Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың теориялық негізі

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..3
І Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың теориялық негізі
1.1 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың мәні мен мақсаты ... ... ... .5
1.2 Кәсіпорынның қаржы және оларды талдау міндеттері ... ... ... ... ... ... ... ... .8
1.3 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың әдістері ... ... ... ... ... ... ...11

ІI Кәсіпорынның қаржылық жағдайын жетілдіру
2.1 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын жетілдірудің негізгі бағыттары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14
2.2 Кәсіпорынның активтерінің өтімділігі мен
төлем қабілеттілігін арттыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

III Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы мен табыстылығын арттыру
3.1 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы мен
іскерлік белсенділігін арттыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 21
3.2 Кәсіпорынның табыстылығын арттыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 23

Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..25
Қолданылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...27
Кіріспе

Қоғамда қаржылық талдау біреудің орынсыз тілегінен емес, өмірлік аса қажеттілік салдарынан туындады: салмақ, ұзындық өлшемін және есептеу жүргізбей, шаруашылық субъектінің мүліктік жағдайы мен оған әсер ететін себептерді білмей, табыс пен шығынды өзара салыстырмай, біріншісінің екіншісінен артық болуына қол жеткізбей шаруашылықты ойдағыдай жүргізу мүмкін емес.
Қай уақытта да болмасын бұл өте маңызды. Қазіргі қоғамның әкімшілік-әміршілік жүйеден шығып, нарықтық қатынасқа ену кезеңінде оның мәнділігі одан әрі арта түседі. Басқаша айтқанда, жалпы мемлекеттік («иесіз») меншік жағдайында кеңінен орын алған ұқыпсыздық пен жауапкерсіздікті іскерлік, басқарушылық, қатаң орындаушылық тәртіп, ұқыптылық және үнемділікпен алмастыру - нарықтық экономиканың өзіне тән ерекшеліктері.
Қазіргі уақытта болып жатқан нарықтық қатынастар кәсіпорындардың шаруашылықты жүргізуші субъект ретінде құқық жағдайларын едәуір нығайтып, олардың көптеген өндірістік және қаржылық мәселелерді өз бетінше шешуіне мол мүмкіншілік ашты. Атап айтқанда, ішкі және сыртқы рынокта білікті серікті таңдауға қол жетті, өйткені болашақтағы бірлескен іс-әрекеттің тиімділігі көбінесе осыған байланысты болады. Кәсіпорындар бұрынғыдай жоғарғы жақтың жөн сілтеуімен емес, контрагенттерді (жабдықтаушы, сатып алушы, мердігер, банк және т.б.) қазіргі кезде өз қалауы бойынша алады.
Тақырыптың өзектілігі. Нарық жағдайында кәсіпорынның өміршеңдігінің кепілі мен жай-күйінің орнықтылығының негізі оның қаржы тұрақтылығы болып табылады. Ол ақша қаражатын еркін орын алмастыра отырып қолданып, тиімді пайдалану жолымен өнімді өндіру мен сатудың үздіксіз процесін қамтамасыз ете алатын өзінің қаржы ресурстары жағдайын көрсетеді.
Кәсіпорынның қаржы тұрақтылығын бағалау, объективті, ғылыми негізделген үшін оның қаржылық жағдайын талдау қажет. Тек терең және ұқыпты тал-дау негізінде ғана оның қызметін объективті бағалап, кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын нығайту немесе жақсарту және оның іскерлік белсеңділігін арттыруға бағытталған басқару шешімдерін қабылдау үшін, басшылыққа нақты ұсыныстар беруге болады.
Отандық талдау әдебиеттерінде қаржылық талдау мәселесі аз зерттелген, сондықтан оның прогрессивті әдістері әзірше бізде ойдағыдай қолданыс таба алмай отыр. Ал бұл кәсіпорын қызметінің қаржылық нәтижесі мен экономикалық дамуына, ең ақырында еліміздің экономикалық өсуіне кері әсерін тигізеді.
Курстық жұмыстың мақсаты – кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау және оны жетілдіру бойынша ұсыныстар әзірлеу болып табылады.Осы мақсатқа жету үшін келесідей міндеттерді анықтадым:
Қолданылған әдебиеттер тізімі

1. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау / Оқу құралы. – Алматы: Экономика. 2001 ж.
2. Шеремет А.Д., Сайфулин Р.С. Методика финансового анализа. - М.: ИНФРАМ, 2005
3. Русак Н.А. Анализ финансового положения предприятия. В учебнике «Анализ хозяйственной деятельности в промышленности». Под общ. ред. В.И. Стражева - Минск: Высшая школа, 2003
4. Радионова В.М., Федотова М.А. Финансовая устойчивость предприятия в условиях инфляции. — М.: Изд-во «Перспектива»,2001.
5. Крейнина М.Н. Анализ финансового состояния и инвестиционной привлекательности акционерных обществ в промышленности, строительстве и торговле. - М.: АО «ДИС», «МВ-Центр», 2000
6. Ковалев А.И., Привалов В.П. Анализ финансового состояния предприятия. - М.: Центр экономики и маркетинга, 2005
7. Балабанов И.Т. Анализ и планирование финансов хозяйствующего субъекта: Учебн. пособие. - М.: Финансы и статистика, 2004
8. Бухгалтерско-аудиторский портфель. ( Книга предпринимателя. Книга бухгалтера. Книга аудитора ) / Отв.ред. Рубин Ю.Б., Сол-даткин В.И. - М.: «ОМИНТЭК», 2006
9. Артеменко В.Г., Беллендир М.В. Финансовый анализ: Учебное пособие. — Издательство «ДИС», НГАЭ и У, 2007
10. Маркарьян Э.А., Герасименко Г.П. Финансовый анализ -М.: «ПРИОР», 2007
11. О бухгалтерском учете. Указ Президента Республики Казахстан, имеющий силу Закона, от 26 декабря 1995 г., №2732.
12. Стандарты бухгалтерского учета. Национальная комиссия Республики Казахстан. - Алматы,2003.
13. Бухгалтерский анализ: Пер. с англ. - К.:Торгово-издательское бюро ВНУ, 2002
14. Введение в бухгалтерское дело: Пер. с англ.: — К.: Торгово-издательское бюро ВНҮ, 2001
15. Руководство по финансовому учету, отчетности и аудиту. Первая редакция Центральный и операционный отдел учета и отчетности. Всемирный банк, январь 2006
16. Методические рекомендации по составлению финансовой отчетности. Утверждены директором Департамента методологии бухгалтерского учета и аудита. Министерства финансов Республики Казахстан 21.05.97 г., №7 /Бюллетень бухгалтера. 1997., №29.
17. Анализ хозяйственной деятельности в промышленности: Учебник ІИ.А. Богдановская, Г.Г. Виноградов, О.Ф. Моргун и др:. Под.общ. ред. В.И. Стражева. - Минск: Высшая школа, 2000
        
        Мазмұны
Кіріспе......................................................................................................................3
І Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың теориялық негізі
1.1 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың мәні мен мақсаты.............5
1.2 Кәсіпорынның қаржы және ... ... ... Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың әдістері...........................11
ІI Кәсіпорынның қаржылық жағдайын ... ... ... ... ... ... бағыттары...............................................................................................................14
2.2 Кәсіпорынның активтерінің өтімділігі мен
төлем қабілеттілігін арттыру................................................................................17
III Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы мен ... ... ... қаржылық тұрақтылығы мен
іскерлік белсенділігін арттыру............................................................................21
3.2 Кәсіпорынның табыстылығын арттыру........................................................23
Қорытынды..........................................................................................................25
Қолданылған әдебиеттер ...................................................................................27 ... ... ... ... ... ... ... емес, өмірлік аса қажеттілік салдарынан туындады: салмақ, ұзындық өлшемін және есептеу жүргізбей, шаруашылық субъектінің мүліктік жағдайы мен оған әсер ... ... ... табыс пен шығынды өзара салыстырмай, біріншісінің екіншісінен артық болуына қол жеткізбей шаруашылықты ойдағыдай жүргізу мүмкін емес. ... ... да ... бұл өте ... ... ... ... жүйеден шығып, нарықтық қатынасқа ену кезеңінде оның мәнділігі одан әрі арта түседі. Басқаша айтқанда, жалпы мемлекеттік () меншік жағдайында кеңінен орын ... ... пен ... ... басқарушылық, қатаң орындаушылық тәртіп, ұқыптылық және үнемділікпен ... - ... ... ... тән ... ... ... болып жатқан нарықтық қатынастар кәсіпорындардың шаруашылықты жүргізуші субъект ретінде құқық жағдайларын едәуір нығайтып, олардың ... ... және ... ... өз бетінше шешуіне мол мүмкіншілік ашты. Атап ... ішкі және ... ... ... ... ... қол ... өйткені болашақтағы бірлескен іс-әрекеттің тиімділігі көбінесе осыған байланысты ... ... ... ... ... жөн ... емес, контрагенттерді (жабдықтаушы, сатып алушы, мердігер, банк және т.б.) қазіргі кезде өз қалауы бойынша алады.
Тақырыптың өзектілігі. ... ... ... өміршеңдігінің кепілі мен жай-күйінің орнықтылығының негізі оның қаржы тұрақтылығы болып табылады. Ол ақша қаражатын еркін орын алмастыра отырып ... ... ... ... өнімді өндіру мен сатудың үздіксіз процесін қамтамасыз ете алатын өзінің қаржы ресурстары жағдайын көрсетеді. ... ... ... ... ... ... негізделген үшін оның қаржылық жағдайын талдау қажет. Тек терең және ұқыпты тал-дау негізінде ғана оның қызметін объективті ... ... ... ... нығайту немесе жақсарту және оның іскерлік белсеңділігін арттыруға бағытталған басқару шешімдерін қабылдау үшін, басшылыққа нақты ... ... ... ... ... ... ... талдау мәселесі аз зерттелген, сондықтан оның прогрессивті әдістері әзірше бізде ойдағыдай қолданыс таба алмай отыр. Ал бұл кәсіпорын қызметінің қаржылық ... мен ... ... ең ақырында еліміздің экономикалық өсуіне кері әсерін тигізеді. ... ... ... - ... ... жағдайын талдау және оны жетілдіру бойынша ұсыныстар әзірлеу болып табылады.Осы мақсатқа жету үшін ... ... ... ... саласында алған білімімді қолдану;
-өндірістік практикада жинаған тәжірибемді пайдалану;
-қарастырылып отырған мәселе бойынша статистикалық және заңнамалық материалдарды жинақтау және өңдеу;
-кәсіпорынның ... ... ... ... ... бойынша жетіспеушіліктерді анықтау және оларды жою жолдарын ұсыну.
Жұмыстың құрылымы. ... ... ... үш ... ... ... ... тізімінен тұрады. Жинаған мәліметтерімді үш бөлім бойынша топтастырып, жеке тоқталып ... ... ... ... ... ... ... теориялық негізі мен оның маңыздылығы, мақсаттары мен міндеттері, не үшін қажеттілігі, маңызы талданып, көрсетілген. Ал екінші ... ... ... ... ... ... Оның негізгі қызметі мұнай өндірісі, құрылысы, мұнай газ өңдіру скважиналарын жөңдеу және іске қосуға қажетті құрал жабдықтарды жасау және ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайын жақсарту жөнінен ұсыныстар жасалды.
І Кәсіпорынның қаржылық жағдайын коэффициенттері ... ... ... ... ... жағдайын талдаудың мәні мен мақсаты
Кәсіпорынның қаржылық жағдайының объективті дұрыс бағасын алудың ең жақсы ... - бұл ... ол ... даму ... ... оның шаруашылық қызметіне кешенді түрде баға беруге мүмкіндік береді және осындай жолмен басқарушылық шешімдерді өңдеумен кәсіпорынның өзінің ... ... ... ... ... қызметін атқарады. Кәсіпорынның қаржылық жағдайы кәсіпорынның бәсекелестік қабілетін және оның іскерлік қарым - ... ... ... кәсіпорынның өзінің және оның серіктестіктерінің қаржылық және басқа қатынастар тұрғысындағы экономсикалық қызығушылықтары қаншалықты дәрежеде кепілдендірілгені бағалайды. ... ... ... ... ... ... коммерциялық және басқа да қызмет түрлері үшін қажетті қаржы ресурстармен қамтамасыз етілуімен және оларды мақсатқа сай ... ... мен ... ... - ақ басқа шаруашылық субъектілерімен қаржылық қарым - ... ... ... қабілеттілігі және қаржылық тұрақтылықпен сипатталады. Кәсіпорынның тұрақты қаржылық жағдайын қалыптастыруда оның контрагенттерімен (салық органдары, банктер, жабдықтаушылар, ... ... ... және т.б.) ... ... - қатынасы үлкен әсер етеді. Сондықтан да серіктестермен реттелген іскерлік қатынаста болу - ... ... ... ... - бір ... болып табылады. Әрине, акционерлер өз жинақ қорларын тұрақты тиімділікке ие және дивиденттерді ұқыпты ... ... ... ... ... ... ... болуы үшін тек бүгінгі күні ғана емес, болашақта да кәсіпорының қаржылық жағдайы басқасына қарағанда жақсы болуы тиіс.
Қаржылық ... - ол ... ... бар ... сипаттағы ақпаратты жинақтау, трансформациялау және қолдану әдісі:
* Кәсіпорынның ағымдық және болашақ қаржылық жағдайларын бағалау;
* Кәсіпорынның дамуының ... және ... ... ... ... қамтамасыз етілуі жағынан бағалау;
* Қолжетерлік қаржы көздерін айқындау және оларды ... ... ... ... ... ... ... болжау.
Әрдайым өзгермелі ішкі және сыртқы кәсіпкерлік ортада кәсіпорынның жетісті қызмет ету және даму, өз активтерімен пассивтерінің ... ... өз ... ... және ... тұрақтылығын әрдайым сақтау қабілеттілігі оның тұрақты қаржылық жағдайы туралы куәландырады.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдау келесілер үшін қажет:
* оның қаржылық жағдайларына әсер ... ... ... ... ... ... ... анықтау;
* қаржылық жағдайлардың санды және сапалы өзгерісін бақылау;
* белгілі уақыт ... ... ... ... бағалау.
Нарықтық экономикада кәсіпорынның қаржылық жағдайы оның экономикалық ... ... оның ... ... - салық органдары үшін де маңызды. ... ... ... қаржылық жағдайын нарықта кәсіпорынның тұрақты жағдайын қаматмасыз ету және оның капиталының ... ... үшін ... ... қаржылық жағдайы, оның тұрақтылығы, оның өндірістік, коммерциялық және ... ... ... тәуелді. Егер көрсетілетін қызмет түрлерінде қойылған міндеттер жетісті жүзеге асырылса, онда бұл кәсіпорынның қаржылақ жағдайына оң ... ... және ... ... және өніс ... ... ... түсім көлемі және пайда сомасы азайып, кәсіпорынның қаржылық жағдайының нашарлауына әкеледі. Осылай, тұрақты қаржылық жағдайы кәсіпорынның қаржы - ... ... ... анықтайтын факторлардың барлық кешенін сауатты және тиімді басқарудың нәтижесі.
Қаржылық жағдайды талдаудың негізгі мақсаты - ... ... ... оның ... мен ... актив және пассив құрылымындағы көрсеткіштерді, дебитор және кредиторлармен есептеулерді ... және дәл ... ... көрсеткіштерді алу.
Нарықтық экономика жағдайында жұмыс істеуші кәсіпорындардың қаржылық жағдайын талдаудың басты мақсаты келесілер болып табылады:
* қаржылық жағдайға баға беру және оның есеп беру ... ... ... мен ... ... ... ... сәйкестікті, оларды таратудағы рационалды және пайдаланудағы тиімділікті зерттеу;
* айналым ... ... оның ... ... және ... ... ара ... анықтау;
* қаржы - есептік және несие ережесін ... ... ... және оның ... құрылымын зерттеу;
* ағымдағы активтердің айналымдылқ есебі, оның ішінде дебиторлық борыш және қорлар ... ... ... ... ... тұрақтылығының және төлеу қабілеттілігінің абсолюттік және салыстырмалы көрсеткіштерін анықтау;
* кәсіпорын табыстылығын бағалау;
* кәсіпорын табысының салыстырмалы көрсеткіштерін, ... - ақ ... ... ... әсер етуші факторларды есептен шығару;
* кәсіпорынның іскерлік белсенділігін анықтау;
* ... ... ... ... ұзақ және ... ... ... яғни оның қаржылық стратегиясын анықтау.
Қаржылық жағдайды талдау кәсіпорынның шаруашылық қызметін талдаудың ... ... ... ... және ол 3 ... ... ... өндіріс және өткізу; бұлардың жиынтығы коммерциялық, өндірістік және қаржылық қызметті құрайды. Кәсіпорынның қаржылық ... - бұл оның осы ... ... ... және ... ... ... мен құрамына өзгеріс әкелетін қызметі болып табылады.
Кәсіпорынның бірден - бір басты міндеті - оның ... ... ... ... табылады және ол көрсеткіш жүйелерін немесе қаржы коэффициентін анықтайды. ... ... ... ... үш ... топтастыруға болады:
1. Өтімділік (төлем қабілеттілігі);
2. Пайдалылық(табыстылық);
3. Активтерді басқару тиімділігі.
Қаржы ресурстарының құралуы түрлі көздер бойынша ... ... Олар ішкі және ... ... ... Ішкі ... меншікті және оларға теңестірілген қаржылар есебінен құрылады және шаруашылықты жүргізудегі нәтижелілігімен байланысты, ал сыртқы - ... ... ... ... ... ... ... міндеттемесін төлеуге қабілеттілігін өтімділік немесе төлем қабілеттілігі деп атайды. Кәсіпорын өтімділік болып ... егер де ... ... іске ... ... ол ... ... мерзімді міндеттемесін орындауға жағдайы болса.
* Тез өтімділіктің коэффициенті - қысқа мерзімді несие қарыздарының ең ... ... ... ... ... ... ... қарыздардың айналым коэффициенті - егер дебиторлық қарыздарды тауардың кейбір шартты өлшемнің құны деп ... ... ... бірақ төлемақысы әлі де алынбаған болса, онда дебиторлық қарыздардың айналым коэффициенті бір жылда неше рет бұл тауардың ақылы шартты өлшемін ... ... ... ... ... - бұл ... тауарларды сатып алуға және қызмет көрсетуге байланысты ... және ... ... ... ақы төлеу үшін орта уақытын көрсетеді. Бұл коэффициент ақы ... ... ... және ... келісіміне, сол сияқты кәсіпорынның қолда бар босалқы қорларды басқару іскерлігіне байланысты болады.
* Несиелердің орынын толтыру коэффициенті - ол ... ... ... неше рет ... ... есеп ... кейін проценттік төлемақы сомасының және ұзақ мерзімді қарыздардың төлемақысының негізгі сомасының асқанын көрсетеді.
* Төлем қабілеттілігінің ... - ол ... ... ... ара ... ... коэффициент кәсіпорын несиегерлерінің қандай деңгейде қатерден қорғалуын көрсетеді, кәсіпорын жеке кепілгер ретінде шығады. Сонымен ... ... бұл ... ... ... болса, соғұрлым кәсіпорындардың қарыздары көп және соғұрлым оның тұрақсыздық ақуалы да орын алады.
1.2 Кәсіпорынның қаржы коэффициенттері және оларды талдау ... ... ... бір басты міндеті - оның қаржы жағдайының бағалылығы болып табылады және ол көрсеткіш жүйелерін немесе қаржы ... ... ... ... ... үш ... ... болады:
* өтімділік(төлем қабілеттілігі);
* пайдалылық (табыстылық);
* активтерді басқару тиімділігі.
Кәсіпорынның өзінің қысқа мерзімді міндеттемесін төлеуге қабілеттілігін өтімділік немесе төлеу ... деп ... ... ... ... ... Егерде айналмалы активтерін іске асыра отырып, ол өзінің ... ... ... ... ... болса.
- Тез өтімділіктің коэффициенті - қысқа мерзімді несие қарыздарының ең өтімділік активтердің үлесін көрсетеді. Ол өтімділік активтердің ... ... ... білдіреді.
запастар
ағымдағы міндеттемелер
ағымды материалдық активтер
Тез өтімділік коэффициенті
= - /
2. Дебиторлық қарыздардың айналым коэффициенті - егер ... ... ... ... ... ... құны деп есептесек, қалай сатылса, бірақ төлем ақысы әлде ... ... онда ... ... ... ... бір жылды неше рет бұл тауардың ақылы ... ... ... ... ... коэффициенті дебиторлық қарыздың қанша рет өткізуден түскен табысқа айналғанын ... ... ... ... ... түскен түсім/ келіп түсу шоты
3) а. Дебиторлық қарыз
айналым кезеңі =365/ ... ... ...
б. ... ...
айналым кезеңі = келіп түсу шоты*365/ өткізуден түскен түсім
4) ... ... ... ... = ... ... ... тікелей шығындар
5. ... ... ... - ол ... ... ... ... капитал, пайда, және қаржы иелері) ара салмағын бейнелейді.
Бұл коэффициент кәсіпорын несиелерінің қандай деңгейде қатерден қорғауын көрсетеді, ... жеке ... ... ... ... қорыта айтқанда, бұл көрсеткіш неғұрлым жоғары болса, соғұрлым коэффициенттерінің қарыздары көп және соғұрлым оның тұрақсыздық ақуалы да орын ... ... ... ... ... коэффициенті, ол фирманың өсімін білу мақсатында есептелді. Кәсіпкерлер активтерді қамтиды, пайда алу мақсатымен асатуды жүзеге асырады.
Рентабельділік коэффициенті. Ол екі ... ... ... ... ... ... активтер
таза табыс
б)
= : х ... ... ... ... ... ... ... табыс
= :
3. Кәсіпорынның қаржы ресурстары.
Кәсіпорынның қаржы ресурстары бұл оның басқару иелігіндегі ақшалай табыстар мен түсімдер. ... ... ... ... тұрақты өндірісті жаңартуды жүзеге асыру үшін қажет болат. ... - бұл ... ... мен тұтынушылар арасында ақшалай қатынастар кәсіпорынның өнімдік қатынастары айналымы арқылы көрінеді.
Кәсіпорын қаржысы - өндіріс процессін және оның ... ... ... ... ... ақша ... ... Кәсіпорын басқару объектісінің жүйесі ретінде. Қаржы жүйесі екі ішкі ... ... ... (мемлекет қаржысы, кәсіпорын қаржысы, тұрғындар қаржысы); қамтамасыз етуші (банктер, биржа).
Мемлекеттік қаржы - бұл ... ... және ... ... қамтамасыз ету мақсатында мемлекеттік органдармен басқарылатын ақша құрамын жиынтылығы.
Тұрғындар қаржысы - жеке ақша ... ... ... кәсіпорын қаржысы, ақпараттың, және кәсіптік формадағы қаржысы, коммерциялық несиелеу, сақтандыру ... ... ... ... ... қаржысы мемлекетпен және басқа шаруашылық экономикалық құрылымымен ... ... ... кәсіпкерлік қызмет тәртібі орнатады.
Кәсіпорынның қаржы құрамында ақша қатынастарының келесідей топтарын бөлуге ... ... ақша ... қалыптастырумен, пайдаланумен басты (жарғылық капитал, резервтік қор); кәсіпорын тұтынушылары мен ... ... ... ... жұмысшылары арасындағы (еңбек ақы, дивидент).
Көбінесе, қаржыны дұрыс ұйымдастырудан кәсіпорынның тиімді жұмысы басты болады.
Кәсіпорыннның қаржылық жұмысы негізгі принцептерге ...
1) ... ... ... ие. Ол өз ... ... және ... қолданылуға басты барлық проблемаларды өзі дұрыс шешеді.
2) Кісіпорын жеткізушілер, тұтынушылар, мемлекет және банк ... ... және ... ... ... ... жауапкершілікте болады. Нарық жағдайында кәсіпорын өзінің міндеттемелеріне жеке, яғни меншікті мүлкімен жауап береді.
Кәсіпорынды қаржы (ресурстары) ... ... ... ... ... ... ... қаржылық қызметі келесідей міндеттер орындайды:
- кәсіпорынды қаржы ресурстармен қамтамасыз ету;
- қаржы нарығында меншік көздері мен қаржы ресурстары ... ... ... кәсіпорын сыртқы ортасы алдындағы қаржылық міндеттемелерді орындау;
- қаржы ресурстыр тиімді, дұрыс пайдалану бақылау.
Кәсіпорыннның қаржы ... оның ... ... қалыптасады: меншікті және қарыз ақша құралдары.
Кәсіпорынның қаржы ресурстарының тұрақты көздері болып, кәсіпорында басқарылатын несиелік қарыз табылады. Бұл бәрінен ... ... ақы ... бюджетей тыс қорлар болса қарыздар.
Пайда және аморттық аударымдар кісіпорынның қаржы ресурстарының қалыптастыру көздерінің негізглері болып табылады. Сонымен ... ... ... ... ... ... бірі ... табылады. Жоғарғылық қорларды нақты қалыптастырутәсілі оның ұйымдық - ... ... ... Ол ... ... ... ... капитал - бұл кәсіпорынның субъектілерін салған құралдары кісіпорынды құру ... ... ... ... ... ... ... бағытталады.
Кезек кәсіпорын тұрақты түрде өзінің жаңартылуын талап етеді, ал ол үшін инвестиция керек.
Алдымен, кәсіпорынға инвестиция не үшін қажет екенін ... ... ... екі ... ...
1) ... яғни ақшаға жаңа - жабдықтар сатып алынады, ғимарат салынады, шикі зат сатып алынады.
Бұл ... ... ... - бұл ... ... ... ... табылады - құралдар қайда бағытталады және қалай қолданылады. Шетелдік және отандық инвесторларды бірінші орында жоба, бизнес - ... ... - ... жабдығы қызықтырады.
2) Активтерді бағалау. Осы бағалау қайдан және нені алу керек екендігі ... ... ... мүмкіндік береді.
1.3 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың әдістері
Нарықтық экономика жағдайында кәсіпорынмен қолданылатын қаржылық талдаудың негізгі әдістері: көлденең талдау, тігінен ... ... ... ... ... ... ... талдау, факторлық талдау.
Көлденең талдау - есептіліктің әр позициясын алдыңғы кезеңмен салыстыру. Ол алдыңғы кезеңмен салыстыру бойынша бухгалтерлік есептілікиің ... ... ... және ... ... ... мүмкіндік береді.
Тігінен (құрылымдық) талдау - жалпы, нәтижеге әр позицияның әсерін айқындаумен соңғы көрсеткішке меншікті ... ... ... береді. Мысалы, ұзақ мерзімді және ағымдағы активтердің кәсіпорын мүлігінің жалпы құнындағы меншікті үлесі, яғни баланстың валютасында. Тік және көлденең ... ... ... ... ... ... есепті бухгалтерлік нысанның құрылымын сияқты оның бөлек көрсеткіштерінің динамикасын сипаттайтын аналитикалық кестені құруға мүмкіндік береді.
Трендалық талдау бірнеше жыл ішінде барлық ... жүз ... деп ... ... жыл деңгейінен көрсеткіштердің қатысты ауытқуларының есебіне негізделеді. Басқаша ... ... ... ... әр ... алдыңғы кезең топтарымен және трендті анықтау, яғни кездейсоқ жерден және бөлек кезеңдердің жеке ерекшеліктерінен тазарған динамикасының негізгі тенденциясын ... ... ... ... ... ... ... мәндері қалыптасады, сәйкесінше болашақты, болжамды талдау жүргізіледі.
Нарықтық экономика жағдайында қаржылық талдаудың ең кең тараған әдісі әртүрлі қаржылық коэффициенттерді ... ... ... ... ... әдісінің мәні базистік көлеммен және де есепті кезеңде және бірнеше жылдар ішінде олардың динамикасын зерттеу жатыр. Базистік көлем ретінде ... ... ... ... өткен жағымды кезеңге жататын уақыт тобы бойынша берілген ... ... ... ... ... Кәсіпорының қаржылық жағдайын және оның өзгеру тенденциясын дәл және ... ... үшін ... ... ... түрде аз саны жеткілікті. Бұл көрсеткіштердің әрқайсысы кәсіпорынның қаржылық жағдайының мәнді жақтарын көрсеткені ғана маңызды. Ең кең тарағандар болып өтіміділік, ... ... ... және ... белсенділік көрсеткіштері табылады.
Салыстырмалы талдау - кәсіпорынның бөлімшелерінің және көрсеткіштері бойынша есептің жалпы көрсеткіштерін шаруашылық ... ... және ... және ... ... ... мәліметті бәсекелестердің көрсеткіштеріне қатысты берілген кәсіпорынның көрсеткіштерін шаруашылықаралық талдау. Бұл әдісте өтіп жатқанға бағаны ұқсас мәндер және ... ... ... Ол ... ... және ... ... жасауға мүмкіндік береді. Бұл әдісті қлоданудағы қажетті шарт көрсеткіштердің сәйкестендіруін сақтау. Егер ... ... ... ... ... ... ... сәйкестендіру және қажетті түзетулерсіз құрылған 3-5 немесе одан да көп жылдардағы шығындар деңгейін ... ... ... құру ... қате болады. Сәйкестендіруді сақтау ұқсас бағамен айналымды қайта есептеу, баға индексі, тариф, стаакілерді қолданумен өндірісті шығындар ... ... ... мәні ... ... ... ... есептеу әдістемесінің бірлігі және әлеуметтік, этнографиялық, табиға факторлар тобын ескеруді талап етеді.
Факторлық талдау - зерттеудің стохастикалық ... ... ... ... ... көрсеткішке әсерін талдау. Факторлық талдау қорытынды көрсеткіштерді оның құрамдас бөліктеріне жіктегенде - тура, ал оның жеке элементтерін ... ... ... ... ол - кері ... ... мүмкін.
Жоғарыда аталған әдістермен қатар кәсіпорынның қаржы - шаруашылық ... ... ... ... ... және ... ... дәстүрлі тәсілдері және экономика- математикалық әдістері қолданылады.
Сыртқы қаржылық талдау - капиталды инвестициялау тәуекелінің дәрежесін және оның табыстылық деңгейін ... ... ... қаржылық жағдайын зерттеу процесі.
Қорыта айтқанда, кәсіпорынның қаржы жағдайын талдауда аудиторлық әртүрлі әдістер мен тәсілдерді ... еркі бар. ... ... ... осы ... ... ... байланысты дұрыс әдісті таңдай отырып, аудитор қаржылық жағдайға терең, жан - ... әрі ... ... ... ... ... - ақ ... және анық баға береді, қаржылық тұрақтылықтың нығаюы мен ... ... өсуі ... ұсыныстар дайындайды.
ІІ Кәсіпорынның қаржылық жағдайын жетілдіру
2.1 Кәсіпорынның қаржылық жағдайын жетілдірудің негізгі бағыттары
Кәіпорынның қаржылық жағдайын ... ... ... - кәсіпорын қызметінің кемшіліктерін жою жолдарын іздеу болып табылады.
Жағымсыз жағдайлардың ... ... ... ... ... ... ... көлемі анықталады.
Жеңіл қаржылық дағдарыс кезінде ағымдағы қаржылық жағдайды бірыңғайлау, яғни ақша қаражаттарының кірістері мен шығыстарын үйлестіру жеткілікті.
Ал терең ... ... ... ... ... ... ... ішкі және сыртқы механизмдерін қолдануды қажет етеді. Кәсіпорынның жағдайы аппаттық деңгейге жеткенде қаржылық жағдайды жетілдірудің жолдарын іздестіру қажет, ал ... ... ... жою ... ... ... ... болады.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын тұрақтандырудың ішкі механизмдері ең алдымен кәсіпорынның ағымдағы төлем қабілеттілігін қалпына келтіруге бағытталуы ... ... ... ... жою ... кәсіпорын қаржылық жағдайды жетілдіру бойынша оперативтік шаралар жүргізу, яғни ағымдағы шығыстарды азайту және кейбір активтерді сату ... ... ... ... ... ... ... тұрақтылығын қамтамасыз етуге бағытталған тактикалық шаралар жүргізілуі қажет.
Кәсіпорынның толық ... ... ... шарты ол - ұзақ мерзімді қаржылық теңдікті қамтамасыз ету болып табылады.
Сондықтан кәсіпорынның стратегиялық ... ... ... ұзақ мерзімде уақытқа дейін сақтап тұруға бағытталуы тиіс.
Кәсіпорынды дағдарыстан алып шығу үшін ... ... ... ішкі және ... ... ... құралатын кәсіпорынды сауықтыру бойынша бизнес - жоспар жасалынады.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын сауықтырудың бағытттарын қарастырайық (сурет-2). ... - 2. ... ... ... ... ... ... қаражаттарының жетіспеушілігін азайту мақсатында жаңа акциялар мен облигациялар ... ... ... жаңа ... шығару олардың бағамдарының төмендеуіне алып келуі мүмкін. Сондықтан батыс елдерінде көбіне облигацияларға көп жүгінеді.
Кәсіпорынның банкроттығының алдын алу ... бірі ол - ... ... ... ... ... ... төлеуден уақытша бас тарту. Бірақ бұл шараны іске асыру үшін ... ... ... ... бағдарламасының нәтиже беретіндігін және болашақта дивидендтер ... ... ... ... ... ... сауықтырутырудың маңызды көзі - факторинг, яғни ... ... ... ... ... ... ету ... банке немесе факторинг компанияларға сатуы болып табылады.
Кәсіпорынның материалдық техникалық базасын жаңартудың ең тиімді жол-дарының бірі - ... Ол ... бір түрі ... ... ... ... бойынша жедел амортизацияны пайдалану өндіріс құрал-дарының оперативті түрде жаңартып отыруға мүмкіндік ... ... ... әкелетін тиімді жобаларды іске асыру мақсатымен кредиттер ... да ... ... ... ... бірі ... ... капиталдың жетіспеушілігін азайтудың бір жолы ол - оның айна-лымдылық жылдамдығын арттыру болып табылады. ... ... ... көлемін арттыру жолдары:
-тұрақты шығындар сомасын азайту
-айнымалы шығындар ... ... ... ... ... сату
-сыртқы әлеуметтік және тағы да басқа бағдарламалардан бас тарту, инвестициялық белсенділікті төмендету.
Кәсіпорынды қаржылық сауықтырудың негізгі бағыттарыныың бірі өндіріс ... ... ішкі ... ... болып табылады. Оған өндіріс қуаттылығын толық пайдалану, өнімнің сапасы мен бәсеке қабілеттілігін ... ... ... ... материалдардық, еңбек және қаржы ресурстарын үнемді пайдалану жатады.
Тәжірибеде ... ... ... әсер ететін негізгі үш про-блема кездеседі:
-Төлемқабілеттіліктің төмен болуы, яғни ақша қаражаттарының жетіспеушілігі. Бұған кәсіпорынның кредиторлар, ... және ... ... ... ... қаражаттарының жетіспеушілігі дәлел бола алады.
-Меншік иелерінің мүдделерін толық қанағаттандырмау. Бұған меншік иелері ... ... ... ... ... ... әлдеқайда төмен болуы дәлел бола алады.
-Қаржылық тәуелсіздігінің немесе қаржылық тұрақтылығының төмендеуі. Тәжірибеде қаржылық тұрақтылықтың төмен болуы болашақта міндеттемелерді өтеу ... ... ... мүмкін, ал бұл өз кезегінде кәсіпорынның кредиторларға ... ... алып ... ... ... ... ... біздің кәсіпорында алғашқы екі проблеманың (өте төменгі төлем қабілеттік және рентабельділік) қаржылық ... ... ол ұзақ ... ... жоқ ... және ... қызметінің негізінен меншікті капиталмен қаржыландырылуына байланысты кәсіпорын ... ... ... яғни ... ... ... барысында анықталған кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының әлсіз жақтары негізінен төлемқабілеттілік пен рен-табельділіктің төмен болуынан туындап отыр. Осыған байланысты біз ... ... ... үшін төлемқабілеттік пен рентабельділікті арттыру жолдарын іздеу керек деген қорытындыға келеміз.
Кәсіпорынның төменгі ... ... мен ... ... кезінде ұзақ мерзімді міндеттемелерді алу қажет пе деген сұрақ ... Бір ... ұзақ ... ... ... ... қаржылық тұрақтылығын, яғни тәуекелсіздігін білдірсе, екінші жағынан, ұзақ мерзімді міндеттемелер кәсіпорынның төлемқабілеттігі мен рентабельділігін арттыруға көмектеседі. Бұл ... біз ... ... екі ... моделіне тоқталып кеткен жөн. Бұл модельдің негізгі қағидаты - тәуекелсіз табыс та жоқ. Яғни ... мен ... ... қатынасын тапқан жөн. Алайда қарыз қаражаттарын пайдалану ... ... егер ... өз ... өзіндік құнды төмендету негізінді арттырса.
Сонымен кәсіпорынның қаржылық жағдайын жақсартудың бірнеше жолда-рын атап көрсетуге болады: өзіндік құнды ... ... Ол үшін ... ... ... ... жасау, оның өсу себептерін анықтау және азайту жөнінде шаралар қолдану қажет. Материалдық, еңбек және қаржылық ресурстарының тиімді пайдалануына көп көңіл бөлу ... көзі ... ... ... ... ... ... азайту не боламса ұзақ мерзімді қарыз қаражаттарын немесе лизингті пайдалану.
Капитал салымдарын белгілі бір уақытқа дейін қысқарту ... ... ... ... алайда бұл капитал салымынан мәңгі-бақиға бас тарту қажет екендігін білдірмейді. Сондықтан ол үшін ... ұзақ ... ... алуы ... ... ... қажет. Сонымен қатар жаңа техникалар енгізу, ғылыми - зерттеу, тәжірибелі - конструкторлық және технологиялық ... ... ... жөн. Бұл ... ... ... септігін тигізіп, кәсіпорын табыстылығын арттырады.
Жоғарыда айтылғандарға қосымша кәсіпорынның өндірістік қуаттылығына талдау жасау, олардың 100 % пайдаланылуын ... ету және ... ... ... сату немесе жалға беру қажет. Сонымен қатар жоспарлардың жасалуы мен орындалуына көп көңіл бөлген жөн.
2.2 Кәсіпорынның ... ... мен ... ... ... "Кәсіпорынның активтерінің өтімділігі мен төлем қабілеттілігін талдау" бөлімінде кәсіпорын активтерінің өтімділігі, яғни активтердің ақша қаражаттарына айналу жылдамдығының төмен ... ... ... ... ... мен рентабельділігі ең алдымен ағымдағы активтердің ақша қаражаттарына айналу жылдамдығына байла-нысты.
Активтердің өтімділігі ... ... ... ... біз ... ... меншікті қаражаттар есебінен қаржыландыруының төмендегенін көре аламыз. Бұл өз алдына кәсіпорын қызметіне кері әсерін тигізуде, яғни қысқа мерзімді міндеттемелерді өтеу ... ... ... тап ... кәсіпорынның өз жабдықтаушылары мен кредиторлар алдындағы қысқа мерзімді міндеттемелерін уақытында өтеу ... ... ... "Кәсіпорынның табысын талдау" атты еңбегінде өтімді-лікті арттырудың келесі әдістерін ұсынады:
а)жарғылық капиталды арттыру;
ә)ұзақ мерзімді заемдар алу;
б)міндеттемелерді ... ... ... ... ... ... мерзімді несиелер (депозиттер) тарту;
д)активтерді қайта құрылымдау, сонымен қатар активтердің кейбір бөлігін сату;
е)шығындар мөлшерін азайту, соның ішінде басқару ... ... ... қоса алғанда).
Мен бұл курстық жұмыста активтердің өтімділігін арттырудың келесі әдістерін ұсынамын:
1) Қысқа мерзімді қарыздарды ұзақ ... ... ... құрылымдау. Бұл әрине өз алдына банктің өзінің несиелік саясатын ... ... яғни ... ... ... мөлшерлеменің өзгеруіне алып келеді.
Бірақ кәсіпорын осы іс-шаралардың нәтижесінде өзінің өтімділігінің артуына қол жеткізеді.
2) ... ... ... ... ... ... ақша қаражаттарының көлемін арттыру.
Сол арқылы активтердің абсолютті өтімділігін арттыруға қол жеткізу болады.
Жоғарыдағы айтылған ... ... ... ... және іске асуы оңай ... келеді.Қысқа мерзімді қарыздарды ұзақ мерзімді қарыздарға қайта құрылымдау қосымша ақша қаражаттарын ... ... Ол ақша ... ... облигациялар шығарумен алуға болады.Осы іс-шараларды іске асыру барысында 2012 жылдың аяғына ... ... ... ... ... әдіс 25 млн. теңгені қысқа мерзімді міндеттемелерден ұзақ ... ... ... қарастырады. Бұл жағдайда баланстағы "ұзақ мерзімді міндеттемелер" статьясы 0-ден 25 млн. теңгеге артады, ал ... ... 41835 мың ... 16835 мың ... ... ... Жүргізіліп отырған іс-шараның тиімділігін дәлелдеу үшін баланстың басқа статьялары өз-геріссіз ... ... ... іс-шараның нәтижесін төмендегі 5-кестеден көруге болады:
Кесте-5
2011 ж. Қысқа мерзімді міндеттемелерді ұзақ мерзімді міндеттемелерге ... ... ... ... ... мен төлем қабілеттілігіндегі өзгерістер.
Көрсеткіштер
Өзгеріске дейін
Өзгерістен кейін
Өзгеріс
Меншікті айналым қаражаттары
52 625
67 ... ... ... ... ... ... өтімділік коэффициенті
0,1
0,2
+0,1
Жалпы осы есептеулерден кейін 25 млн. теңге қысқа мерзімді міндеттеме-лерді ұзақ мерзімді міндеттемелерге қайта құрылымдау бойынша ... ... ... ... яғни ... екеніне көз жеткізуге болады.
Екінші әдіс тауарлы-материалдық қорлардың көлемін 25 млн. теңгеге азай-тып, ... ақша ... ... ... Бұл ... ... ... қаражаттары" статьясы 5470 мың теңгеден 30470 мың теңге-ге дейін артады, ал "тауарлы-материалдық қорлар" 53600 мың теңгеден 28600 мың ... ... ... ... ... тиімділігі төмендегі 6-кестеден көруге болады.
Кесте-6
2011 ж. Тауарлы-материалдық қорлардың ... ... ... ... ... мен ... ... өзгерістер.
Көрсеткіштер
Өзгеріске дейін
Өзгерістен кейін
Өзгеріс
Меншікті айналым қаражаттары
52 625
52 625
0
Ағымдағы өтімділік коэффициенті
2,2
2,2
0
Аралық өтімділік коэффициенті
0,98
1,4
+0,42
Абсолюттік өтімділік коэффициенті
0,1
0,5
+0,4
Кестеден көріп отырғанымыздай тауарлы-материалдық қорлардың көлемін азайту және ... ақша ... ... тек екі ... яғни ... және ... ... коэффициенттерінің өсуіне әкеледі.
Сондықтан бұл әдісті басқа әдістермен біріктіріп пайдалану ұсынылады.
Мен бірінші және екінші әдістерді біріктіріп пайдалануды ... ... ... ... ... ... өтімділігінің артуын төмендегі 7-кестеден көруге болады.
Кесте-7
2011 ж. Екі әдісті қатар пайдаланудың нәтижесіндегі кәсіпорынның өтіділігі мен төлем қабілеттілігіндегі өзгерістер.
Көрсеткіштер
Өзгеріске дейін
Өзгерістен кейін
Өзгеріс
Меншікті ... ... ... ... өтімділік коэффициенті
2,2
3,7
+1,5
Аралық өтімділік коэффициенті
0,98
2,4
+1,42
Абсолюттік өтімділік коэффициенті
0,1
0,9
+0,8
Кесте мәліметтерін ... келе екі ... ... ... ... ... ... қарыздарды меншікті активтерімен жабу қабілетін арттыра-ды. Бұл өз ... ... ... мен ... ... ... білдіреді.
III Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы мен табыстылығын арттыру
3.1 Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы мен іскерлік белсенділігін арттыру
Біз "Кәсіпорынның ... ... ... бөлімінде кәсіпорынның жалпы қызметінің тиімділігі қанағаттандыратындықтай екенін анықтадық.
Кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығы - бұл ... ... ... деңгейінде төлем қабілеттілігі мен несие қабілеттілігін сақтай отырып, табысты ... ... ... тарату мен пайдалану арқылы кәсіпорынның дамуын көрсететін ... ... ... Ол ... ... сондай-ақ кәсіпорын қызметінің қорытынды нәтижелерімен тығыз байланысты. ... ... ... ... өте ... ... құн кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығының төмендеуіне алып келеді. Оған көптеген ішкі және ... ... әсер ... ... ... кәсіпорынның өзінің жұмысын ұйымдастыруына байланысты болады, ал сыртқы факторлар кәсіпорын еркіне бағынышты емес. ... ішкі ... ... ... ... ең ... ... шығындарымен үздіксіз байланысқан өндірілген өнім мен көрсетілген қызметтің құрамы мен құрылымына тәуелді. Сондай-ақ, тұрақты және айнымалы шығындар арасындағы қатынас ... ... ...
Кәсіпорынның өндірілетін өнім және ... ... ... ... ... ... маңызды факторларының бірі - активтердің тиімді құрамы мен құрылымы, сондай-ақ кәсіпорынның басқару стратегиясын дұрыс таңдап алуы болып ... ... ... басқару өнері - кәсіпорын шотында оның ағымдағы жедел қызметі үшін қажет болатын қаржының ең ... ... ... ... ... тұрақтылықтың ішкі, маңызды факторларының бірі - бұл қаржы ресурстарының құрамы(мен ... ... ... стратегиясы мен тактикасының дұрыс таңдалып алынуы. Кәсіпорынның өз қаржы ресурсы, соның ішінде таза табысы қаншалықты көп ... ... ол өзін ... ... ... ... ... тек таза табыстың көлемі ғана емес, сонымен қатар оны тара-ту құрылымы, әсіресе өндірісті дамытуға бағытталған бөлігі де өте маңызды ... ... ... қаржылық тұрақтылығына қарыздық капиталдар нарығындағы тигізеді. Кәсіпорын ақша қаражаттарын қаншалықты көп тартатын болса, оның қаржылық мүмкіндіктері де ... ... ... ... ... ... қаржылық тәуекелділік те өседі - яғни кәсіпорын өз кредиторларымен уақытында есептесе ала ма, жоқ па? - ... ... ... ... де бұл ... ... ... қабілеттілігінің қаржылық кепілінің бір түрі ретінде резервтерге үлкен роль берілген. ... ... ... ... ... ... тұрақты-лығына әсер ететін мынадай ішкі факторларды атап көрсетуге болады: ... ... ... ... ... ... (жұмыс, қызмет) құрылымы және оның жалпы төлем қабілеттілігі бар сұраныстағы үлесі; ... ... ... ... ... ... ... ақшалай табыспен салыстырғандағы динами-касы; ... мен ... ... ... мен ... қоса ... ... пен қаржы ресурстарының жағдайы; ... ... ... ... ... ... жүргізудің экономикалық жағдайының әсері, қоғамда үстемдік етуші техника мен технология, төлеу қабілеті бар сұра-ныс және тұтынушылар табысының ... ҚР ... ... және ... саясаты, кәсіпорынның қызметін бақылау жөніндегі заң актілері, сыртқы эконо-микалық байланыс және тағы басқалар жатады. ... ... ... ... ... ... мы-найдай ұсыныстар жасауға болады: ол негізінен жалпы активтердің құрастыру көздерінің сомасындағы меншікті капиталдың үлесін арттыруға негізделеді.
Айта кеткен жөн, ... ... ... ... ... тұру үшін ... ... Стратегияда кәсіпорынның мынадай негізгі мақсаттарды, яғни алдағы ... ... ... бағытын, өндірілетін өнім (көрсе-тілетін қызмет, атқарылатын жұмыс) сапасын арттыру, аз шығын жұмсай оты-рып өндірістің тиімділігін қамтамасыз ету, өзіндік ... ... және ... қажетті деңгейін қамтамасыз ету жолдарын анықтау қажет.
Меншікті капиталдың рентабельділігін арттыру мақсатында қарыз қаражаттарын тарту қажет. Ал қарыз қаражаттарының ... көзі ... және ... ... болып табылады.
Стртегиямен байланысты шешімдер қабылдағанда мыналарды ескерген жөн: стратегияның кәсіпорынның мүмкіншіліктерімен сәйкестігі, стратегияны іске асыруға қажетті қаржы қаражаттарының бар ... және ... ... пайдаланылуын, сондай-ақ тәуекел деңгейін.
Кәсіпорынның стратегиясы қаржы ресурстарын оның қызметінің тиімділігі мен қаржылық тұрақтылығын қамтамасыз ететін іс-шараларға бағытталуын ... етуі ... ... ... ... оның өз ... тиімді пайдаланатындығын көрсетті.
Кәсіпорынның іскерлік белсенділігі қаржылық жағдайында ең ... оның ... ... ... ... ... ... талдау, кәсіпорынның өз қаражатын қаншалықты тиімді пайдаланғанын анық-тауға мүмкіндік беретін, ... ... ... ... ... мен ... зерттейді.
И.А.Бланк өз еңбегінде іскерлік белсенділікті арттырудың мынадай жолда-рын атап көрсетеді:
1. Айналымдағы табыстың үлесін арттыру, яғни бұл негізінен шығындарды ... ... Осы ... шығындардың қалыптасуына үнемі бақы-лау жасалынып отырады.
2. Активтердің айналымдылық жылдамдылығын арттыру, яғни кәсіпорын қызметінің ... ... ... ... ... ... арттыру
Жүргізген талдау қорытындылары кәсіпорын қызметінің рентабельсіз екенін анықтады . Өйткені кәсіпорын талдау жүргізілген уақытта таза табыс таппай отыр. ... та ... өте келе ... шығындылығы аз да болса азаюда екенін айтпай кетуге болмайды.
Кәсіпорын активтері рентабельді болуы үшін ең бірінші табыс табуы және оны арттыруға ... ... ... ... ... ... үшін және қо-сымша пайда алуы үшін бөлшектеп сату желісіне көп көңіл ... ... ... ... ... өзіндік құнының құрылымын қайта қарап, шығындардың артуының себептерін анықтап, оларды азайту жолдарын іздеу ... ... ... ... яғни өнім ... қосылатын рентабельділіктің пайыздық мөлшерін арттыру.
Өнімнің өзіндік құны-кәсіпорын қызметінің маңызды көрсеткіші болып ... ... ... ... мен сату ... өсуі байқалады. Өзіндік құнның өсуіне шикізаттардың, материалдардың, көлік қызметтеріне та-рифтердің қымбаттауы алып келеді. Қайта бағалаумен ... ... ... ... ... сомасының артуы, жалақы бойынша шығындардың артуы жалпы шығындардың артуының ... ... ... ... ... тиімділігін арттырудың ең бір маңызды жолы - өзін-дік құнды азайту болып ... ... ... құнын төмендетудің бірден бір жолы - өндірілетін өнімнің ... ... ... ... өйткені бұл жағдайда өнім бірлігіне келетін тұрақты шығындардың мөлшері азаяды.
Өнім өндірудің қандай көлемінде, өткізуден түскен табыс ... ... ... ... тең болатын және табыс та, шығын да болмайтын өткізудің қауіпті көлеміне қалай қол ... ... ... ... Егер ... ... алынған нақты табыс, оның толық өзіндік құнынан ... ... онда ... ... ... кәсіпорын қызметінің тиімділігін арттыру мақсатын-да көптеген кәсіпорындарда "рентабельділік шегі" деген атпен ... әдіс ... ... ... ... қаупі көлемін анықтау;
- Өнім өткізуден түскен табыстың қаупті көлемін анықтау;
- Тұрақты шығындардың қаупті деңгейін есептеу;
- ... ... ... ... ... ... ... - кәсіпорынның қаржылық жағдайын оңтайландыру-дың маңызды бағыттарының бірі болып табылады. Сонымен қатар оны өнімнің рентабельді ассортиментін ... баға ... және ... баға ... ... ... болады.
Осылайша, бұл іс-шараны жүргізу біздің кәсіпорын үшін өндірістің қаупті көлемін анықтауға және өткізудің қаупті бағасын есептеуге өте қажетті ... ... ... ... ... қаржылық жағдайын талдау және оны жақсарту жолдары ... ... ... ... ... қаржы менеджментінің ажырамас құрамдас бөлігі болып табылады.
Кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... да қалыптасқан жағымды және жағымсыз құбылыстар туралы, кәсіпорын қызметінің мықты және әлсіз жақтары ... ... ... ... ... ... болған факторлар жөнінде қорытынды жасауға болады. Қаржылық талдаудың ... ... ... тек ішкі субъектілер (меншік иелері, бас-қарушылар, жұмысшылар) ғана ... ... ... сыртқы субъектілер ( жабдықтаушылар, инвесторлар, кредиторлар және тағы басқалар) де қызығушылық ... ... ... ... ... ... уақытта субъектілер болса оны қалыптасқан қаржылық жағдайды тұрақтандыруға және оны ... ... ... ... ... келе ... жұмыстар бойынша қорытындылар жасау қажет. Курстық жұмыстың бірінші бөлімінде кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың теориялық негіздеріне зерттеу жасалынған болатын.
Нарықтық ... ... ... ... ... талдаудың маңызы өте зор. Кәсіпорынның қаржы жағдайы осы кәсіпорынның белгілі бір ... ... ... және оның өз ... қызметін үздіксіз жүргізуі мен өзінің қарыз міндеттемелерін уақтылы өтеуі үшін ... ... ... ... көрсетеді.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың ақпараттық негізі қаржылық есеп беру болып табылады. ... ... ... ... ... ... ... ережеле-рін қалыптастырды. Олардың ішінен алты негізгі әдісті бөліп ... ...
1) ... ...
2) ... ...
3) ... ...
4) ... ...
5) ... ...
6) ... ... әдісі. ... ... мен ... ... ... ... ... Яғни кәсіпорынның мүліктік жағдайына, төлем қабілеттілігімен өтімділігіне, қаржылық тұрақтылығына және табыстығына мен іскерлік белсенділігіне талдау ... ... ... ... кемшіліктер анықталды:
Кәсіпорынның мүліктік жағдайы тұрақсыз, яғни ол жыл соңына 3%-ға төмендеді. Негізгі құралдардың активтердің жалпы сомасындағы үлесі 18%-ға ... ... тыс ... ... 11%-ға ... ... негізгі проблемаларының бірі - төменгі төлем қабілеттілік пен өтімділік болып табылады. Кәсіпорынның баланс құрылымы нашар ... ... және ақша ... өте тез ... ... тұрақтылығы жағынан кәсіпорын сыртқы қарыз көздерінен тәуелсіз. Оған ұзақ ... ... жоқ ... ... бола ... тағы бір ... проблемаларының бірі - оның рентабельсіздігі. Ағымдағы жылы сатудан түскен түсім артқанына қарамастан кәсіпорын шығын ... ... ... азаюы өндіріс рентабельділігінің төмендегенімен және соған қатысты шығындардың өсуімен түсіндіріледі.
Үшінші бөлімде кәсіпорынның қаржылық ... ... ... ... ... Кәсіпорыннның қаржылық жақсарту бойынша іс-шаралар негізгі үш ... ... ... ... ... өтімділігін арттыру, қаржылық тұрақтылықтың және іскерлік белсенділіктің көрсеткіштерін ағымдағы деңгейде сақтау және кәсіпорынды қызметінің рентабельділігін арттыру.
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың логикалық ... оның ... ... ... тұру және ... жою ... іс- шаралар дайындау болып табылады. Кәсіпорынды қаржылық сауықтыруда ішкі және сыртқы көздер пайдаланылуы мүмкін.
Сыртқы көздерге жаңа ... мен ... ... ... ... ... кәсіпорындармен қосылуы, банктік несиелер мен дота-циялар, лизинг, факторинг, дивидендтер төлеуді уақытша тоқтату ... Ал ... ... ... ішкі ... ... ... мен бәсеке қабілеттілігін арттыру, өнімнің өзіндік құнын төмендету, тұрақты шығын-дар мөлшерін азайту, өндіріс қуаттылығын толық пайдалану және пайдаланыл-майтын активтерді сату ... ... ... ... негізгі проблеманы анықтады: төлем қабілетсіздік және рентабельсіздік.
Осы ... ... мен екі ... ... әдіс 25 млн. ... ... ... міндеттемелерден ұзақ мерзімді міндеттемелерге ауыстыруды қарастырады. Бұл меншікті айналым қаражаттарының 15000 мың теңгеге ... және ... ... ... 1,5 пунктке, аралық өтімділік коэффициентінің 0,7 пунктке, абсолюттік өтімділік коэффициентінің 0,1 ... ... алып ... әдіс ... ... ... 25 млн. теңгеге азайтып, оларды ақша қаражаттарына аударуды қарастырады. Бұл аралық өтімділік коэффициентінің 0,42 пунктке, абсолюттік өтімділік ... 0,4 ... ... алып ... ... ... пайдалану меншікті айналым қаражаттарының 15000 мың теңгеге артуына және ... ... ... 1,5 ... ... ... ... 1,42 пунктке, абсолюттік өтімділік коэффициентінің 0,8 пунктке өсуіне алып келді.
Қолданылған әдебиеттер тізімі
1. Дүйсенбаев К.Ш., Төлегенов Э.Т., Жұмағалиева Ж.Г. ... ... ... талдау / Оқу құралы. - Алматы: Экономика. 2001 ж.
2. Шеремет А.Д., ... Р.С. ... ... ... - М.: ... ... ... Н.А. Анализ финансового положения предприятия. В учебнике . Под общ. ред. В.И. ... - ... ... ... 2003
4. Радионова В.М., Федотова М.А. Финансовая устойчивость предприятия в ... ... -- М.: ... ... ... М.Н. ... ... состояния и инвестиционной привлекательности акционерных обществ в промышленности, строительстве и торговле. - М.: АО , , ... ... А.И., ... В.П. Анализ финансового состояния предприятия. - М.: Центр экономики и ... ... ... И.Т. ... и ... ... хозяйствующего субъекта: Учебн. пособие. - М.: Финансы и статистика, 2004
8. Бухгалтерско-аудиторский ... ( ... ... ... бухгалтера. Книга аудитора ) / Отв.ред. Рубин Ю.Б., Сол-даткин В.И. - М.: , 2006
9. Артеменко В.Г., ... М.В. ... ... ... ... -- ... , НГАЭ и У, 2007
10. Маркарьян Э.А., Герасименко Г.П. ... ... -М.: , ... О ... ... Указ Президента Республики Казахстан, имеющий силу Закона, от 26 ... 1995 г., ... ... ... учета. Национальная комиссия Республики Казахстан. - Алматы,2003.
13. Бухгалтерский анализ: Пер. с англ. - К.:Торгово-издательское бюро ВНУ, ... ... в ... ... Пер. с ... -- К.: ... бюро ВНҮ, 2001
15. Руководство по финансовому учету, отчетности и аудиту. Первая редакция Центральный и операционный отдел учета и ... ... ... ... ... Методические рекомендации по составлению финансовой отчетности. Утверждены директором Департамента методологии бухгалтерского учета и аудита. Министерства финансов Республики Казахстан 21.05.97 г., №7 ... ... 1997., ... Анализ хозяйственной деятельности в промышленности: Учебник ІИ.А. Богдановская, Г.Г. Виноградов, О.Ф. Моргун и др:. ... ред. В.И. ... - ... Высшая школа, 2000
18. Ефимова О.В. Как анализировать финансовое положение предприятия (практическое пособие). -- , ... ... ... И.М., ... З.К. ... анализа финансового состояния предприятия. Учебное пособие. - Ярославль, 2001
20. Андреев В.А. Практический ... ... ... М.: ... ... ... В.В. Финансовый анализ: Управление капиталом. Вы-бор инвестиций. Анализ отчетности. -- М.: ... и ... ... ... менеджмент: теория и практика: Учебник /под. ред. Е.С. Стояновой. -- М.: изд-во , ... ... А.П. ... ... ... ... ... учет. 2002 г., №5.
24. Ковалев В.В. . -
Москва, Финансы и статистика, 2006.
25.Кубышкин И. .// ... ... - 2005. - №4.

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 24 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын талдаудың ақпараттық негізі40 бет
Кәсіпорында қаржылық есеп берудің есебі40 бет
Республикалық бюджет – мемлекеттің бюджет жүйесінің басты буыны ретінде22 бет
ЖШС кәсіпорынының қаржылық жағдайының аж -н құру114 бет
Кәсіпорынның экономикалық қаржының жағдайын талдаудың ақпаратты жүйесін жобалау8 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдай94 бет
Кәсіпорынның қаржылық жағдайын ЖШС СП «FIAL» мысалында қаржылық коэфиценттерін бағалау62 бет
Атомдық-эмиссиялық спектрлік анализ(АЭСА)16 бет
Білім беру мекемелері менеджментінің ғылыми қағидалары10 бет
Байыту фабрикалар мен мыс қорыту зауыттарында спектрлік әдіспен өнімдердегі ренийді анықтау әдістемесін өңдеу51 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь