Программалау тілдері

І. Кіріспе
ІІ.Негізгі бөлім:
1) Програмалаудың әр түрлі тілдерін пайдалану.
2) Программалау тілдерінің негізгі классификациялары
3) Паскаль және Дельфи тілдері
ІІІ. Қорытынды
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер
Программаларды жасауда қазіргі заманғы компьютерлерде әр түрлі деңгейдегі программалау тілдері пайдаланылады. Жалпы жағдайда тіл деп информацияның жазылуын және оның түрленуін белгілі ережелер бойынша формальды етіп беруші құралдарды түсінеміз. Тілдің құрамында информацияның негізгі элементтерін құрудың құралдары және осы элементтерден әр түрлі мазмұнды құрылымдар құруға арналған ережелер жүйесі бар.
Программалау тілі деп деректерді жазуға және оларды белгілі ережелер бойынша өңдеуге арналған адам мен компьютерді байланыстыратын формальды тілді айтамыз
Программалау тілдері – жасанды тілдер. Олардың табиғи тілдерден айырмашылығы – мағынасы трансляторға түсінікті болатын әрі жазу командасының қатаң ережесіне бағынатын «сөздері» шектеулі болады. Мұндай талаптардың жиынтығы программалау тілінің синтаксисін қалыптастырады, ал әрбір команданың және тілдің басқа да құрылымы — оның семантикасын қалыптастырады. Программаларды жазудың формасы бұзылатын болса, бұл транслятордың оператор міндетін түсінбей қалуына әкеп соғады және синтаксистік қате туралы хабарлайды, ал команда тілін пайдалануға қажетті алгоритмге жауап бере алмайтын дұрыс жазу семантикалық қателікке (оны логикалық қателік немесе орындау уақытындағы қателік деп те атайды) ұрындырады.
Процессорлардың әр тұрпаты әр түрлі теру командасына ие. Егер программалау тілі процессорлардың нақты тұрпатына бағдарланып, оның ерекшеліктерін ескеретін болса, онда ол деңгейі төмен программалау тілі деп аталады. Бұл жағдайда «деңгейі төменнің» мағынасы «нашар» деген ұғымды білдірмейді. Бұл арада – тіл операторының машина кодына жақындығы және процессордың нақты командасына бағдарланғаны жөнінде сөз болып отыр.
1. Симонович С.В. Информатика «Питер-2001»
2. Лесбаев А.У. Конспект лекции «Информатика» Шымкент 2007
3. Құралбаев З.Қ. Алгоритмдеу және программалау тілдері, Алматы- 2008
4. Культин Н. Программирование в Turbo Pascal 7.0 и Delphi. 2-ое изд.,Петербург,2004
5. Джумагалиева А.М, Нургазинова А.Ж, «Информатика» Алматы,2011
6. Интернет ақпараттары
7. Қ.З.Халықова. Информатиканы оқыту әдістемесі. Алматы «Білім»,2000
8. Сван Т. Основы программирования в Delphi для Windows 98. «Диалектика»,1996
        
        Жоспар:
І. Кіріспе
ІІ.Негізгі бөлім:
1) Програмалаудың әр түрлі тілдерін пайдалану.
2) Программалау ... ... ...
3) ... және ... тілдері
ІІІ. Қорытынды
ІV. Пайдаланылған әдебиеттер
Кіріспе
Программаларды жасауда қазіргі заманғы компьютерлерде әр түрлі деңгейдегі программалау ... ... ... жағдайда тіл деп информацияның жазылуын және оның түрленуін белгілі ережелер бойынша формальды етіп ... ... ... ... құрамында информацияның негізгі элементтерін құрудың құралдары және осы элементтерден әр түрлі мазмұнды құрылымдар құруға арналған ережелер жүйесі бар.
Программалау тілі деп ... ... және ... ... ... бойынша өңдеуге арналған адам мен компьютерді байланыстыратын формальды тілді айтамыз
Программалау тілдері - жасанды тілдер. Олардың ... ... ... - мағынасы трансляторға түсінікті болатын әрі жазу командасының қатаң ережесіне бағынатын шектеулі болады. ... ... ... ... тілінің синтаксисін қалыптастырады, ал әрбір команданың және тілдің басқа да ... -- оның ... ... Программаларды жазудың формасы бұзылатын болса, бұл транслятордың оператор міндетін түсінбей қалуына әкеп соғады және синтаксистік қате ... ... ал ... ... пайдалануға қажетті алгоритмге жауап бере алмайтын дұрыс жазу семантикалық ... (оны ... ... ... орындау уақытындағы қателік деп те атайды) ұрындырады.
Процессорлардың әр тұрпаты әр түрлі теру командасына ие. Егер программалау тілі процессорлардың нақты тұрпатына ... оның ... ... болса, онда ол деңгейі төмен программалау тілі деп ... Бұл ... ... ... ... ... Бұл ... - тіл операторының машина кодына жақындығы және ... ... ... ... ... сөз болып отыр.
Негізгі бөлім
* Програмалаудың әр түрлі тілдерін пайдалану.
Әр ... ... ... ... болатын бірнеше жүздеген программалау тілдері бар. Ең жалпысы тілдің машинаға жақындық дәрежесі ... ... ... ... Осы ... ... программалау тілдері екі үлкен топқа бөлінеді:
* машинаға тәуелді тілдер;
* машинаға тәуелсіз тілдер;
Машинаға тәуелді ... өз ... ... ... ... тілі;
* машинаға бағдарланған тілдер, кейде автокодтар деп те аталады.
Машинаға тәуелсіз тілдер программаларды бөлшектеу дәрежесіне қарай екі топқа ... ... ... ... ... шешу алгоритмін сипаттауға арналған, сондықтан да оларды кейде алгоритмдік тілдер деп те атайды. Алгоритмдік тіл деген ұғым программалау тілі ... ... ... ... Егер ... тілде жазылған алгоритмдік жазу компьютерге ендіруге тікелей жарамды және дайын жұмысшы программаға түрленетін болса, онда ... ... тіл ... тілі де бола ... ... ... тілдер тек оларға кейбір құралдарды қосқаннан кейін ғана программалау тілі болады
* проблемалы - ... ... ... ... үшін қызмет атқарады. Бірақ алгоритмдік тілдер өздігінен барлық ... ... ... да шеше алмайды. Мұндай тілде жазылған программа компьютерде тікелей орындалмайды, ол орындалу үшін ... ала сол ... ... ... ... ... қиын мәселе болып табылады.
Алгоритмдік тілден программаны машина тіліне аудару жұмысын компьютердің әмбебаптығын пайдаланып, оның өзіне жүктеуге болады. Бұл үшін ... ... ... ... тіліне формальды аударуға яғни аударудың ережесін алгоритм түрінде тұжырымдауға мүмкіндік беретіндей болуы ... ... осы ... бір рет ... ... түріне келтіріп алсақ, онда одан кейін программаның көмегімен компьютердің өзі ... ... ... ... кез ... ... нақтылы компьютердің машина тіліне аударып бере алады. Мұндай арнайы аудармашы-программа жоғарыда айтқанымыздай транслятордеп аталады.
Машина тілі - компьютердің ақпараттық ... ... ... ... тіл. ... ... процессор командаларның коды болып табылады. Архитектурасы әртүрлі процессорлардың машина тілдері де түрліше болады. Тек өзара үйлестірілген процессорларда ғана машина ... ... ... ... процессорлардың командалар жүйесі төменнен жоғары қарай үйлесімділікте болады деп айтылады.Сонымен әрбір компьютердің ... ... тілі ... және ол тек осы ... ... ... ғана тікелей орындай алады.
Машина тілінде программалау деп программаға енетін командалардың реальды кодтарын тікелей жазуды айтамыз.
Командалардың кодтары әр түрлі санақ жүйелерінде ... ... ... ... он ... ... А аккумляторының ішіндегісін В регистіріне жөнелту дегенді білдіретін МОV В,А командасының ... әр ... ... ... ... ... ... болады:
Санақ жүйелері Коды
Екілік 010001111
Сегіздік 107
Он алтылық 47
Келтірілген мысалдан көрініп тұрғандай команда он алтылық санақ жүйесінде ең ... ... ... кодтарын пайдаланып программалау үшін қарапайым жағдайда қағаз, ... және ... ... машина кодындағы программаны жазуға арналған перфоратор болса жеткілікті. Командалардың он алтылық кодтары пернетақтадан компьютердің ... ... ... ... түзету процесін басқарады, ал экран командалардың коды мен деректерді он алтылық ... ... ... Машина кодын пайдаланып программалауда еңбек өнімділігін артыру үшін командалардың мнемоникасын және коды берілген ... ... ... ... қазіргі кезде машина тілінде программалау тек қысқа программаларға ... ... ... ... болған жағдайларда ғана қолданылады, өйткені бұл программа жасаушылар кездесетін мынадай қиыншылықтарға байланысты:
* процессор командаларының көптеген кодтарын есте ... тура ... ... ... ... әсіресе шартты өтулердің саны көп, сондықтан ұзын программалар жасауда қадағалау өте қиын;
* жазылған программаны қайта жетілдіріп, ... ... өте ... ... болады;
* машина кодтарында жазылған программалар өте қиын оқылады;
* тек қана сандардан тұратын программаны жасау программана жасаушыны жалықтырып ... және ... ... ... алып ... ... тілі цифрлар тілі бола отырып, программа жасаушы адамнан программаны жазуға және оны жөндеуге көп уақыт жұмсауды талап етендіктен, программалау үшін ... ... ... және ... ... тілімен салыстырғанда символикалық кодтаудың машиналық-бағдарланған тілдері ең жоғары деңгейге ие. Символикалық кодтау тілдерін жасаудың негізгі ... ... ... ... ... белгілеуімен ауыстыру, сондай-ақ жадында сақтауды және қателіктер диагностикасын бөлу ... ... ... ... ... ... тіл Ассемблер тілі деген атауға ие болды. Ассемблер тілінде жазылған программаны машина тіліне аудару транслятордың (аудармашы) - ... ... ... ие ... ... ... ... асырылады. Ассамблер таңбалар (символдар)тілі бола отырып,белгілі бір дәрежеде машина тілінде программа ... ... ... ... ... ... программаның барлық элементтері таңбалармен берілетіндігі оның басты артықшылығы болып табылады.Басқаша айтқанда ассамблер тілінің машина ... ... ... ... ... әріп-цифрлармен таңбалауға және деректердің таңбалық аттарын пайдалануға мүмкіндік беретіндігі оның машина тілінен айырмашылығы болып ... ... ... командаларын машина тіліне аударғанда машина командасын білдіретін әрбір оператор осы команданың ... ... ... ... ... аттарын олардың екілік кодтарына түрлендіру жұмысы программа жасаушы адамды өте қиын әрі күрделі ... көп ... ... және бұл ... құтиылоуға болмайтын қателіктерден құтқаратын арнайы программа-ассамблерге жүктеледі. Ассамблер тілінде программалауда пайдаланылатын таңбалық аттар программаның семантикасын, ал команданың ... ... ... оның ... ... білдіреді.Мысалы, ADD-қосу, SUB-азайту, PARAM-параметр т.с.с.Мұндай аттарды программа жасаушылар оңай есінде сақтайтын болады.Ассамблер тілінде программа жасау үшін ... ... ... ... көп ... құралдар қажет болады:
* сыртқы құрылғылармен жабдықталған дербес компьютер;
* процессордың түріне қарай резиденттік немесе жүйелік программалар
Машина тіліне қарағанда ассамблер тілі едәуір ... ... ... ... және ... ... береді.Ассамблер тілі машинаға бағдарланған тіл, яғни процессордың әрбір командасына таңбалық ат меншіктейтіндіктен машина тіліне және ... ... ... тіл болып табылады.Программа жасауда ассамблер тілі машина тіліне қарағанда программа жасаушылардың еңбек ... ... ... ... процессордың программалық және аппараттық ресурстарын толық пайдалануға мүмкіндік береді.Бұл біліктілігі жоғары программалаушыларға жоғары деңгейлі тілдермен ... ... ... - тырғанда компьютердің жадында аз орын алатын жылдам жұмыс істейтін программалар жасауға мүмкіндік береді.Ассамблер тілінің осындай артықшылықтарына байланысты ендіру-шығару ... ... ... неше ... ... ... тілдердің көптігіне қарамай ассамблер тілінде жазылады. Ассамблер тілінің көмегімен программа жасаушы адам мынадай параметрлерді бере алады:
* процессордың машина тілінің ... ... ... ... ассамблер тілінде жазылған программалық қатардың стандартты пішімін;
* командалардың нұсқаларын және адрестеудің тәсілдерін қалай көрсету керектігі туралы пішімді;
* таңбалық тұрақтыларды және ... ... ... ... ... ... ... үлгілерін;
* программалауды ассамблерлеу (транслациялау) процесін басқарушы пседокомандаларды.
Ассамблер тілі кез келген компьютерге түсінікті,өйткені басқа ... ... ... ... ... ең ... тіл ол ... тілі. Бұл тіл копьютермен жақынырақ танысуға мүмкіндік береді. Сондықтан да ... оқу ... ... өзін оқып ... ... сөз. ... тілінде жазылған программа кез келген басқа тілдерде жазылған программаларға қарағанда өте тез орындалады. Мысалы, ассемблер тілінде жазылған программа дәл осы ... ... СИ ... ... ... ... ... екі-үш есе, ал BASIC тілінде жазылған программалардан он бес және онда да көп есе тез ... ... ... ... ... ... программаларға қарағанда өлшемі жағынан шағын болады, сондықтан компьютердің жадын үнемдеуге мүмкіндік береді.Ассемблер тіліндегі программалар компьютердің ... ... ... ... ... сізге жол ашады.Ассемблер тілін әрқайсысы машина командаларының бір тобына баламалы макрокомандалармен толықтыру жүйе қолданылады. Мұндай тіл ... тілі деп ... ... ... ірі ... ... программалар құруға мүмкіндік береді және ассемблер тілін жоғары деңгейлі тілдерге жақындатады
* ... ... ... классификациясы
Қазіргі кезде 3500-ден жоғары әр түрлі программалау тілдері бар және ... ... ... саны ғана программалық бөлімді құруға жаппай қолданылады. ... ... саны көп ... ... ... ... ... бар. Оның ішінде негізгі 2 түрге: фукционалдық мәніне (қызметі) және қолданылатын программалау технологиясына байланысты бөлінеді. Программалау ... ... ... ... 4 ... классқа бөлінеді:
1) программалауға үйретуші;
2) жалпы мәнді;
3) ... ... ... ... деңгейлі тілдерді осы классикацияға сәйкес қарастырамыз.
Программалауға үйретуші тілдер қатарына жататын жоғарғы деңгейлі тілдердің ... Logo, Basic және Pascal. Logo тілі 60-шы ... ... ... басшылығымен құрылды және ЭЕМ жаңа қолданушыларға, балаларға программалаудың негізін үйретуге бағытталған. Үйретуге арналған жоғары деңгейлі тілдердің ... кең ... 1965 жылы ... мен ... құрған Basic тілі. Дербес компьютерлерге бірінші қолданылған жоғарғы деңгейлі тіл және операциялық ортасы - Basic ... ... ... ... ... ... құрылымдық программалау мәселесі көтеріле бастады. 1971 жылы Н.Вирт құрылымдық технологияға үйретуші Pascal тілін құрды.
Жалпы ... ... ... ... ... әр ... класс есептерін тиімді программалауға бағытталған тілдер жатады. Бұл классқа жататын тілдердің негізгілері C, Modula, Ada тілдері. Бұл тілдердің негізі 1966 жылы ... ... ... ... ... ... мүмкіндік беретін PL/1 тілі. PL/1 тілі ЖС ЭЕМ сериялы модельдерде кеңінен қолданылды. Си тілін 1972 жылы Д.Ритчи ... және Unix ... ... осы тілде жазылды. Си тілі ассемблер тілінің де және жоғары деңгейлі тілдің де мүмкіндіктерін қамтамасыз ететін болғандықтан орта деңгейлі тіл деп ... Pascal ... ... ... ... ... 1980 жылы Modula - 2 ... құрды. Бұл программалау тілінің негізі - программа бір-біріне тәуелсіз модульдерден тұрады. ... жылы ... ... ... ... басқаруға қолданылатын қосымшаларды программалуға арналған Ada тілі құрылды. Ada тілі құрылымды программалау тілі ... ... және ... ... мүмкіндіктерін қамтамасыз етеді.
Проблемалық - бағытталған жоғары ... ... деп ... пәндік облыс есептерінің мәселесін түгел қамтитын тілдерді атаймыз. Бұл классқа жататын бірінші жоғары ... тіл - Fortran ... ... тілін 1956 жылы IBM фирмасы құрды және ғылыми-техникалық есептерді шешуге арналған.
Жасанды интеллект символдық информацияларын және тізімдерін өңдеуге ... ... ... Lisp, Prolog ... ... Lisp ... ... Д.Макартни құрды. 70-жылдары Lisp тілінің негізінде құрылған Prolog тілі логикалық ... тілі ... ... және 5 буынның ЭЕМ жапон проектісінде негізгі тіл болып таңдалған. Әр Prolog программа жәй тұжырымдар ... ... ... ... ... ... ...
Дәстүрлі неймандық архитектурадан ЭЕМ дәстүрлі емес параллель архитектуралы есептеу машиналарына ... ... ... ... ... ... ... пайда бола бастады. Параллель программалау тілдерінің негізі - параллель есептеулерді ... ... ... ... ... есептеу машиналарына арналған параллель программалық жүйелердің тиімдісін алу. Параллель программалауды жабдықтаудың қиындығы тиімді параллель жөндеушілерді құру. Қазіргі кезде ... ... ... ... ... IPSC (Intel ... дербес компьютерлеріне арналған) және PDBX (мультипроцессорлы ЭЕМ арналған). Жиі қолданылатын векторлы матрицалық есептерге параллель программалар кітапханасы құрылған, BLAS- ... ... ... ... NAG - ... алгоритмдер кітапханасы. Бұл есептерге белгілі матрицалы параллельдеушілер ProSolvar (Intel фирмасы) және ... ... ... ... (Д.Кук құрған) қолданылады.
Программалау технологиялары
Программалау процесін жақсартатын және кең қолданылатын әдістердің бірі - ... ... ... ... 3 ... бар:
1. Модульдік программалау
2. Құрылымдық кодтау
3. ... ... ... ... ... программалау дегеніміз - программаны логикалық бөліктерге бөлу процесі. Программа бірнеше модульдерге бөлінеді және мына 2 мақсат орындалуы тиіс:
1) ... ... ... және оның ... тәуелсіз болуы қажет;
2) Модулдің ішкі жұмыстарын білмей тұра әр ... ... ... құру ... ... ...
Мысал ретінде стандарт математикалық функциялардың есептелу программасын қарастыруға ... ... sin(x) ... ... ... ... қолдана алады және оған функцияның есептелуіне қай әдістің қолданып тұрғанын білудің қажеттілігі жоқ. ... ... 60 ... ... ... және модульдер өзара тәуелсіз болуы керек. Байланысқан элементтерді бір модульге, ... ... әр ... модульге жинау керек. Модульдерді қолдана отырып программа күрделілігін төмендетуге болады.
Pascal тілінде модуль процедуралар мен функциялардың көмегімен құрылады, Cи ... ... ... құрылады.
Құрылымдық кодтау деп программада басқарушы конструкциялардың - шартты операторлардың, циклдің ... ... ... ... ... ... көшу ... программада сирек қолданылуы керек немесе шартты оператордың, ... ... ... ... ... жоғарыдан төмен қарай жобалаудың өз иерархиялық құрылымы бар және ... есеп ... ... Одан ... есеп ... ұсақ ішкі ... бөлінеді. Ішкі есептердің өзі де ішкі есептерге ... ... Әр ... ішкі ... ... негізгі функциялары анықталуы керек. Бөлу процесі әр ішкі есеп қарапайым болғанға дейін, яғни әр ішкі есепке бір ... ... ... ... программалау
Объекті-бағытталған программалау тілдерінің негізгі концепциясы - құрылатын қосымша өзара байланысқан негізгі объектілерден тұрады. Объекті-бағытталған ... ... үш ... элементпен: объектілер, хабар және класстармен жұмыс істейді.
Объектілер дегеніміз бірнеше рет қолданылатын программалық ... яғни ... ... мен процедуралардан тұрады. Объект құрылымы екі бөліктен тұрады: айнымалылар және әдістер. Әдістер объект ... ... ... ... мен ... жиынынан тұрады. Объектілі айнымалылар жәй мәліметтерден (сан, массив, текст) және ... ... ... ... ... т.б.) ... өзара байланысуына хабарлар қолданылады және үш бөлімнен тұрады: объект идентификаторы, ағымдағы объектіде қолданылатын әдіс аттары және таңдалған әдіс режимін қалпына ... ... ... ... ... ... ... объектілерді қолдануы мүмкін. Бұл жағдайда әр объект үшін әдістер мен айнымалылар туралы информацияны жазу тиімсіз. Бұл мақсатқа объектілер класы ... ... ... ... ... біртипті объектілерге арналған шаблон және объектілі айнымалылар типтері мен әдістерін анықтайтын информациялардан тұрады.
Объекті-бағытталған ... ... ... ... ... Object Pascal, ACT++, C++, Simula, Actor, Classic - Aga және ... ...
Логикалық программалау тілдері PROLOG және LISP жасанды интеллект ... ... ... ... LISP ... ... жылы ... символдық информацияларды өңдеуге арнап құрды. LISP тілінің мәліменттерінің негізгі құрылымы ... ... ... атомдар. Lisp тілінің бір ерекшелігі динамикалық жаңа объектілерді құру мүмкіндігі, ... ... ... өзі де ... алады.
LISP тілі және оның модификациялары символды өңдеуге арналған бағытталған программалық бөлімді құруға кең қолданады және қазіргі кезде көптеген ... ... ... Lisp ... негізінде құрылған Prolog тілі логикалық программалау тілі болып табылады. Prolog программасының негізгі элементі атом болып табылады және жеке объектілер ... ... ... көрсетеді, басқа программалау тілдеріне қарағанда атом түсінігінің ... мәні ... Тіл тек ... ... және ... жоқ, яғни ... емес. Әр Prolog программа сөйлемдер жиынынан тұрады, яғни жәй тұжырымдар немесе импликациялар. Prolog тілінің базасында эксперттік жүйелер, білімді көрсететін жүйелер, ... ... және ... тілдерін өңдейтін жүйелер құрылады. Prolog тілінің негізіне математикалық логика элементтері қолданылады. Программа объектілер ... ... ... ... ... ... программалау тілдерінің жетістігі параллель программалау принципі қолданылады. Prolog тілінің көптеген ... ... бар, оның ... ең көп ... - Borland ... Turbo Prolog ... ... Жасанды интеллект проблемасына арналған жаңа логикалық және функционалды ... ... ... ... DURAL, VALID ... ... ... программалау тілінің біріне Фортран (FORmula TRANslation - ... ... ... ... тіл ... ... Ол осы ... жетіп қана қоймай, кең таралуы жағынан әлемде алдыңғы орынды бермей келеді. Осылайша ұзақ жасауының көптеген себептері бар. ... ... ең ... себеп - Фортранның өзінің де және оны ... ... ... айналдыруға арналған құрылымының қарапайым болуында жатыр. Фортран ғылыми және ... ... ... пайдаланылады.
Фортран тілі программалаудың басқа тілдерін тудырып әрі дамуына зор ықпал ете отырып, өзі де ... ... ... ... жатыр. Мысалы, Фортран тілі Бейсик (Ваsіс - beginners all-purpose symbolic ... code) ... ... ... етіп ... тіл әуел ... ... программалауды оқытуға арнап жасалған болатын. Бейсик тілінің осы заманғы нұсқасы міндетгерді кәсіби тұрғыдан шешуге мүмкіндік береді.
Алгол-60 (ALGOritmic Language - ... тіл) - бұл ... ... ... тіл (жетілген тіл) болып табылады. Ол программаның үлкен икемділігі мен сенімділігіне ... ... шешу - ... ... ... шығарған өнімдердің, жеке құрамның есебін) XX ғасырдың 60 жылдарында Кобол тілінде орындау қолайлы болды.
ЛОГО тілін балаларға программалау негіздерін ... үшін ... Бұл ... өзіне ғана тән өзгешелігі - деп аталатын графикті ... ... ... ... ... кезеңінде пайда болған алгоритмдік тілдердің өте көптігін олардың бірде-біреуі әр түрлі міндеттерді қолайлы сипаттап бере алмауымен түсіндіруге ... ... ... буыны әмбебап (универсальный) алгоритмдік тілдерді жасаудың жаңа ... ... ... күн ... қойды.
Мұндай ұмтылыстардың біріне ІВМ фирмасы тудырған ПЛ/1 (Programming Language) тілін жатқызуға болады. Ол Фортран, Алгол және Кобол тілдеріне негізделген.
70-жылдардың ... АҚШ ... ... тапсырмасы бойынша Францияда Паскаль негізінде АДА тілі әзірленді. Бұл тіл Ч. Бэббиджеймен жұмыс істеген алғашқы программашы Аugusta Ada ... ... орай ... ... ... өте ... әрі сөзі көп еді.
СИ тілі аса күрделі Ассемблер тіліне жүгінбей-ақ программаны өте ... етіп ... ... бере ... осы ... ... мүмкіндіктерін толық бейнелейді. Бұл тілде әйгілі UNIX операциялық жүйесі жазылған.
Осы заманғы есептеуіш техникаларының дамуы коп ... ... мен ... ... ... тарауымеи сипатталады. Сондықтан да программалы ету саласында кең тараған программаларды (яғни, бірнеше процессорлардың немесе машинаның көмегімен орындалатын программа) әзірлеуде пайдаланылатын ... ... ... ... үлкен сұраныс тудырып отыр.
Мұндай тілдердің бірі - Linda. Ол деректерді ... ... ... Linda ... пайдалану барысында есептеу процесі процессорлардың топтарына бөлінеді. Аталған процестер бір мезгілде бірнеше процессорларда жүзеге асырылып, олардың біреуі басқасымен ... және ... ... ... ... ... ... тілдері де бар, атап айтқанда, Erlang, Modula, occam.
Объекті бағдарланған тілдерді жасау - программалаудың технологиясын одан ары дамытудың ... бар ... ... ... ... ... ... тілі (объектно-ориентированный язык) - Simula 67 (Симула). Ол ... ... ... ... шешу үшін ... жасалды.
Visual Basic - тің алғашқы нұсқасы 1991 жылы пайда ... Ол ... ... тілге жақын, алайда бұрынғысынша процедуралык тіл болып қала береді.
Бұл тіл кеңінен тараған, ол Microsoft Office дестесінде интеграцияланған: ... ... Excel ... ... мәтіндік редакторы.
НТМL (HyperText Markup Language) гипермәтіндік белгілеу тілін World Wide Web (WWW) ... ... ... ... ... технологиясының бір компоненті ретінде 1989 жылы Тим Бернерсон-Ли ұсынған болатын.
НТМL тілі электрондық құжаттың құрылымын полиграфиялық ... ... ... ... ... ... құжат әр түрлі иллюстрацияны, аудио-, бейне-фрагменттерді және т.б. қамтиды.
Web-беттерімен ... ... үшін Реrl тілі ... ... тіл болып табылады, Лари Уолл мәтіндер мен файлдарды өндеу үшін ... ... ... ... ... ... болады: Practical Extraction and Report Language (деректерді іс жүзінде шығарудың және ... ... ... 30 ... ... виртуль шындықты моделдейтін Virtual Reality Modeling Language (VRML) тілі WWW бетін жасау үшін үш өлшемді кеңістікті ұқсатушы ортаны сипаттауға ... Ол ... ... ... ... НТМL ... ... тілінің кеңейтушісі болып табылады.
Java тілі ( немесе деп ... ... ... істейтін программаларды (қолданбаларды) жасауға арналған. Java тілінде жазылған программалар көбінесе ғаламдық желілерге динамикалық жарнамаларды орналастыруда пайдаланылады. Java ... ... ... ... , ... пайдаланушылардың назарын аударады.
* Паскаль және Дельфи тілдері
Ең ... ... тілі ... Short Code (1949) ... XXғасырдың 50-ші жылдарында пайда болған жоғары деңгейдегі программалау тілдері болып ФОРТРАН, КОБОЛ және АЛГОЛ ... ... мен ... әлі ... ... пайдаланылады, ал Алгол болса бірталай тілдердің (олардың ішінде паскаль тілі де бар) негізгі болып табылады. Қазіргі ... ... ... саны ... жүз құрайды. 1970ж. программалау әлемінде кемінде екі ... ... ... ... UNIX- операциялық жүйесінің және Паскаль атты жаңа программалау тілінің пайда болуы. Бұл тілді алғашқыда жалпы программалауды оқыту мақсатымен құрастырған Швейцариядағы ... ... ... Инфрматика институтының директоры, профессор Никлаус Вирт (1968-1971жж). Жаңа программалау тіліне француз ... ... және ... ... ... Блез Паскаль (1623-1662жж) есімі берілді.Кейіннен осы тілдің бірталай түрлері және ... ... ... ... ішінен кеңінен таралған BORLAND компаниясының Turbo Pascal - ... ... ... ... жылдамдығын арттыру үшін 80-ші жылдардың ортасында Турбо Паскаль атты программалау жүйесі дүниеге келді. Турбо деген сөз Borland ... (АҚШ) ... сату ... ... қатар Turbo Pascal тілі компьютерлік графиканы пайдалануға, дыбыспен жұмыс істеуге, жүйелік программалауға үлкен мүмкіндіктер ... ... ... ... ... ... ... себептер болды:Паскаль тілі өзінің икемді сипатталуына байланысты оқушылардың игеруіне өте оңай және жылдам.Алгоритмдердегі концепцияныпрограмма түрінде бейнелеуге түрлі ... ... мен ... ... ... айнымалылардың алдын ала сипатталынуы, программа, орындалмай түрып компиляция кезеңінде оның үйлесімділігін тексеру т.с.с. Паскаль - ... ... ... ... ... ... қарапайым және икемді басқару құрылымдарының пайдаланулы: сызықтық, тармақталу, қайталану.
Паскаль тілінде программа жеке -- жеке жолдардан тұрады. Оларды ... ... ... ... ... ... ... алдындағы азат жол немесе бос орын саны өз қалауымызша алынады. Бір қатарда бірнеше команда немесе оператор орналаса ... олар бір -- ... ... үтір (;) ... ... ... ... бір жолда бір ғана оператор тұрғаны дұрыс, ол түзету жеңіл, әрі оқуға ыңғайлы.
Паскаль тілінде программа үш бөліктен тұрады: ... ... ... және ... ... ... программаның алғашқы жолы PROGRAM сөзінен басталатын оның тақырыбынан тұрады. Одан кейін программаның ішкі объектілерінің сипаттау бөлімі жазылады. Бұл бөлім ... ... ... ... ... ... ... алдын ала анықтап алуға көмектеседі. Сипаттау бөлімі бірнеші бөліктерден тұрады, бірақ программаның күрделілігіне байланысты көбінесе ол бір ... екі ғана ... ... ... ... және негізгі бөлімі операторлар бөлімі - болып табылады. Орындалатын іс -- ... ... осы ... ... Ол begin ... ... басталып, бірақ атқарылатын операторлар (командалар) тізбегі жеке -- жеке жолдарға жазылып біткен соң end түйінді сөзімен аяқталады.Операторлар бөлімінде ... ... ... Олардың кейбірі шартқа байланысты атқарылса, ал кейбір қайталанатын цикл немесе қосымша программа түрінде орындалады. Операторлар бөлімінде орнатылатын негізгі әрекеттерді қарастырайық.Деректер -- сан ... мен ... ... сөз ... мән ... ... алатын тұрақтылар, айнымалылар т.б. осы тәрізді құрылымдар немесе солардың адрестері.Дерек енгізу -- бастапқы деректерді пернетақтадан, дискіден ... ... -- ... ... ... ... жүзеге асады.Операциялар немесе амалдар -- берілген және есептелген мәндердің меншіктеу, соларды ... ... ... ... ... ... ... бір көрсетілген шарттың орындалуына байланысты, командалар жиыны атқарылады, әйтпесе олар аттап ... ... ... ... ... орындалады.Цикл -- белгілі бір шарттар орындалған жағдайда көрсетілген командалар жиынын бірнеше рет ... ... ... саны ... санмен беріледі.Көмекші программа -- алдын ала қандай да бір ... ... ... ... командалар тобы. Олар программаның кез келген жерінен оның атауын көрсету арқылы шақырылып ... ... -- ... жолдары соңында немесе оның түйінді сөздері арасында қазақша (орысша) түсінік беретін ... ... ... ... сөз ... Олар программа операторларының орындалуына ешқандай әсер етпейді
Дельфи (Delphi) -- Borland ... ... ... ... жасаған. Программалаудың бұл тілі көбінесе технологиясы бойынша деректер базасымеи жұмыс істеудс пайдаланылады. Delphi - де ... күні ... бар ... ... көп қайталап пайдалануға жұмсалады. Бұл құрастырушыларға бұрын дайын болған объектілерден қолданбаларды жасауына, сондай-ак ... жеке ... ... ... ... ... тілі кез ... қосымшаны дайындауға болатын жылдамдығы тез, қуатты тіл. Оның ... ... 1994 ж ... ... жылдары оның бірте - бірте кеңейтілген 2,3,4,5,6,7,8 - гі нұсқаулары көрінеді. Delphiде программа дайындау, программа мәзірін ... ... ... ... ... ОLЕ технологиясын пайдаланып басқа офистік қосымшаларды шақыру, олармен жұмыс істеу әрекеттер орындауға болады, Delphiдің интеграцияланған ... көп ... жүйе ... ... Delphi ... 5 ... тұрады: негізгі терезе (Delphi-Progect1).1Обьект ағашын шалу терезесі (Object Tree View).2. ... ... ... ... (Object ... ... коструктордың терезесі (Form1).4. Код редакторының терезесі (Unit1.pas). 5.Код сілтеушісінің терезесі (Exploring Unit1.pas).Кез келген терезені шығару үшін ... ... view ... ... ... -де дайындалатын программа жоба деп аталады. Форма программаны дайындау алдында салынатын программаның сұхбат терезесі. Жоба құру үшін ... ... ... ... ... Компаненттердің түрлі қасиеттері болады. Қасиет(сипатттама, параметр) айнымалардың ерекше ... Олар ... ... ... ... ағымдық күйін анықтайды.Delphi қосылған кезде форма қасиеттеріне қалыпты жағдайдағы алғашқы мәндер меншіктеліп қосылады. Программа құру форма немесе компоненттердің кейбір ... ... ... ... Ол ... инспекторы арқылы жасалады. Бұл терезенің 2 астарлы беті бар:propertics(қасиеттер), events(оқиғалар) мыс: name ... ... ... colоr ... тсс. Delphi де программалар түрлі оқиғалар арқылы басқарылады. Оқиға программаның жұмыс істеуі барысында ... ... ... бір әрекетке жауап ретінде өзгеруі: мыс,Onclick -тышқан түймесін 1 рет басу.Onclick -тышқан түймесін 2рет ... ... жабу ... - ... ... оқиға екендігін білдіретін белгі. Жоба екі бөлімнен тұрады: Автоматты түрде Progect1 атауы бір жобаның файлы (негізгі ... типі .dpr және ... ... ... код ... типі .рas. ... оқиғаларға сәйкес іс - әрекеттерді орындайтын программа мәтіні (процедуралар) енгізіледі. Программа мәтінін ... код деп ... ... код ... ... керісінше өту үшін F12 пернесі қоданылады. Процедураның жалпы түрі:
Procedure (Sender:TObject);(сипаттау бөлімі)begin(программа денесі)End;
Мұнд: Sender құрылысын процедураның қай класқа ... ... ... Жоба құрамындағы әрбір форма үшін автоматты түрде DFM сипаттау файлы және рas модуль файлы жасалады. Форманы сипаттау ... ... және оның ... ... ... Ол файылдың мәтінін көру үшін форманың контекстік менюден View as Text, керісінше өту үшін контекстік ... View as ... button ... ... ... ... файлды сипаттау мәтінін қарастырайық.
Object Form1, Tform1.Left=192Top=107Caption:='Моя форма';....End;Object Button1; TButtonLeft=88...End;
Басқада Visual компоненттері сияқты(Visual - көзбен көру ... ... да ... әдіс және ... тән т.б. ... ... және көрінбеуін басқару үшін төмендегі әдіс қолданады:
Show -форманы көрсетеді, hide - жасырады. ... ... ... ... ... да ... болады.Visilble: True & False. Мыс: Form1. Visilble: False;Форманы жабу үшін close әдісін қолданады. Мыс: Form1.close;free-форманы жою әдісі - мыс: ... ... ... ... сол ... шарт ... ... немесе иконка) болады. Ол TIcon типті қатиеті арқылы анықталады. Формада стандарт икондарды өзгертуге болады. Ол үшін Tools ... -->Image Editor. ... типі *ico ... ... шарт белгі жүктеудің программалық жолы. Form1.Icon.LoadFromfile (`c:\4307\1.ico'); Форманың ... Windows State ... ... ... болады. WS Normal, WS Minimized, WS Maximized.
Дельфи қосымшасында түстер таңдау.
Қолдану аймағына байланысты ... ... 2-ге ... ... және ... ... - қосымшаның процедурасында қолданылады және негізгі модулде сиппатталады.Ал жергілікті айнымалылар - сипатталған ... ... және ... ... ... ... RGB түс палитрасы қолданады. RGB моделі монитор, телевизор, ұялы ... ... ... ... ... үшін қолданады. Сонымен қатар CMYB (Cyap-Magenta-Yellow-Black) моделі бар.Қажет түсті алу үшін бұл түстердің әрбіреуінің белгілі бір пропорцияда қосу керек.Әр 0 - 255 ... ... ... ... (0,0,0)-қараRGB (255,255,255)-ақRGB (0,255,0)-жасыл
Түстерді кездейсоқ сандар генераторы арқылы таңдауға ... ... Memo ... ... ... ... кездейсоқ түске бояйтын жоба жасаңдар.Memo-ның программасы.Procedure TForm1.Bitbtn1.click()Var r,g,b:byte;BeginRandomize;R:=random (255);G:= random (255);B:= random (255);Edit1.text:=inttostr(r);Edit2.text:=inttostr(g);Edit3.text:=inttostr(b);Memo1.color:=RGB (r,g,b)End.
Түстерді Win32 парағындағы TrackBar компоненті арқылы да ... ... TrackBar ... aрқылы қандай да бір процестерді басқаруға болады: Дыбыс қаттылығын бейне өлшемі тб. ... ... ... Ол max, min мәндері аралығында өзгеретін бүтін сан және жылжытқыш позициясын анықтайды. Мыс: min=0, ... V; 11 мән ... ... ... ... Оның екі мәні бар: tr ... tr Vertical- вертикаль. Шкала меткасының жиілігі.
Frequency қасиеті арқылы анықталады. Бұл қасиет әр метка арасында неше мүмкін болатын Position мәні ... ... ... ... TrackBar ... арқылы жүзеге асады.
Var r,g,b:byte;Procedure Tform1.TrackBar1.Change();BeginR:TrackBar.position;Edit1.text:=inttostr (r);Memo1.Color:=RGB (r,g,b);End;
Min=0, max=255, ... ... Sambles ... ... ... арасындағы таңдауға да болады. Бұл компонент 16 түс палитрасынан тұрады. Түсті таңдау ForeGroundColor қасиеті арасында жүзеге асады.
Procedure TForm1.ColorGridChange ()BeginMemo1.Color:= ColorGrid1.ForeGroundColor;
Қорытынды: ... ... ... ... тілдерін келесі схема бойынша топтауға болады:
Программалау тілінің көмегімен дайын программа емес, оның бұрын ... ... ... ... ғана ... ... ... программаға қол жеткізу үшін бұл мәтінді автоматты түрде машина ... ... ... бұл үшін ... -- ... ... ... соң оны бастапқы мәтіннен бөлек пайдалану қажет немесе программа мәтінінде көрсетілген тіл командасын бірден орындау керек, ... ... - ... айналысады.
Программалау тілдері төменгі деңгейден жылдар өте келе ... ... ... ... дейін дамыған. Осы даму барысында не жаңадан ... ... ... ... ... болған тілдерді жетілдіру арқылы жаңа бағдарламалау тілдерін жасаған. Осы ... ... ... біз ... яғни ... ... ... аз да болса бір-бірімізде түсінуге септігін тигізеді. Егер программалау ... ... ... даму ... ... болсақ, онда келешекте аса жоғарғы деңгейлі бағдарламалау тілдері пайда болатыны күмән туғызбайды.
Программалау ... ... ... ... де ... ... ... программалау, оқиғалы-бейімделуші программалау, объектіге бағытталған программалау - олар ... ... ... ... ... одан әрі ... ... пайда болады деуге әбден болады.
Пайдаланылған әдебиеттер:
+ Симонович С.В. Информатика
+ ... А.У. ... ... ... ... ... З.Қ. ... және программалау тілдері, Алматы- 2008
+ ... Н. ... в Turbo Pascal 7.0 и Delphi. 2-ое ... ... А.М, ... А.Ж, ... Интернет ақпараттары
+ Қ.З.Халықова. Информатиканы оқыту әдістемесі. Алматы ,2000
+ Сван Т. Основы программирования в Delphi для Windows 98. ,1996

Пән: Информатика
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 16 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
JSP, PHP, ASP Web программалау тілдеріне шолу. Сайт құру кезеңдері5 бет
Web- программалау тілдері6 бет
WWW қызметі және Intranet-тің программалау құралдары мен тілдері11 бет
Жоғары деңгейлі тілдерінде программалау12 бет
Программалау тілдерін оқыту әдістемесі53 бет
С\С++ программалау тілдерінің тарихына қысқаша шолу28 бет
Қазіргі замандағы жоғары деңгей тілдері: қысқа мінездеме, негізгі түсініктер. Объектіге бағытталған программалау технологиясы12 бет
AVR тегінденгі микроконтроллерларды пайдалану ерекшеліктері4 бет
Delphi программалау ортасының негізі34 бет
HTML тілі6 бет


Исходниктер
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь