Тарихи өлкетану курсының жұмыс бағдарламасы.

.сынып Тарихи өлкетану бағдарламасы (үйірме)
(барлығы 34 сағат, аптасына 1 сағат)

№ Тақырыптар Оқыту түрі Сағат саны күні
1 Курсқа кіріспе. «Өлкетану» курсының мақсат.міндеттерімен танысу Дәріс, деректер жинау 1
2 Тарихи өлкетанудың қалыптасу кезеңдері. Өлкетану негіздері. Өзіндік жұмыс 1
3 Көне түрік жазбаларының ескерткіштері және олардың өлке тарихындағы рөлі.
Өзіндік жұмыс
4 Қазақстанның археологиялық деректері және оларды өлкетану жұмысында пайдалану.
Өзіндік жұмыс 1
5 Қазақстан тарихы бойынша этнографиялық деректер. Дәріс, деректер жинау 1
6 Этнология, оның туған өлке тарихын оқып.білудегі рөлі.
Өлке туралы дерек жинау 1
7 Сәулеткерлік және өнер ескерткіштері туған өлкенің дерек көздері.
Дәріс, деректер жинау 1
8 Қазақстан территориясындағы ірі архитектуралық ескерткіштер
Әңгіме, Іздестіру. Саяхат 1
9 Туған өлкенің ауызша деректері.
деректер жинау 1
10 Қазақстанда өлкетанудың қалыптасуы және дамуы. ХІХ ғ. Орыс зерттеушілерінің Қазақстан тарихын және өлкетанудағы үлесі.
деректер жинау 1
11 Қазақстанның зерттеудің Қоғамы . Қазақстан Республикасындағы . өлкетану зертеудің орталығы. әңгімелеу, этнографиялық материалдар жинақтау, ауылдың тұрғындарымен әңгімелесу 1
12 Туған өлкені зерттеудегі қазақ ғалымдары, ағартушыларының рөлі және қызметі.
Кеш ұйымдастыру 1
13 Туған өлкені зерттеудегі қазақ ғалымдары, ағартушыларының рөлі және қызметі.
Зерттеу 1
14 Өлкетану дерек ретінде. ХІХғ екінші жартысымен ХХ ғ. басындағы қазақтардың баспасөз кітабы және олардың басылымдары.
Қорытындылау, атқарылған жұмыстардың нәтижесін талқылау
15 Қазақ баспасөзі өлкетану дереккөздері Өзіндік жұмыс 1
16 Тарихи.өлкетану мұражайларының қалыптасуы. Дәріс 1
17 Қазақстан Республикалық мұрағат құжаттары Дәріс, зерттеу, материал жинақтау 1
18 Мектептегі өлкетану. Мектептегі өлкетанудың міндеті Дәріс, зерттеу, материал жинақтау 1
19 Тарих және уақыт Дәріс, зерттеу, материал жинақтау 1
20 Мәдениет және Өркениет Дәріс, зерттеу 1
21 Мәдени мұра бағдарламасы Дәріс, зерттеу, материал жинақтау 1
22 Ауылымның тарихы . тұнған шежіре Дәріс, зерттеу, материал жинақтау 1
23 Жер.су аттарына шолу Зерттеу, саяхаттау 1
24 Батырлар рухы өшпейді Зерттеу 1
25 Шежірелер сыр шерткенде Дәріс, 1
26 Менің әулетімнің тарихы
Дәріс, зерттеу 1
27 Облысымыздан шыққан күрестен олимпиада жеңімпаздары Дәріс, зерттеу, кездесу 1
28 Облысымыздан шыққан актерлер
Дәріс, зерттеу, кездесу 1
29
Ауданнан шыққан жазушылар Дәріс, зерттеу, кездесу 1

30 Ауданнан шыққан ақындар мәліметтер жинақтау 1
31 Ауданнан шыққан әншілер Дәріс 1
32 Бокстан олимпиада чемпиондары Тіркеу, зерттеу 1
33 Қайталау Бақылау сұрақтары 1
34 Қорытынды Атқарылған жұмыс нәтижелерінен жоба жазу 1
Тарихи өлкетану» курсының жұмыс бағдарламасы.

Бағдарламаға жалпы сипаттама. ХХІ ғасыр жаңарған, дамыған реформалар ғасыры болып тарих сахнасына енуде. Сондықтан оқу-ағарту, ғылым саласында жаңа реформалар жасалуда. Әр елдің ұлттық салт-дәстүрі терең зерттеліп, соны игеруге мол мүмкіндік туды. Қазақстан Республикасы соңғы 20 жыл ішінде әлем таныған ел болды. Қазіргі жастарға зор міндеттер жүктелді, білімді ұрпақ қажеттілігі туындадаы. Қазақ халқының көне тарихын, мол мұрасын оқып үйрену жаңа буын оқулықтарында көрсетілген. Соған қарамастан, қазіргі тарих оқулықтарында жергілікті өлкеміздің тарихы аз жазылған, толық зерттелмеген мәліметтер көп. Сондықтан оқушыларға болашақта мектепте сабақтан тыс уақытта өлке тарихын оқуға мән берулері қажет.
Бағдарламаның өзектілігі. Тарихи өлкетану оқушылардың туған жер туралы білімін байыту, оған деген сүйіспеншілігін арттырудың бірдер-бір көзі болып табылады. Тарихи және мәдени ескерткіштер сол өлкенің немесе республика өміріндегі маңызды оқиғалар жөнінде сыр шертеді. Өлкенің тарихы мен мәдениеті өлкенің тарихын білудің маңызды қайнаркөзі, оқушыларға эстетикалық және адамгершілік тәрбие беру, оқыту барысында көрнекілік қағидаттарын іске асыру құралы. Тарих пен мәдениетті зерделеуде оқу экскурсиялары басты әдіс болып табылады. Ақпараттар жинақтау кезінде оқушылар өздерінің Кіші Отандарының пайда болу себептері мен уақыты, авторы және оны құрған тұлғалар туралы, белгілі адамдары туралы мәліметтер алуы тиіс.
Бағдарламаның ерекшеліктері:
1. Табиғатты зерттеу барысында жергілікті жердің табиғат ерекшеліктерін зерттей отырып танымдық қабілеттерін арттыру;
2. Жергілікті жердің табиғи ерекшеліктерін, оның байлықтарын таныта отырып география ғылымына тың жаңалықтар енгізуге талпындыру;
3. Өлкемізді зерттей отырып оқушы бойында туған жерге деген сүйіспеншілігін арттыра отырып, ғылымға қызығушылығын ояту;
4. Жүйелілігі мен бірізділігінің сақталуы;
Тарихи өлкетану - мазмұны мен жекелеген зерттеу әдістері бойынша бір-бірінен ерекшеленетін, бірақ, бір тақырыптық жиынтықты құрай отырып, өлкені ғылыми тұрғыдан жан-жақты тануға мүмкіндік беретін бірнеше ғылыми пәндер кешені. Өлкетану-мазмұны мен жекелеген зерттеу әдістері бойынша бір-бірінен ерекшеленетін, бірақ, бір тақырыптық жиынтықты құрай отырып, өлкені ғылыми тұрғыдан жан-жақты тануға мүмкіндік беретін (жол ашатын) бірнеше ғылыми пәндер кешені. Өлкетану курсы базалық курсқа қатысты қосымша, көмекші курс болып табылады, оқушылардың білімін толықтырып кеңейтеді, практикалық-бағдарлық сипатта болып, тарихи жеке тұлғалардың тарихи еңбектері негізінде туған өлкенің тарихы жөнінде баяндайды. Өлке тарихын зерделеу оқушылардың Қазақстан тарихы бойынша алған білімдерін тереңдетіп және бір жүйеге түсіріп қана қоймайды, сонымен бірге олардың назарларын жаңа мазмұндарға бағыттап отыруға да септігін тигізеді.
Бағдарламаның мақсаттары мен міндеттері
Мақсаты:1. Өздерінің Отандары туралы, туған өлкесі жайлы атақты адамдары, Қарағандының тарихи маңызды жерлері туралы, оқушылардың білімдерін қорыту, жеке тұлғалардың тыныс-тіршілігімен танысуы барысында рефлекциясы үшін жағдайлар тудыру;
2. Дәлелді құрастыру үшін салыстырмалы түрде талдай білуін, жүйелі ұстанымдарын дамыту;
3. Оқушылардың ұлттық сана-сезімі мен азаматтық тұлғасын, рухани-адамгершілік мәдениеті негіздерін қалыптастыру.
Міндеттері: Оқушылар туған өлке тарихы бойынша белгілі бір ғылыми принциптерге негізделген нақты білім беру-басты
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Қ.Орманов. «Өлкетану тарихи атаулардан басталады» / /Ана тілі .№37.2006ж.
2. Қ.Оспанова. «Мұражай ғасырлар зердесі» //Қостанай таңы. 9 маусым.2006ж.
3. Б.Қойшыбайұлы. «Ұжымдастырудың ащы сабағы.» //Қостанай таңы. 8 тамыз. 1999ж.
4. Марғұлан Ә. Ежелгі жыр, аңыздар. Алматы,1985.
5. Уәлиханов Ш. Таңдамалы шығармалары. Алматы, 1985
6. Қазақстан тарихы.3 томдық, «Атамұра» баспасы, Алматы, 2002.
7. Ә. Әбдәкімұлы. Қазақстан тарихы. «Қазақстан», Алматы, 2005.
8. Г.В.Кан, Н.У.Шаяхметов. Қазақстан тарихы. Алматы, 2007.
9. Ахметова С.Ш. Историческое краеведение в Казахстане,А-А., 1982.
10. Матюшин Г.Н. Историческое краеведение.М.: «Просвещение». 1987.
11. Ащурков В.Н,. КацюбаД.В., Матюшин Г.Н. Историческое краеведение М.1980.
12. Горфрейн М.,Шепелов Л. Архивоведение. М.1981.
13. Левкин К.Г. Музееведение. М.,1988.
        
         курсының жұмыс бағдарламасы.
Бағдарламаға жалпы сипаттама. ХХІ ғасыр жаңарған, дамыған реформалар ғасыры болып ... ... ... ... оқу-ағарту, ғылым саласында жаңа реформалар жасалуда. Әр елдің ұлттық салт-дәстүрі терең зерттеліп, соны игеруге мол мүмкіндік туды. ... ... ... 20 жыл ішінде әлем таныған ел болды. Қазіргі жастарға зор міндеттер жүктелді, білімді ұрпақ қажеттілігі туындадаы. Қазақ халқының көне ... мол ... оқып ... жаңа буын ... ... Соған қарамастан, қазіргі тарих оқулықтарында жергілікті өлкеміздің тарихы аз жазылған, толық зерттелмеген мәліметтер көп. ... ... ... мектепте сабақтан тыс уақытта өлке тарихын оқуға мән берулері қажет.
Бағдарламаның өзектілігі. Тарихи өлкетану оқушылардың туған жер ... ... ... оған ... сүйіспеншілігін арттырудың бірдер-бір көзі болып табылады. Тарихи және мәдени ескерткіштер сол өлкенің немесе ... ... ... ... ... сыр ... Өлкенің тарихы мен мәдениеті өлкенің тарихын білудің маңызды қайнаркөзі, ... ... және ... ... ... оқыту барысында көрнекілік қағидаттарын іске асыру құралы. Тарих пен мәдениетті зерделеуде оқу экскурсиялары басты әдіс болып табылады. ... ... ... ... ... Кіші ... ... болу себептері мен уақыты, авторы және оны құрған тұлғалар туралы, белгілі адамдары туралы мәліметтер алуы тиіс.
Бағдарламаның ерекшеліктері:
* ... ... ... ... ... табиғат ерекшеліктерін зерттей отырып танымдық қабілеттерін арттыру;
* Жергілікті жердің табиғи ерекшеліктерін, оның байлықтарын таныта отырып география ғылымына тың жаңалықтар енгізуге ... ... ... ... ... ... ... жерге деген сүйіспеншілігін арттыра отырып, ғылымға қызығушылығын ояту;
* Жүйелілігі мен бірізділігінің сақталуы;
Тарихи өлкетану - мазмұны мен ... ... ... ... бір-бірінен ерекшеленетін, бірақ, бір тақырыптық жиынтықты құрай отырып, өлкені ғылыми тұрғыдан жан-жақты тануға мүмкіндік беретін бірнеше ғылыми ... ... ... мен жекелеген зерттеу әдістері бойынша бір-бірінен ерекшеленетін, бірақ, бір тақырыптық жиынтықты құрай отырып, өлкені ғылыми тұрғыдан жан-жақты тануға ... ... (жол ... бірнеше ғылыми пәндер кешені. Өлкетану курсы базалық курсқа қатысты қосымша, көмекші курс болып табылады, оқушылардың білімін толықтырып кеңейтеді, ... ... ... ... жеке ... ... ... негізінде туған өлкенің тарихы жөнінде ... Өлке ... ... оқушылардың Қазақстан тарихы бойынша алған білімдерін тереңдетіп және бір ... ... қана ... ... ... ... назарларын жаңа мазмұндарға бағыттап отыруға да септігін тигізеді.
Бағдарламаның ... мен ... ... ... ... туған өлкесі жайлы атақты адамдары, Қарағандының тарихи маңызды жерлері туралы, оқушылардың білімдерін қорыту, жеке тұлғалардың тыныс-тіршілігімен танысуы ... ... үшін ... ... Дәлелді құрастыру үшін салыстырмалы түрде талдай білуін, жүйелі ұстанымдарын дамыту;
3. ... ... ... мен ... ... ... ... негіздерін қалыптастыру.
Міндеттері: Оқушылар туған өлке тарихы бойынша ... бір ... ... негізделген нақты білім беру-басты міндет. Оқу-тәрбиелік міндеттермен қатар тарихи ... ... ... ... де шешеді. Ол, өз кезегінде, оқушылардың бойында қоғамдық пайдалы істерге деген дағдыларды қалыптастырып, сонымен бірге, оларды тарихи ... ... ... белгілі бір ғылыми принциптерге негізделген тарихи өлкетану бойынша негізгі тақырыптық мәселелерді білуі, ... ... оқу ... ... тарих курсы мен туған өлкені зерттеп-тану барысында алған білімдері мен ... ... ... ... ... алуы қажет. Сол сияқты, өлкенің тарих және мәдени ескерткіштерін өз бетімен ғылыми зерттеу тұрғысынан тану ... ... ... Географиялық ортадағы орындарын белгілей білу, ауданның белгілі бір бөлігінің қоныстану тарихы туралы, сол ауданның ... ... ... ... ... ... ... облысқа сипат дарытатын ерекшеліктерді ажыратып, айқындай білу әдістемесін меңгеріп практикалық жұмыс барысында қолдана білу осылардың барлығы ... ... ... білімін құрайды.
Бағдарламаның маңыздылығы. Оқу қызметін ұтымды ұйымдастыру: өзіндік білімін көтеруге және өзін-өзі дамытуға, оқушылар бойында тұрақты ... ... ... ... ... ... ... Тарихи процесте жеке бастың мотивациялық-құндылық қатынастары дамиды.
2. ... ... ... ... ... ... ... мәдениетімен жеке жұмыс істеу дағдылары дамиды.
4. ... ... мен ... ... ... ... ... біледі.
6. Өз Отанын сүйетін, оның тарихын, тілін, ... ... ... ... ... ... өлкеге деген қадір-құрметін оята отырып, сол арқылы туып-өскен өлкеге, Отанға деген ... ... ... ... ... зерттеу жұмыстарына қатысады.
* Оқушыларда қоршаған ортаны бақылай алу білігі қалыптасады, олардың күнделікті қажетті істерге қатысу қабілеті дамиды.
* ... ... жаңа ... ... ... негізгі тұжырымдамасы:
* Мектепте тарихи-өлкетану жұмысын жүргізу
* Өлке тарихын, Отан тарихын меңгерген тарихи сананы қалыптастыру
* ... ... ... ... ... оның ... ... бағыттары:
* Оқушының пәнге деген сүйіспеншілігін артырып, келешек мамандық таңдауына көмектесу;
* Оқушыларды туған ... ... ... ... ... ... ... Оқушыларды адамгершілікке баулу, ойын нақты, тапқыр сөйлеуге, ақылды, салмақты ой ... ... ... ... ... ... өз ... қосатын жеке тұлға тәрбиелеу;
* Оқушылардың ғылыми - техникалық прогресс жетістіктерін меңгеріп, ... ... ... ... үлес ... Оқушылардың жеке зерттеушілік жобаларын қорғай отырып оқушы шығармашылығын, дарындылығын дамыту;
Тақырып №1. Курсқа кіріспе. курсының мақсат-міндеттерімен танысу
Мақсаты:Жалпы оқушыларға ... ... ... ... мен міндетімен таныстыру
Жоспары:
1. түсінігі, зерттеу обьектісі, міндеттері.
2.Тарихи өлкетанудың ерекшеліктері, деректері және әдістемелік негіздері
3.Тарихи және мәдени ескерткіштердің жүйелері.
Тарихи ... ... ... бір ... ... өзіндік тарихи пән болып табылады. Ол сондықтан екі ерекшелікке ие: 1) тарихи ... ... ... және 2) ... жеке сала ... ... Бұл тарихи -өлкетану саласындағы әр түрлі бағыттар ... ... ... қайта қараушылық, бағалы-бағыттылығы, коммуникативтік.
Туған өлкені зерттеу ерекше қанағаттандырлық алатын, қоғамдық ой-пікірді қалыптастыратын сала болып табылады. Жергілікті материалдар негізінде тарихи ... ... ... бар. ... ... ... ретінде және оның механизмі ретінде жергілікті дәстүр болып табылады. Яғни ол әр түрлі себептермен зерттеушінің қызығушылығын туғызады. Өлкенің тарихы - бұл өте ... ... ... ... ... ... көптігімен, уақыт кезеңінде де өте күрделі болып келеді. Өлкетануды зерттеудің негізі жергілікті жердің тарихы болып табылады.
Тақырып №2. Тарихи ... ... ... Өлкетану негіздері.
Мақсаты:тарихи өлкетанудың қалыптасу және даму тарихына тоқталып, оны тарихи дерек ретінде қарастыру
Жоспары:
1. Өлкетану ғылымдар жиынтығының кешені. ... ... ... формасы.
2. Өлкетану бойынша деректер (Геродот, Страбон, Ибн-Хордадбек, Максиди, Ибн Хаукаль, Ибн-Фадлан, Ал-Бируни, Джувайни, Елюй ... ... және ... ... ... ... ... мен елшілері. Иоанн де Плано Карпини, Вильгельм де Рубрук.
Өлкетанудың негізгі анықтамасы - әр елдің ... жеке ... ... ... ... ... ғылыми анықтамасы бойынша .
Ғылыми пән ретінде өлкетану өзінің зерттеу объектісі бар - табиғат, халық, экономика, тарих, ... ... ... дерек ретінде , , , және т.б.
Деректер әр ... ... ... ауызша болып бөлінеді. Өлкетанушы-мұғалімнің міндеті: 1. не іздеу керек. 2. қалай іздеу керек. 3. қалай қағазға түсіру керек.
Өлкетану жұмыс ... ... ... ... қоғамдық және мектептік болып бөлінеді. Өлкетанудың негізінде қажеттілік және білуге құштарлық болып табылады. Өлкетану негізі тарихи зерттеумен байланысты. ... ... ... ... ... ... Олар өлкенің білгірлері болып табылады. Мысалы, өлкенің алғашқы деректері ауызша ... ... ... байланысты.
ХҮІІІ ғ. өлкеге Ресей тарапынан бірнеше академиялық экспедициялар ұйымдастыруға байланысты бірнеше ... әр ... ... ... ... ... Орыс ... қатар өлкенің тарихына қатысты шығыс деректері;Ғ парсы, араб тіліндегі тарихи жазбалардың мазмұны өте құнды. Өлкетану мәселесінде Ш.Уәлихановтың еңбегі зор.
Тақырып №3. Көне ... ... ... және ... өлке тарихындағы рөлі.
Мақсаты:Қазақ халқының мәдениетіне байланысты көне және ортағасырлық деректермен таныстыру
Жоспары:
1. Қазақстан халықтарының мәдени өміріндегі көне және ... ... ... ... ... Қадірғали, Баласағұни, Яссауи трактаттарының ерекшеліктері және оларды зерттеудегі қиыншылықтар).
2. Қазақ халықына қатысты көне жазбалар (, Қорқыт туралы аңыз, Алпамыс ... және ... Азия және ... ... ... ... ... пайда болды. Бірнеше ғасырлық тарихында жазбаның бірнеше түрін басынан кешірді: ... ... ... ... ... ... ... болды. Көне жазбалардың бірі бұл көнетүріктік жазба болды, оның негізіне Орта ... ... ... және ... ... тілдері енді. Ол б.д. ҮІ-ҮІІ ғғ. Орта Азияда қалыптасты. Көнетүрік жазба ... ... ... ... Монғолияда (33, ескерткіш), Орхон мен Енисей (85 жазба), Шығыс Түркістанда, Таласта (12 жазба), Ферғанада, Шығыс Европада қалыптасқан. Есік ... ... ... ашылмаған (б.д. ҮІ-ІҮғғ.)
Руникалық жазбалар өзінің мазмұны жағынан алты топқа бөлуге болады: тарихи-биографиялық (Мөңке-хан, Куль-тегин...), эпитафиялық, с.с. қабірлердегі ... ... ... ... ... және ... ... заңды құжаттар, тұрмыстық заттағы белгілер. Бұл 38 ... ... ... ғғ. ... ... ... жазбасы Орта Азия мен қазақстанда медресе, діни мектептерде қолданылады. Ол Х ғ-дан 1929 ж. дейін қолданып келді. Араб одан кейін ... ... орта ... ... ... қатарына жатқызылды. Осы тілде шығыстың ұлы ғұламалары: Әл-Фараби, Бируни, Фирдоуси, Хайям ... ... ... ... ... ... Алишер Навои, Әбілғазы-хан және Әл-Фараби, Ұлықбек, Қыдырали, Баласағұни, Яссауи трактаттары кеңінен таралды.
Көптеген қолжазбалар арасында қазақ халқының ... ... ... жазбалар да болады: (Огуз-хан жайындағы эпос), Қорқыт ата жайындағы әңгімелер мен аңыздар, поэмасы, жыры және ... және ... ... Орта Азия және ... ... ... ... өте зор болды.
Тақырып № 4. Қазақстанның археологиялық ... және ... ... ... ... өлкетану сабағында пайдалануды үйрену
Жоспары:
1. түсінігі.
2. Археологиялық деректердің жүйелері мен зерттеулердің түрлері.
3. Археологиялық ескерткіш - өлкетанудың ... ... (ол ... archaіos - ескі, logos - ғылым деген сөздерінің қосылуынан шыққан) термині ... ... ... 4 ... көне заманды зерттейтін ғылым ретінде (Платон) қолданыла бастағанымен, ... ... ... Еуропада қайта өркендеу дәуірінде ғана жүргізілді. 15 - 16 ғасырларда Италияда ежелгі сәулет өнерінің ... ... 18 - 19 ... ... бойында көне мәдени мұраларды зерттеуге бағытталған қазба жұмыстары жүзеге асырылды. 19 ғасырдың 1-жартысында Ресейде Қара ... ... көне грек ... ... мен скиф ... жүйелі түрде зерттеу басталды. Қазақстан мен Орта Азияда археологиялық зерттеулер 19 ғасырдың 70-жылдарында ... алды және олар ... ... ... Веселовский, Петр Лерх, Василий Бартольд есімдерімен байланысты. 1920 - 30 ж. Әлкей ... ... ... ... ... т. б. басқарған экспедициялар Қазақстан жерінде күрделі археологиялық барлау, қазба жұмыстарын жүргізді.Археологиялық ескерткіштер әр кезеңге қатысты әр түрлі Қазақстан ... ... ... ... ... қоныстар, тұрақтар және бекініс қорғандар, жерлеу рәсімдері, қорғандар, мавзолейлер, қоймалар, петроглифтер, тастағы таңбалар, тау ... су ... және ... ерте ... ... ... ... үшін археологиялық материалдар негізгі дерек ретінде тарихта қайта қарауға негізгі дерек болып ... ... ... ... ... өлкетанушы өлкенің көне кезеңінен бастап, кейінгі кезеңіне дейін бір бағытта зерттеп шығуына болады.
Тақырып №5. Қазақстан ... ... ... ... тарихындағы этнографиялық деректердің орнын анықтау
Жоспары:
1. түсінігі. Этнологиялық материалдарды жинақтаудық әдістері.
2. Этнологиялық терминология, жергілікті ... ... ... Халық тұрмысы мен шығармашылығын зерттеу
Этнография - тарихи ғылымның жеке бөлімі, халықтардың мәдениетін, ... және ... ... Этнография термині гр. - халық, - жазамын, яғни халықты сипаттау, халықтану ... ... ... ... ... ... - әлем халықтарының тұрмысы мен өмірін тікелей бақылау, олардың қоныстануы, тарихи-мәдени қарым-қатынасын зерттеу. ... ... ... ... ... ... ... этнология терминімен алмасты. Көптеген шетелдерде этнография (этнология) жалпы адамзатты танып-білетін - антропология саласының бірі ретінде ... ... ... ... ... ХІХ ғ., ортасында бөлініп шықты, осыған дейін тарихи зерттеулердің бір саласы ... ... ... ғғ. ... ... ... бірнеше экспедициялар жарақталды. Олар өз зерттеулерінде Ресейдің көршілес ... ... ... ... ... экспедициясы Сібір, Орал, Орта Азия және басқа да аудандарды зерттеумен айналысты. Кейде этнографиялық алғашқы ғылыми еңбектерде жарыққа ... ... ... бір ... ... ... Міне, нақты осы кезеңде қазақ халқының дәстүрлері, салттары жайында алғашқы жазбалар пайда болды. Олар өлкенің тарихи, табиғи ерекшелігін сипаттады.
Этнографиялық ... ... ... ... ... тұрмыстық ерекшеліктер, олардың шығу тектері, өзгерістер ескерілді. Қоныстардың орындары, олардың сыртқы ... ... ... ішкі ... әртүрлі қоныстар зерттелінді.
Этнографиялық бақылаулардың негізгі міндеті өткен ... ... ... ... ... ... қандай жаңа өзгерістер келді. Халықтың тұрмыс-тіршілігі этнографиялық зерттеудің басты ... ... ... ... оның ... өлке тарихын оқып-білудегі рөлі.
Мақсаты:жалпы этнология сөзінің шығу кезеңін, тарихын қарастыру.
Жоспары:
* Этнология және оның ... ... ... ... ... ethos - ... халық және logos - ғылым, ілім, сөз) - қоғамдық ғылымдардың ... мен ... ... саласы. Этнология қазіргі халықтарды және ертеде өмір сүрген көне этностық топтардың шығу ... ... ... ... ... ... ... мен бәріне бірдей ортақ жайларды, тарихи және мәдени қарым-қатынастарын, күнделікті ... ... ... және ... ... рухани мәдениетін жан-жақты ғыл. негізде зерттейді (қ. Тарихи этнография). ... өмір ... ... ... салыстыра зерттеп, этнолог халық тұрмысы мен мәдениетінің тарихи даму үрдісін анықтайды. Халық өмірінің өткен ... ең көне ... ... деп ... Мыс., ... шығу ... ... Этнология үнемі археол. деректерге сүйенсе, археология өзінің зерттеу жұмыстарында археол. ескерткіштердің қандай этн. топтарға жататындығын анықтау барысында әр дайым этнол. ... ... ... ... Этнологиялық ізденістердің дамуы ілкі замандардан бастау алған. Ерте ... ... ... мол ... материалдар ғасырлар бойы жинақтала берді. [[|Қазақ|Қазақтар]] туралы нақтылы этнол. деректерді ... ... ... ... келген орыс шенеуніктері жинастырды. Әсіресе, бұл салада П.С. Паллас, И.Г. Георги, И.П. Фальк, И.Г. Андреев, А. ... ... ... ... зор. 19 ... ... ... Э-сына елеулі үлес қосқандар Ш.Уәлиханов пен Ы.Алтынсарин, М.Бабажанов болды. 19 ... соңы мен 20 ... бас ... ... ... ... Н.Аристов, Ә.Диваев, Г.Н. Потанин, Шәкерім, І.Қостанаев, т.б. елеулі үлес қосты. 20 ғ-дың 20-жылдарының соңында С.И. Руденко бастаған ғыл. экспед. ... оның ... Ә.Х. ... жұмыс істеді. Бұл экспед. "Қазақтар" деген атпен бірнеше жинақтар шығарды. 1946 ж. Қазақстан ҒА құрамында ... және ... ... ... ... ел ... дерек көздерін жинастыру, ғыл. талдау жүргізу жұмыстары жолға қойылды. Жинақталған мағлұматтар негізінде қазақ халқын этнол. тұрғыда зерттеу тарихы (Е.Масанов), ... ... ... М. ... ... ... ... (И.Захарова, Р.Ходжаева), басқа өңірлердегі қазақтардың тұрмысы (У.Шалекенов), неке және отбасы, ұлттық ... ... ... ... т.б. көптеген тақырыптар төңірегінде көлемді зерттеулер жүргізілді. Қазақстан өз тәуелсіздігін алғаннан кейін республикада этнол. ізденістер тарихи шындық тұрғысынан ... ... ... ... ғыл. ... ... бірқатар зерттеушілер (Ә.Төлеубаев, С.Әжіғали, Ж.Артықбаев, Ш.Тоқтабаева, т.б.) этнол. мәселелерді жаңа қырынан ... ... ... ... ... ... ... да тың зерттеулер жүргізіп келеді. Д. Сүлейменұлы
Тақырып №7. Сәулеткерлік және өнер ескерткіштері туған өлкенің дерек көздері.
Мақсаты:жалпы архитектура сөзінің шығу ... ... ... ... ... шығу кезеңі.
2. Қазақстандағы сәулет өнерінің қалыптасу тарихы
Архитектура, сәулет өнері - құрылысты жобалау, салу, оған көркемдік бейне беру өнері. ... ... ... ал ... ... яғни ... деген мағынаны білдіреді. Архитектура туындылары адамның күнбе-күнгі тіршілік ортасын қалыптастырады. ... әр ... ... атқаруға арналған және адамның эстетикалық талғамына жауап бере алатындай болып салынған тұрғын үйлер, қоғамдық ... ... ... ... ... - ... ... және өнердің тоғысқан жері. Адамзат баласы көне заманнан бастап құрылыспен айналысқан. Адамдар неолит кезінде үйді ағаштан, қамыстан, талдан және ... ... Су ... ... ... үстіне тұрғызылған үйлер де болған. Біздің заманымыздан бұрынғы 2-мыңжылдықтың ортасында ірі тастардан ... ... ... ... ... мен ... ... болды.
Қазақстан аумағында сәулет өнері жоғары палеолит кезеңінде пайда болды. Ол кздегі алғашқы тұрғын үй құрылыстарының іздері сақталып қалған (олар ... ... ... ... ... Қола ... темірден жасалған қаруларды пайдалану кең-байтақ дала байлықтарын игеруге жағдай жасады. Қола дәуіріндегі ғимараттар тік ... ... ... олар ... және ... ... ...
Кейінірек дөңгелек формадағы үйлер мен киіз үйлер пайда ... ... ... де ... ... отырды. Қабір басына 30 метрге жететін күмбездердің салынуы жиі кездеседі. Кейінірек олар тік бұрышты тақталармен қоршалды.
Оңтүстік Қазақстандағы 802 ескерткіштер ... : 528 ... ... 42 ... ескерткіштер; 226 сәулет ескерткіштері болып есептеледі. Ең қызық археологиялық ескерткіштер IX -XII ... ... ... ... Бұл ... Ұлы ... Жолы ... келе жатқан кездегі әйгілі Отырар қаласы, яғни археологиялық ... ... ... ... болып, Отырар жазирасына ұласып, атақты туристік нысанға айналды. Сонымен қатар бұл жерде ... ... ... ... ... ... ... нысандар да бар. XII-XX ғасырға жататын ескерткіш Арыстан Баб атақты киелі көріпкелге ... №8. ... ... ірі архитектуралық ескерткіштер
Мақсаты:жалпы архитектура сөзінің шығу кезеңін, тарихын қарастыру.
Жоспары:
1. Қожа ... ... ... Айша ... ... және ... Ясауи кесенесі -- Түркістан қаласында XIV ғасырдың соңында тұрғызылған архитектуралық ғимарат. Қожа Ахмет Ясауи дүние салғаннан кейін халықтың көп ... ... ... ... ... ... ... Кейін бұл кесене мұсылмандардың жаппай тәуеп ету орнына айналды.Түркістан қаласындағы Ахмет Яссауи ғимараты - орта ғасырлық сәулет ... ... ... Ол XII ... өмір ... бүкіл Шығысқа аты әйгілі көне түркі ақыны, софизмді уағыздаушы Ахмет Яссауидің (Яссы-дан шыққан деген мағынада) бейітінің басына орнатылған.
Айша бибі кесенесі -- ХІ-XII ... ... ... көрнекті ескерткіші. Жамбыл облысыЖамбыл ауданындаАйша бибі ауылында орналасқан. Сырты керамикалық плиталармен қаланып, ойып жасалған өрнектің ... мен сан ... ... ... ... ... ... ішінде оған тең келетіні жоқ. Ескерткішті қалаған кірпіштердің әртүрлілігінің өзі таң қалдырады. Оның ... ... ... уақытымызға дейін тек батыс қабырғасында сақталған.Тараз қаласынан 18 км ... ... да діни ... ... (XI- ... ... кезде ол кесене ЮНЕСКО қатарына алынған. Кесене құрылысын 1897 жылы В.А. Каллаур, 1938 -- 39 жылы А.Н. ... ... КСРО ҒА ... ... ... және ... ... экспедициясы, 1953 жылы Қазақстан ҒА-ның экспедициясы зерттеген.
Алаша хан кесенесі -- ХІІ -- ХІІІ ғғ. халық ... ... ... ... ... ... архитектуралық мазар.Ол Қаракеңгір өзенінің оң жақ аңғарында, Малшыбай кешенінен 2 km жерде салынған.Мазар төрт бұрышты етіп ... ... ... ... Сырт көрінісі кірпіштен әр түрлі-кескінді өрнекпен қаланған. Өрнектің түрлері әсіресе кіреберіс ... ... ... ... ... кесенесі - ҚазақстандаХІ ғасырдан сақталған сәулет өнері ескерткіші. Қазіргі Тараз ... ... ... Кесене Қарахан әулетінен шыққан белгілі хан Ша-Махмуд Бұғра Қарахан қабірінің ... ... ... ғана ... ... төрт қабырғасы мен жылтыр кірпішпен өрнектелген қос мұнарасы 19 ғасырдың 90-жылдарына шейін сақталған. 1905 жылы оның ... ... ... ... ... ... 1906 жылы жаңа кесене салынған.
Тақырып №9. Туған өлкенің ауызша ... ... ... ... ... олардың мазмұнын ашу. Анықтамаларға түсініктеме беру.
Жоспары:
1. Ономастика.
2. Топонимика.
3. Антропонимика.
Ономастика (грек onomastіke - ат беру ... - тіл ... ... ... зерттейтін саласы. Жалқы есімдерге кісі, жануарлар аттары, халық, ұлт, ру-тайпа атаулары, ... ... ... ... ... ... қалыптасу жайын тексереді.
Топонимика -- ономастиканың жер-су, елді ... ... ... мен ... ... (этимологиясын), мағынасын, құрылымының дамуын, таралу аймағын, қазіргі ... ... ... ... ... мен ... бір ... берілуін зерттейтін құрамдас бөлігі. Бұл гректің -- орын, жер, -- атау ... екі ... ... яғни ... ... ... ... яғни жер-су аттары, негізінен үш бағытта зерттеледі:
* семантикасы (мағынасы);
* жасалу жолдары;
* ... ... - ... ... ат) -- ... ... меншікті есімдерін, аты-жөнін, жалған, бүркеншік, жасырын аттарын, ру аттарын -- антропонимді зерттейтін ономастиканынтармағы. Антропонимика ... ... ... шығармалардағы антропонимдер мен ауыз әдебиетіндегі кейіпкерлердін аттарын зерттейді. Антропонимика халықтық және канондык есімдерді, сол ... бір ... ... және ... ресми және биресми түрлерін ажыратып қарастырады. Әрбір этностың әр дәуірде өзіне тән антропонимиконы (есімдер тізімі) қалыптасады. ... ... а н т р о п о н и м и я деп ... №10. ... өлкетанудың қалыптасуы және дамуы. ХІХ ғ. Орыс зерттеушілерінің Қазақстан тарихын және өлкетанудағы үлесі.
Мақсаты:Қазақстанда өлкетанудың ... мен ... ... ... ... ... қалыптасу кезеңдері. ХІХ ғ. зерттеушілердің өлкетануға қосқан үлесі.
2. Өлкетанудың дерек көздерінің бастауы.
3. Жергілікті тарихты зерттеуге орыс ... мен ... ... ... өте ... ... ескерткіштеріне ертеден-ақ саяхатшыларының назарын аударған болатын. Олар туралы өз еңбектерінде шығыс тарихшылары (араб, ... ... ... ... ... Олар Ибн ... Әл-Бируни, Мұхаммед Хайдар және т.б. болды.
Орталық Қазақстанның бай археологиялық ескерткіштері туралы Тобольскіден Түркістанға дейін Солтүстік және ... ... ... ... ... Петр біріншінің Тәукеге жіберген елшілері Ф.Скибин мен М.Гринин айтады. Осы даланың оба қазыналары туралы алғаш рет қоғам қайраткері ... ... ... ... ... ... де баса назар аударды. Оны әсіресе сол кезде толық сақталып тұрған ертедегі балқыту пештері, тас ... ... ... екінші жартысынан бастап бұл жерлерге көптеген зернттеушілер келеді. Осы аймақта екінші академиялық экспедицияның ... оның ... ... ... И.Г.Георги, П.С.Паллас, П.И.Рычков және басқалар болды. Қазақстанды ... ... ... ... жылдар екінші академиялық экспедициясын жалғасытырды.
Қазақстанның географиясын зерттеуде Н.П.Рычклвтың үлесі зор. Орталық Қазақстанның археологиялсы туралы деректерге байланысты оның атты еңбегінде ... ... 1771 жылы ... және Есіл ... ... ... ... күнделігінде, Ұлытау және Атбасар аудандарының ескерткіштеріне сипаттама береді. Қараторғай өзені бойындағы үлкен қорғандар оны таң ... Ол ... деп ... .
Орталық Қазақстанға алғашқылардың бірі болып, 1815 жылы тау-кен инженері Б.Герман келді. Оның экспедициясы Үй қорғанынан Арғанатты тауына дейінгі, Қараторғай ... ... ... ... ... ... ... Арғанаты тауының, солтүстік Ұлытау етектеріндегі тарихи ескерткіштерге арнайы мақала жазған А.Генс басқарған экспедиция болды. Ол , - деп жазып, ортағасырлық ... бір ... көз ... ... ... осы ... ... жартысында археологиялық нақты мәліметтерді Н.М.Ядринцев, Г.Н.Потанин, В.В.Радлов, Н.М.Коншин сияқты зертеушілер жүргізді. В.В.Радлов Орталық Қазақстандағы археологиялық зерттеуде ... ... ... ... және ... бойынша кезеңдерге бөлуде нақты жұмыс жасады. Орта ғасырлық ескерткіштер тас үйінділер және орта ғасырлық құрылымдар жайлы мәліметтерді В.Никитиннің еңбектерінен ... №11. ... ... ... - ... ... - өлкетану зертеудің орталығы.
Мақсаты:Қазақстанның зерттеу қоғамымен, оның міндеті мен тапсырмасымен таныстыру
Жоспары:
1. Қазақстанды зерттеудің қоғамының құрылуы.
2. Қазақстанды ... ... ... мен ... Алғашқы өлкетану-ғылыми съезінің қорытындысы мен маңызы
ХХ ғасырдың 30-шы жылдары алғашқы археологиялық 1933 жылы құрылған ГАИМК-нің ... ... ... материальной культуры)Нұра экспедициясы жүргізді. Оның құрамында белгілі археологтар П.С.Рычков, М.И.Артомонов, И.В.Синицын болды. Экспедицияның басты міндеті Шерубай-Нұра өзені бойындағы, Қарағанды ... ... 60 км ... ... мәдениетін ашу болды. Бұл ескерткішті қазу кезінде қола кезеңдеріне тән емес, құрылыс типтері мен ... ... ... ... ... археологиялық зерттеуіне геология және жаратылыстану ғалымдарының өкілдері, оның ішінде П.Л.Драверт, Қ.И.Сәтбаев, ... ... ... Г.Н.Щерба т.б. басқалары баға жетпес үлес қосты.
Академик Қ.И.Сәтбаев, археология және ежелгі кен орындарының кей ... ... ... ХХ ... 40 ... басына дейін бұл аймақта кең және жүйелі ... ... бола ... ... ... ... нақты және кеңінен зерттеудің жаңа кезеңі Ұлы Отан соғысынан кейін басталды және Қазақ КСр-ы Ғылым Академиясының құрылуымен байланысты болджы. Ғылым ... ... ... ... ... ... құрылды, оған ғылыми жетекшілікті 30 жылдан астам академик Ә.Х.Марғұлан жүргізді. Ғылыми зерттеу бағыттарын анық белгілеу, қысқа уақыт ішінде ... ... ... ... ... берді.
Орталық Қазақстан экспедициясы үш бөліктен тұрды. Біріншісін А.М.Оразбаев, екіншісін, ... ... ... ... Алғашқы зерттеу-барлау жұмыстарынан кейін экспедиция өз назарын Жаңаарқа, Шет, Ақтоғай, Қарқаралы аудандарына аударды. Экспедиция ... ... ... мен ... ... мен барлау жұмыстары тек қамтылған территориялық ауқымымен ғана емес, сонымен қатар, зерттелген ескерткіштердің ... ... де ... №12. Туған өлкені зерттеудегі қазақ ғалымдары, ағартушыларының рөлі және ... ... ... ... ... ... рөлі және қызметін көрсету.
Жоспары:
1. Ш. Уәлиханов - шығыстанушы, ... ... және ... ... ... ... ғылыми мұрасы Қазақстанның және көп ұлтты Ресейдің басқа да халықтары проблемаларының өзекті тұстарын қамтиды. Шоқанның қазақ халқының құрылуы, ХҮІІ-ХІХ ғасырдың ... ... ... ... және саяси тарихы, қазақтардың Ресей бодандығын қабылдауы, Орта Азия мен Шығыс Түркістан халықтарының рухани және ... ... ... проблемаларына арналған ғылыми зерттеулері Орта Азия мен Қазақстан халықтарының тұрмысын зерттеуге аса бағалы үлес болып қосылып, замандастарының ... зор ... ... Ол ... Орта Азия мен оған ... жатқан аймақтар халықтарының географиясын, этнографиясын мен фольклорын зерттеуге үлкен үлес қосты.
Әлихан Бөкейханов Орыс географиялық қоғамында, оның Батыс-Сібір ... ... ... ... ... толық көрсете білді. Мәселен, революцияға дейінгі Рсейдегі іргелі еңбектердің бірі - еңбегі авторларының бірі ... ... ... ... ... оқырмандарына қазақ халқының тарихи өткен кездің дұрыс көрінісін, оның ... ... ... ... сол ... ... ... өмірінің терең ғылыми көрінісін жасады, орыстың қалың оқырмандарын>> Абайдың өмірімен және ... ... рет ... сол ... орыс ... проблемаларына зор түсінікпен қарады.
Оның ізінше ғылыми қоғамдық еңбектерінде Ж.Акбаевтың, М.Шормановтың басқа да ... ... ... ... ... ... №13. Туған өлкені зерттеудегі қазақ ғалымдары, ағартушыларының рөлі және қызметі.
Мақсаты:Туған өлкені зерттеудегі қазақ ғалымдары, ағартушыларының рөлі және ... ... ... қазақ мәдениеті мен тарихындағы рөлі
2. Ы. Алтынсариннің ... ... мен ... ... ... ... (Ибраһим) Құнанбаев Құнанбайұлы (1845-1904) -- ақын, ағартушы, жазба қазақ әдебиетінің, қазақ әдеби тілінің негізін қалаушы, ... ... ... ... ... либералды білімді исламға таяна отырып, орыс және еуропа мәдениетімен жақындасу арқылы ... ... ... көздеген реформатор. Абай ақындық шығармаларында қазақ халқының әлеуметтік, қоғамдық, моральдық мәселелерін арқау еткен.Абай Шығыс пен Батыс мәдениеті мен ... ... ... ... әлем ... еңбектерімен жақсы таныс болған. Философиялық трактаттар стилінде жазылған - тақырып ауқымдылығымен, дүниетанымдық тереңдігімен, саяси-әлеуметтік салмақтылығымен құндыАбай 10 тамыз1845 ж. ... ... ... ... аға сұлтаны Құнанбайдың төрт әйелінің бірі, екінші ... ... ... арғы тегі Орта жүз Тобықты Арғын ішіндегі Олжай батырдан басталады. Олжайдан Айдос, Қайдос, Жігітек есімді 3 ұрпақ ... ... ... ... бір-бір рулы ел болып кеткен. Айдостың Айпара деген әйелінен: Ырғызбай, Көтібақ, Топай, Торғай, ... 4 ұл ... ... момын, шаруа адамы, ал шешесі өткір тілді, өр мінезді әйел ... ... (шын аты -- ... 1841 -- 1889) -- ... аса ... ... жазушы, этнограф, фольклоршы.Туып-өскен жері -- Қостанай облысының Қостанай ауданы, Арқарағай ауылы. Осы ... ... ... ... ... ... ж. ... шекара комиссиясының қазақ балалары үшін ашқан мектебіне ... ... ... ... соң, ... ... ... әскери старшина болып қызмет атқаратын үлкен әкесі Балғожа Жаңбыршыұлының хатшысы болады (1857 -- 1859). Орынбор облыстық басқармасында ... ... ... жылы ... бекінісінде (Торғай) қазақ балалары үшін мектеп ашу тапсырылады, әрі сол ... орыс ... ... ... ... ... өмірін арнаған ағартушылық-педагогтық қызметі осылай басталады. Тікелей ... ... ... ... ... ... үйін және ... салып, 1864 жылы 8 қаңтарда мектептің жаңа ғимаратын салтанатты түрде ашады.
Тақырып №14. Өлкетану дерек ретінде. ХІХғ ... ... ХХ ғ. ... ... ... ... және ... басылымдары.
Мақсаты:ХІХғ.екінші жартысы мен ХХғ. басындағы қазақ баспасөз кітабы мен басылымдарымен танысу.
Жоспары:
1. Қазақ тілінде баспа кітаптардың пайда болуы.
2. Қазандағы Азиялық ... ... ... ... ... ... - ... кезең мен қазіргі кезеңдегі әдебиеттердің ақпарат жиынтығы оның міндеті жаңадан шыққан әдебиеттерді анықтау, есебін жасау, ... ... ... ... ... ... ... объектісіне - баспасөз материалдары, кітаптар, карталар, сирек қолжазбалар және басқалар жатады.
Баспа түрлері: библигорафиялық көрсеткіштер, жергілікті ... ... ... ... ішкі ... ... ... әдебиет тізімі, көрсеткіші, мақалалар библиографиясы. Баспасөз материалдары ішінде күнделікті баспа және өткен кезеңнің ... ... ... ... ... ... ... - республикалық, облыстық, қалалық, аудандық кітапханалар болып табылады.
Өлкеге қатысты негізгі дерек - ... ... ... ... шығып жатқан баспа материалдары. Өлкетанушыға үлкен көмекті анықтамалық баспалар көрсетеді. Баспа материалдарынан ... ... ... ... ... ... ... дерек көзінің бірі - мемлекеттік статистика, ... ... ... маңызды деректер ХІХ ғасырдың аяғындағы - ХХ ғ. ... ... ... ... ... ... ... болып табылады.
Тақырып №15. Қазақ баспасөзі өлкетану дереккөздері
Мақсаты:ХХғ. басындағы қазақ ... ... мен ... ... ... ... Қазақ газеті
журналы бұдан 100 жыл бұрын Троицк қаласында (Челябі облысы) жарық көр - ді. Кейбір жарияланымдарда жур - нал ... , ... ... - ден ... деп ... жүр. ... ... жауабын осы журналдың редакторы - Мұха - мед - жан ... ... ... - мәдени, экономикалық және әлеуметтік капитал, жалпы адамзаттық мәдениеттің құрылымдық бөлігі, этнос, қоғам, адам ... ... мен ... ... тарихи естеліктердің маңызды қоймасын жасау және қорғау бағдарламасы. Ежелгі тарихтың негіздерін бүгінгі күнмен қосатын жолды құрап, уақыттың ... ... ... ... дау-дамайдағы адамзатқа қажетті көп қырлы қоғамның тарихи тәжірибесін зерттейді.Тарихи-мәдени мұрамен хабардар етіп, тек тарихты ғана емес, сонымен қатар ... ... ... ... ... да, ... ... 6 жыл бұрын, яғни 2003 жылы сәуірде Қазақстан халқына жолдауында арнайы мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыруды тапсырған болатын. Елбасының жолдауымен ... ... ... қазіргі Қазақстанның әлемдік өркендеуінің дәлелі.Тарихи-мәдени мұрамен хабардар етіп, тек тарихты ғана емес, сонымен қатар болашақта болатын жағдайды баяндайды. Сондықтан да, ... ... 6 жыл ... яғни 2003 жылы ... ... халқына жолдауында арнайы мемлекеттік бағдарламасын жүзеге асыруды тапсырған болатын.
Ескерткіш - кең мағынасында -- ... ... ... ... ... атауы. Тарих және мәдениет ескерткіштерінің жиынтығы мұражайлық, көрмелік маңызы бар заттар мен жылжымайтын ескерткіштерді (құрылыстарды, ғимараттарды, т.б.) ... ... ... ... ... ... ... 4 түрге бөледі: археологиялық ескерткіштер, тарихи ескерткіштер, сәулет өнері ескерткіштері, монументтік (мүсін) өнері ескерткіштері. Сондай-ақ, ескерткіштерге тарихи-танымдық немесе тарихи-көркем құндылығы бар ... да ... ... ... №22 ... ... - ... шежіре
Мақсаты:Аудан, ауыл жайлы жалпы түсінік беру
Жоспары:
1. Жамбыл облысы
2. Т.Рықұлов ауданы
Жамбыл облысы -- Қазақстан Республикасының оңтүстігінде орналасқан. ... ... ... ... ... және ... Талас пен Шу облыстарымен көршілес болып табылады. Облыстың аты қазақ және кеңес ақыны Жамбыл Жабайұлының құрметіне ... ... ... ... Бетпақдаладан Тянь-Шаньға дейін Шудан Қаратауға дейін созылып жатыр. Жер аумағы -- 144,2 мың ... ... әрі ең ... ... -- ... ... орталығы Қазақстанның оңтүстігінде орналасқан Тараз қаласы болып ... ... ... ... ... ... бірі болғандығын б.э.д. 1 ғасырдың ортасындағы қытай жазбаларынан көруге болады. Патшалық Ресейдің 1863-64 жылдары әскери жаулап алушылық әрекетінің нәтижесінде бұрын ... ... қол ... ... ... Ұлы жүздің жерлері империяның құрамына кірген. Осы өңірлерде Сырдария және Жетісу уездері құрылып, олар Түркістан ... ... ... 1867 ... 11 маусымда қабылдаған жаңа жерлерді басқару жөніндегі ... ... ... Әулиеата уезі құрылған, ол Сырдария облысына қараған. Оның аумағы батысында Түлкібас стансасы, шығысы Шу ... ... ... ... ... ... (қазіргі Қырғызстан Республикасының Талас облысы), солтүстігі Шудың төменгі ағысына дейінгі жерді алып жатқан. Орталығы Әулиета шаһары болған. 1917 жылы Қазақ ... ... уезд - 1918 ... 30 ... ... автономиялық Түркістан Кеңестік социалистік республикасының құрамында болған. 1924 жылы Орта ... ... ... байланысты уезд Сырдария облысының, кейінірек Алматы округінің құрамын енген. 1927 жылы әкімшілік-аумақтық аудандастыруға сәйкес уезд негізінде 6 ... ... ... ... Меркі, Сарысу, Талас, Свердлов. Олар Оңтүстік Қазақстан ... ... ... ... ... ... ... дамыту және оны әлеуметтік-мәдени тұрғыдан түлету жөніндегі проблемаларды шешу мақсатында 1939 жылғы 14 қазанда өз алдына ... ... ... Оның ... ... 6 ... басқа Алматы облысынан Қордай, Красногор, Шу, ал 1951 жылы Оңтүстік Қазақстаннан Жуалы ауданы алынған. Облыс орталығы Тараз ... ... ... 10 ... 4 ... 153 ... және ауылдық округтерде 379 ауыл бар. [[2]]
Сәулеттік ескерткіштер
Айша бибі кесенесі
Жамбыл облысында бірнеше сәулеттік ескерткіштер бар. Барлығы Алматы-Самара жолында немесе Тараз ... ... ... Айша бибі ... Айша бибі ... орталығында Тараз қаласынан 12 км қашықтықта орналасқан. Айша бибі кесенесі - ... ғ.ғ. ... ... ... бірі. Қараханидтер сәулет ескерткіштері ішінен Орта Азия және Қазақстан аумағында ... ... бұл ... ... ... ... 60 түрлі ою-өрнектері бар эпиграфикалық белдеумен жасалған. Ескерткіш туристтерді тек қана ерекше сәулетімен ғана емес, сонымен қатар сұлу Айша-бибі мен ... ... ... ... махаббаты туралы аңыз да қызықтырады.
Айша әйгілі шығыс ақылшысы Зеңгі ... қызы ... ... Аңыз ... Айша ... ғашығы Қараханға бара жатқан жолында жыланның шаққанынан қайтыс болған.
* Бабаджа Хатун кесенесі. Айша бибі мазары жанында орналасқан. Бұл кесене де XI- ... ... ... болып саналады. Кесене ерекше қарапайымдылығымен бағаланады. Соңғы жаңартылуы 2002 жылы болған. Эпиграфикалық жазба бойынша ол жерде жерленген әйел ... атын оқып ... ... ол әйел ... ... ... Ол Айшаны сапар кезінде қасында болған. Айша қайтыс болған соң, оның мазары үстінде жағылып тұрған алауды ұстап ... екі ... ... ... ... және ... дәстүрін өткізетін мұсылманның қасиетті жерлері болып есептеледі.
Қарахан, Дауытбек және Тектұрмас кесенелері Тараз қаласының ортасында орналасқан. Осы кесенелердің алыс емес ... ... ... ... орын ... ХІ ғ. Қарахан (Әулие-Ата) ортағасырда пайда болған Тараз қаласының аймағында мәдени-мемориальды комплекске кіреді. Алғашқы құрылыс қарахандықтар дәуірінде ХІ ғ. ... ... ... ... және ... өнерінің принциптері сақталған. Ортағасырдағы мәдени сәулеттің типтік образы -- монументалды порталды-куполды қамалды ... ... ... осы жерде қоныстанған Х-ХІІ ғ.ғ. Қарахандықтар хандығымен байланысты.
Мұсылман әлемінде қасиеттісіне жатады. Соған байланысты деген екінші атқа тең. ... ... ... аралайды.
* Дауытбек кесенесі (Шамансур)
Қарахан кесенесімен бірге мемориалды-культті комплекске кіреді. Дәстүрлі порталды-куполды формасында ХІІІ ғ. ірі ... ... ... ... салынған. Кесененің ортасында араб тілімен қашалған жазуы бар тасты ескерткіш орналасқан. Жазу жерленгеннің адамның аты мен қайтыс болған ... ... ... Екі ... де ... да ... ... жабдықталған.
* ХІХ ғ. Кали-Юнус шығыс моншасы
ХІХ ғ. Әулие Ата қаласының тұрғынымен құрылған монша. Салуда сәулет композицияның принциптері және ортағасырдағы ... ... ... ... қолданылған. Бұл көптеген туристердің қызығушылығын оятады. ХХ ғ. елуінші жылдарына дейін монша істе болған. Қазіргі уақытта ол қалпына қайта ... ... ... ... ... ... орынға айналған еді.
* VIII-IХ ғ.ғ. Ақыртас сарайлық комплексі
Жамбыл облысының және Қазақстан территориясында қызықты және құпиялы орындардың бірі. ... ... 130 жыл ... және қазір де зерттелуде. Қазіргі уақытта комплекс территориясында Қазақстан ... ҰАҒ ... ... ... ... археологиялық қазбалар жүргізілуде. Бұдан ірі республикалық бағдарламасы ... ... ... құру ... ... ... алынған соңғы мәліметтер бойынша Ақыртасты Ұлы Жібек жолындағы ортағасыр қаласы Қасрибаспен теңестіреді. Ғалымдардың көпшілігі ... ... ... ж.ж. араб ... ... ... салынған. Сарай комплексінің іргетасының тереңдігі 4 м құрайды.
* Тектұрмас сәулет кешені Х-ХIV ғғ.
Бұл ежелгі діни ... ... ... ... ... ... дейін комплекс құрыла бастаған болатын. Кесене ислам кезеңінде салынып, 1935 ж. жойылды. Қазіргі уақытта оны орнында ортағасыр типімен жаңа ... ... ... ... ... ... ... Мамбеттің моласы бар. Кешен территориясы барлық жағынан жабдықталған. Кесене орнатылған таудың үстінен ... ... ... қаласына сұлу көріністі көруге болады. Ежелгі қалаға атау болатын жанында ағып жатқан ... ... ... ... Осы ... Х-ХIII ... ... қаласы арқылы өтетін керуендер өтетін тас көпір орналасқан.
Тұрар ... ... - ... ... ... орналасқан әкімшілік-аумақтық бөлініс. 1938 жылы Луговой ауданы болып құрылған. 1999 жылдан қазіргі атымен ... Жер ... 9,1 мың км². ... 63 878 адам (2010). Аудандағы 43 елді мекен 4 ауылдық және 1 кенттік округке біріктірілген. Аудан орталығы - ... ... ... (1 - 16 ... тарихи-мәдени ескерткіштерге бай. Тарихи-археология ескерткіштерге Көкдөнен, Қызылшаруа елді мекендері аумағында ... 1 - 4 ... ... ... және ... ... ... шатқалы) тұсында "Қорғандар даласы" деп аталатын үйсіндердің 20-ға жуық ежелгі тұрақты мекендері, Қызылшаруа ауылы маңында ... ... ... қорғандар тобы (12), Қарақат ауылынан 1 км жерде 7 - 9 ғасырлардағы Төрткүл бекінісі, Ақбұлақ шатқалынан ... ... ... ... 400 м ... ... Қаракемер ауылы жанында 7 - 13 ... ... елді ... орны бар. Ауданның басқа да елді мекендерінде (Абай, Алғабас, Құрамыс, Ақыртөбе, Жаңатұрмыс, Каменка, ... ... және ... ... т.б.) ... қалалар, қорғандар мен бекіністер жұрттары көптеп кездеседі. ... ... ... ауылында 68 ескерткіш, оның 3 тарихи, 7 монументті-архитектуралық және 54 археологиялық ескерткіштер тіркелген. Аудан жерінен ... ... - ... темір жолы өтеді.
Тақырып №23 Жер-су аттарына шолу
Мақсаты: Туған өлкедегі өзен, көл жайлы мәлімет беру
Жоспары:
1. Шу өзені
2. Талас ... -- ... мен ... жеріндегі өзен. Ұзындығы 1186 км (Қазақстан аумағында 800 км), су жиналатын алабы 148000 км² (Қазақстан аумағында 62500 ... ... мен ... ... ... алатын Жуанарық және Қошқар өзендерінің қосылған жерінен бастап Шу ... ... 80 ... бар, ірілері (Қазақстанда): Қорағаты, Меркі, Қарабалта, Ақсу, т.б. Теріскей Алатау мен Қырғыз жотасын ... өте бере Шу ... ... және Төм. ... ... ... Соңғысының тұсында Ортотоқой бөгені салынған. Төменде Шу Ыстықкөл қазаншұңқырына шығады. Шу мен ... ... ... ... 20 ... 50-жылдарында Шу суының бір бөлігі су тасу кезінде Көтемалды тармағы ... ... ... Қазіргі кезде көлмен байланысы жоқ.
Қазаншұңқырдан шыға бере тағы да бірнеше тар шатқалдар арқылы өтетін аңғары Боом шатқалынан кейін біртіндеп кеңейеді, ... ... ... ... ... ... кейінгі саласыз аумағында Шу Мойынқұм құмды алқабына шығады. Одан әрі бірнеше тармақтарға бөлініп, тартыла бастайды. Суы мол ... ... ... ... ... мен ... ... Ащысу ойысының көлдеріне жетеді. Арнасының ені орта ағысында 50 - 100 м, ... ... 40 - 60 м. ... суы ... ... ... жер асты ... толығады. Қазақстан жерінде Тасөткел бөгені бар. Бойында егін суару мақсатында Шығыс және ... ... Шу, Шу ... ... Георгиевка, Атбашы, т.б. каналдар, шағын СЭС салынған. Жылдық ағынының 14,8%-ы көктемде, 58,3%-ы жаз-күз айларында, 26,9%-ы ... ... ... ... ... ... - наурызда қатады. Ағыны реттелетіндіктен су ... ... ... ... кеткен. Көп жылдық орташа су ағымы Амангелді ауыл тұсында 77 м³/с. Алабындағы 60 мың га-дан астам ... ... Шу өзен ... 55%-ы ... өзені -- Қырғызстан мен Қазақстан жеріндегі ... ... 661 км, су ... ... 52700 км². ... ... 453 км. Негізінен, Жамбыл облысының Байзақ, Талас, Сарысу аудандары ... ... ... мен ... ... ... шығатын Қарақол және Үшқоша өзендері қосылған жерден басталып, Мойынқұмдағы Айдын көліне жетпей құмға сіңіп, тартылып ... ... ... ... тар ... ені 1 - 2 км, ... ... төменгі бөлігінде кең, 25 - 30 км. Көп жылдық мұз, жауын-шашын суынан толысады. Маусым - ... ... ... ... ... ... Таластан бірнеше тармақ (Шалқы, Көделі, Тасарық, т.б.) таралады. Суы көктемде, күзде ... сәл ... ауыз суға ... ... ... су ағымы Тараз қаласы тұсында секундына 27,4 м³. Өзен бойында, Тараз қаласынан 10 км жерде Киров бөгені, ... 197 км ... ... 275 км-де Жінәлі, 280 км-де Қазақбай бөгендері және Талас - Аса каналы салынған. Егін ... ... ... ... рухы өшпейді
Мақсаты:Туған өлкедегі батырлар жайлы мәлімет беру
Жоспары:
1. Б. Момышұлы
2. Қ.Рысқұлов
Бауыржан Момышұлы 1910 жылдың 24 желтоқсанында Жамбыл облысының Жуалы ауданындағы ... ... ... ... 1911 жылы 92 ... ... өткен. Әкесі Момыш өз бетімен ескіше сауат ашқан, кирил алфавитімен оқуды ... сол ... көзі ... ... бірі ... Ел ... ағаш ұстасы және етікші, зергерлігімен танымал болатын. Имаш атасы қартайған кезінде барлық шаруашылықты Момыш ұлына табыстаған. ... ... - ... ... ... ... "сары кемпір" деп атаған. Анасы Рәзия дүниеден ерте өтіп, Бауыржан 3 жасынан бастап Қызтумас әжесінің қолында ... жылы ... ... Аса ... ... 1924 ... ... жеті жылдық мектепті Шымкент қаласында оқиды. Бұл сол өңірдегі 1924 жылы ашылған алғашқы жетіжылдық мектеп болатын. Бауыржанмен бір ... ... ... және ... Сығындықов оқиды. 1928 жылы мектепті үздік бітіріп, Орынбор қаласындағы Қазақ Педагогикалық институтына ... ... ... ... Тоқтыбаев деген кісі болатын. Жас баланың қатты суықта жұқа киіммен жүргенін көріп, өзінің кабинетіне шақыртып алады. Баланың қолына ... ... ... ... осы қағаз бойынша ақша алатындығын және сол ақшаға ауылға қайтатындығын айтады. Осындай тұрмыс жағдайына байланысты оқудан кетеді.
Соғыс алдында
1928-1930 ... ... ... ... ... ... ... аудандық атқару комитетінің жауапты хатшысы ретінде қызмет атқарады. Аудандық милицияда 6 айдай жұмыс істейді.
1932 - 1934 ... ... ... ... ... ... ... 1933 жылы полк мектебін бітіреді.
Соғыс кезінде жеке басының қаһармандық ерлігімен және ұрыс жүргізудегі әскери шеберлігімен ерекше көзге ... ... рет жау ... жауынгерлерін аман-есен алып шығады. Мәскеу түбіндегі шайқастағы ерлігі сол кездің өзінде Одақ ... аңыз ... ... Осының негізінде орыстың белгілі жазушысы А.Бек (қазақшасы ) повесін жазды. Бұл ... ... ... тілге аударылады.
* Бибіжамал Мұқанқызы Момышкеліні. Бауыржаннан екі жас кіші, ақсары, сұлу кісі. Бибіжамал ... ... ... ... Момышұлы дүниеге келді.
* Строева Вера Павловна -- өнер саласына еңбек сіңірген ... ... ... ... ... болды.
* Коркина Клавдия Григорьевна -- опера театрының әртісі, сыған қызы. Бұл кісіден Елена ... ... ... (16.09.1947 жыл)
* Бахытжамал Калибековна -- шет тілдер институтының аспиранты, 13 жыл бірге болды.
* Бақытжан ... - ... ... ... ... ... -- Бақытжан Момышұлының жұбайы, жазушы, қазақы дәстүрлерді насихаттаушы.
Қайрат ... ... (13 ... 1966, ... ... ... ... - 21 мамыр 1988, Семей қаласы) - 1986 жылғы Желтоқсан көтерілісінің қаһарманы.[[][1]]
Өмірбаяны
1973 - 81 жылы Шу ... Төле би ... ... Сәду Шәкіров атындағы мектеп-интернатта оқып, 8 жылдық білім алды. 1981 - 83 жылы ... ... ... ... ... орта мектепте оқып, он жылдықты бітірген соң, әскер қатарына шақырылғанға дейін әкесі Ноғайбайға ... ... ... ... ... ... істеді.
1984 - 86 жылы Амур өлкесі Белогор қаласында әскери міндетін өтеді. Әскери-саяси ... ... ... ... ... ... ... әскери бөлімше командирлері ата-анасына алғыс айтқан құрмет қағаздарын жіберді. 1986 жылы мамырда әскери борышын өтеп ... ... ... айында әскери бөлімшенің жолдамасымен Алматыдағы Сәулет-құрылыс институтына келіп сынақтан сүрінбей өтіп, оқуға түсті.
Осы жылы 16 - 18 желтоқсанда ... ... ... ... және ... ... қарсы көтерілісіне белсене қатысты. Бірақ көтеріліс қатыгездікпен жаншылғаннан кейін 1987 жылдың қаңтарында ішкі істер органының қызметкерлері ... ... ... ... ... орталығында тұратын нағашысы - М.Асанбаевтың үйінде демалып ... ... ... ... ... ... ... болғанындай, тергеушілер зымиян әрекеттерімен Рысқұлбековке неше түрлі ... ... ... оны ... ... ... ... КСР-і Жоғарғы Сотының қылмыстық істер жөніндегі коллегиясының төрағасы ... 1987 жылы 16 ... ... ... - ең ... жаза - өлім жазасы - ... ... ... ... өкілдері СОКП Бас хатшысы Горбачев пен КСРО Жоғарғы Кеңесі Президумының төрағасы Громыконың атына Рысқұлбековтің жазасын жеңілдету туралы ... ... ... ... ату ... амалсыздан 20 жылға бас бостандығынан айыру жазасымен ауыстырылды. Бірақ Шу, Қарағанды темір жол бекеттері арқылы Рысқұлбеков белгісіз себептермен ... ... ... ... ... оның ... қастандық жасалды.
* мен мақалалар жазады.
Тақырып №25 Шежірелер сыр шерткенде
Мақсаты:Шежіре жайлы түсінік беру
Жоспары:
1. Шежіре
2. Жеті ата
Шежіре, (арабша шаджарат -- ... ... -- ... ... ... шығу ... таралуын баяндайтын тармағы. Ру, тайпалардың тарихын ұрпақтан ұрпаққа жеткізген, қалыптасқан ресми Шежіре барлық халықтарда кездеседі. Ресей, ... ... ... және ... ... елдерінде Шежіренің көп томдық жинақтары шыққан. Башқұрт, өзбек, түрікмен, қырғыз, Сібір ... ... ... көздері ретінде молынан кездеседі. Шежірені шежіреші қарттар ауызша таратып отырған. Сондықтан оны кейбір ғалымдар далалық ауызша тарихнама (ДАТ) деп те ... ... ... ... ... ... зерттеу, оны тарихи дерек ретінде пайдалану идеологиялық саясат әсерінен көп қолға алына ... жоқ. ... ата -- ... халқының дәстүрлі салт-санасындағы адамның ата жағынан тегі таратылуының нақтылы жүйесі. Бала өзінен бастап әкесі, атасы, ... т.б., жеті ... ... ... ... ... өседі. Бұлардан тараған ұрпақтар бір атаның балалары саналады. Ал екінші жағынан баладан тарайтын ... ... ... ... ... береді. Ағайындықтары Жеті атаға толмай жақын-жуықтар бір-бірінен қыз алыспайды. Жеті ... ... ... ... ... бір ... жастары некелесетін жағдай туса, руақсақалдары бір пәтуаға келіп, боз биені сойып, баталасып барып рұқсат ... ... ... ... ата, әке, ... ... шөбере, шөпшек, немене. Бұдан әрі туыстық атаулар: жүрежат, туажат, жұрағат, жат жұрағат, жегжат, жамағайын болып кете береді. ... ... ... ... ру ... тіреледі.
Тақырып №26 Менің әулетімнің тарихы
Мақсаты: Жүз ұғымы жайлы мәлімет беру
Жоспары:
1. Орта жүз
2. Найман руы
Шежіре бойынша Орта жүз ... ... ... ... ... ... уақ, ... қыпшақ. Орта жүз қазақтарының тарихы мен рулық-тайпалық құрамының толық ... ... ... ... ... ... М.Ж. Көпейұлы, І.Халиди, А.И. Тевкелев, А.И. Левшин, П.И. Рычков, т.б. ғалымдар еңбектерінде баяндалады. Бұл ... өз ... ... бөлінеді. Арғын руы өз ішінде екі үлкен атадан тұрады: бес ... ... ... бегендік, шегендік, қаракесек) және жеті момын (атығай, қарауыл, қанжығалы, ... ... ... ... ... қара ... құлан қыпшақ, сары қыпшақ, қытай қыпшақ; найман: терістамғалы, сарыжомарт (ергенекті), төлегетай, сүгірші; қоңырат: жаманбай, аманбай, жетімдер, божбан, ... ... ... ... ... ... және абақ; уақ: жантелі және жангелді деген ... ... ... ... ... алты ... ... жетінші етіп тарақтыны қосады. Аңыз бойынша тарақты Орта жүз ... ... ... ... тегі туралы мәселе ертеден-ақ тарихшылардың пікірталасын тудырып келді. Бірқатар зерттеушілер (И.Я. Шмидт, А.М. Позднева, Д.Оссон, В.В. Бартольд, В.П. ... т.б.) ... ... ... ... ... Х.Ховарс, П.Поуха, А.Бобривников, Г.Е. Грумм-Гржимайло, Н.А. Аристов, С.Аманжолов, Ә.Марғұлан) түркі тегіне жатқызды. Қазіргі уақытта олардың түркі тектес екендігі ... ... ... ... ... ... ... моңғолша "сегіз" деген сөзді білдіреді. "Оғыз тайпасынан ... ... ... тілдес халық болды. Олар 8 ғ-дан бастап "сегіз оғыздар", кейінірек "цзбу-бу" одағын құрап келді. "Найман" сөзі оларға көрші халықтардың берген ... деп ... Л.Л. ... ... ... - көне ... бірі, малы мен басы көп өскен халық". "Селенга тас жазуы" деп аталатын 750 ж. тұрғызылған ұйғыр ескерткішінде, "Ляо ши" ... (8 ғ.) ... ... ... ... ... № 27 ... шыққан бокстан олимпиада жеңімпаздары
Мақсаты: Туған өлкедегі олимпиада жеңімпаздары жайлы мәлімет беру
Жоспары:
+ Б. Артаев
+ Е. Ыбырайымов
Бақтияр Ғарифоллаұлы Артаев (14 ... 1983 жыл, ... ... ... облысы) - боксшы, Олимпиада чемпионы, Вел Баркер кубогының иегері, халықаралық спорт шебері, 1-дәрежелі Барыс орденінің иегері.
2004 ... ... ... ... өткен Олимпиадада бокстан 69 келі салмақ арасындағы жарыс чемпионы, ересектер арасында бокстан Дүние жүзі чемпионатының қола ... (2005 жыл ... ... ... Қытай). 7 дүркін Қазақстан чемпионы.
Өмірбаяны
Бақтияр Артаев 1983 жылы Жамбыл обылысы, Тараз қаласында ... ... пен ... ... отбасында дүниеге келген. Бокспен 11 жасынан бастап шұғылданады. Бірінші әрі жеке бапкері - ... ... көп ... ... ... ... екінші рөлдегі боксшы ретінде саналып келді. Афина қаласында өткелі ... ... ... да ең ... бірі болып лицензияны жеңіп алған болатын. 2002 жылы өткен әскерилер арасындағы әлем чемпионатында топ ... ... ... осы ... ... ... саналған еді, алайда Азамат 2004 жылдың 24 сәуір күні Алматы ... ... ... іріктеу турниріне жолдама үшін болған спарингте Бақтияр Артаевқа жеңіліп қалады. 2004 жылы 5-12 мамыр аралығында Пакістанның ... ... ... ... ... ... іріктеу турнирінде Бақтияр өзінің жақсы формада екенін көрсетіп, турнирдің ... ... ... ... ... ... ... кездеседі. Бақтиярдың айқын басымдығын көрген төрешілер ойынды 3-ші раунд-ақ тоқтатып, ... ... ... ... ... (1972 жылы 1 қаңтарда Жамбыл облысының Тельман атындағы ауылында туған) - боксшы, халықаралық спорт шебері, Сидней Олимпиадасының жеңімпазы. Ермахан ... ... және ... өткен Жазғы Олимпиада ойындарында Қазақстанның туұстаушы болды. Әкесі - ... Сағи (1937 жылы ... ... ... - ... ... (1942 жылы туған), зейнеткер. Әл-Фараби атындағы Қазақ мемлекеттік ұлттық университетінің заң ... ... (1999), ... 1993 жылдан - РМҚК спортшы-нұсқаушысы.
* 2003 ... - ... ҚР бас ... 2007 ... бері - РМК ... ... бокс ... тұңғыш вице-президенті. Қазақстанның сан мәрте чемпионы; Әскер ... ... ... ... ойындардың чемпионы (Рим, 1995); Азия чемпионы (1995); XXVI Олимпиадалық ойындардың 71 кг дейінгі салмақтағы қола жүлдегері (Атланта, 1996); Әлем ... ... ... ... 1997); Азия ... чемпионы (1998); Әлем чемпионатының қола жүлдегері (Хьюстон, 1999); XXVII Олимпиадалық ойындардың 71 кг дейінгі салмақтағы ... ... 2000); ... ... жеңімпазы (Филиппин, 1994); (Галле, Бангкок, 1998). КСРО спорт шебері (1988). ... ... ... шебері. ҚР бокстан Еңбек сіңірген спорт шебері (2000). ҚР ... ... ... жаттықтырушысы. I дәрежелі (2000) орденімен; (1996) ... ... ... ... ... лауреаты (2000). номинациясы бойынша атағын алған (2000).
Тақырып № 28 ... ... ... ... өлкедегі ғалымдар жайлы мәлімет беру
Жоспары:
* А. Әшімов
* Т. Жаманқұлов
Асанәлі Әшімұлы - ... жылы ... ... ... ... ... Жайылма ауылы) -- киностудиясының және М.Әуезов атындағы ... ... ... драма театрының актері, режиссер,[1] Қазақстанның халық әртісі (1976), КСРО халық ... ... ... бітірген (1961). Студент кезінде әр түрлі фильмдерде Кенжетай ("Ботагөз", 1957), Жанай ("Асау ... ... 1959), ... ("Бір ... 1960), ... ("Ұшы ... жол", 1960) ... ойнады. Консерваторияның актерлік факультетін бітірген соң, "Қазақфильм" киностудиясында Мұрат ("Менің ұлым", 1962), Ескендір ("Торап", 1963), Тұрар ... ізі", 1964) ... әр ... ... ... 1964 жылы ... ... драма театрына шақырылады (1987 -- 88 жылы осы театрдың көркемдік жағын басқарды). Театрда С. ... С. ... Ш. ... Х. Бөкеева, К. Қармысов сынды өнер тарландарының шеберлік мектебінен тәлім алды.
Отбасы
Шығармашылығы
Театр
Театрдағы тұңғыш рөлі М. Әуезов пен Л. ... ... ... -- ... ... ... кейін Кебек, Шуақ (Әуезовтің "Еңлік -- Кебегі" мен "Қарақыпшақ ... ... ... (Ғ. Мүсіреповтің "Қозы Көрпеш -- Баян сұлуында") Сәнжан (Ә. Таразидің ... ... ... (Ш. ... пен Мұхамеджановтың "Көктөбедегі кездесуінде"), Еламан (Ә. Нұрпейісовтың "Қан мен ... КСРО ... ... 1974), ... (Қ. ... ... ... Асан (Мұхамеджановтың "Жат елдесінде"), Дон Жуан (М. Фриштің "Дон ... ... ... (Л. ... ... ... сияқты әр замандағы, әр түрлі қоғамдағы әр қилы мінезді бейнелерді сомдады. Бұлардың бәрі ... пен ... ... жымдасуынан туған тосын образдар ретінде қазақ сахна өнерінің тарихында қалды.
Кино
Әшімов -- ... ... ... ... ... ... бірі болып есептеледі. Оның кинодағы Бекежан ("Қыз ... 1971), ... ... ... 1971, ... ... ... 1972), Мәмбет ("Сарқырама", 1973), Қасымханов ("Транссібір экспресі", 1977, бүкілодақтық 11-кинофестивальдің жүлдесі, 1978), Кемел ("Нан дәмі"), Нұрғазы ("Алатаудың ай ... ... ... 1980), Шыңғыс хан ("Бұлғар даласынан ескен жылы жел", 1998) ... ... ... ... ... іспетті. Әшімов режиссер ретінде кең танылды. Ол сахналаған Н. Гогольдің "Ревизор" (1979, өзі Дуанбасының рөлін ... ... ... И. ... "Мен ... у бар ма?!" ... де 1987), С. Ванустың "Сұлтан болсам егер мен" (1988), жылы Ж. ... ... (1989) ... мен ол ... ... жылы" (1981, Цой Гук Инмен бірге; 1982 жылы ... ... ... ... ... ие болды), "Шоқан Уәлиханов" (1984; 4 сериялы телефильм, өзі ... ... ... ... ... - Баян ... (1995) ... Әшімовтің режиссерлік шығармашылығының да кең ауқымын көрсетеді. Әшімов өнеріне арналған "Асанәлі" деректі фильмі (1986, реж. И. А. Вовнянко) түсірілді. Әшімов -- ... және ... ... құрметті профессоры. 1979 -- 1982 жылы педагогикалық қызметпен шұғылданды. 1990 жылдан "Елім-ай" киностудиясының президенті. "Парасат" орденімен марапатталған. [[2]]
Жаманқұлов Тұңғышбай Қадырұлы, ... ... ж. т., ... ... ... ауданы Абай а.) -- актер, режиссер, Қазақстанның халық арт. (1992; 1982 ... ... еңб. сің. ... ... (1979). ... өнер ин-тының (қазіргі Қазақ ұлттық өнер академиясы) актерлік ф-тін ... (1973). ... өнер ... ... ... Қазақ драма театрында бастады (1970). 1993 -- 2001 ж. осы театрдың директоры әрі көркемдік кеңестің ... ... Ж. ... ... ... ... Бейсенбай (Қ.Мұқашевтың "Дала дастанында"), Арыстан (Қ.Мұхамеджановтың "Бөлтірік бөрік астындасында"), Бақтығұл (Қ.Ысқақовтың "Таңғы жаңғырығында), ... ... ... ... Демесін (Д.Исабековтің "Кішкентай ауылында"), Көтібар, Сырым (М.Әуезовтің "Айман -- Шолпан" мен "Қарагөзінде"), Жалмұхан (ұ.Мүсіреповтің ... сері -- ... ... хан ... ... ... ... "Абылайдың ақырғы күндерінде"), Әбутәліп (Ш.Айтматовтың "ұасырдан да ұзақ күнінде"), т.б. рөлдерді сомдады. Бұл рөлдерде Ж. ... және ... ... мектептерінің дәстүрін терең меңгерген, диапазоны кең актер екенін танытты. Ж. еліміздің кино өнерінің дамуына да елеулі үлес ... ... ... ... Орал"), Тәңірберген ("Қан мен тер"), Әбілқайыр ("Жаушы"), ... ... ... ... ... қауын"), Әзімхан ("Қаралы сұлу"), Қайырхан ("Отырардың күйреуі"), Құнанбай ("Жас Абай") бейнелерін өзіне тән ерекше шеберлікпен сомдап ... ... ... ... ... рөлі үшін ... Республикасы Мемл. сыйл. лауреаты атанды (1992). Ж. режиссер ретінде К.Гоццидің "Турандот ханшайым", М.ұапаровтың "Тұзды шөл", Қ.Шахимарданның "Томирис" пьесаларын ... ... ... ... отандық театр өнерінің деңгейін көтеруге үлес қосты. Ж. -- концерттік ұжым "Тамашаны" алғашқы ұйымдастырушылардың бірі. Ол 1974 ... пед. ... ... ... ... театры жанындағы студияда, Алматы мемл. ун-тінде дәріс оқыды. 1979 жылдан Қазақ ұлттық өнер академиясында актерлік шеберлік бойынша сабақ ... жеке курс ... № 29 ... ... ... ... ... жайлы мәлімет беру
Жоспары:
* Ш. Мұртаза
* А. Асқаров
Шерхан Мұртаза (28.9. 1932 жылы ... ... ... ... ... Талапты ауылы) -- жазушы, қоғам қайраткері, ҚР-ның еңбек сіңірген мәдениет қызметкері (1984), ... ... ... (1992). М.В. ... ... ... мемлекеттік университетін бітірген (1955). 1955 -- 56 жылы Қазақ мемлекет көркем әдебиет ... 1956 -- 60 жылы ... жас" ... "Жас алаш"), 1960 -- 63 жылы "Социалистік Қазақстан" (қазіргі "Егемен Қазақстан") газеттерінде тілші, әдеби қызметкер, редактор, 1970 -- 72 жылы ... ... ... ... мен жастар әдебиеті бас редакциясының және "Жалын" альманахының бас редакторы, 1972 -- 75 жылы ... ... бас ... 1975 -- 80 жылы ... Жазушылар одағы басқармасының 2-хатшысы, 1980 -- 89 жылы ... ... ... бас редакторы, 1989 -- 92 жылы "Егемен ... ... бас ... 1992 -- 94 жылы ... мемлекет телерадио компаниясының төрағасы қызметтерін атқарды. 12, 13-шақырылған ҚР Жоғ. ... ... ҚР ... ... депутаты болды. Сондай-ақ ол ҚР Президенті жанындағы Ұлттық ... ... ... шығармашылық жолын студент кезінде Л. Лагиннің "Хоттабыч қарт", М.Кәрімнің ... ... ... шығармаларын қазақ тіліне аударумен бастады. Ал тұңғыш кітабы -- "Құрылысшы Дәку" очерктер жинағы 1958 жылы жарық ... ... ... ... ... жылдарындағы тылдағы адамдардың қажырлы еңбегін баяндаған "Табылған теңіз" (1963), "Бұлтсыз күнгі найзағай" (1965), "Белгісіз солдаттың баласы" (1967), "Мылтықсыз майдан" (1969), ... ... (1972), ... ... (1973), т.б. повестер мен "Интернат наны" (1974) атты әңгімелер жинақтары ... ... ... ... адам мен ... ... ... туралы маңызды мәселелер көтерген, ғылыми-техникалық төңкеріс жайын сипаттаған ... ... (1976; ҚР ... ... 1978) ... ... ... Т.Рысқұловтың өміріне арналған ("Қызыл жебе", 1, 2-кіт. 1980; "Жұлдыз көпір", 3 кіт., 1984) ... ... ... ... жазушының "Қызыл жебе" (1987, Қ.Ысқақовпен бірге), "Сталинге хат" (1988), сондай-ақ "Бесеудің хаты" (1989) атты ... ... ... ... Жамбыл облысы Мерке ауданы Тәті ауылы - 10.8.2001, Алматы) - мемлекет қайраткері, ... ... Ері (1982), ... ... ... КПСС ОК ... Жоғары партия мектебін бітірген (1954). 2-дүниежүзілік соғыс жылдарында майданда әскери-саяси қызметкер, 1946 - 51 ж. ... ... ... ... ... комитеттерінің хатшысы, 1954 - 58 ж. Красногор, ... ... ... ... бірінші хатшысы, Жамбыл облысы атқару комитеттерінің төрағасы, 1959 - 78 ж. Қазақстан компартиясы Жамбыл, Алматы облыстары ... ... ... ... ... 1978 ... сәуір айынан 1985 жылдың шілде айына дейін ... ... ... ... ... ... экономикасын көтеруге, халқының әл-ауқатын арттыруға елеулі еңбек сіңірді.
23 жыл бойы КСРО Жоғарғы Кеңесінің депутаты ... ... Ол ... әлеуметтік-экономика және мәдени дамуына елеулі үлес қосты. ... орта ... ... ... ... қамауға алынды. 1987 ж. сәуір айынан 1991 жылғы тамызға дейін абақтыда отырды. Асқаровқа тағылған жала 80-жылдары белең алған қазақ ... ... ... ... еді. ... кезінде оған Желтоқсан көтерілісін (1986) ұйымдастыруға қатыстылығы, ұлтшылдығы сияқты тағылды. Асқаровқа тағылған айыптың мүлдем негізсіздігі анықталып, ... ... ... соты ... ... ол ... ақталды және азаматтық құқықтары қалпына келтірілді. АУЫЛЫ бірнеше көркем және публицист. шығармалардың авторы, Мұхаммед ... ... ... ... ... ... (1994) және ... қаласының құрметті азаматы (1996), Оңтүстік Қазақстан облысының Құрметті азаматы (2001). 5 рет ... 2 рет ... ... Ту, ... ... ... 12 ... көптеген Құрмет грамоталарымен, Бүкілодақтық ауыл шаруашылығы көрмелерінің алтын, күміс, қола медальдарымен марапатталған.[[1]]
Шығармалары
* (1979)
* ... ... ... (1998)
* (2003)
Тақырып № 30 Ауданнан шыққан ақындар
Мақсаты: Туған өлкедегі ақындар ... ... ... Ж. ... Ш. ... Жабайұлы (1846-1945) - қазақ халық поэзиясының ... ... өлең ... ... ... ... Туған жері - Жамбыл облысындағы Жамбыл тауының ... ... ... жері - ... ... Ұзынағаш елді мекені. Шыққан тегі - Ұлы жүз Шапырашты тайпасының ішіндегі Екей руы.Жамбылдың ... ... ... ақындық - жыраулық өнер айрықша биікке көтерілген. М. Әуезовтың деуінде үлкен тарихи себеп бар. ... ... өзге ... ... шарпыған отаршылдық ел ішінің дәстүрлі қалпына өктемдігін жүргізіп, шырқын бұзып үлгергенде, Жетісу алабы ... ... еді. ... бұл ... ... ... ... жайған өнерпаздық дәстүрі шын мәнінде ХІХ ғасырдан бергі жерде айрықша биік ... ... еді. Осы ... ... сонау Арқадан ұлы Абайдың келуі, Біржан, Шашубай, балуан Шолақ сияқты дауылпаз әнші-ақындардың келуі, Таластан - ... ... ... оңтүстіктен - Майкөт пен Майлықожаның келуі, Атыраудан - ... ... сөз жоқ, ең ... олардың алыстан жаңғырығы жеткен ұлы өнер мектебіне деген ұмтылыстарына байланысты еді. Осындай өнер ... ... ... ... ақындық дарыны жас кезінен ақ таныла бастаған . Ол бозбала шағының өзінде ақ ... ... ән мен ... кенелтіп, тіптен көршілес қырғыз еліне де даңқы ... ... Осы ... өрттей жалындап, жұрт аузына іліккен жас Жамбыл Жетісудың ... ... ... ... оның ... өнеріне құныға ден қойып батасын алады. Мұнан әрі жал - құйрығы сүзілген жүйріктей арындап, сол кездегі Айкүміс, ... ... ... ... ... ... Құлманбет сияқты ақындықтың жылжыған жорға, жылмиған жүйріктерімен айтысқа ... ... ... ... асырып отырған. Бұлар ғана емес қырғыздың Балық, Тыныбек, Қалығұл, Найманбай, Қатаған, Арыстанбек, Сағымбек ... ... ... өнер өрелестіріп, қырғыздың көл-көсір поязиясынан тағылым алады, ... ... одан әрі ... ... Жамбыл енді ақындық суырыпсалмалық өнеріне қоса , сияқты жыр-дастандарды апталап-айлап жырлап, ақындық жыраулық өнерін соны ... ... ... Смаханұлы (5.10.1924 жылы туған, Жамбыл облысы, Талас ауданы, "Ойық" ... -- ... ... ... 1956 жылы ... Абай ... ... институтының тіл және әдебиет факультетін сырттай оқып бітірді. 1942-43 жылдары әскер қатарында болып, Ұлы Отан ... ... 1943-57 жылы ... ... атқарды. "Мектеп" баспасында редактор (1957-58), "Қазақстан мүғалімі" газетінде бөлім меңгерушісі (1958-63), "Ара" журналында фельетонист ... ... 1973 ... ... ... ... ... редакторы.[1]
Шығармалары
Шона СмаханҰлы әдеби творчествомен 1950 жылдан шүғылдана ... ... атты ... ... ... жинағы 1959 жылы жарық көрді. Содан бергі СмаханҰлының "Шимайбек пен Шыңқетпе" (1960), "Қу ... ... (1961), ... жүр ғой ... (1965), "Үры тіс" (1967), "Үр, ... үр" (1970), "Айға үшамын" (1971), "Жүз шымшыма, қырық қышыма" (1973), "Кездік" (1976) т. б. кітаптары шықты. "Купорос" атты жинағы орыс ... 1968 жылы ... ... ... ... атты ... жинағы 1974 жылы жарық көрді.[[][2]]
Тақырып № 31Ауданнан шыққан әншілер
Мақсаты:Туған өлкедегі әншілер жайлы мәлімет беру
Жоспары:
* А. Қоразбаев
* М. ... ... 1948 жылы ... ... ... ... ... ауылында туған. Алтынбек үшінші сыныпта оқып жүргенінде Бескемпір ағасы оған сегіз ішекті мандолинді қаладан ... ... Оның өзі де ... әлде бір частушкаларын, әндерін шебер орындайтын. Алтынбектің тағы да бір ... ... ... Ол он екі ... бастап гармошканы қайда барса, сонда алып жүретін әдет шығарды. Осылай Алтынбек қос музыкалық аспапты игеріп ән салу ... ... ... ... ... ... Алтынбекті Тараздағы (ол кезде Жамбыл қаласы) мәдени ағарту училищесіне он бес жасында оқуға тапсырады.Училищенің ... - ... ... еді. ... ... пианиноны ойнауды үйренсе, ұстазы Әбілахат Төлешов домбыраны тартуды үйретті. Енді ол төрт музыкалық аспапты ойнауды игерді. Алтынбек, әсіресе, күй ... ... ... ... Құрманғазының , күйлері қай қазақтың делебесін қоздырмаған. Сол жылдары Алтынбек баянда ойнауды да игерді.
Алтынбектің ... ... оны ... ... Ленинград музыкалық жоғары оқу орындарына баруға үгіттейді. Училищені сол жылдары Шора Теміров басқарды. Шора Теміров ... ... ... ... ... ... ... орналастырады. Мұндағы ұстазы - Алдаберген Мырзабеков. Ұстаз Алтынбекті оқып жүрген ... ... ... ... ... ... ол 1973 жылға дейін домбырашы болады. Алтынбек оркестр ... ... ... мен ... ... ... елді ... барып өнерін көрсете бастайды. Оның есінде әсіресе Қазақстанның халық әртісі Ғарифолла Құрманғалиевпен бірге Гурьев ... 1972 жылы ... ... бір белесі болып танылады. Сол жылдары ол Кененнің және әндерін орындаған. 1973 жылдан Жамбыл ... ... ... көркемдік жетекшісі, сонан соң облыстық филармония директоры болып істеді. Халық сүйіп тыңдайтын , , , , , , ... ... ... ... ... ... үшін А. ... 1993ж Қазақстан Республикасының, 1994ж Қырғызстан Республикасының халық әртісі атағы берілді.
Мейрамбек ... ... ... ... ауданында дүниеге келген. Отбасында өзінен бөлек екі қарындасы бар - Айнұр, Гүлнұр. Анасының есімі Жібек Жолдасова.
Тараз қаласындағы ... ... ... Қобыз сыныбын оқып бітірген. 1989 жылы Алматы ... ... ... ... ... ауысады.
1994-98 жж. Т .Жүргенов атындағы театр академиясының ... ... ... ... ... жолы ... филармонияда әнші (солист) қызметін атқаруымен бастайды.
1997 ж. ... ... ... өнер ... ... бөлімін бітірген. Жастайынан ән салып, халыққа танымал болды. Оның репертуарында ... ... ... ... "Кеш жарық", "Шаш-баулым", т.б.), Н.Тілендиевтің "Өз елім", т.б. қазақ композиторларының әндері бар. Қазір "Қазақконцерттің" әншісі, ... ... ... ... ... ... сапармен шет елдерде, Қазақстанның барлық қалаларында болып өнер көрсеткен.[[1]]
2002-2007 жж. Қазақконцертте әнші ... ... ... істеген.
2010 жылы Баян Есентаеваның продюсерлігімен әрі барлық өнер адамдарының қатысуымен түсірілген атты кинода өз-өзін сомдайды.
Тақырып № 32 Күрестен олимпиада ... ... ... ... ... беру
Жоспары:
+ Ж. Үшкемпіров
+ И. Байрамухов
+ А. Таңатаров
Жақсылық Әмірәліұлы ... (6 ... 1951 жыл ... ... ... ... ... облысы ) - грек-рим күресінің палуаны, спорт ... (1971), ... ... ... (1975), ... ... ... шебері (1980), алтын медальге иеленген қазақтан шыққан тұңғыш Олимпиада чемпионы (Мәскеу, 1980), Әлем чемпионы (1981), әлем ... ... ... (1982), екі дүркін Кеңес Одағының чемпионы (1975, 1980), ... КСР ... ... ... ... 1980 жылы ХХІІ ... ойындарында Мәскеуде жеңіске ие болды. Бірнеше рет грек-рим күресінен КСРО ... ... КСРО ... VI ... ... ... 1981 жылы әлем ... 1982 жылы әлем кубыгының күміс жеңімпазы,
* 1974-1984 жылдар Қазақ КСР мемлекеттік ... ... ... 1984 жылы ... ... ... ... КСРО кубогында 33 жастағы Жақсылық Үшкемпіровты үлкен спорттан шығарып салу ... ... ... ... ... ... ... кәсіподақ комитетінің спорт мектебінің директоры.
* 1993 жылдан спорт клубының директоры.
Ислам БАЙРАМУКОВ - Қазақстан еркін күрес шебері. 1971 жылы 12 ... ... ... Луговой ауданы Каменка ауылында дүниеге келген. 2000 жылғы Сидней ... ... ... Салмақ дәрежесі - 90-96 кг. Екі дүркін Азия Кубогының иегері (1994 және 1997 жж.). Азия ... (2000 жылб 96 кг). Екі ... ... Азия ойындарының чемпионы (1999 және 2001 жж.). Бірнеше дүркін Қазақстан чемпионы.
Ақжүрек Достықұлы Таңатаров (1986 ж.т., Тараз қаласы, ... ... - ... ... ... ... ... шебері, еркін күрестен Қазақстанның 4 дүркін чемпионы, бірнеше ... ... ... жеңімпазы. Лондондағы Жазғы Олимпиада ойындарында 66 кг салмақта ... ... ... №33 ... ... т ... ... терминінің маңызы.
* Өлкетану бастауы.
* Тарихи өлкетанудың қалыптасуы мен дамуы.
* ... ... ... ... ... ... XVIII ғ. ... экспедициялардың зерттеулері.
* XIXғ. ғылыми зерттеулер және олардың маңызы
* Табиғат- өлкетанудың негізгі зерттеу обьектісі.
* Халық және өлкенің ... - ... ... ... ауызша деректер.
* Ономастика.
* Ауызша халық шығармашылығы.
* Мемлекеттік мұрағаттар- тарихи өлкетану көзі.
* Өлкетану библиографиясы - ... ... ... ... ... - оның ... мен ... Өнертану- өлкетануының объектілері.
Тақырып №34 Қорытынды
Өлкетану материалдарын пәнаралық кіріктірілген бағдарлама негізінде меңгертудің тиімді деген әдіс-тәсілдері қарастырылып, ол сабақ процесінде де, ... тыс ... ... да кең түрде қолданылды. Оқушылардың Отансүйгіштік, азаматтық тұлғасын қалыптастыруда ... пен ... және ... ... мектептен тыс тәрбие мекемелерімен бірлескен іс-жоспарлары және оны іске асырудың педагогикалық ұйымдастыру мәселелері қарастырылып, ... ... ... ... ... нәтижесінде нысанаға алынды. Өлкетану материалдарын негізгі мектептің оқу-тәрбие үрдісіне кіріктіру оқушылардың бос уақытын ұтымды ұйымдастыруға жол ... ... ... ... ... иесіне айналу қауіпінің өз-өзінен сейілетінін тәжірибелік эксперименттік жұмыстың ... ... анық ... ... ... ... ... етіп шығаруда ата-аналар мен мектептің, мектеп пен қоғамдық ұйымдардың ... ... ... жүйесі қалыптасып, оларға қоғамдық ықпал етудің оң тәжірибесі жинақталды. Отбасының тәрбиелік мүмкіндіктерін ескере отырып, ата-аналармен ... ... ... ... ... ... ... теориялық білімдерінің арта түскендігі және оны күнделікті ... ... ... білу ... артқандығы байқалды. Оқушылар бойында патриоттық қасиеттерді қалыптастыру үшін ең алдымен мектеп ... ... ... жүйеге айналдыру, оқу ісін тәрбие мәселесімен тығыз байланыстыру қажет. Осы мақсатта тақырыптық саяхаттар мен жорықтарды жиі ұйымдастырып отыру.
-сынып Тарихи ... ... ... 34 ... аптасына 1 сағат)

Тақырыптар
Оқыту түрі
Сағат саны
күні
1
Курсқа кіріспе. курсының мақсат-міндеттерімен танысу
Дәріс, деректер жинау
1
2
Тарихи өлкетанудың қалыптасу кезеңдері. Өлкетану негіздері.
Өзіндік жұмыс
1
3
Көне ... ... ... және ... өлке ... ... жұмыс
4
Қазақстанның археологиялық деректері және оларды өлкетану жұмысында пайдалану.
Өзіндік жұмыс
1
5
Қазақстан тарихы ... ... ... ... жинау
1
6
Этнология, оның туған өлке тарихын оқып-білудегі рөлі.
Өлке туралы дерек жинау
1
7
Сәулеткерлік және өнер ескерткіштері туған өлкенің дерек ... ... ... ... ірі архитектуралық ескерткіштер
Әңгіме, Іздестіру. Саяхат
1
9
Туған өлкенің ауызша деректері.
деректер жинау
1
10
Қазақстанда өлкетанудың қалыптасуы және дамуы. ХІХ ғ. Орыс ... ... ... және өлкетанудағы үлесі.
деректер жинау
1
11
Қазақстанның зерттеудің Қоғамы - Қазақстан Республикасындағы - ... ... ... ... ... ... ауылдың тұрғындарымен әңгімелесу
1
12
Туған өлкені зерттеудегі қазақ ғалымдары, ағартушыларының рөлі және қызметі.
Кеш ұйымдастыру
1
13
Туған өлкені зерттеудегі қазақ ғалымдары, ағартушыларының рөлі және ... ... ... ХІХғ екінші жартысымен ХХ ғ. басындағы қазақтардың баспасөз кітабы және олардың басылымдары.
Қорытындылау, атқарылған жұмыстардың нәтижесін талқылау
15
Қазақ баспасөзі өлкетану дереккөздері
Өзіндік ... ... ... ... мұрағат құжаттары
Дәріс, зерттеу, материал жинақтау
1
18
Мектептегі өлкетану. Мектептегі өлкетанудың міндеті
Дәріс, зерттеу, материал жинақтау
1
19
Тарих және ... ... ... жинақтау
1
20
Мәдениет және Өркениет
Дәріс, зерттеу
1
21
Мәдени мұра бағдарламасы
Дәріс, зерттеу, материал жинақтау
1
22
Ауылымның тарихы - ... ... ... ... ... ... шолу
Зерттеу, саяхаттау
1
24
Батырлар рухы өшпейді
Зерттеу
1
25
Шежірелер сыр шерткенде
Дәріс,
1
26
Менің әулетімнің тарихы
Дәріс, зерттеу
1
27
Облысымыздан шыққан күрестен олимпиада жеңімпаздары
Дәріс, зерттеу, кездесу
1
28
Облысымыздан ... ... ... ... шыққан жазушылар
Дәріс, зерттеу, кездесу
1
30
Ауданнан шыққан ақындар
мәліметтер жинақтау
1
31
Ауданнан шыққан әншілер
Дәріс
1
32
Бокстан ... ... ... сұрақтары
1
34
Қорытынды
Атқарылған жұмыс нәтижелерінен жоба жазу
1
Глоссарий
Археология - , ... - ... ... ... береді. Бұл көне ғылым емес, ықылым замандарды ... пән. ... ... - ... ... археологиялық қазбалардан табылған көне заман мұраларын сақтап, зерттейтін мекеме. Тарих, археология, этнология ... 1513 ... ... ... ... - ... ... адамзат қоғамынынң ежелгі дәуірлерден бастап, кейінгі орта ... ... ... даму ... ... деректер арқылы көрсету.
Геральдика - елтаңбалар мен ... ... ... ... ... - ... жазбаша жәдігерлер, кино - фото құжаттарын ... ... ... ... ... ... - тарихи деректер олардың өлшеуін зерттейтін және қолданылатын теориясы. Тарихшылардың теориялық, методологиялық және арнаулы даярлығы қаматамасыз етілетін ... ... ... - ... ... ... фактілерді анықтау, мәтіндегі тура және аспарлы сөздерге, метафораларға ... ... ... ... мәдени мұрасының жалпылама атауы. Негізінен археологиялық, тарихи, сәулет өнері мен мәдениеттік өнері болып бөлінеді. 2. Ұлы ... қала ... ... ... еске алу үшін ... мүсіндік туынды
Мәдениеттану - мәдениет туралы ғылым. Мәдениет жеке пән ретінде 19 ... ... ... пәні жергілікті және аймақтық мәдениет сапалық ерекшеліктеріне, олардың өзара байланыстары мен сабақтастығын адам дамуының жалпы заңдылықтары. ... - ... ... ... етіп, сол жердегі халықтың дамуына мүмкіндік беретін қоғам табиғатынан туындайтын ортақ істерді ... ... ... түрінің жоғарғы дәрежеде ұйымдасқан жүйесі; Саяси бірлік ұйымы; Шаруашылық мәселелерін ұйымдастыру, алым - ... ... ... ... ... жағдайын бөлу, қорғанысты қамтамасыз ету қызметтерін атқарады.
Нумизматика - ... ... ... ... - жазу - ... жазбалар, хат - хабармен байланыстының ... ... ... - ... ... ... ... мен жүйелер дамуының және қоғамдық феномендер мен процестердің өзара әрекеттестігін, байланыстылығын зерттейтін ғылымдық сала.Терминді ... ... ... ... ... дерек - тарихтың жеке салаларына, ... ... ... ... ... ... - белгілі бір проблемаға арналған еңбектер жиынтығы.2. тарих пен оның мағынасы. 3. ... ... мен ... ... ... - адамзат өткенін зерттейтін ғылым. Ол өткенді және ... ... ... ... ... байланысты тарих ғылымында әр түрлі көзқарастар қолданылады. Қазақстанның қайта тәуелсіздік алуымен тарих қайта жазылды.
Тарихи ... - ... ... ... бейнелейтін оны тануға ғылыми негіз болатын қоғам өмірінің сан алуан қырлары.
Шежіре - ... шығу ... ... баяндайтын тарих ғылымының бір тармағы.Шежіренің көп томдық жинағы Ресей, Германия, Англия, Франция сияқты шығыс елдерінде сақталған.
Өркениет - ... ... және ... ... ... ... өркениеті ұғымы ежелгі өркениеттерден бастау алып, далалық түрін империялық қазақ хандығы тұсында қалыптасқан.
Этнография -әр халықтың өзінше тұрмыс - ... әдет - ... ... ... әдебиеттер
* Қ.Орманов. / /Ана тілі .№37.2006ж.
* Қ.Оспанова. //Қостанай таңы. 9 ... ... ... ... 8 ... ... Марғұлан Ә. Ежелгі жыр, аңыздар. Алматы,1985.
* Уәлиханов Ш. Таңдамалы шығармалары. Алматы, 1985
* Қазақстан тарихы.3 ... ... ... ... Ә. ... ... тарихы. , Алматы, 2005.
* Г.В.Кан, Н.У.Шаяхметов. Қазақстан тарихы. Алматы, 2007.
* Ахметова С.Ш. Историческое краеведение в Казахстане,А-А., 1982.
* ... Г.Н. ... ... . 1987.
* Ащурков В.Н,. КацюбаД.В., Матюшин Г.Н. Историческое краеведение М.1980.
* Горфрейн М.,Шепелов Л. Архивоведение. М.1981.
* Левкин К.Г. Музееведение. М.,1988.

Пән: Қазақстан тарихы
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 30 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Ахмет Байтұрсынов — хальіқ ағарту комиссары4 бет
Болашақ мұғалімдерге математикалық анализ курсын оқыту принциптері17 бет
Валюта нарықтарының ерекшеліктері10 бет
Жүйелік бағдарлау9 бет
Жүйелік программалаудың негізгі ұғымдары9 бет
Жүйелік программалаудың негізгі ұғымдары мен анықтамалары5 бет
Қазақстан Республикасының Орталық банкі және оның тұрақты ақша-несие саясатын жүргізудегі рөлі7 бет
Қор биржасы және оның қызметі7 бет
Балалар дүние танымын қалыптастырудағы өлкетану жұмыстары8 бет
Жалпы білім беретін орта мектепте информатика курсының мазмұны28 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь