Қазақстан Республикасы заңнамасына негізделіп жер дауларын шешу

Жоспар
Кіріспе
1. Жер дауларының түсінігі және ерекшеліктері
1.1 Жер дауларының түсінігі
1.2 Жер дауларының ерекшеліктері
2. Жер дауларының түрлері және мазмұны
2.1 Жер дауларының түрлері және мазмұны
2.2 Жер дауларын шешудің тәртібі
2.3 Жер дауларының ведомстволық бағыныстылығы мен соттылығы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
Кіріспе
Адамдардың өмір сүруі үшін қажетті мекені, негізгі қайнар көзі, ауыл және орман шаруашылығында өндірістің басты құралы- Жер болып табылады. Жердің байлығын, яғни ұлттық игілігімізді оны өз мұқтаждарын қанағаттандыруға пайдаланбайтын жан болмайды. Яғни, жер жеке меншікте болсын, мемлекеттік меншікте болсын ол біздің ұлттық байлығымыз, меншігіміз, игілігіміз.
ҚР Конституциясының 6 бабының 3 тармағына сәйкес «жер және оның қойнауы, су көздері, өсімдіктер мен жануарлар дүниесі, басқа да табиғи ресурстар мемлекет меншігінде болады. Жер, сондай-ақ заңда белгіленген негіздерде, шарттар мен шектерде жеке меншікте де болуы мүмкін» деп көрсетеді. Осыдан шығатын қорытынды жердің мемлекет үшін қаншалықты маңызды екендігін, жер қатынастарын реттеу барысында Конституцияның мемлекет үстемдігін нығайтатындығын көрсетеді.
Жер қатынастары тек қана Конституция емес, Жер кодексімен де реттеледі. Онда нарықтық қатынастар жағдайындағы жердің меншік нысанын саралау, жер құқық қатынастарын дамыту мақсат етіп қойылды.
Осы
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
1. Еркінбаева Л.Қ., Ағаринова Г.Т. Қазақстан Республикасының жер құқығы- Алматы: Жеті жарғы, 2010.- 312 бет.
2. Стамқұлов Ә.С., Стамқұлова Г.Ә. Қазақстан Республикасының Жер құқығы. Жалпы бөлім. Оқу құралы.- Алматы: Заң әдебиеті, 2004.- 334 бет.
3. Қазақстан Республикасының Жер кодексі.- Алматы: Юрист, 2012.- 104 бет.
        
        Жоспар
Кіріспе
1. Жер дауларының түсінігі және ерекшеліктері
1.1 Жер дауларының түсінігі
1.2 Жер дауларының ерекшеліктері
2. Жер дауларының түрлері және мазмұны
2.1 Жер дауларының түрлері және ... Жер ... ... ... Жер ... ... бағыныстылығы мен соттылығы
Қорытынды
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
І. Кіріспе
Адамдардың өмір сүруі үшін ... ... ... ... көзі, ауыл және орман шаруашылығында өндірістің басты құралы- Жер болып табылады. Жердің байлығын, яғни ұлттық игілігімізді оны өз мұқтаждарын қанағаттандыруға ... жан ... ... жер жеке ... ... ... ... болсын ол біздің ұлттық байлығымыз, меншігіміз, игілігіміз.
ҚР Конституциясының 6 бабының 3 тармағына сәйкес деп ... ... ... ... ... ... үшін қаншалықты маңызды екендігін, жер қатынастарын реттеу барысында Конституцияның мемлекет үстемдігін нығайтатындығын көрсетеді.
Жер қатынастары тек қана ... ... Жер ... де ... Онда ... ... жағдайындағы жердің меншік нысанын саралау, жер құқық қатынастарын дамыту мақсат етіп ... ... 20 ... 1 ... ... ... ... мемлекеттік меншік пен жеке меншік танылады және бірдей қорғалады делінген.
* Жер дауларының түсінігі және ... Жер ... ... ... бұл ... ... ... жерге меншік құқығының, жер пайдалану құқығының, жерді жалға берудің және жер учаскелеріне, соның ішінде шартты жер телімі мен мұрагерлікке ... өзге де ... ... туралы келіспеушліктері.
Бұл анықтамадан көрініп тұрғандай, жер даулары азаматтың немесе заңды тұлғаның жер учаскесіне субьективтік құқығын бұзуға немесе орын алуы мүмкін ... ... ... ... мен заңды тұлғалардың атқарушы органдардың жеке меншік құқығындағы, жер пайдалану құқығындағы ... ... ... жер үлес ... жер учаскелерін беру туралы мәселені қарастырмау немесе бас тарту түріндегі әрекеттері мен ... ... ... мен ... жер дауларына жатпайды, олар ҚР Президентінің 1995 жылғы 19-маусымдағы Жарлығына сәйкес азаматтардың шағымдары мен өтініштерін қарау тәртібінде ... ... ... тұлғалардың мұндай өтініштері ҚР Конституциясында және Жер кодексінде көзделген жер учаскесін алуға объективтік құқықты жүзеге ... ... ... ... Жер ... ерекшеліктері
Жер учаскелерін беруге уәкілетті органдар талап-арыздар мен өтініштерді заңмен белгіленген мерзімде қарауға ғана ... ... ... егер жер учаскесі қолда бар жағдайда өтініш берушінің ... ... ... ... ... ... отырған жер учаскесін нысаналы мақсаты бойынша пайдалану үшін беруге міндетті.
Мысалы, жер учаскесі қолда бар болған жағдайда жер ... ... ... бас тартқан жағдайда тұрғын үй құрылысына арналған жер учаскесінің бар екендігі туралы ... ... ... ... ... жауаптылыққа тартылады (ҚР ӘҚБтК 257-бабы).
ҚР Жер кодексінің 43-бабына сәйкес, жер ... ... ... осы ... шекарасындағы топырақтың үстіңгі қабатына, тұйық су айдындарына, екпелерге таралады.
Жоғарыда атап өткеніміздей, егер ... ... ... тұлғалар мен мемлекеттің құқықтарын, соның ішінде Қазақстан Республикасында меншік обьектісі болып табылатын жер қойнауына, су көздеріне, өсімдіктер ... және ауа ... ... ... жер учаскесінің меншік иесі, жер пайдаланушы осы учаскенің үстіндегі және астындағылардың барлығын өз ... ... және ... да бір ... ... ... алады.
Жер учаскесінің аталған субъектілері ҚР Жер кодексінің 43-бабының 11-тармағына сәйкес, егер жер учаскесінің нақтылы (белгілі бір жерден) шекарасы белгіленсе және жер ... ... ... ... орган жер учаскесіне құқықты куәландыратын құжатты берген жағдайда жоғарыда аталған құқықты иелене ... Бұл ... ... ... ... жер дауларының туындауына әкеп соғады.
Тіпті, жер учаскесін ... ... ... ... ... және жер ... жер пайдалануға, жалға беруге, мұрагерлікке қатысты меншік құқығының өтуінің басқа да ... ... ... ... да жер ... көлемін, шекарасын және басқа да мәліметтерін ҚР Әділет министрлігі органдарындағы жер кадастры мен тіркеуді есепке алу мәліметтері бойынша ... ... ... ... ... жер учаскесін пайдаланудың мерзіміне және өзге де жағдайларға қатысты жер дауларының туындауына ... ... Жер ... ... ... ауыл шаруашылығы ұйымдарының және кәсіпорындарының қайта құрылуымен және таратылуымен байланысты шартты жер үлестерін иеленген азаматтардың ... ... жер ... құқық туралы куәлікпен куәландырылады.
Барлық жер даулары жоғарыда аталған жеке меншік құқығындағы, жер пайдалану құқығындағы, жалға беру құқығындағы жер учаскелеріне, ... жер ... ... ... сервитут құқығына қатысты туындайды.
Жер даулары мемлекеттік меншіктегі жерлерге қатысты туындамайды және туындамауы тиіс те, ... ... ... қатысты ешбір негіз жоқ.
Шекаралық жер дауларын мемлекеттер халықаралық ... ... ... ... жер ... ... құқықты рәсімдеудің жоғарыда аталған тәртіптерінің барлығы орындалса (оның ... ... ... жері ... ... ... ... бөтен жер учаскесіне құқықты қасақана бұзу жағдайларын есептемегенде, жер даулары туындайды.
Сонымен, жер даулары меншік иесінің, жер пайдаланушының ... ... ... ... жер ... сервитутқа және жер учаскелеріне қатысты құқықтарға қол сұғылушылыққа қатысты туындауы мүмкін. ... ... ... ... ... ... жүзеге асырудың іс жүргізушілік нысандарына қатысты белгілі бір әрекеттерінің немесе әрекетсіздіктерінің негізінде де жер даулары туындауы мүмкін.
Мысалы, жер заңдарын ... ... жер ... ... ҚР Жер ... ... ... Жер кодексінің 67-бабына сәйкес, егер нормативтік құқықтық ... ... ... ... ... ... жер пайдаланушымен шарты негізінде сервитут белгілеу көзделсе, олардың мұндай шарт жасасудан ... ... иесі ... жер пайдаланушы қоятын шарттың талаптарынан бас тартуына мүдделі тұлға меншік иесіне немесе жер пайдаланушыға талап-арыз беруі арқылы сот тәртібімен дауласа ... Егер ... ... ... ... атқарушы органның актісі негізінде сервитут белгілеу көзделсе, сервитут ... ... ... ... иесі немесе жер пайдаланушы бұл актіге сот тәртібімен шағымдана алады.
* Жер дауларының түрлері және мазмұны
2.1 Жер дауларының түрлері және ... ... бұл ... ... бойынша жер дауларының түрлерін ғылыми тұрғыдан анықтау. Оны даулардың сипаты, обьектісі және ... ... ... болады. Тәжірибелік көзқарас тұрғысынан қарағанда, жер дауларын түрлерге бөлу олардың ерекшеліктерін талдау кезінде ... да бір жер ... ... ... ... ... береді.
* Жер дауларын түрлерге бөлу жеке және заңды тұлғалардың жер учаскесіне субьективтік құқықтары тұрғысынан қарастырылады.
Олар жер дауларының сипатына қарай істі ... ... және сот ... деп ... мүмкін. Мұндай тәртіп бұрынғы КСРО-да кеңінен дамыған болатын.
Қазақстан Республикасының жер заңдары жер құқығы қатынастарымен байланысты жер ... ... ... ... ... ҚР Жер ... көзделгендей, Қазақстан Республикасы облыстарының арасындағы жер қатынастарды реттеу ҚР Үкіметінің құзыреті (13-бап), ал аудандық және облыстық ... ... ... мұндай қатынастарды реттеу мемлекеттің, меншік иесі ретіндегі Қазақстан Республикасының билік жүргізу функциясын жүзеге асырушы атқарушы ... ... ҚР ... және жер ... ... жөніндегі облыстық атқарушы органдардың құзыреті болып табылады. Жер қатынастарын реттеудің осы ... ... ... жер ... ... ... ... органдар деп атауға болмайды. Сонымен қатар, ескере кететін бір жайт, жер даулары жер ... ... жер ... қатынастарынан туындайды.
ҚР Жер кодексінің 167-бабына сәйкес, жер құқығы қатынастарынан, яғни ... ... ... және өзге де ... ... ... ... субьектілерге жер учаскелерінің бекітілуімен, жер ресурстарын басқарумен байланысты жерді пайдалану мен қорғау жөніндегі құқықтық қатынастардан, туындайтын даулар сот ... ... ... ... 1997 жылғы 4-наурыздағы № 290 қаулысымен бекітілген Ауылшаруашылық және орман алқаптарын ауыл және орман шаруашылығынан өзге де ... ... үшін алып қою ... ... иесі ... жер пайдаланушы келтірген шығындар мен ауыл шаруашылығы және орман шаруашылығының өтелуге жататын шығындарын анықтау тәртібі туралы ережеде көзделгендей, жер ... ... иесі ... жер ... меншік құқығын немесе жер пайдалану құқығын тоқтатуды көздейтін шешіммен ... ... дау сот ... шешілгенше аталған шешімнің жүзеге асырылуы мүмкін емес.
Дауды қарау кезінде жер учаскесінің меншік иесіне немесе жер ... ... ... ... ... ... шешіледі (28, 29-тармақтар).
* Жер дауларының обьектісі болып нақты жер учаскесі және жер учаскесін ... ... ... жер ... құқықты куәландыратын құжатты рәсімдеуге байланысты процедуралық мәселелер де табылады.
Жер учаскесі өзінің мөлшеріне, шекарасына, ... ... ... ... ... ... және т.б. ... қатысты жер дауының обьектісі болуы мүмкін.
Процедуралық мәселелер бойынша жер даулары келесі сұрақтарға ... ... Жер ... ... бас ... ... Жер учаскесін алып қоюға және беруге келісу;
* Жер учаскесін беру туралы шешім шығару;
* Жер учаскесіне құқықты ... ... ... Жер ... ... ... Жер учаскесі шекарасының өзгеруі;
* Жер учасксін қалыпты пайдалануға кедергі жасайтын жағдайларды жою;
* Келтірілген шығындардың (зиянның) мөлшерін анықтау;
* Жер ... ... және ... ... ... ... ... Жер учаскесінің сызығын жою;
* Уәкілетті органның жер учаскесін пайдалану және ... ... ... ... ... және ... ... мәселелері бойынша шешімнің заңдылығы және негізділігі;
* Жер учаскесін сатып алудағы артықшылық құқық;
* Жер ... ... ... туралы мәселе;
* Бүлінген жерлерді жаңғыртуды жүргізу;
* Жер учаскесін бір түрден екінші түрге ауыстыру;
* Жер учаскесінің нысаналы мақсатын өзгерту;
* Қазақстан Республикасы жер ... ... ... өзге де ... даулары субьектілері бойынша мыналардың арасында туындайды:
* Бастапқы және туынды жер пайдаланушылардың;
* Жергілікті мемлекеттік органдардың, азаматтардың және ... ... Жер ... Жер ... ... иелерінің;
* Жер учаскелерінің субьектілерінің және осы учаскесіне жер учаскесіне үміткерлердің;
* Мемлекеттік жер пайдаланушылардың;
* Ерлі-зайыптылардың;
* Мұрагерлердің;
* ... Жер ... ... ... жер ... және ... алушының;
* Шартты жер үлестері субьектілерінің;
* Қазақстан Республикасы жер заңдарында көзделген өзге де тұлғалардың.
Жер дауларының бұл ... ... ... ... мәні жер ... тек материалдық нормаларымен ғана емес, сонымен қатар, іс жүргізушілік нормаларымен де, жер қатынастарын реттеуге, ... ... ... мен ... ... жер заңдарын орындауды қамтамасыз ету жөніндегі шаралар жүйесі- жерге орналастырумен де байланысты. Жерге орналастырудың мәліметтері жер құқығы қатынастарының бұл саласында ... ... ... үшін қажет. Бұл арқылы олар жер дауларын шешуде соттың ... ... ... ... ... ... ... сот тəжірибесінен келесі мысалдарды келтіріп өтейік.
Шаруа ... ... ... ... ... ... бойынша бұзылған жер пайдалану құқығын қалпына ... ... іс ... Іс ... ... ... ... қожалығына тиесілі жерлерде ЖШС оның ... ... ... ... ... ... ... желісін орнату шаруа қожалығының жер пайдалану құқығына нұқсан ... ... ... шешімімен талап-арыз қанағаттандырылды. Жалпы алғанда дау сервитут құқығын ... ... ... ... ЖШС ... желісін тарту кезінде жер заңдарының талаптарын орындамаған, ... ... ... ... рəсімдемеген жəне жер учаскесінің меншік иесіне ... ... Б.К. ... ... ... ... жер учаскесін пайдаланудағы кедергілерді жою туралы талап-арызы Меңдіқара аудандық ... ... ... ... соттың азаматтық істер жөніндегі алқасының анықтамасымен бұл шешімнің күші жойылып, талап-арызды қанағаттандырудан бас тарту ... жаңа ... ... Іс ... ... ... жер теліміне құқықты сыйға тарту шарттарының негізінде ... ... ... 125 га жер ... ... Оларды нотариалды түрде куəландырып, жер қатынастары жəне жерге ... ... ... ... тіркеуден өтті. Осы құжаттардың негізінде талапкер өндірістік ... ... жер ... беру туралы өтініш жасады, себебі, талапкерге тиесілі жер учаскесі аталған ... ... еді. ... ... ... бас ... байланысты, талапкер жер үлесін күштеп бөліп беру туралы ... ... ... ... ... ... жағдайлардың жиынтығы талапкердің берген талаптарының құқыққа сəйкестігін ... Істі ... ... ... ... ... алқа ... инстанция сотының талап-арызды қанағаттандыру туралы шешімінің күшін жойып, ... ... бас ... ... жаңа ... ... Өзінің қорытындысын алқа мына жағдаймен негіздеді: өндірістік кооперативінің төрағасы жер ... ... ... беру ... мəселені шешуге құқылы емес, себебі, мұндай мəселені шешу жер ... жəне ... ... жөніндегі жергілікті органдардың айрықша құзыретіне жатады.
Азаматтық істер ... ... бұл ... ҚР заңның 14-бабына қайшы. Бұл ... ... ... шаруа қожалығын, ауыл шаруашылығы коопертивін құру ... ауыл ... ... жүргізу мақсатында кəсіпорынның ұжымынан шыққан кезде оған кəсіпорын ... ... ... ... ... ... тұрғандай, инстанциямен сұралып отырған жер учаскесі өндірістік кооперативінің жер пайдалануында. Жер ... ... ... ... соң ғана бұл ... орналастыру актісімен бекіту мəселесі тууы мүмкін. Бұл функцияны атқарушы ... ... ... ... ... ... ... жерді ерікті түрде беруден бас тартқандықтан, талапкер сотқа шағымдануға мəжбүр ... ... ... ... ... ... ... негізсіз болып табылады жəне талап-арызды қанағаттандырудан бас тарту туралы ұйғарымды заңды жəне негізді деп тануға болмайды. Аудандық ... ... 1992 ... ... № 411 ... ... Л.И. ... оның өзінде бар жер учаскесіне қосымша 100 шаршы метр жер ... ... əрі ... ... 1996 ... ... № 167 ... негізінде азамат Р. Түсіповке мөлшері 0, 1103 га жер ... ... ... өмір бойы ... ... ... құқығы жөніндегі акт табыстайды. Талапкерге (Л.И.Михеева) тиесілі жер учаскесі белгіленген ... алып ... ... ... акт осы ... ... ... Сонымен қатар, сот талап-арызды қанағаттандырудан бас тарта отырып, талапкердің жерді өмір бойы ... ... ... ... ... ... ... тəртіп бойынша алмағанын негізге алды. ... ... ... ... деп ... болмайды, себебі, ҚР Жер кодексінің 43-бабында анықталғандай,азаматтарға жер ... ... ... ... ... негізінде беріледі, содан кейін жер ресурстарын басқару жөніндегі аумақтық органдар жер учаскесін өмір бойы иелену ... ... ... беріп, жер учаскесін нақты бөліп беру жөніндегі жұмыстарды жасайды (Қазақстан Республикасы Министрлеркабинетінің 1994 жылғы 30-тамыздағы № 968 қаулысымен ... Жер ... ... жалға беру, пайдалану құқығын беру туралы ... ... жəне ... ... ... ... ). ... аудандық əкімшілігінің əкімі 1994 жылғы 13-маусымдағы № 300 шешімімен ... ... ... қожалығына Ү ұжымдық шаруашылығының 3-бөлімшесінің ... 7 га ... өмір ... ... ... ... ... келіспеген ұжымдық шаруашылығы шешімді заңсыз деп тану туралы ... ... ... Талапкердің талаптары мынамен негізделді: ... ... ... ... ... ... шықпаған, ал оның жетекшісі Б.Арзықұлов бұл ұжымның мүшесі емес, тіпті, ол 1991 ... ... ҚР ... ... 4-тармағы бойынша жұмыстан босатылған ... ... ... ол ... кəсіпорынға жер бөліп беру туралы өтінішпен жолданбаған. Шаруашылықтың жарғылық ... ... ... жоқ, əкімнің шешімі ұжымдық кəсіпорынның көзқарасын ескерместен шығарылған. Іс соттарда бірнеше рет қаралды. Қабылданған сот шешімдері күшін ... соң іс ... ... ... қабылданды. Бұл сот өзінің 1996 жылғы 10-сəуірдегі ұйғарымымен талапкердің талап-арыздан бас таруын қабылдады, іс ... ... ... ... іс бойынша өндірісті тоқтатудың салдарын түсіндірді.
Соттың ұйғарымына шаруа қожалығының жетекшісі Б.Арзықұлов жеке ... ... онда ... ... ұжымдық шаруашылықтың 3-бөлімшесінің жерінен учаске бөліп берген аудан əкімінің соңғы шешімімен ... ... ... жер ... шаруа қожалығын жүргізу үшін жарамсыз, жалаңаш сорлары бар жəне бұл жерде ... ... ... ... ... талап-арызды қайта қарап, бұрынғы учаскенің шаруа қожалығының пайдалануында қалу-қалмау мəселесін ... ... ... ... іс ... ... шағымның негіздерін талдай отырып, соттың іс бойынша өндірісті тоқтату ... ... жəне ... сол ... оны ... қалдыру керек деген қорытындыға келді. ҚР Азаматтық істер жүргізу кодексінің (АІЖК) 24-бабына ... ... ... ... жəне ... өзгертуге, талаптардың мөлшерін көбейтуге жəне азайтуға немесе талаптан бас тартуға құқылы. Жауапкер талапты тануға құқылы. Тараптар істі бейбіт ... ... ... Егер бұл ... заңға қайшы келсе немесе кімнің болса да құқықтары мен заңмен қорғалатын мүдделерін бұзатын болса, сот талапкердің талаптан бас тартуын, ... ... ... ... жəне ... ... келісімін бекітпейді. Қарастырылып отырған жағдайда, сот ... ... бас ... ... оның заңдылығын жəне басқа тұлғалардың құқықтары мен ... ... ... Бұл ... ол мынадай қорытындыға келді: аудандық əкімшілік əкімі 1996 жылғы 18-наурыздағы № 210 ... 1994 ... ... шешімге өзгертулер енгізді, осының нəтижесінде шаруа қожалығына ұжымдық кəсіпорынның ... ... ... 7 га жер ... ... арнайы жер қорының есебінен бөлінген, яғни, əкім ... ... ... ... ... ... жойып, ұжымдық шаруашылықтың заңмен ... ... ... ... ... сəйкес, сот талапкердің талаптан бас ... ... іс ... ... ... ... ұйғарым шығарды. Шаруа қожалығының мүшелері əкімнің ... ... ... ... жер учаскесінің шаруа қожалығын жүргізу үшін жарамсыздығы, сонымен қатар, ... ... ... ... ... өтеу ... ... соттың қарамағандығы туралы шағым негіздемелері негізсіз. Бұл мəселелер даудың дербес ... ... ... жəне ... қожалығының басшылығы əкімнің шешіміне белгіленген ... ... ... жəне іс жүргізушілік нормалардың ... ... ... ... ... өтеу ... талаптар беруге құқылы- сол себепті, олар ұйғарымның күшін жоюдың негізі болып табылмайды.
ҚР АІЖК 318-бабының ... ... ала ... сот ... ... ұйғарымға келді:.
+ Жер дауларын шешудің тәртібі
Қазақстан Республикасының Жер кодексі жер ... ... ... ... Бұл кодекс жер дауларының сот тәртібімен қаралатынын ... Бұл ... ... ... ... жер ... ... қызметін ұйымдастыруды, яғни жер дауларын шешудің белгілі бір процесін, белгілі бір процедурасын білдіреді. Бұл Қазақстан ... сот ... ... де ... ... шығарылатын қорытынды, Қазақстан Республикасының жер құқығы, оның құқықтық негізі- жер заңдары Қазақстан Республикасы сот органдарының жер ... ... ... ... қарау процесін реттемеген. Сол себепті, бірқатар ғалымдардың, мысалы, И.А. Иконицкаяның деген көзқарасы жер заңдарының ... ... ... ... бұл ... Республикасының жер құқығында жер процесінің жоқ екендігін білдірмейді. Ол бар және ... ... жер ... ... ... ... ... жер құқығының материалдық құқықтық нормаларымен үйлесе отырып әрекет етеді.
Жер дауларын қарастыру барысында ... жер ... заң ... және ... базаларын негізге алады, бұларда жер ресурстарын басқарумен, жер учаскелерін жекелеген субьектілерге меншік, жер пайдалану және жер учаскесіне қатысты өзге де ... қоса ... ... ... ... және ... жөніндегі құқықтық қатынастарды реттеу көрініс тапқан.
Жер дауларын шешуде меншік құқығы, жер пайдалану құқығы, жалға беру, сервитут институттарын және оларды ... ... ... ... ... ... жер ... нормалары ерекше мәнге ие. Бұларға қоса, жер қорын басқару, жердің жекелеген санаттарының құқықтық режимі, меншік құқығын, жер ... ... ... беру ... қорғау, шартты жер үлестері, жер учаскелерінің нысаналы мақсаты, мерзімдері, мөлшері, бөлінетіндігі, бөлінбейтіндігі, ақылығы, ақысыздығы, жер учаскелерін беру мен ... ... ... ... және ... ... ... құқықтық режимдерін реттеудің құқықтың басқа салаларына (су ... ... ... тұрғын үй құқығы, азаматтық құқық, аграрлық құқық, экологиялық құқық және т.б.) ауысу жағдайларының, яғни, жер заңдарының нормаларының Қазақстан Республикасының құқық ... өзге де ... ... ... ... ... да аталған мәселедегі орны ерекше.
Жер дауларын шешуде жер заңдарының біз жоғарыда атап ... ... ... ... ... ие. Бұл нормалар, бір жағынан, жер дауларының соттылығын көрсетсе, екінші жағынан, жер дауларын шешуде жер заңдары нормаларының қолданылу шартының міндеттілігін ... ... жер ... ... және іс жүргізушілік базасын жетілдіру ғылым мен тәжірибенің көкейкесті мәселесі болып табылады. Бұл жер ... ... мен ... жою ... ... ұсыныстарды жасау мақсатындағы ғылыми зерттеудің белсенділігін күшейте түседі.
Қазақстан Республикасының Жоғарғы Сот ... 1998 ... ... қаулысы Қазақстан Республикасында соттардың жер дауларын шешу тәжірибесінің жалпыланған материалы болып ... Ол жер ... және өзге де ... ... тәртібін түсіндіруді ғана емес, сонымен қатар, жер ... ... ... ... ... ... бір ... реттейтін заң нормаларын да қамтиды және сот билігінің жоғарғы инстанциясы ретіндегі сот органдарының өз ... ... жер ... ... ... асыру туралы нұсқама береді. Сол себепті де, Жоғарғы Сот Пленумының аталған ... сот ... үшін ... және жер құқығы қатынастарының осы саласында заңдылық пен ... ... ... ... және ... ... құрал болып табылады.
Мұндай маңызды қаулылардың қатарынан Жоғарғы Сот ... 2000ж ... ... ... ... ... туралы қаулысын атауға болады.
Бұл қаулыда қоршаған ортаны қорғау туралы заңдардың қатарынан Қазақстан Республикасы Президентінің жарлығы, ҚР ... ҚР заңы ... ... ... ... мен ... ... тәжірибелік мәнге ие. Солардың қатарынан мына анықтаманы атауға ... . ... ... ... қоғамның материалдық, мәдени және өзге де қажеттіліктерін (жер оның қойнауы, су көздері, ... мен ... ... ... үшін шаруашылық және өзге де қызмет барысында табиғи ресурстарды пайдалануды жете ажыратқан. Соған қарамастан, біздің ойымызша Пленумның келесі тұжырымын әлі де ... ... (3-т). ҚР 2002 ... ... ... да ... ауа ... ортаның құрамдас бөлігі деп аталған (1-баптың, 1-тармағы). Қазақстан Республикасының 1997 жылғы 15-сәуірдегі заңы ... ... ... анықтама берген: . ҚР 1997-жылғы 15-шілдедегі заңның 28-бабында ерекше қорғалатын табиғи аумақтарды ғылыми, мәдени, ағартушылық, оқу, туристік, рекреациялық және ... ... ... ... жол беріледі.
Табиғи ресурстардың мәртебиесін анықтау кезінде табиғи ресурстардың конституциялық ережелеріне мән беру қажет. ҚР Конституциясының 6-бабының 3-тармағында жер және оның ... су ... және ... мен ... ... ... ... өзге де қызмет барысында пайдаланылуына қарамастан, табиғи ресурстар деп танылған. Сонымен қатар, аталған ... ... ... меншігі болып табылады, ал заңдарда белгіленген негіздерде және ... жер жеке ... де ... ... ҚР Жер ... ... ... меншік иесінің өзіне тиесілі жер учаскечін иеленуге, пайдалануға және оған билік етуге ... бар. ... ... ... ... меншік құқығы Қазақстан Республикасының өзге де заңдарына сәйкес шешіледі.
Қазақстан Республикасы жер заңнамасының дамуын талдау жер дауларын шешу ... ... ... ... ... олардың арасын бөлу мүмкін үш негізгі кезеңді бөліп шығаруға болады. 1990 жылғы 19 қарашадағы ... ССР Жер ... ... ... бұл ... жер дауларын шешуді республикалардың одақтас және автономиялық республикалардың Министрлер ... ... ... ... ... ... ... селолық және кенттік депутаттар кеңесінің атқару комитеттерінің ... ... КСРО ... мен жер ... ... реттелген.
Қазақ ССР заңнамасы жер дауларын шешу жөніндегі органдарының жүйесін белгілеу мен олардың ... ... ... осы ... ... ... ... Сонымен қоғамды әкімшілік-командалық басқару кезеңінде жер дауларын шешу соттық юрисдикциядан алынды, ал мемлекеттік басқару органдары жер ... ... ... мен ... ... ... оларға тән емес соттық функцияларды атқарған.
Жер даулары мемлекеттік басқарудың функциясы ретінде И.А. Иконицкая, А.А. Рябов, А.А. ... ... ... ... ... ... ... дауларын шешуді мемлекеттік басқару органдарының функцияларынан алып тастау туралы ұсынысты, осы даулардың ... ... ... ... ... ... түріне жатқызған 1969 жылы Н.А.Сыродоев айтқан (сонымен бірге мемлекеттік төреліктің функциясы туралы дискуссия орын ... ... ... жер дауларын шешу жер қорын басқару жөніндегі мемлекет ... ... ... ... ... деп ... отырып, өзге позицияны ұстанған. Осы кезеңде де соттар жер дауларының маңызды емес санын қарастырғанын атап өту ... ... ... ҚазССР АІК-ның 25, 444-баптарына сәйкес соттар өзінің ... егер ... ... ... салдарлары туралы мәселе қарастырылса заңсыз салынған құрылыстарды бұзу туралы істерді қабылдай алған. Өз ... ... ... дау ... ... іс ... қарауға жатпайтындығын тікелей көрсеткен. Бұл мәселе бойынша өзге де көзқарастар болған. Жекелеп алғанда, Б.Ерофеев сот ... мәні ... жер ... ... ... ... болып табылатын құрылыстарды, құрылымдарды немесе көшеттерді бұзу немесе орнын ауыстыру туралы талаптардан ... ... ... деп пайымдаған.
Тәжірибеде жер учаскілерінің шектерін белгілеумен және ... жер ... ... құрылыстар мен қоршауларды бұзумен байланысты ... ... ... ... үшін шешімдерді жергілікті Кеңестердің атқару комитеттері ғана шығарған. Бірақ ... ... ... бұзу туралы істер бойынша шешімдерді қабылдау кезінде соттар бұзудың мүліктік ... ... іс ... осы ... ... құжаттардың бар болуына қарамастан жер учаскілерінің ... ... ... ... шешкен.
Сонымен, Қазақ ССР-ның жер кодексі қабылданғанға дейін де жер даулары сот органдарының жеке юрисдикциясында болған және ... ... мәні ... ... ... ... белгілі тәжірибе жасалды.
Профессор Б.Ж. Әбдірайымов атап өткендей Қазақ ССР Жер ... ... ... ... ... жер қатынастарымен байланысты жер және мүліктік даулардың басымы сот органдарының құзыретіне ... ... бірі ... мен ... ... болып табылатын жер қатынастарымен байланысты даулар бойынша, сондай-ақ ... ... ... жекелеп алғанда соттың құзыретіне жатқызылған, ал кәсіпорындар, мекемелер, ұйымдар, оның ... ... ... ... ... мен ... ... болып табылатын халықаралық бірлестіктер Қазақстан Республикасы Заңының 2-бабына сәйкес өздерінің ... мен ... Л.Н. ... ... ЕҰУ ... мүдделерін қорғау үшін төрелік соттрға оларға сәйкес ... ... ... ... ...
Сонымен соттарға жер-құқықтық дауларының мынадай санаттары тиісті болған:
а) жер учаскесін, оның ... ... ... ... жеке тұрғын үй құрылысы, жеке бағбандық және бақша өсіру, ... мал жаю үшін ... ... ... және ... ... бас ... заңсыз деп тану туралы талаптары;
б) ... ... ... өмiр бойы ... ... ... ... арналған мемлекеттік актілерді тіркеуі мен беруінен бас тартуына шағымдар;
в) ... ... және ... ... жер ... өмiр бойы мұраға қалдырып иелену мен пайдалану және оларды жалға алу құқығын заңсыз деп тану туралы талаптар;
г) ... ... ... ... болғаннан кейін жер учаскесін мұраға алудың басымды құқығын тану, сондай-ақ қосалқы шаруашылықты, тұрғын үй, гараждық құрылыс, ... пен мал ... үшін жер ... мұраға алудың басымды құқығы туралы, сондай-ақ жалға алу құқығын ... алу ... ...
д) Қазақ ССР Жер кодексінің 68-бабында тізбеленген тұлғаларына қызметтік жер үлесін ұсынудан, сондай-ақ ... жер ... ... ... сақтаудан әкімшіліктің бас тартуын заңсыз деп тану туралы талаптар;
е) ... және ... ... үшін жер ... алып қоюмен немесе уақытша иеленумен, жер учаскілерінің иелері мен пайдаланушылардың құқықтарын шектеумен ... ... ... ... және ... ... нәтижесінде жерлер сапасының нашарлауымен келтірілген залалдардың орнын толтыру туралы талаптар;
ж) жер ... ... ... оны ... ... және жер иеленушілер мен жер пайдаланушыларының басқа да құқықтарын бұзу нәтижесінде ... ... ... ... туралы талаптар;
з) іздестіру жұмыстарын жүргізумен байланысты жер иеленушілері мен жер ... ... ... ... ... туралы талаптар;
и) жерді өмiр бойы мұраға қалдырып иелену, жер учаскілерін пайдалану мен ... ... алу ... ... ... ... ... жерлерді жақсартуға арналып жүргізілген шығындардың жергілікті өкілетті және атқару ... ... ... ... ... ... жергілікті өкілетті және атқару органдарының жер иеленушілері мен жер пайдаланушыларға ... ... ... ... мен ... байланысты талаптары;
к) жергілікті өкілетті және атқару органдарының құқықтарына ... ... жер ... басқа тұлғаларға ұсыну туралы шешімдеріне шағымдар;
л) жер учаскесін пайдалануда, оның ішінде оның шектері мен ... дау ... ... ... жою туралы қосалқы (көршілес) жер учаскілерінде орналасқан жеке тұрғын үй құрылыстарының меншік иелері арасындағы даулар;
м) ... ... мен ... мүшелері арасындағы даулар, серіктестік мүшелерінің өзара даулары, сондай-ақ ерлі зайыптылар, оның ішінде ажырасқан ерлі ... ... жер ... бөлуге немесе осы учаскесін пайдалану тәртібін айқындауға қатысты даулар;
н) саяжай-құрылыстық кооперативінің ... мен ... ... ... ... ақ жер ... ... немесе оны бөлуге қатысты саяжай-құрылыстық кооперативтің мүшелері арасындағы даулар;
о) ... кем ... ... ... ... ... ... азамат болып табылған жер- құқықтық қатынастарынан туындайтын өзге де даулар. ... ... ... ... ... ... ... табылмайтын шаруа қожалығы немесе азамат дауды шешу үшін ... ... ... ... ... ... ... тәуелсіз жүгіне алмайтын. Көрсетілген субъектілердің қатысуымен дау сотта шешуге жататын. ... ... ... ... қайшылықтар тәжірибеде шаруа қожалықтардың қатысуымен істерді шешу кезінде белгілі қиыншылықтар ... онда ... ... қожалықтар мүшелерінің еңбегіне және өндіріс құралдары мен өзге меншікке арналған ... ... ... ауыл ... бірге жүргізетін тұлғалардың отбасылық-еңбек бірлестіктері түсінілген. Заңының 4, 12, 20, ... ... ... қожалығы қатысатын дулар соттың қарауына жатқызылған. ... ... ... ... ... дауды шешу үшін шаруа қожалығы белгіленген тәртіппен заңды Л.Н.Гумилев атындағы ЕҰУ Хабаршысы тұлғаның құқығымен тіркелу жағдайлар кездескен, ал төрелік ... ... ... ала отырып дау төрелік ... ... ... іс бойынша өндірісті тоқтатқан. ... ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасы Заңының 25-бабына сәйкес заңды тұлғаның ... жоқ ... ... ұйымның атынан да, өзінің атынан да төрелік іс ... ... ... Жекелеп алғанда құрылымдық бірлік ұйымның атынан оған заңнамамен және ұйыммен ұсынылған ... ... ... шаруашылық шарттарды жасау, сондай-ақ мұндай шарттарды өзгерту, бұзу және ... ... ... ... ... ... шыққан, ал құрылымдық бірліктің төрелік процестің тарапы ретінде ... өз ... ... оған ... ... сәйкес ол шаруашылық шарттарды жасаған кезде, сондай-ақ мұндай шарттарды ... бұзу және ... ... болатын даулар бойынша жол берілген. Тиісінше төрелік соттың қарауына заңды ... ... ғана ... ... жататындығы туралы пікір дұрыс емес ... ... ... ... ... мәртебесі заңды тұлға болып табылмайтын ұйымның құрылымдық бірлігі ретінде өзіне дауларды экономикалық салада шешкен төрелік сотқа ... ... ... неге ... - деген сұрақ туындайды. Біз қарастырып отырған кезеңде Ресей Федерациясында осы мәселені басқаша талқылау орын алғандығын атап өту ... ... ... ... және ... ... Төрелік іс жүргізу кодексінің 20, 22 ... ... сот, егер дау ... ... ... жүзеге асыруына, сондай-ақ көрсетілген тұлғалардың Жер ... ... ... ... ... ... ... әкімшіліктің) шешімдеріне шағымдары бойынша байланысты пайда болса, кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... қожалығын жүргізетіндерді) қоспағанда тараптарының бірі азаматтар болып табылған жер қатынастарына ... ... ... мәні ... ... ... қарай алатын. Яғни, Ресей заң шығарушысы Қазақ ... ... ... ... ... сот қарауына жатқызуды шарттық бөлуді жүргізбеуді қажет деп санады және көрсетілген субъект ... ... мен ... ... ... шаруа қожалықтары мен жеке кәсіпкерлердің басқа ... ... ... тең жағдайын қамтамасыз ету үшін оларға өзінің құқықтарын ... үшін ... ... ... ... соттарға жүгіне құқығы берілді. Көрсетілген Қазақстандық заңның қарама-қайшылығы заңнамалық шешімін төрелік ... ... ... заң күші бар 1995 ... 20 желтоқсандағы № 2694 Жарлығы және 119 бабы жер құқықтық ... ... ... ... сот қарайтындығын белгілеген заң күші бар 1995 ... 22 ... ... ... дейін өзінің заңнамалық шешімін таппады. Жарлықтың қабылдануы сот жүйесінің тиімділігін арттыру ... Оның ... ... және әдiл ... шын ... судьялардың кәсiпқойлығы мен мамандандырылуын қамтамасыз ету мақсатында соттарды ұйымдық жағынан
нығайтып, ... және ... ... ... бас ... қажет; Судьялардың ауыстырылмайтыны және Сот кеңестерi мен бiлiктiлiк алқаларының ... ... ... ... ... ... ... басшысының тағайындау принциптерiн қолдану керек; әдiл сот ... ... ... ... ... ... мен ... тауып, сот сатылары арасында iс жүргiзуден тыс қатынастарды, ... ... ... және ... қамтамасыз ету қатынастарын болдырмау шарт; әдiл сот жүргiзу мен сот қаулыларын орындау жөнiндегi көмекшi ... ... ... ... ... ... ... 1994 жылғы 12 ... № 1569 ... ... ... ... ... ... Мемлекеттiк бағдарламасын іске асырудың логикалық іске асырылуы болып табылды. Жоғарыда көрсетілген Бағдарламаға сәйкес сот iстерiн қарау төрт сатыда жүзеге асыру ... 1-шi ... ... және ... ... ... әкiмшiлiк құқық бұзу ... ... ... ... ... сатысы- қабылданған, бiрақ заңды ... ... сот ... ... ... мен наразылықтар бойынша сот iстерiнiң алқалы түрде қаралуы. Бұл ретте ... ... iстi ... қарап, қаулы шығаруға саяды. сот кесiмiн қайта қарау сатысы- бiрiншi сатылы сот шығарған, бiрақ заңды түрде күшiне ... сот ... ... ... мен ... бойынша сот iстерiн қарау. Шағымдар немесе наразылықтар қанағаттандырылған жағдайда сот кесiмiн қайта қарау ... I-шi ... ... ... ... ... ... қадағалау сатысытиiстi сот сатыларының төрағалары мен прокурорлардан түскен наразылықтар бойынша заңды ... ... сот ... ... сот ... ... ҚР Президенті Жарлығының 2-бабына сәйкес Қазақстан Республикасы ... ... мына ... шығарылған:
Аудандық (қалалық) соттар- бір судьяның құрамында әрекет ететін, азаматтық, ... ... және ... ... қарауына жатқызылған әкімшілік ... ... ... ... ... ... ...
Облыстық және оларға теңестiрiлген соттар- бұл азаматтық және қылмыстық істердің, сондай-ақ аудандық (қалалық) ... ... ... ... және ... ... жеке ... жөніндегі бірінші сатыдағы соттар.
Жоғарғы Сот - төменгi соттардың ... ... ... шаруашылық, қылмыстық және басқа iстер жөнiндегi жоғарғы сот органы болып табылады заңда ...... ... ... ... қадағалауды жүзеге асырады.
Яғни, Қазақстан Республикасы Президентiнiң 1994 жылғы 12 ... № 1569 ... ... ... ... құқықтық реформаның Мемлекеттiк бағдарламасында жазылған сот реформасының ... ... ҚР ... Жарлығында іс жүзінде іске асырылуын алды. Қазіргі уақытта ... ... 2000 ... 25 желтоқсандағы № 132 Конституциялық заңының 3-бабына сәйкес Қазақстан Республикасының сот жүйесі мынадай түрде қалыптастырылған: ... және ... ... ... және ... ... соттар (Республика астанасының қалалық соты, республикалық маңызы бар қалалардың қалалық соттары), аудандық және оларға теңестірілген ... ... сот, ... сот). ... Сот- жергілікті және басқа соттардың қарауына жатқызылған азаматтық, қылмыстық және өзге iстер бойынша ... сот ... ... ... ... ... iс жүргiзу нысандарында олардың қызметiн қадағалауды жүзеге асырады және сот ... ... ... түсiндiрмелер бередi. ҚР Жер кодексінің 167-бабына сәйкес қазіргі уақытта олардың субъекттік құрамына тәуелсіз жер құқықтық ақтынастарынан ... ... ... сот ... ... және ... ... ҚР АІК-ның 3-тарауы (24-36 ... ... ... ... тиістілігі мен қаралуына жатқызылу ережелерін белгілейді. Мәселен, ҚР АІК-ның ... 2 ... ... жер ... ... және ... да құқықтық қатынастарынан, оның ішінде бір тараптың басқасына биліктік бағынуына негізделген қатынастардан туындайтын даулар бойынша ... ... ... ... ... ... ... Жоғарғы Сотының 2007 жылғы 16 шілдедегі № 6 ... ... ... ... жер ... ... деп жер ресурстарын басқарумен, жер учаскілерін жеке ... ... ... арналған меншік құқығын және өзге де құқықтарды жүзеге ... ... ... ... мен ... ... қатынастарды түсіну қажет. Жер құқықтық қатынастарынан туындайтын талап арыздарға (арыздарға) жекелеп ... ... ... жер ... ... және ... алып қою бойынша актілерінің заңдылығына дау айту (ҚР ... 2, 3, 4, 5, ... жер ... алып ... ... ... орнын толтыру туралы (ҚР ЖК-ның 2 және 20-тараулыры); жерге меншік ... мен жер ... ... дау айту (ҚР ... 3 және 4-тараулары); әкімдердің жер учаскілерін ұсыну ... ... ... (ҚР ... 43-47 ... кепіл шартына шағымдану туралы (ҚР ЖК-ның 8-тарауы); ҚР ЖК-ның 92, 93, 94 ... ... жер ... алып қою ... ... ... ... тоқтату туралы (ҚР ЖК-нің 7-тарауы); жер учаскесіне арналған меншік құқығы мен жер пайдалану құқығын куәландыратын мемлекеттік актілерді тіркеуден бас ... және беру ... және ... да ... ... ... ... 27-бабы Аудандық (қалалық) соттың және оған теңестірілген соттардың соттауына жататын азаматтық ... ... ... және ... теңестірілген соттардың соттауына жататын азаматтық істер ҚР АІК- ның 28-бабында айқындалған, олардың қатарына мынадай істер жатқызылады:
1) ... ... да ... ... ... және Қазақстан Республикасының Президентіне тікелей бағынысты органдардың нормативтік құқықтық актілеріне дау айту;
2) ... ... ... бар ... ... сайлау комиссияларының, сондай-ақ облыстық (республикалық маңызы бар ... ... ... ... ... және ... (әрекетсіздіктеріне) дау айту туралы.
Қазақстан Республикасының шегінен тыс тұрақты тұратын Қазақстан ... ... ... ... ... өкілдіктерінің немесе консулдық мекемелерінің заңсыз ... ... ... ... ... сондай-ақ Қазақстан Республикасының және (немесе) басқа мемлекеттің аумағында экстремизмді және (немесе) террористтік әрекетті жүзеге асыратын ... ... ... ұйымды тану туралы азаматтардың құқықтары мен ... ... ... ... министрліктердің және басқа да ... ... ... мен ... ... ... ... бағынысты және есеп беретін органдардың ... емес ... дау айту ... істерді Астана қаласының соты қарастырады.
Алматы қаласы ... ... ... қатысушылардың Алматы қаласы өңірлік қаржылық орталықтарының лауазымды тұлғалары мен ... ... ... ... ... ... ... істер,егер тараптарының бірі Алматы қаласы өңірлік қаржылық орталығының қатысушысы ... ... да ... ... ... ... сот ...
Қазақстан Республикасының Жоғарғы Соты:
1) Қазақстан Республикасы Үкіметінің нормативтік ... ...
2) ... ... ... ... комиссиясының шешімдеріне және әркеттеріне (әрекетсіздіктеріне), сондай-ақ ... ... ... шешімдеріне және әрекеттеріне (әрекетсіздіктеріне) дау айту туралы ... ... саты ... ... ... ұзақ уақыт емес бұрын құрылған мамандандырылған ауданаралық экономикалық ... ... ... ... және ... ... ... ҚР Жоғарғы Сотының құзыретіне жатқызылған, сондай-ақ копоративтік даулар бойынша істерді қоспағанда тараптары заңды тұлғаны құрмай кәсіпкерлік ... ... ... ... ... ... болып табылатын мүліктік және мүліктік емес даулар бойынша ... ... ... ... алып қою, оның ... мемлекеттік қажеттіліктер үшін жер учаскілеріне жеке меншік иесінен немесе жер пайдаланушыдан сатып алу жолымен алу туралы талап арызында жауапкер ... үй ... ... жер ... ... қызмет үшін пайдаланатын мемлекеттік емес заңды ... ... ... ... ... ... ... асыратын азаматтар көрсетілген талап арыздар ... ... ... ... ... ... ... және оларға теңестірілген әкімшілік соттар ... ... ... ... ... ... ... органдардың (лауазымды тұлғалардың) ұйғарымдарына дау айту туралы істерді ... ... ... ... ... Әскери қызметкерлерінің, басқ да әскерлер мен әскери құрылымдарының, ... ... ... ... әскери басқару органдары мен лауазымды тұлғаларының ... ... ... ... ... істерді қарастырады. Әскери соттар, егер тараптарының бірі әскери қызметкер, әскери басқару органдары, әскери ... ... ... ... да азаматтық істерді қарауға құқылы. Аумақтық соттың қарауына жатқызудың жалпы ережелерінен жер учаскілеріне, ғимараттарына, үй-жайларына, ... ... да ... арналған құқықтар туралы, мүлікке тыйым салудан босату ... ... ... осы ... немесе тыйым салынған мүліктің орналасу жер бойынша беріледі (ҚР АІК-ның 33-бабы). Жер учаскілерін бөлу және жеке ... Л.Н. ... ... ЕҰУ ... ... туындайтын пайдалану тәртібін ... ... ... да ... ... ... ... принциптері таралады.
Мұрагерлердің мұрағатты қабылдануына дейін ... ... ... кредиторлардың талаптары мұрагерлік мүліктің немесе оның ... ... ... жері бойынша соттың қарауына жатқызылады. Жер құқықтық ... ... ... ... ... ... ... да санаттарының соттың қарауына ... ... ... негізі мен мәніне, сондай-ақ жер ... ... ... ... ҚР АІК-да регламенттелген соттың қарауына жатқызу ережелеріне сәйкес айқындалады. Бірақ, Қазақстандағы жер пайдаланушылардың және ... ... ... ... ... ... ... туралы айта келе, бүгінгі күні ол мүлтіксіз деп айтуға болмайды. Жекелеп алғанда ... ... жеке ... ... және жер ... азаматтық айналымға белсенді қосу үшін жағдай ... ... ... жер ... мен жер ... қатынастарының саны күрт көбейді, бұл сот органдарына жүктеменің артуына әкелді. Бірқатар шетел сот ... ... ... жер ... қатынастарының саласында пайда болатын дауларды шешу жатқызылған жер ... орын ... Бұл жер ... шешетін арнайы жер соттары бар Германия үшін тән. Мәселен судьялардың V съезінде (Астана, 2009 жылғы 18 ... ҚР ... ... ... ... ... жүзеге асырудың сапасын және азаматтардың құқықтарын сенімді қорғау сапасын қамтамасыз ету үшін соттар мен ... одан әрі ... ... ету ... екенін атап өтті. Мәселенің өзектілігін ескере отырып, біздің пікіріміз бойынша Қазақстан Республикасында жеке аудандық соттар сияқты әрекет ... жер ... шешу ... мамандандырылған соттарды құру қажеттілігі бар, өйткені қазіргі кездегі құқықтық база оларды құру ... ... ( ... заңның 3-бабының 3-тармағы).
ІІІ. Қорытынды
Сонымен рефераттық жұмысымды қорытындылай келетін болсам, жер даулары- бұл құқық субьектілерінің арасындағы ... ... ... жер ... құқығының, жерді жалға берудің және жер учаскелеріне, соның ішінде шартты жер телімі мен мұрагерлікке қатысты өзге де ... ... ... ... ... ... иесінің, жер пайдаланушының құқықтарына, жалға беруге, шартты жер үлесіне, сервитутқа және жер учаскелеріне қатысты құқықтарға қол сұғылушылыққа қатысты ... ... ... ... органдардың жоғарыда аталған құқықтарды жүзеге асырудың іс жүргізушілік нысандарына ... ... бір ... ... әрекетсіздіктерінің негізінде де жер даулары туындауы мүмкін.
Түрлерге бөлу- бұл өзіндік ерекшеліктері бойынша жер дауларының түрлерін ... ... ... Оны даулардың сипаты, обьектісі және субьектісі бойынша жүргізуге болады. Тәжірибелік көзқарас тұрғысынан қарағанда, жер дауларын түрлерге бөлу олардың ерекшеліктерін талдау ... ... да бір жер ... ... ... анықтауға мүмкіндік береді.
Сонымен, Жер дегеніміз - қайталанбас ... ... яғни ... ... байлық түрлеріне ауыстыруға болмайды. Қай жағынан алып ... та оның ... дәл ... ... ... Қазақ халқының негізгі тірегі және сүйеніші жер ғана болды. Тек осы ғана ... ... ... жоғалтпай, ұлт болып қалуының негізгі себебі болды. Қазіргі қолданыстағы Жер кодексіне сәйкес бұрын ... тек ... қана ... ... оны өз меншігіміз деп те қарай аламыз.
Жерге ... ... ... ... ... ... табылады. Сондай- ақ бұл мәселе өз кезегінде көптің де талқылауына түскен болатын. Жерге жеке ... ... ... Республикасының аграрлық саясатының (жүйелі түрде) жүзеге асуына өз ықпалын тигізді. Яғни, жерге жеке меншікті енгізудің басты себебі болып, ауыл ... ... күрт ... ... тапшылығы, ауыл шаруашылығы мамандарының өз қызметтерінен кетуі, жерден алынған өнімдердің ... ... ... ... және ... және ... да мән- жайлар аграрлық саясаттың жүргізілуін талап етті.
Құқықтық қатынастың ерекше де күрделі объектісі жер ... ... Сол ... жер ... ... ... негіздер жүйелі түрде қаралып, жетілдіріліп отыруы тиіс.
IV. Пайдаланылған әдебиеттер тізімі
* Еркінбаева Л.Қ., Ағаринова Г.Т. Қазақстан Республикасының жер ... ... Жеті ... 2010.- 312 ... ... Ә.С., ... Г.Ә. ... Республикасының Жер құқығы. Жалпы бөлім. Оқу құралы.- Алматы: Заң әдебиеті, 2004.- 334 бет.
* ... ... Жер ... ... ... 2012.- 104 бет.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 36 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ҚР соттардың жер дауларын шешудің іс жүргізушілік ерекшеліктері13 бет
Абай (Ибраһим) Құнанбайұлының өмірі9 бет
Еңбек дауларына түсінік, оның түрлері39 бет
Еңбек құқығындағы құқықтық реттеу әдістері50 бет
Еңбекті қорғау саласындағы еңбек дауларын реттеу ерекшеліктері7 бет
Халықаралық жеке құқықтағы неке қатынастарының түсінігі51 бет
"Экономикалық теория негіздері."11 бет
Бухгалтерлік есепке алу туралы қазақстан республикасының заңы. 1995 жылғы 26 - желтоқсаннан, қосымшалары мен өзгертулері27 бет
Сыртқы экономикалық қызмет субъектілерінің құқықтық жағдайы7 бет
Еңбек дауларын қарау15 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь