Ғылым түсінігі

Жоспар

І. Кіріспе

ІІ. Негізгі бөлім:

1. Ғылым түсінігі.

2. Ғылыми танымның негізгі ерекшеліктері.

3. Философияның басқа ғылымдармен байланысы.

4. Философияның негізгі мәселесі.

ІІІ. Қорытынды

Пайдаланған әдебиеттер тізімі.
ФИЛОСОФИЯ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ

Философия, оның ғылымдар жүйесіндегі орны.

Философия ғылымы. Философия – адамзат дамуының қайнарынан бастау алатын ғылым. Ол біздің заманымызға дейінгі мыңжылдықтың басында дүниеге келді. Сол кезден бастап ол үнемі даму үстінде. Адам баласының ой-өрісі кеңіген сайын философия да тереңдей түсті. Философияны дінге ақын, өйткені ол дін сияқты догмаға сүйенеді дейтіндер бар. Бірақ ол дін емес. Әрине, философияның жүйеленген қағидалар мен догмаға сүйенетіні рас, бірақ философия нақты фактыларға да жүгінеді. Сондықтан философия басқа ғылымдар сияқты көбінесе объективтік заңдылықтарға сүйенеді. Философия - өз алдына ғылым. Ол, ең алдымен, дүниетанымдық, теориялық, методологиялық ғылым. Философия бүкіл әлемді оның басты салалары: табиғат, қоғам, адам санасын тұтас құбылыс ретінде алып, оның жалпы заңдылықтарын ашады, объективтік шындық жөніндегі белгілі қағидалар жүйесін қалыптастырады. Сол мақсатқа жетуде ол басқа ғылымдар сияқты дүниетанымдық, методологиялық ғылым ретінде өмір сүреді. Дүниеге көзқарастың түбір негізі теорияда. Ол үшін ұғыну, түсіну, нану қажет. Наным көзқарастың өзегі. Бірақ наным да түрліше болады. Адам бір нәрсеге иланбайынша, оның ісі тұрақты болмайды.
Философияның ежелгі грек дәуірінен бері «даналыққа құштарлық» деп анықталып келгендігі белгілі. Алайда философияның кең танымал осы ұғымынан өзге түсініктерді де тарихи-философиялық очерктерде молынан ұшырасады. Мысалы, Платон «...геометрия және басқа философиялар» деген сөздерінде философия ұғымын «ғылым сөзінің мағынасына жақын қолданады. Оның ойынша Сократ «философия» терминін даналыққа құштарлыұты, ақиқатқа жетуге деген құмарлықты белгілеу ретінде пайдаланған.
Философия бүкіл адамзаттың даналық ой-пікірі, нанымы, дүниетанымы, көзқарасы. Оны әрбір саналы адамзаттың түсінгені жөн.

Философияның негізгі әдістері. Философияда екі түрлі әдіс қолданылады.
1. диалектикалық әдіс. Ол дүние ұдайы қозғалыста, өзгерісте, дамуда деп түсінеді.
2. метафизикалық (гр. ta meta, ta physika деген екі сөзінен құралған) әдіс. Бұл – біріншіге қарама-қарсы, дүниені өзгермейтін, қозғалмайтын, дамымайтын құбылыс деп түсінетін ұғым. Диалектикалық әдіті ертедегі гректерден Гераклит пен Аристотель қолданса, жаңа дәуірден – Г. Гегель қолданып, ілгері дамытты. Бірақ, Гегель идеалистік диалектик болды. Оның пікірінше диалектикалық тұрғыдан дамитын объективтік шындық емес, тек идея, қиял, ой.оның түсіндіруінше объективтік ой дамымайды. Бұл ғылымғы қайшы пікір болатын. К.Маркс те диалектик болды. Бірақ, оның
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:

1. Ж.А. Алтай, философия ғылымдарының докторы, профессор.
Т.Х. Ғабитов, философия ғылымдарының докторы, профессор.
Ғ.Есім, философия ғылымдарының докторы, профессор.
Н.Ж. Байтенова, философия ғылымдарының докторы, профессор.
Ғылым тарихы мен философиясы Алматы «Раритет» 2008
2. Ж.А. Алтай, философия ғылымдарының докторы, профессор
А.Қасабек.
Қ.Мұхамбетәлі. Философия тарихы. Алматы «Қазақ университеті» 2006
1. Философия (ұжымдық басылым) Алматы «Раритет» 2004
2. Д.Кішібеков.
Ұ.Сыдықов. Философия Алматы «Атамұра» 1994
5. Философия. Учебное пособие для студентов вуза. под. ред. Кохановского В.Б
        
        Жоспар
І. Кіріспе
ІІ. Негізгі бөлім:
1. Ғылым түсінігі.
2. Ғылыми танымның негізгі ерекшеліктері.
3. Философияның басқа ғылымдармен байланысы.
4. ... ... ... ... ... ... ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ
Философия, оның ғылымдар жүйесіндегі орны.
Философия ғылымы. Философия – адамзат дамуының қайнарынан ... ... Ол ... ... ... ... басында дүниеге
келді. Сол кезден бастап ол үнемі даму үстінде. Адам ... ... ... философия да тереңдей түсті. Философияны дінге ақын, өйткені
ол дін ... ... ... ... бар. Бірақ ол дін емес. Әрине,
философияның жүйеленген қағидалар мен ... ... рас, ... ... фактыларға да жүгінеді. Сондықтан философия басқа ғылымдар
сияқты көбінесе объективтік заңдылықтарға сүйенеді. Философия - өз ... Ол, ең ... ... ... ... ғылым.
Философия бүкіл әлемді оның басты салалары: табиғат, қоғам, адам санасын
тұтас құбылыс ретінде алып, оның ... ... ... ... ... ... қағидалар жүйесін қалыптастырады. Сол мақсатқа
жетуде ол басқа ғылымдар сияқты дүниетанымдық, методологиялық ғылым ретінде
өмір сүреді. ... ... ... ... ... Ол үшін ... нану ... Наным көзқарастың өзегі. Бірақ наным да түрліше болады.
Адам бір ... ... оның ісі ... ... ... грек дәуірінен бері «даналыққа құштарлық» деп
анықталып келгендігі белгілі. Алайда ... кең ... осы ... ... де тарихи-философиялық очерктерде молынан ұшырасады.
Мысалы, ... ... және ... ... ... сөздерінде
философия ұғымын «ғылым сөзінің мағынасына жақын қолданады. Оның ойынша
Сократ «философия» терминін даналыққа құштарлыұты, ... ... ... ... ... ... бүкіл адамзаттың даналық ой-пікірі, нанымы, дүниетанымы,
көзқарасы. Оны әрбір саналы адамзаттың түсінгені ... ... ... ... екі ... ... диалектикалық әдіс. Ол дүние ұдайы қозғалыста, өзгерісте, ... ... ... (гр. ta meta, ta physika ... екі ... құралған)
әдіс. Бұл – біріншіге қарама-қарсы, дүниені өзгермейтін, қозғалмайтын,
дамымайтын ... деп ... ... Диалектикалық әдіті ертедегі
гректерден Гераклит пен Аристотель қолданса, жаңа ... – Г. ... ... ... ... ... идеалистік диалектик болды.
Оның пікірінше диалектикалық тұрғыдан дамитын объективтік шындық
емес, тек идея, ... ... ... объективтік ой дамымайды.
Бұл ғылымғы қайшы пікір болатын. К.Маркс те диалектик ... ... ... ... диалектикасына қарама-қарсы материалистік
диалектика еді.
Метафизиктерге ... ... ... барлығы жатты.
Метафизиктер өздігінен дамудың көздерін ашып бере ... ... ... олар ... ... шықпады. Диалектикалық материалистер
дамудың көзі – қарама-қарсылқтардың бірлігі мен ... заңы деп ... ... екі ... ... ... ... пен Ф.Энгельс
материализмнің жоғарғы түрі – ... ... ... ... ... екі бағыт ұстады. Бірі объективтік идеалистер. Олар
дүниені жаратушы күш бар, ол ... тыс өмір ... Ол ... идеяны
жатқызып, оны жаратушы күш «құдірет» - деп ... Оның ... ... – Плптон; жаңа дәуірден – Г.Гегель, ... ...... ... ... діни ... өте жақын келеді.
Әлемді билеуші – идея, не объективтік идея, әлемдік сана дейді объективтік
идеалистер, ал ... ол ... ... ... құдай деп атайды.
Екінші бағыттағылар субъективтік идеалистер. Олар дүниенің дінгегі
«мен», ... ... ... ... ... Мен бар ... ... идеалистер, дүние бар, мен жоқ болсам, дүние де жоқ ... Оған ... ... Д.Юм, ... махистер,
неопозитавистер мен экзистенциалистер.
Ғылым түсінігі. Ғылым көп қырлы, көп астарлы әлеуметтік ... ... ... ... берлық салаларына белсенді түрде енді.
«Ғылым» түсінігінің мағынасын ашып, оның даму барысын қадағалау үшін ... ... ... мен ... арасындағы байланыстардың кең жүйелері
негізінде, сол ғылымның өзін нақты тарихи саралау ... ... ... ... ... тұтастықпен тығыз қарым-қатынаста дамиды.
Құбылысты шынайы түсініп, ой-толғамнан өткізу үшін, оның түп тамырын ... ... білу ... - ... ... формасы тәрізді рухани өндірістің спецификалық
түрі және әлеуметтік институт, жоғарыда айтылғандай, ХҮІ-ХҮІІ ғғ. ... ... ... құрылымы дәуірінде пайда болған. Осы
уақыттан бастап ... өз ... дами ... Ол әрдайым практикамен
тығыз ... ... одан ... ... ... импульстер алып,
сонымен қатар практикалық әрекет үрдісіне өз әсерін тигізіп ...... ... және табиғат туралы білім өндірісіне
бағытталған адам әрекеттерінің рухани формасы.
Ғылым – ... жаңа ... ... ... әрекет және
мынандай әрекет ... ... ... ... ... ... ... келтірілген білмдер жиынтығы. Хаостық
мәліметтер жиынтығы мен ... ... ... ... ... ... ... демократтылық, комуникабельдылық ғылыми
әрекеттің ерекшеліктері болып табылады. Өзінің материалдығы мен ... ... ... ол ... ... байланыстағы заңдары туралы білім
жүйесін қалыптастырды. Сонымен қатар, ол шындықтың белгілі бір ... ... ... ... игеруіне байланысты көптеген білім салаларына
бөлінеді. Заттық пен ... ... ... ... туралы ғылымды–
табиғаттануды және қоғам туралы – қағамтануды (гуманитарлық және әлеуметтік
ғылымдар), ... ... ... ... ... ... түрлерін атап
көрсетуге болады. Жеке бір топты техникалық ғылымдар құрады. Өз ... ... тобы ... ... ... мүмкін. Сонымен, нақты ғылымдар
құрамына механика, физика, химия, биология және т.б. ... және ... ... дисциплиналар қатарына бөлінеді, яғни - физикалық химия,
биологиялық физика т.б. ... ... ... ... ғылым Философия
болфп табылады, оны тек ғылым ... ... ... ... басқа да қағидалары болуы мүмкін. Сонымен
өзінің практикалық ғылымнан алшақтауына байланысты екі ... ... ... ... ... ... ... деген тікелей ориентацтя
жоқ болғын. Жеке ғылымдар мен ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің арқасында өзін-өзі оқытатын таным мен
әлеуметтік институт формасы, оған ... ... мен ... ... ... ғылым мен білім әлеуметі, ғылымтану және т.б.
Қазіргі таңда ғылыми-таным әрекетінің жылпы мінездемесін, білім структурасы
мен ... ...... аспектілерін зерттейтін
ғылымның философиясы қарқынды дамып келеді.
Ғылыми танымның негізгі ерекшеліктері.
1. Ғылыми білімнің негізгі міндеті - ... ... ...... әлеуметтік (қоғамдық), өзін-өзі тану заңдары,
ойлау және т.б. ... ... ... амалмен зерттеу
ориентациясы, заттың өмірлік қасиеттері, оның қажетті мінездемелері
және олардың абстракция жүйесінде орын алуы. Егер ... жоқ ... да ... ... ... мақсаты және жоғарғы ...... ... ... ... характерлік сипаты – объективтік,
субъектілік сәттерді мүкмкіндігінше «тазалықты» жүзеге ... ... ... ... коп ... басқа таным түрлеріне қарағанда практикада
жүзеге асуға бағытталып, ... орта ... ... ... ... ... «әрекет жетекшісі» болып отырған.
Ғылыми ... ... ... ... ... ... «Болжау үшін білу, болжау тәжірибеде әрекет жасау ... ... ... ғана емес ... ... да.
4. Теория, гипотеза және басқа да тілде ... ... ... ... ... дамыған бүтіндігін құрастырушы ғылыми
таным, гнесологиялық пландағы білімді қайта өндіру процесіне
қарама-қарсы. Ғылыми ... ... ... белгілеп қана
қоймай, өзінің жеке негізінде оларды үздіксіз қайта өндіріп, өзінің
формалары мен шарттарына сәйкес ... ... ... ... ... ...... маңызды көрсеткіші.
5. Ғылыми таным процесінде мынандай ... ... ... ... қымбат тұратын «ғылыми
құралдар».
6. Ғылыми танымға қатаң дәлелдер, ... ... ... ... тән. ... ... мұнда гипотезалар,
болжамдар, жорамалдар да көптеп кездеседі, сонықтан зерттеушілердің
логикалық – методологиялық дайындықтары, философиялық ... ... ... ... оның ... мен ... ... білуі өте маңызды.
Әлеуметтік құбылыстарда тану ерекшеліктері. Ұзақ уақыт бойы ғылым мен
ғылыми таным анализі нақты математикалық білім ... ... ... кездері ғылыми танымның өзіндік түрі ... ... ... ... ... ... арта ... Осы туралы сөз болған
кезде оның екі аспектісін назарда ұстау ... ... ... ... ... ... ... табылады, себебі мұнда қоғамдық өнім
бар, әлеуметтік құбылыстар мен ... бар ... ... бір түрі ... ... ... оның жеке ... - эконгомикалық , саяси және
рухани.
Философияның ... ... ... Философия мен нақты
ғылымдар арасында ... ... бар. Олар ... бірі өмір сүре ... ... ... теориялық ілім. Ол объетивтік шындықтың жалпы
заңдылықтарын зерттеп, теориялық қорытынды ... ... ол үшін ... ... ... ... отыру қажет. Нақты ғылымдармен
тығыз байланыс жасамайынша философия ... қол ... ... ... ... ... ... практикалық нәтиже күту қиын.
Философияның ғылыми маңызы ... ... ... ... ... алуында. Ол
нәрді тудыратын практика, нақты ғылымдар. Сондай-ақ, нақты ғылымдар ... ... ...... қажет. Нақты ғылымдар объективтік
шындықтың тек бір ... алып ... ... ... ... оның
жоғарыда айтқандай зерттеу шеңбері тарылып мазмұны тереңдей бермек. Ондай
ғылымдар ... ... ... өз ... тауып, дами беру үшін жалпы
теориялық ғылымдардан қолдау ... ... ... анықтайды. Онсыз
нақты ғылымдар дами да алмай қалады. Сондықтан да ... ... ... ... ғылымдардан методологиялық негіз іздейді. Мәселен, ондай
негіз ретінде философиялық әдістеме алынады. ... ... ... ... болу үшін ... ... негізі жүйелі болған дұрыс. Ертедегі
дүниеде ол проблема туындамаған болатын, себебі, ... ... ... ... өз бойына сақтай білді. Кейін ... ... ... шыға ... соң, ... ... ... болу
қажеттілікке айналды. Қазіргі кезде де мұндай ғылыми ... ... ... ... ... Бір жағынан, ғылымдар түрлі мамандықтарға
бөлініп, салаланып жатса, екінші жағынан ... ... ... ... ... ... ... т.б. бұлардың әрқайсысы
әлгі одақты қажет етеді. Сөәтіп, философия тек өз ... ... ... ... ол сонымен қатар басқа ғылымдардың да ... ... ... даму ... мұны ... ... ... Сол одақта философия
жалпы ғылым болғандықтан ол жеке, нақты ғылымдарға ... рол ... ... ... ... кең ... жеке оған ... ғана кіреді де, ол өзінің анықтамасын жалпыдан алады. Олар бір-
бірінсіз өмір сүрмейді. Олар ... ... ... Бұл ... та
жалпыға жеке қажетті қасиеттер беретін болса, жекеге жалпы анықтаушылық мән
береді. Философия да осындай ғылымдардағы ... ... ... ... ... ролі туындайды.
Қазіргі кезде адамның санасына оның ... ... алып ... ... түрлі жалған ғылыми, діни, мистикалық көзқарастар
әсер етуде. Әрине, шынайы ғылым мен ... бұл ... ... ... емес және ... ... ... елемей бұрмалау аса қауіпті
әлеуметтік және жекелеген зардаптарға душар етуі ... Бұл ... ... дін және ... ғылым одақтасқан жағдайда бірнеше есе күшейуі
мүмкін. Оған ... ... ... діни фундаментализм мен фанатизм,
фашизм, кибернетика мен генетиканы қудалау және т.б. ... ... ... ... ... ... бір ғана ұрпақ ішінде
елеулі өзгерістерге ұшырап отыр. Қоршаған орта ... ... ... жыл ... ... ... Адам ... бұл ақпарат ағымын жеткілікті
деңгейде қабылдап үлгере алмау үстінде. Оның ... ... ... ... жаңа ... ... пайда болып, осыған қоса олардың
тармақтанып, салаларға бөлінуінде. Ғылымның ... ... ... ... ... ... 15 мыңнан астам ғылыми пән бар. Әрине,
осыған байланысты адамзаттың өзін ... ... пен ... ... ... мен ... де ... түрде өскен. Осымен қатар
ғылымның әртүрлі ... және ... ... байланыс пен өзара
түсіністіктің де әлсірегендігін мойындау керек. Тіпті кейбір ... ... ... ... ... ... ғалымдар екінші бір саланың
зерттеу әдістері мен нәтижелері жайлы ... ... ... ... қазіргі кезде ғылымның өзі дүниені тек пәндік ... ... ... мен ... қалыптастырып, шығарып отыр. Ғылыми салалардың
арасындағы ... ... бұл жаңа ... ... ... ... атқа ие болды.
Философияның негізгі мәселесі. Философтар неге математиктер, физиктер
сияқты бір бағытта емес? Неге біреулері ... ... ... ... ... одан ... антидиалектик, метафизик болып
бөлінеді? Бұл неге байланысты? Ол сана мен ... ... пен ... идея ... ... ... Сондықтан, бұл философияның
негізгі мәселесіне жатады. Оны ... ... ... ... көзқарас туралы ілім дедік. Сол көзқарас философтарды бәрібір екі
лагерге бөледі. Философтардың бұл ... ... кете ... ... Ол
оны мойындамай-ақ қойсын, пікір де айтпасын, бәрібір іс жүзінде ... ... ... ... ... ғылымдарда ондай сұрақ жоқ ал
философияда бар. Ол материяның не ... ... ... ... алғашқы дейтіндер материалистерге, ал сананы алғашқы ... ... деп ... ... ... ... Философия адамзаттың
рухани табысы. Ол ғасырдан ғасырға бір халықтан бір ... ... ... ... ... өрнек құрап, рухани дами берді. Сондықтан қазақ халқының
философиялық пікірін ... ... ... ... оны ... ... ... байыту керек. Тек сол арқылы біз
халқымыздың рухани ... ... ... ... сай ... биікке
көтере аламыз.
Сонымен философия дегеніміз материя мен санс, таным мен болмыс, адам
мен қоғам жайлы ... ... ... ... ... ... ... жиынтығы. Ол философияның негізгі мәселесін
әрқилы түсіндіретін түрлі философиялық ағымдар мен ... ... ... тізімі:
1. Ж.А. Алтай, философия ғылымдарының докторы, профессор.
Т.Х. ... ... ... ... профессор.
Ғ.Есім, философия ғылымдарының докторы, профессор.
Н.Ж. Байтенова, философия ... ... ... ... мен ... ... ... 2008
2. Ж.А. Алтай, философия ғылымдарының докторы, профессор
А.Қасабек.
Қ.Мұхамбетәлі. ... ... ... «Қазақ
университеті» 2006
3. Философия (ұжымдық басылым) Алматы «Раритет» 2004
4. ... ... ... ... ... ... Учебное пособие для студентов вуза. под. ... В.Б

Пән: Философия
Жұмыс түрі: Реферат
Көлемі: 6 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 200 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Өзін-өзі тану пәнінің ғылым ретіндегі жалпы түсінігі6 бет
Нарықтық экономикадағы инновация13 бет
Ғылыми зерттеу жұмыстарын жүргізудің дайындық кезеңі5 бет
Қазақ әдеби тілі функционалдық стильдер жүйесі29 бет
Қазақстан Республикасындағы білім мен ғылым интеграция үрдістері43 бет
Кәсіби бағыттаудың ғылыми негіздері туралы түсінік23 бет
Педагогика ғылымы туралы түсінік12 бет
Педагогика ғылымы туралы түсініктеме10 бет
Саясаттану ғылымы туралы жалпы түсінік10 бет
Топырақ туралы түсінік, топырақтану ғылымы106 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь