Жұмыс аймағы ауасындағы зиянды газдар мен булардың құрамын анықтау

Кіріспе
1 ЗИЯНДЫ ЗАТТАР ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ МӘЛІМЕТТЕР
1.1 Терминдер мен анықтамалар
1.2 Улы заттардың ағзаға әсер етуі
1.3 Улы заттардың ағзаға әсер ету дәрежесі мен сипаттамасы бойынша жіктелуі
1.4 Зиянды газдар мен булардың ағзаға әсер етуінің гигиеналық бағасы
1.5 Кәсіби улануларды алдын.алу шаралары
1.6 Жұмыс аймағының ауа күйін бақылау әдістері
2 ЖҰМЫС АЙМАҒЫ АУАСЫНДАҒЫ ЗИЯНДЫ ГАЗДАР МЕН БУЛАРДЫҢ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ
2.1 Газдардың шоғырлануын УГ.2 газ талдаушымен анықтау
2.1.1 Аспап жұмысының жеттілігі мен жұмыс істеу тәртібі
2.1.2 Газ талдаушысының сипаттамасы
2.1.2.1 Ауа алатын кұрылғы
2.1.2.2 Өлшеу шкалалары, индикатор түтікшелері мен сүзгілейтін қысқыстар.
2.1.2.3 УГ . 2 жабдықтар жинағы
2.1.3 Жұмыстың орындалу реті
2.1.3.1 Индикатор түтікшелерін дайындау
2.1.3.2 Сүзгілейтін қысқыларды дайындау
2.1.3.3 Талдау жургізу
2.1.4 УГ.2 мен жұмыс жасағандағы қауіпсіздік шаралары
2.2 Газдар шоғырлануын ГХ.4 газ анықтаушымен анықтау
2.2.1 Аспаптың сипаттамасы мен жұмыс істеу тәртібі
3 БӨЛМЕЛЕРДІҢ ТАБИҒИ ЖЕЛДЕТУЛЕРІН ЕСЕПТЕУ
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Зиянды заттар дегеніміз, қауіпсіздік талаптары бұзылған жағдайда, адам ағзасымен жанасу кезінде, бүгінгі немесе келешек ұрпақтар өмірі мерзімінде, жұмыс үрдісінде қазіргі заман әдістерімен анықталатын өндірістік жарақаттарды, кәсіптік аурулар мен денсаулықтың нашарлауын туғызатын заттар (МЕСТ 12.1.007-76).
Адам ағзасына демалу мүшелері арқылы, асқазан-ішек тракті мен тері арқылы сіңіп, оның тіршілігіне, іс-әрекетіне зиян келтіретін зиянды заттар – улы немесе уытты заттар деп аталады.
Жұмыс аймағы деп, жұмысшылардың тұрақты немесе уақытша орны бар, еден немесе алаң деңгейінен биіктігі екі метр кеңістікті атаймыз (МЕСТ 12.1.005 - 88).
Жұмыс аймағының ауасында болатын зиянды заттардың шектік шоғырлану мүмкіндігі (ШШМ) – күнделікті жұмыста сегіз сағат ішінде, не басқа мерзімде, аптасында қырық бір сағаттан кем емес, барлық жұмыс өтілі ішінде, бүгінгі және келешек ұрпақтың денсаулығына зиян келтіре алмайтын шоғырлану (МЕСТ 12.1.005 – 88).
1. Костюшин А.В. Энциклопедия экстремальных ситуации М, 1966г.
2. Топоров И.К. Основы безопасности жизнедеятельности М, 1966г.
3. Хван Т.А. Безопасности жизнедеятельности Алматы, 2002г.
4. Белов С.В., Морозова Л.Л., Сивков В.П. Безопасность жизнедеятельности М. 1992г. (часть 1, 2 ), конспект лекции.
5. Атлас первой медицинской помощи, Ян Юнас, 1974г.
6. Тагдиан Д.Г., Мамедова Я.Д. Человек в экстремальных условиях. Л. 1991г.
7. Козлов И.М., Лярский П.П. Руководство по дезинфекции и дератизации. Л. 1990г.
8. Белов С.В. Безопасность жизнедеятельности. М. 1996г.
9. Энгельфилед Ю., Малхаял Д., Плетнева Т.В. Как защитить себя опасных веществ в быту. М. 1997г.
10. Выживание в экстремальных условиях. М. 1993г.
11. Баскину Э. Энциклопедия личной безопасности М. 1994г.
12. Валович В.Г. Водный туризм. М. 1990г.
13. Вредные вещества в промышленности под. ред. Лазарева . 1963г.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе
1 ЗИЯНДЫ ЗАТТАР ТУРАЛЫ ЖАЛПЫ МӘЛІМЕТТЕР
1.1 Терминдер мен анықтамалар
1.2 Улы заттардың ағзаға әсер етуі
1.3 Улы заттардың ағзаға әсер ету дәрежесі мен ... ... ... ... ... мен булардың ағзаға әсер етуінің гигиеналық бағасы
1.5 Кәсіби улануларды алдын-алу шаралары
1.6 Жұмыс ... ауа ... ... ... ... АЙМАҒЫ АУАСЫНДАҒЫ ЗИЯНДЫ ГАЗДАР МЕН БУЛАРДЫҢ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ
2.1 Газдардың шоғырлануын УГ-2 газ ... ... ... ... жеттілігі мен жұмыс істеу тәртібі
2.1.2 Газ талдаушысының сипаттамасы
2.1.2.1 Ауа алатын кұрылғы
2.1.2.2 Өлшеу шкалалары, индикатор түтікшелері мен сүзгілейтін қысқыстар.
2.1.2.3 УГ – 2 ... ... ... ... ... ... түтікшелерін дайындау
2.1.3.2 Сүзгілейтін қысқыларды дайындау
2.1.3.3 Талдау жургізу
2.1.4 УГ-2 мен ... ... ... ... ... ... ГХ-4 газ ... анықтау
2.2.1 Аспаптың сипаттамасы мен жұмыс істеу тәртібі
3 БӨЛМЕЛЕРДІҢ ТАБИҒИ ЖЕЛДЕТУЛЕРІН ЕСЕПТЕУ
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... мен анықтамалар
Зиянды заттар дегеніміз, қауіпсіздік талаптары бұзылған жағдайда, адам
ағзасымен жанасу кезінде, бүгінгі немесе келешек ұрпақтар өмірі мерзімінде,
жұмыс ... ... ... ... ... өндірістік
жарақаттарды, кәсіптік аурулар мен денсаулықтың нашарлауын туғызатын
заттар (МЕСТ 12.1.007-76).
Адам ағзасына ... ... ... ... ... мен тері
арқылы сіңіп, оның тіршілігіне, іс-әрекетіне зиян келтіретін зиянды заттар
– улы немесе уытты ... деп ... ... деп, ... ... ... ... орны бар, еден
немесе алаң деңгейінен биіктігі екі метр кеңістікті атаймыз ... ... ... ... ... ... зиянды заттардың шектік шоғырлану
мүмкіндігі (ШШМ) – күнделікті жұмыста сегіз ... ... не ... ... ... бір сағаттан кем емес, барлық жұмыс өтілі ішінде,
бүгінгі және келешек ұрпақтың денсаулығына зиян ... ... ... 12.1.005 – ... Улы заттардың ағзаға әсер етуі
Өндірістің көптеген салаларында ... ... ... жұмыс аймағы ауасында әр түрлі зиянды ... мен ... ... ... ...... тотығы, азот тотықтары, метан,
альдегиттер, т.б.; металлургия өнеркәсібінде – ... ... ... азот ... улы ... ... ... т.б.;
мұнайгаз өндірісінде – шикі мұнай мен оның ... ... ...... мен ... ... аммиак, ерітінділер
булары, т.б.; радиоэлектрондық және аспап жасау салаларында – ... ... ... және ... ... ... және сәйкес алдын-алу шараларының жоқ болуы,
мұндай зиянды газдар мен булардың барлығы кәсіби улануға ... ... және ... ... ... ... біріншісі қысқа мерзім ішінде
үлкен мөлшерлі улардың әсерінен пайда болады, ал ... ұзақ ... ... ... ... тұрақты улануға әкеліп соғады.
Улану нәтижесі көптеген факторларға байланысты: ... ... түрі мен ... қасиеттері) шоғырлығы ұзақ уақыт ағзаға
әсер ету және өнеркәсіпте болатын улардың ену жолы; адам ... күйі ... ... ... ... жағдайларына байланысты.
Жоғары сезімталдық қасиеттері көбінесе балалар мен ... ... ... ... адамдарда айқын байқалады. Адам денесінің
температурасы неғұрлым жоғары болса, соғұрлым удың ... тез ... мен ... азап шегетін адамдар да улы заттардың әсер етуіне көп
ұшырайды.
Ауаның температурасы, ылғалдылығы мен барометрлік ауа ... ... мен ... ... ... не ... Ауа ... сайын тері тамырлары кеңейеді, тердің шығуы көбейеді, демалу
жиіленеді және қан айналымы күшейе түседі, ... ... ... ... Сондай-ақ улы заттардың булану жылдамдығы мен улылығы күшейе
түседі, ал ... ... ... ... ... ... етеді.
Көптеген зиянды заттармен жұмыс істеген кезде улану қаупі жылдың ... ал ... ... ... суық ... ... ... кейбір заттардың улылығын күшейтеді (тұз қышқылының,
фтордың, сутегінің, т.б.).
Өнеркәсіптік улар адам ағзасына үш жолмен сіңеді: тыныс-алу ... ... және тері ... Дем ... ... ... түскен улы
заттар дем алу жолдарының шырышты қабығымен және өкпе ... ... (130 м2 ... тез сіңеді және сол жақтан қан-тамырлары арқылы бүкіл
ағзаға тарайды. Уланудың көптеген түрі (95 % ... осы ең ... ... ... Ас ... ... арқылы зиянды заттар ағзаға
ластанған ас пен су арқылы ... ... ... тек асқазанда (суда,
майларда және ... ... ... ... мен ... ... ... және қанға түсетін улар ғана қауіпті. Бұл ... ... ... дем алу ... ... ... қарағанда әлдеқайда төмен,
өйткені улы ... ... ... ... түсіп, онда біршама
залалсыздандырылады. Тері арқылы ағза ішіне тек ... ... мен ... ... улар ғана түседі. Сонда да ... ... ... ... ... болады, өйткені улы заттар бауырға бармай тікелей
үлкен қан ... ... Улы ... ... әсер ету ... мен ... ... 12.0.003 – 74. "Қауіпті жене ... ... ... ... бойынша зиянды заттардың адам ағзасына әсер етуі жағынан
алты топқа бөлінеді (1-кесте).
1 – кесте. ... ... ... әсер ету ... ... |Факторлар мен зат атаулары ... ... ... | | |
|1 ... ... ... ... |Жүйке жүйесінің |
| ... ... және ... туындылары – |бұзылуы, бұлшық ет |
| ... ... ... ... т.б.; ... ... ... пен фосфор-органикалық қосындылар; |сал (паралич). |
| ... ... | |
| ... | |
|2 ... ... (қышқылдар мен сілтілер, |Демалу мүшелері, |
| |хлор, фтор, күкірт пен ... ... ... ... |
| ... аммиак, күкірт пен азот |қабық-тарының |
| ... ... т.б.). ... |
|3 ... ... ... ... заттарға жоғарғы |
| |қоспалары, платина, альдегидтер, т. б.). |сезімталдық, тері |
| | ... қан |
| | ... |
| | ... |
| | ... |
|4 |Канцерогенді (полициклді иісті ... ... |
| ... ... ... ... |
| ... ... мен ... ... |
| ... өнімдері; иісті аминдер, асбест шаңы,| |
| ... | |
|5 ... ... ... ... ... |
| |тотықтар, иприт, этилен тотығы, ... және |
| ... ... ... |
| | ... |
| | ... |
|6 ... ... ... функцияға әсер|Ұрпақтың пайда болу |
| ... ... мен оның ... ... |
| ... хлоропрен, қорғасын, |төмендеуі. |
| ... ... улы ... ... | |
| ... ... ... т.б.). | ... ... ... ... ... және ... ... сай адам ағзасына әсер ету дәрежесі ... ... ... ... Өте ... ... ... сынап, қорғасын, озон, фосген,
гексохлоран, гидразин, хлор екі тотығы, бромды метил, ... ... ... ... ... ... ... бензол, йод, марганец, жез,
хлор, күкіртсутегі, ащы сілтілер, күкірт және тұз қышқылдары, кобальт
пен оның тотығы, ... ... ... заттар (ацетон, ксилол, күкірт ангидриді, метил
спирті, фенол, ... ... ... ... ... ... сода, скипидар, этил спирті,
көміртегі тотығы, т.б.).
Адам ағзасына ену жолдары арқылы зиянды заттардың тигізетін әсері,
мөлшерлері мен көрсеткіштеріне ... ... ... ... ... ... ... анықтау мәні ең жоғары қауіптілік класына сәйкес
болатын көрсеткіш бойынша жүргізіледі.
2-кесте. Зиянды заттардың қауіптілік класын анықтау ... ... ... атаулары |Қауіптілік тобы үшін ... |
| |1 |2 |3 |4 ... ... ... | 0,1 кем | 0,1-1,0 ... |10,0 астам |
|зиянды заттың шектік | | | | ... ... | | | | ... мг/м3 | | | | ... ... |15 кем |15-150 |151-5000 | 5000 ... ... өлім ... | | | | ... | | | | ... ... ... |100 кем |100-500 ... |2500 ... |
|өлім мөлшері, мг/м3 | | | | ... ... өлім | 500 кем ... |5001-50000 |50000 астам |
|шоғырлануы, мг/м3 | | | | ... ... |300 ... |300-30 |29-3 |3 кем ... | | | | ... ... | | | | ... әсер ету ... м | 6 кем |6,0-18,0 | 18,1-54,0 |54 астам ... ... ету | 10 ... | 10-5,0 | 4,9-2,5 |2,5 кем ... м | | | | ... ... ... мен ... ағзаға әсер етуінің гигиеналық бағасы
Уланудың қандай да болсын түрінде зиянды заттардың әсер етуі ... ... ... белсенділігімен (улылығымен) және
шоғырлануымен (мөлшерімен) ... ала ... ... 2-кестеде
көрсетілгендей жұмыс аймағы ауасындағы ... ... ... ... класын бағалау үшін гигиеналық көрсеткіш алынған. Зиянды
заттардың шектік ... ... ... оның ... 1.1 тармақта
көрсетілген. Оны елді мекендер ауасындағы улы заттар ШШМ-мен ауыстыруға
болмайды. Ол ... ... ... ... оның екі мәні ... бір реттік және орта тәулікті шоғырланулар.
ШШМ жұмыс жағдайын нормалауда, улануға қарсы алдын-ала қолданылатын
шараларды ... және ... ... ... ... ... ... Қазіргі кезде, бұрынғы КСРО аймағында
кең таралған зиянды заттар үшін ШШМ ... ... ... ... " Жұмыс аймағы ауасына жалпы санитарлық-гигиеналық ... ... ... ... мен ... ... ... ауасында экспресс-
әдіспен анықталады, ШШМ мәндері 3-кестеде келтірілген. ... ... ... ... қоспалар кездеседі. Егер олар бір
бағытта болмаса, яғни, жалпы әсер тигізбесе, онда олардың ... ... мына ... ... есептеледі:
ШШМж.а. =
ШШМА, ШШМВ, ...., ШШМК – зиянды заттардың мүмкін шектік шоғырлануы;
ПА, ПВ, ..., ПК – сол заттардың пайыздық ... ... ... 100 ... ... санында.
Егер зиянды заттар жалпы әсер етіп тұрса (өзара күшейту немесе азайту
әсер ... ... ... ... ... бағасын мына ережеге сай
жүргізеді:
мұнда СА, СВ, ...., СК- жұмыс аймағы ауасындағы зиянды заттардың нақты
шоғырлануы, мг/м3.
Жалпы әсер ... ие ... улы ... қатары: азот пен күкірт
диоксиді, күкіртсутегі мен күкірт диоксиді, ... мен ... ... ... ... тұз, ... ... көмірсутегілер (этилен,
пропилен, бутилен, т.б.).
1.5 Кәсіби улануларды алдын-алу шаралары
Кәсіби уланулар алдын-алудың ... ... ... ... ... ... ... қолдану (жабық цикл, автоматтандыру
мен жалпы ... ... ... ... үрдістерінің
үзілмеуі, операцияларды автоматты бақылау), ол адамның зиянды заттармен
жанасуын шетке шығарады.
2. Дұрыс технологиялық процестерде ... ... ... заттардың
мөлшерінің бөлінуіне жол бермейтін жабдықтар мен коммуникацияларды
таңдау.
3. Өндіріс ... ... ... ... және ... жобалау.
4. Зиянды заттарды қайта өңдейтін, технологиялық тастамалардан тазартатын
және ... кері ... ... шығындарын залалсыздандыратын
арнайы жүйелерді қолдану.
5. Бастапқы өнімдерде зиянды заттарды ... және өте ... ... аз заттарға ауыстыру.
6. Жұмыс аймағы ауасының күйін бақылау мен қорғау құралдарын пайдалану.
7. ... ... ... мен ... ... ... көрсету
туралы нұсқау беру және үйрету.
8. Мерзімді және алдын ала дәрігерлік тексеруден өткізу.
9. Санитарлы-техникалық жабдықтар мен ... ... ... және
оларды пайдалану (жылыту, желдету, орлау, т.б.).
1.6 Жұмыс аймағының ауа күйін бақылау әдістері
МЕСТ 12.1.005-88 және 245-71 ... ... әр бір ... ... ... ... ... газдар, булар мен шаң
мөлшерін ... ... ... ... ... ... таңдалынатын бөлмелердің ауа сынамаларын анықтайды. Барлық бақылау
құралдары қамтамасыз ету ... 30 ... ... 0,5 ШШМ ... (ағынды
ауада-0,3 ШШМ) зиянды заттар құрамын тандау ... ... (10 % ... дәлдігін; басқа заттар бар болғанда, зиянды заттар құрамын
ерекше анықтау; өлшеулердің қатесі ( 25 % ... ... ... ... ... ... үш топқа бөлінеді:
зертханалық, жылдам, автоматты. Олар ... ... ... ... ... ... ... фотометрлі зертханалық,
люминисценттік, хроматографиялық, спектроскоптық, полярографиялық; жылдам
колориметрлі, сызықты-колористикалық.
Фотометрлік ... ... ... ... жұту ... Люминесценттік – кейбір заттардың жұтылған энергияны жарық
сәулелері түрінде шығару ... ...... элементтердің
температурасы 3500-4000°С вольт доғасының жалынында белгілі бір ... ... ... ...... ... ... ерітінді электролизінде пайда болатын шекті диффузия тоғын
өлшеу. ...... ... газ ... ... түрлі ерітулері. Колориметрлік – ластанған ауаны ерітінді арасынан,
тазарту қағазы немесе түйірлі қатты сорбент ... ... және ... ... қарқындылығын үлгілі шкалалар бояуымен салыстыру жолымен
өлшеу, сызықты-колористикалық – зерттелетін ауаны ... ... ... және боялған түйіршік бағанасының ... ... ... бұл ... ... ... ... тәуелділігін
көрсететін шкалалар бойынша өлшеу.
Ауа күйін талдайтын зертханалық әдістер нақты болғанымен, тез ... Бұл ... ... үшін көп уақыт, мамандық иелері мен күрделі
жабдықтар қажет, сол себептен олар көбінесе ... ... ... әдістер бөлмелер ауасының зиянды заттардың құрамы
туралы ақпаратты жылдам, дәл, әрі ... алып ... ... ... оларға да күрделі жабдықтар қажет, ол мұндай өндірісте тиімді болып
табылмайды, сондықтан оларды ... өрт пен ... ... ... ... ... ПГФ, СКВ-ЗМ, СГП-1 т.б. түрдегі
газ белгілерді келтіруге болады, олар бөлмелердің ауасындағы ... ... ... ... де, бұл деңгей жоғарылаған жағдайда белгі береді
және автоматты алдын-алу ... ... ... ... ... ... ... энергиясын өшіру, апат желдетуді қосу, т.б.)
Өндіріс кәсіпорындары тәжірибесінде ең көп ... ... және ... ... ... ... орын алады.
Себебі, оның арқасында салыстырмалы қысқа мерзімде (3-20 мин) ... ... улы ... құрамы туралы жеткілікті дәл деректер алуға
болады. ... ... бұл өте ... өйткені ауа сапасын жылдам
бағалауға және қажетті қауіпсіздік шараларын ... ... ... қатар бұл тәсіл жабдықтар мен қызметкерлерге талдау жүргізуді қажет
етпейді.
Ауа құрамын талдауда жылдам әдісінің сызықты-колористикалық тәсілі УГ-
2 ... газ ... және ГХ-4 ... газ ... ... ... УГ-2 мен ГХ-4 ... жылдам әдіспен өндіріс бөлмелердің
ауасында зиянды газдар мен булардың пайда болуын ... реті ... ... ... ... ... ... МЕН БУЛАРДЫҢ ҚҰРАМЫН АНЫҚТАУ
2.1 Газдардың шоғырлануын УГ-2 газ талдаушымен анықтау
2.1.1 Аспап жұмысының жеттілігі мен ... ... ... ... ... көшірілетін газталдаушы аспап - ... ... ... да болсын зиянды газдар мен булардың (25 ... ... ... ... ... ауасында зиянды газдардың (булардың) пайда болуын
келесі жағдайларда анықтайды және қамтамасыз етеді: ... ... ... асыл газдар мөлшерін, шаң 40 мг/м3 ... көп ... ... қысым-740-780 мм, салыстырмалы ылғалдылық 90 %-дан көп емес,
температура +100°С ден +30°С-ге ... ... ... ... ... тәсілінде, яғни
индикатор түтікшелеріндегі боялған түйіршік ... ... ... Бұл одан ... ... ауаны өткізгенде байқалады. Ауаның
енуі газ талдаушының ауа алатын құрылғысымен жүзеге асырылады. Индикатор
түйіршігінің ... ... ... ... газ ... ... пропорционалды, мг/м3 деп бөлінген шкала бойынша өлшенеді.
Аспаптың көрсету қателігі әр шкаланың жоғары шегінен (10 % көп ... ... ... ... жұмыс аймақ ауасындағы ... ауа ... ... ... ... ... түсі, өлшеу шектері,
сүзгілейтін қысқымен ұсталынатын ауаны талдағанда ... ... ... ... Газ ... ... газ талдаушысы ауа алатын құрылымына, шкалалар үшін алынып-
салынатын қойдырғыштан, үш шток ... ... ... ... ... ... бар құралдар жинағынан және ... ... ... Ауа ... ... ... құрылым стақан ішінде орналасқан серіппесі бар ... ... ... ... ... ... ... тұрады (1-сурет).
Корпустың жабық бөлімінде (1) резеңке сильфон (2) екі ернемекпен (3)
және онда серіппесі бар (5) ... (4) ... ... ішкі
бүктесіндеріндегі тарату дөңгелектері (6) сильфонға қатаңдық пен тұрақты
көлемді сақтау үшін орнатылған.
Жоғарғы ... (7) ... ... ... (8) ... (9) ... ... саңылау (10) соташықты жұмыссыз қалпында
сақтау үшін және өлшеу шкалалары үшін қондырғыш (11), ... ... ... көлемін соташықпен бекіту үшін қозғалмайтын бағыттау қуысты бөлшекте
тоқтатқыш (12) орналасқан. ... (13) ішкі ... ... түтікше
(14) қосылған, ол сильфонның төменгі ... ... оның ішкі ... ... сыртқы ұшына алынатын резеңке түтікше (15) киілген,
оған индикатор түтікшесі салынады. ... ауа ... ... жасайтын
қоспаларды аулайтын сүзгілейтін қысқы қосылады.
Зерттелетін ауаны ... ... ... ... сильфонды алдын ала
соташықпен қысудан кейін ... ... ... басының астында)
талдаудағы сорылатын ауа көлемдері белгіленген. ... ... ... ауа ... бекітетін төрт ұзынша науа (16) орналасқан.
Тереңдетулер аралығы былай таңдалған; соташық олардың ... ... (17), ... сол газ ... ... ауа ... ... шкалалары мен индикатор түтікшесі газдар үшін тағы да ... ... ... ... ... мен ... ... қысқышта орналасады. Осылардың көмегімен және ... ... ... оңай ... бұл ... ... анықтау, аспаптан
біршама аралықта істеуге мүмкіндік береді.
1-сурет. УГ-2 аспабы.
1 – аспаптың корпусы; 2 – ... ... 3 – ... қозғалмайтын
төменгі ернемегі; 4 – ... ... ... 5 – ... 6 – ... ... 7 – аспаптың жоғарғы тақшасы; 8 –
қозғалмайтын ... 9 – ... 10 – ... ... үшін ... ...... шкаласы үшін тұғырық; 12 – тоқтатқыш; 13 – ... 14 ... ... ... ... ... 15 – жалғастықтан
индикаторлы түтікшеге бұрып ... ... ... 16 – ... ... 17 – ... бунақтағы тереңдетілген соташық.
2.1.2.2 Өлшеу шкалалары, индикатор түтікшелері мен сүзгілейтін қысқыстар.
Өлшеу шектеріне ... әрі ... ... бір ... екі шкала
болады, олар мг/м3 немесе мг/л (мұнда деректерді мг/м3 деп ... ... ... ... ... ... деп ... тіліктер бөлінген.
Шкалаларда химия белгісі немесе газ ... және ... ... газ
көлемі мл-мен көрсетілген. Талдау жүргізгенде сорылатын ауа көлемдері
соташық ... және есеп ... ... ... ... сәйкес
келу керек. Ауадағы талданатын газ шоғырлануын анықтауға арналған индикатор
түтікшесі (2-сурет) бұл шыны түтікше (1), ұзындығы 90-91 мм, ішкі ... мм, ол ... ... ... (3). Түтікшедегі түйіршік
0,5-1 мм мақтаның жұқа қабаты (5) мен ... ... 0,28 мм, ... ... ... арқылы ұсталынып тұрады. Түтікше ұштары жұмыс алдында
алып тасталынатын кеңселік сүргіштен жасалған қақпақшалармен ... ... ... – бұл шыны ... (2), ... 10 мм, ... мм екі жақтан 5 және 8 ... ... ... ... Олар ... (4) ... ... газдарды айқындауға кедергі жасайтын
қоспаларды аулауға арналған. Түтікшедегі түйіршік гигроскопты (су жұтатын)
мақтадан (6) екі ... ... Азот ... ... ... ... орнына тотықтыру түтікшесі, ал ауадағы ацетон мөлшерін
анықтағанда — жұту түтікшесі қолданылады.
2-сурет. УГ-2 газ анализатор ... ... ... және а – бос және ... ... ... 2 және б – ... ... ... 3 және 4 – индикаторлық және сіңіргіш
түйіршіктер; 5 және 6 – мақтаның жұқа және ... ... 7 – ... 8 ... өзек ... 9 – істік; 10 – индикаторлық ... ... 11 және 12 – жұқа және ... ... ... 13 – ... қуысты
бекітетін резеңке түтікше; 14 – кеңселік сүргіштен тұратын қалпақ; 15 және
16 – ... және кең ... ... қысқы.
2.1.2.3 УГ – 2 жабдықтар жинағы
Газ талдаушыға таңбаланған қораптар ИЖҚ (біреу ... ... ... мен жұту түйіршіктері, индикатор мен ... үшін және ... ... ... ... ... бар. Қорапқа
индикатор түтікшелері мен сүзгілейтін қысқылары, қордағы толтырылмаған
түтікшелер мен қысқылар, өлшеу шкалалары ... Жұқа және ... ... ... ... мен ... түтікшесін және
сүзгілейтін қысқылар толтыруға, қысқыларға жапқыштар, тығындар, мақта мен
тығыннан тампондар орнату үшін, және ... ... ... ... ... ... үшін ... (2-сурет).
Ауада жасанды газдануды жасайтын қондырғы (3-сурет) өлшеу ыдыстан
(бюреткадан) (1), жеңіл буланатын сұйықтар (ацетон ... т.б.) ... ... (2) оның ... ... бір сұйықтар буларының
шоғырлануы жасалады. Бюреткалар жалпақ тілікте (3) орнатылған, қысқыштар
(4) мен тағандар (5) ... ... ... жасау үшін өлшеу бюреткадан
эксикаторға сұйықтың 3-4 ... ... ... соң ... сұйық
буланып шыққанға дейін эксикатор қақпағын тығынмен жауып тұрады.
3-сурет. Ауаның газдалуын туғызатын қондырғы
1 – бюретка; 2 – эксикатор; 3 – ... 4 – ... 5 – ... ... ... мен ... шоғырлануын газ талдаушымен
анықталғандағы ерекше көрсеткіштер
|Талданат|ШШМ,|Сорыл|Өлшеу|Ауа |Талдаудан |Талданатын |Талдауға ... ... ... ... ... ... |3 |ауа |рі, |у ... |сүзгілейтін |жасайтын ... | ... ... ... ... |і, | |мі, ... |ауланатын | |
| | |мл | |мин | ... | ... |265 |1400 |5 ... ... ... ... ... | |60 |6000 |3 ... ... ... суы |
| | | | | | ... ... |мен ... |
| | | | | | ... |ангидриді, |
| | | | | | ... ... |
| | | | | | ... ... |
| | | | | | |су ... ... |
| | | | | | | ... |
| | | | | | | ... |
| | | | | | | ... |
| | | | | | | ... 10 |
| | | | | | | |ШШМ ... |
| | | | | | | ... | | | | | | |да ... |200 |300 |2000 |7 ... ... ... |
| | | | | | |суы мен тұз ... суы |
| | | | | | ... |мен ... |
| | | | | | ... ... |
| | | | | | ... ... |
| | | | | | ... ... |
| | | | | | |10 ... ... |
| | | | | | ... ... |
| | | | | | ... ... |
| | | | | | | ... |
| | | | | | | ... 10 |
| | | | | | | |ШШМ |
| | | | | | | ... |
| | | | | | | ... |
| | | | | | | ... ... |300 |300 |1000 |7 ... |Иісті |Майлы |
| | |60 |5000 |4 ... ... ... ... |
| | | | | | ... ... | | | | | ... |ер ... |20 |350 |200 |7 |Сұр ... |Су ... | |
| | |100 |1000 |4 | | | ... |50 |300 |500 |4 ... көк |сол ... |сол сияқты |
| | |120 |2000 |3 | | | ... |50 |300 |500 |7 ... ... |- |- |
| | |100 |2000 |4 | | | ... |5 |325 |50 |7 ... |- ... ... |150 |250 |5 | | ... ... | | | | | | ... |
| | | | | | | ... |
| | | | | | | ... 10 |
| | | | | | | |ШШМ ... |300 |30 |5 |Ақ ... ... | |
|ангид-ри| |60 |200 |3 | ... азот | ... | | | | | |қос ... су | |
| | | | | | ... және | |
| | | | | | ... ... | ... |10 |300 |30 |5 ... |- ... | |30 |300 |2 | | |р ... |300 |300 |1000 |7 ... ... және |- ... | | | | ... | ... | | | | | ... ... |1 |350 |15 |7 ... |- ... йод, |
| | |100 |80 |4 ... | ... | | | | | | ... ... |300 |400 |3000 |10 ... |Су ... | ... | | | | | ... этил | |
| | | | | | ... | |
| | | | | | ... | |
| | | | | | ... | ... ... ... реті
2.1.3.1 Индикатор түтікшелерін дайындау
Индикатор түтікшелерін дайындау. 2-сурет ... шыны ... бір ... ... ... (8) ... оның ... ұшына гигроскопты
мақта қабатын (5) 0,5-1,0 мм қалдықты салады, үлкен қалдықты қабат дұрыс
емес, ... ... ... ... де, ... ... боялған
бағана қысқарады. Кейіннен мақтаны ұстауға тірелгенше ұстаумен (9) ... ... (7) да, ... ... ... ішіне итереді. Сонан соң ұстауды
шығарады, түйіршік ампуласын (10) ашады, ал жұқа ұшты шұқыр арқылы ... ... ... ашық ұшына жоғарғы шетке дейін төгеді. Одан
соң, түтікше қабырғасын ұстаумен жай ... ... ... ... ... тығыздалуы боялған бағана көрсеткіштігін
үлкейтеді де, сонымен қатар түйіршік ... ... соң ... резеңке түтікшесімен жабылады, тампондар мен түтікшенің бос соңына
дейінгі аралық 5 мм аспау ... ... ... ... мен ... ... тығыздығын
талдау жүргізгендегі шток жабылу мерзімімен, яғни, ауа сорылу мерзімімен
бақыланады (1-кесте). Өндіріс ... ауа ... ... ... ... ... ... сүргіштен тұратын ... ... ... ... қысқыларды дайындау
Сүзгі қысқыларын дайындау (2-сурет) ... ... ... қысқыларды қолдану ауадағы келесі газдардың мөлшерін анықтау
қажет; бензол, ксилол, күкірт ... ... ... мен ... ... қысқыларды дайындау келесіде негізделген: қысан ұшына
(15) істік арқылы (9) мақта тампонның 5 мм ... (6) ... ... ... ... кіргізеді (13). Кейін, қысқыны тік ұстап,
патрон қабырғасын істікпен жай және ... ... ... ұшты ... (12) ... ... (4) ... не бір қышқыл ортада өңделген
бір немесе бірнеше түрдегі, қысқы созуларының санына байланысты. Сонан соң
шұқырды алады, қысқының қысан ... ... ... (6) ... да,
тығынмен резеңке түтікшесін кигізеді (13).
Бұл газдар талданғанда қанша сорулары бар түтікшелері ... ... ... ... олар ... ... бұл
түйіршіктер өңделеді, қысқылар өңделген көрсеткіштері ... ... ... ... дайындағанда қолданылатын химиялық
реактивтер.
|Талданатын |Патрондар ... созу ... ... ... ... |химиялық реактивтер |
| ... ... | |
| | ... ... ... |
|1 |2 |3 |4 |5 ... ... 5-8 мм ... ... ... ... ... |қышқылында- ... ... |
| ... ... хром | | |
| ... хлор ... | | |
| ... ... | | |
| ... ... | | |
| | ... | | ... |Дәл сол ... ... |Жоқ |Жоқ ... | | | | ... | | | | ... ... | |Дәл сол ... |Ащы ... |
| | | ... |мен |
| | | ... құмы ... |
| | | | ... ... |Ұзындығы 5-8 мм |Күкірт қышқыл |Жоқ |Жоқ ... ... ... |жез | | |
| ... ... | | |
| | ... | | |
| | ... ... | | ... ... 5-8 мм |Тұз ... ... ... ... |қою-сұр бағана түсі|өңделген ... ... | ... |ылы | |
| | ... ... мен | |
| | | ... | |
| | | ... | ... |Сұр ... ... ... |Сынапты |
|тотығы |үзыңдығы 5 мм ... ... ... |
| ... түсі ... | ... |
| | ... | ... мен |
| | ... | ... |
| | ... | ... |
2.1.3.3 Талдау жургізу
Талдау жүргізу үшін талданатын ... ... ... ... 2.1.3.1 және 2.1.3.1 ... бойынша тандап қою керек. 3,4-
кестелердегі шарттар бойынша ... ... 2-З ... ... мен ... патронын дайындау керек.
Ауаның газдалуын жасау үшін, буланатын сұйықтың 3-4 ... ... Ауа ... ... ... ... ... ауаның көлемі
көрсетілген бунақта (16) бағытталған төке арқылы (8) ... (9) ... (12) ... ... Сонан соң соташық ... қол ... (2) ... ... тіреу ұшы соташықтың жоғарғы тереңдетулерімен
сәйкес келгенше сильфонды ... ... ... ... ... ұшын алынатын резеңке түтікшесіне салады, ал қалған бөлігін эксикаторға
орналастырады (3-сурет). Бір қолмен соташық басын ... ... ... тарту керек, онда шток жай көтеріле бастайды, ал ауа индикатор
құбырлары арқылы сорыла ... ... ... ... ... ... керек. Соташықтағы көрсетілген ауа көлемін созған соң ... ... ... төменгі саңылауына кіреді де, тырс еткен дыбыс естіледі.
Түйіршік бағанасының бір бөлшегі ауа сорылу жақтан өз ... ... ... ... ... да, сәйкесінше шкала газ шоғырлану
есептеуін жүргізеді. Өлшегенде ... ... түсі ... басын шкаланың бастапқы, нөлдегі ... ... ... ... бітіру керек. Алынған деректер негізінде жасалған жұмыс туралы
есеп беріп, кестеге нәтижелерді енгізу қажет.
2.1.4 УГ-2 мен ... ... ... шаралары
1. Анықталатын газбен талдау жүргізгенде жұмыс істеу қауіпсіздік шараларын
қолдану;
2. Шынымен жұмыс істеген ... ... ... ... түйіршіктерін тері мен көзге түсірмеу керек;
4. Үстел үстінде немесе резеңке алжапқышта жұмыс істеу керек;
5. Жұмыстың алдында және ... ... ... ... жуу керек;
6. Индикатор түтікшелерін сыртқы зақымсыз пайдалану;
7. Индикатормен тазарту түйіршіктерін тек ... ... ... ... тазарту түйіршіктерін ашық түрде сақтауға болмайды;
9. Индикатор түтікшелері мен ... ... ... ... сақтау;
10. Газ талдаушыны газ жүйесінің герметикалық жағынан айына екі рет жиі-жиі
тексеріп тұру керек. Ол үшін ... ... ... ... саңылауына дейін 300 не 400 мл көлемінде қысады да, осы ... ... ... түтікшесін бүктейді, қысқышпен қысып, тіреуді
жібереді. Онда соташық бастапқы жылынудан соң 10 мин ... ... бұл ... ... ... Газдар шоғырлануын ГХ-4 газ анықтаушымен анықтау
2.2.1 Аспаптың сипаттамасы мен ... ... ... ... химиялық газ анықтаушы - қол жұмысты шағын аспап, рудалық
атмосферасында жылдам әдіспен зиянды газдар мөлшерін ... ... ... ... ... арқылы соратын аспиратор ... ... ... ... газ ... мех сорғызудың толық жүрісінде
100(5 мл, өлшеу қателігі (10 %-тен ... ... ... газ түрлері,
сынау көлемдері мен өлшеу шектері 5-кестеде келтірілген.
5-кесте. Мех аспираторлы АМ – 6 аспабының көрсеткіштері
|Талданатын газ ... ... ... |
| ... мл | |
| | ... % |мг/л ... тотығы |1000 ... ... |
| |100 ... ... ... ... |1000 ... |0-0,1000 |
|Күкірт газы |1000 ... ... ... ... |1000 ... |0 ... ... сильфон түрдегі АМ-6 мех ... және ... ... ... ... ... ... негізгі бөлімі — резеңке мех (3), ол жапқыштарымен
қақпақтарда бекітілген. Оның ... бос ... ... екі ... ... ... (1) ... құбыр ұштарын сындыруға арналған.
4-сурет. АМ-6 мех аспираторының жалпы көрінісі:
1-проушина; 2-серіппе; 3-мех; 4-қайыс; 5-бұрау ... ... ... 8- мүштік
5 – сурет. АМ – 6 мех аспираторына қатысты аспап.
Шығу клапанын (7) қысқанда мехтан ауа шығуы ... ... ... мех ... ... бұрау (5) шынжырмен созылатын ауа көлемін реттеп
отырады. Аспиратор бір қолмен-ақ іске қосылады. Мехты қысқанда ауа мүштікке
(8) кіргізілген ... ... ... ... ол шығу клапанға қарағанда
бірталай қарсылық көрсетеді. Кері ... ... ... аспиратордағы
сиретілу әсерімен жабылады. Ауа аспираторға тек индикатор ... ... де, мех ... ... ... айналады.
Индикатор түтікшелері арнайы реагентпен толтырылған шыны түтікше.
Сыртқы диаметрі 7 мм, ... 125 мм, ... ... және ... нәтижелер есебін жеңілдету үшін, түтікше бетіндегі реактив ... ... ... ... ... бар ... салынған,
түтікшедегі көрсеткіш зерттелетін ауа жүру бағытын көрсетеді. Сорылатын ауа
реактив түйіршіктерімен әрекеттескенде соңғысы келесі түстерді қабылдайды;
қөміртегі ...... ... ... – қою көк, күкіртсутегінен –
қоңыр, азот тотықтарынан – көкшіл. ... ... ... – 15 ... ... ... реті
Жұмыс алдында аспиратордың герметикалығы тексеріледі. Бұл үшін
аспиратор мүштігіне ашылмаған индикатор түтікшесін ... ... ... ... ... қысады. Аспап герметикалық деп есептеледі, егер 10
мин ішінде қысылған мех толық ... және ... ... ... үшін пайдалану алдында аспираторды индикатор түтікшесіз де ... ... ... ... ... (яғни қатаңдық тартқыштардың
түзетушілігін), ол 1-2 с. болады. Егер бұл ... ... ... көп ... онда ... ... қорғау торын тексеру тиіс. Ол
ластанса, алып, тазалау керек.
Тексерген соң индикатор түтікшесінің екі ұшын ... ... ... ... ... ... ... тығыздап салу керек,
құбырдағы көрсеткіш аспираторға ... ... ... деп, оң ... ... ... ұстап алып, резеңке мехты тірелгенше қысады да, дереу
жібереді. Сору қайыстың тартылуымен ... Бұл ... бір ... ... ... пайда болса, бағананың бір бөліміне жетіп не одан асып
тұрса, талдау аяқталды деп есептеледі. Егер бояу пайда болмаса, не ... ... онда ... тағы ... жүрісін жасайды (тек көміртегі
тотығын таңдағанда). ... он рет ... 1 л. ... ... ... талданатын газ шоғырлануын анықтайды. Бұл үшін түйіршіктің боялған
бағана басын шкаланың нөлдегі бөліміне ... ... алу ... ... ... ... ... 100 мл ауа өткенде
түтікшелердің ... сол ... ... ал 1000 мл ... (10 ... — оң бағанада. Жасалған жұмыс туралы есеп беріледі. Жасалған жұмыс
туралы есеп жасап, анализ ... ... ... керек.
6-кесте Кейбір газдардың пайыздық шоғырлануын көлемге аудару кестесі
|Көміртегі тотығы ... газы ... ... %, |Мг/л ... %, |мг/л ... %, |мг/л |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 ... |0,0125 |0,0007 |0,0200 |0,00033 |0,005 ... |0,0200 |0,00175 |0,0500 |0,00066 |0,010 ... |0,0250 |0,0035 |0,1000 |0,00130 |0,020 ... |0,0300 |0,0070 |0,2000 |0,00200 |0,030 ... |0,0375 ... |0,060 |
| | |0 |0 | | ... |0,0625 ... |0,100 |
| | |0 |0 | | ... |0,1250 | | | | ... |0,2500 | | | | ... |0,3750 | | | | ... |0,0125 |0,0007 |0,0200 |0,00033 |0,005 |
3 ... ... ... ... ... желдетудегі негізгі есептік көрсеткіші керекті ауа
көлемін желдету үшін ... ... есеп ...... ... ... кезенді газ бөлінулерінде келесі байланыстық бойынша анықталады;
мұнда, V=96,4м3 — орын көлемі; tn ~ желдету мерзімі,с; Сөл. ~ ... ... мәні , ... ... ... ШШМ, ... желдету ауа сорғыш жолдары арқылы жасалса, оның ... ... ... ... ... ... жеңіл, бұл төмендегі формула
бойынша ауа температура тәуелділігімен ... Н=10 м — ... ауа ... (н — ... ауа ... (в – ... ... ауаның тығыздығы; g – ауырлық күшінің үдеуі; К –
қабырғалардың ... ... бар ... ... мен ... ... жергілікті ауаарна кедергілерінің жалпы
коэффиценті 7-кестеден алынады.
7-кесте. Ауа тығыздығың өз температурасына тәуелділігі
|t( С |-20 ... ... ... ... ... УГ-2, | ... | ... мг/м3 | ... ... ... шоғырлануы, мг/м3 | ... ... с | ... ауа ... град | ... ... ауа температурасы, град | ... ауа ... | ... ... ауа ... | ... ... ауа ... қимасы | ... ... ... ... қимасына түзету, м2 | ... ... ... м2 | ... мен ... | ... ... ... ... А.В. ... ... ситуации М, 1966г.
2. Топоров И.К. Основы безопасности жизнедеятельности М, 1966г.
3. Хван Т.А. Безопасности жизнедеятельности Алматы, 2002г.
4. ... С.В., ... Л.Л., ... В.П. ... жизнедеятельности М.
1992г. (часть 1, 2 ), конспект лекции.
5. Атлас первой медицинской помощи, Ян Юнас, 1974г.
6. Тагдиан Д.Г., Мамедова Я.Д. ... в ... ... Л. ... Козлов И.М., Лярский П.П. Руководство по дезинфекции и дератизации. Л.
1990г.
8. Белов С.В. Безопасность жизнедеятельности. М. 1996г.
9. ... Ю., ... Д., ... Т.В. Как ... себя ... в ... М. ... Выживание в экстремальных условиях. М. 1993г.
11. Баскину Э. Энциклопедия личной безопасности М. 1994г.
12. Валович В.Г. Водный туризм. М. 1990г.
13. ... ... в ... под. ред. ... . ...

Пән: ОБЖ (Основы безопасности жизнедеятельности)
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Автокөліктің тартуын есептеу62 бет
Абай Құнанбаев туралы7 бет
Буынаяқтылар, Шаянтәрізділер,Өрмекшітәрізділер19 бет
Драмадағы тарихи тұлға.қазіргі қазақ комедиясы (конспект)8 бет
Жер қабаттары6 бет
Жоғары сатылы аңдар немесе плацентарлық сүтқоректілер39 бет
Кеңес заманындағы «Жоңғар шапқыншылығы»5 бет
Миграция. Түлеу13 бет
Приматтар отряды2 бет
Синтетикалық (жинақтау) және аналитикалық (жіктеу) счеттары10 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь