Ғарыш кеңістігін ғарыш қалдықтарынан тазарту — өзекті мәселе

МАЗМҰНЫ

Анотация
I.Кіріспе. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .3.4

II.Негізгі бөлім
2.1.Ғарышты игеру. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ..5.13
2.2.Ғарыш кеңістігін ғарыш қалдықтарынан тазарту — өзекті мәселе. ...14.15
2.3. Ғарыш кеңістігін ластануының алдын алу бағдарламсын құру . . . . . 16.18
2.4.Ғарыш қалдықтарының жер тұрғындарына тигізетін әсері. . . . . . . . . 19.21
2.5.Атақты ғарышкерлер. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . 22.25
2.6.Ғажайып фактілер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...

Қорытынды . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . 26

Пайдаланылған әдебиеттер. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . . . . . . .27
Қосымшалар . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .28.40
Кіріспе
Ғылыми жобалық жұмыстың мақсаты:
Ғарыш әдемінің кереметін жете танып біле отырып, олардың пайда болу жолдарын зерттей отырып, тағы да ғарыш әлемінің тылсым күштерін танып білу.Физиканың мақсаты –табиғаттағы болып жатқан әр түрлі физикалық құбылыстарды өзара байланыстыратын заңдарды ашу.
Физикалық құбылыстарды және оларды сипаттайтын заңдарды бір жүйеге түсіру арқылы физикалық теориялар жасалады.
Физикалық құбылыстар мен заңдылықтардың мәнділік мазмұнын ашып беретін терминдар физикалық ұғымдар деп аталады.
Астрономия ғылымы, физика және астрономия ғылымдары арасындағы байланыстар, халық астрономиясына және астрономияның бүгінгі салаларына байланысты түсініктер алуға жағдай жасау.
Ғылыми жобалық жұмыстың өзектілігі:
Ғарыш кеңістігін ғарыш қалдықтарынан тазарту адамзат алдында тұрған өзекті мәселелердің бірі болып табылады.Ғарыш әлемінің, физиканың тылсым дүниелерімен және біз білмейтін таңғажайып құбылыстарымен танысу. Ғарыш әлемінің бүкіл әлемдік құндылықтарын біліп, өз отаным – Қазақстанның дамуы үшін пайдалану.
Айды және басқа аспан денелерiн, ғарыш кеңiстiгiн зерттеу және пайдалану олардың экономикалық және ғылыми даму дәрежесiне қарамастан, барлық елдiң мүддесi және игiлiгi үшiн жүзеге асырылады және бүкiл адамзаттың игiлiгi болып табылады. Ғарыш кеңiстiгiн ғылыми зерттеулер мемлекеттер арасындағы халықаралық ынтымақтастыққа жәрдемдеседi және қолдайды.
Ғарыш кеңістігі, ондағы денелер физиктер үшін тамаша зертхана болып табылады. Мысалы, Жер бетінде ауасыз кеңістік (терең вакуум) алу немесе денелердің температурасын миллиондаған градустарға көтеру аса қиын жұмыс. Ал ғарышта бұл жағдайлардың барлығы да бар. Мысалы, Ай бетінде ауа мүлдем жоқ. Сондықтан онда Жердегідей нақты вакуум алатын күрделі қондырғысыз-ақ тәжірибелер жүргізіп, ғылыми-зерттеу жұмыстарын жасауға болады.
Ю. А. Гагариннің тұңғыш рет ғарышқа көтерілуінен бастап, астрономияның жаңа саласы - космонавтика (грекше космос - ғарыш және наутик - кеме жүргізу) жедел дамып келеді.
Космонавтика әлем кеңістігіндегі ғарыш аппараттарының қозғалысын талдап зерттейді. Қазіргі астрономия сонымен катар бірнеше басқа салаларды да қамтиды. Аспан денелерінің пайда болуын және дамуын зерттейтін астрономия саласын космогония деп атайды. Космогония әлемдегі галактикалар мен жұлдыздар және басқа денелер қашан және қалай пайда болды, оларда кандай өзгерістер жүріп жатыр, деген сұрақтарға жауап береді. Сондай-ақ әлем туралы, оның жалпы қасиеттері туралы астрономия ілімін космология дейді.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1. Физика және астрономия. - Алматы: Атамұра,2007.
2. Балалар Энциклопедиясы, II- том
3. Қазақ энциклопедиясы
4. Әбішев Х., Аспан сыры, А., 1966;
5. Исқақов М.Ө., Халық календары, А., 1980;
6. Климишин И. А., Элементарная астрономия, М., 1991.
7. Орысша-қазакша түсіндірме сөздік: Ғылымтану. Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын- Павлодар: ҒӨФ «ЭКО», 2006. - 430 б.
        
        -914400-733425002286001600200
Тақырыбы:
Секция: Физика
Ғылыми жетекшісі: Ынталы орта мектебі мектеп жасына дейінгі шағын ... бар ... ... ... ... ... ... Батима
00
Тақырыбы:
Секция: Физика
Ғылыми жетекшісі: ... орта ... ... ... дейінгі шағын орталығы бар мемлекеттік мекемесінің физика пәнінің мұғалімі ... ... ... ... және ... министрлігі
Ынталы орта мектебі мектеп жасына дейінгі шағын орталығы бар мемлекеттік мекемесі
8 сынып ... - ... ... Республикасы Білім және ғылым министрлігі
Ынталы орта мектебі мектеп жасына дейінгі шағын ... бар ... ... сынып оқушысы - Нүсіпхан Расолла
ьлрьощр
МАЗМҰНЫ
Анотация
I. Кіріспе . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... қалдықтарынан тазарту -- өзекті мәселе. ... ... ... ... ... алу ... құру . . . . . ... Ғарыш қалдықтарының жер тұрғындарына тигізетін әсері. . . . . . . . . 19-21
2.5. Атақты ғарышкерлер. . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .. . . . . . . . ... ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . ... ... ... ... ... ... жете танып біле отырып, олардың пайда болу жолдарын зерттей ... тағы да ... ... ... күштерін танып білу. Физиканың мақсаты - табиғаттағы болып ... әр ... ... ... ... ... ... ашу.
Физикалық құбылыстарды және оларды сипаттайтын заңдарды бір жүйеге түсіру арқылы физикалық теориялар жасалады.
Физикалық құбылыстар мен заңдылықтардың мәнділік мазмұнын ашып ... ... ... ... деп ... ... ... және астрономия ғылымдары арасындағы байланыстар, халық астрономиясына және ... ... ... ... ... ... ... жасау.
Ғылыми жобалық жұмыстың өзектілігі:
Ғарыш кеңістігін ғарыш қалдықтарынан тазарту адамзат алдында тұрған өзекті мәселелердің бірі болып табылады. ... ... ... ... дүниелерімен және біз білмейтін таңғажайып құбылыстарымен танысу. Ғарыш ... ... ... ... біліп, өз отаным - ... ... үшін ... және ... аспан денелерiн, ғарыш кеңiстiгiн зерттеу және пайдалану олардың экономикалық және ғылыми даму дәрежесiне қарамастан, барлық елдiң мүддесi және игiлiгi үшiн ... ... және ... ... ... болып табылады. Ғарыш кеңiстiгiн ғылыми зерттеулер мемлекеттер арасындағы халықаралық ынтымақтастыққа жәрдемдеседi және ... ... ... ... ... физиктер үшін тамаша зертхана болып табылады. Мысалы, Жер бетінде ауасыз кеңістік (терең вакуум) алу немесе денелердің температурасын ... ... ... аса қиын жұмыс. Ал ғарышта бұл жағдайлардың барлығы да бар. Мысалы, Ай бетінде ауа мүлдем жоқ. ... онда ... ... вакуум алатын күрделі қондырғысыз-ақ тәжірибелер жүргізіп, ғылыми-зерттеу жұмыстарын жасауға болады.
Ю. А. Гагариннің тұңғыш рет ғарышқа көтерілуінен бастап, ... жаңа ... - ... ... ... - ғарыш және наутик - кеме жүргізу) жедел дамып келеді.
Космонавтика әлем кеңістігіндегі ғарыш аппараттарының қозғалысын талдап зерттейді. Қазіргі астрономия ... ... ... ... салаларды да қамтиды. Аспан денелерінің пайда болуын және дамуын ... ... ... космогония деп атайды. Космогония әлемдегі галактикалар мен жұлдыздар және ... ... ... және ... ... ... ... кандай өзгерістер жүріп жатыр, деген сұрақтарға жауап береді. Сондай-ақ әлем туралы, оның жалпы қасиеттері туралы астрономия ілімін космология дейді.
II. ... ... ... ... ... ... қалдықтарынан тазарту адамзат алдында тұрған өзекті мәселелердің бірі болып табылады. Бұл мәселені ... ... ... ... ... ... ... кеңістігінің экологиялық жағдайы барлық мемелекттердің ғалымдарын алаңдатуда. Бұл мәселені көптеген ұлттық зерттеу орталықтары, ғарыш агенттіктері, ... ... ... талқылап, шешу жолдарын іздестіруде. Жердің ластануы мен ғарыштың ластануын белгілі бір шектерде ғана ... ... ... ... ... ... да бар: ... азық-түлік қалдықтары және төмен ұшатын ғарыштағы серіктер. Көп өмір сүретін қалдықтар да бар: жердегі ... ... және ... ... ... Ғарыштағы қалдықтар жердегі қалдықтарға қарағанда көбеюі мүмкін екендігі туралы айтылып жүр. Мамандар егер ғарыш қалдықтарының көбеюінің алдын алу жұмыстары ... онда ... жол ... жүз ... бойына жабылады деп есептейді.
Ғарыштағы энергия.
Қазіргі кезде барлық энергияның 9/10 бөлігін электростанциялар қазандықтарында отынды жағу, автомобиль двигательдерінде, үй пештерінде ... р 20 жыл ... ... ... ... екі есе ... ... қажетімізді өтеуге табиғи ресурстар қоры қанша уақытқа жетеді деген сұрақ туады. Болжам бойынша ... ... ... ... қоры 100-150 ... ... қоры 40-50 ... ал газ қоры 30-40 жылға жетеді екен. Атом энергиясын да таусылатын энергия деп айтуға болады.
Энергия қажеттілігін ... ... ... ... ғасырдың ядролық реакция жүзеге асқанда 30-жылдары шешкен болатын. Ядролық реакцияға қарама-қарсы ... - ... ... ... ... ... ... бірнеше есе көп энергия бөлінетіні анықталды. Осы термоядролық синтез реакциясы болашақ энергетиканың негізі болуы ... еді. ... ... ... ... ... ... жоқ. Қиындықтарды шешудің жолы (ғаламшар бетіндегі) ... ... ... ... ... ауыстыру) индустрияға көшу.
36000 км биіктіктегі станционарлық орбитадағы ғарыштық электростанцияны көзіміздің алдына елестетейік. ... ... ... ... ... Күн ... әр ... метрі Күннен 1400 Дж-дай энергия алады, егер күн энергиясының 18%-н электр энергиясына айналдыру мүмкіндігі туса, өлшемі 6х4 км екі күн ... бар ... ... ... ... 109 Вт ... ... 48 км[2] күн батареясының массасы 50000 т болса, электростанцияның массасы 70000 т. болады деп болжамдауға болады.
Егер біз ... ... көп ... ... ... Енді ол ... ... қалай жеткізуге болады? Сымсыз алыс қашықтықтарға энергия тасымалдаудың екі ... бар: ... ... немесе жоғары жиілікті сәуленің көмегімен. Екінші тәсіл шындыққа жанасады: жерде жоғары жиілікті сәулелерді ... ... ... орнатылады да, ол жоғары жиілікті сәуле шығаруды айнымалы токқа түрлендіреді де, оны ... ... ... ... ғарыштық электростанцияның 90% ай және басқа да жерде бар ... ... ... ... мүмкін. Сонда Жерден әр түрі жүктерді тасу қажеттілігі ... және ... ... ... ... ... электростанцияларын Күнге жақын аймақтарда, мысалы Меркурийде құру идеясы бар, онда 100 есе кіші күн ... ... ... ... ... сызбасы анықталды. Техникалық жағынан қарағанда оның конструкивтік құрылысына кірісе беруге болушы еді. Тежеп тұрғаны бұл ... ... ... ... ... ... қарағанда алынған электроэнергияның құны жылу электрстанцияларынан алынған энергиядан 200 есе қымбатқа түсуші еді. Бірақ ғылым мен техниканың ... өсуі бұл ... ... ... ... Ғарыштық электрстанцияларының құнының негізгі үлесін күн батареяларының құны мен оларды орбитаға шығару құрайды. ... 20 ... ... ... ... мен құны ... егер кадмий сульфиді немесе галлий арсенидінен жасалған батареяларға көшсе олардың ... тағы да 10 есе ... ... ... үлкейтуге болады.
Осылайша, мынадай оптимистік қорытынды шығаруға болады: ғарыштық күн электростанцияларын құрастыру болашақта жүзеге асатын мәселе.
Тәулік бойғы күн.
Қазір ғарыштық ... ... күн ... жерге қарай шағылдыратын қондырғы қоюға мүмкіншілік береді.Бірінші рет ғарыш рефлекторын құру туралы 1929 жылы неміс ғалымы, инженері Герман Оберт айтқан ... Бұл ... ... ... ... Эрика Крафт болды. Мұндай рефлектор полимерлі күн сәулесін ... ... ... ... рама ... ... ... мүмкін. Жарық ағынын бағыттау автоматтық түрде белгілі бір бағдарлама бойынша немесе Жерден берілетін ... ... ... ... серік - рефлекторларды қолдану, яғни жарық күнін ірі ... ... ... ... ... құрылыс орындарын, магистральдарды жоғары сапалы, көлеңкесіз жарықпен қамтамасыз ету экономикалық жағынан тиімді болар ... ... ... ... ... өнеркәсіптің дамуына үлкен септігін тигізсе, ғарыш кеңістігін игерген ... одан көп ... ... ... Параболалық айнамен шоғырланған күн сәулесі тот баспайтын болаттан, титан балқымаларынан және басқа да металдардан жасалған тетікітерді ... ... ... Ал, жер ... ... ... мысалы тигельдерден балқымаға қоспалар түседі. Ал, техника өте таза материалдарды қажет етеді. Оларды қалай ... ... ... ... ... орналастыруға болады. Жоғары жиілікті токтар әсерімен металл балқиды. Бірақ металл ... ... ... ... өрісінде ұстап тұру мүмкіншілігі азаяды. Және кейбір металдардың магниттік қасиеттері болмайды. Ғарышта ... ... кез ... ... және ... ... ілініп тұра алады. Мұнда тигельдің де, құйма құятын қалыптың да қажеті жоқ. Ғарыш жағдайында бір-біріне ... ... ... ... ... Ғарышта әр түрлі оптикалық қасиеттерге ие телескоптар үшін үлкен өлшемді ... мен ... ... ... ... үлкен ақаусыз жартылай өткізгішті кристалдар алу мүмкін емес. Ақаулардың болуы ... ... ... төмендеуіне ғана емес, сонымен қатар одан жасалған микросызбалар мен ... да ... ... ... ... Салмақсыздық күй және ғарыштық вакуум қажетті қасиеттерге ие кристалдар алуға мүмкіндік береді.
Осы идеяларды жұзеге асыру үшін алғашқы ... ғана ... 1985 жылы ... ... ... ... 13 ... бойы ұшып Жерге ғарыш жағдайында алынған материалдар әкелді. НПО ... 20 ... ... ... және массасы 100 тонна ғарыш зауытының жобасын жасады. Бұл аппарат жерге дайындалған өнімдерді жеткізуге ... ... ... Ғарыш кеңістігін ғарыш қалдықтарынан тазарту-өзекті мәселе.
2001 жылы сәуір айында Германияның Дармштадт қаласына Еуропалық ғарыштық агенттілікке кіретін Еуропаның 14 елінен ... ... Осы ... ғарыштық операциялардың Еуропалық орталығының штаб-пәтері орналасқан. Қатты отындағы үдемелі блоктардың жұмысы кезінде көзге көрінбейтін бөлшектердің үлкен мөлшері түзіледі. Олар ... 40 ... ... ... әрқайсысы ғарыштық аппараттты соғып, кішкене кратер немесе диаметрі 10-300 мкм саңылау жасауы мүмкін. Ірірек бөлшектер жылуқорғағыш бояулар қабыршақтанғанда түзіледі. ... ... ... ... күн ... ... шаң-тозаңдардың шын өлшемдердін анықтау мүмкін емес. Ғарышта ұшып жүрген заттардың барлығын тізіп айтып беру мүмкін емес.
Жердің ... мен ... ... ... бір ... ғана ... болады. Өз-өзімен жойылып кететін қалдықтар да бар: Жердегі азық-түлік ... және ... ... ғарыштағы серіктер. Көп өмір сүретін қалдықтар да бар: ... ... ... және ... ... объектілер. Егер ғарыштағы қалдықтар жердегі қалдықтарға қарағанда көбеюі мүмкін екендігі туралы алаңдатарлық проблема адамзат баласының алдында тұр.
Бұл ... ... және өлі ... өте зор ... ... егер ... қалса көптеген қиындықтарға душар еткізеді. 10 км/с жылдамдықпен ұшып келе ... ... 0,5 мм ... көп ... ... тесіп өту мүмкіндігі бар. Осындай жылдмадықтағы қалдықтар олардың диамтерінен 10 есе қалың алюминий бетті тесіп өтеді. Көрінбейтін меториттің өзі ... ... 200-1000 есе көп ... бұлтын түзеді. Осылайша тізбекті реакцияға ұқсас поцесс болады: қалдық тасқынтәрізді көбейеді.
Барлық ғарыштық ... ... ... ... ... ... ұшырылатындықтан соқтығысулар қазір көптеп кездеспейді және жылдамдықтары да ... ... ... ... ... ... ұшырылуы бір бағытта өтеді және қарама-қарсы соқтығысулар ... ... ... ... ... тасқын тәрізді және қайтамсыз болу ... ... ... ... бұл жағдайда адамзат баласына ғарышқа жол жүздеген жылдарға жол ... ... ... ... ... ... ... университетте ғарышты ластануын шектейтін арнаулы халықаралық заңдар қабылдау керек деп санайды. Конструкторларға ғарыштағы ... ... алу ... ... ... Болашақта ғарыш қалдықтарын төменірек орбитаға апаратын немесе керісінше көп жылдар бойы қоюға неғұрлым ғарыштың ... ... ... мүмкіндігі бар ғарышқа аттандыруға мүмкіндік тууы мүмкін. Екінші нұсқаны алатын болсақ, бұл проблеманы шешу ... ... ... ... ... ... сөз. Және серікті 100 м биіктікке шығару үшін ... ... бір ... ... ... энергия жұмсау керек.
Ең алғашқы рет жасанды жер серігі ұшырылғаннан бастап адамдар ғарышқа мыңдаған объектілер жіберді. Бүгінгі таңда олардың 8500 ... 95%-і -- әр ... ... ... ... әр түрлі зымыран тасығыштардың соңғы сатларының детальдары. Кей жағдайларда олар жарылады. Ең бірінші рет мұндай ... 1961 жылы ... еді. ... ... 280 ... ... ... 30 жылдан кейін серігінің жарылуы 800-4000 км биіктікте 400 жарықшақтар туғызды. ... ... ... ... 1992 жылдың 5 қыркүйегінде зымыранының блогы жарылды. 700-1100 км биіктікте Жерден ... 62 ... ... бұлт түзілді. Бірнеше аптадан кейін ғарышқа серігі шығарған блок 100 ... ... ... ... атқару уақыты аяқталған серіктердің біреуі атмосфераның жоғарғы қабаттарында біртіндеп тежеліп, ғаламшар тұрғындарына еш зиян келтірмей жанып кетеді.
600 ... ... 25-30 жыл ... 1000 км ... 2000 жыл бойы, ал одан да биік жерлерде объект Жер маңын айналып жүреді. ... ... 200-2000 км ... ... ... деп саналады, онда 2-3 мың тонна ғарыш ... ұшып ... ... көп мөлшері геостационарлық орбитада, яғни 30-40 млн. км биіктікте жинақталған. Оптикалық құралдардың ... ... әр ... ... ... ... болады.
Ғарыш қалдықтары туралы бірінші болып, экологтар емес, әуе қоғанысының әскери қызметкерлері айтқан болатын. Ғарыш кеңістігін бақылау қызметкерлеріне ... 50 000 ... ... тура келген.
1985 жылдың 19 наурызында Канаданың Шамберг обсерваториясының ғалымдары Персей шоқжұлдызында сирек ... от ... ... Бұл күн ... жарқ ете қалған бағыт-бағдарынан адасқан екендігі белгілі болды. Осыдан 10 жылдай бұрын ... ... әр 48 ... ... ... ... жарықшақтар бақыланған.
1995 жылы 27 желтоқсанда американдық серік-барлаушы орбитальды станциясынан ... ... өте аз ... ... 3 км ара қашықтықта жақындап келген. Осындай соқтығысулар апатқа әкелуі мүмкін. 10 км/с жылдамдықта ... ... қол ... жарылуымен пара-пар. Есептеулер бойынша мұндай жарықшақтардың ғарышта ... ұшып ... ... шілде айында орбитальдық станциясының иллюминаторында диаметрі 4 мм-дей ойық ... ... Осы ... ... 2,5 мм ойық маңдайша шынысында табылған. Бұл ойықтар диаметрі 0,2 мм кішкентай бөлшектердің соқтығысуынан пайда ... ... 4,5 жыл ... ... ... ... ... 2 мыңдай саңылаулар мен микрократерлер табылған.
Мәскеу қаласының маңында 64 метрлік антенна модернизациялануда. Бұл антенна арқылы геостационарлық орбита ауданында ... ... ... ... және ... да ... негізінде жұмыс жасайтын борттық аппаратура ойластырылып шығарылды. Бұл аппараттың көмегімен массалары грамм ... ... ... 1-ден 10 км жылдамдықпен қозғалып жүрген бөлшектердің соққысын тіркеуге мүмкіндік бар. ... бұл ... тек ... ... ... ... береді. Ал олардан қалай қорғануға болады?
1995 жылы Ресейдің ғарыштық агенттілігінің генеральдық директоры Ю. Н. Коптевтің бұйрығы бойынша ғарыш ... және ... ... ... айналысатын №6 Проблемалық кеңес құрылып, жұмыс істеуде. 2000 жылдың шілде айында деп аталатын стандарты ... ... ... ... ... кеме бортындағы микробтар көмегімен ғарыш қалдықтарын жою ... ... ... > ... ... қалдықтарды шелекпен ашық ғарышқа түсірген, бұл әрекет орбитаны ластаудың тікелей жолы болып табылады. Қазір қалдықтарды жинап, ... да, ... ... ... ... жанып кетеді.
Қазір ғалымдар микробтар көмегімен қалай қалдықтарды ыдыратуға ... ... ... ... ... ... басқа ғарыштық аэрозольдар - яғни ауада ұсақталған ғарыш қалдықтарының бөлігі пайда болды. Ғарыш аппараттарын ... және ... ... ... ... ... және космозольдар атмосфераның жоғары қабаттарының қасиеттерінде кері әсерін тигізеді. Әрине, қазір біз осы мәселелерді шешудің практикалық ... ... деп айта ... Бірақ белгілі сипаттамалары бар радиосигналдарды жіберу үшін оның жолындағы электрондар ... ... ... ... құру ... іздестіру қажет.
Әр ғарыш кемесінің ұшырылуы - бұл жердің озонды қабатынына кері әсерін тигізеді. ... ... тесу ... ... ... ... қатерлі динамикасына әсер ететін факторларының бірі болып табылады. Ғарышқа ене отырып, біз шектеулі жер ресурстарын қайтымсыз пайдаланамыз және жер ... ... ... ... улы ... ... ... тығырықтан шығу жолының бірі - ... ... ... - ... ... - ... басқару негізінде жаңа ғарыштық транспорттық технологияны құру арқылы болады.
Гравитацияны басқару ... ... ... ... кеңістікте тек өзінің массасының жұлдыздар мен ғаламшарлар массасымен өндірілген гравитациялық өрістермен формасының ... ... ... ... ... ... ... қоршаған ортаға ешқандай зиян қалдықтар тасталмайды. Мұндай ғарышкемелердің энергетикалық, габариттік және ... да ... ұшу ... ... ... игерудің нақты бағдарламасы масштабымен және ғарышкерлердің жер жағдайындағы ... ... ... ... ... ... ... күй болмайды және қозғалтқыштар арқылы жұмыс істемегендіктен, қозғалтқыштары бомайды. Сондықтан олардың істен шығып қалу ... ... Кез ... қажетті экологиялық жүйелермен мұндай ғарыш транспортын жабдықтауға ешқандай бөгет болмайды.
Гравитцияны басқару технологиясын құру үшін ... ... ... ... Тартылысқа қарсы генерациялаудың экспериментальдық эффектісі және табиғи ... ... ... ... мен ... ... ... мен антизаттардағы зарядталған элементар бөлшектердің нақты өзара әсерлесу формалары арасында негізгі заңдылықтар мен физикалық байланыстар тағайындалған;
* Заттар мен ... ... ... бөлшектерінің әлсіз өзара әсерлесуді басқару процесінде бағытталған, өзара қайтымды байланыс формасының өзгеруі ... ... ... жаңа ... мүмкін екендігі көрсетілген;
* Ғарыш кемелерін гравитациялық тартылыс негізінде жүргізу мүмкін екендігінің физикалық-математикалық дәлелдемесі алынды.
Физикалық қозғалыстың жаңа түрі - ... ... ... күн ... және ашық ... кеңістікке шығу, ғарыштың шектеусіз ресурстарын игеру, адамзат баласының өмір сүруінің ... ... жаңа ... алып ... Бұл, өз ... үздіксіз технологиялық прогресте қажеттілікті қанағаттандыруға және бүгінгі таңда дамуы көптеген планетарьлық, өзекті экологиялық мәселелерге ... ... ... ... да барлық әлемдік өндіріс салаларына жол ашады.
Мемлекеттер мен халықтар алдында өзара тиімді халықаралық қатынас әлемді экологиялық қамтамасыз ететін өте зор ... ... ... ... ластанудан сақтаудың алдын алу бағдарламасын құру жобасы.
Ғарыш кеңістігін ластанудан ... үшін жер ... ... ... ... ... құқылық негіздерін реттеуін қадағалайтын бағдарлама қажет.
Бұл бағдарламаның техникалық бөлімі үш бөлімнен тұруы керек. Бірінші ... ... ... ластануының қазіргі жағдайы мен болашақ та ғарыш қалдықтарының ғарыш аппараттарымен соқтығысу қауіптілігін бағалауға болжам жасау ... ... ... керек. фрагменттерін тіркейтін каталогтарды кеңейту үшін бақылау және тіркеу құрал-жабдықтарын дамыту, ғарыш объектілерін ... сол ... ... ... ... электронды есептеу машиналарын пайдаланып, қазіргі заманға сай жетілдіру.
Кіші өлшемді фрагменттерді бақылаудың шектеулі мүмкіндіктері кішкентай жарықшақтардың түзілуінің ... ... ... ... орбитада ғарыш объектілерінің соқтығысуы модельдеу керек екендігіне әкеледі. Мұндай модельдеу негізіне шын соқтығысу жылдамдығына жақын ... ... кіші ... үдеу ... ... ... ... заманғы жер үстіндегі құрылғыларда эксперименттер мен әдістер жатуы мүмкін. Зерттеу нәтижелері фрагменттерімен соқтығысуынан болатын әр түрлі конструкциялардың ... ... ... ... ... мен ... ойлап шығаруында қолданылу керек.
Орбитадағы кішірек жарықшақтардың мөлшерін ... және ... ... растау үшін ғарыштық бақылауды да қолдануға ... ... ... ... ... ластануын зерттеу метеорлық жағдайлармен бірге микробөлшектердің орбитальдық станция конструкциясына әсері нәтижесі бойынша және конструкциялық ... ... бар ... көмегімен жүргізіледі.
Ғарыштағы микрорбөлшектердің сипаттамаларын тиімді өлшеуді пайдалы ... жүк ... ... кіші ... ... ... жүргізуге болады. Бұл жер маңындағы ғарышты зертеудің метеортехногендік зерттеу ауқымын айтарлықтай кеңейтеді және шығындарды төмендетеді. Техногендік және ... ... ... ... ... ... ... датчик тәрізді үрлемелі қабықшасының секцияларын тескен кезде жүзеге асырылады. Бұл ... ... мен ... ... ... ... жүзеге асырылады. Борттық ғылыми аппаратурадан алынған ақпарат бірінші өңдеуден өткеннен кейін ... ... ... ... ... ... Жерге жіберіледі.
Бағдарламаның екінші бөлімі ғарышты зымырандық-ғарыштық техника фрагменттерімен ластануының алдын алу жұмыстарына арналуы керек. Бұл жағдайда ... ... ... ... алмастыра алатын уникальды ғарыштық платформаларды ойлап шығару перспективасы өте маңызды. Басқа маңызды бағыт ресурстардың көбеюі ... ... ... ... жасау уақыты болып табылады. Бұл жағдайда бүгінгі уақытқа ... ... ... ... қолданылуы жөіндегі жинақталған әлемдік тәжірибе үміт тудырады. ... ... ... осындай ғарыш орбитасында ұзақ уақыт бойы жұмыс істейтін серік-платформалардың қолданылуы қолданбалы есептерді шығаруда керексіз қайталанулардан ... және ... ... ... ... ... мүмкіндік береді. Жер маңындағы орбиталардың ластану деңгейін азайту ... ... ... ... ... ... жалпы санын азайту немесе толығымен жоюға бағытталған конструкторлық ... ... зор ... Ғарыш аппараттарының өздігімен және қасақана жасалған жарылыстарын ... ... және ... ... ... ... ғарыштық жарықшақтар санының көбеюін қысқартуға мүмкіндік жасауға болады.
Бағдарламаның үшінші бөлімі - жер маңындағы кеңістікті ... ... ... ... мен ... ... орбитальдық фрагменттердің 7 мыңының 21% -ін жұмыс істемейтін ғарыш аппараттары құраса, 14%-н - зымыран тасығыштардың пайдаланылған ... ... және ... ... ... Бұл жер ... ... жүз мыңдаған жаңа жарықшақтардың потенциальды көздері болып табылатын ... ... және ... 2500 ... ... бар ... білдіреді. Осыған байланысты оларды ғарыштан алыстату қажеттілігі туады. Пассивті ғарыш объектілерін іздеп, ... алу ... ... робот-манипуляторлармен жабдықталған және орбитальдық кемелері және орбита аралық буксирлер болып табылады. Объектілердің Жерге оралуы ... ... жүк ... ... ... ... ... кейін берілген ауданға автономдық түсу жолымен түсіріледі.
Ғарыштан ғарыш қалдықтарының кіші ... ... және ... ... ... ... күрделі міндет болып табылады. Бүгінгі күнге дейін бұл міндетті шешудің ... ... ... ... ... ... жұту үшін кіші жарықшақтардың жолына көпіршікті шардың түзілуі, осыдан кейін олар ... ... ... ... тығыз қабатына кіреді; бөлшектердің орбитадан ығысуын үдету мақсатында кішірек фрагменттердің лазермен немесе нейтраль ... ... ... ... шешу ... игеруге қатысатын барлық мемлекетердің алдын да тұрған үлкен бір міндет болып отыр.
2.4 Ғарыш қалдықтарының Жер ... ... ... ғарыш қалдықтары көбінесе Тува, Алтай өңіріне - биік ... ... және ... ... ... Ғарыш қалдықтары құлаған өңірлер зымыран темір кесектері қоршаған ортаға зиянын тигізуде.
Адамдардың ... ... ... ... ... Таза күйіндегі гептилдің у екендігін әркім-ақ біледі.
Әсіресе ең қатерлісі зымырандары болып саналады. Оның отын багіне толтырылған 500 тонна ... ... ... ... ... ... 2-3 ... ұшып өткен жолында ауа арқылы, желмен жүздеген жерге жайылып, топырақ, өсімдік, су көздеріне түседі. Әйгілі Королевтің өзі де гептилді ... ... отын ... ... ... ... жайдан-жай емес шығар.
Байқоңырмен шектес Ұлытау даласының қай түкпіріне барсаңыз деа әр ... ... ... аяқ алып жүру ... ... ... ... сатысынан айырылып жерге құлаған бөлшектері. Жалпы ... ... ... ... ... ... ... бойныша зымырандар бірінші сатысының бөлшектері құлайтын 39 аудан белгілі. Олар ... ... ... келе ... ... отын ... ... гептил төгіліп-шашалып, ауаны, жер мен суды улайды. Одан тараған уландырғыш заттар төңіректегі 130 елді ... ... ... ... ... бәрі алдымен адамдар денсаулығына кері әсерін тигізеді. Соңғы жылдары тұрғындар арасында жүйке, қатерлі ісік аурулары, қан ағару, қан ... ... ... бала туу көбейіп, нәрестелер шетінеу өсіп кетті. Ғарыш техникасының түсті металдарына, қымбат детальдарына қызығып, жинап-терген ... ... ... ... ажал ... ілігіп жатқандар да бар. 1999 жылы шілде айындаҚарқаралы ауданындағы Көктас ауылының тұрғын үй ауласына зымыранының фрагменті ... ... ... Бұ ... сол ... ... жануарларына, жалпы қоршаған ортаға қаншама қиыншылықтар әкелді.
Осы жылы Жаңарқа ауданына да зымырантасығышының қалдығы құлаған болатын. Осы 1999 ... екі ... ... облысының териториясына құлауынан кейін кешенді ресейлі-қазақстандық бағдарламасы қабылданды.
2.5 Атақты ғарышкерелер
Гагарин Юрий Алексеевич
(9.03.1943 - 27.03.1968)
Гагарин Юрий Алексеевич (9.3.1934, ... ... обл. ... ... ... с. - 27.3. 1968, ... -- ... тұңғыш ұшкан адам, полковник (1963), Кеңес Одағының Батыры (1961).
1951 жылы ... ... ... ... қолөнер училищесін, 1955 ж. Саратов индустрия техникумын бітірген.
1955 жылдан Кеңес Армиясы ... ... ... ... ... ... ... (1957) кейін Солтүстік флоттың жойғыш авиациялық бөлімдерінде қызмет етгі. 1960 ж. ғарышкерлер қатарына алынды.
1961 жылдан ғарышкерлер отрядының командирі ... 1961 ж. 12 ... ... ... рет "Восток" ғарыш кемесімен Байкоңыр ғарыш алаңынан ғарышка ұшты. Ол ... ... ... 1 сағ 48 ... кейін Жерге қайта конды. Бұдан кейін ол ұшкуш-ғарышкер ретінде өзінің ұшу шеберлігін жетілдіріп, ғарышкерлерді ұйретіп - жаттықтыру ісіне тікелей арала- сып, ... ... ұшу ... ... ... ... 1968 ж. Әскери-өуе инженерлік академиясын бітірді. 1964 -- 68 ж. ... ... ... ... ... ... Ол ... елдерде болып кайтты. 1966 жылдан Астронавтика халықаралық академиясының құрметті мұшесі. Ленин орденімен, медальдермен жөне көптеген шет ел ордендерімен марапатталған.
Гагаринге ... ... ... Ері, Болгарияның Батыры, Венгрияның Еңбек Ері атақгары берілді. Гагарин ұшақпен жаттығу кезінде қаза ... ... обл. ... ауд. ... ... маңында). Монинодағы (Мәскеу обл.) Әскери-өуе академиясына, Айдың арғы ... ... ... Гагарин есімі берілген. 1968 ж. Халықаралық авиациялық федерациясы Ю.А. ... ... ... ... ... ... ғарышкерлерді даярлау орта лығы Гагарин атындағы Ресей ҒА- ның ... ... ... жұзінің көптеген оку орындары, калалар, көшелер мен ... ... ... ... кұлі ... ... алаңындағы Кремль кабырғасына қойылған.
Олдрин Эдвин (1930 жылы туылган, АҚШ, ... ... - АҚШ ... Әуе ... (ӘӘК) ... полковнигі. Уэст-Пойнттағы (Нью-Йорк штаты) АҚШ Әскери академиясын бітірген (1951). 1963 жылы ғарыш кемелерін ғарышта түйістіру тақырыбына арналған докторлық ... ... ... ... ... ... ... - ғарышқа ұшуға дайындық кезінде ... суға ... ... ... ... ... 1966 жылы ... Джемини-12 ғарыш кемесімен екінші пилот ретінде ғарышқа ұшып, ашық ғарыш кеңістігінде 2 сағат 10 минут болды. 1969 ... 16 - 24 ... ... пен ... ... ... ... кемесімен Айға алғашқылардың бірі болып ұшып барды. О. ай бетіне Армстронг екеуі шығып, онда 21 сағ. 36 мин болып ғыл.-зерт. ... ... 1971 - 72 жылы АҚШ ... Эдуардстағы (Калифорния штаты) ұшқыш-сынақшылар дайындайтын мектебінің басшысы болды. Олдрин НАСА-ның ... ... ... алтын медалімен, көптеген елдердің ордендерімен, медальдармен марапатталған. 1972 жылдан отставкада. Researd and Enqіneerіng Consultants, Іnc. фирмасының (Лос-Аджелес, Калифорния ... ... ... Әубәкіров (27 шілде 1946 жыл, Қарқаралы ауданы, Қарағанды облысы, Қазақстан) -- қазақтан шыққан тұңғыш ғарышкер, ... ... ... ... (1988), Қазақстан Республикасының Халық Қаһарманы (1995), техника ғылымының докторы (1998), профессор (1997), Қорқыт Ата атындағы Қызылорда ... ... ... профессоры.[1]
1988 жылы Кеңес Одағында тұңғыш рет әуеде ұшаққа 2 рет ... ... ... солтүстік полюске ұшу сапарын ерлікпен орындады.
1989 жылы 1-болып, авиатасушы крейсердің алаңқайшасына реактивті ұшағын үлкен шеберлікпен дәл қондырды. Сондай-ақ, ол ... ... ... аса жаңа ... ... өткізді.
1990 жылы ғарышкерлер құрамына алынды. 1991 жылы 2 сәуірде Кеңес Одағы ... ... ... ... ұшу ... ... сол жылы 2 ... Байқоңырдан кемесімен ғарышқа ұшты. Ғарыш кемесі жер төңірегіндегі орбиталық кешенімен түйісті. Онда ол өзге ғарышкерлермен ... ... ... ... салалары және Арал туған аймағы бойынша ғылыми-зертуған жұмыстарын жүргізді. Зерттеу нәтижесінде Арал үстіндегі тұзды шаң ... ... болу ... сол ... ... ... мен Ресей аймақтарына таралуының ғарыштық суреттері алынды. Сондай-ақ, Қазақстан аумағындағы атмосфераны және жер ... ... ... ... ... ... жұмыстары да ойдағыдай өтті.
Ғарышқа ұшуы
1991 Ю.А. Гагарин атындағы Ғарышкер дайындау орталығында әзірлгін бастады, сынаушы ғарышкер-ұшқышы, сынаушы. ғарыш кемесінде және ... ... ... ... жылдамдатылған машықтануын ұшу бағдарламасы бойынша өтті.
1991 жылы қазанның 2-інде Тоқтар Әубәкіров зерттеуші ғарышкер есебінде, Александр Волков және аустрия ғарышкері ... ... ... ... ғарышқа ұшуға кірісті. Апта бойы орбиталды кешенінде жұмыс істеді.
1991 жылы қазанның 10-ында Тоқтар Әубәкіров, Анатолий ... ... ... ... ... ғарыш кемесімен Жерге қайтып қонды. Ғарышта өтеген мерзімі -- 7 күн 22 сағат 13 минут.
Талғат Амангелдіұлы ... -- ... ... ғарыш агенттігінің төрағасы. Ғарышкер, техника ғылымдарының докторы (2008), ... ... ... ... ж. ... ... ... облысы Жамбыл ауданының Қарғалы ауылында туған.
1974 ж. -- Рига азаматтық ... ... ... ... ... ж. сәуірдің 1-інен -- Бұрындай әуе кәсіпорнында ... ... -- 84 жж. -- әуе ... ... ... ж. -- ... әуе клубында оқу бітірген.
1986 ж. -- ... ... ... ... авиациясының пилоты деген куәлігін алған.
1987 -- 1990 жж. ... ... ... ұшақ ... ... ... ж. бастап ғарышқа ұшуға даярлануында. Әскери әуе күштерінде. Қосалқы ғарышкер есебінде екінші экипаждардың мүшелігінде болған.
2000 ж. техника ғылымдарының кандидаттық ... ... -- 05 жж. ... ... ... ж. ... ... (Қазақстан-Ресей бірлескен кәсіпорны) Бас директоры.
2007 ж. ақпан -- Қазақстанның әуе-ғарыш агенттігінің ... ж. ... ... -- ... ... ... ... төрағасы.
Ғарышқа ұшуы
1994 ж. ғарышқа 1-ші рет ұшқанда (Союз ТМ-19) 126 күн ... ... ж. ... 2-ші рет ұшқанда (Союз ТМ-27) 208 күн ғарышта өткізген. Гиннестің ... ... ... бір ... ... 5 рет не бары 30 ... 8 ... ұзақтығымен ашық ғарышқа шыққанны жазылып алынған. Ұшқанда американ ғарышкері Л. Эйартс пен ресей ғарышкері (шуваш ұлтынының өкілі) ... ... ... ... ... ғарышкерлері Николай Бадурин мен Юрий Батуринмен бірге.
2001 ж. ғарышқа 3-ші рет ұшқанда (Союз ТМ-32) 8 күн ғарышта ... ... ... - ... РФ ӘӘК ... ҚР ... ... (2007 жылдан).
2.6 Ғажайып фактілер
Жерге, күнге қатысты қызықты деректер
Өз белдеуінде секундына 30 шақырым жылдамдықпен айналып жүрген Жер Күн ... ... ... ... лағып кетуі үшін өз жылдамдығын секундына 40-42 шақырымға арттырса жеткілікті екен. ... Күн ... ... қалса, Жер қар мен мұз-дан бөлек 12 метрлік қатып қалған ауаның астында қа-латын көрінеді.
Күннен шыққан шапақ Жерге ... 8 ... ... ... ... ... ең ... жұлдыздар-дан шыққан жарық Жерге 4 жыл 3 айдан кейін ғана ... Осы ... ... ... ... ... ... солтүстік полюсте жүрген кісі Жердің дәл ор- тасына 21 ... ... ... 77 ... ... зерттеуін-ші, Жердің жаралағанына 4,5-5 миллиард жыл бол-ған, біздің өмір сүріп отыр-ған ғаламшарларымыз өр- кениеттің төрт кезеңін ... ... ... уа- қыт ... алға қарай жыл- жытуда. Өткен төрт кезең- нің бәрі де дұрыс өркен-демегендіктен, оның соңы ұрынып отырыпты. Соған сәйкес ға- ... , - ... ... қа- шан ... бір ғана ... Тағала біледі. Бұл мұсылмандардың берік тұ-жырымы. Соған қарамас-тан, ғалымдар жаңағыдай болжам жасайды. Және де: ... ... біл- ... Өйткені, бес мың жыл ішінде ғана жер бе-тінде 145000 ... ... 3 ... 540 мың адам ... ... тек ХХ ... ... соғыстарға жұмсалған қаражат жер жүзіндегі барлық халықты елу жыл ... ... ... ... ... Ал енді жер бетіндегі бү-кіл байлықтың 80 пайызын адамзаттың 16 пайызы ғана иеленіп, қалған адамзатқа барша байлықты тек 20 ... ғана ... отыр ... Бұл біз өмір ... ... ... өркениеттің де дұрыс өркендемей отыр-ғандығын көрсетпейді ме?!
Табиғи серіктер Жердің жалғыз серігі - Ай ғана. Плутонда серік тек Хорон, ... мен ... ... ... жоқ. ... - екі ... Деймос), Юпитерде - он алты (Ио, Еуропа, Ганмед...), Сатурнда - он сегіз, Уранда - он бес, ... - ... ... бар. Олардың арасын-да үлкендігі жағынан Ай бесінші орында, Айдың диа- метрі - 3474 ... Ең ... - Уран ... - ... (5150 ... Ең кішкентайы- Марстың Дей-мосы (12 шақырым). Ай Жер-ді бір рет 27,3211662 тәулікте айналып шығатын болса, Нептунның серігі Нерейда ... ... ... ... ...
Жұлдыз Ол - өте қызған газдан тұрады, өзінен жарық шы-ғарады, табиғаты жағынан Күнге ұқсас аспан денеле-рі. Жұлдыздар ... өте ... ... ... түнде жай көзге 5 мыңға жуық жұлдыз көрінсе, күшті телескоп ар- қылы миллиардтаған жұл-дыздарды көруге болады. Қазір 88 шоқжұлдыз бар. ... ... ... мың есе ... ... жа-ғынан). Жұлдыздардың құ- рамы негізінен, сутек (ша-мамен 70 пайыз) пен ... ... 25 ... ... Галактика (құрамына Күн енетін) 100 миллиард жұл-дызды ... қат Көк ... ... ... 112): , - деп айтылған. Құранда мәлімден- геніндей, Жеті қат көк мы- нандай қабаттардан тұрады:
1. Тропосфера. Қалың- дығы : ... - 8 ша- ... ... 17 ... ... ... - ... Стратосфера. Қалың-дығы: 50 шақырым. Ульт-ракүлгін сәулелері әсері-нен температура 00С дейін көтеріледі. 3. Мезосфера. Қалың-дығы: 85 шақырым, Тем-пературасы: - ... ... Бұл ... ... ... бастайды.
5. Ионосфера. Бұл қа- батта газдар иондарға айна-лады. Радио толқындары осы ионосферадан жерге қайта-рылады. Сондықтан радио толқындары ... жер ... ... ... ... Экзосфера. Қалың-дығы: 500-1000 шақырымға дейін. Бұл қабаттың тем- пературасы күнннің ықпа-лына байланысты.
7. Манитосфера. Бұл қа- бат үлкен ... ... ... қат Жер Біз өмір ... жатқан жер-де аспандағыдай жеті қабат бар.
Олар:
1. Литосфера (су);
2. ... ... 3. ... 4. Жо-ғарғы мантия; 5. Төменгі мантия; 6. Сыртқы ядро; 7. Ішкі ... ... ... ... иесі - ... Күн ... тіршілік көзі - Жерде ғана бар деп саналады. Басқа планеталарда тіршілік бар ма, жоқ па, ол ... ... ... ... жауап бере алмайды. Адамзат санының өсу сатысын зерттеушілер былайша мөлшерлейді: 1000 жылы 288 млн., 1500 жылы - 436 млн., 1650 жылы - 545 млн., 1750 жылы - 728 млн., 1800 жылы - 906 млн., 1900 жылы - 1 ... 698 млн., 1950 жылы - 2 ... 455 млн., 1965 жылы - 3 ... 343 млн. болыппыз. Қазір 6 миллиардтан асыппыз.Ұлы жаратылыс туралы даналық ой ... жыр ... ... бабаларымыз аз емес. Ахмед Иүгінеки бұл хақында былай деген:.Ғарыштағы адам салмағы Жер ... ... 70 келі ... адам ... ... 19 келі ғана ... тартады. Ол Шолпанға барса, салмағы 63 келі, Марсқа барса 20,5 келі, Юпитерде (полюс-терінде) - 202, ... ... - 92, ... мен ... - 64, Айда - 11,4 келі ... Уәлиханов:. Қариялардың айтуынша: Аспандағы жұлдыз әрбір адам жанының ... ... Бір ... ағып түссе, бір жан үзілді деп нанады. ... жаңа ... айға ... ... әдет бар. ... күні айға ... ... (тізерлеп) жерінің шөбінің шөбін жұлып, үй-ге алып келіп, отқа сала- ды. Онысы - ... аман ... ... ... айға ... ұзақ ... түн- де жұлдыз санамайды. Ай- да бір ... бар, айға тел- ... ... әлгі кемпір сенің кірпігіңді санайды, кірпігі саналған адам қазаға ұшырайды деп жориды. Қазақ көкке, шақыраққа қарап ... ... көк ... атады, шаңырақ киесі соғады деп нанады. Қазақ: , - ... ... - Ай ... күн жылы ... Ай ... туса - ... аяз болады. Ай қырынан туса - күн жылы болады деп жориды. ... ... ... да ... ырыммен парықталады. Күн тұтылса - мұсылманға, Ай тұтылса - ... ... ... өледі деп жориды.
Қазақ беталды жер шұ-қымайды, жер қазбайды. Бұл қылық өлім шақырады, ажалды хабарлайды деп, жаман ырымға балайды.
Қазақ Күнге, Айға ... ... ... ... Ал, ... жаққа, күн батысқа қарап тұрып бұлай істеуге тіпті де болмайды. Бұлай істеу әрі күнә, әрі рух шамданып, ұшынады, ау-ру иелеп, ... ... ... ... тап бола-ды, ауызы қисаяды деп ырымдайды. Ай мен Күн - ... ... ... ... ... ... белгісі.
Қорытынды
Сонымен қорыта келе ғарышты игеру адамзат баласының жеткен ... биік шфңф ... ... ... адам ... ... келмейтін, бағындырмайтын шыңы жоқ екенін дәлелдемекпін.
Бірақ ғарыш кеңістігін зерттеудің қарапайым тұрғындар үшін өз зиянын келтірмей қоймайтынын да айтпақпын.
өзекті ... шешу ... ... ... ... мемлекетердің алдын да тұрған үлкен бір міндет болып отыр.
Дегенмен, қалай болғанда да ... ... ... жалғаса бермектігі даусыз. Осынау мәселеге кейінгі кезде ... ... ... ... ... ... түскен қауіп-қатердің беті қайтарылады деген үміттеміз.
Қорыта ... ... ... ... ... ... адам баласының қолында екеніне қуанбақпыз. Бұл да ғажайып.
Пайдаланылған ... ... ... және ... - ... ... ... Энциклопедиясы, II- том
* Қазақ энциклопедиясы
* Әбішев Х., Аспан сыры, А., 1966;
* Исқақов М.Ө., ... ... А., ... ... И. А., ... ... М., ... Орысша-қазакша түсіндірме сөздік: Ғылымтану. Жалпы редакциясын басқарған э.ғ.д., профессор Е. Арын- ... ҒӨФ , 2006. - 430 б. ... ... ... ... Юрий ... - ... Оңғарбайұлы Әубәкіров
Талғат Аманкелдіұлы Мұсабаев
Ғарыш әлемі
Антенна Галактикасы
Жер шығысының аясындағы шаттлдың жүк бөлігінде ... келу ... STS-109 ... экспедиция кезіндегі телескоптағы жұмыс.
П І К І Р
Бүгінгі заман талабына сай, болашақ ұрпақтары рухани бай, ... ... ... ... ... ... алатын орны ерекше. Мектеп - білім мен ғылымның ... ... Сол ... нәр алған 8 сынып оқушысы Нүсіпхан Расолла ... ... ... талапқа сай орындалған. Жұмысты жүргізу барысында шәкірт жинақтау, бақылау, сипаттау, суреттеу сынды әдістерді тиімді пайдалана білген. Зерттеу жұмысның мақсаты - ... ... ... ... Астрофизика тарихы мен тылсым дүниелерін зерттеуде оқушы жан - ... ... ... ... елінің парасатты да, білімді азаматы ретінде танылуына, елінің еңбек сүйер ерені боларына жұмыстың ... ... ... ... барысында Асторфизика ұғымын тереңнен ұғына отырап, келешек ұрпаққа қалар мұраның толығуына ден ... ... сөз ... байлықтары мен құндылықтарын бағалай білген. Астрономияның сөз жетпес байлықтарын зерттеп, зерделей жүріп, халықтың өткені мен бүгінгісін ұштастыруға ... ... ... ... ... ... ұлы Абайдың деген сөзін берік ұстанып, жас ұрпақ ретінде ертеңгі ... ... ... - мақсатпен қарайды, елінің баянды бақыты үшін жан аямай еңбек етуге бел буады.
Тараз Мемлекеттік педагогикалық институтының ... ... ... мамндығы бойыншы педагогика ғылымдарының магистрі ... ... ... деген тақырыпта оқушы ғарыш әлемін, астрономияның ғажайып құбылыстырын, оны бағындырған тұлғалар өмірін қарастырылады. Тақырыпта физиканың, астрономияның материалдары кең ... ... ... ... зерттеу әдістерінің тиімді жүйесінің пайдалануы мен тарихи, дерекетерге ақмқат тұрғыдан талдау жасалынған.
Ғылыми жобаның нәтижесі нақты жазылған. ... ... ... ... ... ... ғылыми негізделген, мазмұнының логикалық құрылымы мен ішкі бірлігі жүйеленген. ... ... ... ... ... ... жазылған.
Осы тұрғыдан келгенде Нүсіпхан Расолланың тақырыбындағы ғылыми зерттеу жұмысы өзекті мәселенің шешімін табуға бағытталған еңбек. Автор тақырып ... ... ... ... ... ... қойылған мақсат пен міндеттеріне қол жеткізген және ғылыми зерттеу еңбегі өз ... ... ... физика ғылымын қажетті жаңа деректермен толықтыратын зерттеу жұмысы болып бағаланады.
Ғылыми жетекші: ... ... атты ... жоба тек қана ... ... ғана емес сол ... ... тұлғалардың өмірін де қамтыған. Сонымен қатар адамзаттың ғарышты игеру жұмыстарын, оның адамзатқа, табиғатқа, қоршаған ортаға келтіретін шығынын, зиянын да атап ... ... ... көрсетіліп, зерттелген.
Олар:
* Ғарышты игеру;
* Ғарыш кеңістігін ғарыш қалдықтарынан ... -- ... ... ... ... ластануының алдын алу бағдарламсын құру;
* Ғарыш қалдықтарының жер тұрғындарына тигізетін әсері;
* Атақты ғарышкерлер;
* Ғажайып фактілер;
Аннотация
Охватил и жизнь личностей, ... ... ... коня научный проект только лишь только не понятие космоса тот космос.
Космос человеческому существу, природе, окружающей среде а Также человеческого ... ... ... его ... ... ... ... упомнил и вред.
Точнее показавшись на этой работе, исследовался.
Они:
1. Космоса осваивать;
2. Пространство космоса очищать из ... ... - ... ...
3. Пространство космоса загрязняться предварять и создавать прграмма;
4. Жителям места ... ... ... ... ...
5. ... космонавты;
6. Фантастика факты;
Annotation
Overcame life of personalities, which subordinated having a horse ... project only only space not concept that ... to the human ... nature, to the ... and also human creature of work of mastering, his expense which compels to come ... ... ... ... at this work, probed. ... Space to master;
2. To clear space of space from tailings of space is a basic ...
3. Space of space contaminated to anticipate and create prgramma;
4. To the habitants of place of Space tailings the ... which touches; 5. ... ...
6. Fantasy is facts;

Пән: Физика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ғарышты игеру10 бет
Жасанды былғары жасау процессінде қолданылатын әдістер6 бет
Табиғи резервуарлар6 бет
Қазақстандағы мұнай өндірісі туралы20 бет
1. Ұңғының түп маңы аймағын құм тығынынан тазарту» «2. Ұңғының түп аймағын фенолформальдегиді шайырмен бекіту26 бет
«Байқоңыр» ғарыш аймағы11 бет
Адам саудасы және онымен күресудің өзекті мәселелері40 бет
Алматы қаласының «Тоспа Су» тазарту аэростанциясы58 бет
Аударманы оқыту әдістемесінің қазіргі кездегі өзекті мәселелері63 бет
Ағынды суларды алдын ала тазарту11 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь