынасындағы жүйе-жүйенің тармағы бола алады.
Мәселен, ... бір ... ... жүйені білдіретін болса,
екінші жағынан оны салалардың жүйе ... ... ... болады.
Бұдан шығатын қорытынды: жүйе мен жүйе тармағы арасындағы ... ... де, ... ... да бола береді.
Жүйе теориясы, егер сақталмаса басқару ... ... асуы ... белгілейді.
Бұл жағдай экономикалық жүйеге де қатысты:
1. Жүйелер арасында, ең алдымен, басқарушы және ... ... ... ... ... ... Бұл мынаны білдіреді: басқару
ісі жүйе мен ... ... ... ... ... ... ғана мүмкін болады, яғни кері байланыс орнайды.
2. Жүйелердің динамикалылығы. Жүйе бір сапалы жағдайдан ... ... ... ие ... ... яғни бір ... ... екіншісіне өту
барасында да өтуден кейін де ол жүйе ... ... ... Үйеде процесс ағымына әсер ете отырып, оны ... ... бар ... ... ... ... ... алатындай қабілеті яғни осы
ықпалға жауап қатып қана ... оны ... ... ие ... ... ... ... жинақтау жэне жаңғырту ... ... ... тұтастай сипаты. Онсыз бақылау мен басқару мүмкін емес.
Жүйеде басқару барлық басқару жүйелеріне ортақ аты ... ... ғана ... ... ... ... ПРИНЦИПТЕРІ. ӨНДІРІСТІК БАСҚАРУ ЖҮЙЕСІ ЖӘНЕ ОНЫҢ
ҚҰРЫЛЫМЫ.
1.1 Кәсіпорынды басқару жүйесі және оның құрылымы.
Егер кәсіпорынды басқару ... ... ... тигізілетін
әсерінен барып құралатын болса: өндірістік объектілердегі ... ... ... ... ... (нәрселерді өндіру, нарықтық
территориялық), ... ... ... корпорация жүйесіндегі
жағдайына қарай ... ал ... ... ... өндірістік
ұйымдастырумен өндірістік прогресс құрылымымен сипатталады.
1 кесте
Үздіксіз және дискретті өндіріс сипаттамасы
|Өндірістік ... ... ... ... ... | | | ... ... ... ... ... ... |
| ... жүре ... ... | |
| | ... ... | |
| | ... | ... |Сатылы түрде, |Кезеңдерін үйлестіру, |Түрлі – түсті |
|(үзіліп ... ... ... ... |
|тұратын) |орындалады | ... ... ... ... ... ... процесі үздіксіз жүре беруі
мүмкін. ... ... ... болатты, шойынды өндіру). Немесе
дискретті (машина жасау, радиоэлектроника, аспап – құралдар ... ... ... ... жұмыс өндірісінде ... ... ... ... ... ... ... болады, өнімді өндірудің басынан
аяғына дейін ... ... ... ... ұстап тұру
болса, ал дискреттік өндірісте маңызды ... ... ... ... ... жиналатын кезіне дайын болып тұруын үйлесімді түрде
ұйымдастыру. Басқару принцип шынында өндіріс түрлеріне ... ... ... ... ... ... ... кезеңнен тұрады.
Егер өндірісте бірнеше технологиялық қайта құрулар енгізілетін болса
(A, B, C, Д, Е, F), онда ... яғни ... ... ... X2) ... ... ... бірінен кейін бірінің пайдаланылып
шығу E операцияларын анықтауға болады:
У-E.F. (A.C.X1 + B.Д.x2) ... ... ... ... ... түрінде жайып беріп,
технологиялық қайта құрудың бірінен кейін ... ... ... A1 B1 … F ең ... ... (У) алу үшін (У) шығуға дейінгі жөнделіп,
жасалуға кірген XI, X2 (шикізат, материалдардан) ... ... ... (t) ... (T) ... ... ... Ең соңғы өнімді алу үшін (У),
(T) өндіру ... ... ... ... барлық операциялары
уақыты мен орындарында реттеулі тұруы керек.
1.2 Өндірісті ұйымдастыру принциптері.
Технологиялық операцияларды орындауды ретке келтіру арқылы белгілі ... ... ... ... қою жеткізуге қамтамасыз етуді
өндіріс ... ... деп ... ... ... ... жұмыстар белгілі бір уақытта бірінен соң бірі жүре ... ... ... үшін ... бір ... тура ... керек – t1.
t2. t3. t4. Технологиялық процесс дұрыс жұруі үшін, жеке операциялардың
орындалуын ... ... ... ... ... ету ... технологиялық процестердің орындалуы қатаң тәртіппен ... ... ... ... ... ... сақтауды
талап етеді:
- техпроцестердің әрбір кезеңінде жабдықтар мен белгілі санда адамдар
жұмыс істейтін ... жеке ... ... ... ... ... Егер алдындағы кезеңдегі жұмыс ... көп ... ... де қуат ... ... ... қалған бөлшек запасы үйіліп қалады да, ең ... ... бар ... ... бос ... ... мүмкін.
- өндірістік процесс үнемі, тоқтаусыз жүріп тұруы керек, бос тұрып қалу
және жұмысы ... асып ... ... ... бір ... ... өту ... уақытты жоғалтпайтындай, бір қалыпты болуы керек,
барлық кезең технологиясы дұрыстап реттеленуі тиіс;
- процесс бір ... ... ... ... яғни ... циклі өндіріс
процесі кезінде өзгермей, процесс бір деңгейдегі қалыпта болуы тиіс.
Мысалы, егер тапсырма мен оны орындау ... бір ... ... ... қара), осыны негізге ала ... ... ... ... ... кесте
Коэффициент шығару үшін өндіріс көрсеткіштері
|Онкүндік |Тапсырма n |Нақтылы орындалғаны |Тапсырма көлемінде |
| | |n1 ... n |
|1 |120 |118 |118 |
|2 |120 |122 |120 |
|3 |130 |128 |128 |
|4 |120 |115 |115 ... ... ... ... ... негізгі tn және
қосалқы t уақыт ара қатынасы. Егер tn (негізгі) t мен ... ... бұл ... өндірістің тиімділігінің төмендігін көрсетеді. Пайдалы
уақыт үлесі өсіп отыруы керек.
1.3 Басқару механизмі және өндірісті басқарудың жүйелік тәсілдемесі.
Кәсіпорнын ... ... оның іс - ... ... ... ... шығару мен қызмет көрсетудегі белгіленген
сапада, ... ... ... ... ... ұйымдастыру ең алдымен
алға мақсат қоюдан басталады да, нені ... үщін және ... ... ... кейін барып, нәрселерді өндірудің жалпылай жобасы
белгіленеді:
-қажетті ...... ... кадрларды даярлау, технологияны
әр кезеңдерге ... ... ... ... ... ... ... оны ұйымдастыру түрін және кәсіпорнының басқару ... ... ... ... ... жасаудың негізі болып табылады.
Мысалы, аяқ киім шығаруда өндірісті ұйымдастырудың екі жолы болуы ... және “аз ... бұл ... бір – ... ... айырмада
болады.
Бір түрдегі өнім көлемінің көптіліші жұмыс орындарын ... ... ... ... ... ... ... ғана орындайды).
Әртүрлі азғана көлемдегі өнім басқадай өндірістік жағдайды қалайды:
-ең жоғарғы әмбебап жабдықты, ... ... ... ... ... делінген, жоғары талапты.
Жаппай ... ... ... түрі ... киім
жоғары ... көп ... ... аз
сериялы
күрделі ... ең ... киім ... өндіріс ерекшеліктеріне қарай, өндірісті ұйымдастырылуының
төрт түрін бөліп айтады (3 кестені ... ... ғана ... ... ... | |
| ... ... (шағын) |
| ... ... |бір – ер ... ... өнім |Көп сериялы: |Көп өнім, аз сериялы: |
| ... ... ... ... ... ... қарай, менеджердің шешетін–жабдықтардың мамандалуы,
басқару құрылымы және ... ... ... ... ... классификацияны өндірістің үш түріне әкеліп, олардың қандай
ерекшелікте болатынын ... (4 – ... ... кесте.
Өндіріс түрлерін ұйымдастыру ерекшеліктері.
|Өндіріс |Технологиялық ... ... ... ... ... |өнім | ... |
| | ... | ... |
|Жаппай |Өнім толық ... ... ... |
| ... ... ... ... тәртіп |
| |циклден өтеді, |үздіксіз ... ... |
| ... ... |шығару | ... ... |
| ... аз | | |жою, ... |
| ... ... | | ... |
| ... | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... ... өнім ... |Тиянақты |Тапсырыстар |
| ... ... көп ... |
| ... ... шығуы |түрін үнемі |жоспарлау, |
| ... | ... ... |
| |жоғарылылығы, | | ... |
| ... және | | ... |
| ... | | ... |
| ... | | ... |
| ... | | ... |
| | | | ... аз |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... |
| | | | ... ... |
| | | | ... |
|Дара ... және ... |Көп ... ... міндет - |
|(жобалы) |қиын өнім, |жобаланған | ... ... ... аз, ... ... | ... ... |
| |өндіріс жобаны ... ... | ... ... ... | | ... |
| ... | | ... |
| ... ... | | | |
| ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | |
| ... | | | ... ... - ... ғылымда қолданылатын ғылыми зерттеудің
ең жемісті (нәтижелі) әдістерінің бірі.
Өзінің алғашқы мағынасында - грек тілінен ... ... ... ... ... бір ... тұтастық ұғымын
білдіреді.
Жүйенің былайша ұғыңдырылуы экономикалық тұтастыққа да ... ... ... ... мен ... ... ... болады.
Өндіріс - бұл әлеуметтік-экономикалық жүйе. Экономикалық деп аталу
себебі, ... және ... ... ... ... игіліктер пайда болып, қоғамның өндірістік күштерінің ұдайы
өндірісі ұлғаяды. Оны былайша былай анықтауға болады: «Белгілі бір ... ... ... ... ... ... (типін)
экономикалық жүйе деп ұғуға болады».
Әлеуметтік жүйе деп аталуы ... ... ... байланысты.
Экономикалық жүйеге басқа жүйелерге ұқсамайтын өзіндік ерекшеліктер тән.
Экономикалық жүйе элеуметтік ... ... ... ... негізгі рөлді материалдык жэне рухани игіліктерді
өндіретін әрі ... адам ... жүйе кең ... ... ... ... ... яғни өндіріс күштері (табиғи және еңбек ресурстары, ... ... мен ... ... ... ... (акад. Н.П. Федоренко).
Экономикалық қатынас, байланыс (салааралық байланыстар жүйесі),
заңдылықтар (техникалық ... ... ... ... жүйесі), міне, осы аталғандар экономикалық жүйе ... ... ... ... ... ... жалпы теория
жүйесіне қызмет етеді, ал басқару ісі жалпылай түрде жүйелерді ретке
келтіруші ретінде анықталуы мүмкін.
Жүйелі тәсілдеме XX жүз жылдықта пайда болды ... ... ... де,
XVIII және XIX ғасырларда ғылым әр түрлі ... ... деп ... ... да ... ... ... Күн жүйесін, ал математика
әр түрлі санаусаттарға (атом бомбасын ... қол ... үшін ... ... қолданылды, алайда жүйелі тәсілдеме азаматтық өндіріс ... ... ... ... қолданылды.
Жүйелі ... ... ... тізбекті кезеңді қамтиды:
- бірінші кезеңде салалар ... ... ... ауқымы мен саласы нақтыланады. Қызметтің
ақпараттық қажеттілігінің баламалы (бағдарлы) салалары мен ... ... ... ... ... ... талдау) жүзеге асырылады;
- үшінші кезеңде белгілі мәселелерді нұсқалары ... ... ... ... нұсқалары таңдап алынады (сараптық бағалаулар, оның ішінде
тәуелсіз сараптама қолданылады).
Жүйелі тәсілдеменің негізінде басқару ісі жүйелердің ... ... ... ... ... әрі ... ... жеткізетін жолда кездесетін кедергілерді, кемшіліктерді анықтап,
жою. Мұнда, ең алдымен, басқарудағы жүйелі тәсілдеменің принциптері ... ... ... ол ... ... ... ... оны
жүзеге асыруы ықтимал барлық нұсқаларын талдайды. Әлеуметтік ... ... ... ... шешу ... саяси және мәдени мәселелерді
тығыз байланыстыруды ұйғарады.
Басқару процестері пайда болғалы бері ... ... ... келеді. Экономиканы, оның ... оның ... ... ... мен ... ... қоса ескеріп,
біртұтас ретінде кешенді ... ... ... ... ... ... әрбіреуінің рөлін анықтауды міне, осыны жүйелі тәсілдеме
деп ұғу керек.
Экономикадағы жүйелі тәсілдеме - ... ... ірі, ... ғылыми негізделген шешімін әзірлеу әдісі болып табылады.
Жүйелі тәсілдеменің философиялық негізі оның негізгі принциптерін
айқындап береді: ... ... ... ... ... мен ... байланысы; басты буын принциптерінің кешенділігі,
тұтастығы және иерархиялығы.
Процестер мен құбылыстардағы жүйелі тәсілдеме ... ... екі ... ... жай ... ... жүйелер немесе жүйе элементтерінің арасындағы
өзара байланыстар қандай да бір ... ... ... аспектіде
зерттеледі;
2) әлдеқайда күрделі жағдайда көп аспектілі тәсілдеме қолданылады. Бұл
арада өзара байланыстар басқарудың саяси, ... және ... қоса ... ... ... ... және өндірістік басқару жүйесіндегі басқарудың
объектісі мен субъектісінің ... іс - ... ... ... процесін, жұмысшы орындарын мамандандыруды,
басқару жүйесінің құрылымы мен ... ... Ал ... ... ... ... онда шығарылатын өнімдерге, кәсіпорнының
мамандырылуына байланысты болады:
(f) - өндіріс түрі (өндіріс көлемі, шығарылатын өнімдер, ... ... ... ... ... азғана санды шығаруға арналған.
Мысалы, Таганрогтегі қазандық жасайтын завод электростанциялар ... ... ... ... ... заводтағы өндіріс әмбебап
болғанымен, өнімді шығару – аз ... ... ... Ғарыштық станциялар
мен кемелерін шығару да жобалық өндіріске жатады.
Сериялық өндіріс–бұл көп номенклатуралы өнімдер шығаратын (көбінесе
үлкен–үлкен ... Жеке ... ... ... болады да,
әдетте, көптеген заттар жыл бойына, ай бойынан гөрі көп ... ... ... ... заводы, станоктың түрлі типтерін азғана санды, немесе
мебель кәсіпорны, кең ассортиментті мебельдерді шығарушы.
Жаппай өндіріс ... ... және ... ... ... тек бір ғана іске ... және ... технологиямен
шығарылатындар. Номенклатура, яғни шығарылатын заттар құрамы жыл бойына
біркелкі болады, ... ... орны ... ... ... ...... өндіруде толассыз түрде өндірістік процесс ұйымдастырылады,
техпроцестердің кезеңдері үздіксіз ... ... ... ... (поток
- ағын) да, өнімдер бірнеше кезеңдерден өтіп ... ... ... ... ... ... ... құралдар бірінен соң бірі
орналасып, операциялардың орындалуына сәйкесті және ... ... ... ... ... Мұндай ұйымдастыру ең тиімді
делінеді, өйткені жұмысшы ... ... ... мен ... ... жұмысты оперативтік жоспарлауды оңайлатады, аралықтағы
операцияларды запастарды ... ... онша ... керек қылмайтын
еңбекті пайдалануға мүмкіндік жасайды. Барлық процестер бір уақытта ... ... де, ... орай ... ... ... ... болады. Сондықтан да бұл қазіргі кездегі өндірістегі
келешегі мол ... ... ... ... жаңа ... ... ... бан” (“тура бір мезгілде”)
деген “ТОЙОТА” компаниясында, видео ... ... және ... ... ... ... секілді формаларда жасала бастады.
Өндірісті басқаруға басқарудың өз объектісі мен ... ... ... көп ... ... ... кешенің қамтиды әрі
объективті және субъективті факторлар жиынтығының әрекетімен анықталады.
Басқару ... ... мен ... арақатынасы
«анықтаушы» және «шешуші» ұғымдары арқылы анықталуы мүмкін. Оның өзінде де,
«анықтаушы» құбылыстың қажетті ... ... ... ғана ... ... өзі ... ... процеске субъективті фактордың
кері әсерін білдіретін «анықтаушыны» ұштастырғанда ғана ... ... ... ... шартын тудырады. Басқаруда субъективті фактор болған
күннің өзінде басқару ісін ... ете ... ... тиімділігі адамдардың басқару объектісін объективті
жағдайын, оның ішкі ... ... ... ... ... ... ... денгейімен анықталады.
Объективті мен субъективтінің өзара ықпалын талдау тек ... ... ... ғана ... ... ... ... оның көрінісі, сөйтсе де, оның шартын тудыратын
белсенді кері әсер ... ... ... ... ... ... оның ... мен
аймақтарын құрайтын барлық халық шаруашылығы өндірістің негізгі буындары -
кэсіпорындар мен бірлестіктер ... ... ... күш пен ... ... ... ... осы объектілермен істес болады.
Қоғамдық өндірістің басқару объектісіне барлық ... ... ... ... ... ... ... ұйымдар жатады.
Халық шаруашылығының басқару объектісіне ... ... ... халық шаруашылығының ... ... және ... ... ... ұлғайтылған ұдайы өндіру процесінің объектісіне ие.
Өндірістің басқару ... - бұл ел ... ... ... ... ... ... территориялық кешендерді құру.
Өндірісті басқаруда объекті ретінде маңызды орынды бейөндірістік
салалар ... - ... ... ... денсаулық сақтау және мәдениет.
Түпкі негізінде кез келген басқару объектісінің ... ... ... ... кең мағынасында барлық өндіріс басқару объектілері деп
саналады.
Басқарудың субъектілеріне мемлекет, қоғамдық ұйым және ... ... ... ... ... элементіне мемлекетгік органдар жатады.
Барлық мемлекеттік органдарды бір-бірінен ажыратып көрсету қажет.
Cот өкілдікті органдар; атқарушы және билеуші ... ... ... ... функцияларын орындаушы және тікелей
мемлекеттік басқару (орындаушы) органдары.
Өндірістің басқару ... мына ... ... ... ... органдар);
-мемлекеттік басқару органдары-мемлекеттік комитеттер, министрліктер.
1. КӘСІПОРНЫНЫҢ ӨНДІРІСТІК ҚҰРЫЛЫМЫ ЖӘНЕ БАСҚАРУДЫҢ ҰЙЫМДАСТЫРУШЫЛЫҚ
ҚҰРЫЛЫМЫ.
2.1 Кәсіпорынының өндірістік ... ... ... кәсіпорынның өндірістік
құрылымында көрінеді, олар мыналар болуы мүмкін:
- көпдеңгейлі, бұл цехтық принцип бойынша ұйымдастырылады (цех - ... ...... ... ... ... ... бөлек өндірістер тікелей кәсіпорын директорына
бағынады.
Осыдан барып, әртүрлі кәсіпорындар ... ... ... ... дегеніміз–бұл басқару қызметтерін тиімді жүзеге
асыруын қамтамасыз ететін өзара байланысты бөліктердің ... ... ... ... ... ... бөлімшелердің орындайтын қызметтеріне қарай,
бөлімдер мен олардың арасындағы байланысты ... ... ... ... ... ... ... фрезерлік, токарлық) немесе технологиялық әртүрлі болғанымен, өнім
түрлері бойынша біріктірілгеннен құралады. ... ... ... ... ... ... және ... принциптері бар (5 кестені қара).
5 кесте
Басқару объектілерінің технологиялық сипаттамасы.
|Басқару |Қызмет көрсету ... ... ... ... ... ... | | ... орны |Берілген жұмыс көлемін|Графиктен шығып |Жұмыс графигі, |
| ... ... ... |жоспары ауысымдық|
|Участке |Берілген жұмыс |Сан және сапа ... ... ... ... ... ауытқып |диаграммасы |
| | ... | ... ... ... |Тапсырмамен ... ... ... ... |салыстыру негізінде |графигі |
| ... | | ... ... ... беру ... ауытқып |Оперативтік |
| ... ... ... ... ... |
| ... | ... ... ... алу, ... ... барынша көп |Фирма теориясы |
| ... ... ... бір | |
| |ету ... | ... ... және “шығатын” жері бар, технологиялық қайта
өзгертулерді жүзеге асырып тұратын жүйе ... ... ... ... ... үшін ... үш ... пайдаланады:
Құрал–жабдықтар, еңбек ресурстары және өндірістік запастарды.
Ресурстардың барлық түрлері кәсіпорын ... ... ... ... ... ... Құрал – жабдықтарды тиімді пайдалану керек, бұл
мына көрсеткішпен пайдалану арқылы жүзеге ... = Wp/Wm ... Wp, Wm – ... және ... ... қуат күштері.
“Қайта жөңдеу” арқылы құрал жабдықтардың әмбебаптығының деңгейін
анықтайды, ал ... ...... бір ... дейін оның жұмысқа
жарамдылығын сипаттайды. Міне, осыдан барып, бір ... ... ... ... ... ... үшін ... болады да, мамандырылып
қойылады, істен шыққан жабдықтарды жөндеп, қайтадан іске ... ... ... ... және ... ... ... өйтпейінше сапалы өнім шығару мүмкін емес. ... ... ... ... ... ... ... шараларын
қолданып, еңбекке жұмылдырады. Бұл мәндегі жұмыс ... өте ... ... жететіндей болуы керек.
Еңбек өнімділігін басқару тәсілі септікті құралдарды жыйнау “септікті
жақсылықтарды” (“мотивационный опиум”) болса, бұл дегенің басқару ... ең ... ... ... ... ... ... процестерді үздіксіз
жүргізіп, өнімді өткізу процесінде қамтамасыз етеді. Қорларға ... ... ... барысында тұтынылатын, аяқталмай қалған өндіріс
(осы техпроцесс кезінде дайындала басталған бөлшектер мен жартылай өнімдер)
және дайын өнім ... ... ... ... тиеліп қойған).
Қорларды басқаруда өндіріс мүддесі (оның көп ... жөн, ... ... ... және ... рыногіндегі баға өзгеріп кетуіне
қарай) мен үнемдеу талабы арасындағы біркелкілікті іздеу негізінде болады.
(Көп запастың өзі капиталды ... оны ... ... ... ... ұйымдастырушылық құрылымы.
Басқарудың ұйымдастырушылық құрылымының міндеттері болатыны –
тұтынушылар рыноктағы жағдай ... ... ... бере ... пен ... ... ұйымдастыру болады да, оны барынша жоғары
тиімділікті ету.
Өндірісті ұйымдастырудың басты ... ... ... да, оның ... оны ... ... шығындардан асып
түсуі керек.
Бұл принципті жүзеге асыру үшін тұтынушыларға ғана бет бұру керек,
дамыған ... ... ... ... кеткенде, ең басты проблема өндіріс
емес, тауарды сату болады) барлық өндірісті, бағыттайтын.
Маркетинг болады. Тұтынушы тек бес ... ғана ... ... ... және ... функционалдылығы, саны, бағасының қолайлылығы,
әкеліп беру ... және ... ... ... ... ... Бұл ... орындау үшін, кәсіпорын өндірістерді барлық бөлімдердің
жұмыстарының тиімділігін ... етуі ... Ол үшін ... ... ... керек болады, олар төрт компоненттен тұрады:
- өнімнің сапалылығы (пайдалылығы), сатуға тиімді баға өнімнің ... ... ... ... осы ... ... жағдайын
тұрақтандыруды анықтаушы шығындарды азайту.
Сондықтан кәсіпорын басшылары сырттағы болып жатқан өзгерістерге көңіл
аударып, бәсекелестерінің де жағдайын ... ... ... ... өзгеруіне де қарап отырулары керек.
Қарап өткен өндірісті ... ... ... ... әртүрлі болады (6 кесте қара).
6 кесте
Әртүрлі типтегі өндірісті басқару сипаттамасы.
|Ұйымдастырушылық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... диапазондық |20-23 |40-45 |15 ... | | | ... ... ... ... |3 |4 |6 ... Маңызды функцияларын ... ... ... ... |
| ... | | ... ...... ... ... |белгілі |босаң ... ... ... маңызды ролде болатыны бақылау.
Бақылаудың екі негізгі түрі қолданылады:
Дербес бақылау ... ... ғана ... және жесізденген
(өндіріс барысы бақыланады). Өндірістің әрбір типтері өзіндік ... ... ... етеді:
Белгілі өндіріс типінде де, бақылаудың ұйымдастырылуының әр түрлерінен
таңдап алуға да болады.
Өндірісті ұйымдастырудың түрлері дегеніміз–осы ... ... ... ең ... ... ... ... кешенді
шаралар.
Ұйымдастыру түрлерінің төртеуін бөліп алады:
- өндірісті мамандыру: іс - әрекеттердің белгілі бір ... ... ... ... ... қиынтыру (комбинирование): бір кәсіпорында, кобинатта,
бірлестікте) бір ... ... ... ... фибрикатты, қалдықты,
қосымша материалдарды және басқадай немесе оларды кешенді түрде пайдалану)
бірінен соң бірі операцияларды ... ... ... ... ... бірлестіру: мамандандырылған кәсіпорындары мен оның бөлімшелері
арасында өндірістік байланысты орнату арқылы белгілі бір өнімді ... ... үшін ... өндіріс диверсификациясы: көптеген, бір – бірімен байланысты емес өндіріс
түрлерінің дамуы, ... ... ... ассортиментін кеңейту.
Мысалы, қазіргі кезде Ресейде 20 млн. ... ... ... ... да,
оларды орындау үшін миллиардтаған операциялар керек болады. Сондықтан
өндірістік және ... ... ... үшін ... біркелкі
өнімдер шығаруға мамандандырған дұрыс болады.
Бұл барады да жеке заттық ... ... бір ... жекеленуіне апарады–автомобильдер, ауыл шаруашылық машиналары,
телевизорлар, аяқ киім), болмаса нақтылы мамандыққа ... ... ... жеке ... ... өз алдына бөлек
мамандырылған өндіріске–компьютерлердің микросхема типтерінің ... ... ... ... ... ... приборларды).
Нақтылы мамандық саналуан технологиялық операциялар санын қысқартады,
өндірістік ... ... ... оларды басқаруды біркелкі
кешенді операцияларды топтау есебінен азайтады. Мұндай жағдайда жабдықтар
тиімді пайдаланады да, ... ... ... ... шығынды азайтқанымен, жаппай өндірісте қайшылықтар туып
отырады: Бір жағынан, өндірістік мамандыруды күшейту ... ең ... ... ал ... ... бұл ... модельдерді
ауыстыруды қиындатады, өйткені мұның бір ... өмір сүру ... бара ... ... өнімнің модернизациялау уақыты–1–2 жыл ғана
болып отыр. Өндірісті икемді етіп ұстау үшін екі ... ... ... тура ... ... мамандырылған өндіріске ең әмбебап
жабдықтардың кең түрде қолданылуына тез, оңай жиналатынын алу ... ... ... ... ... станоктар, ыңғайлы технологиялық
линиялар, металл ... көп ... ... ... ... ... ... өндірісін (комбинаттарды)
жасауға әкелді, мұнда мамандырылған өндірістер (шикізаттарды көп сатылы
жөндеуден өткізетін жаңа ... ... ... ... ... бастады. Бұл “суперпозиция” деп аталынып ... яғни ... ... өте ... ... ... бірінен соң бірін
өңдей алатындар. Мысалы, мұнай – химия өндірісінде мұнайдан, оны ... ... ... ... ... дизельдік отын, мазут, асфальт;
ағаш жөндеу комбинатында–тақтай, фанера, рейкалар, ағаш–жаңған ... ... ... ... бірі жүретін
процестерді (өндеулерді) жүргізеді де, “көлденеңінен” (бір шикізатты өңдеу
процесі қатарласа жүре береді ... ... ... ... ... өңдеу). Қиыстыру өнімнің өзіндік құнын 10–15% азайтады ... ... ... қаржы салымының тиімділігін 10–20% көбейтеді.
Бірлесу – бұл кәсіпорынның өндірістік байланысындағы күрделі өнімдерді
дайындаудағы қажетті ұйымдастыру түрлері ... ... ... ... ... үшін ... подшипниктер, резиналық бөлшектер,
автоаспаптар, датчиктер керек. Ал, ... ... ... ... шығармайды. Сондықтан өндірістің барлық процестерін толық іске асыру
үшін, басқадай ... ... ... отырып, қажетті сайман, керек
– жарақтарды алуға тура келеді.
Кәсіпорынның экономикалық тұрақтылығының сақталуы, егер ол белгілі бір
рыноктағы қалыптасқан ... мен ... ... ... ... жағдайда ғана
болады.
Бірақ рыноққа басқадай да бәсекелес осындай өнім ... ... ... шығуы мүмкін дифференциалды өнім). Мұндайда рынок аясы
тарылады да, кәсіпорын бағаны төмендетуге барады да, ... ... ... ... ... өз стратегиясын өзгертуге мәжбүр
болады–ескі нәрселерден жаңа түріне ауысып, жаңа рынокке жаңа өнім ... ... ... ... кеңейтіп, басқадай нәрселерді шығарады).
Мұндай өзгеріс стратегиялық түрде 7 кестерде көрсетілген.
7 кесте
Рыноктағы кәсіпорын стратегиясының түрлері
| ... ... ... ... ... ... ... тұру |Рынокты дамыту ... ... жаңа ... |Диверсификация: екі бағытта да іс - |
| ... ... ... ... ... дәуірде кәсіпорынның тұрақтылық запасын рынок пен шығарылатын
тауарлардың номенклатурасын кеңейту арқылы жасау қажет болады. Сонда ... ... ... сол ... ... ... ... басқа біреуімен
толтырып, пайданы көп алуға болады.
Диверсификациялаудың күш ... жәй ғана ... ... ... ... ... рыноктағы 10% үлеске ие бола тұрып, жылына 10
мың нәрсе ... ... да, ... ... (сатылу бағасы (Pп) мен өзіндік
құнының бағасы айырмасы (Рө):
Рп – Рө = 10000 ... ... ... ... П – (Рп-Рө) * Q = 100 млн. теңге (5)
болды.
Бірақ бәсекелестік саясаттың нәтижесінде рынок ... 0,5 ... ... ал ... ... 6000 ... ... толық пайдасының төмендеуі:
П = (0.5*10000 шт) * 6000 ... млн. ... ... Мұнан
кәсіпорын 70 млн. пайданы жоғалтты.
Диверсификациялау стратегиясын ... соң, ... (m) ... да, ... ... үлесті пайдалану (Pпі – Рөі) алады да, ... РіхQ, ... – Q – ... ... жалпы көлем болғанда, жалпы
пайда сомасы мынаған тең болады: П=e (Рпі – Рөі) * QxP ... үш ... ... шығарады делік:
1) бұрынғы тәптіппен өткзіледі: 5% рынок үлесі, пайдаланып төмендеуі ... ... ... ... 6% ... ... ... 30 мың. дана, нәрсенің екі түрінің үлестік
пайдасы 15 мың теңге/ дана.
3) 5% ... ... ... 20 мың ... ... нәрсенің, үлестік
пайдасы 5000 мың теңгеге/дана. Диверсификациялауды фирма 30 млн.
теңгені 1-нәрсені сатқаны үшін ... 450 млн. ... ... 100
млн. теңгені үшінді нәрсені сатқаны үшін пайда алады, яғни 540 ... ... Егер бір ғана ... ... ... 70% пайданы
жоғалтады (рыноктық жағдаят өзгеруіне қарай), ал екінші жағдайда 500
млн. теңгені 650 млн. ... ... алып ... яғни бар жағы 18% ... ... Бірінші нәрсені шығаруда қысқартуда, сұранымның
түсіп ... ... ... ... ... ... ... шығын көлемі екі есе төмен болады- 10%-төмен.
Осы көрсетілген мысал арқылы диверсификациялаудың жөндегіштік ... ... ... ... ... ... рыноктағы тұрақтылығын көтеру үшін маңызды болғанын көруге
болады.
2. ЖҮЙЕЛІ ТӘСІЛДЕМЕДЕ ӨНДІРІСТІ БАСҚАРУДЫҢ МАҚСАТТАРЫ ЖӘНЕ ҰЙЫМДЫҚ
ҚҰРЫЛЫМЫНЫҢ ... ... ... тәсілдемеде өндірісті басқарудың мақсаттары.
Барлық басқару процесінің бастапқы кезінде оның мақсаттары анықталады.
Басқару мақсаттары әрдайым ... ... ... әрі оны ... белгілеп отырады. Мақсаттар негізінде ... ... ... тұтастай экономикалық және әлеуметтік даму ... ... ... ... ... ... ... басқару жүйесін
қалыптастыруда маңызы зор.
Кезінде Ф. Энгельс әлемде ... ... ... деп ... Ф. ... дейін Спиноза Барух (XVII ғ.), мақсат әлемді ... ... ... ... адам ... мен ... ... қағысы болып
табылады» (Н.Д. Ушинский).
Мақсаттар өз мазмұндары, басқарудың ... ... және ... ... Мақсаттардың мазмұны өндірісті басқару аспектілерінің
күрделілігін әрі көп ... ... ... мазмұны бойынша
мыналарға бөлінеді: экономикалық мақсат, әлеуметтік мақсат, ... ... ... ... ... ең алдымен елдің халық шаруашылығының дамуымен,
нақтырақ айтқанда, ... күші мен ... ... ... ... ... мақсаттар қоғам мүшелерінің материалдық және
рухани қажеттіліктерін, сонымен бірге, оның ... ... ... ... береді. Әлеуметгік мақсаттарға мәдениеттің, білім
берудің, ... ... және тағы ... даму ... кіреді.
Саяси мақсаттар: оны кез келген мақсаттың құрамдық ... ... ... ... саясат адам қызметін барлық бағытын қамтиды.
Бұл мақсаттар қоғам дамуының барлық мақсаттарын бір ... ... ... ... ... - ... ... қоғамдық
өндірісті дамытудың және қоғамдық өндірістің тиімділігін арттырудың маңызды
факторы болып табылады әрі коғамдық ... ... ... ... ... ... институттарына, жобалау
институттарына, конструкторлық бюроға, ғылыми-техникалық ақпарат ... т.б. ... ... ... ... ... ... -техниканың даму
мақсаттарының өзіндік ерекшеліктері ... ... ... ... ... болады: халық шаруашылығы, салалар, территориялық кешендер,
бірлестіктер мен кәсіпорындар мақсаттары.
Мақсаттардың уақытша аспектілері бөліп ... ұзақ ... ... ... немесе ағымдағысы.
Нақты өмірде мақсаттар белгілі бір ... ... бір ... ... өз ... егер осылай деп айтуға келетін
болса, белгілі бір ... ... ... ... ... белгілеу өндірісті: техникалық тандауды, ал алдағы ... - ... ... ... ... ... локальдық немесе
жекелеге мақсаттармен нақтыланады.
Мақсаттардың жіктеліміне сэйкес басқарудың тиісті ... ... ... салыстырмалы түрдегі жаңа түрдегі тәсілдемелері
мен әдістерін екі топқа біріктіруге ... ... және ... таба білу ... - ... ... жүйесі және теориялық
зерттеудің әдістемелік ережесі) әдістері.
Зерттеу әдістері басқару мақсаттарын ... ... ... функцияны және шектеулердің жиынын ... ... ... ... ... ... объектіні
алдағы кезеңге бейімдейтін өнімдеуші тәсілдемені пайдаланады.
Білімнің үш сатысы - нақты білім, тұрлаусыз білім және ... ... ... деп ... отыр.
Эвристикалық әдістер - онда міндетті түрде сарапшылар қатысады.
«Дельфи» әдісі - сарапшылар үлкен ұжымға ... әрі олар бір ... ... ... ... болып, жүйелерді дамытудың мақсаттары
туралы өз пікірлерін айтады.
Пікірлерін сауалға жауап қайтару түрінде білдіреді; ... ... ... ... ... ... жауап алып қайтады.
Түпкілікті сараптық шешімді шығару бірнеше кезеңдермен жүзеге ... ... салу ... ... (әр қилы ... ... ... пікірлердің бар болуы туралы сарапшылардың ақпараты.
Сараптық нүұқаларды түзету процедурасы пікірдің бір-буынды болуына қол
жеткізетін мақсаттар іріктеліп болғанша бірнеше рет ... ... ... ... ... бір сценарий бойынша мақсаттарды
қалыптастыратын нақты тұлғаның ... ... ... Жалпы
пікірталастыру мәжілісінде мақсатың ең қолайлы нұсқасы тандап алынады.
«Мақсаттар ... ... ... ... ... ... ... атауынша ие болған әдіспен жүзеге асырылады.
«Мақсаттар ағашы» - бұл мақсаттардың арасындағы байланыстардың ... ... ... ... ... ... принципі
бойынша құрылған мақсатардын байланысына қол ... ... ... ... ... ... тәсілдемесі.
Басқарудың ұйымдық құрылымын ғылыми негізде құру барлық уақытта да
экономиканы басқаратын жүйенің көкейтесті міндеті болып келді.
Жүйелі ... ... ... жэне ... міндетті
істерін ғылыми негізде анықтау шартын ... Ол ... ... жал ... бір ... ... қарастырылады.
Жүйелі тәсілде ұйымдастыру ісін жобалаудың әлдеқайда жалпы принциптеріне
бағдарланған.
Жүйелі тәсілдеме ең ... ұйым ... ... ... ... ... ... олар басқару аппаратының міндетті
істерінің мазмұнын әрі міндеттерінің құрылымын тудырады. Бұл ... өте ... ... құрылымын қалыптастыратын түрлі әдістер біртұтас
жүйеде қарастырылуы керек.
Бұрындары басқару іс-тәжірибесінде ... ... ... төрт әдіс ... ... ... ... Ұйымдық үлгілеу (организационного моделирования);
4. Ұқсастықтар (аналогии).
Бұлардың әрбіреуі ұйымдық жобалау міндетін шешуде әр түрлі мәнге ... ... ... ... ... ... процесті үш сатыға
бөліге болады:
1. Басқару аппаратының ... ... ... ... ... Негізгі бөлімшелердің құрамы мен олардың арасындағы байланыстарды
әзірлеу («регламенттеу», реттемелеу сатысы).
Осы сатылардың әрқайсысының мазмұны ... ... ... оның ... ... ... ... болды.
«Композиция» сатысының бастапқы сәтіне басқарудың ұйымдық құрылымының
мақсаттары мен ... ... ... Мақсаттық тәсілдеменің
ұйғаруы бойынша, ... ... ... жетуін ұйымдастырушылық
тұрғыдан қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... көрсетіліп беріледі.
Ұйымдық құрылымның бұл сатысында басқару жүйесіндегі деңгейлердің
қанша екені анықталады, ірі ... ... ... және
орталақсыздандыру, міне осы екеуінің негізгі арақатынасы анықталады.
Басқарудың ұйымдық ... ... ... ... негізгі ерекшелігі–басқару аппараты бөлімшелерінің ұйымдық
шешімдерін әзірлеуді, әрі ұйым ... ... ... ... аппаратындағы бөлімшелердің құрамын анықтайды.
Басқару аппаратының «құрылымдау» сатысы жалпы құралымдағы жекелеген
блоктардың (желілек-функциялық, бағдарламалы-мақсатты) нақты ... ... ... ... ... да ... ... жүзеге асырудың нәтижесінде басқару аппараты
қосалқы жүйелерінің ... ... ... ... саты - ... ... ... - басқару қызметінің
процедурасы мен ... ... ... ... ... екі ... реттемелеуші құжат бекітіледі - бөлімшелердің
штаттық кестесі (оның саны осыдан шығады) және ... ... ... ... Олар ... ... ... әзірленеді.
ҚОРЫТЫНДЫ
Басқару жүйесі мен оның ұйымдық құрылымының тиімділігі ... - ... ұйым ... ... ... ... іс-
әрекет жасау тиімділігіне, ұйымды құрылымның сапасына байланысты болады.
Басқару жүйесінің тиімділік ... ... ... оның ... ... екі ... ... арқылы қалыптасады:
1) өндірістік-шаруашылық ұйымның белгіленген мақсаттарына қол жеткен
нәтижелердің сәйкес келу деңгейі бойынша;
2) ... ... ... процесінің өз мазмұнына қоятын объективті
талабының, ... ... ... ... келу ... ... құрылымның әр түрлі нұсқаларын салыстыруда қолданылатын
тиімділік өлшеміне ... ... ... ... аз ... ... ... мақсаттарына әлдеқайда толық, әрі ... ... ... жатады.
Басқару процесінің тиімділігін бағалауда сандық және сапалық тұрғыдан
бағаланатын көрсеткіштер пайдаланылады. Бұл ... ... ... ие ... ... аппаратының нормативтік
сипаттамасы ретінде пайдаланылуы мүмкін. Оған мыналар жатуы ... ... ... ... ... ... ... аппаратының өндірушілігі басқару аппаратында істейтін бір
қызметкерлерге шаққанда (келетін) ұйым өндіретін ... өнім ... ... ... немесе өндірістік қызметтің
нәтижелерімен өлшенетін басқару аппараты іс-әрекетінің салыстырмалы ... ... ... ... тұру үшін ... ... үлес ... т.б.)
Басқару жүйесінің бейімділігі өзгермелі ... ... ... ... ... тиімді орындау қабілетіне қарай
анықталады. Бұл диапазон салыстырмалы ... ... кең ... ... ... бола ... ... икемділігі басқару аппараты органдарының шешім
қабылдау процесінде пайда болған ахуалға сәйкес ... ... ... ... ... ... ... жағдай жиі ұшырасатын
нарықтық қатынаста айрықша артықшылық болып табылатын жаңа байланыстарды
орнатудағы ерекшелігін сиппатайды. Ол ... ... ... икемділік
танытатын шағын және орташа кәсіпорындарға тән.
Басқарушылық шешімдерді қабылдаудың оперативтілігі ... ... ... сондай-ақ жолы қойылған процестің
тұрақтылығын сақтау отырып, алға қойған ... ... әрі көп ... қол ... ... ... тұтастай алғанда оны алға қойған
мақсатына сәйкес толассыз іс-әрекет жасауын (іркіліссіз ... ... ... ... ... оның ... яғни
міндеттердің (жоспарлы, бағдарламалы, тапсырыстың және т.б.) ... ете ... ... ... ... ... толық сипаттауға
болады.
ПАЙДАЛАНҒАН ӘДЕБИЕТТЕР.
1. Есімжанова С.Р. Маркетинг.Оқу құралы. Алматы Экономика 2003
2. ... Г. ... ... и ... ... для ... М.:
ИНФРА- М, 1999.
3. Багиев Г.Л. и др. Маркетинг: ... для ... / Г.Л. ... ... X. Анн; Под общ. ред. Г.Л. ... - М.: ОАО ... ... Голубков Е. П. Маркетинговые исследования: ... ... ... - М.: Изд. ... 1998.
5. Голубков Е. П. Основы маркетинга. - М.: Издательство «Финпресс», 1999.
6.Ілиясов Д.Қ. Маркетинг: ... мен ... Оқу ... Алматы,
Қазақ университеті, 2002.
7.Котлер Ф. Маркетинг негіздері. ... ауд. М.Т. ... ... 2000.
8.Ламбен Жан-Жак. Стратегический маркетинг. Европейская перспектива /
Пер. с фр. - СПб, ... ... ... ... / Под ред. Э.А. ... - М: ИМП ЭКМО ... ... Учебное пособие /Под ред. Н.К. Мамырова. - ... ... ... С.Н, ... Г.А., Маркетинг негіздері, А.: ... ... ... Р.А. ... ... ... - М.: ЗАО «Бизнес-
школа» Интел-Синтез», 2000.
13.Мамыров Н.К. Маркетинг. Алматы, Экономика, 1999

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қоғамдық өндіріс. Қоғамдық өндірістің негізгі принциптері24 бет
Оқу әдістемелік кешені «Құрылыстағы бухгалтерлік есеп» пәнінен197 бет
Қоғамдық өндіріс және кәсіпорынның өндірістік құрылымы27 бет
Өндірісті ұйымдастыру процесстері10 бет
Өндірістік кәсіпорында персоналды басқару («жайықмұнайгаз» мгөб мысалында)39 бет
Өндірістік процесті ұйымдастыру және мұнай-газ өндіру кәсіпорындарының құрылымы10 бет
Кәсіпорынның негізгі принциптер шығыны, өндіріс және калькуляциялау шотының өндірістік есебі6 бет
Өндіріс тиімділігін арттырудағы қаржының негізгі принциптері32 бет
"Бала тәрбиесіндегі халықтық ұстанымдар."12 бет
Corel Draw графикалық редактор28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь