Басқарудың танымдық, құқықтық негіздері және қолданылатын әдістері, табиғат қорғауды, пайдалануды жоспарлау, нормалау, ережелер, тәртіптері

Мазмұны

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
1. Табиғатты пайдалануды басқару негіздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...5
ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 13
Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .15
Кіріспе

Табиғи ортаны қорғау, табиғат байлығын тиімді пайдалану, оған барлық халық, жеке кәсіпорындар мен кәсіпкерлер, мемлекеттік органдар мүдделі болғанда ғана ауқымды және нәтижелі болады. Мүдделілікті экономикалық ынталандыру тетіктері арқылы басқаруға болады. Экономикалық басқару механизмдерін қолданып табиғатты қорғауға, тиімді пайдалануға жағдай жасалады. Экономикалық жолмен басқарудың ерекшелігі, мұнда ешкімді күшпен зорлап емес, әркімнің өз еркімен табиғатты қорғауға, оның байлығын молайтып, тиімді пайдалануға жұмылдырылады. Табиғи ортаға зиян келтіру, табиғат ресурстарын ысырапқа ұшырату ең бірінші кезекте оған жол бергендердің өзіне тиімсіз болады.
Экономикалық мүдде тудырудың басты әдістері: жоспарлау, шаруашылық есеп және экономикалық ынталандыру. Бұл әдістер баға, қаржыландыру, несие, материалдық сыйлық және жауапкершілік, табиғат пайдалану төлемдері, экологиялық нормативтер, т.б. экономикалық тетіктер арқылы жүргізілөді.
Жоспарлау басқарудың әкімшілік әдісіне тән деп есептелгенімен, экономикалық басқару механизмінде де маңызы зор. Тек мұнда жоспарлаудың сипаты түбірімен езгереді. Ол жоғарыдан нұсқау, бұлжытпай орындалатын заң сипатын езгертіп, іс-әрекеттерді ерікті, сапалы басқару сипатына ие болады. Жоспар¬лау арқылы көптеген жағымсыз құбылыстарды, шығындарды алдын ала болжап, оларды болдырмау шараларын ұйымдастыруға болады. Жоспарлау еңбекті белгіленген мақсатта жұмылдыруға мүмкінді береді.
Табиғат пайдалану саласында жоспарлаудың басты мақсаты - табиғи ортаны қорғауды, табиғатты тиімді пайдалануды, оның ресурстарын үнемдеп, мүмкін болғанда молайтуды қамтамасыз ету. Жоспарлаудың мұндай қызметі нарық экономикасы жағдайында күшейе түседі.
Нарық қатынасы бойынша табиғатты арнайы пайдалану төлемді, табиғат пайдаланушылар табиғат ре¬сурстарын ақылы пайдаланады, табиғи ортаға келтірген зияндарын жоюға, зиянға ұшырағандардың шығынын қайтаруға міндетті және табиғи органы қорғауға, табиғат қорғау заңдарын сақтауға міндетті.
Табиғат пайдалану жоспарларын айқындау үшін экологиялық нормативтер маңызды рөл атқарады. Олар табиғат қорғау, пайдалану ережелеріне, талаптарына, тәртіптеріне сәйкес анықталады және нақты аймақтық табиғи жағдайына байланысты құрылады. Табиғат пайдалану нормалары орындалғанда, жетілдірілгенде табиғат пайдапанушыларға жеңілдіктер, сыйлықтар беріледі, ал орындалмағанда айып төлем белгіленеді.
Табиғат қорғауға, тиімді пайдалануға ынталадыру мақсатында баға тетігі кеңінен қолданылады. Жалпы баға деңгейі нарық қатынасына сәйкес қалыптасқанымен, оның негізгі құрамды бөлігі - өнімнің өзіндік құны табиғат пайдалану дәрежесіне сәйкес қалыптасады. Табиғат қорғау шығындары өскенде немесе табиғатқа әсері артқанда, төлемдер өскенде, табиғат ресурстары ысырапқа ұшырағанда, өнімнің өзіндік құны артады, таза пайда кемиді.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі

1. Н.Қ.Мамыров, М.С.Тонкопий, Е.М.Үпішев «Табиғатты пайдалану экономикасы», Алматы 2005
2. С.Мұқаұлы, Е.Үпішев «Табиғатты пайдалану экономикасы»,Алматы 1999
3. Т.И.Есполов, О.А.Абралиев «Табиғатты пайдалану экономикасы», Алматы 2005
4. Қ.Ә.Әлімбетов, Г.С.Оспанова, А.Қ.Мейірбеков «Табиғатты пайдалану және оны қорғау негіздері», Алматы 2000.
        
        Әл-Фараби атындағы Қазақ Ұлтық университеті
Биология және биотехнология факультеті
Молекулярлық биология және ... ... ... ... құқықтық негіздері және қолданылатын әдістері, табиғат қорғауды, пайдалануды жоспарлау, нормалау, ережелер, тәртіптері
Оқытушы: б.ғ.к., Басығараев Жандос ... ... ... ... ... ... ... БӨЛІМ
1. Табиғатты пайдалануды басқару негіздері.......................................................5
ҚОРЫТЫНДЫ....................................................................................................13
Пайдаланған әдебиеттер тізімі.............................................................................15
Кіріспе
Табиғи ортаны қорғау, табиғат байлығын тиімді пайдалану, оған барлық халық, жеке кәсіпорындар мен ... ... ... мүдделі болғанда ғана ауқымды және нәтижелі болады. Мүдделілікті экономикалық ынталандыру тетіктері арқылы басқаруға ... ... ... ... ... ... ... тиімді пайдалануға жағдай жасалады. Экономикалық жолмен басқарудың ерекшелігі, мұнда ешкімді күшпен зорлап емес, әркімнің өз ... ... ... оның ... ... ... пайдалануға жұмылдырылады. Табиғи ортаға зиян келтіру, табиғат ресурстарын ысырапқа ... ең ... ... оған жол бергендердің өзіне тиімсіз болады.
Экономикалық мүдде тудырудың басты әдістері: жоспарлау, шаруашылық есеп және экономикалық ынталандыру. Бұл әдістер баға, ... ... ... ... және ... ... ... төлемдері, экологиялық нормативтер, т.б. экономикалық тетіктер арқылы жүргізілөді.
Жоспарлау басқарудың әкімшілік ... тән деп ... ... ... ... де маңызы зор. Тек мұнда жоспарлаудың сипаты түбірімен езгереді. Ол жоғарыдан ... ... ... заң ... ... ... ерікті, сапалы басқару сипатына ие болады. Жоспар - лау арқылы көптеген жағымсыз құбылыстарды, шығындарды ... ала ... ... ... шараларын ұйымдастыруға болады. Жоспарлау еңбекті белгіленген мақсатта жұмылдыруға мүмкінді береді.
Табиғат пайдалану ... ... ... ... - ... ортаны қорғауды, табиғатты тиімді пайдалануды, оның ресурстарын үнемдеп, мүмкін болғанда молайтуды қамтамасыз ету. ... ... ... ... ... ... күшейе түседі.
Нарық қатынасы бойынша табиғатты арнайы пайдалану төлемді, табиғат пайдаланушылар табиғат ре - ... ... ... табиғи ортаға келтірген зияндарын жоюға, зиянға ұшырағандардың шығынын қайтаруға міндетті және табиғи органы қорғауға, табиғат қорғау заңдарын сақтауға ... ... ... ... үшін ... ... маңызды рөл атқарады. Олар табиғат қорғау, пайдалану ережелеріне, талаптарына, тәртіптеріне сәйкес анықталады және ... ... ... ... ... құрылады. Табиғат пайдалану нормалары орындалғанда, жетілдірілгенде табиғат пайдапанушыларға жеңілдіктер, сыйлықтар беріледі, ал орындалмағанда айып ... ... ... ... ... ынталадыру мақсатында баға тетігі кеңінен қолданылады. Жалпы баға ... ... ... ... қалыптасқанымен, оның негізгі құрамды бөлігі - өнімнің өзіндік құны табиғат пайдалану дәрежесіне сәйкес қалыптасады. Табиғат қорғау шығындары ... ... ... ... ... ... өскенде, табиғат ресурстары ысырапқа ұшырағанда, өнімнің өзіндік құны артады, таза пайда кемиді.
НЕГІЗГІ БӨЛІМ
* Табиғатты пайдалануды басқару негіздері
Табиғатты пайдалану мен ... ... ... ... мемлекеттік басқару қоғамды әлеуметтік басқарудың бір саласы болып ... ... ... ... ... жоспарлардың және шаралардың орындалуын қамтамассыз ету, қоршаған ... ... ... ... ... ... пайдалануды және салалардағы заң ережелерінің бұзылмауын қамтамасыз ету, адам өмірі мен денсаулығына ... ... ... ... жағдай жасау.Табиғи ресурстарды пайдалану қоршаған табиғи ортаны басқаратын органдардың қатарына ... ... ... Кабинеті, Орталық атқарушы органдар және жергілікті өкілді органдар жатады. Қазақстан Республикасының Үкіметі қоршаған ортаны қорғау саласындағы атқаратын қызметіне
* ... ... ... ... оны жүзеге асыру жөніндегі стратегиялық және тактикалық шараларды әзірлейді;
* табиғат пайдаланудың әр ... ... ... ... ... ... ... оларды Қазақстан Республикасы Президентінің бекітуіне ұсынады;
* қоршаған ... ... ... мен ... және өзге де ... қойылатын экологиялық талаптарды әзірлеу мен бекіту тәртібін белгілейді;
* міндетті экологиялық сақтандыруды жүргізу тәртібі мен ережесін белгілейді;
* табиғат пайдаланушыларға ... алу ... ... ... ... түрлерінің тізбесін және осы рұқсатты беру тәртібін белгілейді;
* ... орта мен ... ... ... ... ... ... және оны жүргізу тәртібін белгілейді.
* қоршаған ортаны қорғау, табиғат пайдалануды ... және бұл ... ... бақылау жасау міндеттерін жүзеге асыратын арнаулы уәкілетті органдардың тізбесін бекітеді, олардың қызмет тәртібін айқындайды;
* халықаралық ынтымақтастықты жүзеге асырады т.б.
Қазақстан Республикасы ... және және ... ... ... ... оны жергілікті органдардың атқаратын қызметтеріне мына төмендегілер жатады:
* Қоршаған табиғи ортаны қорғау мен табиғатты пайдалануды басқарудың экономикалық тетігін іске ... ... ... ... ... ... мемлекеттік ғылыми-техникалық саясат жүргізу;
* Мемлекеттік экономикалық сараптаманы ұйымдастыру және жүргізу;
* Қоршаған табиғи ортаны пайдалану мен қорғауға және табиғи ... ... ... ... ... бақылауда жүзеге асыру;
* Табиғатты қорғау қызметін белгілейтін ережелерді, нормативтерді, стандарттарды әзірлеу және белгілеу;
* Табиғатты арнайы пайдалануға , ... ... және өзге де ... ... ... ... ... пайдалануда, зиянды заттарды шығару мен тастауға рұқсат беру;
* Табиғат қорғау заңдарының сақталуын қамтамасыз ету, олардың бұзылғаны үшін ... және ... ... ... ... қорық ісіне басшылық ету мен оны жүргізуді, ерекше қозғалатын басқа да табиғи объектілер мен аумақтарды сақтау ;
* ... ... ... ... ... ісін ... және оған басшылық жасау ;
* Қоршаған табиғи ... ... мен ... ресурстарды ұтымды пайдалану саласындағы республикааралық және халықаралық ынтымақтастыққа қатысу.
Жергілікті өкілді органдардың міндеттері:
* Тиісті аймақтарда қоршаған ... ... мен ... ... ... ... бекітеді;
* Жергілікті бюджеттер құрамында қоршаған ортаны қорғау мен сауықтыру жөніндегі шығыстарды бекітеді;
* Жергілікті атқарушы органдар мен ұйымдар басшыларының қоршаған ... ... мен ... пайдаланудың жай-күйі туралы есептерін тыңдайды.
Жергілікті атқарушы органдар:
* Қоршаған ортаны қорғау ... ... ... жүзеге асырады және өз құзыреті шегінде табиғат пайдалануды реттейді;
* ... ... ... ортаны қорғау және табиғат пайдалану жөнінде бағдарламалар әзірлеу мен оны ... ... ... ... қоршаған ортаны қорғау жөніндегі объектілерді салу мен қайта ... ... ... ... ластағаны үшін төлемдік ақы мөлшерін бекітеді, экологиялық талаптар бұзылған жағдайда шаруашылық және өзге де қызметті тоқтата тұрады және тиісті шаралар ... ... ... өзге де өкілеттікті жүзеге асырады.
Табиғатты пайдалану және қоршаған табиғи ортаны қорғауды басқарудың мақсаты мен ... осы ... ... негізгі арқауы және қатынастарды реттейтін ережелердің мазмұны болып табылады. Бұл салада басқарудың іс жүзіне ассырылуы мемлекеттік және қоғамдық құрылымдардың лауазымы ... мен ... ... ... және ... ... мен міндеттерінің заңдарда толық қамтылуына байланысты болады.
Табиғат пайдалану және қоршаған табиғи ... ... ... бар ... ... қызметтері мына төмендегідей:
* Геологиялық және жер қойнауын қорғау министрлігі минералдық ... ... ... жауап береді, жер асты суларын пайдалану және ... ... ... Ауыл ... ... мен ... ... қорғау, минералдық тыңайтқыщтар мен өсімдіктерді химиялық заттардан сақтауға ұйымдастыруды және бақылайды;
* Қазақстан Республикасы білім және ... ... ... ... ... ... және оған ... қатысты адамдардың денсаулығын қорғауға ведомствовалық бақылауды іске асырады;
* Жер қатынастары және жерге орналастыру жөніндегі мемлекеттік комитет- жер кодексін және ... ... ... ... жер ... орындауға ведомствовалық бақылауды іске асырады;
* Ішкі істер министрлігі атмосфералық ... және су ... ... ... мен жер ... техникаларды қорғау ережесін сақтау жөніндегі қадағалаушылық жұмыстарын жүргізеді;
* Су шаруашылығы жөніндегі мемлекеттік комитет су кодексінің ... ... ... су ... ... бітеліп қалуынан, таусылуынан қорғаудың жағдайына жауап береді;
* Гидрометрология жөніндегі мемлекеттік комитет атмосфералық ауаны , суаттарды және жер үсті сулардың ... ... ... бақылау жүргізеді.
Бұлардан басқа өз алдына немесе министрліктер мен мемлекеттік комитеттердің қарамағында жер, су, ... ... ... ... аң ... т.б. ... істейді.
Табиғатты ұқыпты пайдалану және қоршаған ортаны қорғауды қамтамасыз етудегі басты құрал-заңды түрдегі жауапкершілік. Бұл жауапкершілік негізгі - ... бұзу ... ... ... бұзу ... ... пайдалану және қоршаған табиғи ортаны қорғау өрісіндегі мемлекеттік басқарудың бірден-бір маңызды функциясы экологиялық бақылау ... ... ... ... міндеттеріне сай қабылданған заңдар бойынша оның ұғымы, қоршаған табиғи ортаның және оның өзгеруіндегі жиынтығы, сондай-ақ барлық ... ... ... иесі ... және азаматтардың экологиялық талаптарының орындалуын тексеру. Экологиялық басқарудың объектілері болып, бір жағынан- қоршаған табиғи орта болса, екінші жағынан меншіктік органдарда, ... ... ... иесі ... мен ... ... ... ережелер мен нормативтердің сақталуы.
Экологиялық құқықты бұзудағы әкімшілік жауапкершілік
Экологиялық бақылаудың жүйесі
Қоршаған табиғи ортаның мониторингі дегеніміз - ... ... ... ... ... бақылау және адамдардың денсаулығы мен өзге де тірі организмдерге немесе қауіп туғызатын қатерлі ахуалдар туралы ескерту.
Экологиялық мониторинг
Табиғат ... және ... ... ... ... тағы бір маңызды тетігі-бұл экологиялық сараптама. Экологиялық сараптама дегеніміз - шаруашылық және өзге де қызметтің қоршаған орта сапасының нормативтері мен ... ... ... ... , осы ... ... ортаға жасалуы мүмкін теріс әсерлерінің және оларға байланысты зардаптардың алдын алу мақсатында сараптама объектісін іске асыруға жол берілуінің анықтамасы.
Мемлекеттік ... ... ... ... ... ... актілердің жобалары, нормативті- техникалық және методикалық құжаттар;
* Кешендік және арнайы бағдарламалық жобалар;
Экологиялық сараптаманың принциптері
* Техникалық-экономикалық негіздеу және ... ... ... ... ... ... жөніндегі жобалар;
* Халықаралық шарттық жобалар;
* Табиғи ресурстарды пайдалану жөніндегі шарттарды негіздеу құжаттары;
* Жаңа техника, технология, материялдар, заттар, тауарлар және ... ... ... ... жобалар;
* Айрықша қорғалатын табиғи территорияларға, сондай-ақ, экологиялық апатқа жататын зоналар құруды анықьау жөніндегі негізделген құжаттар;
* Табиғи ортаға ықпал тигізуге қабілеті бар ... да ... ... ... ... түрлері
ҚОРЫТЫНДЫ
Табиғатты қорғауды басқару мен ресурстарды пайдалануды реттеу жүйесін жетілдіру мақсатында 1988 жылы ... ... ... Республикалық Мемлекеттік Комитет құрылды. Бұл Мемлекеттік Комитет табиғат қорғау және табиғи ресурстарды пайдалану саласында ... ... ... ... болып саналады және елде табиғатты қорғау, тиімді пайдалануды ұйымдастыру, табиғи ресурстарды ұдайы ... ... ... көтереді.
Мемлекетгік табиғат қорғау комитетінде басты міндеттердің бірі ретінде елдегі табиғат қорғау қызметіне кешенді басқару жасау, табиғатты қорғау мен табиғи ... ... ... ... бірынғай ғылыми-техникалық саясатты жүргізу жүктеледі. Экономикалық және әлеуметтік даму жоспарының жобаларына қосу ... ... ... ... ... және ... қорғау мәселелері бойынша Мемлекеттік табиғат қорғау комитеті ұсыныстар әзірлеп ұсынады.
Мемлекеттік комитет табиғатты пайдаланудың экономикалық механизмін жетілдіру ... ... ... табиғи ресурстарды пайдалануды реттеу және басқа да залалды әсер ... ... ... ... мен стандарттарды, экологиялық нормативтерді бекітеді.
Табиғатты қорғау шараларын жоспарлау мен қаржыландырудың түрлері өзгеріп отырады. Экономикалық тәсілдерге, ресурстарды үнемдеуге, қалдықсыз технологияға ... және ... ... басқарудың тек ұйымдастыру формаларын ғана емес, сонымен қатар оның заңдылықтар, нормативтік, информациялық, экономикалық, білім беру аспектілерінің бүкіл комплекстерін жүзеге ... ... ... ... ... ... ... мыналар: ескерту жасау, тиым салу (кәсіпорын мен өмдірісті уақытша жабу, табиғи ресурстарды ... тиым ... ... ... және ... ... зандары, белгілі-бір тәртіп бұзушылыққа (су заңдылықтары негізі, атмосфералық ауаны қорғау заңы және т.) әкімшілік жауапкершілік шараларын карастырады.
Кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... азаматтарға тәртіп бұзу белгілері толық болған жағдайда ғана болады.
Кәсіпорын азаматтық заңдылықтардың жалпы нормаларына сай келетін ... ... ... және ... зиянның арнайы белгіленген мөлшері бойынша зиянның орнын толтырады. Заң ... ... ... ... ... ... немесе мүмкін болмаған жағдайда орнын толтырудың дәлелденген мөлшерін қарастырады. Кәсіпорында зиянның орнын толтыру міндеті басқа кәсіпорын, мекеме, ұйым ... ... ... ... ... Бұл ... ... толтыру сот тәртібімен жүргізіледі және санкцияны шапшаңдатуға мүмкіндік туғызбайды. Басқарманың экономикалық әдіске көшуі табиғатты қорғау жөніндегі территориялды және ... ... ... мен ... ... ... ... материалды жауапкершілік формаларын бұзудың, шаруашылықтың бірыңғай концепцяларының жобаларын жасауды талап етеді. Басқарудың шаруашылық ... ... ... ... ... ішкі ... ... экономикалық стимул болуы тиіс.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі
* Н.Қ.Мамыров, М.С.Тонкопий, Е.М.Үпішев , Алматы 2005
* ... ... ... ... ... О.А.Абралиев , Алматы 2005
* Қ.Ә.Әлімбетов, Г.С.Оспанова, А.Қ.Мейірбеков , Алматы 2000.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 12 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Табиғат пайдалану мен қоршаған ортаны қорғау саласындағы басқарудың ұйымдық-қүқықтық нысандары12 бет
Ерекше қорғалатын табиғи аймақтарда туристерге қызмет көрсету79 бет
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтардың жалпы сипаттамасы76 бет
Каспий аймағының экологиялық құқықтық мәртебесі179 бет
Күріш өндірісі27 бет
Мемлекеттің табиғатты басқару қызметтері77 бет
Қазақстанда ерекше қорғалатын табиғи аумақтар туралы заңдардың қалыптасуы мен даму тарихы75 бет
Қоршаған ортаны қорғауды ұйымдастыру және табиғат ресурстарын ұтымды пайдалану6 бет
Еңбек туралы жалпы және арнайы нормалар12 бет
Еңбекті нормалау14 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь