Мектеп жасына дейінгі балалардың жас ерекшеліктері

Жоспар
Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...3.4
1 Мектепке дейінгі жас ерекшеліктер

1.1 Жас ерекшеліктері туралы ұғым ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5.9

1.2 Мектепке дейінгі балалықтың жалпы сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... 9.13

2 Мектеп жасына дейінгі балалардың жас ерекшеліктері

2.1 Баланың жас ерекшелігіне сай даму деңгейі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...14.16

2.2 Мектеп жасына дейінгі балалардың эмоционалдық күңіл.күйінің дамуы
... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17.21
Қорытынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..22.23
Пайдаланылған әдебиеттер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...24
Кіріспе
Тақырыптыңкөкейкестілігі.Бүгiнгi таңда бiлiмнiң мемлекеттiк стандартына сәйкес республика мектептерiнебiлiм беру мен тәрбиенiң мазмұны туындауда. Оның басты себебi республика өзiнiң тәуелсiздiгiне ие болған жағдайда экономикалық, экологиялық, этномәдени ерекшелiктерiн ескерте отырып, жастарды оқыту мен тәрбиелеу iсiн қайта құрудың аса қажеттiгi пайда болды.
Әр баланың қызығушылығын бiлмегендiктен және олардың психологиялық ерекшелiгiн ескертiп отырмағандықтан, көп жерде оқушылардың ата-аналары мен мұғалiмдер арасында түсінiспеушiлiк жағдайлар жиi кездеседi.
Жастық шақта балалар отбасының тәуелдігінде, балабақшаның ықпалында бола тұрып көп мәселеге өзіндік тұрғыдан қарайды, өмірге көзқарасы өзгеріп, жасөспірімдік кезеңдегі жағымсыз іс — әрекеттерге сын көзбен қарайды.
Бала жасының осы төрт кезеңін талдай отырып, жас ерекшелік педагогикасының мазмұны мен құрылымында мына төмендегідей логикалық байланыс бар екеніне көзіміз жетті:
Біріншіден, баланың психофизиологиялық дамуы.
Екіншіден, әсіресе оның психологиялық — педогогикалық дамуының басымдылығы.
Үшіншіден, осы төрт кезеңде де баланың өзіндік іс — әрекетінің жетекті рөлінің басымдылығы.
Төртіншіден, балаға дұрыс тәрбие беруде негізгі педогогикалық идеяларды өз уақытында пайдалана білуде.
Бесіншіден, педогогикалық қызметтің технологиясы мен оның басымдылық бағыттары.
Осы көрсетілген бес бөліктің әрқайсысын баланың өсу, даму кезеңдерінде әртүрлі ықпал етеді. Міне, осылардың әрқайсысына тоқталып көрейік.
Курстық жұмыстың мақсаты. Мектепке дейінгі балалық – бұл өзін адам қоғамының мүшесі ретінде түсінуден (шамамен 2-3 жас) бастап, жүйелі оқуға (6-7 жас) дейінгі кезең. Бұнда күнделікті даму шешуші роль атқармайды,тұлғаның әлеуметтік факторларының қалыптасуы маңызды болыт табылады. Бұл кезде балада негізгі дара-психологиялық ерекшеліктер қалыптасады, тұлғаның әлеуметтік-адамгершілік сапаларының бастапқы белгілері көрінеді.
Курстық жұмыстың міндеттері:
- бала өміріндегі негізгі мұқтаждарын қанағаттандыру үшін үлкендердің көмегін көп қажет етеді;
- материалдық, рухани, танымдық мұқтаждарды қанағаттандыруда отбасының ролі аса маңызды;
Пайдаланылған әдебиеттер
1. Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері. – А., 1991.
2. Айтмамбетова Б., Бозжанова К., т.б. Балаларды семьяда адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері. – Алматы, 2000.
3. Айтмамбетова Б., Бейсенбаева. Тәрбиенің жалпы әдістері. – А.,1991.
4. АйғабыловаН. Бала мінезінің қалыптасуы және оны тәрбиелеу жолдары. – А., Өнер. 1972.
5. Ахметов Ж. Балаларды мәдениеттілікке тәрбиелеу жолдары. //Қазақстан мұғалімі, А., 1994.
6. Қоянбаев Ж., Қоянбаев Р. Педагогика. Астана,1998.
7. Е. Сағындықұлы. Педагогика. - А, 1999.
8. Айтмамбетова Б. Жаңашыл педагогтар идеялары мен тәжірибелері.-А., 1991.
9. Әбенбаев С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. - А.. 1999
10. Зимняя И.А. Педагогикалық психология. Оқулық.Алматы-2005.-123б .
11. Педагогика. Оқулық. Абай атындағы Ұлттық Педагогикалық Университетінің педагогика кафедрасының ұжымы, -Алматы,2005. - 152-162б
12. М.Қалиева. Білім беру технологиялары және оларды оқу-тәрбие үрдісінде енгізу жолдары. Алматы.2002.
13. Хмель Н.Д., Хайруллин Г.Т., Муканова Б.И. Педагогика: Оқулық/Абай атындағы Ұлттық Педагогикалық Университетінің педагогика кафедралар авторлар ұжымы.- Алматы. 2005.430 б.
14. Қоянбаев Ж.Б., Қоянбаев Р.М. Педагогика: Университеттер студенттеріне арналған оқу құралы. – Алматы, 2004-420б.
15. Педагогика Оқу құралы –Алматы: ҚазМҰУ, 2006
16. Ахметова Г.К., Исаева З.А., Әлқожаева Н.С.Педагогика:Оқулық.-Алматы:Қазақ университеті, 2006
17. Әлқожаева Н.С. Педагогика (оқу әдістемелік кешен) .-Алматы:Қазақ университеті, 2006
18. Педагогика. Оқу құралы (Ред. Пидкасистого.-М., 1998) Аударған Г.К. Ахметова, Ш.Т. Таубаева.-Алматы:Қазақ университеті, 2008
19. Педагогика. Дәріс курсы. Алматы: Нұр әлемі, 2003
20. Бекгалиев Т. Педагогика . Тараз. 2001
21. Балғымбаева З.М. Білім берудің практикалық психологиясы: оқу құралы, Алматы: Қазақ университеті, 2008.
22. Қалиев С, Майғаранова Ш., Нысанбаева Г. Тәрбие хрестоматиясы Алматы, 2001
23. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазақстандағы педагогикалық ойдың антологиясы. -Алматы, Рауан, 1995.
        
        Кіріспе
Тақырыптың көкейкестілігі. Бүгiнгi таңда бiлiмнiң мемлекеттiк стандартына сәйкес республика мектептерiне бiлiм беру мен ... ... ... Оның басты себебi республика өзiнiң тәуелсiздiгiне ие болған жағдайда экономикалық, экологиялық, этномәдени ерекшелiктерiн ескерте отырып, ... ... мен ... iсiн ... ... аса ... ... болды. Әр оқушының қызығушылығын бiлмегендiктен және олардың психологиялық ерекшелiгiн ескертiп отырмағандықтан, көп жерде оқушылардың ата-аналары мен мұғалiмдер арасында түсінiспеушiлiк ... жиi ... ... бәрi тәрбие жұмысының үстірт жүргiзiлуiне әкелiп соқтыруда. Оған жол беру тұлғаның дербес ... ... ... ... ... ... ... тәрбиелеудегi iшкi мүмкiндiктерiн ескермеуден, олардың қабiлеттерiн әлеуметтiк жағдаймен байланыстырмау салдарынан ... ... ... ... мен тәрбие мәелесiне қатар жарыспалы үрдiс немесе тәрбиенi оқытуға қосымша деп қарау, олардың өзара байланысын ескермеу, жалпы ... ... ... ... ... бiлмеу, бiлiмдi iзгiленруде тәрбиелiк мүмкiндiктiң толық ескерiлмеуi, этникалық мәдени бiлiмнiң ... ... ... ... ... ... көзқарастар байқауда. Тәрбие iсiнде отбасымен, балабақшамен,
Жасөспірімдік кезеңді балалардың қиын кезеңі деп те айтады. Олай дейтін себебі жасөспірімдерде ... ... ... ... рухани жағынан отбасына, мектепке тәуелді болғанымен, бұл жастағы балалар жаман қылықтарға әуес болады, көп мәселені өз бетінше шешкенді ... ... ... ... ... ... ... тәуелдігінде, мектептің ықпалында бола тұрып көп мәселеге өзіндік тұрғыдан қарайды, өмірге көзқарасы өзгеріп, жасөспірімдік кезеңдегі жағымсыз іс -- ... сын ... ... ... осы төрт ... ... ... жас ерекшелік педагогикасының мазмұны мен құрылымында мына төмендегідей логикалық байланыс бар екеніне көзіміз жетті:
Біріншіден, баланың психофизиологиялық дамуы.
Екіншіден, әсіресе оның ... -- ... ... басымдылығы.
Үшіншіден, осы төрт кезеңде де баланың өзіндік іс -- әрекетінің жетекті рөлінің басымдылығы.
Төртіншіден, ... ... ... ... ... педогогикалық идеяларды өз уақытында пайдалана білуде.
Бесіншіден, педогогикалық қызметтің технологиясы мен оның басымдылық бағыттары.
Осы көрсетілген бес бөліктің ... ... өсу, даму ... ... ықпал етеді. Міне, осылардың әрқайсысына тоқталып көрейік.
Курстық жұмыстың мақсаты. Мектепке дейінгі балалық - бұл өзін адам қоғамының мүшесі ... ... ... 2-3 жас) ... жүйелі оқуға (6-7 жас) дейінгі кезең. Бұнда күнделікті даму шешуші роль атқармайды,тұлғаның әлеуметтік ... ... ... ... ... Бұл ... ... негізгі дара-психологиялық ерекшеліктер қалыптасады, тұлғаның әлеуметтік-адамгершілік сапаларының бастапқы белгілері көрінеді. ... ... ... бала ... негізгі мұқтаждарын қанағаттандыру үшін үлкендердің көмегін көп қажет етеді;
- материалдық, рухани, танымдық ... ... ... ролі аса ...
- ... ортаның жағымсыз ықпалынан сақтану мүмкіндіктері шектеулі.
Курстық жұмыстың зерттеу обьектісі - ... ... жас ... ... оны ... бала ... ... орны.
Курстық жұмыстың зерттеу нысаны. Балабақшада педагогиканы оқыту үрдісі.
Курстық жұмыстың зерттеу пәні - Балабақша сабақтары: дүниетану, ... ... ... ... ... өзімізше ғылыми жаңалығы - Балабақша балаларына арналған тәрбие түрлері.
Зерттеудің теориялық мәні - ... ... ... ... жас ... ... ... еңбектеріне шолу жасалынды.
Курстық жұмыста қолданылған зерттеу әдістері - ... ... шолу ... ... ... - ... ... - байқау т.б. зерттеу әдістерін пайдаландым. Зерттеу тақырыбына ... ... ... ... әдебиеттерді, дидактикалық нұсқауларды зерделеу, талдау.
Зерттеудің өміршеңдігі - мектеп ... ... ... ... ... ... ...
Курстық жұмысының құрылымы - кіріспеден, екі тараудан, қорытындыдан және әдебиеттер тізімінен қосымшадан тұрады.
1 ... ... жас ... Жас ерекшеліктері туралы ұғым
Жас ерекшеліктері туралы ұғым. Жас -- адам ... ... бір ... ... өлшем. Жас адамның физиологиялық, морфологиялық және психологиялық дамуының көрсеткіші болып табылады. Қазіргі заманғы ғылымда адамның жас ерекшелігіне қарай оның даму ... ... ... ... 1 жасқа дейінгі бөбектік кезең; 2) 1 мен 3 жас ... ... ... 3) 3 пен 7 жас ... ... жасына дейінгі кезең.
Белгілі кезеңдерге бөлінуі. Белгілі бір шақтық кезеңге тән анатомиялық-физиологиялық және психологиялық ерекшеліктерді әдетте жас ерекшеліктері деп атайды. Сондықтан ... және ... ... жас ... ... ... ... тәрбиеленушінің және қоршаған ортамен жасайтын қарым-қатынастар жүйесіне тәуелді болатынын атап ... ... ... бір ... ... көшуі кездейсоқ емес. Әр жастағы кезеңге тән психологиялық ерекшеліктердің үштасуын жиі ... ... дене ... дамуы адамдардық жас ерекшеліктеріне байланысты. Баланың жасы өскен сайын бойлары өсіп, денелері тұлғаланып, ақыл-саналары дамып, ... ... ... ... жас ... есепке алу, Оқыту мен тәрбие жүйесіндегі негізгі принциптердің бірі. Қоғамда атқаратын рөлі, белгілі құқығы бар адамды жеке адам деп ... Ал, ... ... - ... жеке ... ... мен ... нәтижесінде жетілуі, саналы өмір сүруге дайын болуы.
Жас ұрпақты қоғамдық өмірге және еңбекке араласуға дайындау міндетін іске ... ... жеке ... ... әсер ететін тәрбие, қоғамдық, әлеуметтік орта және тұқым ... ... сүю - ... ... ... қоғам алдындағы табиғи борышы. Ұрпақ жалғастыру - бүкіл тіршілік дүниесінің ... ... Адам ... тыс өмір ... олай ... оның ... зақына орай дүниеге ұрпақ әкеледі. Адам өзінің баға жетпес ұрпағы үшін бар жағдайды жасайды.Тәрбие ісінде ... жас ... ... ... ... педагогика ғылымы ерте кезде-ақ көрсеткен еді. Ал белгілі педагогтер Я.Коменский, Ж.Руссо ... беру ... бала ... оның ... ... ... еске алып ... үндеген болатын.Қазіргі педагогика және психология ғылымдары балалар мен жеткіншектердің дамуындағы биологиялың фактордық рөлін айрықша көрсетеді. Педагогика ғылымы жас ерекшеліктерін анықтауға ... ... ... ... ... ... қарастыра отырып, бұл қозғалыстан сан жағынан жинақталу, сапа жағынан елеулі өзгерістер болатынын алға тартады. Мәселеге бұлайша қарау балалардың дене және ... ... ... ... ... ... береді.
Соңғы жылдары симпозиумда қабылданған жас кезеңдерінің сызбасына жаңа туған ... ... ... шаққа дейінгі өзгерістер кіреді. Олардың сатылары:
1. Жаңа туған бала ... ... ... айға ... Нерестелік шақ (бір-екі айдан бір жылға дейін);
3. Ерте сәбилік шақ (бір жастан үш ... ... ... ... ... шақ ... жастан 7 жасқа дейін);
5. Бастауыш мектеп жасы (7 жастан 11,12 жасқа дейін);
Балалардың жас ерекшеліктерін ескере отырып, осындай жас ... ... Ол әр жас ... ... ... ... шақ. ... дене жағынан тез қарқынмен өсуімен және сезім органдарының дамуымен сипатталады; жеткіншек шақ- есі мен қиялының, оның орындаушы органдары - тілі мен қолы ... осы жас ... жас ... ... ... ... ... ерекше сатысын ұсынады.
6 жасқа дейінгі балалар үшін ол аналық мектепті ұсынады. Ананың басшылығымен мектепке дейінгі тәрбие іске ... ... ... жас ... бөлуге бірыңғай мектептің демократиялық қағидасын ұсынған болатын-ды.Әрбір білім беру сатысы үшін Коменский оқытудың мазмұнын жан-жақты талдады.
Аналық мектеп - ... ... ... мен ... ... онда негізгі тәрбиеші ана болып табылады. Аналық мектепте сабақ Коменскийдің идеясы бойынша, белгілі қатаң бағдарлама ... ... ... осы жас ... балаларға түсінікті әдістемелік тәсілдерді қолдана отырып өткізу қажет болды. Аналық мектептің бағдарламасына ғылымның барлық салаларынан алғашқы мәліметтер енгізілді. Онда ... су, жер, ауа, ... қар, мұз, тас, ... ... шөп және т.б. ... не ... білу қажет болды, табиғаттанудан қарапайым мәліметтерді меңгеру тиіс болды. Балалар бояуды ажырата білу, аспанның, күннің, айдың не ... ... ... ... ... мен алғашқы түсініктер берілді.Коменскийдің айтуынша, аналық мектеп балаларды адамгершілікке тәрбиелеуге ерекше мән берді (адамды сүю, үлкенге құрмет, кішіге ізет, тәртіпті ... ... және ... тілі ... аналық мектептен басталған оқытуды жалғастыра отырып, онда алған білімді кеңіте және тереңдете отырып, адам өміріне қажетті: атап ... ана ... ... бәрін еркін оқу, анық, тез және дұрыс жаза ... ... ... ... ән салу және ... ... ... шектелмеді. Оның түсіндіруінше, шәкірттер мораль қағидаларын білу, түсіну және өмірде іске асыруға ұмтылу қажет, азаматтық тарих туралы ... ... ... ... және ... ... ... шаруашылықтан және саясаттан хабардар болу қажеттігіне тоқталды.
Демек, бұл сол кездің өзінде ана тілін оқытуға негізделген бастауыш оқытудың ерекше ... ... ... Ана тілі ... ортағасырлық мектептерден ерекшелігі ортағасырлық мектептерде барлық оқыту өмірден алшақ берілді, тек ғана ... ... ... ал ана тілі ... ... мектептегі оқыту тек ғана ана тілінің негізіне сүйенді.Латын мектебін немесе гимназия ... ... ... ... ... ... мектебінің бағдараламасына ортағасыр мектептеріне тән "жеті ерікті өнерлермен" ескі мазмұнымен жаңа мазмұнын ұштастыруға ерекше мән ... мен ... осы жас ... ... жүргізілуі керек. Өйткені, адам жасының табиғи негізі - жас ... ... ... ... ... жас шағы ... дамудық ерекше сапалы кезеңі болып табылады және бала дамуының осы кезеңдегі жеке ... ... ... ... ... ... ... сипатталады. Осыған байланысты әрбір педагог-маман орта мектеп оқушыларының жас кезеңдеріндегі ... ... те ... ... ... ... жан дүниесін түсіне білуі шарт.Мектепке дейінгі балалық шақта, жас ... 4 пен 7 ... ... ... тән ... оның айналасындағы болып жатқан құбылыстарды жіті аңғарып, көргені мен сезінгендерін зердесіне хаттай жазып ала қоятын ... ала ... ... жөн. ... ... ... ... дамыған балалардың денесі мен салмағы да бір қалыпты мөлшерді сақтап өсіп отырады.
4-5 жасар балалардың ... ... ... ... ... ... Санамақтарды әжептәуір игеріп, аз және көп сандарды, айдық, күн, жыл мезгілдерін айыра алатын халге жетеді. Бұл ... ... ... ... ... ... ... бір мақсаттарды орындауға ұмтылыс жасайды. Бұл жастағы балалар топ-топ болып, өзара бірігіп ойнағанды жақсы көреді. Балабақшаларының өмірге ... ... ... -- 6 ... өтіп 7-ге толған балалар екені әркімге де аян. Баланың ... 7 ... ... - негізінен биологиялық және физиологиялық заңдылықтарды басшылыққа алудан деп түсінген жөн. Дендері сау боп дүниеге ... ... ... да ... да ... ... ... Олар айналасындағы құбылыстарды тез байқап қабылдауға да бейімді. Жете түсінген құбылыстарын өмір бойы ұмытпайтындықтары да ... ... ... дамыту және тәрбиелеудің ерекшелігіБастауыш мектеп жасындағы баланың психологиялық ерекшіліктері баланың бұрынғы дамуында жинақталып, оны өз кезегімен дамудық келесі сатысына көшуге ... ... ... ... ... сынып оқушыларының ерекшеліктерін зерттей отырып, сол ерекшеліктерді мектепке дейінгі шағында қалыптасқан ерекшеліктерден бөлек алып қарай алмайды.
Мектептегі оқыту оның бүкіл өміріне ... ... ... ... ... балалық шақ аяқталып, баланың өмірінің іс-әрекеттің жаңа түрі - оқу енеді. Оқу міндетті іс болып табылғандықтан, ол баладан белгілі бір ... ... ... ... етеді. Мектепке бару баланың қоғамдағы және отбасындағы жағдайын өзгертіп, оған бірқатар жаңа міндеттер жүктейді. Осының бәрі баланың қоғамдағы жағдайын өзгертіп, бұл ... ол ... ... ... ... ... ... оқу ісіне, мектептің сан-салалы өміріне бауыр басып, өздерінің түсініктерін кеңейтіп, сөздік қорын молайып, оқуға, жазуға , санауға үйренеді. Оқытудық ... ... ... ... ... ... ... Бірлесіп оқу, жалпы оқу тапсырмаларын шешу, мінез-құлықтың жаңа ережелері мен нормаларын игеру ... ... ... ... ... туғызады. Төменгі сынып оқушыларының ойлауын дамытуда екі негізгі саты ... ... ... ... әрекеті мектеп жасына дейінгі баланың ойлауын еске түсіреді. Екінші сатыда оқушылар заттар мен жағдайларды сыртқы белгісі ... ... ... келе ... ... ... Оқушылар білуге әуесқой болғандықтан, олардың табиғат құбылыстары, адамдардық өмірі туралы сұрақтары көбейеді. Шығармашылық ойындар ... ... ... көңіл-күйінің көтеріңкілігі - олардың маңызды бір ерекшелігі. Оқушылар ересек ... ... ... ... ... ... ... жастағы балалардың негізгі іс-әрекеті - оқу. Бастауыш сынып оқушылары ұзақ уақыт бір ... ... ... ... жазу мен ... ... ... сәттерін өткізіп, сыныптың ауасын тазартып, үзіліс кезінде мектеп ауласында ойындар ... ... ... ... жеке ... бөліп, оқушыларға жеңіл тапсырмалар беріп, оларды бірте-бірте ... ... ... процесі зейін мәдениетін тәрбиелеуге бағытталуы керек. Оқуға және қоғамдық жұмыстарға байланысты талаптарды жүйелі қойып, оның орындалуын бақылау, өздік ... ... ... түрлендіру, ойындарды қолдану, балалардың еңбегін жеңілдетіп, балаға тапсырма орындаудық қажет екендігін түсіндіру арқылы, мұғалім оқушының ... ... ... ... ... ... дыбыс арқылы ойлайды, сондықтан көрнекілік әдістері мен ойындарды жиі ... ... ... ... ... дене ... ойындар баланың есте сақтау қабілетін дамытады.Бастауыш мектеп ... оқу ... ... ... ... ... оқулықтармен оқыту өте маңызды іскерлік, атап айтсақ, өз ойын ауызша, жазбаша түрде беруге үйретеді.Бұл ... ... ... жұмысын дұрыс ұйымдастыру үшін мына ерекшелікті ескеру керек: сөз бен істің сәйкесті болуын талап ету, жөнсіз ... ... ... ... ... ... ... қателігін тез байқау, арманшыл-қиялшыл, ұйымшыл, сенімді серік іздеу, өз мүмкіндіктерін асыра бағалау, түрлі спорт ойындарына ... ... Осы ... оқу ... ... ... жетекшілері, мұғалімдер, ата-аналар ескеруі қажет.
Адамгершілік тәрбиесінде баланың көнгіштігін, сенгіштігін, еліктеуге бейімділігін ... ... ... үйретуге болады. Мұғалімнің оқушымен қарым-қатынасы, жайдары ізгі ... ... ... өзін ... ... адамгершілік сезімін тәрбиелейді. Ерекше көңіл аударатын мәселе - баланың мінез-құлқының көпшіл де кең ... ... ... ... үшін ... тәрбиелік мәні зор. Балаларды бірте-бірте еңбекке баулу отбасында, ұжымда жүргізіледі. Ұзақ уақыттың дене ... күш ... ... әлі ... ... ... керек. Еңбек іс-әрекетімен жүйелі айналысу, оны бірте-бірте күрделендіру, өндіріс орындарына экскурсияға апару, мамандықтармен таныстыру тұлғаның әлеуметтік құнды ... ... ... ... ... ... ... етудің әдеттері мен дағдылары қалыптасады. Үлкендердің еңбегін құрметтейді, адам өміріндегі еңбектің рөлін ... дене ... даяр ... ... туралы ұғымдар қоры, қажетті іс-әрекет икемділігі дамиды.
1.2 Мектепке ... ... ... сипаттамасы.
Мектепке дейінгі балалық - бұл өзін адам қоғамының мүшесі ретінде түсінуден (шамамен 2-3 жас) бастап, ... ... (6-7 жас) ... кезең. Бұнда күнделікті даму шешуші роль атқармайды,тұлғаның әлеуметтік факторларының қалыптасуы маңызды болыт табылады. Бұл ... ... ... ... ... ... тұлғаның әлеуметтік-адамгершілік сапаларының бастапқы белгілері көрінеді.
Бұл кезеңге тән:
- бала өміріндегі негізгі мұқтаждарын қанағаттандыру үшін үлкендердің көмегін көп ... ...
- ... ... ... ... қанағаттандыруда отбасының ролі аса маңызды;
- балада ортаның жағымсыз ықпалынан сақтану мүмкіндіктері ... ... ... ...
Сөйлеу және ойлаудың дамуы. Белсенді сөйлеудің қалыптасуы ойлау мен бүкіл психиканың дамуына негіз болады. Әдетте, сөйлеудің дамуы ойлаудың негізі деп ... ... тілі ... кейбір балаларды ойлауы жетіспеген деп есептеп, қателеседі.Бірақ, интеллектуалдық даму балада әртүрлі жүруі мүмкін. Бала тез ... ... ... ... іс-әрекеті белсенді болса да сөздік қоры шектелуі мүмкін. Тек мынадай жағдайда, егер сөйлеу мен ойлау зардап шексе, баланың ... ... ... дамуы кешігіуі, арта қалуы мүмкін. Ақыл-ойының дамуының арта қалуы бас ... ... ... ... іс-әрекеттің бұзылуына байланысты. Зақымдану дәрежесі әртүрлі болуы ... ... ... ... ... терең ауытқуға (олегофрения) дейін. Олегофрения тұқым қуалау, қалыптасу, жатырдан, босанғаннан кейін болуы мүмкін.
Психикалық дамудың кешігуі әртүрлі биогенетикалық факторлардың әсерінен ... ... ... ... бас ... ... зақымдануы жоқ. Егер олегофрендер еш уақытта сау баланың даму ... жете ... Ал, ... ... ... ... ... үміті бар. Олар пайдалы, толық құқықты қоғам мүшесі бола алады. Бірақ оларды ақыл-ойы сау балалармен ... ... жӛн. Олар үшін ... ... дейінгі жүйелі ұйымдастырылған мекеме қажет.
Зейін және естің дамуы. ... ... ... даму ... ... ... ... ырықсыз есте сақтаудан ырықтыға, образдық (бейнелік) естен сөздік-мағыналыққа қарай жүреді. Арнайы мнемоникалық қозғалыстардың пайда болуы естің дамуында шешуші роль ... Бала ... ... ... ... қозғаласы арқылы есте сақтауға тырысады. Бұнда ойынның ролі зор.
Тәрбиешілер мен ата-аналардың көп тараған педагогикалық ... ... мен ... ... өз ... ... ... деп қарамауында, бейнелік сӛздің, мнемониканың ролін ескермеуінде. Балалар тілінің күрделілігін, тереңдігін түсінбей үлкендер оны жай ғана ... Олар ... ... ... ғана жай (примитив) моделін береді. Бала амалсыз есте қалдырады. Күрделі, дұрыс сөздік моделдер бойынша ойлану, ырықты есте қалдыру жұмысы ... ... ... балалар тілімен сӛйлейді. Баланың сөздік қоры мен ойлауына қарай ... ... ... ... ... Негізгісі, үлкендердің соңынан ере отырып, тілдік модельдің маңызын есте сақтау.
Эмоционалды-еріктік сфераның ... ... ... ... ... ... орындау; өзіндік іс-әрекеттің үлкендердің іс-әрекетінен бӛлінуі; үлкендердің іс-әрекетін үлгі ретінде қабылдау; қажеттерді қанағаттандыруға бағытталған әрекет мотивтерінің үлгі бойынша ... ... ... нәтежесінде тұлғалық мінез-құлықтың қалыптасуы; өзінің қылығына, оны бағалауға ориентир жасау; ... ... ... ... ... ... ... жүйесінің пайда болуы.
Балада жетістікке жету қажеттілігі пайда болады. Жеңілуден қашуға тырысу барлық күшті, ерікті ... ... ... ... ... ... ... жеңу ситуациясы жиеленіп, жеңіске жету үміті арта түседі. Ерікті қалыптастырудағы шешуші мән бұл мақсатқа жету мен шындық мүмкіндіктері арасындағы ... ... ... ... ... ... түсінбеу екі шектелуге апарады. Біріншісі - бала жеңу ситуациясына кірмейді. ... ... ... ... оның нәтежесінде пайда болатын - қырсықтықты қалыптастырады. Екіншіден типін тәрбиелеуде жеңу ситуациясын үнемі істеу, дағдыға айналдыру. Жеңу ... ... ... күштің дамуын тежейді, еріктік процестерді жояды.Тәрбиешілер мен ата-аналар, көп жағдайда, ... ... ... тосыннан болатын, нақты мақсатты көздемейтін құбылыс ретінде қарастырады. Бірақ, баланың эмоционалдық тұрақтылығы үшін жағдай жасау, оның жағымды және жағымсыз ... ... ... ... ... ... ... керек. Егер, тәрбиеде жағымсыз немесе жағымды эмоциялар басымырақ болса, тұлғада ауытқушылық ... ... ... немесе жеңілтек,жауапсыз).
Мектепке келген бастап, баланың психологиялық даму деңгейі ... ... ... ... ... Бұл ... ең алдымен олардың ақыл-ой, моральдық даму деңгейлерінің көріністерінен байқалады. Олар ортақ нұсқаулар және ... ... ... ... ... Кейбір балалардың көзқарастары өз деңгейінде қалыптасқан, психодиагностика тапсырмаларын қиналмастан орындайды, ал кейбір 4-6 жастағы әлсіз ... келе ... ... мектепке дейінгі тапсырмаларды ғана орындайды.
Сондықтан да кіші мектеп жасындағы балаларға қандай да бір психодиагностикалық әдістемені пайдаланбас бұрын, психологиялық даму ... ... ... ... ... ақыл-ой деңгейіне сәйкестігін, тіпті жеңіл болып кетпеуін қадағалау қажет.
6-7 жастағы балалардың ... ... ... ... ... орта ... алғанда олардың 50-80% қандай да бір ерекшелігі және кіші мектеп ... ... ... ... ... жалпы мектепте оқуға әлі дайын болмайды. Көпшілігі дене бітімі бойынша оқуға дайын ... ... даму ... ... ... ... баланың (5-6 жас) деңгейіне сәйкес болып тұрады. Егер ... ... ... күрделі, жас ерекшелігіне сәйкес ырықты, ырықсыз зейін, есте сақтау және қиялға арналған психологиялық тест ұсынсақ, бала оны орындай алмайды.
Мұндай ... ... ... ... ... тұлғалық-психологиялық даму деңгейінің жетіспеушілігі себебінен туындайды. Егер, керісінше, тура сол тест тапсырмаларын ойын түрінде ұсынатын болсақ, тестілеу нәтижелері жоғары болуы
Қазіргі ... және ... ... ... мен жеткіншектердің дамуындағы биологиялың фактордық рөлін айрықша көрсетеді. Педагогика ғылымы жас ерекшеліктерін анықтауға баланың дамуын ... ... ... ... қарастыра отырып, бұл қозғалыстан сан жағынан жинақталу, сапа жағынан елеулі өзгерістер болатынын алға тартады. Мәселеге ... ... ... дене және ... ... ... кезеңдерін белгілеуге мүмкіндік береді.
Тәрбие мен оқыту осы жас сатыларына сәйкес жүргізілуі ... ... адам ... ... ... - жас ... ... биологиялық жетілу сатылары.
Педагог үшін маңызды - бұл жағымсыз және жағымды эмоциялардың тиімді ... ... ету, ... ... ... басқарудың психологиялық механизмдеріне үйрету. Эмоционалдық тұрақсыздық қарым-қатынаста кедергі келтіреді: ... ... тіл ... ... немесе агрессивті болуы баланың психологиялық және адамгершілік тұрғысынан дамуына кері әсер етеді. Эмоционалдық тұрақсыздық пен кӛніл-күй ауыруын шатастырмау ... ... ... ... ... ... ... отыру керек.
Өзіндік бағалау. Өзін бағалауы төмен балалар өзіне сенімсіз болады, оларда басқалардың көзқарасымен келісе салу ... ... ... ... сай: жасқаншақтық, тұйықтық, ұйялшақтық, өшпенділік, кӛзге түсуден қорқу және кӛзге түспей қалудан қорқу.
Парадокстық ... ... ... ... ... ӛзін ... төмендігімен қатар өзіндік сана процесі жеделдейді.Қоршаған ортаның жағдайсыз қарым-қатынасы, сәтсіздік балада эмоционалдық дискомфорт тудырады,содан кейін онда ... ... ... және ... өз күші мен ... ... ... тырысады. Кӛп жағдайда жауап таба алмайды да, қатты күйзеледі. Осыдан невроз, депрессия, басқа патология болады.
Баланың өзін асыра бағалауы ... ... ... т.б. ... Өзін асыра бағалауы баланың өзіндік сана процесін тежеуі мүмкін. Балалар ұжымында, педагогтармен, үлкендермен ... ... ... ... ... ... басқа да ересектер баланың кейбір жеке мінез-қылықтары ... ... ... ... бетіне басып, басқа балаларды салыстырмалы түрде мысалға алудан бас тартқаны дұрыс. -деген педагогикалық ережені ұмытпау маңызды.
Бастапқы адамгершілік туралы ... ... ... жақсы, жаман, әдемі, көріксіз, адал, арам туралы жай ғана түсініктер қалыптаса бастайды. Мектеп жасына дейінгі балаға адамгершілік нормалары мен ... ... ... айтса да, егер олардың орындалуын нақты бірізді қимыл-қозғалыс арқылы кӛрсетпесе пайдасыз. Мысалы, мырза бала қандай ... ойын ... ... өмірде кездесетін жағдайға байланысты ситуацияны модельдеп көрсетеді (тәттіні, ойшықты бӛлісу, ауырып қалған жерді уқалау, дәрі беру т.б.). ... ... ... ... ... ... ... қалыптасады.
Мектеп жасына дейінгі баламен жұмыста жетекші педагогикалық идея - ... ... ... педагогикалық дайындық. Бұндай дайындық алдағы оқу жүктемесін қамтамасыз ететін дене қалпын, дара психологиялық сапаларды дамытады, алғашқы әлеуметтік мінез-құлық ... оқу ... ... ... жағдайына бала тәрбиесін, баланың өзіндік жеке тұлға ретінде дамуына кері ... ... ... ... ... әдісінің дұрыс жолға қойылмауы , үлкендермен қарым - қатынастың болмауы, ата - ананың өзіндік қабілеттерінің ... ... - ... ... өзін ... ... ... емес жанұядан шығуы, отбасындағы үнемі конфликтілік жағдайлардың орын алуы және ... кері ... ... ... ... ... баланың жас ерекшелігін ескермей талап қоюы, балаға физиологиялық жағынан кері ... ... ... ... ... ... тұрмыс қажеттіліктері, яғни мектеп жасына немесе кіші мектеп жасындағы балаларға ауыр ... ... ... жұмысты түсіндіріп, оған шектен асып жаза қолданаты ата-аналарда аз емес і Ал балаға ... ... ... ... ... тыс ... жататын ата - аналарда аз емес. Бала өз ... ... ... ... Ол үшін жаза ... ... ... жағынан көп әсер етеді. Баланың жасы ұлғайған сайын, баланың ішкі жан дүниесі күйзеліске ұшрайды.
2 Мектеп жасына дейінгі балалардың жас ... ... жас ... сай даму ... ... ... ... негізі отбасында қалыптасады. Ата-ананың аялы алақаны туған үйдің жылуы оның көкірегінде өмір бойы сақталып мәңгі есінде қалады. Отбасындағы адамдармен ... - ... бала ... үйренеді, жеке адамға тән ар-ұят, ақыл - ой адамгершілік қасиеттерде қалыптасады. Адамның өзге тіршілік иесінен айырмашылығының бірі - ... ... ... соң оның болашағын ойлау, яғни қандай тағдыры бар, кім ... екен деп, сол ... ... ... ... орай кез келген бүлдіршін үшін бала бақша тәрбиесі ата-анадан тәлім - тәрбиені одан әрі ... ... ... Дер кезінде алынған мектепке дейінгі білімнің әр бүлдіршін үшін маңызы зор. Бала бақшаның ең басты мақсаты ... ... беру ... сай ... ... ... ... жан-жақты эстетикалық дамуын қамтамасыз етеді. Кішкентай бүлдіршіндердің алғашқы даму ... ... мен ... беру ... ... болуы заман талабы.
Ел басымыз Н.Ә. Назарбаев өзінің атты еңбегінде - деп атап өткен. Мұндай тәрбие жұмысын әдетте ... ... ... яғни ... ... ... ... жеке басының қасиеттері бес жасқа дейін қалыптасады екен. Сондықтан баланың жан-жақты қалыптасуы үшін мектеп жасына ... ... ... ... жағымды қасиеттерді сіңіре білу керек. Бала әр нәрсеге құмар, қызыққыш, ол өзінің болып жатқан өзгерісті, тамаша құбылыстарды ... ... Оның ... ... жеке ... болып тәрбиеленуіне, тілінің дамуына ең алдымен ата-анасы міндетті.
Мектепке дейінгі ұйымдарда тәрбиелеу мен білім ... ... ... ... жас ... ескеру, қызығушылығына сүйену.
Тәрбие мен оқыту міндеттерін бірлікте шешу.
Баланың еркін де ... ... ... ететін табиғи, емін еркін жағдай туғызу.
Әрекет етуге үйрету, үйренгенін бойына дағды қылып ... ... ... бір ... мен әдістер көмегімен жүзеге асырылады. Балабақшадағы тәрбие - қазақы ұлттық сана, ұлттық ... ... ... ... қадір-қасиеті мол, физикалық және моральдық жоғары белсенді жеке адамды қалыптастырып шығару процесі болып табылады.
Ойнау, еңбек ету және оқу ... ақыл - ой ... ... және ... ... даму процесі қатар жүреді. Бала осы кезде белгілі дәрежеде білім алады, іскерлікке үйренеді, өзін қоршаған ортамен қарым-қатынас жасауға, қоғамдық ... ... ... ... осы ... ғана ... ... тәрбиелеу білім беру міндеттерін шешуге, бала дамуын дұрыс жолмен бағыттап отыруға ... ... Осы ... өткен іс-әрекеттің әрқайсысы бала дамуына өзіндік, өзіне тән үлесін қосады. Бала өзін-өзі көрсетсе ойын, оқуда адамгершілікке тәрбиеленеді ... сөз. ... ... біз ... ... бір ... ... жасай аламыз. Біз іс-әрекеттер ойын, еңбек, оқыту өзара ұштасқан жағдайда ғана баланың жеке ... ... ... ... жете аламыз. Осыларды негізге ала отырып ата-аналар мен тәрбиешілер баланы тәрбиелеуде ертегілер мен ... және ... ... ... ... ... ... қызметі - белсенді әрі мақсатты үрдіс.Бұл қызмет түрі серіктестіктің болуын ... ... онда бірі ... ... ... ... ... Мектеп жасына дейінгі мекемелердің басты мақсаты - бүлдіршіндердің диалогтық қарым-қатынасы болып табылады. Балалар өз құрбыларымен сөйлесу арқылы ... ... ... Сонымен қатар өзімен серіктесінің қимыл-қозғалысын келісу мен бақылау дағдысы қалыптасады. Бұл жерде мен трафареттік сахналау тәсіліне ... ... ... ... ... сөз ... ... диалогты дамытуға болады. Бұл жұмыс барысында балалар дайын трафареттердің көмегімен болашақ кейіпкерлердің суреттерін жасайды. Оларды түрлі-түсті бояумен бояйды. Дайын бейнелерді ... ... Бұл ... ... ... ойлау қаблеттері дамиды. Ұжымдасып жұмыс жасау кезінде әрбір баланың жеке қиялына да орын ... ... келе ... қоян ... ... ... ... соң сөйлеу кезеңін өтеміз. Бұл кезеңде балалар ертегі кейіпкерлерімен диалогтық ... ... ... бала өзіне жұп таңдайды. Яғни жұмыс жұптасу түрінде ... Бұл ... мен ... ... ... ... қатысып отырғанын білемін .Ертегілер құрастырған кезде балалар бір-бірімен өзара сөйлеседі. Бұл жерде ... сөзі ... ... ... тілін дамытуда, сөйлеу мәдениетімен ой-өрісін, дүние танымын жетілдіруде рөлдік ойындар тиімді нәтиже береді. Ролді ойнап тұрған бала өзін сол ... ... ... ... ... ... сіңіреді. Мақал-мәтелдерді пайдалану барысында әдеби сөйлеуге дағдыланып сөз қоры молаяды. Халқымыздың асыл маржанын меңгереді.
Сондай-ақ ойын ... мен ... ... ... жағымды эмоция, жоғары қызығушылық туғызады. Атап айтқанда ... ... ... ... және ... формасы бұл жалпы топпен, шағын топпен және арнайы ұйымдастырылатын сабақтар, экскурсиялар, серуендер, ертеңгіліктер, ойындар. Балабақшамыз биылғы оқу жылынан ... ҚР ... ... ... білім беру стандартын басшылыққа ала отырып: , , , , атты ... беру ... ... ... ... ... жас ... сай оқу - шығармашылық ізденіс негізінде жүзеге асырудамыз.
Балабақшада балалар өздігінен оқи ... ... ... ... ... ... айтуға үйрету, көркем сөздермен таныстыру жұмысы бағдарлама ... ... ... принциптерге негізделеді. Ол принциптер - айналадағы дүниемен, қоғам өмірімен, табиғатпен таныстыру, дүниетанымын, ой-өрісін жетілдіру, зейінін, ... ... ... қаблеттерін дамыту болып табылады.
Шығарма оқу, тіл дамыту жұмысында естиярлар мен ересектер тобында шығарманы ... ... оның ... ... ... ... кейіпкерлердің іс-әрекеттерін түсініп, өзінше талдап ойын қорытындылай білуге, кейбір үзінділерді жатқа айтуға, мазмұнға сай ... ... ... ... дәл ... ... өздігінен салыстыра сипаттай білуге үйренуге тиісті.
Бала дүние есігін шыр етіп ашқан күннен бастап - ақ, жаңа ... ... ... Сол ... ол да ... ... алады. Ол оның - отбасы. Баланы үлкен ортаға, қоғамға бейімдеп даярлайтын да отбасы.
Баланың жан - ... ... тап - таза ... сол ... баланы көру үшін оның жүрегіне үңіліп қарау қажет. Себебі, әр баланың өзіндік ... жеке ... бар. Ата - ана ... ... тәрбие беру үшін, баласының мінез - құлқындағы әр мінез ... ... ... ... ... керек. Педагогтар секілді кез - келген ата - анаға педагогикалық такт ... ... ата - ана ... - деп, еш ... ... әр ата - ана, әр отбасы қабілет-қарымына қарай тәрбие береді. Ал ... жан ... өте ... ... ... айтылған сөздің өзі оны күйзеліске әкеп соқтырары анық. Отбасындағы бала тәрбиесі ... ... ... ... ... заман талабына сай өзгеріп, дамып отырса тәрбиенің құндылығы арта түседі.
Бала дүниеге келген күннен бастап ... - ... ... ... ... ... - ... таным сферасының ұлғайып, өзіндік мінез бітістерімен яғни ашулану, жылау, еркелік, өз дегенің іске асыруға талпыну және ... өз ... іске ... ... байқалады.
2.2 Мектеп жасына дейінгі балалардың эмоционалдық күңіл-күйінің дамуы
К.Д. Ушинскии.
Қазіргі психологиялық-педогогикалық теорияда мектеп ... ... ... ... ... дамыту тек кәсіби мамандыққа ғана байланысты емес ол,тәрбиешінің жеке дербес ... де ... деп ... ... ... ерте жас ... балаларға ерекше қарым-қатынастар талап етіледі Олар өте мейiрiмдi, нәзік, өте сенгiш келеді.Сондықтан бұл жас шамасындағы балдырғандарды қамқорлыққа алу , ... ... өте ... ... ... ... және ... болу қажет. Ерте жас шамасындағыың сәбиді тәрбиелеуде ешкім де анасын алмастыра алмайтыны туралы ұмытпау керек. Сондықтан, ұстаз-психолог оларды ... ... ... iстей білу керек.. Мысалы, шығармашылық жұмыстарды сәбимен бірге ... ... үшiн ... ... арта ... ... ... басқа да сүйіспеншіліктер оятады.
Сәбидің эмоционалды көңіл-күйі саласының психологиялық диагностика әдiстерi өте көп . Бірақ бұл әдістердің барлығын ... ... бола ...
Бiрiншiден, тәрбиешiлер тестеудiң нәтижелерiн дұрыс түсiндiрiп беру үшiн жеткiлiктi психологиялық дайындықта болу қажет. Екiншiден, тәрбиешiге тестiң нәтижелерi жиi ... ... ... балалардың тобы көрсеткішінде жеке балаға деген қарым- қытынаста әрекетсiздiкке әкеп соғады.. Диагностиканың нәтижесі осы жағдайда үлкен қателікке ... ... ... ... ... болуын бағалауда Г.Степанова баланың іс-әрекет реакцияларын ескере отырып бес балдық шкала жасаған. Бұл шкала бойынша баланың ... ... ... ... Мектеп жасына дейінгі балалық шақ - денсаулықты қалыптастыру және жеке тұлғаның дамуындағы адамның өмiрiндегi ең маңызды кезеңі. ... ... - бұл ... бала ... ... яғни ата-аналары мен ұстаздарға тәуелді. . Келеңсіз жағдайлар, ... ... және ... мәселелер зардаптылары баланың болашағына тікелей әсерін тигізеді.(баланы құқығы және жеке басының қасиетi) . ... ... ... ең маңызды салалардың бiрi -негiзiнде нормалар және ережелердiң меңгеруi оның әлеуметтiк дамытуы болып табылады: бiр жағынан, баланың заттық әлемнің ... ... ... ... - ... деген қарым-қатынастың ережесi. Бұл процессте баланың мінез-құлқының эмоционалды күйзеліске ұшырауы ата-аналары мен айналасындағылардың кері әсерінен тууы мүмкін.Мiнез-құлық ... ... ... ... - ... ... бұзушылығы, қолайсыз психологиялық ахуал тағы басқалар патологиялық факторлар ... ... бiр ... әсерiмен бiрақ балада әлеуметтiк - эмоцианалды сәтсiздiктiң белгiлерi қалыптасады. Орынсыз терiс эмоциялар ... жеке ... ... ... кері әсер ... Демек, педогоктар мен психологтерiнiң алдында осыған байланысты балаларды өмірге деген сүйіспеншілігін арттырып, қоғамда және жеке адам ... ... ... ... ... елең ету. (оған көмекке келу,қуану және қайғыру т.с.с с)..
Өз эмоцияларымен ... білу - ... ... ... ... ең ... ... Сондықтан эмоцияналдық функция ол мектеп жасына дейінгі баланың орталық психикалық функциямен деп аталады және соған ... ... ... ... ... ... барғанша баланың эмоцианалды- реакциялары баланың мiнез-құлығына тiкелей үстемшiлдiк етуін ... Сәби өз ... ... ... Бұл, ... ... дейінгі мерзiмнiң соңғы кезінде қызу өмiрдiң жеткiлiктi тәжiрибесiмен ғана ие ... ... ... ... ... педогоктардың пiкiрiнше, мектеп жасына дейінгі баланың эмоцианалды көңілінің дамыуы оның тәрбиесiнiң ең маңызды ... бiрi ... ... Мектеп жасына дейінгі баланың эмоционалды күйзелуі болашақта жеке ... ... ... үшін ... ... ... iшкi эмоция көңіл-күйінің қатынасы әлеументтік жағдайы даму үшін ықпал етеді.
Міне осыған орай ... ... ... ... ... ... және ... жағынан дамуы тығыз байланысты деген ұғым қалыптасады. Қазіргі заман педагогика ғылым тұрғысынан ... ... ... ... ол, ... жасына дейінгі баланың өте күрделі социолизациялық мәселесі. ... - ... ... ... ... ... көп ... процессi. Бұл мәдениеттену, адамгершiлiк құндылықтардың жүйелері.
Мынадай негізгі мақсаттар ... ... ... ... жас ... ... және ... салаларының жұмыстардың мазмұнын анықтау.. ... ... ... ... ... туралы ойластыру жене өткізу. ... ... ... ... болады? Баланың бақшаға алғаш келуі ол бала организмі мен психикасы үшін өте ... ... ... шынымен жаңа кезеңге өтедi, организмның дамытуы үшiн жаңа шарттар енгізіледі..
Мамандар баланың балабақшаға бейімделуінің (адаптация) 3 негізгі ... ... ... орташа және ауыры. Жеңiл бейiмделуі - балабақшаға ... ... ... ... ... ... төмендеп, балалармен ойнауға ниеті жоғалады, бiрақ бұл ... 10-20 ... ... ... баласының бiрiншi айда кенеттен ауыратынын есте сақтауға керек, ... ауру ... 7-10 ... аспайтын түрде өтедi.
Орташа ауырлау бейiмделуi -балалардың эмоционалдық кқңіл-күйі ... (20-40 ... ... ұзақ ... ... келедi. Алғашқы екi ай бойы балада тілдік немесе физикалық белсендiлiктiң нақтылы ... ... ... ... басқа, балаларда 30-40 күндерде салмақтың ептеген жоғалтуы байқалады.
Баланың ауыр бейiмделуi - (пневмония, бронхиттер, құлақтың қабынуы және тағы басқалар) кедергiлермен ... көп ... ... көп жылайды, анасынан ажырағысы келмейдi, отыруға арналған жағдайда ұйықтайды, бұғады,мiнез-құлықтағы табанды ... ... (өсу, ... ... көрсеткiштер де, зерделi дамыту да ауыр формасы бар балалардың бейiмделулерiнде ... ... ... Егер ... күйi 60 күннен астам бiр ыңғайланбаса ата-аналар шара қолдану керек. Психологтар баланың бейiмделуiн жеңілдету үшiн ... ... ... ... ... бөлу ... Баланы бақшаға баруға алдын ала әзiрлеуi, және ... ... ... ... шыны аяқ, пайдалану, жуыну) өзiне қызмет көрсетудiң дағдыларын балдырғандар сөзсiз жасайды.
Сәбидің ата-аналарымен бiрге алдын ала мектепке дейінгі мекемеге ... топ ... және ... ... ... ... ... Балабақшаға баласын беретiн, ата-аналардың алдында бақша туралы тек қана жағымды сәттерді балаға айтуы, ... ... ... ... аз ... қалуға мүмкіндік беруге болады.Ата-анасы баласын бақшаның ауласында серуенге шығарып балаларды бақылатады. Балабақшада баланың машықтануы 1-2 сағаттан бастауға ... бiр ... ... ... ... және ұйқыға қалдыруға талаптануға болады. Ата-аналар қашан бала күні бойы ... ... ... көз ... ... ... жеке ... дамуы ерте кезеңнен басталады. Баланың дамыуында ықпал етуші ол бала өмірінде кездесетін жағдайлардың түгелдей дерлiк бола алады! ... даму ... ... ... ... ... ... баланың дамыту ортасына беру өз ерекшелігімен көрінеді. Баланың эмоцияналды көңіл-күйін дамытуы, ... ... ... ... ... және психологиялық дамытуы - баланың жан жақты дамытуы жанашыр адамдардың қатысуысыз өте қиын болар едi. 21-ғасырда телевизор, интернет, ...... ... әсер ... деу ... ... ... деуге болады,мұнда ең бастысы кішкентай сәбилеріміздің осы дұрыс қарай ... ... ... ... ... ... мен ... жүйесін дамыту.
1ден 3 жасқа дейінгі баланың эмоционалды ... ... ... үшiн оның ... дәлелдеп, үнемі мадақтау маңызды.
3тен 6 жастағы баланың эмоционалды көңіл-күйінің дұрыс дамуы ... ... де ... Бұл жас ... ... әдетте сюжеттi - рөлдi ойындар қызықты.Ойын кезінде әртүрлі жағдайларда адамдардың қарым-қатынасын түсінуге көмектеседі. Баланың дамуы мектеп ... ... да де ... ... ... ... (спорт орталықтары, арт-студия) мамандандырылған орта бiлiм болады. Баланы дамытуы үшiн орталықтың әсері көп. ... ... өз ... ... ... ... ... байқауға болады. Баланың психикасының дамуына ықпал ететін ол ... және ... ...
Биологиялық фактор: (жүйке жүйесiнiң дамытуы) адам психиканың ортақ ерекшелiктерi, сонымен ... ... ... жеке ... бұл ... ... алынады.
Әлеументтік фактор: баланы қоршаған жақындары және дұрыс тәрбие беру.
Басқа балалармен ойын кезінде баланың ... ... ... ... ... дейінгі балалар үшін оқу-іс әрекетін ұйымдаруда баланың эмоционалды көңілінің ықпалы зор. Мектеп жасына дейінгі баланың ... ... ... ... қажет. Бiлiм беру жолдары және әр түрлi іс-әрекет кезәнде. Сәбидің эоционалды көңіл-күйіне ойын ықпал етеді.Эмоционалды компоненттiң функциялары адамның бағалы ... ең ... ... ... ... парасатының 5 тармағын ерекшелейдi. 1.Сезiм, яғни ол пайда болатында ... ... ... ... 2,Олар лайықты шеңберлерден шықпау үшiн сезiммен қарап ... ... ... -. ... ... - бұл қабiлеттiлiкті арттыру, тыныштық күйiне өзiн келтiру. 4.Өзара арақатынастардың сүйемелдеу. 5.Жас ерекшелікке байланыстысы ... ... ... ... кіші ... ... кейiпкерлерiне еліктейді және қиыншылықта болысуға ниет қылады. Негізгі эмоциялар: ренжу,қуану, тынышталу,қорқу.
3-5 ... ... ... ... ... Жаңа әзiлдесу сезiмi оянады, әзiлдердi түсiнедi және әзiлдеуді жақсы көредi, өз эмоцияларын баяулатып, кез келген ым ... және ... ... ... ... ... ... Негiзгi эмоциялары: қайғы, ашу, қорқыныш, таңдану,қызығушылық. тыныштық, қуаныш.
5-6 ... - ... ... ... ... сезiнедi:біреулер үрей сезiмдерi.ал, екіншісінде қуаныш сезiмдері пайда болады. Негiзгi эмоциялар: қорқыныш, ашу, ыза, қайғы, таңдану, мүдде, тыныштық, ар, жазалау, ... ... ... ... ... дамытуы бағдарламада осындай 3 бөлiмнен тұрады: ... ... ... баланың эмоц дамуында (театр) сахналаудың әсері. Эмоциялар, бiр жағынан, бала күйiнің индикаторлары болып ... оның ... ... және мiнез-құлық, логикаларына оның ықыласы, қоршаған ортаны қабылдауды ерекшелiктiң бағытталғандығын анықтауда ықпал етедi.
Қазақстан Республикасы Президентінің Жарлығында бала ... мен ... беру ... ... ... эмоциялы күй-жағдайына көбірек көңіл бөле отырып дамытудың негізгі мәселесі болып ... ... ... жеке адамның эмоциясы тұрақты нормада болуының қоғамға әсері, экономикалық техниканың ... ... ... ... ... ... осы ... ауқымды, өзекті мәселе. Сондықтан мектеп жасына дейінгі балалардың бойында ... ... ... ... ... ойындар ұйымдастыру арқылы олардың сеніміне кіріп кері әсерден арылуға көп мүмкіншілік жасау қажет. Мектеп ... ... ... ... ... ... ... және агрессия түрлерін ашып көрсетіп олармен жұмыс жасау мақсатын алға ... ... ...
Қорытынды
Сонымен жас ерекшеліктер қорыта келе жас -- адам ... ... бір ... ... ... Жас ... ... морфологиялық және психологиялық дамуының көрсеткіші болып табылады. Қазіргі заманғы ғылымда адамның жас ... ... оның даму ... төмендегідей бөледі:
1) туғаннан 1 жасқа дейінгі бөбектік кезең; 2) 1 мен 3 жас ... ... ... 3) 3 пен 7 жас ... ... жасына дейінгі кезең.
Белгілі кезеңдерге бөлінуі. Белгілі бір шақтық ... тән ... және ... ... ... жас ... деп ... Сондықтан педагогика және психология балалардың жас ерекшеліктеріндегі шираңтықты, ... ... ... және ... ... ... ... жүйесіне тәуелді болатынын атап көрсетеді. Балалардың өсіп-жетілуінің бір сатысынан екіншісіне көшуі кездейсоқ ... Әр ... ... тән ... ... үштасуын жиі байқауға болады.
1ден 3 жасқа дейінгі баланың ... ... ... ... үшiн оның ... ... ... мадақтау маңызды.
3тен 6 жастағы баланың эмоционалды көңіл-күйінің дұрыс дамуы әлеуметтiк белсендiлiкпен де байланысты. Бұл жас ... ... ... ... - ... ... ... кезінде әртүрлі жағдайларда адамдардың қарым-қатынасын түсінуге көмектеседі. Баланың дамуы мектеп жасындағы балаларда да де жалғасады. Балалардың дамытудың орталары (спорт ... ... ... орта бiлiм ... ... ... үшiн ... әсері көп. Бiрiншiден, баланың өз таңдауы,және сабақтан кейінгі эмоция жағдайын ... ... 3-5 ... ... ... сезiмi дамиды. Жаңа әзiлдесу сезiмi оянады, әзiлдердi түсiнедi және әзiлдеуді жақсы көредi, өз ... ... кез ... ым ... және ымдап сөйлесу эмоциялардың сыртқы белгiлерiн бiлдiреді. Негiзгi эмоциялары: қайғы, ашу, қорқыныш, таңдану,қызығушылық. тыныштық, қуаныш.
5-6 ... - ... ... ... ... ... үрей сезiмдерi.ал, екіншісінде қуаныш сезiмдері пайда болады. Негiзгi эмоциялар: қорқыныш, ашу, ыза, ... ... ... ... ар, жазалау, қуаныш, күндеушiлiк, жйіркенушiлiк.
Жас ұрпақты қоғамдық өмірге және еңбекке араласуға дайындау ... іске ... ... жеке ... ... әсер ... ... қоғамдық, әлеуметтік орта және тұқым қуалаушылық. перзент сүю - ... ... ... қоғам алдындағы табиғи борышы. Ұрпақ жалғастыру - бүкіл тіршілік дүниесінің эволюциялық ... Адам ... тыс өмір ... олай ... оның ... зақына орай дүниеге ұрпақ әкеледі. Адам өзінің баға жетпес ұрпағы үшін бар жағдайды жасайды.Тәрбие ісінде балалардың жас ... ... ... ... ... ғылымы ерте кезде-ақ көрсеткен еді. Ал белгілі педагогтер Я.Коменский, Ж.Руссо тәрбие беру ... бала ... оның ... ... ... еске алып отыруға үндеген болатын.Қазіргі педагогика және психология ғылымдары балалар мен жеткіншектердің дамуындағы биологиялың фактордық рөлін айрықша ... ... ... жас ... ... ... дамуын үнемі қозғалыс үрдісі ретінде қарастыра отырып, бұл қозғалыстан сан ... ... сапа ... ... өзгерістер болатынын алға тартады. Мәселеге бұлайша қарау балалардың дене және психикалық дамуының бірқатар кезеңдерін белгілеуге мүмкіндік береді.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. ... Б. ... ... ... мен ... - А., ... Айтмамбетова Б., Бозжанова К., т.б. Балаларды семьяда адамгершілікке тәрбиелеудің кейбір мәселелері. - ... 2000.3. ... Б., ... ... ... ... - А.,1991. 4. АйғабыловаН. Бала мінезінің қалыптасуы және оны ... ... - А., ... 1972. 5. ... Ж. ... ... ... жолдары. //Қазақстан мұғалімі, А., 1994.6. Қоянбаев Ж., Қоянбаев Р. Педагогика. Астана,1998.7. Е. Сағындықұлы. Педагогика. - А, 1999.
8. ... Б. ... ... ... мен ... 1991. 9. ... С. Мектептегі тәрбие жұмысының әдістемесі. - А.. 1999 10. Зимняя И.А. Педагогикалық психология. Оқулық.Алматы-2005.-123б . 11. ... ... Абай ... Ұлттық Педагогикалық Университетінің педагогика кафедрасының ұжымы, -Алматы,2005. - 152-162б 12. М.Қалиева. Білім беру ... және ... ... ... ... жолдары. Алматы.2002. 13. Хмель Н.Д., Хайруллин Г.Т., Муканова Б.И. Педагогика: Оқулық/Абай атындағы Ұлттық Педагогикалық Университетінің педагогика кафедралар авторлар ұжымы.- Алматы. 2005.430 б. 14. ... Ж.Б., ... Р.М. ... Университеттер студенттеріне арналған оқу құралы. - Алматы, 2004-420б.
* ... Оқу ... - ... ... ... ... Г.К., Исаева З.А., Әлқожаева Н.С.Педагогика:Оқулық.-Алматы:Қазақ университеті, 2006
* Әлқожаева Н.С. ... (оқу ... ... ... университеті, 2006
* Педагогика. Оқу құралы (Ред. Пидкасистого.-М., 1998) Аударған Г.К. Ахметова, Ш.Т. Таубаева.-Алматы:Қазақ университеті, 2008
* ... ... ... ... Нұр ... ... Бекгалиев Т. Педагогика . Тараз. 2001
* Балғымбаева З.М. Білім берудің практикалық психологиясы: оқу құралы, Алматы: Қазақ ... ... ... С, ... Ш., Нысанбаева Г. Тәрбие хрестоматиясы Алматы, 2001
23. Жарықбаев Қ., Қалиев С. Қазақстандағы педагогикалық ойдың антологиясы. -Алматы, Рауан, 1995.

Пән: Педагогика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
«Балалар ойынының жіктелуі.Шығармашылық және ережелі ойындар. Мектеп жасына дейінгі балалардың сюжеттік-рөлдік ойындары»7 бет
«Мектеп жасына дейінгі балалардың тілін дамытудағы ойын технологиясының түрі – ұсақ моториканың маңызы».9 бет
«Мектеп жасына дейінгі балалардың қабылдауды дамытуға арналған психологиялық әдістеме қолдану мүмкіндіктері»32 бет
«Режиссерлік ойын және оның әдістемесі. мектеп жасына дейінгі балалардың құрылыс ойындары»5 бет
Балалар ойынының жіктелуі. Шығармашылық және ережелі ойындар. Мектеп жасына дейінгі балалардың сюжеттік - рольдік ойындары10 бет
Балалар ойынының жіктелуі. Шығармашылық және ережелі ойындар. Мектеп жасына дейінгі балалардың сюжеттік-рольдік ойындары6 бет
Бейнелеу өнері арқылы мектеп жасына дейінгі балалардың шығармашылық қабілетін дамыту63 бет
Мектеп жасына деиінгі балалардың тілін дамыту138 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың іс –әрекеті, психологиялық ерекшеліктері және зерттеу әдістері25 бет
Мектеп жасына дейінгі балалардың ақыл-ой тәрбиесі24 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь