Ауырлатылған жағдайда кісі өлтіру

ЖОСПАР

КІРІСПЕ

І БӨЛІМ. Кісі өлтірудің түсінігі және сипаттамасы.

1.1. Кісі өлтірудің түсінігі
1.2. Кісі өлтірудің құқықтық сипаттамасы

ІІ БӨЛІМ. Кісі өлтірудің жауаптылықты ауырлататын түрлері.

А) екі немесе одан көп адамдарды өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «а»т.)
Б) Осы адамның қызметтік іс . әрекетін жүзеге асыруына не кәсіби немесе қоғамдық борышын орындауына байланысты адамды немесе оның жақындарын өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «б»т.)
В) дәрменсіз жағдайда екендігі айыпкерге белгілі адамды, сол сияқты адамды ұрлаумен не адамды кепілге алумен ұштасқан адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «в»т.)
Г) жүкті екендігі айыпкерге белгілі әйелді өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «г»т.)
Д) аса қатігездікпен жасалған адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «д»т.)
Е) көптеген адамдардың өміріне қауіпті тәсілмен жасалған адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «е»т.)
Ж) адамдар тобы, алдын ала сөз байласу арқылы адамдар тобы немесе ұйымдасқан топ жүзеге асырған адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «ж»т.)
З) пайда табу мақсатымен, сол сияқты жалданып не қарақшылықпен, қорқытып алушылықпен ұштасқан адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «з»т.)
И) Бұзақылық ниетпен өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «и»т.)
К) Басқа қылмысты жасыру немесе оны жасауды жеңілдету мақсатымен жасалған, сол сияқты зорлауға немесе жыныстық қатынас сипатындағы күш қолдану әрекеттерімен ұштасқан адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «к»т.)
Л) әлеуметтік, ұлттық, нәсілдік, діни өшпенділік немесе араздық не қанды кек себебі бойынша адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «л»т.)
М) жәбірленушінің мүшелерін немесе тінін пайдалану мақсатымен адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «м»т.)
Н) қылмыстық кодекстің 97.100 баптарында көзделген әрекеттерді қоспағанда, бұрын адам өлтірген адам жасаған адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «н»т.)
ҚОРЫТЫНДЫ
Пайдаланылған әдебиеттер
..................................
КІРІСПЕ
Қазақстан Республикасының Конституциясының 1-бабында «ең қымбат қазына – адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары», - деп жарияланған. Осыған орай Қазақстан Республикасындағы барлық құқық салалары, оның ішінде Қылмыстық құқықта адамды қорғауды өзінің міндеті деп санайды.
Мен бұл бітіру жұмыс ретінде осы тақырыпты таңдаған себебім, ауырлатылған жағдайда адам өлтіру қазіргі заманның қатігез шындығы, өзекті мәселе. Демографтардың айтуы бойынша жер бетіндегі халықтың жартысы өздерінің уақытынан бұрын қайтыс болады, олардың көбісі зорлықпен қаза табады. ХХ ғасырдың 90 жылдары бүкіл әлемде зорлықпен қайтыс болған адамдар саны 750 мың . Ауырлатылған жағдайда адам өлтіру басқа адам өлтіру қылмыстарынан ажырата білу өте қиынға соғады, тіпті осы салада көп жылдар тәжірбиесі бар қызметкер немесе заңгер кінәлінің әрекетін саралауда жиі қателеседі. Сондықтан мен бұл қылмысты жан – жақты зерттеп, мағынасын дұрыс барынша ашуға тырысамын. Әрі бұл жұмыс өте қызық. Адам өлтіру – жеке тұлғаға қарсы бағытталған зиянның ең ауыр түрі. Себебі, мұның нәтижесінде өмір сүріп жатқан организм өз тіршілігін жояды және оны қалпына келтіру мүмкін емес. Біреудің қолынан аяқ асты мерт болған адамның отбасы мүшелері, туысқандары, достары, жақын араласатын жолдастары оның өлімін естігенде қатты қайғырады. Яғни оларға да орны толмас ауыр моральдық зиян келтіріледі. Қылмыскер қылмыс істегенде қылмыстық жауапкершіліктен және жазадан жалтару үшін қоғамға қауіпті іс - әрекеттің белгілерін толықтай немесе жартылай жасыру мақсатын көздейді. Бұл қылмыстық әрекеттерді виктимдік әрекеттер деп те атауға болады. ҚазҰУ хабаршысы журналынан алынған мәліметтерге сүйенсек виктимдік әрекетерден қаза тапқан адамдар 72%, ауыр дене жарақатын алған адамдар 68% , зорлау 92%. Оның ішінде қаза тапқан екі жыныстан кәмілетке толмағандар 9%, қарт адамдар 6% (60жастан асқан), 36% 18-59жас аралығындағы әйел адамдар, осы жас мөлшеріндегі ер адамдар 49 %.
Қылмысты іс - әрекеттер заң шығару жұмысында тәжірбиеден, яғни қоғам өмірінен алынады, себебі қылмыстар қоғамға таралған әрекеттер болып табылады. Қылмысты іс - әрекеттер қатарында тәжірбиеде әлі кездеспесе де алдағы уақыттарда кездесуі мүмкін деген болжамымен заң шығарушының қылмысты деп таныған әрекеттері болуы мүмкін. Бұл өте сирек кездесетін жағдай. Мысалы Қазақстан Республикасының Қылмыстық заңының 96 бабы 2 бөлімінің «м» тармағы қарастырылған «жәбірленушінің мүшелерін немесе тінін .....................................................................
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:

1. Бородин С.В. Преступление против жизни. Москва, Юрист 1999г.
2. Бородин С.В. «Квалификация преступлений против жизни» 1977г.
3. Куаналиева Г.А. Екі немесе одан көп адамды өлтіру. ҚазҰУ хабаршысы. Заң сериясы. 2007ж. №4
4. Кузнецова Н.Ф. Вопросы квалификации умышленных убийств 1961г. №2.
5. Мамутов А. Преступления, составляющие пережитки патриархально-родового быта. Алма – Ата, 1963г.
6. Наумов А. Отграничение убийства из хулиганских побуждений от смежных составов преступлений// Сов. Юстиция. 1970г. №4.
7. Семенова Н.К. Квалификация убийств из хулиганских побуждений. Свердловск, 1986г.
8. Шаргородский М.Д. Ответсвенность за преступление против личности. Л. 1953г
9. Наумов А.В. Мотивы убийства. Волгоград, 1973г
10. Апенов С.М. Об эффективности приминения уголовно – правовых норм, регулирующих ответственность за убийство сопряженное с разбоем, вымогательством или бандитизмом. Тураби. 2007г.
11. Слинько М.И. Криминологический анализ М., 1997г.
12. Курс советского уголовного права: Часть особенная. Л. 1973г. Т. 3.
13. Загородников Н.И. преступления против жизни по советскому уголовному праву.Москва. 1961г.; Аниянц М.К. Указ. Соч. 1985г.
14. Значение субъективной стороны убийства с особой жестокостью для его квалификации//Соц. Законность. 1986г.№8.
15. Кириченко В.Ф. Значение ошибки по советскому уголовному праву. М.1952г.
16. Курс советского уголовного права. М. 1970. Т.ІІ.
17. Жабдаев С.Х. Значение мотива преступления для определения ответственности за некоторые виды умышленного убийства по УК Казахской ССР//вопросы уголовного права и процесса. Алма – Ата, 1963г. Т.7.
18. Бавсун М., Куличенко Н. Убийство двух и более лиц: совокупность или единое прест
.....................................................................................................
        
        ЖОСПАР
КІРІСПЕ
І БӨЛІМ. Кісі өлтірудің түсінігі және сипаттамасы.
1. Кісі өлтірудің түсінігі
2. Кісі өлтірудің құқықтық сипаттамасы
ІІ БӨЛІМ. Кісі өлтірудің жауаптылықты ауырлататын түрлері.
А) екі ... одан көп ... ... (ҚР ҚК 96б. 2б. ... Осы ... ... іс - әрекетін жүзеге асыруына не кәсіби
немесе қоғамдық борышын орындауына байланысты адамды немесе оның ... (ҚР ҚК 96б. 2б. ... ... ... екендігі айыпкерге белгілі адамды, сол сияқты
адамды ұрлаумен не адамды кепілге алумен ұштасқан адам өлтіру (ҚР ҚК ... ... ... ... айыпкерге белгілі әйелді өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б.
«г»т.)
Д) аса қатігездікпен жасалған адам ... (ҚР ҚК 96б. 2б. ... ... ... ... ... тәсілмен жасалған адам өлтіру
(ҚР ҚК 96б. 2б. «е»т.)
Ж) адамдар тобы, алдын ала сөз ... ... ... тобы немесе
ұйымдасқан топ жүзеге асырған адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «ж»т.)
З) пайда табу ... сол ... ... не қарақшылықпен,
қорқытып алушылықпен ұштасқан адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. ... ... ... ... (ҚР ҚК 96б. 2б. ... ... қылмысты жасыру немесе оны ... ... ... сол ... ... ... ... қатынас сипатындағы күш
қолдану әрекеттерімен ұштасқан адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. ... ... ... ... діни өшпенділік немесе араздық не
қанды кек себебі бойынша адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. ... ... ... ... ... пайдалану мақсатымен адам
өлтіру (ҚР ҚК 96б. 2б. «м»т.)
Н) ... ... 97-100 ... ... әрекеттерді
қоспағанда, бұрын адам өлтірген адам жасаған адам өлтіру (ҚР ҚК 96б. ... ... ... ... «ең қымбат қазына
– адам және адамның өмірі, құқықтары мен бостандықтары», - деп жарияланған.
Осыған орай ... ... ... құқық салалары, оның ішінде
Қылмыстық құқықта адамды қорғауды өзінің міндеті деп санайды.
Мен бұл ... ... ... осы ... ... ... жағдайда адам өлтіру қазіргі заманның қатігез шындығы, өзекті
мәселе. ... ... ... жер ... ... ... ... бұрын қайтыс болады, олардың көбісі зорлықпен ... ХХ ... 90 ... ... ... ... қайтыс болған адамдар
саны 750 мың[1]. Ауырлатылған жағдайда адам ... ... адам ... ... білу өте қиынға соғады, тіпті осы салада көп жылдар
тәжірбиесі бар ... ... ... ... ... ... ... Сондықтан мен бұл қылмысты жан – жақты зерттеп, мағынасын дұрыс
барынша ашуға тырысамын. Әрі бұл ... өте ... Адам ...... ... ... зиянның ең ауыр түрі. Себебі, мұның ... ... ... ... өз ... ... және оны ... келтіру
мүмкін емес. Біреудің қолынан аяқ асты мерт болған адамның ... ... ... ... ... жолдастары оның өлімін естігенде
қатты қайғырады. Яғни ... да орны ... ауыр ... ... ... ... ... қылмыстық жауапкершіліктен және
жазадан жалтару үшін қоғамға қауіпті іс - әрекеттің белгілерін ... ... ... ... ... Бұл қылмыстық әрекеттерді
виктимдік әрекеттер деп те ... ... ... ... ... мәліметтерге сүйенсек виктимдік әрекетерден қаза тапқан адамдар
72%, ауыр дене ... ... ... 68% , зорлау 92%. Оның ішінде қаза
тапқан екі ... ... ... 9%, қарт ... 6% ... 36% ... аралығындағы әйел адамдар, осы жас мөлшеріндегі ер
адамдар 49 ... іс - ... заң ... жұмысында тәжірбиеден, яғни қоғам
өмірінен алынады, себебі қылмыстар қоғамға таралған ... ... ... іс - ... қатарында тәжірбиеде әлі кездеспесе де
алдағы уақыттарда ... ... ... ... заң ... ... таныған әрекеттері болуы мүмкін. Бұл өте сирек кездесетін ... ... ... ... ... 96 бабы 2 ... «м»
тармағы қарастырылған «жәбірленушінің ... ... ... ... жасалған» кісі өлтіру Қылмыстық кодекс 1997 жылы ... сот – ... ... ... жоқ. ... заң ... ... өлтіру түрі шетелдердің тәжірбиесінде бар, алдағы уақыттарда ... ... ... ... ... ... қылмысқа дайындығы, оны жасау және жасыру әрекеттері
өзара ... ... ... және ... алғанда, нақты қылмыстың
тәсілін құрайды. Қасақана адам өлтіру қылмысы кезінде қылмысты ... ... ... ... ... ... және әртүрлі дәрежеде көрініс
табады. Сондықтан кез ... адам ... ... кезінде ол абайсыздан
жасалды ма, әлде ауырлатылған немесе жеңілдетілген жағдайда жасалды ма ... және бұл ... ... ... ... қиыншылыққа әкеледі.
І БӨЛІМ. Кісі өлтірудің түсінігі және сипаттамасы.
1.1. Кісі өлтірудің түсінігі
Ең басты, ең қорқынышты ... ... ...... ... ... ... өлтіру. Бұл қылмыстардың бәрі ашылды деп ... ... ... адам ... ... бар. Сонымен қатар хабарсыз ... саны ... ал жиі ... өзін - өзі ... ... ... – ала тергеу органдарының тергеу тәжірбиесінде өзін
- өзі өлтіру инсценировкасын ... көп ... Бұл ... ... өзі ... ... жасалады, сондықтан
қылмыскер оқиға болған ... ... ... болмағанын айтады, өз-
өзіне қиянат жасау инсценировкасында өлікті ... ... ... ... жоқ, ... оқиға болған жердің қоршаған ортасын
өзгерте алады. ... ... ... ... ... жүгіне алмаса, инсценировкалардаң басқа түрлерін ... ... ... немесе көліктегі жазатайым оқиғалар.
Инсценировкалардың түрлерін білу ... ... ... және ... ... ... Кісі ... қылмыстық істері бойынша
инсценировкалардың келесідей түрлері болуы мүмкін:
1. Кісі өлтіру қылмысын жасыру.
2. Қылмыстық емес сипаттағы оқиғаны жасыру.
Өз жғынан кісі ... ... ... ... келесі
түрлері болуы мүмкін:
1. Өзін - өзі өлтіру ... ... ... ... Кісі ... қылмысын жасау инсценировкасы.
Адамға қарсы қылмыстар – бұл ... жеке ... ... ... ... көрсетілген қоғамға қауіпті іс - ... ... ... ... ... ... 6 ... бөлінеді:
өмірі мен денсаулығына ... ... ... ... ... ... бостандығына қарсы, адам және азаматтардың конституциялық
құқықтары мен бостандықтарына қарсы, ... және ... ... ... Республикасының Қылмыстық кодексінде өмірге ... 3 түрі ... адам ... ҚК 96-100 ... абайсызда адам өлтіру (ҚР ҚК 101 -бап)
3. өзін - өзі өлтіруге дейін жеткізу (ҚР ҚК 102- ... ... ... ... ... ... ... мен
аяқталуына байланысты фактілі және заңи алғышарттар бар.
Бірінші фактілі алғышарт өмір сүруін бастаған ... ... ... ... ... сүруі қай кезден басталатыны даулы
мәселе. Бұл аборт және анасының ... ... ... ... ... ... болып адамның өміріні аяқталуы, яғни ... ... ... ... медиктер мен заңгерлер арасында пікірталас
туындады. Өлім адам өмірінің соңғы сәті ... ... Өлім ... ... ... ... бөлінеді. Тыныс алуы мен қанның айналысы
тоқтағаннан кейін 5-6 минут ... ... өлім ... басталады.
Адам денесінің салқындауына байланысты бұл кезең 10 немесе одан да көбірек
минутқа ... ... ... ...... өлім, орталық нерв
жүйесі қызметінің істен шығуына байланысты мидың өлуі ... ... ... мен тіндерінің өміршендік белгілері ... ... өлуі адам ... ... сәті ... ... ... уақытынан бұрын қаза тапқан адамдардың көбі: ауру
немесе зорлық әрекеттерден қайтыс болады.
Басқа адамның әрекеті нәтижесінде адамның зорлықпен ... ... тағы бір ... болып табылады. Әрекетті өмірге қарсы деп тану
үшін фактілі алғышарттан басқа заңи ... бар. ... ... қайшылық
және кінәлілік. Себебі, адам өлтіру заңи ... те ... ... ... ... кесу.
ҚР Қылмыстық кодексте көрсетілген адам өлтіру анықтамасын идеалды деп
айтуға болмайды, себебі онда ... ... ... ... ... ... ҚК – не ... адам өлтіру қылмысын келесідей
сипаттауға болады[3]:
Адам өлтіру – басқа адамның өміріне қастандық жасап, қаза ... ... ... ... көрсетілген кінәлі әрекет.
Бірақ, абайсыздан адам өлтіруге ... ... ... ... сипаттайтын белгілер де абайсыздан адам өлтіруге тән тек әрекеттің
субъективтік жағына байланысты немқұрайлылықпен ... ... ... ... қосу керек.
Адам өлтірудің бір қылмыс түрінен екінші адам өлтіру қылмысынан айыру
үлкен қиыншылық ... Бұл ... ... ... бір кісі ... ... кісі өлтіру түрі болып саналады. Саралау прцессін шартты трде
екі этапқа бөлуге болады.
Бірінші этап, заңның тура ... ... ... ... анықтау және жан – жақты анализдеу. Мұның ... ... ... бар ... жоғы ... ... жағдайда абайсыздықтан
адам өлтіру анықталса, саралау процессі осымен аяқталады, себебі ... тек бір түрі ... Өзін - өзі ... дейін жеткізу
қылмысында саралаудың бірінші этабы ... ... ... қылмыс құрамы анықталғаннан кейін екінші этап
басталады. Адам өлтіру қылмысының саралаушы ерекшеліктерінің бар – ... ... ... ... ... ... ... ССР-інің 1959 жылғы ... ... адам ... ... ... еді. ... ... 1997 жылғы
жаңа Қылмыстық кодексінде тұңғыш рет адам ... ... ... ... ... яғни басқа адамға құқыққа қарсы қасақана қаза
келтіру» деп ҚК -тің 96- ... тура ... ... орай ... ... заң ... адам өлтіру деп танылмайды. Бірақ топтық және
тікелей объект белгісіне сәйкес бұл қылмыс құрамы жеке ... ... ... ... ... ... ... Өмірге қарсы қылмыстың, соның
ішінде адам өлтірудің де тікелей объектісі адамның өмірі ... ... ... және ... ... ... кез ... адамның өмірін
бірдей қорғайды. Адам өмірі нәрестенің туған сәтінен, яғни ... ... ... ... ... алуы ... оның өкпесінің жұмыс
істеген уақытынан басталады. Бұл құбылыс нәрестенің алғашқы ... ... ... ... ... ... адам ... оқталған кезде кінәлі оның
қоғамға қауіпті сипатын ... ... ... ... ... ... ... жасаған, оның іске асатынын алдын ала білген ... ... ... оған ... емес ... ... қаза іске ... әрекеттерді тану керек.
Қазақстан Республикасының Қылмыстық кодексіндегі адам өлтірудің барлық
түрін шартты түрде үш топқа бөлуге болады:
1. Жай адам ... ... кісі ... ... ... ... ... кодексінің 96 бабының 1 бөлігі.
2. Ауырлататын жағдайдағы кісі өлтіру. Қазақстан ... ... 96 ... 2 ... көрсетілген – 13 тармақ.
3. Жеңілдетілген жағдайдағы кісі ... ... ... ... ... ... ... жаңа туған сәбиді
анасының өлтіруі (97 б); жан күйзелісі жағдайында болған адам ... б); ... ... шегінен шығу кезінде жасалған кісі өлтіру (99
б); қылмыс ... ... ... үшін ... ... шегінен шығу
кезінде жасалған кісі өлтіру (100 б).
Кінәні, жауаптылықты ауырлататын немесе аса ауырлататын әрекеттермен
қылмыс ... ... ... ... ... ... алмаймыз, заң
баптарын бөлімге немесе әрі қарай ... ... ... ... жаза ... заң ... ... бермес еді. Кісі өлтіру
қылмысын білдіретін 96 баптың ... ... ... ... он ... да жеке құрамдарды білдіреді.
Жеке адамға қарсы қылмыстар туралы ... ... ... ... ... оларды жасаған адамдарға әділ жаза ... ... ... ... ... ... ету үшін кінә ... ниетінің
түрін, қылмыс жасаудың мәні мен мақсатын, тәсілін, жағдайы мен ... ... ... анықтау қажет. Қылмыстық процесті
жүргізетін органдар іс ... ... ... ... өз тұжырымдарын жол берілетін анық дәлелдемелерді ... ... ... ... адам ... ... олардың арасында қылмыс жасауға
алдын ала сөз байласу ...... ... бөлінген –
бөлінгенбегенін, қылмыс жасалған ... ... ... ... ... ... барлық өзге де мән-жайларды анықтап,
солардың негізінде адамдардың топ ... ... ... ... ... және жауаптылыққа тартылған адамдардың әрқайсысының қатысу
нысанын айқындау, ... ... ... саралап әділ жаза
тағайындау қажет.
2. Кісі өлтірудің құқықтық сипаттамасы
Қылмысты ... үшін ... ... ... ... қылмыстық құқықта белгіленген ерекшеліктерін немесе оларды өзге
қылмыстардан ажырататын белгілер тобымен жақсы таныс болу ... ... ... ... ... жиынтығы арқылы ғана жеке қылмыс
құрамдары өзге құрамдардан ... және ... ... ... ұғым «құрам» деген сөздің қолданылуының өзінен-ақ, оның белгілі – бір
элементтерден, белгілерден құралып бір ұғымды білдіретінін көрсетеді.
Қылмыстық құқықта қылмыс ... ... ... ... ... ... субъективтік жағы және субъектісі аталады.
Адам өлтіру қылмысының объектісі адамның өмірі. Адам ... жағы ... ... өмірінен заңсыз айыруға бағытталған іс-
әрекеттің және соның зардабынан адам ... ... ... ... ... қажет.
Адам өлтіру негізінен әрекет арқылы жүзеге асырылады. Адам өлтірудің
көпшілігі осылайша жасалады. Кінәлінің оқпен атылатын және суық ... ... ... ... ... ... ... да әдістерді
қолдануы арқылы адам өмірінен айырылады.
Адам ... ... ... нысанында болуы мүмкін. Бұл
негізінен мынадай жағдайда болуы мүмкін. Кінәлі адам біреуді ... ... ... ... тұра ... ... бола тұра және осыған
тікелей міндетті бола тұрса да әрекетсіздік ... оған өлім ... және ... жолбереді.
Адам өлтірудің объективтік жағының екінші белгісі қылмыстың зардабы
жәбірленушінің өлімі болып табылады. ... ... ... ... ... ... - ... болмай қалуы кінәлінің әрекетіне
оқталғандығы, адам өлтіруге оқталғандық ретінде ... ... ... өлтіру – материалдық құрамға жатататын қылмыс.
Адам өлтірудің субъективтік жағы – ҚК – тің 96 бабына ... ... ... ... Адам ... ... ... тікелей
және сол сияқты жанама да болуы мүмкін. Тікелей қасақаналық кезінде кінәлі
өзінің басқа адамның өміріне қол ... ... ... оның ... ... өлімге әкелетіндігін біледі, және өлімнің болуын тілеп іс-әрекет
жасайды. Жанама қасақаналықпен адам өлтіру кезінде кінәлі ... ... адам ... қатер төндіретіндігін мойындайды, осы әрекеттің
нәтижесінде оның өлуі мүмкін екендігін біледі, ... ... ... оған ... ... жол ... ... түрі туралы мәселені шешкенде соттар жасалған
қылмыстық барлық жағдайларына ... және атап ... ... ... ... ... ... жарақаттың санын, сипаты мен оқшаулауын,
кінәлінің қылмыстық әрекетті ... ... ... ... қылмыс
істеу алдындағы және одан ... ... оның ... ескеруі керек.
Қасақана адам өлтірудің субъектісі 14 жасқа толған жеке ... ... ... жағдайда адам өлтіру – ҚК-тің 96-бабының 2-тармағында
көзделген. Қылмыстық құқық теориясында бұл ... ... ... ... ... бөлу үшін қылмыс ... ... ... яғни ... жеке ... ... ... немесе одан көп адамдарды; Осы адамның қызметтік іс - әрекетін жүзеге
асыруына не кәсіби немесе ... ... ... ... ... оның жақындарын; Дәрменсіз ... ... ... ... сол ... ... ... не адамды кепілге алумен ұштасқан; жүкті
екенгдігі айыпкерге белгілі әйелді өлтіру. Объективті жағы бойынша – ... ... ... ... өміріне қауіпті тәсілмен
жасалған; адамдар ... ... ала сөз ... ... ... тобы ... топ жүзеге асырған. Субъективтік жағы бойынша – пайда ... сол ... ... не ... ... ... не
бандитизммен ұштасқан; бұзақылық ниетпен; Басқа қылмысты жасыру немесе оны
жасауды жеңілдету мақсатымен жасалған, сол сияқты зорлауға немесе ... күш ... ... ... ... ұлттық,
нәсілдік, діни өшпенділік немесе араздық не ... кек ... ... ... ... тінін пайдалану мақсатымен жасалған.
Субъектісі бойынша – бұрын адам ... адам ... адам ... ... жеке ... ... ... Сондықтан да егер де адам ҚР ҚК
– тің 96 ... ... ... ... ... ... әрекетті саралау кезінде бұл баптың тек бір тармақшасын қолдануға
тиым салынады.
Мұндай қателікті мойындамау мақсатында ҚК-тің 96-бабының ... ... одан да көп ... ... ... шешіміне әсер етпейді
дейді, себебі бұл тармаққа бір санкция белгіленген. Бұл өте қате ... егер де ... ... ... ... ... болса, оны
барлық пункт бойынша саралау керек, әйтпесе бұл сот шешімін ... ... ... дұрыс бағаламай, объективті шешімге келе алмас еді.
Міндетті түрде ... ... бір ... пен бір ниет ... ... ... ғана ... тармақшамен саралауға жол беріледі.
В.Н.Кудрявцев «барлық жағынан бірдей екі қылмыстық құрам болмайды.
Барлық ... ... кем ... бір белгісі бойынша ... ... ... ... ... қылмыстарды ажыратуда
мүмкіндік бермес еді» - дейді[4]. Құрам элементтері бір ... ... ... ... олар ... ... элементтерінің қосымша
белгілерінің міндетті белгі болуына қарай және Қылмыстық ... ... ... кінәні ауырлататын белгілердің көрсетілуіне қарай
ажыратылады. ҚР ҚК 96 ... 2 ... ... ... ... ауырлататын түрлерінің құрам элементтері бойынша ... Тек ... «н» ... бұрын қасақана адам өлтіру қылмысын ... осы ... ... ... ... бойынша ажыратады. Бұл
баптың әртүрлі пункттеріндегі қасақана адам өлтіру әрекеттері өзара объект
көлемі ... ... ... ... екі ... одан көп адам өлтіру),
тәсілі бойынша (мысалы аса қатігездікпен өлтіру, ... ... ... ... ... қылмыстық ниеті бойынша (пайдақорлық, қанды кекті
қайтару, ... ... адам ... ... ... ... немесе тәнін пайдалану, басқа қылмысты ... ... ... ... ... адам өлтіру) ажыратылады.
Қылмыс құрамының қоғамға қауіптілік дәрежесін сипаттайтын белгілерді
үш топқа бөлуге болады: 1) ... ... ... 2) ... ... 3) ... Адам ... қылмысына байланысты:
1. негізгі немесе констутивтік белгілер деп қылмыстық құрамдардың
негізгі ... ... ... ... – ақ ... да тән ... айтамыз. Мысалы қасақана түрде басқа адамға
қаза келтіру белгісі 96 баптың 1 ... ... ... ... ... түрлеріне , сондай – ақ 97, 98, 99, 100 баптарындағы кінәні
жеңілдететін ... ... ... қылмыстардың негізгі белгісі
болып табылады.
2. ... ... ... құрамында тікелей келтірілген
ауырлататын жағдайларды білдіреді. Ол ... ... ... ... белгілердің түрлерінде кездеседі, яғни зардаптың
көлеміне, қылмысты жасау орыны, уақыты, тәсілі жағдайы, құралына қарай ... ... ... ... ... ... ауырлатады. Мысалы 96
баптың екінші бөлігінің «з» тармағындағы пайдақорлық ниетпен кісі өлтіруде
«пайдақорлық» ниет ауырлататын белгі болып табылады.
3. ... ... ... жеңілдететін қылмыс түрі ... ... ол ... ... ... ... келтіріледі.
Мұндай жағдайда да ауырлататын құрамдардағы сияқты кінәні ... ... ... міндетті белгісі ретінде норма диспозициясында
тікелей көрсетіледі. Оларға ... ... ... ... қажетті
қорғану, ашу шегінен, қылмыскерді ... ... ... ... ... қаза ... қарастыратын құрамдар жатады.
ІІ БӨЛІМ. Кісі өлтірудің ... ... ... қоғамға қауіптілігін ауырлататын құрам көпшілік жағдайда
баптың кейінгі ... ... Бұл ... ... құрамдармен
салыстырғанда ауырлатушы ... ... ... ... тікелей көрсетіледі. Кісі өлтірудің ауырлататын құрамдардың
белгілері қылмыстың объектісінің көлеміне, іс - әрекеттің белсенділігіне,
зардаптың түрі мен ... ... ... ... ... тәсілі, жағдай,
құралына, ниеті мен мақсатының немесе қылмыс субъектісінің түріне қарай
ауырлатады.
А) екі немесе одан көп ... ... (ҚР ҚК ... ... ... ... саралауға кінәлінің бір мезгілде бірнеше адамға
қаза келтіру ниеті негіз болып ... Адам ... бұл түрі ... ... одан көп ... ... айырған жағдайда болады. Мұндайда кінәлінің
екі немесе одан көп адамды өлтіру ниетінің ... яғни ... ... ... ... керек. Дұрысында жәбірленушілердің
өлуі бір мезгілде болады. Мынадай жағдай ... ... ... ... ... ... содан соң біршама ... ... ... әдетте көп
кешікпей, басқа адамды өлтіреді. Оның бір адамды емес, екі немесе одан ... ... ... ... ... маңызы зор. Бұл кезде әр
адамды өлтіру себептері бірдей болмауы мүмкін. Біреуін ол мысал үшін – ... ... ал ... ... ... өлтіруді жасыру мақсатында
өлтіреді. Сонымен бірге – екінші адамды өлтіру ниеті бірінші кісі ... ... оған ... ... ... Екі ... одан көп адам ... жәбірленушілердің өлімі арасында уақыт өтпей ... ... ... бір ... екі адамның өлуі, немесе оларды бірінен
кейін бірін өлтіру.
Егер бірнеше адам ... ... ... қоса ... ... ... өмірін қиюға бағытталса және оны іске асыру үшін ... ... ... ... ... ... ... қылмысқа қатысушы бір
ғана адамның өмірін қиюға тікелей қатысса, онда ... ... ... ҚК ... 2 ... «а»тармағымен саралануға жатады.
Екі адамды өлтіру, егер біреуі үшін жауапкершілік ҚК 96-бабының тиісті
бөлігімен, ал басқасы ҚК 97,98,99 ... ... ... ҚК ... ... ... ... саралау мүмкін емес. Мұндай
жағдайларда әрбір қылмыс қылмыстық заңдардың ... ... ... ... ... ... қылмыстық әрекеттің «бір уақытта» түсінігін
«үзіліссіз» деп ауыстыруды ұсынады., себебі бірнеше ... бір ... ... бір ... акт ... ... [7]. С.В.Бородиннің
айтуынша, екі немесе одан да көп адамды өлтіру кезінде қылмыстық әрекеттер
«бір уақытта» болады ... ... ... ... ... ауыстыру
бәрін шатастырып жібереді[8]. Біздің ойымызша, бұл ... ... ... ... ... екі ... одан да көп адам өлтіру кезінде
кінәлінің әрекетіндегі уақыт аралығында ... ... ... ... ... қылмыстың субъективтік жағы тікелей ... ... ... мүмкін. Сот тәжірбиесінде жанама қасақаналықпен
кісі өлтіру деп, бөтен ... ... ... ... ... ... өздігінен қосылатын жарылғыш құрылғының жарылуы
нәтижесінде бірнеше адамдардың өмірінен айырылуы танылады.
Егер де екі ... одан көп ... ... бір ... ... ... қылмысты жасау ниеті әртүрлі болса, бұл ... ҚР ҚК ... ... ... сараланбайды.
Сот тәжірбиесінде бір адамды өлтіріп, екінші адамның өміріне қастандық
жасау әрекетін саралауда сұрақ ... ... 2 ... ... ... облыстық сотта К. азаматын соттау ісінде анықталды. Сот
шешімі бойынша азамат К. ҚР ҚК 96-бабы 2 -бөлігінің ... және 26 ... ... , және ҚР ҚК ... 2 ... ... және «г»
тармағымен сотталды. Ол бұзақылық ниетпен өзінің ... ... ... өміріне қастандық жасады. Жоғарғы Сот бұл шешімге келіспеді. Ол
азамат К. ... ҚР ҚК ... 2 ... ... ... ... кінәлінің екі немесе одан көп адамды өлтіру ниеті анықталғаннан кейін,
оның әрекетін аяқталған ... деп, ҚР ҚК ... 2 ... саралау керектігін түсіндірді.
Ал екінші жағдайда, бір адамды ... ... ... ... жасау әрекетін ҚК 96-бабы 2 -бөлігінің «а»тармағымен және ... 3- ... ... ... деп табады.
Екі пікірдің ішіндегі екіншісі дұрыс, себебі бір адамның өміріне
қастандық жасау, екі немесе одан көп ... ... ... ... ... де , ... қылмыс адам өлтіру заңдық бағасын алмайды.
Ал бір уақытта құқық қорғау органдарының ... ... ... бұл ... ... ... ... адамды
өлтіруәрекеті басқаша сараланады. Құқық қорғау органының ... ... ... ... ... ... ал ... адамды
өлтіру әрекетін ҚК 96-бабы 2 -бөлігінің «а»тармағымен саралау керек. КСРО ... ... Сот ... ... ... қызметкерлерінің немесе олардың
жақындарының өміріне қастандық жасау адам өлтірумен тең» деп жазылған.
Екі немесе одан көп адам ... мен ... ... ... тәсілмен жасалған адам өлтіру қылмыстарын ажырата білу жөнінде
тәжірбиеде қиындықтар жиі ... (ҚК ... 2 ... ... «е» ... Көп ... ... екі қылмыстың әр түрлі
саралану ... ... ... ... кісі ... көптеген
адамдардың өміріне қауіпті тәсілмен жасағанда, ол өз санасымен оның таңдап
алған ... ... ... ... ... келтіретіндігін ұғынуы
қажет. Бұл жерде қылмыс субъектісінің айналадағы оны қоршаған жазықсыз
адамдарға қатысты немқұрайдылығын ... ... ... ... көпшілік
жиналған орындарда мысалы дүкенде, жиналыстарда, ... ... ... т.б. ... ... жасаудан, мылтықпен ретсіз оқ
жаудырудан, су ... ... және ... көрінеді. Кінәлінің
өлтірмекші болған ... ... ... ... саны ... дене ... алған – алмағандығы ескерілмейді. Өлтіру ниеті
бағытталған адамдар тобының ... ... ... онда оның ... тек ҚК ... 2 ... «а»тармағын қолдану керек. Себебі ол
басқа адамдар өміріне қауіп төндірген жоқ, тек ... ... ... ғана қауіп төндірді.
Сонымен қатар, екі немесе одан көп адамдарды ... ... рет ... ... білу керек. Яғни 96 баптың 2 бөлігінің «н» тармағы келесі
мазмұнды құрайды: осы кодекстің 97 – 100 ... ... ... ... адам ... адам жасаған адам өлтіру, 96 баптың 2
бөлігінің «н» тармағы бойынша қылмысты ... ... ... екі немесе
одан да көп адамды өлтірудегі іс - әрекетінің арасында біріншіден, ... ... ... ... ... ... ... бірыңғай
қасақана ниетінің болмауы тиіс. Бұл ... ... ... ... ... қолданылады.
Г.Н.Борзенковтың айтуынша: екі және одан да көп адамды өлтіру бір
қылмыс болып табылады[9]. Теорияға және ... ... ... бір ... үшін қылмыстардың жиынтығы туралы ережені қолданып жаза
тағайындау дұрыстыққа жанаспайды. Бұл жерде ... бір ... те бар. ... ... ... кезінде кісі өлтіргені үшін жаза, ең жоғарғы
бас бостандығынан айыру мерзімінің жартысынан асатын ... ... ... ... ... Бұл ... ... ойластырып қойған
қылмысын аяғына дейін жеткізуге яғни тірі қалған жәбірленушіні өлтіруге
итермелеуі ... ... бұл ... ... ... болмайды. Осы
қарама – қайшылықты заң тұрғысынан, жеке алғанда, аяқталмаған қылмыс ... ... ... ережені болашақта нақтылау арқылы шешу қажет. Біздің
ойымызша [10]бұл пікірдің де жаны бар сияқты және ол ... ... ... бірі ... ... Шын ... ойлап қарасақ,
кінәлі өлтіремін деп көздеген екі ... ... ... ... қылмыстардың жиынтығы қолданылып жаза көбірек тағайындалады.
Жәбірленушілердің ... де ... онда ... ... ... сот жаза мөлшерін 96 баптың 2 бөлігінде көрсетілген жаза мерзімінің
шекарасы шегінде қолданады.
«Әр түрлі адамдардың өміріне әр ... қол ... бір – ... ... ... ... екі ... одан көп
адамды өлтіру ол бір ... және оның ... ... да бір ... келе келесідей шешімдерге келуге болады:
1. екі немесе одан көп адам ... ... ... ... ғана ҚК ... 2 -бөлігінің «а»тармағымен сараланады.
2. егер бұл қылмыста адамдарды бірінен кейін бірін өлтіріп, бұл әрекетін
бір ниетпен ... егер де ... және ... адам ... ... ... ... бойынша байланысты болмаса ҚК 96-бабы 2 -бөлігінің «а»тармағы
қолданбайды, екінші адамды ... ҚК ... 2 ... ... адам ...... ... байланысты
сараланады.
4. ҚК 96-бабы 2 -бөлігінің «а»тармағымен бірге егер оған жеткілікті дәлел
болса осы баптың басқа тармақшаларымен ... ... жол ... бір адамды өлтіріп, екінші адамды адамның өміріне қастандық жасау
аәрекетін аяқталған қылмыс деп саналмайды, мұндай ... ҚК ... ... «а»тармағымен және 24-баптың 3-тармағы бойынша саралануы
тиіс.
6. егер де айыпкер өзіне екі немесе одан көп адам ... ... ... ... қауіпті тәсілмен жасалса ҚК 96-бабы 2 -бөлігінің «а» және
«е»тармақтарымен саралануы тиіс, ... ... ... ... ... асырса.
Б)Осы адамның қызметтік іс-әрекетін жүзеге асыруына не кәсіби немесе
қоғамдық борышын орындауына байланысты адамды ... оның ... ... ... екінші бөлігінің «б» тармағы)
Адам өлтіруді ҚК 96-бабы екінші ... «б» ... ... ... ... өз ... міндетін жүзеге асыруға ... ... ... ... ... орындауға байланысты қандай заңды
әрекеті кінәлінің оны ... ... оның ... өлтіруге
итермелегенін анықтау керек, өйткені кінәлінің нақ осы мән – ... осы ... ... қол сұғу ... ... саралауға арналған
міндетті шарт болып табылады.
Бұл ретте, өзінің қызметтік міндеттерінің шеңберіне ... ... ... ... деп кез келген азаматтардың арнайы жүктелген
қоғамдық міндеттерді, ... ... ... ... адамдардың
мүдделері үшін (мысалы, құқық бұзушылыққа тосқауыл қою, дайындалып жатқан
немесе жасалғалы ... ... ... ... ... ... ... т.б.), кез келген басқа да әрекеттерді жүзеге асыруын түсіну керек.
Кәсіби борышты орындау деп тұлғаның белгілі бір ... ... ... ... ... ... ... әрекеттер жасауын
ұғыну қажет. Жәбірленушіні ... ... ... ... ... ... жағдайларда, ҚК 96-бабы екінші бөлігінің
«б» тармағы бойынша саралау болмайды[12].
Адам өлтіру жәбірленушінің қызметтік міндетін, ... ... ... ... ... ... жасалған деп саралау үшін адам өлтіру
жәбірленушінің жоғарыда аталған әрекеттерді орындау кезінде немесе ... ... ... ... 96-бабы екінші бөлігінің «б» тармағында көрсетілген «жақын» ... ҚІЖК ... 24) ... ... ... ... ғана
емес, қызметтік міндетін не кәсіби немесе ... ... ... ... ... ... ... да адамдар кіреді. Олардың өзара жақын қатынасы
туралы кінәлінің алдын ала ... ...... ... қажет.
Әдебиеттерде жәбірленушінің жұмыста белсенділік танытуымен қоғамдық
қызметінің өзі қызғаныш туғызып, кек алу ... ... ... ... ... ... ... міндетін орындаушы лауазымды тұлға ғана
емес, ... ... ... ... және т.б. болуы мүмкін.
Сот тәжірбиесінде ... ... ... де ... ... ... ... таза ниетпен жүзеге асыруымен байланысты қаза
тапқанын байқауға ... ... осы ... тек өз ... міндетін мінсіз
атқарған жәбірленушіге қатысты сараланатыны, ал егер ол заңға ... ... ... бабын пайдаланып немесе өз құзіреті шегінен асып кетсе) қылмыс
бұл баппен сараланбайтынын ескері қажет.
ҚК ... ... ... «б» ... ... ... деп ... жәбірленушінің қызметтік міндеттерін атқару кезінде ме немесе ... ... ... ... ... ... ол өз қызмет міндетін
орындауына байланысты болуы керек.
Сонымен қатар, сот тәжірбиесінде тұлғаның қызмет міндетін ... ... ... ... байланысты оның қаза табу ... ... ... бар ма ... ... туындаған. КСРО Жоғары Сот Пленумында
белгіленгендей қызмет ... ... мен ... ... ... өткен уақыт санау қажет емес, бұл ... ... ... міндеттерін атқаруына байланысты кек алу ... ... ... ... болып табылады.
Қылмысты ауырлататын жағдайларды анализдеуді қорытындыласақ:
1) ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «б» ... өз ... ... ... ... ... шын ниетпен қызмет
атқарылуын тұлғалардың жұмысына кедергі келтіру немесе кек ... ... ... ғана ... Кез ... ... ... аясына жататын жұмысын қызметтік
міндетті орындау, ал қоғамдық борышты ... деп – ... ... ... ... ... ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «б» тармағында көрсетілген «жақын»
деген терминге ҚІЖК 7-бабының 24) тармағында көрсетілген ... ғана ... ... ... не кәсіби немесе қоғамдық
борышын орындап жүрген адам қадір ... ... да ... ... ... ... ... белгілі адамды, сол сияқты
адамды ұрлаумен немесе кепілге алумен ұштасқан адам ... ҚК ... ... «в»тармағы)
Жас шамасының өте кішілігіне немесе кәрілігіне, дене мүшелерінің
кемістігіне, аурулығына, соның ... ... ... ... ақыл – ... ... немесе ақыл-есінің әлсіреуімен байланысты болған, оның дене
мүшелерінің ... ... жай – ... ... кінәліге қарсылық
көрсете алмаған немесе оны өмірінен ... ... ... ... жағдайын жәбірленуші адамның дәрменсіздік жай-күйі деп түсіну
керек. Мұнда жай – күй алкогольден, сол сияқты ... мас ... ... ... әсер ... ... препараттарды немесе улы ... ... ... Саралау үшін жәбірленушіні мұндай жағдайға кімнің
душар еткендігінің, бұған қандай себеп болғандығының ешбір мәні ... ... ... ... жәбірленушінің есінен тану, мас болу,
ұйқы кезіндегі ... ... ... ... ... ҚК ... ... «в»тармағы қолдану кезінде айыпкер міндетті түрде ... ... ... пайдаланып,бұл қылмысқа баруы керек. ҚК 96-бабы 2-
бөлігінің «в»тармағында көзделген қылмысты ... ... ... ... , ... ... ... әрекеттері қылмыстық жиынтығы бойынша
сәйкес тармақшалармен ... ... ... жағдайға алып келу және оны өлтіру ниетін
жүзеге асыруды жеңілдету мақсатында (ұйықтататын дәрі, алкогольдік ... ... ... байлау, ұрып-соғу, есінен тануға әкеп соққан дене
жарақатын келтіру) жасалған кінәлінің әрекеті осы ... ... ... ... табылады. Мұндай жағдайда жәбірленушіге қаза ... ... ... ... ... ... тиіс ... ұрлаумен не кепілге алумен ұштасқан адам ... ... ... алу процесінде жәбірленушіні өмірінен айырған немесе аталған
қылмысты жасыру мақсатында адам ... ... ... орын алады. Адамды
ұрлау ҚК-тің 125-бабы, кепілдікке алу ҚК –тің 234-бабы. Адамды ... ... ... ... адам ... бір тармақшаға енгізу себебі ұрланған
не кепілге алынған адам да дәрменсіз жағдаймен тең болады. ... ... тек ... ... ... алынған адамдар ғана емес, сонымен
қатар басқа тұлғалар ... ... ... ... ... ... ... алынған адамдарды босатумен байланысты шараларға
қатысқан кезде қасақана ... ... ... ... ... келе:
1. анализ көрсеткендей, адам өлтіру ісі бойынша дәрменсіз ... : а) ... ... ... ... қарт болумен),
аурумен, мүгедектікпен; мұнда ұзақ уақыт бойы дәрменсіз жағдайда
болуы туралы баяндалады. б) ұйқымен, мас ... ... тану ... яғни адам ... ... ... дәрменсіз жағдаймен
ұштасады. Жәбірленушінің дәрменсіз жағдайда болуы, осы бапты
қолдануға ... ... ... ... ҚК 96-бабы 2-бөлігінің «в» тармағын қолдану кезінде қылмыстың
субъективтік жағын ... ... ... жәбірленушінің
дәрменсіз жағдайда екенін білуін міндетті түрде айқындау керек.
3. ҚК 96-бабы 2-бөлігінің ... ... ... ... ... осы ... тармақшаларымен қосыла алады.
4. ұрлаумен не кепілге ... ... адам ... осы істеген
қылмыстарды жасыру әдісі болса мұндай әрекеттер дербес қылмыс
құрамын құрайтындықтан, кінәлінің әрекеттері қылмыстың жиынтығы
бойынша ... 125, ... ... ... ... ... ... екендігі кінәліге белгілі әйелді өлтіру (ҚК – тің 96 – бабы 2-
бөлігінің «г» тармағы)
Адам өлтірудің бұл түрі ... ... ... ... ... қауіптілікпен сипатталады. Кінәлінің өзінің ... әйел ... ... ... біле тұра оны ... ... қауіптілігін және ... онда ... ... бар ... ... Осы ... ... үшін ең алдымен
екі міндетті белгінің болуы шарт. Жәбірленуші кез-келген ... ... ... және ол ... ... ... керек. «белгілі»
деген термин айыпкер жәбірленушінің жүкті ... ... ... Бұл ... осы ... ... ... оның күмәнінің болған –
болмағандығы маңызды емес, ең бастысы ол жәбірленушінің жүкті екендігі
туралы ... ... ... бұл ... басқалар арқылы хабардар
болады. Бұл жерде оның жүктілік мерзімі, ұрықтың ... ... ... ... ... ... емдеу мекемелерінде есепте ... ... оған ... жоқ ... ... ... кезінде, бұл қылмыстар көбінесе қызғаныштан
жасалады, аса қатігездікпен ұштасады.
Сот тәжірбиесінде ... ... ... екендігінің
қателесуіне байланысты әрекетін саралау ... ... ... ... Л. айыптау ісінде, азамат Л. мен ... Ш. ... ... ... Ш. ... ... екендігін айтады. Азамат Л. бұл
жағдай туралы әйелі біліп қоймас үшін азаматша Ш. ты алдап орманға ... ... ... ... Ш. ... емес ... Сот бұл
қылмыстық әрекетті ҚК – тің 96 – бабы ... «г» ... Бұл ... ... ... ... А.А.Пионтковскийдің пікірінше «қылмысты саралау жағдайлары бар
қылмысты тұлғаның қателесуі бойынша ... ... ... ... ... ... керек.» [16] (ҚК – тің 96 – бабы 2-бөлігінің
«г»тармағы және 24 ... ... бұл қате деп ... ... ... жәбірленушіге қаза келтірілді, және ол аяқталған қылмыс болып
табылады.
В.Ф.Кириченконың ... ... ... ... ауырлатылған
жағдайсыз саралау керек[17] дейді.
Егер айыпкер жүктілік жөнінде қателесіп, жүкті емес әйелді жүкті екен
деп ... онда оның ... ... ... ... қарай осы
тұрғыдағы қылмысқа оқталғандық ретінде сараланады.( ҚК – тің 96 – бабы ... ... 24 ... ... мәселелерді қорытындылай келе:
1. Кінәлінің жәбірленуші жүкті екендігі туралы хабардар ... ... ... қателікте, кінәлі жәбірленуші жүкті емес деп ... ... ... қарау кезінде оның жүкті екендігін анықтаса, ҚК – тің 96 ... 2- ... ... ... Кінәлі жүкті әйелді өлтірдім деп ойлаған, бірақ жәбірленуші нақтылы
жүкті болмаған ... ... ... ... ... ... кезде ҚК – тің 96 – бабы бірінші бөлігі бойынша сараланады.
Д) Аса қатігездікпен жасалған адам өлтіру. (ҚК – тің 96 – бабы ... «д» ... ... саддизммен, қорлаумен, жәбірленушіні қинап қылмыс
жасау – кінәлінің және жасалған қылмыстың қоғамға қауіптілігінің аса ... ... бұл ... көбіне жеке адамға қарсы жасалатын
қылмыстарда кездеседі. Адам өлтірудің өзі қатігездік ... Қаза ... ... мән – жайларды бағалаған кезде кінәлінің аса ... ... аса тән ... жан ... мен ... әрекеттерді қасақана жасайтыны ескеру керек. Осы тармақ бойынша
әрекетті саралау үшін айрықша қатігездік талап ... Бұл ... ... адам өлтіру әдісі айғақтама ... ... ... айыру
жәбірленушіні айрықша қорлау мен қинауға байланысты ... ... ... ... ... ... алдын ала, біртіндеп дене ... ... әсер ... уды ... ұзақ ... ... ... айыру және
басқалар. Саддизм – қатігездіктің шектен шыққан көрінісі, бұл ... ... ... ... азап ... ... ... алады.
Аса қатігездікпен өлтіргенде айыпкер өзінің іс - ... ... ... бар ... ... соны қалауға немесе оған жол
беруге тиіс. Аса қатігездік тек объективтік ... ғана ... ... ... ... ... сипатталады. «Аса қатігездік»
түсінігі медициналық емес, құқықтық түсінік. Адам өлтірудің бұл ... бар – ... ... ... ... тұрмыстық
көзқарастарға сүйене отырып тергеу және сот органдары анықтайды.
Айрықша қатігездікпен адам өлтіруге, сондай-ақ жәбірленушіні ... ... ... ата-аналарының, қалыңдығының және ... ... өз ... арқылы оларды ерекше күйзеліс пен қайғы –
қасіретке әкелетінін біле ... ... де ... туыс адамдар ғана емес, қалыптасқан өзара қарым-
қатынастағы сыйлас адамдар да ... ... жоқ ... жігіт пен
қалыңдық, қамқоршылар мен бағып – ... ... ... т.б.) оның ... деп танылуы мүмкін [18].
Аса қатігездік, сондай-ақ адам өлтіру жәбірленушінің жақын адамдарының
көз алдында жасалғанда ... ... ... деп- ҚІЖК ... ... көрсетілген туыстық қатынаста тұратын адамдар ғана емес, ... ... ... ... ... байланысты жәбірленушіге
қадірлі адамдар. (ерлі-зайыптылар, нақтылы неке қатынасында ... ... мен ... ... ... және т.с.с.) танылуы
мүмкін. Адам өлтіруді жәбірленушіге жақын ... көз ... ... ... ... ... ... ол адам өлтірген кезде
аталған адамдардың болу фактісін ғана емес, кінәлінің қылмысты ... ... ... білгенін және оларға рухани жан азабы мен күйзелісін
тартқызу ниеті болғанын анықтау қажет.
Заң аса ... ... ... көрсетпейді. Кейбір
судьялар мен тергеушілер оны сот – медициналық ... ... ... ... бұл қате ой, ... сот – ... сараптамасы өлудің
себебі мен дене жарақаттарының сипатымен айналысады. Ал «аса қатігездік» -
медициналық емес, заңи түсінік екенін естен ... ... ... ... кезде кінәлінің ниеті міндетті түрде адамды
аса ... ... адам ... ... ... Яғни бұл
қатігездікті қылмыстың субъективтік жағын анализдеу кезінде анықтау ... ... ... ... ... ... олар ... жағдай ретінде емес, адам өлтірудің әдеттегі әдісі ... жиі ... заң ... аса қатігездік белгісін анықтау, ... адам ... ... ... анықтаумен байланысты болады
делінген[19].
Сот шешім шығарғанда аса қатігездікпен көрініс тапқан ... ... ... азаматша С. Қылмыстық әрекетін ҚК – тің 96 – ... ... ... ... Бірақ істі Жоғары Сот Кеңесі
қайта қараған кезде, олар ... С. ҚК ... 1- ... ... ... С. ... ... өлтіру мақсатымен емес,
өзін және өзінің анасын қорғау ... ... ... рет ... ... азамат В. күні бұрын аз.С. мен анасын өлтіруге уәде берген еді.
КСРО-ның Жоғарғы Сот ... ... адам ... ... ... салу ... осы баппен саралауға жалғыз ... ... ... ... [20]. Аса қатігездікпен адам өлтірудің тәжірбиеде ... ... ... ұрыс – ... ... балалардың көзінше
болатын адам өлтіру. Бұл балаға аса қиыншылық әкеліп, психикасына ... етуі ... ... ... дене мүшелерін кесу аса қатігездіктің
белгісі деген пікір айтылады. Сот тәжірбиесін зерделей келе барлық жағдайда
мұндай пікір дұрыс бола ... ... ... дене ... ... ... ... жасыру, мәйітті жою мақсатымен жүзеге
асырылады. Мұндай ... егер де ... ... ... ... тірі кезінде немесе өлтіру барысында аса ... ... ... ... ҚК ... 1- ... немесе 275бап.
саралау керек.
Бәрін зерттей келе келесідей қорытындылар жасауға болады:
1. Кез – келген адам ...... ... ... да ... осы ... ... ауырлатылған жағдайға жатқызу үшін аса
қатігездік таныту қажет.
2. жәбірленушіні аса қинау ... ... ... аса ... ... ... жатқызу керек.
3. Аса қатігездікпен жасалған қылмыс деп танылуы ... а) ... ... қарай айрықша қорлау, көптеген жарақат салу, тірідей
өртеу және т.б.; б) басқа да ... ... ... ... ... ... көрсете алмайтын дәрменсіз ... ... ... ... немесе ата-аналарды
балаларының көзінше өлтіру, т.б
4. ҚК-тің ... 2- ... ... ... үшін ... ... адам ... тілегенін, білгенін, оған саналы түрде жол
бергенін міндетті түрде анықтау керек.
5. ... дене ... кесу ... ... да жою ... қылмысты
жасыру ҚК – тің 96 – бабы 2-бөлігінің «д»тармағында көзделген қылмыс
құрамына кірмейді. Мәйітті ұсқынсыздандыруы ... оны ... ... ... ... ... ... Көптеген адамдардың өміріне қауіпті тәсілмен жасалған адам өлтіру
(ҚК – тің 96-бабы 2-бөлігінің ... ... осы ... ... ... ... бір адамның ғана емес,
көпшіліктің өміріне қауіп тудыратын тәсілді қолданады.Мұндай ... көп ... ... ... өрт қою, су ... т.б. ... ... көптеген адамдардың өміріне қауіп келтіру атылатын қаруды, улы
заттарды, жарылғыш заттарды қолдану арқылы да ... ... ... ... ... ... ... белгілі бір адамды
өлтіру мақсатымен ол тұрған топқа қарай ... ... ... ... ... ... топ ... тұрған сол адамға қарай зор ... ... ... болу ... ... Мұндай ретте кінәлінің
әрекетін дұрыс саралауға кісі өлтіру үшін таңдап алынған қылмысты ... мен қару ... ... ... ... ... айрықша. ҚК – тің
96-бабы, 2-бөлігінің «е»тармағымен жауапқа тарту үшін кінәлінің ниеті нақты
бір адамды өлтіруге бағытталғанын, оны өлтіру үшін көп ... ... ... ... ... ... ... адамның өмірі мен
денсаулығына нақты зиян келтірілетінін сезетінін анықтау ... ... ... көп ... ... ... тәсілмен жасалған деп
тану үшін, нақты кісіні өлтіру ... ... ... ... ... зиян ... ... келмегеніне қарамастан жүзеге асырылады.
Егер ... ... ... ... ... ... адам ... адамға қасақана дене жарақаты ,келтірілсе, онда ... ... ... ... қылмыстардың жиынтығы бойынша сараланады.
Заңда бұған орай қауіпті тәсіл қандай қарулар мен ... ... ... ... ... ... ҚК ... 1-тармағының «к»
тармақшасында: қару, оқ-дәрі, жарылғыш немесе оларды бейнелеуші құрылғылар,
арнайы дайындалған ... ... тез ... және жаңғыш
сұйықтар, улы және радиоактивті заттар, дәрілік және өзге де ... ... дәрі – ... ... сондай – ақ күш көрсетіп
немесе психикалық ... не ... ... әдіс ... қылмыс жасау.
Мұндай сипаттағы қылмыста көптеген адамдардың өміріне қауіпті тәсіл
айқын көрінсе осы баппен саралауға ... ... ... М. өзінің әйелін
өлтіру мақсатымен оның автобуста болған кезде ... ... зат ... Нәтижесінде автобус жарылып, 3 адам қаза тауып, 6 адам жарақат алды.
Әрине, мұндай жағдайда қоғамға ... ... ... ... ҚК – тің ... ... ... саралау еш күмән туғызбайды. Алайда дәл
осындай әрекет адамдар тобы жоқ ... орын ... ... осы баппен
саралауға жол берілмейді. Сондықтан адамдар өміріне ... ... ... ... ... ... ... нақты жағдайға
байланысты қарау керек.
Сонымен қатар Н.-ның әрекетін саралау ... ... ... ... ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «е» ... ... Н. ... ... себептермен мылтықтан адамдар тобы тұрған жерге қарай
бірнеше рет атты, екі оқ У.-ға ... соң М. және К. одан ... ... ... ... істі ... қарауда олар сот-медициналық сарапшының
қорытындысына сәйкес оған тиген оқ аңшы ... ... ... ... ... зиян келтірмейтіндігін анықтады. Ал ... ол 6м ... ... оның оң жақ ... ... ... ... ішіне 5мм кіріп кішкене талқандағаны анықталды. Бұл ... ... ҚК ... бірінші бөлігімен саралады.[22]
Қоғамға қауіпті тәсілді жалпы қалай түсінуге ... ... ... ... ... тәсілмен жасалған қылмыс, ҚК – тің 96-
бабы, 2-бөлігінің «е»тармағымен ... Бұл сот ... ... ... Көптеген адамдар өміріне қауіпті тәсіл деп ... ... ... ... ... ең ... бір ... қауіп төндіретін тәсіл деп түсінуі керек деп Ресей ... Сот ... №9 ... ... ... ... ... белгілерін зерттеуде көп көңіл аудару керек, себебі
тәжірбиеде ауырлатылған жағының ... ... ... келген кезде,
қылмыстық әрекеттің зардабына ... бұл ... ... ... ... Мысалы, Сот медициналық сарапшының қорытындысы бойынша
азамат С.-ға атылған оқ оған 20см ... ... яғни ... ... денесінде қалды, сондықтан мұндай қылмыс қоғамға қауіпті тәсілмен
жасалған жоқ, бірақ бұл ... ... саны көп ... ... орын
алды. Басқа адамдарға қаіпті тәсілмен жасалмағандықтан сот ... ... ... ... саралады. Сонымен қатар, ешкімге зиян
келтіруге мақсаты жоқ, жанама ниетпен көптеген адамдар ... ... адам ... ... ... оның ... қалай саралауға
болатыны туралы сұрақ туындайды. Осылай азамат Ф. ... ... ... ... қорғау мақсатында бақшасын ... ... ... ... ... қосып қояды. Ауыл тұрғындары сымды ... ... Ф. Бас ... ... ... ... бұл бақшадан алма
ұрламақшы болып жасырын түрде 3бала кіреді, нәтижесінде 7 ... бала ... ... ... ... ... ... Сот отырысында азамат Ф. Бұл
қоршамды белгілі бір адамды қоғамға қауіпті ... ... үшін ... ... сот ... ... ... соттады.
М.Д.Шаргородскийдің айтуы бойынша ҚК – тің ... ... ... ... егер адам ... басқа, басқа адамдарға
дене жарақаты салынса, ол қосымша саралауды қажет етеді[23].
Еге де кінәлі ... ... ... ... ... ... ... айырса, оның әрекеті ҚК – тің 96-бабы, 2-бөлігінің «е» және
«а» тармақтарымен сараланады. ... ... ... ... шешімдерге
келуге болады:
1. көптеген адам өміріне ... ... ... адам ... ... ғана емес ... ... өміріне қауіп төндіруі
қажет.
2. ҚК – тің 96-бабы, 2-бөлігінің «е»тармағымен саралау туралы
сұрақтарды ... ... ... субъективтік жағын
толығымен анализдеу керек.
3. ҚК – тің 96-бабы, 2-бөлігінің «е»тармағын қолдану үшін кінәлінің
басқа адамдардың ... ... ... тұрғанын алдын ала
білгенін, оған жол бергенін, тілегенін білу қажет
4. ... ... ... адамды өлтіру, қылмыстар жиынтығы
бойынша ҚК – тің ... ... «е» және «а» ... ҚК – тің ... ... ... ... үшін қауіпті
тәсілмен адам өлтіру нәтижесінде басқа ... ... ... болды ма, соны анықтау қажет емес.
6. бір адамға қаза келтіріп, екінші ... ... ... ... ... ... ... бойынша ҚК 96-
бабы екінші бөлігінің «е» тармағы ... және ... зиян ... үшін ... ... ҚК
тиісті баптарымен сараланады.
Ж) Адамдар тобы, алдын ала сөз байласу арқылы адамдар тобы немесе
ұйымдасқан топ ... ... адам ... 96-бабы екінші бөлігінің «ж»
тармағы)
Бұл жағдайда ауырлататын жағдайлар қатарына жатқызылуы заңды ... ... кез ... ... қылмыстың қоғамға қаіптілігі барлық
уақытта жоғары сипатты иемденеді. Егер адам ... ... ала ... ... ... екі ... одан да көп қылмыс ... ... іске ... оны адамдар тобы болып жасаған қылмыс
деп тану керек.
Егер ... ... ... жасау туралы алдын ала келісіп алса, ... ... ... оны ... асыруға қатысса, олардың барлығы да
қоса орындаушылар болғанына немесе ... ... ... ... ... ... (ұйымдастырушылар, айдап салушылар, көмектесушілер)
қарамастан алдын-ала сөз байласып адамдар тобымен ... ... ... ... ҚК 28-бабының екінші бөлігіне сәйкес, бір ... ... ... орай ... ... ... ... өздері қатысқан не
жасына, ақыл-есі дұрыс еместігіне немесе ҚК ... ... да ... қылмыстық жауаптылыққа тартылуға жатпайтын басқа да адамдарды
пайдалану ... ... ... ... ... мен ... қылмыс жасаған адамдарды қылмыстың орындаушылары деп тану керек.
Адам өлтіру қылмысының субъектісі болып ... ... ... ... ... ... ұйымдастырушы, айдап салушы тәрізді
рольдерді атқарғанымен, олардың әрекеттері топ адамдар жасаған ... ... ... Себебі мұндай жағдайда, қылмыстың ... ... ... ... ... ретінде пайдаланылады. Роль бөліп
қылмысқа қатысуда бір адам қылмыстың субъектісі бола алмайтын екінші ... ... ... ... ... ... ... қатысу жоқ деп
танылады. Яғни сол айдап салушы адамның өзі сол қылмыстың орындаушысы болып
табылады. Дәлірек айтқанда қылмысы ... ... ... Ал есі ... ... жауаптылық жасына жетпеген бір адамды ... ... ... ... ... ... ... бір ғана адам емес, сол ... ... ... ... ... ... ... да
орын,даушылар болып табылады, яғни мұндай жағдайларда топ адамдардың қылмыс
жасауы ... ... және одан да көп ... жасалған, сондай-ақ орындаушы мен
өзге де қылмысқа қатысушылар алдын ала сөз байласуы ... не ... ... ... ... адам ... ҚК 96-бабы екінші
бөлігінің «ж» тармағы бойынша саралануға жатады.
Бір ... ... ... жасау үшін алдын ала біріккен тұрақты
адамдар тобы жасаған адам өлтіруді ұйымдасқан топ ... ... ... ... Бұл ... ... топтың ұйымдастырушысы және басшысы
ұйымдасқан қылмыстық топты құрғаны және оны ... үшін ҚК ... ... ... және ... ... өзі қатысқан не қылмыстық
топтардың басқа қатысушыларымен жасалуы оның ... ... ҚК ... ... «ж» ... бойынша қасақана адам өлтіргені ... ... Ең ... ... қылмысқа қатысушылардың
ашықтан-ашық, өзара күш біріктірумен қасақана адам өлтіруге бағытталған
әрекет жасағандығынын ... ... адам ... ... 1. ... тобымен; 2. алдын ала сөз
байласу арқылы адамдар ... 3. ... ... ... байланысты дәл осы қылмысты қылмыстық сыбайластық жасаса ҚК 96-
бабы ... ... «ж» ... ... ма деген сұрақ туындайды.
Бұл адам өлтірудің қауіптілігі, алдын ала соз ... ... ... ... ... ... көрсетуге күшінің жетпеуі, қарсылы
көрсете алмауы.
Тәжірбиеге сәйкес адам өлтірудің көбінесе алдын ала сөз ... ... ... ... ... өлтіру кезінде процеске басқа адамның
қосылуы да ҚК ... ... ... «ж» ... ... баппен сотталғандар алдын ала сөз байласқандарын немесе ұйымдасқан
топ құрғандарын мойындамайды. Мұндай ... ... ... ... ... ... ... алдын ала жоспарлау, өлтіру объектісін
таңдай, қиыншылықты ... ... ... ... ... ... ... бөлісу, қылмыстың қаруларын дайындау,
қылмысты аяқтағаннан кейін әр қатысушының іс-қимыл тактикасын айқындау.
Қатысушылар ... екі ... ... ... – ала ... қылмысқа қатысушылықта болатынын мынадай мысалмен негіздеуге
болады. Х. және Ф. түн уақытында ... ... арақ ... ... ... ... кетіп бара жатқан П.-ны тоқтатып, «темекі» сұрап тиіседі. П.
«темекі жоқ» дегенде Х. қолындағы ... оның ... ... Жерге
құлаған П.-ны Х. қосылып Ф.-та тепкілейді. Екеуі мұнан кейін жәбірленушінің
киімін шешіп алып, оны көшенің арығына сүйреп ... ... П. ... ... ... көрсетуі бойынша аса ауыр дене
жарақатынан қайтыс болады.
Тергеу органдары Х. және Ф. ... ... ҚК 96 бабы ... «и», «ж» ... ... жасаған адамдар тобы туралы туындаған сұрақ, кімді қатысушы ... ... ... ... ... ... ... Соты қатысушыларды анықтаған кезде кеткен қателіктерге
назар аударды:
- жәбірленушіні өмірден айыру ниеті болмаған ұрып – соққан адамдар
тобының ... ... деп ... ... басқаларға қарағанда ең аз жарақат келтірген
тұлғаны жауапкершілікке тартпайды.
Алдын ала сөз байласу арқылы ... топ ... ... ала ... алып бір ... ... жасауды тапсыру қылмысын жатқызу ... Ал егер де адам ... екі ... одан көп ... жүзеге
асырса, онда ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «ж» ... ... ... ... адам ... ұйымдасқан топтың жүзеге асыру тенденциясы
айқындалды, олар бір ... ... адам ... ... ... ... ... мұндай топтар пайда табу мақсатымен, адамдар мен
ұйымдардың меншігіндегі үйлерді, ... ақша және ... ... алып алу ... ... ... Федерациясының көптеген қалаларында Сібір, Орал, ... ... адам ... ақша табудың жалғыз көзі болған ұйымдасқан
топтар ұсталды. Топтардың ... ... ... ... ... ... ... қызметшілер, бұрыңғы спортсмендер, құқық қорғау
органдарының қызметкерлері және басқалар ... ... ... ... оның ... ... еткен
адам, сол сияқты ұйымдасқан қылмыстық топ немесе қылмыстық қауымдастық
құрған не ... ... ... адам ... деп танылады.
Басқа адамды азғыру, сатып алу, қорқыту жолымен немесе өзге ... ... ... адам ... салушы деп танылады.
Кеңестерімен, нұсқауларымен, ақпарат, қылмысты жасайтын қару ... ... не ... ... кедергілерді жоюымен қылмыстың
жасалуына жәрдемдескен ... ... ... ... немесе қылмыс
жасаудың өзге құралдарын, қылмыстың ізін не ... ... ... ... күні ... уәде ... ... сол сияқты осындай заттарды
сатып алуға немесе өткізуге күні бұрын уәде берген адам ... ... ... айрықша белсенді рөл атқару – қатысушылықпен немесе
қатысып орындаушылықпен жасалған қылмыстарда қылмысқа әрбір ... ... ... ... ... ... жасағанда аса белсенділік
танытқан тұлға қылмыстың басқа қатысушыларына қарағанда ... ... аса ... ролі ... жағдай ретінде оның
белсенділігін сипаттайтын нақты әрекеттерді көрсете отырып ... ... ... ... ... ... мен ... ұйымдастырушы, айдап
салушы, немесе көмектесуші яғни ... ... ... ... ҚК 29-бабының тиісті тармақтарымен және ҚК 96-бабы екінші
бөлігінің «ж» тармағымен саралау қажет.
Бородин С.Б. ... ҚК ... ... ... «ж» ... сыбайластық туралы ештеңе жазылмаған[27], ол дұрыс. Себебі,
қылмыстық сыбайластықтың адам өлтіруі ұйымдасқан топ ... ... ... ... ... ... адам өлтіру туралы ... олар оны өз ... ... ... басқа адамға
тапсыратынын көруге болады. Адам өлтіру туралы сөз ... ... ... бұл ... жасалған жағдайда ұйымдасқан топ
мүшелері ... ... ... дәл сол негіздер бойынша жауапқа
тартылу ... ... ... ... басшысы туралы айтылады.
Басшылық еткен адам ... ... және ... ... сондай-ақ
қылмыстар оның қаскүнемдік ниетімен ... (ҚК 31 – бабы ... және ... салушы, ұйымдастырушы немесе көмектесуші ... ... ... ... ҚК ... ... бөлігінің «ж» тармағымен
саралайды. Адам өлтіруді ұйымдастырғанда қатыспаған, айдап салмаған, және
оған көмектеспеген, және ол ... ... ... ... ... ... ... жылдары ҚР-ның құқық қорғау органдары өте жақсы қаруланған, бес
аспап қылмыстық ... ... ... ... билікті
орындарда отырған өз адамдары бар. Ондай бандаға ... неше ... үш адам ... Можаев тобын жатқызуға болады.
Төмендегідей қорытындылар жасауға болады:
1. ... ала сөз ... ... тобы, алдын ала сөз байласқан
адамдар тобымен ... ... ... ... ҚК ... Жоғарғы Сот Пленумының 2007 жылғы 11 ... ... ... ... алу керек.
2. Аяқ астынан, жиі болатындай ұрыс – керіс үстінде алдын ала сөз
байласпай ... ... адам ... ... ҚК ... екінші бөлігінің «ж» ... ... ала сөз ... ... ... адам ... ... а)
тек қатысушыларының болуына байланысты ҚК 96-бабы ... «ж» ... б) ... ... ... ... ... болуына байланысты ҚК 96-бабы екінші бөлігінің
«ж» тармағымен және ҚК 29-бабының тиісті ... ... ... ... ... ... кезінде ҚК 96-
бабы екінші бөлігінің «ж» тармағымен, сілтемесізқолданылады.
З) Пайда табу мақсатымен, сол сияқты жалданып не ... ... не ... ... адам ... (ҚК ... бөлігінің «з» тармағы)
Өзіне немесе басқа адамдар үшін материалдық (мүліктік құқық, тұрғын
үйге құқық және с.с.) ... алу ... не ... ... қайтару, көрсетілген қызметті төлеу, алимент төлеу, ... мен ... ... және ... ... мақсатында жасалған
адам өлтіру пайдакүнемдікпен жасалған қылмыс ретінде ҚК 96-бабы ... «з» ... ... ... ... ... міндетті элементі пайда ... ... ... ... ... пайда табу кез келген жолмен материалдық
пайда табуға ұмтылу. Пайда табу мақсатында адам өлтірудің тәсілдері әрқилы:
белсенді ... ... ... ... ... ... дейін немесе
ешқандай әрекет жасамай өлтіруге дейін болады.
Қазіргі қылмыстық кодекс кейбір қылмыстық актілердің ... ... ... құқықта күрделі қылмыс құрамды деп аталатын, мысал
ретінде көп объектілі ... екі ... одан көп ... ... ... анықтайтын нормалар енгізілген.
Алдыңғы қылмыстық кодексіне қарағанда 1997 ... ҚР ҚК – нің 96 ... ... «з» тармағында пайда табу мақсатымен, сол сияқты ... ... ... ... не ... ... адам ... ауқымда тараған.
Өзінің құқықтық табиғаты бойынша қарақшылық, ... ... ... табу ... ... ... тобына жатқызылады.
Бірақ та, бұл жерде «пайда табу мақсатымен адам өлтіру» мен «жалданып не
қарақшылықпен, ... ... ... адам ... бір ... бар екендігін ұмытпаған жөн.
С.М. Әпеновтың пікірінше ҚР ҚК 96 бап ... ... «з» ... ... ... құралмаған[28]. Себебі, қылмысты саралаудың
методологиялық ... ... ... ... ... ... аса
қауіпті қылмыс, одан қауіптілік деңгейі төменірек ... ... адам ... ... ... – басқа адамның өмірі, ал
бандитизмде қоғамдық қауіпсіздік болып табылады. Бұдан ... ... кең ... ... және қай ... өз ... ... басқа
қылмысты да қамтуы мүмкін деген сұрақ туындайды.
Қоғамдық қауіпсіздік ретінде ... ... өмір ... мен ... ... ... және т.б. ... болады. Заңсыз,
тұрақты қарулы топ құрылған ... ... осы ... ... ... төне бастайды. Сондықтан қоғам қауіпсіздігі, ... ... ... ... ... ... «адам өлтіру» ... бір ... ... ретінде қарастырылуы мүмкін емес.
Екінші айта кететін жайт, 2007 жылғы 11 мамырдағы ҚР Жоғарғы ... ... ... ұйымдастырушылары, жетекшілері немесе
қатысушылары жасаса, қылмыстардың жиынтығы бойынша ҚК ... ... және ҚК ... ... бөлігінің «з» тармағы бойынша саралануға
жатады делінген. Алайда, 2003 жылғы 11 шілде ҚР Жоғарғы Сотының нормативтік
қаулысына сәйкес ... ... ... ... ... ... ... зиян келтіру ҚК 104, 105 баптарымен ... ... ... ... – ақ, 2006 жылғы 23 маусым ҚР Жоғарғы Сотының «қорқытып алу
істері бойынша сот ... ... ... ... дәл солай
қорқытып алушылықпен қасақана адам өлтіру кінәлінің әрекетін қылмыстардың
жиынтығы ... ... ... ... ... ... қаулысында мұндай ұсыныс енгізілгеніне
тек мынадай себеп келтіруге болады, егер де ҚР ҚК 179, 181, 237 ... ... ... 15 ... ... бас ... айыру көзделсе, 96
баптың екінші бөліміне сәйкес 20 жылға дейін бас ... ... ... ... ... ... ... алу үшін жасаған адамдардың әрекетін жалданып
адам өлтіру ретінде ҚК ... ... ... «з» тармағы бойынша, ал осы
адам өлтіруді ұйымдастырған ... ... ... үшін адам өлтіруге
көндірген адамның әрекетін ҚК 28-бабының үшінші немесе төртінші бөліктері
және ҚК ... ... ... «з» ... ... саралау керек.
Тапсырыс бойынша адам өлтіруді біз бұрын шетелдік ... ғана ... ... ірі ... ... ... ... өлтіріп кетіпті дегендерді жиі естиміз. Тапсырыс бойынша
адам өлтіру біздің ... ... рет 1992 жылы ... ... ... қарақшылық шабуыл жасау немесе қорқытып алу және
осы қылмыстарды жасау кезеңінде жәбірленушіге күш ... ... ... өмірін қасақана жойса, онда әрекетті қылмыстар жиынтығы ретінде ҚК ... ... ... «з» тармағы және ҚК 179 немесе 181-баптарының тиісті
бөліктері бойынша саралау керек[30].
Жалдаумен, қарақшылықпен немесе қорқытып ... ... адам ... кезде - өлтіру пайдакүнемдік ниетпен жасалды деп қосымша саралау
белгісін қолданудың қажеті ... ... ... ... ... қаза ... ... пайда болса
және пайдакүнемдік мақсаты адам өлтіру себебі болмаса, онда жәбірленушінің
өмірін ... ... оның ... иемденуге байланысты ... ... ... қарсы қылмыстар үшін жауапкершілікті
көздейтін ҚК ... ... ал адам ... ... белгілерінің
болуына байланысты ҚК 96-бабының тиісті бөліктері бойынша саралау керек.
Адам өлтіруді ... ... ... ұйымдастырушылары,
жетекшілері немесе қатысушылары жасаса, қылмыстардың жиынтығы бойынша ҚК
237-бабының тиісті бөліктері және ҚК ... ... ... «з» ... ... ... шабуылды немесе қорқытып алуды жасыру ... ... ... ... ... қасақана құқыққа қарсы
қаза келтіру осы ... үшін ... ... ... заң
нормалары бойынша және ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «к» тармағы бойынша
саралануға жатады.
Соңғы ... ... ... ... келе ... ... ... олардың пәтерлерінің ақысына өмір ьойына
қамқоршылыққа аламыз деп, пәтерді өз ... ... ... ... ... Бұл ... ... ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «з» ... ... ... ... ... ... ... затты бөлісу кезінде,
мысалы ұрланған ... ... ... табу ... қаза ... ... де кездеседі.
Пайда табу мақсатымен жасалған қылмыс жәбірленушінің кім ... ... ... ... иесі ... ол ... пайдалануында
болған тұлға, немесе оны өлтіру арқылы мүлкін иеленіп ... ... ... да ... ... табу мақсатында адам өлтіру кезде кімнің пайда табатынын анықтау
қажет емес; кінәлінің өзі немесе оның жақындары. ... ниет тек ... ... А.В. ... ... ... табу мақсатында қарақшылықпен адам
өлтіруде жанама ниетпен жүзеге асырылуы мүмкін ... ... және ... ... ... ... табу
мақсатында қарақшылық жасау қаза келтірудің ... ... ... ... яғни ... мүлікті ұрлау мақсатында шабуыл жасауға
ұшыраған адамның ... мен ... ... күш көрсетумен немесе
тікелей осындай күш қолданамын деп қорқытумен ұштасқан ... ... ... ... адам ... ашық ... асырылады және мұнда
жәбірленушінің өзінің мүлкінен айыру мақсатында өмірінен айырылатынын білуі
керек. Ал пайда табу ... қаза ... ашық ... де, ... ... ... мүмкін. Сонымен қатар қарақшылықпен ұштасқан кезде мүлік
қылмыскердің қолына бірде өтеді, ал ... табу ... адам ... ... ... ... – ақ адам өлтіруді пайда табу мақсатында жасалды деп, ҚК 96-
бабы екінші бөлігінің «з» ... ... үшін ... ... иеленіп
алу ниеті адам өлтіргенге дейін пайда болғанын міндетті ... ... ... егер де ... қаза ... ... ғана мүлікті иеленіп
алу туралы ой кеелсе, онда қаза келтіру ауырлататын жағдайсыз, ал ... алу ... деп ... ... ... сөз байласпаған адамның қаза келтіруі мүмкін, ал
бандитизммен ұштасқан кезде бір топ яғни банданың ... табу ... ... ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «з» тармағымен сараланады.
Пайда табу мақсатымен қарақшылықпен, бандитизммен ұштасқан адам өлтіру
мен пайда табу мақсатымен қарақшылық, ... ... адам ... ... критерийлері болып: Біріншіден, адамды өлтіру шабуыл
жасау арқылы ... ... ... ... құндылықтарды иеленіп
алу мақсатымен жүзеге асырылса; үшіншіден,егер мүлікті ... алу ... ... ... ... болса, онда пайда табу мақсатымен ұштасқан
қарақшылық, бандитизм жиынтығы айқын көдрініп тұр.
Қорқытып ... ... адам ... ... ... өз еркімен беруден бас тартқан жағдайда орын алады. ... ... ... ... ... ... өз еркімен беру талабы және т.б.
Пайда табу мақсатымен ... адам ... ... ... жүзеге
асырылған адам өлтіру қылмыстарынан айыра білу өте қажет.
Ұрлық жасаған ... ... ... табу ... ... ... деп
санауға болмайды. Ол тек ұрланған зат үшін кек алу мақсатында жасалып,
ешқандай пайда таппағанын ... ... – ақ ... ... ... қарызды қайтармауына байланысты
оны өлтіру де ҚК 96-бабы ... ... «з» ... ... ... кінәлі мұнда пайда тұрмақ, енді өз қарызын да қайтарып
ала алмайды, демек пайда ... ... ... ... «з» ... ... алған қорытындылар:
1. Өзіне немесе басқа адамдар үшін материалдық пайда алу мақсатында не
материалдық шығындардан құтылу мақсатында ... адам ... ... ... деп ... керек.
2. пайдакүнемдікпен адам өлтіру болып: қарақшылық немесе бандитизммен
ұштасқан мүлікті иеленіп алу, немесе қорқытып алу ... ... ... ... алу, ауру ... қарт адамдарды
қамқоршылыққа алудан жалтару, көлікті, тұрғын үйді ... ... ... үшін ... алу және ... Бұл ... ... үшін кінәлінің мүлікті немесе материалдық
құндылықтарды иеленіп алу мақсаты адам өлтірге дейін ... ... ... ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «з» тармағы бойынша қылмыс ... ... үшін ... адам ... ... ... ... мүлік немесе
құндылықты алған – алмағын ескеру қажет емес.
5. Қарақшылықпен, ... ... ... ... ... табу ... адам ... ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «з»
тармағымен және ҚК 179,181, 237 баптарымен саралануға ... ... ... ... ... иеленіп алу үшін оны өлтіру тек
ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «з» тармағымен сараланады.
7. ҚК 96-бабы екінші ... «з» ... ... ... ... ... кезінде орындаушының пайда табу ниетінің болғанын
анықтау керек; жалдаушыда пайдакүнемдік ниетпен қатар басқа да ниет
болуы ... ... ... адам ... (ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «и»
тармағы)
Бұзақылықтан туындаған адам ... және ... жек көру ... ұрыс – ... ... ... кезінде жасалған адам өлтіруді
ажырату қажет. Осы мәселені шешкен ... ... мен ... ... ... ... және себебін анықтау және ескеру, кімнің оны
бастағанын, екеуінің ... ... мен ... және ... да ... ... қажет. Мұндай жағдайда қылмыстық істегі мән – жайларды
мейлінше ... ... ... төбелесті кім шығарғаны,онда адам өлтіру
мақсат болды ма.
Бұзақылық ниетпен жасалған қылмыста мақсатты ... ... ... ... ешқандай себепсіз жасалады. ҚК 96-бабы екінші бөлігінің
«и» ... ... ... ... сыйламау, адамгершілік нормаларын
өрескел бұзу және кінәлінің қылығы қоғамдық тәртіпке ашық ... тұру ... ... өзін ... ... ... оларға өзінің
артықшылығын немесе жек көрушілігін көрсету ниетімен ұштасқан адам өлтіруді
саралау керек. ... адам ... ... ... ... ... адам
өлтіру үшін маңызы шамалы себеп пайдаланылып жасалады.
Егер бұзақылық пиғылмен бір адамды ... ... ... ... ... ... ауыр не орташа ауырлықтағы зиян келтірсе,
онда жасалған әрекеттерді тұтастай алғанда қылмыстардың жиынтығы бойынша ... ... ... «и» ... және бұзақылық пиғылымен денсаулыққа
келтірілген зиян белгілері үшін жауапкершілікті көздейтін ҚК тиісті ... ... ... ... ... ... (90%) мас ... болған.
Бірақ мас күйінде болу бұзақылық ниетпен адам өлтіруге дәлел болмайды.
Адам өлтіруге дейін де, ... де ... және ... біртұтас
ниеттегі байланыста емес, бұзақылық ниетпен жасалған бұзақылық әрекеттер ҚК
257-бабының тиісті бөлігі бойынша дербес саралануға жатады.
Егер, адам ... ... ауыр ... ... зиян ... кек алу, бас араздығы және өзара ... ... ... ... ... ұрыс – ... немесе төбелеске бастамашы болған
жәбірленушінің заңға қарсы мінез – құлығынан туындаса, ол ... ... ... ... ... жасалғаны үшін ғана бұзақылық
ниетпен жасалды деп қаралуы тиіс емес.
Бұзақылық ниет деп, субъектінің ... ... ... ... нормаларын бұзғанына қанағаттануды айтуға болады[33].
ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «и» тармағын дұрыс қолданудың шарты болып
қылмысты жасау ... ... Егер ... ... ... ... қылмыс бұзақылық ниетпен жасалды деп саралауға негіз жоқ.
Кінәлінің басқаға, яғни ... ... ... туралы
айтылатындықтан, мотивті анықтау үшін жәбірленушінің де әрекеті, екеуінің
арасындағы ...... ... ... роль атқарады.
Ең жиі кездесетін жағдай бұзақылық ниетпен адам ... ... ... ... ... ... ... сотта қаралған іс
бойынша азамат.М. ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «и» ... және ҚК 257- ... ... Ол түнде мас күйінде ... ... ... ... әр ... ... ... шамын жағып, айқайлап, балағат
сөздер айтып, төсекте жатқан азамат Л. ... ... ... ол ... ... болды.
Сондай-ақ кейбір жағдайларда жәбірленуші болып бұзақыға оның жағымсыз
қылығы туралы айтқан ... да ... ... ... ... ... мен өзім бұзақылық ниетпен
жасалған қылмыстарда кінәлі мас ... ... яғни ... ... бағалай білмегендіктен жасағанын байқадым.
Бұзақылық ниетпен адам өлтіру қылмысын кек алу ... ... ... ... айыра білу әрекеттерді саралауда өте
маңызды.
А.Наумовтың айтуы бойынша ... тек ... ... ... ниетпен жасалған деп тануға болмайды[34].
Кінәлі қылмыс ... ... деп ... ... әрекетін анықтау
маңызды болып табылады.
Сонымен қатар бұзақылық ниетпен адам өлтіру мен ұрыс-керіс үстінде
адам өлтіруді айыра білу ... Бір ... ... ... ұрыс ... бастамасы болып, белсенділік ... онда бұл адам ... ... деп ... ... деген пікір айтылды.[35]
ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «и» тармағында адам өлтіру ниеті тікелей
де, жанама да болуы ... ... қаза ... ... кінәлінің әрекеті тек қаза
келтірген үшін ... бап ... ... жатады.Шишов О. өз
еңбегінде жазды. Бұл өте қате ... ... ... ... бұзақылық
ниетпен адам өлтіру бұзақылық әрекеттің жалғасы болғандықтан фактілі түрде
екі жеке қылмыс ... ... ... ... де ... ... бағасын алуы
керек.
1) ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «и» тармағын қолдану үшін кінәлінің
әрекетінің ... ... ... де, ... де ... керек.
2) Бұзақылық ниетпен адам өлтіру тікелей, жанама ниетпен жүзеге асырылуы
мүмкін.
3) Қылмыс жасау мотивін анықтамау, бұл ... ... жол ... ... қылмысты жасыру немесе оны жасауды жеңілдету ... сол ... ... ... ... қатынас сипатындағы күш
қолдану әрекеттерімен ұштасқан адам өлтіру. (ҚК 96-бабы екінші бөлігінің
«к» ... ... ... ... немесе басқа адамның жаңа немесе бұрын
жасалған адам өлтіруін ... және ... ... ... ... ... болып табылатын адам өлтіруді ҚК 96-бабы екінші ... ... ... және өз ... орындау үшін адам өлтіргенге дейін немесе
кейін кінәлі жасаған қылмыс үшін жауапкершілікті көздейтін ... ... ... ... ... Адам ... аталған себебі белгілі
болған кезде жәбірленушінің өзіне ... ... ... қатысты жасырылып
отырған қылмыстың немесе басқа қылмыстың немесе басқа қылмыстың жасалуы
болжануы, осы ... ... ... ... ... ... осы
қылмыстардың жасалған уақыты мен тәсілі, жасырын қылмысты адам өлтірген
субъектінің өзі немесе адам ... ... жаңа ... ... ... ... адам ... ма, жасалған жасырын қылмыс ... ... ... ... ме, кінәлі адам өлтіру нәтижесінде өз ... ... ... ... ... ... ... оның жасалуын жеңілдету мақсатында
жасалған адам өлтіруді саралау осы адам ... ... ... ... ... ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «б», «з», «и», «л», ... ... ... ... ... шығарады.
Басқа қылмысты жасыру немесе оны жасауды жеңілдету мақсатымен адам
өлтіру бір тұлғамен, немесе алдын ала сөз байласқан ... тобы мен ... ... ... ... ... ... ҚК 96-бабы екінші
бөлігінің «к» тармағымен саралануға жатады. ... ... ... ... жалпы ережелері бойынша тартылады.
Адам өлтіру мен басқа қылмыс әртүрлі уақытта жасалуы мүмкін. ... ҚК ... ... бөлігінің «к» және «б» тармақтары бойынша
саралауды айыру жөнінде сұрақ туындайды. ҚК ... ... ... ... ... ... ... саралануға тек болған немесе дайындалып
жатқан қылмыс туралы билік органдарына хабарланып қоймаса ғана жатады. Егер
де ... арыз ... ... және ол ... ... ... жағдайда оның
әрекеті ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «б» тармағы бойынша саралануға ... ... ... ... ұштасқан адам өлтіру
деп аталған қылмыстарды жасауға оқталу кезінде немесе ... ... ... қасақана қаза келтіруді ұғыну керек.
Э.Ф. Побегайлоның пікірінше зорлауға кедергі келтіруі ... ... ... ... ... хабарлауы мүмкін деген тұлғаны өлтіру де ҚК 96-
бабы екінші бөлігінің «к» тармағымен саралануы керек[36].
Адам өлтірумен ұштасқан ... ... де, ... ... ... Тікелей ниетпен кінәлі алдын ала, зорлағаннан кейін ... ... Ал бір топ ... зорлау кезінде жиі
қатігездікпен ... ... ҚК ... ... ... «к»
тармағымен бірге «д» тармағы қолданады. Жәбірленушінің қарсылық көрсетуін
басу кезінде ... ... ... ... ... есептелінеді.
Күш қолданып жасалған зорлау не жыныстық сипаттағы күштеу әрекеттері
немесе аталған қылмыстарды жасауға оқталу, нақ ... ... ... ... ... әрекеттері аяқталғаннан кейінгі жасалған әрекетті
жасыру не көрсетілген ... үшін кек алу ... ... ... ... қаза ... ... жиынтығы бойынша ҚК 96-
бабы екінші бөлігінің «к» тармағы бойынша және ҚК 120 немесе 121-баптарының
тиісті ... ... ... ... ... ... ҚК 96-
бабы екінші бөлігінің «к» тармағы бойынша саралағанда ... ... ... іс ... ... ҚК ... ... бөлігінің
басқа тармақтарында және ҚК 120 немесе 121-баптарының ... ... өзге де ... белгілерін көрсетуі тиіс.
Зорлау не нәпсіқұмарлық сипаттағы күш қолдану әрекет жасау не ... ... ... ... ... денсаулығына қасақана
жеңіл немесе орташа ауырлықтағы зия ... ... ... ... ауыр зиян немесе қаза келтірілу тиісінше ҚК 120
немесе 121-баптарының ... ... және ... ... ... келтірілген зиянның ауырлығы ... ... ... ... ... ... сот- ... жүргізуді ұйымдастыру ережелеріне сәйкес алынған сараптамалық
қорытынды негізінде белгіленеді.
Әдебиеттерді зерделей келе, мынадай шешімдерге келдік:
1. ҚК 96-бабы ... ... «к» ... ... ... ... ... оны жасауды жеңілдету мақсатымен жасалған адам ... ҚК ... ... ... «к» ... ... үшін басқа қылмысты
жасыру немесе оны жеңілдету мақсатына жетуі қажет етілмейді.
3. бұл ... пен адам ... бір ... да, ... ... ... мүмкін.
4. Осы тармақта көрсетілген адам өлтірудің ауырлатылған түрі деп болған
немесе ... ... ... ... ... ... хабарланып
қоймаса ғана танылады.
5. Күш қолданып жасалған зорлау не жыныстық сипаттағы күштеу әрекеттері
немесе ... ... ... оқталу, нақ солай жыныстық
қатынас, жыныстық сипаттағы күштеу әрекеттері аяқталғаннан кейінгі
жасалған әрекетті жасыру не ... ... үшін кек ... ... ... ... ... қаза келтіру
қылмыстардың ... ... ҚК ... ... ... ... ... және ҚК 120 немесе 121-баптарының тиісті бөліктері
бойынша сараланады.
Л) Әлеуметтік, ұлттық, ... діни ... ... араздық не
қанды кек себебі бойынша адам өлтіру. (ҚК 96-бабы екінші ... ... ... ... ... ... ешкімді
тегіне, әлеуметтік, лауазымдық және мүліктік жағдайына, жынысына, нәсіліне,
ұлтына, тіліне, дінге көзқарасына, нанымына, тұрғылықты ... ... кез ... өзге ... бойынша ешқандай кемсітуге болмайды.[37]
Мұндай себептермен адам өлтіргенде кінәлі адам белгілі бір ... ... да бір ... немесе конфессияға жатқандықтан жәбірленушінің
толыққанды адам еместігін көрсеткісі келеді. Қылмыстық мақсатқа әртүрлі іс
- әрекеттер жатады: ... ... ... ... ... үшін кек ... дейін.
Адам өлтірудің мұндай түрі соңғы уақытта барған сайын кең тарала
түсуде, әсіресе бұл ұлттық жек ... ... ... ... ... ... қатысты. Бұған көбінесе дұрыс ойластырылмаған ұлттық ... ... ... ... ... ... өзін - өзі дәріптеу идеясы
өршіп барады. Бұл идеялар табиғи ... ... ... және ... пен ... бұл ... ... Бірақ, өкінішке орай,
ұлттық жеккөрушілік пен алауыздықты тұтандыруға мүдделі күштер бар.
Адам өлтіруді ҚК 96-бабы ... ... «л» ... ... кезде кінәлінің әлеуметтік, ұлттық, нәсілдік, діни өшпенділік
немесе араздық немесе қанды кек негізінде әрекет ... ... ... керек. Атап айтқанда, кінәлі қанды кек алу дәстүрін танитын халық
тобына жата ма, осы ... ... ... адам ... ... орын ... кінәлі онымен туыстық қатынаста болды ма, оның туысының өмірін күштеп
қиюды ... ... оның ... ... ... ... оған белгілі болды және басқа да мән – жайларды анықтау керек.
Осы саралау белгісі бойынша адам ... ... ... ... адам
өлтіру ниеті ретінде қанды кек алуды алдында ... ... ... бұрын туындаған бас араздығы негізінде жасалған адам өлтіруден
ажырату қажет.
Әлеуметтік, ұлттық, нәсілдік немесе діни ... ... ... ... адам өлтіруді саралаған кезде жәбірленушінің
халықтың белгілі бір бөлігіне ... оның діни ... ... ... болғанын анықтау қажет. Бұл ретте, ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «л»
тармағы бойынша адам ... ... үшін ... ... ... нақты
адамға не қатарына жәбірленуші кіретін, қоғамда белгілі әлеуметтік жағдайға
ие ... дін, ұлт ... ... ... ... ... немесе
өшпенділік қатынасын анықтау жеткілікті.
Бұл мотив бойынша адам өлтіру сот тәжірбиесінде сирек ... ... ... ... қосылған норма болып табылады.
Ал қанды кек алу бұрыннан келе жатқан ырым десек те болады. Мұнда қаза
тапқан адамның туыстары ... ... деп ... ... ... оның ... кек ... «құқылымыз» деп білуі. Біреудің қолынан
қаза тапқан туысы үшін өш алу кейбір ұлтта ... ... ... ... ... кек бойынша адам өлтіруді саралауға сүйекке түскен дақ негіз
болады. Қылмыстың бұл ... ... ... кек ... дәстүрі
сақталған ұлттың адамы болуы мүмкін.
Әдебиетте қанды кек ырымы тек ер адамға тән, яғни тек ер ... ... ... субъектісі ер адам болады делінген[38]. Әйелден
кек алу ер адамның өзін - өзі қорлағаны болып ... бұл ... ... ... ... қанды кек ырымын қолдайтын
адамдар тобына кіретінін міндетті түрде анықтау ... Ал ... ... ... ... қажет емес дегенді айта кету керек.
Мотивтен басқа, ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «л» тармағы ... ... ... ... ... ... анықтау қажет.
Қанды кек алу жанама ниетпен жасалуы ... емес ... ... анықтау керек. А.Мамутов өз еңбегінде «бұл қылмыстың субъективтік
жағы ... қоса – ... ... кек алу ... ... ... егер де адам өлтірудің басқа мотивтері болса (пайдакүнемдік,
бұзақылық) бұл баппен саралау үшін ... ... ... ... өшпенділік мотиві басшылық етуі тиіс.
2. ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «л» тармағы бойныша саралау кезінде
(қанды кек мотиві ... адам ... ... кек ... байланысты емес,
қанды кек алу мотиві бойынша болуы керек.
3. ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «л» тармағын қолдану үшін ... кек алу ... ... ... ... ... ... керек.
М) жәбірленушінің мүшелерін немесе тінін пайдалану мақсатымен жасалған
адам өлтіру.(ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «м» тармағы)
Бұл тармақты қосу қажеттілігі қазіргі медицинаның ... ... ... ... мүмкіншілігінің кеңеюімен ұштасады.
Адамдардың органдары мен тіндері деп: ... ... ... ... және т.б. қосымшаны ҚР-ң Денсаулық сақтау министрлігі ... ... ... ... оның ішінде репродуктивті ... ... ... ... қан және оның ... ... көзделгендей органдар мен тіндер сатып алу – сатудың
заты бола ... ... ... ... «м» тармағы адам өлтіру кез-келген
тұлғамен, ... ... ... қызметкерлермен де жүзеге асырылуы
мүмкін. ... мен тін ... ... күш ... ... ... да алдау – арбау арқылы, яғни бұл ... ... деп ... оны ... ... ... алу ... асырылады.
Бұл қылмыс тек тікелей қасақаналықпен жүзеге асырылады. Қылмыс мотиві
болып: пайда табу, немесе бастыққа жағу мақсатымен, ... ... ... өлтіру арқылы, органын алу арқылы құтқару болуы мүмкін.
ҚК 96-бабы екінші бөлігінің «м» тармағында көзделген қылмысты, әртүрлі
жағдайларға байланысты біруақытта басқа ... («а», «в», «д», ... «н») ... ... ағза ... мен ... ... мақсатында қасақана адам
өлтіруді адамның ағза мүшелері мен тінін алуға мәжбүрлеген кезде не оның
ағза ... мен ... ... алу ... оны абайсызда өлтіруден
айыру қажет, соңғылар үшін ... ... ҚК ... ... және ... үшінші бөлігінде көзделген.
Кінәлінің ниеті жәбірленушіні өлтіруге бағытталған, ал өлтірілген
адамның ағза мүшелері мен ... ... ... оны ... ... іс - әрекет ҚК ... ... ... «м» ... ... ... ... мақсат оларды медициналық әрі өзге де мақсаттарда
пайдалану (мысалы, адам етін жеу) ниетін көздейді. Бұл ... осы ... ... адам ... ... үшін ... кейін өлген
адамның ағза мүшелерін және талшықтарын нақтылы пайдалнған – ... ... ... адам ... адам ... адам ... (ҚК ... екінші
бөлігі «н» тармағы)
Бұрын ҚК 96-бабы екінші бөлігі «н» тармағыда ... адам ... адам ... ... белгісі кінәлі адам қылмыс жасаған сәтте ҚК
96-бабы (ҚССР ҚК 88-бабы) бойынша ... ... және ... ... тиіс және бұл белгі осыған тікелей қатысты ... ... ... ғана ескерілуге жатады.
Бұрын кісі өлтірген деп, кінәлі Қазақстан Республикасының Қылмыстық
Кодексінің 96, 167, және 340 ... ... ... ... Сонымен қатар, көрсетілген қылмыстарды жасағаны танылады. Сонымен
қатар, көрсетілген қылмыстардың біреуін жасауға оқталғаны және оны жасауға
қатысқаны ескеріледі.
Кінәлінің аса ... ... оның оған ... қылмыстық –
құқықтық мәжбүрлеу сипатындағы шаралардан ... де ... ... оралғысы келмейтіндігін куәландырады. Солай бола тұра, заң сотқа
оның алғашқы жасаған ... ... ... бұл ... жағдай ретінде ескермеу құқығын береді.
Адам өлтіруді орындаушы адамның ... ... адам ... мән – жайларының бар екені туралы ... ... ала ... жағдайларда ғана адам өлтіруді ұйымдастырушы, айдап ... ... ҚК ... ... ... «н» ... ... жауапты
болады.
Егер адам бірыңғай ниетпен тұтастырылмаған, бірнеше рет адам өлтірсе,
олардың бірде ... үшін ... (ҚК ... ... ... және ... бұл ретте, алдыңғы адам өлтіргені ... ... ... мерзімі өтіп кетпесе, онда барлық әрекеттер ҚК 11-
бабының 5-тармағының ... ... ҚК ... ... ... «н»
тармағы бойынша (негіз бар болған кезде және басқа да ... ... ... ... Бұл ... ... ... бірінші жасалған адам
өлтіруді ҚК 96-бабының бірінші немесе екінші бөлігі бойынша жеке ... ... ... ... және адам ... оқталған кезде әрбір іс-әрекет
қылмыстардың жиынтығы ретінде жеке ... ... ... ... ... біз қарастырып отырған
бұрын кісі өлтірген адамның ... кісі ... ... ... 8 желтоқсан
2003 жылы алынып тасталды. Сондай – ақ, қылмыстың ... ... ... 16 бап ... ... ... Бұл ... өзі Ресей
ғалымдарының арасында дау – дамай пікірлер тудыруда. ... ол екі ... да көп ... өлтіру бір қылмыс па, әлде қылмыстың жиынтығы ережесіне
сай ... ... пе ... сұрақтардың төңірегінде болып отыр.
Келесі бір мәселе, 96 баптың 2 ... «н» ... ... ... ... ... ... әсіресе студенттерге ұғыну
қиындығы. Заңда былай берілген: «...бұрын адам ... адам ... ... ... ... егер ... ... аударымы қалатын болса,
онда, берілген сөйлем құрылысын ... ... ... «... ... ... ... адам ... немесе «...бірнеше рет адам өлтіру» деп
беруге болатын сияқты[40].
Бұл тармақ бойынша адам ... ... ... 2 сұрақ туындайды:
1. ҚК 96-бабы екінші бөлігі «н» тармағын қолдануға егер де бұрын адам
өлтірген адам ... ... ... ... қылмыстық
кодексінің бабымен бұрын сотталса, жата ма?
2. ҚК 96-бабы екінші бөлігі «н» тармағында көзделген қылмысты ... заңы мен соты ... ... екінші рет біздің
территориямызда адам өлтірсе қолданылады ма?
Бірінші жағдайда одақтас ... ... ... қылмыстар қарастырылғаны туралы белгілі, слндықтан бұл тармақ
бойынша егер осындай ... ... ... ... ... ... мемлекеттерінің қылмыстық заңын ҚР қылмыстық
кодексімен сәйкестендіру керек. Германия, Въетнам, Испания, ... ... ... ... ... қылмыстардың классификациясы
әртүрлі болса да, ауырлатылған ... ... ... немесе жеңілдетілген жағдайсыз адам өлтіру шегіне кіреді.
Бұрын 97, 98, 99, 100, 101 -баптар бойынша соттылығы бар ... рет адам ... бұл ... ... ... Бұл ҚР – ң Жоғарғы
Сотының ... 2007 ... 11 ... №1 ... ... қатар бұл Жоғарғы Сот Нормативтік ... ... ... сотталмаған адамның тағы адам өлтіруі ҚК 96-бабы екінші бөлігі ... ... ... ... Бірақ, оған ешқандай түсіндірме
жазбаған.
Мүмкін қаулыда 11 – ... ... ... ... әрекет
неғұрлым қатаң жазалау түрінде санкция белгілейді және бұдан ол қатаң түрде
жазаланады деген шешімге келген ... ... та, егер ... адам ... ... дәл осы ... ... бөлігінде кезкелген тармағында
көзделген адам өлтірсе, онда ол бұрыңғы қылмысы үшін әділ жаза ... бар ... сөз ... ... туындайды: неліктен кінәлінің бұрыңғы адам өлтіруін
фактілі түрде кешіруіміз ... тек ... адам ... үшін ... бұрыңғы адам өлтіргені үшін сотталған адам мен, құүқық қорғау
органдарынан қашып ... адам ... ... ... ... ... ... тәжірбиесінде бұрын адам өлтіруге оқталған немесе қатысушы ... тағы адам ... ҚК ... екінші бөлігі «н» тармағымен
саралауға жата ма, ... ... Онда бұл ... Сотының нормативтік
қаулысында жазылғандай қылмыстардың жиынтығы бойынша жеке саралануы керек.
ҚК 96-бабы екінші бөлігі «н» ... ... ... ... үшін
соттылықтың жойылуы немесе алынуы үлкен роль атқарады. Егер де ... ... ... ... ескіру мерзімінің өтіп кетуіне байланысты
соттылығы жоқ болса онда бұл тармақ бойынша кінәлі әрекеті сараланбайды.
1. Бұрын 97, 98, 99, 100, 101 ... ... ... бар ... рет адам ... бұл баппен саралануға жатпайды.
2. ҚК 96-бабы екінші бөлігі «н» тармағы қолдануға жатады ... ... ... екі адам ... Алғашқы адам өлтіргені үшін
сотталмаса да.
3. Егер де соттылық жойылып, немесе алынса немесе ескіру ... ... ... ... жоқ болса онда бұл тармақ бойынша кінәлі
әрекеті сараланбайды.
Қоғамдық қауіпсіздікті ... ... ... не ... ... ... шет мемлекеттің немесе халықаралық
ұйымның ... ... ... ету ... адам ... қастандық
жасалса не дәл сол мақсаттарда мемлекеттік немесе қоғам қайраткер ... ... оның ... ... өзге де ... ... ... сондай – ақ көрсетілген адамдар осындай қызметі үшін кек алу
мақсатында өлтірсе іс - әрекет ҚК 233-бабының ... ... ... және ... ... ҚК ... бойынша қосымша саралауды талап
етпейді.
Сот төрелігін немесе істі алдын ала тергеуді жүзеге ... ... ... ... жасау ҚК 340 – бабы бойынша саралануы тиіс. Егер
көрсетілген адамдардың өміріне ... ... өзге ... ... ... ... міндеттерін орындаумен байланысты болмаса, әрекет саралау
белгілерінің бар болуына байланысты ҚК 96-бабының ... ... ... ... ... ... іс тергеуді нақты жүзеге асырмаған, бірақ ... өзін ... етіп ... және қоғамдық тәртіпті қорғауға
бағытталған әрекеттерді орындаған ... ... ҚК 96- бабы ... «б» ... ... саралануға тиіс.
Қоғамнан оқшаулауды қамтамасыз ететін түзеу мекемелерінің қалыпты
қызметінің тәртібін бұзу кезінде бас ... ... ... ... жатқан немесе тағайындалған бұлтартпау шарасына байланысты қамауға
алынған не ... ... ... қатысушы адамның адам өлтіруі, сондай
– ақ ... ... ... өкілеттіктерін теріс пайдалануы кезінде адам
өлтіру осы қылмыстарды жасағаны үшін жауаптылықты көздейтін ҚК ... ... ол ҚК ... ... ... бойынша жеке
саралануы қажет, ал кінәлінің барлық әрекеттері қылмыстардың ... ... ... осы бітіру жұмысымды жазу барысында адам ... ... ... ... ... адам өлтіру қылмыстарының қалай
сараланатынын анықтадым. Бұл өте қатігез қылмыс болғанымен, өмірде, ... ... орын ... ... бұл қылмысты, әсіресе ауырлататын жағдайда
жасалған адам өлтіргені үшін неғұрлым қатаң санкция белгілесе де, ... ол ... ... ... ... адамдар аз емес. Осыған орай
шығарылған заңдар, бұл ... орай ... ... адам ... ... саралау үшін қаулылар қабылданып, студенттерге, құқық қорғау
органдарының қызметкерлеріне адам өлтіру, жалпы адамзатқа қарсы қылмыстарды
дұрыс түсініп, саралауға, заңи ... ... ... әдебиеттер
көптеп шыққанымен оның ішінде біздің отандастырымыз ... ... ... әлі де ... бар. Мен жеке өзім ҚР ... 96-бабы
екінші бөлігінде көрсетілген ауырлататын жағдайларға қоса, кінәлінің өзінің
ата – анасын өлтірген қылмыс пен, жасөспірімдерді ... ... жас ... ... 5 жасқа дейін) балаларды өлтіру қылмыстарын жатқызатын едім.
Себебі ата – анасын өлтіру бұл құлаққа ... ... ... әрекет. Көптеген шет мемлекеттерде (Болгария, ... ... т.б.) ... ... түрі ... кодкстерінде жауаптылықты
ауырлататын жағдай ретінде енгізілген. Тіптен ғалым Н.С. Таганцевтің ерте
замандағы елдердің қасақана адам ... ... ... ... бұл
қылмыс Египет, Үндістан, Қытай, Рим, Иудей елдерінің заңнамаларында ең ауыр
қылмыс деп ... ... ... Ата – ... өлтірген адам, басқа
адамды өмірінен айыру қолынан оңай ... бұл ... ... ... ... көрсетеді. Сондай – ақ кішкентай балаларды, оларды періште
деп те атауға ... бұл адам ... ... ... ... деп
санаймын. Әрине бұл адам өлтіруде де әлі көптеген жағдайларды, кінәлінің
ниетін, қылмыс жасаудың мәні мен ... ... ... мен ... ... ... де мен осы екі жағдайды қосатын едім. Жұмысты жаза
келе көптеген ауылатылған ... адам ... ... ... сот ... ... Әсіресе осы қылмыс түрін саралау қиынға
соғатынына көзім ... ... ең ... ... ... басшылыққа
алып, сот алдында екі жақтан да таразыда адам өмірі тұрғанын ұмытпау керек.
Қылмысқа квалификация жасауды құқық қорғау органдарының ... ... ... ... ... ... керек, әсіресе осы өмірге
қарсы қылмыстардың ішінде қасақана адам ... ... ... ... ... ... қылмыстық заңның баптарын дұрыс қолданбағанда, адамның
іс - әрекеттері басқа қылмыс ретінде ... ... ... және ... салдары жаза тағайындау кезінде байқалып қылмыскер
өзі жасағаннан жеңіл немесе ауыр ... үшін ... ... ... ... өзін ... ... ретінде қалыптастыруды
мақсат тұтады. Құықтық мемлекет қашанда қоғамдағы ... деп ... ... заң ... ... ... ғана ... ол
сонымен бірге құқықтық қатынас субъектілерінің ... мен ... заң ... ... әрі ... ... жолдарын арттыруы қажет
және олардың бұзылмай ... ... етуі ... ... ... ... әсіресе қылмыс жасады деген себеппен жауаптылыққа
тартылған адамдарға қатысты ерекше ... ие ... ... ... ... ... ... қосылу және адамгершілік
қағидаға басымдық беру үшін ... ... мен ... ... және оны қамтамасыз ... ... ... ... ... ауыр ... соқтыратын және адамның тағдырына әсер ете алатын
болмыс, қылмыстық заң ... ... ... ... ... ... тізімі:
1. Бородин С.В. Преступление против жизни. Москва, Юрист 1999г.
2. Бородин С.В. «Квалификация преступлений против жизни» 1977г.
3. ... Г.А. Екі ... одан көп ... өлтіру. ҚазҰУ хабаршысы. Заң
сериясы. 2007ж. ... ... Н.Ф. ... ... умышленных убийств 1961г. №2.
5. Мамутов А. Преступления, составляющие пережитки патриархально-родового
быта. Алма – Ата, ... ... А. ... ... из хулиганских побуждений от смежных
составов преступлений// Сов. Юстиция. 1970г. №4.
7. ... Н.К. ... ... из ... ... 1986г.
8. Шаргородский М.Д. Ответсвенность за преступление против личности. Л.
1953г
9. Наумов А.В. ... ... ... ... ... С.М. Об эффективности приминения уголовно – правовых норм,
регулирующих ответственность за ... ... с ... или бандитизмом. Тураби. 2007г.
11. Слинько М.И. Криминологический анализ М., 1997г.
12. Курс советского уголовного права: ... ... Л. 1973г. Т. ... Загородников Н.И. преступления против жизни по советскому ... 1961г.; ... М.К. ... Соч. 1985г.
14. Значение субъективной стороны убийства с особой жестокостью для ... ... ... Кириченко В.Ф. Значение ошибки по советскому уголовному праву. М.1952г.
16. Курс ... ... ... М. 1970. ... Жабдаев С.Х. Значение мотива ... для ... за ... виды ... ... по УК ... уголовного права и процесса. Алма – Ата, 1963г. Т.7.
18. Бавсун М., ... Н. ... двух и ... лиц: ... или
единое преступление? // Уголовное право 2007г. №3.
19. Борзенков Г.Н. «Квалтфикация преступлений против жизни и здоровья» М.;
ИКД, Зерцало-М, ... ... Б. ... за ... ... жизни» Ашхабад 1973г.
21. Әпенов С.М. Қылмысты квалификациялаудың ғылыми негіздері. Алматы, 2006.
22. Кудрявцев В.Н. ... ... ... ... М., ... Ағыбаев А.Н. Қылмыстық құқық. Ерекше бөлім. Алматы 2000ж.
24. Мясников О.А. Смягчающие и отягачающие ... ... ... ... и судебной практике. М.1961.
25. Побегайло Э.Ф. умышленные убийства и борьба с ними. Воронеж 1965г.
26. Алауханов Е. Өмірге қарсы қылмыстар. Заң ... 2001ж. 7 ... ... Н.С. О ... ... ... по ... праву. Санкт-
Петербург 1871г.
28. А. Лаврин Хроники Харона. Энциклопедия смерти. М., 1993
Нормативтік ... ... ... ... Конституциясы 1995жыл 30 тамыз.
2. Қазақстан Республикасының Қылмыстық Кодексі. 1997ж. 16 ... ҚР ... Соты ... қаулылар жинағы. Бірінші том (1961-1997)-
Алматы: «Санат», 1997ж.
4. Сборник постановлений Пленума и определений ... ... ... по ... ... ... гг. М., ... ҚР Жоғары Сотының №1 нормативтік қаулысы. 11 мамыр 2007ж. Астана
6. ҚР Жоғарғы Сотының «қорқытып алу істері бойынша сот ... ... ... 2006 жылғы 23 маусым.
-----------------------
[1] А. Лаврин Хроники Харона. Энциклопедия смерти. М., 1993., С. 11
[2] Вестник Казну. Серия юридическая. №2 (38). ... ... ... ... ... М., Юрист. 1999., С. 14.
[4] В.Н.Кудрявцев Общая теория квалификаций преступлений. М., 2001. С.62.
[5] С.М.Әпенов ... ... ... ... ... ... ҚР ... сотының №1 нормативтік қаулысы. 11мамыр, 2007 ж. ... ... ... Б. «Ответственность за преступления против жизни» Ашхабад 1973.
С.24-25.
[8] С.В. Бородин «преступление против жизни» М.; Юрист 1999г., С.97.
[9] ... ... ... ... ... и ... М.;
ИКД, Зерцало-М, 2006.-С. 39-40.
[10] ҚазҰУ хабаршысы. Заң сериясы. №4 (44) 156-бет. 2007ж.
[11] Бавсун М., Куличенко Н. Убийство двух и ... лиц: ... ... преступление? // Уголовное право 2007. №3. С.13.
[12] ҚР Жоғарғы Сот ының №1 нормативтік қаулысы. 2007жыл. 11 мамыр.
[13] Жабдаев С.Х. ... ... ... для ... за ... виды ... ... по УК Казахской
ССР//вопросы уголовного права и процесса. Алма – Ата, Т.7.С112.
[14] ҚР Жоғарғы Сотының №1 нормативтік қаулысы. 2007жыл. 11 ... ... ... ... Сот ... ... жинағы. А.1997,
1-том.92-бет.
[16] Курс советского уголовного права. М. 1970. Т.ІІ. ... ... В.Ф. ... ошибки по советскому уголовному праву.
М.1952.С.58.
[18] ҚР Жоғарғы Соты Пленумының қаулылар жинағы. Бірінші том (1961-1997)-
Алматы: «Санат», 1997ж. 90-бет.
[19] ... ... ... ... с ... ... для его
квалификации//Соц. Законность. 1986.№8. С.47-49.
[20] Сборник постановлений Пленума и определений коллегий Верховного Суда
СССР по уголовным делам. ... гг. М., 1972. ... ... Н.И. преступления против жизни по советскому уголовному
праву. С.177; Аниянц М.К. Указ. Соч. С.63.
[22] ҚР Жоғары Сот ының №1 ... ... ... №6. ... ... Курс советского уголовного права: Часть особенная. Л. 1973. Т. 3. С.
518.
[24] ҚР Жоғары Сот ының №1 ... ... 11 ... 2007ж. ... ҚР ... Соты ... №2к-261.
[26] Криминологический анализ Слинько М.И. М., 1997. ... С.В. ... ... ... ... М.; Юрист 1999г., С.127.
[28] С.М.Апенов об эффективности приминения уголовно – ... ... ... за ... ... с разбоем,
вымогательством или бандитизмом. Тураби. 2007.С43.
[29] Заң газеті. 14 сәуір 2001ж. 5-бет.
[30] Мясников О.А. Смягчающие и ... ... ... ... законодательстве и судебной практике. М.1961., С. 156.
[31] А.В.Наумов Мотивы ... ... 1973., ... Шаргородский М.Д. Ответсвенность за преступление против личности. Л.
1953. С. ... ... Н.К. ... ... из хулиганских побуждений.
Свердловск, 1986. С.108.
[34] Наумов А. Отграничение убийства из хулиганских побуждений от смежных
составов преступлений// Сов. Юстиция. 1970. №4. ... ... Н.Ф. ... ... ... убийств 1961. №2. С.40
[36] Э.Ф.Побегайло. Умышленные убийства и борьба с ... ... ... ... ... ... 30 ... 1995 ж.
[38] Сарыев Б., Указ.Соч. С 74-75.
[39] Мамутов А. Преступления, составляющие ... ... Алма – Ата, 1963. ... ... екі ... одан көп ... өлтіру. ҚазҰУ хабаршысы. Заң
сериясы. 2007ж.№4. 156б.
[41] Н.С.Таганцев О преступлениях против жизни по русскому праву.Санкт-
Петербург 1871., С.7.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 63 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 3 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ауырлатылған мән-жайлары бар кісі өлтіруді саралау76 бет
Адам өліміне әкеп соғатын жеке тұлғаға қарсы қылмыстың сипаттамасы53 бет
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірудің криминологиялық және қылмыстық-құқықтық сипаттамасы41 бет
Денсаулыққа қасақана ауыр зиян келтірудің криминологиялық сипаттамасы22 бет
Кісі өлтіру70 бет
ҚАЖЕТТІ ҚОРҒАНУДЫҢ ҚЫЛМЫСТЫҚ-ҚҰҚЫҚТЫҚ СИПАТТАМАСЫ94 бет
«Жан күйзелісі жағдайында жасалған кісі өлтіру»61 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану31 бет
Адам өлтіру қылмысын тергеуде арнайы білімдерді қолдану туралы ақпарат59 бет
Адамға қарсы жасалатын қылмыс12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь