Коммерциялық банктердің экономикалық мәні

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3

БӨЛІМ 1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ
1.1Коммерциялық банктердің ұйымдастырылу құрылымы ... ... ..5
1.2Коммерциялық банктер қаржы делдалдары ретінде ... ... ... ... .9

БӨЛІМ 2 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚЫЗМЕТТЕРІ МЕН ОПЕРАЦИЯЛАРЫ
2.1 Коммерциялық банктердің пассив операциялары ... ... ... ... ..13
2.2 Коммерциялық банктердің актив операциялары ... ... ... ... ... 18

Қорытынды: ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...23

Қолданылған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 25
Кіріспе.
Қазапқстан Республикасының банк жүйесінің қызмет етуі тұрақталды десекте,кейбір банктердің кенеттен жабылып қалып,өз салымшыларының алдындағы міндеттемелерін орындай алмауы әлі де болса бұл жұйенің қызмет етуінде кемшіліктердің бар екенін көрсетеді.Бұл кемшілік тек қана осы банкротқа ұшыраған банкті,менеджменттегі ғана емес,сонымен бірге осы жүйенің бас буыны-Ұлттық банк тарапынан да келіп отыр деп ұғынуғы болады. Өйткені, Ұлттық банк екінші деңгейлі банктерге қолданылатын өз реттеушілік құқықтарын дұрыс пайдаланып қадағалау жүргізуінде қажеттіліктерге жол беріп отыр.Сондықтан бас жүйенің қызмет етуі әр уақытта тәуекелмен байланысты болып отырғандығын дәлелдеудің қажеті жоқ, ол әлемдік банк тәжірибесінде әрқашан дәлелденген.
Бірақ, банкротқа ұшырады деген кейбір банктер (Агроөнеркәсіп банкі) инвесторлар табылуына байланысты банк жүйесі қайта келуі (Наурыз банк) бұл нарықтық экономика элементтерінің дұрыс жұмыс істеп жатқандығын көрсетеді. Өзінің филиалдың тораптарының көмегімен танымал болған бұл банк Қазақстан халқына өз қызметін сапалы түрде атқарып көмектеседі деген сенімдеміз.
Экономистердің есептеуінше бүгінгі күні халық қолында банк жүйесіне тартылмаған,қолма-қол түрде сақталып отырған едәір қаражат бар деген болжамдар айтылуда.Ол қаражат мөлшері бірде 400 млн. доллардан асады деп айтылса,бірде 1 млрд. доллардан астам ақшалай қаражат бар деп айталады. Бұл сандық мәлімет 2000 жылы өткен, Қаржыгерлер конгіресінде «Қазақстан Республикасы Президентінің жасаған баяндамасында аталды.
Коммерциялық банктердің өздеріндегі бар несие ресурстарын сұранысқа ие болып отырған ұзақ мерзімге несие бере алмауы,ол да ресурстарды орналастыру барысындағы әлі де шешілмеген мәселелердің бар екенін көрсетеді.Атап кетер болсақ олар:
 депозиттік салымдар көлемінде қысқа және орта мерзіміндегі салымдар үлесінің көп болуы,бұл банктердің ресурстарды ұзақ мерзірге бере алмауына алып келеді;
Қолданылған әдебиеттер тізімі:
1) «Ақша,несие,банктер».Оқулық Сейтқасимов Ғ.С Алматы 2006ж
2) «Қаржы теориясы» Құлпыбаев С. Алматы 2001ж
3) «Экономикалық теория» Әубәкіров А. Алматы.Қазақ Университеті 1999ж
4) «Коммерциялық банктерді несиелендіру» Бохаев Д.Т. Алматы 2001ж
5) «Банк және нарық» Әкімұлы Е. Алматы 2000ж
6) «Ақша,несие,банк,валюталық қатынастар» Көшенова Б. Алматы Экономика 2000ж
7) Қазақстан Республикасындағы банктер және банк қызметі туралы ҚР 30.08.1995ж.Заңы.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ....................................................................
..........................3
БӨЛІМ 1 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ
1.1Коммерциялық банктердің ұйымдастырылу құрылымы..........5
1.2Коммерциялық ... ... ... ... 2 КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚЫЗМЕТТЕРІ МЕН ОПЕРАЦИЯЛАРЫ
2.1 Коммерциялық банктердің ... ... ... ... ... ... ... Республикасының банк жүйесінің қызмет етуі тұрақталды
десекте,кейбір ... ... ... ... салымшыларының
алдындағы міндеттемелерін орындай алмауы әлі де болса бұл жұйенің қызмет
етуінде ... бар ... ... ... тек қана ... ... ... ғана емес,сонымен бірге осы
жүйенің бас буыны-Ұлттық банк тарапынан да келіп отыр деп ұғынуғы болады.
Өйткені, Ұлттық банк ... ... ... ... өз ... ... пайдаланып қадағалау жүргізуінде ... ... ... бас ... қызмет етуі әр ... ... ... отырғандығын дәлелдеудің қажеті жоқ, ол әлемдік банк
тәжірибесінде әрқашан ... ... ... ... ... банктер (Агроөнеркәсіп банкі)
инвесторлар табылуына байланысты банк ... ... ... (Наурыз банк) бұл
нарықтық экономика элементтерінің дұрыс жұмыс істеп жатқандығын көрсетеді.
Өзінің филиалдың тораптарының көмегімен танымал болған бұл банк Қазақстан
халқына өз ... ... ... ... ... деген сенімдеміз.
Экономистердің есептеуінше бүгінгі күні халық қолында банк жүйесіне
тартылмаған,қолма-қол ... ... ... едәір қаражат бар деген
болжамдар айтылуда.Ол қаражат мөлшері ... 400 млн. ... ... ... 1 млрд. доллардан астам ақшалай қаражат бар деп айталады.
Бұл сандық мәлімет 2000 жылы өткен, ... ... ... Президентінің жасаған баяндамасында аталды.
Коммерциялық банктердің өздеріндегі бар несие ресурстарын сұранысқа ие
болып отырған ұзақ ... ... бере ... да ... барысындағы әлі де шешілмеген мәселелердің бар екенін
көрсетеді.Атап кетер болсақ ... ... ... ... ... және орта ... ... көп болуы,бұл банктердің ресурстарды ұзақ мерзірге бере ... ... ұзақ ... ... ... ... ... орнаған уақытында жүргізіледі.Мұндай уақыт банк тұсынан қарағанда
әлі де ... келе ... ... және тағы ... да көптеген себептері
бар.
➢ Қазақстан Республикасының Коммерциялық банктері ... ... ... ... ... уақытта бос ақшалай қаражатын банк жүйесіне депозит
түрінде тарту мақсатында қыруар жұмыстар атқарып ... ... ... ... банктердің озық тәжірибелерігн де енгізуде.
1 БӨЛІМ КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ЭКОНОМИКАЛЫҚ МӘНІ.
1.1 Коммерциялық банктердің ұйымдастыру ... ... ... ... белгілеріне қарай филиалсыз банктерге
,бөлімшелері бар банктерге және банктік ... ... ... банк ... бір типі ... ... дамыған түрдегі
банкттік ұйымдардың барлық түрлері бар.
Ұлттық банктің рұқсатымен банктер Қазақстан Республикасы аумағында ... ... ... ... аша ... өздерінің өкілеттілігін
кейіннен –Ұлттық банкті ескертумен ашады.
Банк ... -бұл бас ... ... ... ... ... ... асыратын банктік мекеме.Банк филиали заңды тұлға
болып саналмайды,дербес балансы болмайды және өзінің бас ... ... ... ... ... етеді.
Банк өкілдігі-депозит таратудан басқа белгілі бір банктік операцияларды
орындайтын және өз атынан,банктің тапсырмасымен ... ... ... ... ... бөлімше.
Еншілес банк-жарғылық қордың 50%-нан астамы бас ... ... ... ... ... ... ... бұрынғы КСРО-ның монополиялық банктік жүйесін
қабылдады.Бұрынғы ... ... ... ... ... ... ... иеленіп,жаңадан құрылған
коммерциялық банктер де сондай өз филиалдарын
құрды(мысалға,Қазкоммерцбанк,Ценрткредитбанк,Темірбанк және т.б.)
Әлемдік банктік тәжірибеге қарағанда,бөлімшелері бар ... бас ... ... бақылауында және оның балансында
болады.
Бірақ,мамандандырылған банктердің күрделі ... ... бас ... ... ... ... ... соңғысында аудандағы бөлімшелер бағынышты болып
келеді.
Шетелде банк филталдары заңды ... ... және ... мекеме
ретінде тіркелуі ... ... ... ... ... ... ... салуға және
т.б. мамандырылған.
Қазақстанға соңғы уақыттарда құрылған барлық коммерциялық
банктер ... бір ... ... ... ... еуропа банктік жүйесінде ірі банктердің азғана топтары елдің
барлығында өз бөлімшелерінің ашу үшін ... шек қою ... ... жылы ... 6 ірі коммерциялық банктердің 3108
бөлімшесі,ал барлық банктік институттардың ... ... мен ... ... ... саны 39,7 ... және т.б. ... банктерінің
бөлімшелеріи мен филиалдары да көптеп саналады.
АҚШ-тағы банк жүйесі біршама ... ... ... ... ашуға шек қойылады.Сондықтан,кейбір щтаттар қала
шегінде,егер оның бас кеңсесі сол қалада ... ... ... ... ... ... ғана ашуға,ал үшіншілер
бөлімшердің ашылуына мүлдем тиым салады.Бірде-бір банк өз штатынан ... ... ... аша ... ... бұл елде ... ұлттық
филиалдар торабы жоқтың қасы.
Банк бөлімшелерін ашуға қойылатын шектеулер штаттағы сепаратизм
Думанәстүрінен және ірі ... ... ... ... ... ... ... байланысты.
(өндірісті орталықсыздандыру,автомобиль жолдарының ... ... ... ... ашылуы,халықтың қала төңірегіне жаппай қоныс
аударылуы және т.б) банк филиалдарының торабы тез арада ... ... ... 1988 жылы 50,4 ... ... филиал тораптарының кеңірек таралуы банкке:бас банктің
толық бақылауында болуға,операциялар шеңберінің кеңеюі және ... үшін ... ... жаулап алуға және осындай факторлар есебінен
пайданы ұлғайтуға ... ... жағы ... ... бас кеңсе тарапынан бақылаудың қиындығы және
монополиялық процестердің күшеюін айтуға болады.
Банкті ұйымдастырудың осындай және өзге де ... ... ... ... ... ... бөлшек сауда
нарығына қатынасымен,сол мекемеде қабылданған ... ... ... банк ... ... түрде басқару
қолданылады,себебі ол барлық сұрақтарды дербес ... ... ... ... ... және соған сәйкес операциялары
орталықсыздандыру ... ... ... ... ... ... болатын болса,онда орталықтан басқаруды жүзеге асыру тиімді.Кез
келген жағдайда да жүйені тиімді ... ... ... ... ... барысында кешіру,бас кеңсе мен бөлімше арасында ақпараттық
үзіліс болмауға тиіс.
Банктің ... ... ... екі ... ... ... және оның ... бөлімшелерімен қызметтерінің
құрылымы.
Басқару органының тағайындаудың мақсаты-банктің негізгі қызметін іске
асыру мақсатында,банктің ... ... ... ... және ... ... ... ету.
Банктің ұйымдастырулуына,ондағы жетекші мен ... оның оның ... ... ... басқарудың құрылымын анықтау,басқару органдарын бөліп
қарауды,олардың банк ... ... ... және өзара байланысын бекітуді алдын ... ... ... ... мен ... ... ... белгіленеді,бірақ басқару құрылымына ... ... ... ... ... түрде шешуге құқығы бар.
Коммерциялық банктің басқару құрылымына оның жарғылық қорының ... ... және ... оның ... ... ... даму Думанәрежесі тікелей ықпал етеді.
Қазіргі уақытта коммерциялық банктер көбіне ... ... ... ... басқаруға акционерлері қатысады.Ондай формадағы
банктің ең жоғары ... ... банк ... ... ... ... пен ... бекітеді, банктік саясаттың бағыты мен
мақсатын анықтайды,басқарма ... мен ... ... ... ... сайлайды және т.б.,яғни банктің стратегиялық
міндеттерін шешеді.Акционерлер жиналысы жылына бір ... ... ... ... бір ... ... шақырылады.
Банктің құрылымы,бөлімдерінің саны,қызметтердің мамандануы,жетекшілердің
құрамы,өкілеттіліктердің бөлінуі тағы сол сияқты көптеген факторларға
байланысты болады және ... ... ... ... ... бойынша ірі банктерден,мысалы:ауыл шаруашылық ауданындағы банк-
өндіріс ауданындағы банкіден,сол сияқты бөлімшелері бар ... жоқ ... ... ... ... ... талдау-жалпы банктегі еңбекті
тиімді ұйымдастырудың,оның коммерциялық қызметінің маңызды ... ... ... ... ... көлемі мен экономикалық мазмұны болып табылады.
Банктер әр түрлі нарықтық жағдайларына ... ... ... ... түрін
қызмет түрін крсетуге маманданады,алдында әр мақсаттар қояды,осыған сәйкес
оның ұйымдастырушылық құрылымы да алуан ... ... ... ... ... ... мен ... ұйымдастырудың лайықты тәсілін таңдау процесінде бұлар
міндетті ... ... ... ... ... қаржы делдалдары ретінде.
Кредиттік жүйенің төменгі буыны халық шаруашылығына ... ... ... ... кең көлемді қаржылық жасайтын дербес банктік
мекемелер торабынан тұрады.Бұлар коммерциялық,кооперативтік және ... ... ... ... ... ... ... банк» термині банк ... ... ... ... ... ... мен төлемдеріне
қызмет көрсету барысында пайда болды.Негізгі ... ... ... «коммерциялық банк» деген тауға ие болды).Бірақ
өнеркәсіптің және ... ... ... банктер экономиканың өзгеде
салаларына қызмет көрсете бастағандықтан,біртіндеп жоғалтты.Ол банктің
«іскер» деген ... ... ... ... ... болады.Коммерциялық банктер-нарық экономикасында қаржылық
операциялармен қызмет көрсететін мекемелердің ... ... ... ... өз ... 200-ге жуық әр ... ... қызмет көрсетуге әзір.Мұндай кең көлемді операциялар коммерциялық
банктерге өз ... ... ... ... ... ... жасауға септігін тигізеді.
Бір операциялардан болған зиян,екінші бір операциялардан ... ... ... ... ... ... ... коммерциялық
банктері несие жүйесінің негізгі операциялық буыны ... ... ... ... ... ... жағдайына көндігетін
қабілетінің барлығы көрсете алады.
Депозиттік-қарыздық операцияларды жүзеге асыра отырып коммерциялық банктер
қаржы делдалы ролін орындайды.Банктің бұл ... екі ... да ... үшін өздерінің депозиттері айналыс құралы қызметі мен
өтімді активтер қызметін атқара ... ... оның ... ... ... кейде көптеген ұсақ қарызды пайдаланады.Бұл кейде
көптеген ұсақ қарапайым клиенттердің банкке аз ғана соманы қысқа мерзімге
коммерциялық ... ... ... операциялар жүргізіп,уақытша бос
ақша қаражатын тарту мүмкін емес.
Шынында да,банктер мұндай операцияларын ... ... ... ... ... ... пайыз мөлшерлемесін
белгілеп табыс табады.
Жалпы қоғамға көмек,оларға банктен алған қарыздары есебінен өнімдерін
өндіріп,алға қойған ... ... ғана ... ... ... ... 4-тен 5%-ға ұлғайтқанда).Болашақ қарыз алушыларды дұрыс
таңдай отырып,оларды ішінде берілетін қарыз бойынша ... ... ... ... ... ... ақшалай қаражаттарын бере алады.
Осы уақытта дейін Қазақстанда несиелер үкіметтің қажеттілігіне (Үкіметтің
үкімі бойынша) беріліп,кейіннен олар банктерге және олардың ... ... ... ... ... ... ешкімге
де пайдасы болған жоқ.
Коммерциялық банктер өз клиенттерінің ақшаларын ... ... ... ... бір жағынан ақшаның сақталуын ... ... ... ... клиенттің қажеттілігін
қанағаттандырылады;көптеген клиенттер үшін облигацияға ... ... ... ... ... ... тиімді болып табылады.
Банктік несие-ең қолайлы және көптеген жағдайда орны ... ... ... ... ол нақты қарыз алушының қажеттілігін
ескереді және олардың қарыз алу ... ... ... ... ... банктер туралы сөз қозғағанда,несиенің жүйенің басқа
да ... ... ... ... ... ... айта ... формасы,бәсеке әдістері,бақылау және басқару
жүйелері өзгеруде.
Коммерциялық банктердің басқа қаржы институттарынан ... ... бір ... ол ... жасауы мен жоюында болын табылады.Бұл жерде
ақша деп тек қолма-қол ... ғана ... ... ... дейінгі
салымдар түсіндіріледі.Банктердің ақша жасау мүмкіндігі экономика үшін өте
маңызды.Ол тиімді несие жүйесін іске ... ... ... ... ... ... жетіспеушілігі және өте жоғары
пайыз мөлшерлемесі тұсында өндірісті кеңейту мүмкін емес,ал экономикалық
басқа буынында ... қор ... ... ... ... ... ... қозғалыссыз жатыр.Халық шарушылығындағы осы ... ... ... бір ... ірі ақша сомасы белгісіз
уақытқа қозғалыссыз жататын болса,екінші жағынан,мұндай ... ... ... өз ... ... бір ... ... да рас.Бұл
біріншіден,клиенттің банктегі ... ... ақша ... ... ... ... алушының шотының есебінен қайтару барысында мүмкін
болады.
1985 жылы АҚШ-та 15 мыңнан астам коммерциялық банктер қызмет ... ... ... ... федералдық
үкіметтен чартер (рұқсат) аоған банктер,10 мыңнан астамы ... ... ... ... ... ... ... банктерінің қызмет етуі банк ... ... ... ... өтініш жасайтын және оған мүше болуға жіберілген
коммерциялық банк ФРЖ-нің мүше-банкі ... ... ... ... ... ... ... тиіс.Штат банктері өздерінің қалаулары
бойынша және ФРЖ-нің мүше-банктерге қоятын талаптарына ... ... ғана ... кіре алады.Қазір штат банктердің 10%ға жуығы ФРЖ-ге
мүше –банк болып саналады.ФРЖ-ге мүше-банктер жалпы коммерциялық ... 40%-ын ... ... ... және ақша айналысына бақылау,Банктердің ФРЖ-
нің резервтерге қойылатын талаптарына бағындырылады.Бұл ФРЖ-ге мүше
–банктер мен мүше емес ... ... ... ... ... ең көп ... банктер типі-филиалсыз банктер.
2 БӨЛІМ КОММЕРЦИЯЛЫҚ БАНКТЕРДІҢ ҚЫЗМЕТТЕРІ МЕН ОПЕРАЦИЯЛАРЫ.
2.1 Коммерциялық банктердің пассив операциялары.
Банктердің ... ... ... ... ... ... ... негізінен мына топтарға
бөлінеді:пассив (қаражат ... ... ... ... ... ... ... комиссиялық ақылы
)және сенімді операциялар.
Пассив операциялары-олар өз ... әр ... ... ... несие алып,өзінің бағалы қағаздарын шығарып және с.с. басқа да
қаражат тарту операцияларын жүргізіп,банк қорын құру және оны ... банк ... ... ... ... ... ... актив операцияларына қарағанда алдымен
жүргізіледі,себебі актив ... ... үшін ... бір қор
мөлшері қажет.Пассив операцияларына мыналар жатады:
• салым қабылдау (депозиттер);
• клиенттерге шоттар (оның ішінде ... )ашу және ... ... ... ... ... және жинақ
сертификаттары);
• банкаралық несие алу,оның ішінде орталықтанған ... ... репо ... еуровалюталық несие алу;
Банктің капиталы өз қаражаты,тартылған қаражат және
эмиссиялаған қаражаттарды ... өз ... ... ... ... ... бөлінбеген пайда жатады.Акционерлік капитал
немесе жарғылық қор ... ... ... ... ... ... ... мөлшері,оны қалыптастыру және өзгерту
банктің ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін орталық банк
оның төменгі аз мөлшерін бекітеді.Батыс елдердің коммерциялық ... ... 10-15 млн. ЭКЮ ... қорды ұлғайту акционерлер
қаражаты есебінен,сондай-ақ өз қаражатты (резерв қорынан ),акционерлердің
дивиденттері және пайда есебінен жүзеге асырылуы мүмкін.
Банктің резерв капиталы ағымдағы ... ... ... ... ... шығындарды және бағалы қағаздар курсының төмендеуінен
болатын шығындарды жабуға арналады.Оның ... ... ... ... ... ... шоты ... ол арадағы транзит шоты.Онда акционерлер
арасындағы дивидент түрінде бөлінбеген және ... ... ... резервке бөлу төлейтін салықты ... ... ... көп түрі ... ... ... ресурс қорында өзқаражатының үлесі ... ... ... –олардың өзгенің қаражатымен
қызмет жасауы.Банк капиталының 90% жуығы тартылған қаражат. ... ең ... ... ... өз ... ... ... өз
капиталы мен тартылған капиталдың арасында әртүрлі болады.Ол ... ... 1:100 ... ... ... ... ... болса,ал Жапонияда 1:83 қатынасына тең.Коммерциялық ... және ... ... ... ... ... белгіленген мерзіміне қарай
басқарылатын ресурстар және ағымдағы пассивтер ... ... ... ... ... ... депозиттерді және
банкаралық несиелерді біріктіреді.
Ағымдағы пассивтер есептесу,ағымдағы және корреспонденттік шоттардағы
қалдықтардан тұрады.
Салым (депозит)-ол белгілі бір шартпен иесінің ... ... ... ... қолма-қол ақша немесе ақшаның қолма-қол ... ... ... ... ... мүмкін.Ақша
қаражаттанрын салымға тарту ... ... деп ... ... ... ... операциясының басты түрі,сондықтан ол активтік
несие операцияларын жүргізудің негізгі ресурсы.Салымдар әртүрлі ... ... ... ... жеке және заңды
тұлғалардың депозиттері болып бөлінеді.Банктен алу мерзіміне ... және ... ... ... ... ... та бөлінеді.Талаппен
алынатын дапоозиттерге қаражат толық немесе бөлік-бөлікпен салынып ... ... ... дәл сол сияқты жолмен алынады.Бұл депозиттер клиент
ашқан әр ... ... ... ... есеп ... мүмкін.
Талаппен алынатын салымдарда есептесу,ағымдағы және бюджеттік ... бір ... ... шоттарда басқа банктермен
есептесуге арналған,сондай-ақ есеп айырысу айналымына ... ... бұл түрі ... ... клиенттер өз
шоттарындағы қаражатын үнемі пайдаланындықтан ,ондағы қалдық мөлшері әркез
өзгеріп отырады.Сондықтан ... бұл ... ... ... ... ... тарту үшін бәсекелестік жағдайында коммерциялық
банктер клентерді тарту және талаппен ... ... ... ... шот ... ... ... қөрсетіп,сондай-ақ
олардың сапасын арттыруға ұмтылуда.Ағымдағы шот иелері өз ... ... ... ... ... ... ақша ... салымдар-ол салыну мерзімі және проценттік өсім төлеу мөлшері
анық ... ... ... ... ақша қаражаты.Төлем мөлшері
салымның көлемі мен мерзіміне байланысты анықталады.Егер мерзімді салым
келісілген мерзімнен бұрын пайдаланғысы ... ... ... ... ... ... мерзімге салынатындықтан,олар
тұрақты ақша қаражаты.Сондықтан банктер ... ұзақ ... ... ... ... салымдардың бір
түрі-депозиттік сертификат.Бірінші рет ондай куәлікті ... 1961 ... ... бірі ... ... өтеу мерзімі және төленетін
проценттік мөлшер ... ... ... ... (сертификат)берілді.
Депозиттік сертификат-ол белгілі бір соманы банкке салғандығы туралы
берілетін жазбаша куәлік.Онда ... ... ... ... кері
сатып алу мерзімі және төлейтін өсім ... ... ... ... кемі 100 мың долларға.ал Ұлыбританияда 50 мыңнан
250 мың ф.ст. дейін шығарылады.Депозиттік ... ... ... атаулы және атаусыз ... иесі ... ... ... ... ... алу құқы ... жаққа «беру
жазуы» көрсетіліп берілуі мүмкін.Бұл куәлікті шартта көрсетілгендей
мерзімге немесе ... ... ... етіп ... ... банктегі салымдарын алу үшін жинақ сертификатын (кітапша)
береді.Кітапша белгілі бір ... және ... ... ... ... халықтың жинақ салымдары ... ... толы сома ... ... сома салынады,кейін жинақтың
толық сомасы,ия біртіндеп ... ... ... мүмкін.Салушыға
жинақты куәландыратын жинақ кітапшасы беріледі.Бұл салым түрі ... ... кең ... ... ... ... ақшасыз
төлемдер жүргізіледі.Клиенттердің тапсырысы бойынша банк оның жинақ
шотынан ... және ... ... ... ... төлем аударылады.Сондай-ақ бұл салымдар
белгілі бір ... ... алу ... ... ... туған
күнге,жаңа жылдық мерекеге арнап салынады.
Сонымен депозиттер-коммерциялық банктер ресурстарының ... оның ... ақша ... ... ... ... тұрады.Дегенмен банк ресупстарын құрадың бұл көзіне біраз
кемшіліктер де ... ... ... ... ... және ақша шығындарына тап болады.Одан басқа салымға қаражат
тарту көп жағдайда банке емес,клиентке ... ... ... ... ... ... ... депозит тартуға мүмкіндік беретін қызмет
түрлерін дамытатын шараларды ... ... ... ... ... ... қосымша ақша қаражатын тарту үшін басқа
несие мекемелеррі жинақтаған ақша қаражаты сатылатын ... ... ... ... ... ... ... шеңберінде беріледі,Яғни бір банк басқа банкке
бір-бірінің тапсырысы бойынша төлем және есептесу операцияларын ... ... шот ... ... тарту тікелей сөйлесу
арқылы,ия болмаса қаржы делдалдары арқылы жүзеге асыралады.Егер ... ... ... ... келіссе,онда ол келісім арнаулы шартпен
рәсімделеді.Бұл келісімдердің көбісі белгілі бір мерзімге жасалады.
Коммерциялық банктердің пассив операцияларына олардың ... ... ... алу жатады.Орталық банк коммерциялық банктерге несиені
жарыс (конкурс) негізінде қайта ... ... ... ломбардтық несие формасында береді.Коммерциялық банктердің
қаражат тартуының ... бір ... ... ... алу ... ... ... келісім банк пен фирма арасында немесе мемлекеттік бағалы
қағаздар сатушыларымен ... ... ... ... ақшаның
ірі сомасын өте қысқа мерзімге банкке салғысы келсе, онда ол банктен
бағалы қағаздарды сатып алады да ... ... кері ... алуы ... ... келесі күні қайтаруы мүмкін ,онда алатын процент
мөлшері депозиттік сертификаттан әлде қайда төмен болды.Бұндай келісім
уақытшап бос ... ... бір ... ... ... ... ... операцияларының бірі
еуровалюталық несие кең өрістеуде.
Еуровалюталық ... ... ... ... ... қарыз капиталы нарығында басты валюта болып доллар
есептеледі.
2.2 Коммерциялық ... ... ... ... ... ... табу және ... қамтамасыз ету
мақсатымен орналастыруын актив операциялары деп атайды.
• Актив операциялары негізінен төрт топқа бөлінеді:
• Несие-есептеу ... ... ... несиелік портфелі
қалыптасады.
• инвестициялық операциясы,ол ... ... ... ... ... және есептесу операциялары-банктің ... ... ... басқа операциялар.
Несие-есептесу операциялары-ол банктің несие ... ... беру ... табысының көп бөлігі осы операцияларды
жүргізуден түседі.
Коммерциялық банктердің клиенттеріне беретін ... ... ... ... ... ... типіне байланысты-кәсіпорынға,үкіметке және жергілікті үкімет
органдарына,халыққа,басқа банктерге беретін қарыз;
• пайданылатын мерзіміне байланысты-қысқа мерзімді (1 ... ... ), ... (1 ... 5 ... ... ... мерзімді (5 жылдан жоғары )
• қызмет ету ортасына байланысты-өндіріс аясына берілген қарыз және айналыс
аясына берілген қарыз;
• борышқордың қай ... ... ... ... қарыз;
• қамтамасыз етілуі бойынша-кепілді,қорғаулы,қауіпсіз және қамтамасыз
етілмеген (бланкктік);
• өтеу тәсіліне қарай-бір ... және ... ... ... ... ... мына негізгі принциптері (қағидалары)
сақталғанда ... ... ... қарыз белгілі бір несиелік шектеумен (лимит) несие
линиясын ашумен ... ... ... шот ... ... ... формасы кең тараған.Контокоренттік
шот деген несиелік шотпен ағымдағы (есептесу) шоттың біріктірілуі.Бұл шот
бойынша дебиттік сальдо (қалдық) ... ... ... ... ... ... өзінің қаражаты бар екенін көрсетеді.Несиенің бұл
түрі қысқа мерзімді ... ... ... ... ... ... несиені шектеуді
овердрафт бойынша жүргізеді.Овердрафт-клиентке чек бойынша банктің қысқа
мерзімді несие беруі немесе оның банкке берген шоттарын ағымдағы ... ... ... да ... ... шегінде банктің төлеуі.
Нәтижесінде ағымдағы шотта дебеттік қалдық ... ... ... шот ашылғанда шартпен анықталады.Несиелеудің бұл формасы
крнтокорентті шотпен берілетін несиенің түрі.Ол- клиенттің ... ... ... жетіспестігін
қанағаттандыруға берілетін несие.Несие үшін ақы жұмсалған нақты қарыз
бойынша алынады.
Берілген несиенің көлемі көптеген ... ... ... ... ... ... ... банк борышқорға
келісілген мерзім арасында белгілі бір сомаға несие беруге міндетті.Несие
линиясы бір жылға ашылады.Келісілген ... ... ... ... және ... рәсімдеймей-ақ қажет кезде несие алуға мүмкіндік
алады.Әйтседе,егер клиенттің ... ... ... ... аяқталу мерзіміне дейін оны жою құқы ... ... банк ... сенім көрсеткен бірінші класты ... ... ... ... линиясы лимиттің 20-30%
көлемінде орнын толтыратын (компенсационный) аз қалдық сақтау жағдайы
көрсетілген құжат қоса тіркеледі.
Банктік ... ... ... бір ... шотты пайдалану
арқылы несие беру.Бұл ... ... ... ... ... ... шотының кредитіне аударылады.Есеп-төлем ... ... ... ... төленуі мүмкін.
Ағылшын және швейцария банктерінің ... банк ... ... сома ... ... ... ... қолданылады.Бұл
жағдайда қатысушы-банктің біреуі басқарушы және төлеушінің өкілі қызмет
атқарады.Германия мен Жапонияда консорциумдық ... де кең ... ... екі және одан да көп ... беру ... ... ... ерекшелінеді.Консорциумдық несие әдетте өте ірі
сомаға (30 млн. АҚШ долл. жоғары) беріледі.Бұндай қарыз ... ... ... ... ... және басқа несие беруші мен борышқордың құқы мен
міндеттері көрсетіледі.
Банктердің несие беру ... ... ... және ... да кіреді.Факторинг деген өнімдерді сату процесінде
контрогенттердің арасында ... ... ... ... ... банкке сату.Бұл жағдайда банк өнімді сатып алушыдан төлеуді
талап ететін құқыққа ие.Сонымен қатар банк клиенттің ... ... ... ... ... алады.
Қарыз беру мәселесін шешерде банк жеткізушінің несие қабілеттілігін
талдап,оған қарыздардың жағдайы ... ... ... ... банк ... ... алатындықтан,ол жеткізушіге шоттың жалпы
слмасының 80-90% -ін бірден өзі ... ... ... дебитор
қарыздың барлық сомасын өтегеннен кейін ғана ... ... осы ... ... ... ... қосымша
мүмкіндік алып,табысын ұлғайтуға және клиенттерімен байланысын нығайтуға
қол жеткізеді.
Лизинг ... ... ... ... ұзақ ... мүліктерді және негізгі капиталдың
басқа элементтерін ... ... ... ... лизинг
компанияларына несие беру арқылы лизинг ... ... ... ... ... ... мен құралдарды шығарушы-
кәсіпорындарыды
да несиелеуі мүмкін.Шарт мерзімінің соңында жалдаушы ... ... құны ... ... ... ... ... операциясын жүргізу
арқылы клиенттің төлем қабілеттілігінен
туындайтын шығын қауіпін төмендетеді.Оған қоса,банк ... ... ... ... ... құқы ... жағдай да сол мүліктен салық
төленбей,ол сома жабдық алуға жұмсалуы мүмкін.
Коммерциялық ... ... ... ... бағалы қағаздармен
жүргізіледі:банк өз портфелі үшін бағалы қағаздарды сатып алу (инвестиция
),жаңадан шығарылған бағалы ... ... ... ... ... ... орналастыру,клиенттің тапсыруы
бойынша бағалы қағаздарды сатып алу және сату (бағалы қағаздардың екінші
айналымына ... ... ... шығаруға қарыз беру.Ондай бағалы
қағаздар жай және артықшылықты акциялар,облтгациялар,мемлекеттік қарыздар
міндеттемелері,вексельдер және т.с.с. қағаздар болуы ... ... ... ... ... және
қайта есептеу операциялары,несие ... ... ... кепілдік беру және ... ... ... бұрыннан қалыптасып және қазіргі
кезде өрістеп келе жатқан негізгі бағытты –несие беру (несие-есептеу)
операциясы және ... ... ... (қор ... банк балансының 80%-ін ... ... ... ... валютасымен,қозғалмайтын мүліктермен,слндай-ақ
делдалдық операциялар жүргізеді.Олар бір-бірімен тығыз байланысты.Әсіресі
актив және ... ... ... ... ... ... өзгенің капиталымен қызмет жасайды,сондықтан банк
қаражатын несиеге беру ... ... ... ... ... бос ... мен жинақтарды
тарту қабілетіне байланысты
Қорытынды.
Қазақстан Республикасы экономикасының қарқынды өсіп ... ... ... ... ... болып
отыр.Өйткені,экономикадағы қаржы секторының дамуы негізінде экономиканың
өндіріс секторларын ақшалай қаражаттармен қамтамасыз ету ... ... және ірі ... ... ... өз
қызметтерін толығымен дұрыс жолға қоя алмайды.Оларда әр ... ... ... ... туып ... қажеттілікті банк несиесі
арқылы қанағаттандыру мүмкіндігі бар.өз кезегінде банктер ... ... үшін ... ... ие ... ... ... капитал банктердің пассивтік операцияларды,соның ішінде
депозиттік операцияларды тиімді жүргізу нәтижесінде қалыптасады.Депозиттер
банктердің жалпы ... ... ... 70-80%-н құрайды.Сондықтан
банктердің барлық актив операциялары құрамына депозит арқылы тартылған
ақша қаражаттарын көруге болады.
Коммерциялық ... ... ... ... ... ... ... иелеріне беруді қолға алатын уақыт келіп
отыр.Қазақстан Республикасының Қаржы нарығын реттеу мен ... ... ... ұйымдастыру қажет.Депозиттік сертификаттар
нарығының дамуы жеке және заңда ... ... да ... ... ... ... кезегінде бағалы қағаздар нарығының
дамуына негіз болар еді.
Осының бәрі бізге банк салымдарының ... ... ... ... ... ... ұйымдастыру нәтижесінде банктің қаржылық
жағдайына оң әсер етеді.Жекелей алғанда:талап еткенге ... ... және ... салым жүйелерін қолданған дұрыс.
Микроэкономика деңгейде де –«банк-клиент» деңгейінде-бұл мәселе ... ... ... жаңа ... құру жолы ... шешілуі қажет.Ол
мынадай мәселелерді қарастырады:қолма-қол ақша айналысымен байланысты
шығындардың біршама ... бос ... ... және ... ... жасау және шоғырландыратын
қаражаттарын пайдаланудан ішкі ... және ... ... ... төлем қызметін көрсетудің жаңа технологияларын
құру;Халыққа қызмет ... ... ... ... және сапалық нақты
жоғарлауы;халықтың кірістері мен ... ... және ... ... ... ... ... қамтамасыз
ету;
Осы мақсаттарға жету үшін ұйымдастырушының және техникалық мәселелерді
шешуді қажет етеді.Ірі ... ... ... ... 20%-ын қызметтерін
автоматтандыруға жұмсайды.
Сол арқылы қоғамдағы бәсекелестік қабілеттілігін ... ... ... ... ... ... қызметтер туралы хабар болған
жоқ.
Халықтың қолма-қол ақшасыз есеп айырысуын дамыту мәселелерін актуалды және
мемлекет үшін,халық үшін де және банк ... ... ... үшін ... ... ... ... үшін қолма-қолсыз есеп айырысудың дамуы
уақыт пайдалануға алынған ... мен ... ... ... ... ақша қаражаттарымен есеп айырысу кезінде сақтандыру жоғарлануы алып
келеді. Банктік жүйе үшін ... есеп ... ... ... ... ... және төлем қызметнің жаңа түрлерінің даму есебінен
табыстың жоғарлауы мүмкіндігі пайда болады.Осы ғылыми зерртеліп,ұсынылып
отырған мәселерлердің ... ... тез ... ... асыру Қазақстан
Республикасы экономикасының қарқынды дамып,дамыған ... ... алып ... ... әдебиеттер тізімі:
1) «Ақша,несие,банктер».Оқулық Сейтқасимов Ғ.С Алматы 2006ж
2) «Қаржы теориясы» Құлпыбаев С. Алматы 2001ж
3) «Экономикалық теория» Әубәкіров А. Алматы.Қазақ Университеті 1999ж
4) ... ... ... ... Д.Т. ... ... «Банк және нарық» Әкімұлы Е. Алматы 2000ж
6) «Ақша,несие,банк,валюталық қатынастар» Көшенова Б. ... ... ... ... ... және банк ... туралы ҚР
30.08.1995ж.Заңы.

Пән: Банк ісі
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 22 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 500 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Коммерциялық банктердің несиелік тәуекелін бағалау және төмендету жолдары»67 бет
«Коммерциялық банктердің қызметі мен функциялары»35 бет
Бағалы қағаздардың коммерциялық банктердің инвестициялық қызметіндегі рөлі25 бет
Екінші деңгейдегі банктер және коммерциялық банктердің инвестициялық қызметі6 бет
Коммерциялық банктердің қаржылық есебі29 бет
Коммерциялық банктің ұйымдастыру құрылымы және коммерциялық банктердің операциялары21 бет
Коммерциялық банктердің активті және пассивті операциялары24 бет
Коммерциялық банктердің активті операциялары27 бет
Коммерциялық банктердің активті операцияларын басқару әдістері және несиелік саясатын талдау37 бет
Коммерциялық банктердің активті операцияларының экономикалық маңызы мен мәні12 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь