Арнайы білім берудегі қазіргі арнайы құралдар..

МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .3
І ОҚЫТУ, ТӘРБИЕЛЕУ ЖҰМЫСТАРЫН
ҰЙЫМДАСТЫРУДАҒЫ ЖАҢА ӘДІСТЕР ... ... ... ... ... ... ... ... ... .5
1.1 Түзете дамыта оқытудың психологиялық ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2 Жалпы психологиялық әдістер ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8
1.3 Дамуында ауытқулары бар балаларды түзетуде . күлкі, қалжың, жұмбақтардың орны ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .12

ІІ АРНАЙЫ БІЛІМ БЕРУДЕГІ ҚАЗІРГІ АРНАЙЫ ҚҰРАЛДАР ... ... ..16
2.1 Арнайы психология пәнінің негізгі ғылыми және тәжірибелік қағидалары ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...16
2.2 Арнайы білім беру жүйесіндегі нормативтік.құқықтық
құжаттамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..18
2.3 . Балаларды оқытуда тиімді әртүрлі әдістер және тәсілдер ... ... ... ... ... ...20

ҚОРЫТЫНДЫ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..23

ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..24
КІРІСПЕ
Қазіргі кездегі қаралып жүрген негізгі мәселелердің бірі ой-қабілеті артта қалған балалардың ой-өрісін дамыту,оларға айрықша көмек көрсете білу.Сол себепті де көптеген ғалымдар өз ойларын қосқан. Л.С.Выготский айтқандай, оқу баланың біреуге ұқсауы емес өзінің ой өрісін дамыту, жеке тапсырмаларды орындай алу қабілетін дамыту.Осылайша Выготский айтқандай, баланың даму бағасын 2 көрсеткішпен белгілеуге болады: қиын тапсырманы орындағанда көмек ала білу және әрі қарай өздігінен есептерді шығара білу . Осы 2 талап диагностикалық тапсырмаларға белгілі әдістемелік жағдайларды кіргізуді жобалайды. Негізгі тапсырма тым жеңілде емес болмауы керек. Диагностикалық тапсырманы орындағанда баланың іс-әрекетінің нәтижесіне, мұғалім көмек көрсетсе, бақылау керек. Екінші талап- бұл баланың өзі орындай алатын қосымша ұқсас тапсырма беру.
Педагогикалық диагностика жасағанда кездесетін қиындық- бақылау жұмысына талдау жасау.
Диагностикалық жазба жұмыстары оқу- жылының басында жылда өткізіледі. Бұл жұмыстардың негізгі міндеті мыналарды табу:
• тексерген кездегі бағдарлама талаптарын меңгеру сатысы, осы кездегі математикалық білімді, білікті меңгеру сатысы.
• бүлінуге сипаттама, қателерді табу, олардың сатыларын анықтау.
• негізгі психикалық деңгей мен оқушылардың дағдысының даму деңгейін анықтау.
Л.И.Божович 50-жылдары көрсеткендей, мектепке оқытуға дайындық ойлау іс-әрекетінің белгілі бір деңгейіне байланысты,танымдық қызығуына, оқушының әлеуметтік бағытына байланысты. Божовичтің айтуынша ерекше жаңа білім – «оқушының ішкі бағытын» баланың танымдық талабы мен жаңа деңгейдегі қарым-қатынас талабының жиынтығы деген. Н.И.Гуткинаның еңбектерінде негізгі орын мектепке оқытуға ықыластану дейді. Автор психикалық процестердің және тәртіптің еркіндігіне көп көңіл бөледі, ал нашар даму – мектепте оқытуға қиындық туғызатын негізгі себеп дейді. Л.А.Венгер(1978ж), Д.Б.Эльконин (1971,1981ж) және А.Л.Венгер (1985ж)еңбектерінде баланы мектепке оқытуға дайындықтың негізгі шараларының кейбіреулерін атайды: оқу іс-әрекетінің қалыптасу себептерінің болуы (тәртіпке бейімделу, тыңдай білу, нұсқауды орындау, үлгі бойынша жұмыс істеу), психологиялық реттеудің жаңа деңгейіне жету, ойлау қабілетін дамыту, көрнекіліктің, ықыластың, және көңіл-күйдің дамуы.
Бұл жұмыстың өзектілігі болып мектепте оқытуға дайындық компонентті құрылым, кешенді психологиялық зерттеуді талап етеді.
Зерттеудің негізгі обьектісі ой-қабілеті өспей қалған балаларды топта немесе сыныпта қалыпты дамып келе жатқан балалардың ішінде өзіне ерекше көңіл бөлу керектігі.
Зерттеудің негізгі пәні: «Арнайы білім берудегі қазіргі арнайы құралдар»
Арнайы білім берудегі қазіргі арнайы құралдар анықтау жұмыстың мақсаты болып табылғандықтан, төмендегілер курстық жұмыстың міндеті болып табылады:
- Оқыту, тәрбиелеу жұмыстарын ұйымдастырудағы жаңа әдістер арқылы түзете дамыта оқытудың педагогикалық-психологиялық ерекшеліктері мен жалпы педагогикалық әдістерін анықтау;
- Дамуында ауытқулары бар балаларды түзетуде – күлкі, қалжың, жұмбақтардың орнын сипаттау;
- Арнайы білім берудегі қазіргі арнайы құралдар және арнайы психология пәнінің негізгі ғылыми және тәжірибелік қағидаларын дәлелдеу;
- Арнайы білім беру жүйесіндегі нормативтік-құқықтық құжаттамалар мен балаларды оқытуда тиімді әртүрлі әдістер және тәсілдерді анықтау.
Негізгі әдістері болып ойлау қабілетін дамыту, көрнекіліктің, ықыластың, көңіл-күйдің дамуы.
Зерттеу көздері:
- «ҚР дарынды балаларды қолдау және дамыту концепциясы»;
- арнайы психология арналған Ресей және Отандық ғалымдарының (Б. Г.Ананьев, А.Н. Леонтьев, К.К. Платонов, В.Н. Мясищев, Б.И. Пинский, С.Я. Рубинштейн, К.С. Лебединская, С.Я. Рубинштейн, Ж.И. Намазбаева) ғылыми еңбектері.
Пайдаланылған әдебиеттер

1.«Актуальные проблемы диагностики ЗПР» под.ред. К.С.Лебединский М.,1982г.
2. Леонтьев А.Н: «Принципы психического развития ребенка и проблема умственной недостаточности» /Проблемы развития психики/ М., 1972г
3. Психодиагностика и коррекция детей с нарушениями и отклонениями развития. / Сост. и общая редакция В.М. Астапова, Ю.В. Микадзе. - СПб.: Питер, 2002.
4. Столяренко Л.Д. Основы психологии: Учебное пособие. - Ростов н/Д, 1997.
5. Цветкова Л.С. Введение в нейропсихологию и восстановительное обучение. – М.: Московский психолого-социальный институт, 2000.
6. Флерова Ж.М. Логопедия. - М., 2001
7. Т.А.Власова. М.С.Певзнер. О детях с отклонениями в развитии-М.1973.
8. Основы обучения и воспитания аномальных детей (Под. Редак.А.И.Дьячкова-М.,1965
9. Кенжебаева Т.Б. Арнайы психология. Павлодар, - 2011.
10. Основы обучения и воспитания аномальных детей (Под. Редак.А.И.Дьячкова-М.,1965
11.Сабирова Р.Ш. Исследование динамики самосознания личности студентов современного ВУЗа: Автореф.дис. канд. психол. наук. –Алматы, 1998. - 28 с.
12.Пилипчук Л.В. Особенности самосознания личности в раннем юношеском возрасте: Автореф.дис. канд. психол. наук. - Алматы, 1999. - 30 с.
13. Омирбекова С.Ж. Особенности самооценки детей подросткового и раннего юношеского возраста. Автореф. ... канд. психол. наук: 27.10.99. Алматы, 1999, 25с.
14.Макина Л.К. Сравнительная характеристика межличностных отно-шений в группах детей-сирот старших классов (с сохранным и нарушен-ным интеллектом) и подростков с нарушениями интеллекта, проживаю¬щих в семьях. Автореф. ... канд. психол. наук: 29.11.99. Алматы, 1999, 25 с.
15.Рубинштейн С.Л. Основы общей психологий. - М., 1989. - т. 2.-245с.
16.Эльконин Д.Б. Природа детства и его переодизация // Избранные психолгические труды. - М., 1989. 68 с.
17.Мудрик А.В. О воспитании старшеклассников. - М., 1981. - 130 с.
18.Сухомлинский В.А. Сердце отдаю детям. - Киев, 1974. - 22 с.
19.Кон И.С. Психология старшеклассника. - М., 1990. - 50 с.
20.Кон И.С. Психология ранней юности. - М.: - Просвещение, 1989. 90 с.
21.Платонов Г.К. Системе психологии и теория отражения. - М., 1986. 230 -с.
22. Мясищев В.Н. Психология отношений. Избранные психологические труды, /под ред. А.А. Бодалева, М.- Воронеж, 1995, 60с.
23.Платонов Г.К. Сруктура и развитие личности. / отв. ред. А.Д. Глоточкин. - М., Наука. 1986. -236 с.
24.Узнадзе Д.И. Общее учение об установке // Хрестоматие по психологии. М.: Просвещение, 1987. 115 с.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ.....................................................................................3
І ОҚЫТУ, ТӘРБИЕЛЕУ ЖҰМЫСТАРЫН
ҰЙЫМДАСТЫРУДАҒЫ ЖАҢА ӘДІСТЕР.....................................5
1.1 Түзете дамыта ... ... ... ... ... ... ... ауытқулары бар балаларды түзетуде - күлкі, қалжың, жұмбақтардың орны.............................................................................................12
ІІ АРНАЙЫ ... ... ... АРНАЙЫ ҚҰРАЛДАР..........16
2.1 Арнайы психология пәнінің негізгі ғылыми және тәжірибелік қағидалары.......................................................................................16
2.2 Арнайы білім беру ... ... . ... ... ... ... әдістер және тәсілдер.......................20
ҚОРЫТЫНДЫ......................................................................................................23
ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ..........................................................................................24
КІРІСПЕ
Қазіргі кездегі қаралып жүрген негізгі мәселелердің бірі ой-қабілеті артта қалған балалардың ... ... ... көмек көрсете білу.Сол себепті де көптеген ғалымдар өз ойларын қосқан. Л.С.Выготский айтқандай, оқу баланың біреуге ұқсауы емес ... ой ... ... жеке ... ... алу ... ... Выготский айтқандай, баланың даму бағасын 2 көрсеткішпен белгілеуге болады: қиын тапсырманы ... ... ала білу және әрі ... өздігінен есептерді шығара білу . Осы 2 талап диагностикалық тапсырмаларға белгілі әдістемелік ... ... ... ... ... тым жеңілде емес болмауы керек. Диагностикалық тапсырманы орындағанда баланың іс-әрекетінің нәтижесіне, мұғалім көмек көрсетсе, ... ... ... ... бұл ... өзі ... алатын қосымша ұқсас тапсырма беру.
Педагогикалық диагностика жасағанда кездесетін қиындық- бақылау ... ... ... жазба жұмыстары оқу- жылының басында ... ... Бұл ... ... міндеті мыналарды табу:
* тексерген кездегі бағдарлама талаптарын ... ... осы ... ... ... ... ... сатысы.
* бүлінуге сипаттама, қателерді табу, олардың сатыларын анықтау.
* негізгі психикалық деңгей мен оқушылардың дағдысының даму деңгейін анықтау.
Л.И.Божович ... ... ... оқытуға дайындық ойлау іс-әрекетінің белгілі бір деңгейіне байланысты,танымдық қызығуына, оқушының әлеуметтік бағытына байланысты. Божовичтің ... ... жаңа ... - ... ... талабы мен жаңа деңгейдегі қарым-қатынас талабының жиынтығы деген. Н.И.Гуткинаның еңбектерінде негізгі орын ... ... ... ... Автор психикалық процестердің және тәртіптің еркіндігіне көп көңіл бөледі, ал нашар даму - мектепте оқытуға қиындық туғызатын ... ... ... ... Д.Б.Эльконин (1971,1981ж) және А.Л.Венгер (1985ж)еңбектерінде баланы мектепке оқытуға дайындықтың негізгі шараларының кейбіреулерін атайды: оқу іс-әрекетінің қалыптасу себептерінің болуы ... ... ... ... нұсқауды орындау, үлгі бойынша жұмыс істеу), психологиялық реттеудің жаңа деңгейіне жету, ойлау қабілетін дамыту, көрнекіліктің, ықыластың, және көңіл-күйдің дамуы.
Бұл ... ... ... ... оқытуға дайындық компонентті құрылым, кешенді психологиялық зерттеуді талап етеді.
Зерттеудің ... ... ... ... ... балаларды топта немесе сыныпта қалыпты дамып келе жатқан балалардың ішінде өзіне ерекше көңіл бөлу керектігі.
Зерттеудің негізгі пәні: ... ... ... ... ... құралдар анықтау жұмыстың мақсаты болып табылғандықтан, төмендегілер курстық жұмыстың міндеті болып табылады:
- ... ... ... ... жаңа ... ... ... дамыта оқытудың педагогикалық-психологиялық ерекшеліктері мен жалпы педагогикалық әдістерін анықтау;
- Дамуында ауытқулары бар балаларды түзетуде - ... ... ... ... сипаттау;
- Арнайы білім берудегі қазіргі арнайы құралдар және арнайы психология пәнінің негізгі ғылыми және тәжірибелік қағидаларын дәлелдеу;
- Арнайы білім беру ... ... ... мен ... ... ... ... әдістер және тәсілдерді анықтау.
Негізгі әдістері болып ойлау қабілетін дамыту, көрнекіліктің, ықыластың, көңіл-күйдің дамуы.
Зерттеу көздері:
- ;
- ... ... ... ... және Отандық ғалымдарының (Б. Г.Ананьев, А.Н. Леонтьев, К.К. Платонов, В.Н. Мясищев, Б.И. ... С.Я. ... К.С. ... С.Я. ... Ж.И. ... ... еңбектері.
Зерттеу әдістері:
- шетелдік және кеңестік ... ... ... бар ... ... бағалау мәселесіне арналған әдебиеттерде талдау жасау негізгі теориялық зерттеулерді талдау; зерттеу жұмысының әдіснамалық негізін ... ... ... мен ... ... ... ... пәнінің ерекшеліктері бойынша теориялық білім жүйеленді, , , түсінігі нақтыланды;
* арнайы психология ... ... ... ... ... ... мүмкіндігі шектеулігі бар балалардың өзін-өзі бағалау ерекшеліктері бойынша диагностикалық материалдар ендірілді.
Жұмыстың құрылымы: курстық ... ... екі ... ... және пайдаланған әдебиеттер тізімінен тұрады.
І ТАРАУ ОҚЫТУ, ТӘРБИЕЛЕУ ЖҰМЫСТАРЫН ... ЖАҢА ... ... ... оқытудың психологиялық ерекшеліктері
Қазіргі кезде үлгерімі нашар оқушыларды іріктеп, ... не ... ... онда ... әрі ... оқуына көмектесетін кейінірек әлеуметтік бейімделуіне жағдай жасау ерекше әлеуметтік немесе педагогикалық мәні бар ... ... ... ... ... әдебиеттерде үлгермейтін оқушылардың кейбір категорияларын зерттеуге байланысты еңбектер пайда болды (Г.Ф.Кумарина, Н.А.Менчинская, ... ... ... жүйесі қазір қалыптасу үрдісінде арнайы мектептер және сыныптардың соңынан психикалық дамуында тежелуі бар балаларға арналған басқа да нысандары және құрылымдары ... бола ... ... оқуы ... ... ... ... орнын толтыру реабилитация, педагогикалық қолдау. Бұл сыныптарда оқушыларды қолдауға арналған көптеген бағдарламалар оқу процесінің түрлі құралдарымен ... ... ... түзеу логопедтік) жасалған.
Қазіргі қоғамның келер ұрпақты білім беру дайындауға қойған талабы стандартты білім, білік, дағдылардың көлемін меңгерудің дифференциалды жолын ... оның ... мен ... және ... ... дұрыс қарамай шешу мүмкін еместігіне көз жеткізді. Бұл мәселені шешудегі біздіңше дұрыс ... ... және ... ... ... байланыстырып қалыптасқан әдеттегі білім жүйесінде түзете дамыта оқыту ... ... ... ... ... ... арнайы сыныптар ашу. Бұл концепцияны түзету педагогикасы институтының қызметкерлері (Н.Н.Малофеев, С.С.Шевченко және т.б.) жасап оны ... ... ... ... білім беретін мектептер қабылдап отыр. Бұл концепцияға сүйенсек коррекциялық (түзете дамыту) педагогикалық процестерді жасау дамудағы жағымсыз ... ... жою ... оның ... үшін комплексті түрде емдеу, жеке емдеу, емдеу профилактикалық ... ... ... дене ... ... ... түзеу, оқу-тәрбие процесін және жеке, топтық жұмыстарды оқушының ерекшелігіне сәйкес, кемшілігіне сәйкес арнайы мамандар жүргізеді (логопед, психокоррекция). ... ... ... ... ... жүйесі мектепке дейінгі жетіспеушілікті қалпына келтіруге бағытталған және осындағы оқу ... ... ... ... ... ... Эмоциялық жеке бас сферасындағы жағымсыз ерекшеліктерді жеңу оқу жұмысын дұрыстап жақсарту, ... ... ... таным-білімін белсендендіру.
Түзете дамытуда оқытуды төрт негізгі бағытта ұйымдастырып жүзеге асыруға болады: ... ... ... беру ... ... ... (коррекционды-дамыту) және тәрбиелеу.
Емдеу профилактикалық және әлеуметтік еңбек түзете дамытудың бастапқы сатысындағы сыныптарда оқыту 3-тен 8 ... ... Ол ... ... және ... ... ... дамыта оқыту сыныптарында оқуы қиындық туғызатын түрлі биологиялық және ... ... ... (ми ... ... ... ... түрде көрінген орталық нерв жүйесінің жетілмегендігі, психофизикалық инфантилизм яғни эмоциялық ерік сферасындағы жетіспеушілік, соматикалдық әлсіздік, церебрастикалық жағдай, сондай-ақ баланың алдағы даму ... ... ... ... ... ... бетімен кеткендік) айқындалған балалар оқытылады.
Бұл балалардың қиындығы өзіне аз көңіл бөлінгендіктен эмоционалды-еріктік регуляция функциясының дамымағандығынан ... ... ... оқу мотивациясының төмендігімен жалпы білім алудағы бейжайлық, сондай-ақ жеке психикалық процестердің дамымауынан - қабылдау, еске сақтау, ... ... ... ... ... ... моторикасының бұзылуы, қимылдық коррекциясының дұрыс болмауы еңбек қабілетінің төмендігі қимылының тежелуі және қоршаған орта туралы ... ... ... ... ... отыр. Оқу бағдарламасы бойынша дұрыс дамымаған жағдайда мектептің психо-дәрігерлік, педагогикалық консилиумының шешуімен және ата-аналардың келісімімен арнайы сыныптарға ауыстырылады. ... ... ... үлгермеушілерге талдау жасаудың маңызы артады. Математика пәнінен үлгермеудің басты ... ... ... пәнді жөндеп жүргізбегендіктен.
Танымдық іс-әрекеттің ерекшеліктері ойлау қабілетінің дұрыс қалыптаспауынан көрінеді, талдау, салыстыру, ... ... ... аз ... ұсақ ... дамымауы. Сондықтан да, жаңа материалды түсіндіргенде де, оны бекіткенде де,- жеке оқыту ... ... ... ... ... әр сатысына үйрету: 6-жаста мектепке келген де, 1-2 ... ... ... Оқи білу - бұл ... білікті, дағдыны дұрыс меңгеру, білімді әрі қарай жалғастыру.
Теория жағынан, оқу- адамның ерекше жылдамдықпен дәлдікті есте ... ... ... ... мақсаты- оқушының оқи білуі және оны оқыта білу- бұл оқу сапасын жақсартады. Педагогикалық диагностиканың мақсаты- оқудың сапасын ... ... ... ол ... ... ... кемшеліктерді тауып, оның біліктілігін арттыру.
Л.С.Выготский айтқандай, оқу баланың біреуге ұқсауы емес ... ой ... ... жеке ... ... алу ... дамыту.Осылайша Выготский айтқандай, баланың даму бағасын 2 көрсеткішпен белгілеуге болады: қиын тапсырманы орындағанда көмек ала білу және әрі ... ... ... шығара білу . Осы 2 талап диогностикалық тапсырмаларға белгілі әдістемелік ... ... ... ... ... тым ... емес ... керек. Диогностикалық тапсырманы орындағанда баланың іс-әрекетінің нәтижесіне, мұғалім көмек көрсетсе, бақылау керек. Екінші талап- бұл баланың өзі ... ... ... ... тапсырма беру.
Педагогикалық диагностика жасағанда кездесетін қиындық- бақылау жұмысына талдау жасау.
Диагностикалық жазба жұмыстары оқу- жылының басында жылда өткізіледі. Бұл ... ... ... ... ...
* ... ... бағдарлама талаптарын меңгеру сатысы, осы кездегі математикалық білімді, білікті меңгеру сатысы.
* бүлінуге сипаттама, қателерді табу, олардың сатыларын анықтау;
* негізгі психикалық ... мен ... ... даму ... анықтау.
Л.И.Божович 50-жылдары көрсеткендей, мектепке оқытуға дайындық ... ... ... бір ... байланысты,танымдық қызығуына, оқушының әлеуметтік бағытына байланысты. Божовичтің айтуынша ерекше жаңа білім - ... ... ... мен жаңа ... ... ... жиынлығы деген. Н.И.Гуткинаның еңбектерінде негізгі орын мектепке оқытуға ықыластану дейді. Автор психикалық процестердің және ... ... көп ... бөледі, ал нашар даму - мектепте оқытуға ... ... ... ... ... ... ... (1971,1981ж) және А.Л.Венгер (1985ж)еңбектерінде баланы мектепке оқытуға дайындықтың негізгі шараларының кейбіреулерін атайды: оқу іс-әрекетінің қалыптасу ... ... ... ... ... ... ... орындау, үлгі бойынша жұмыс істеу), психологиялық реттеудің жаңа деңгейіне жету, ойлау қабілетін ... ... ... және ... ... ... мектепте оқытуға дайындық компонентті құрылым, кешенді психологиялық зерттеуді талап етеді. ... ... ... жататын компоненттер:
Интеллектуалды дайындық, мұның негізгі шарты: көрнекілік және ойлау қабілетін дамыту, байланысты сөйлеу, қолдың ұсақ ... ... ... ... ... Мұндай компоненттердің болуы баланың ой өрісін дамытады, белгілі ... ... ... Бала ... ... білу керек, негізгі логикалық операцияларды (талдау, қорыту белгілерін айыру ... аша ... есте ... білу ... ... жаста, баланың ойлау қабілеті бейнелі болып қалады, шындық іс-әрекетке бағытталып, белгілі бір затқа тіреледі. Баланың танымдық іс-әрекеті де ... даму ... ... ... ... ... жаңа ... бағытты қабылдайды- құқығы және міндеттері бар оқушының жағдайы - оқуға деген ықыласы болған да, ... ... ... білу ... ... Егер ... ... тек қана сыртқы жағымен қызықтырмай, жаңа білім берсе, танымдық іс-әрекетін дамытса, онда баланы мектепке оқуға дайын ... ... ... ... ... тәртіпті ұстай білуі, танымдық іс-әрекетін дамытуы,ынтасын қалыптастыра білуі қажет. Жеке бастың дайындығы - баланың ... ... ... қамтиды. Жаңа оқуға барғанға дейін, баланың жақсы көңіл-күйі қалыптасуы керек(импульстік әсерлер болмауы керек,)сонда оқу ... ... ... ... ... ... мөлшерге сай, фихикалық дамуын қамтиді. Ерекше көңіл - күй бөлетін жағдайлардың бірі - 7 ... ... ... ... ... ... ... дайындығы, және мектепке дейін олармен арнайы түзете- дамыту жұмыстарының жүргізілу. Осы мақсатпен жазылады.
1.2 Жалпы психологиялық әдістер
Біздің заманымызда, ... ... өмір ... ... ... дұрыс болуына, сол адамдардың жеке басының ерекше қасиеттері көп әсер ... ... Бұл ... ... күш - ... ... Ол адам - күшті, жігерлі, мықты, денсаулығы зор, қиындықтан қорықпайтын, өз мақсатына жете алатын болуы қажет. ... ... - өте көп ... әкеледі. Мұндай сау емес ауру жігерді емдеу, түзету қажет.
Оны түзетпес бұрын, осы терминіне аздап талдау ... ... ... ... ... адам өзінің жаратылысынан қоршаған ортаға қарамай, ойына келгенін істеген дейді; адамның осы қасиетін жігер деп ... ... ... ... ... ретінде қоршаған ортадан айырмашылығын анықтаған. Дегенмен, қазіргі философия мен психология, басқаша айтады: адам баласы барлық қасиетімен, ... ... ... дейді. Бұл дегеніміз, адамдар бір іс істер ... осы ... ... ... ... Осындай қоршаған ортаға адамдардың өз тарапынан кез келген жағдайда таңдауы - жігер болады. Физиологиялық жағынан алғанда, ... ... іс ... ми ... ... ... ... осы ми қабығы зақымданса, онда адам энергиясынан, күшінен айырылып, баяулап, ақырындап, аз қозғалып, көп ұйықтайтын болады; сонда дәрігерлер бұл ... ... ... ... ... ... әлеуметтік - экономикалық және биологиялық, адамның іс әрекеті.
Дұрыс дамыған ... күш - ... ... ... ... әр ... ... бөлінеді.
Олар туралы А.П. Блонскийдің еңбегінде жақсы жазылған. Кез келген педагог балалардың жігеріндегі кемшілігін зерттегенде, олардың жас ... ... ... үшін ... ... айтқандай - жігерді дамыту емес, мысалы, қиын ... ... ... ғана ... ... іс ... ... болатын себепті табу керек. Баладан шығатын іс әрекеттің себебін ... оны орта ... ... ... ... - ... жігердің кемшілігін түзету төмендегідей болады.
Нашар, ауру жігерді емдеу, бекіту жүйелі түрде жүруі керек. Бұл үшін ... ... ... ... керек; бала тәрбиешіден күш алып отыруы керек, өйткені жігер ... - ... ... ... ... ... ... жігерлі адамды тәрбиелей алмайды.
Жігерсіз балалардың көңілі дұрыс ... ... бала ... ... ... оған бәрі ... ... барлық жаңа зат, оған тез ескіреді, жалықтырады, өйткені ол тек қана заттың сыртқы бейнесіне ғана көңіл аударады. ... әр ... ... ... жігерсіз балалардың энергиясын алып қояды, күні бойы жүрген соң ол шаршап, миы ... ... ... үшін ... ... ... ... ұстаған жақсы. Неғұрлым қабылдау аз болса, соғұрлым ... ... Бала аз ... ... ... ... ... үңіліп, мән беретін болады.
Бірте - бірте баланың ... ... ... ... оның ... ... ... ашқан сайын, бала көптеген жетістіктерге жете алатын болады, бастаған істі аяқтауға, еңбектен рахат алуға үйретеді, өзіне - өзі келе ... ... ... ... ... ... оқығанда болады, өйткені мұндай мектептерде олар өзін - өзі дамыта алмайды, ал қоршаған ортаға бейімделуге оның күші ... ... ... олар ... жұмыспен айналысады, сабақпен емес, өзіне ұнайтын іспен ... Қол ... ... ... ... ... балалардың ата - аналары кінәлі, жас кезінен үйретпеген. Бұл ... 4 ... ... ... ол ... ... ... ойнағысы келеді, басқа жұмыспен айналысады. Оның ойына алған ісін істеуіне жағдай жасау керек, сонда ондай балалар өзіне ұнаған ісін де, ... ... істі де ... ... еліктегіш. Егер жігерсіз балалар өзінің маңайында мықты, қатал, сөзге берік адамдарды көрсе, онда олар да ... ... ... - ... бір ... ... алдында, ол жұмыс баланың күшіне, біліміне сай келуін бақылау керек. Жұмыстың мөлшері, ... ... ... ... ... ... күштілік, белсенділік, мақсатқа жете білу, жұмыста төзімділік көрсете білу керек.
Бұл үшін, бір ... ... ... жұмыс, екіншіден өзін - өзі тәрбиелеу, өзін - өзін түзету, өзіне - өзі ие болу керек, мұндай міндеттер оңай ... ... ... болады.
Кей уақытта ата - аналар қателеседі - қисық - ... ерке ... ... ... ... ... тек қана бала ... болды деп. Мұндай жағдайдан соң бала ерке ... ... ... ... ... ... өседі. Өмірдің қиын кезеңдеріне - төзімді, өзін - өзі ұстай алатын болуы керек. Қайғыда төзімді болу керек. Көбінесе, ... ... ... ... қиындықтар баланы жолдан тайдырып, жігерсіз балаларды әлсіздендіреді. Бұл - ... ... ... бұл - ... ... ... ... мекемелерде, жақсы ұйымдасқан ұжымдарда - түзету ерекше түрде болады, өте тиімді болады.
Жігерсіздікті ... оны ... және оны ... ... ... ... жөн: ... шаңғы тебу, жүзу, қайықта жүзу, таза ауаға шығу - ... бәрі ... ... ... ... дамытуда, физикалық тәрбие үлкен қызмет көрсетеді, мінезіндегі осалдықты түзетуге көмектеседі. Физикалық тәрбие баланың бойындағы жетіспейтін: әлеуметтік көңілшектік, шыдамдылық, ... ... ... т.б. ... ... Дене тәрбиесі көңілді, қызық өтуі керек.
Жігерді жақсы дамыта ... ... әр ... ... ... керек (шеберханаларда, өзіне - өзі қызмет ету), мимен (баспен) жұмыс істеу керек. Еңбек еткенде адам организмі қозып, ... ... қан ... жақсарып, ас қорыту жақсарып, организімдегі зат алмасу жүріп, мидың қызметі өсіп, мектептегі сабаққа деген ынтасы артады, кітапты өзі ... ... ... ... ... ... әсіресе нервысы жұқарған, жұмыс істей алмайтын балалар үшін ... болу ... Бұл ... жиі ... ... ... ойлау қабілеті төмен болады. Осыны болдырмау үшін, балаларды қызықтыру қажет, әркімге ұнайтын жұмыс ... ... ... ғана ... ... ... болады, сонда олар дұрыс жұмыс істейді, аяғына ... ... ... ... ... оның нәтижесін көрсе, ол балада сенім пайда болады, сонда ол өзінің не істей алатына көзі ... өз ... өз ... ... үйрету керек. Бұл үшін оған әр түрлі тапсырмалар беру қажет. Бұл ... ... оңай ... ... егер қиын болса, ол оны істей алмайды да, онда сенімсіздік пайда болады, бұл ... ... ... ... ... ... ... өзіне - өзі күдіктене бастайды. Бұл күдік жігерсіздікке әкеледі. Онда тәрбиемен ... ... ... ... ... түзету үшін психотерапия көмекке келеді.
Нерв жүйесін сауықтыру: электротерапия, гидротерапия, аэротерапия, дәрімен емдеу арқылы іске ... ... ... - ... ... ... ... - жігерсіз балаларды емдеуге көп көмек береді.
2. Қорқынышты түзету.
Қорқынышты түзеткенде, түндеде, күндіз де қорқынышты оқиғаларды айтып, газет ... ... бала ... ойымен еркін бөлісу керек, неге қорқатынын айтуы керек, одан арылту керек. Кейде, қатты айқалап қалғанда да т.с.с. жағдайларда ... ... ... оған бала ... ... бала ... әрі ... Гуго Оппенгей, неміс психиатыры Теодор Циген айтқан эффекті гимнастикасын пайдалануды ұсынады, балаларға осы әдістемелік ... ... ... ... ... ... ... дейді.
Оттан қорқатын балаға (сіріңке шиі) шырпыны байлап қойып, бірнеше ... ... шешу ... ... Әрі ... ... шорпыны ауру баладан алып, оған түсіндіру керек: енді сен жауапкершілікті өзің қолыңа алуын керек деп. Кейін ол бала отты өзі ... оны өзі ... ... ... өзін қорықпауға үйретеді. Бірінші рет, дәрігер міндетті түрде болуы керек, сөйтіп оған өз қорқынышын жеңуге үйретеді. Әрине, ол ... ... ... қажет.
Қысқаша айтсақ, қорқыныш - бұл қозу, бала бұл жағдайда өзін - өзі ұстай білу керек. Сонда ғана ол ... ... ... ... балаға ақырын түсіндіру, көндіру, сендіру жақсы көмек береді. Қатал түрде ... ... бере ... Елемеушілік әдісі.
Мінезі ерекше балаларға еш уақытта да ... ... ... ... ... Олардың бәрі де өздеріне ерекше көңіл аударғанды ұнатады. Олардың мінездегі ... ... ... психопаттық ерекшеліктерін басады. Өздерінің сау еместігін ... ... ... ... психикалық жетпеушілігін өсіріп айтады, ал кейбіруі жауапты ... ... ... ... ... ... түзетуде елемеушілік әдісі жақсы нәтиже береді - олардың өздеріне көңіл аударғысы ... ... ... әсер ... Олар ... жұмсарады, сосын есіріктік жойылып, өздерін тәрбиелей, түзете бастайды.
4. Дені сау күлкі мәдениеті ... ... ... ... зерттеулерде, американдық физиолог, психолог Джордж Дирборын - баланың өмірінде жиі сағат сайын, ... ... ... ... ... болу - үлкен маңызы зор дейді.
Қуаныш ... - күйі - ұсақ қан ... ... қан ... ... ... деген организімнің құштарлығын оятады, - ... ... ... ... ... ... еттеріне, нервісіне, ас қорыту, ақыл ой дамуына, дене ... - ... үлес ... ... ... Е.К. Сепп ... ... маңыз беріп, адам өміріне әсіресе шаршаған ми ... ... әсер ... Әрі ... адам ... ... бас ... және кеудеде қан айналымы төмендейді; осы кезде қан қысымында толқу пайда болып, ол толқу біртіндеп көбейеді. Егер осы ... ... ... осы ... ... вена ... апарсақ, онда жеңіл қан айналымы жүрген кезде ми қайтадан сұйықтың ағуын ... ... миға ... массаж жасалады. Сөйтіп, күлген кезде, ол миға массаж жасай отырып, миды қанмен толтырып, оны шаршатпай, ... ... дем ... ... екен.
Қуанудың әсері әсіресе ерекше дамыған балаларға да тиеді. Мысалы, өзімен - өзі жүретін, аутизм балаларды алсақ - ... ... ... балаға дұрыс атмосфера жасап, оны қуанту керек. Бұл ... ... - ... ... ... ... ... күлкі - ондай балалар үшін - дәрі тәрізді, ұдайы ... ... ... ... біз ... ... біріншіден, арнайы кітаптар қажет, ол кітаптарды оқығанда, балалар табиғатты жеңуге, ерлікке ... ... ... ... ... қажет.
Көңілді, қалжындай білетін педагогы болса, балаларға тіпті жақсы. ... ... да, ... ... ... балалар да болады. Олардың мұндай қасиеттерін дамытып отыру кажет. Тек қана, мұндай күлкі - ... ... ... басқа балаларды мазақтамаса болды, соны бақылау керек.
1.3 Дамуында ауытқулары бар балаларды түзетуде - ... ... ... ... ... бар балаларды түзетуде - күлкі, қалжың, жұмбақтардың орны ерекше.
Жақсы тәрбиеші жүйелі түрде дені сау күлкіні, мәдениетті ... ...
5. Бала ... ... ... іс ... ... қатты қозған кезде, оған психикалық әсер ететін, қоршаған үлкен ... ... ... бала ... ... ... қиын ... да, өзінің мықты күшімен баса алады.
Тіпті қиын болған ... ... ... ... орап ... ... немесе ваннаға апару керек.
Қатты қозу кезінде, жазалауға болмайды, өйткені бала жартылай ... ... ... ... ... ... ... затпен ұрып жіберуі, немесе айқайлап жылауы т.с.с. әрекет етуі мүмкін.
Қатты қозу - өзін - өзі ұстауына ... ... ... да оны да, ... да ... ұстау керек. Бір рет дұрыс емес қимыл жасаса, бар өмірін өзгертуі мүмкін.
Ұзақ қозу болса, онда жеке бөлмеге, құлып ... ... ... ... ... таса қылмау керек. Ауру адамды күткендей болып, температурасын өлшеп, дәрі беріп т.с.с. жанында болу керек.
Есірік балалардың ұстамасы ұстаған кезде, ... таса ... ... керек, олар кейде өзін - өзі өлтіруге дейін барады.
Жазалауға да болмайды - ... ... ... мүмкін.
Профессор Н.Н. Тарасевич, әңгімелесу әдісін ұсынады. Бала тынышталған соң, жеке жерде онымен әңгімелесуге жеңіл болады, бұл ... ... ... өте ... ... оның ... жақсы түсінуіне мүмкіндік туады. Мұндайда, тәжірибе қажет, педагогикалық такт ... ... ... ... тартып, қорғаушысы ретінде, сезінуі қажет.
Кейде, мұндай қозу барлық коллективте болуы мүмкін. Мұндай жағдайда, оның ...
а) ... ... аш ... ... дөрекі, қатыгез мінез көрсетуі;
в) мекеменің күн тәртібіндегі кемшілік - таза ... ... ... ... ... дем ... көсем - балалар, басқаларды ... ... - ... ... қозу - ... - дәрігерге, педагогқа, директорға қарсы шығады.
Осы себептердің бәріне, тағы бір себепті қосуға болады, ол: жаман оймен педагогтардың ... ... ... Мұндай себепті тез арада таба алмайды, және оңай емес.
6. Ұматшақтықты түзету. ... - ... ... ...
1) Үнемі неше түрлі ойлар алмасып отырады, ... - күйі ... ... ми бос ... ... ... аудару. Ньютон, Данте, Спиноза тәрізді ұлы адамдардың ... ... ... ... Бұлардың ойлары бір - ақ ... ... ... ... ... ... қатты қызығып ойнағанда, математика, әдебиет, музыка, спортпен айналысқанда ... ... ...
3) ... ... соң - ұмытшақ болады.
4) Невро - ... ... ... ... ... Физикалық ауруларға байланысты.
Әр бір жағдайға байланысты жоспар құрып, оны түзетуге тырысу керек. Бірінші жағдайда, баланың тәртібін біріктіру ... ... ... ... да ... ... үйрету керек. Қорқыныштан арылту - түзету бөлімінде айтқандай көмек керек. Басқа жағдайларда - нерв ... ... ... ... ... ... ... - баланың мінезіндегі кемшілік, аяқ ... ... ... ол ... ... ... де ... - бұл психикалық ауыр жағдай, ойлауға әсерін тигізеді, ойлау қабілетін тежейді, көңіл - ... әсер ... аяқ - ... ... артық, қимыл жасауына әкеледі, ыңғайсыз күйге түсіреді. Ұялшақтық әркімде де болады, мысалы, сүйетін, сыйлайтын адамыңмен ... ... ... талантты, атақты адаммен сөйлескенде; билікте отырған адаммен; ойың шатасады, ... ... не ... не ... ... сезімің тұйықталып, қимылың ыңғайсыз болады. Осының бәрі - ұялшықтық.
Француздың зерттеушісі Анри Дюга ұялшақтықтың 3 түрін айтқан: ақыл - ой, ... ... - ... ... ... ... ... бөтен адамдар отырғанда болады. Бұл кейде, психастенияның бір түрі болады.
Ұялшақтықтың міндеті, балаларды үлкендермен қарым - ... ... ... ... көптеген тапсырмалар беріледі: кез - келген затты танымайтын кісіге апару тапсырылады; кез - ... ... ... бір ... айту ... Осындай тапсырмалар күннен - күнге қиындай түседі; бала таяау арадағы дүкенге барады, ... ... ... ... ... бере ... Ұрсып, қорлап баланы жұмсауға болмайды, онда оның ұялшақтығы тіпті өсе түседі; біз ең алдымен ұялшақ баланың өзіне - өзін ... ... ... ... мен іс әрекетті түзету.
Осындай кемшіліктермен баланың ... ... ... ... - өзі ... мықты қатынас қажет. Бұл жерде тұрақсыз, көңілшек балалар туралы, ... ... ... ішінде жоғары интелектілі балалар да болуы мүмкін. Бала, әрқашанда оны түсінетіні, оның басқаша істей алмайтынын, біліп ... ол ... ... алмайтынын, білетінін сезіну керек.
Бұл жас өспірім балаларды жүйелі түрде жаман ойдан аулақ ұстау қажет, оларды әр түрлі сабақтарға, ... ... ... ... ... ... өткізу керек;
Таза ауада еркін ойнату, ішкі ... ... күш ... ауыр ... - күйін жеңілдету, қуаныш сезім пайда болу. ... пен дене ... ... жөкемен денесін ысқылау, ваннада ыстық - суықты алмастыру.
Дегенмен осы ... ... ... ... ... ойды ... кейде баланың қорқынышын үдетуі мүмкін, онда оның ауытқуы арта түседі. Мұндай ... ... ... ... ... ... деген дәрігердің кеңесін байқап, дұрыс ойластыру керек.
9. Профессор П.Г. Бельскийдің әдісі.
Қиын балаларға жекеше әсер етудің ... ... ...
1. Тәрбиешімен баланың арасындағы достық байланыс, жұмыста күн тәртібіне жақын адам үшін ... оған ... ... ... де ... әкелу.
2. Катарзис - психиканы бұған дейінгі жаман ... ... ... ... ... - ... кеңесті қабылдауы.
3. Көңіл - күй энергиясының біртіндеп, катарсизтен босауы, жаңа әлеуметтік мақсатқа ауысуы:
а) ... - ... ... ... мысалы, спортпен айналысуы; физикалық мазохизмнен - психикалық; нарциссизмнен (өзін - өзін көрсету) - ... ... ... ... ... ... ... - күйдің мақсатты белгісінің өзгеруі (мысалы, ақырын ызаның ... ... ... ... ... ... ... күресу үшін өзін - өзі басқаруға тапсыру.
в) көңіл - күйді қарама - қарсы бағыттау: ызақорлық, садизм - ... ... ... әсері, ауруды күту, жас балаларды күту;
г) өзіне қарай бағытталған көңіл - ... ашу, ... ... ... ... жақын досыңмен, кішігірім топпен араласу. Бұл, әсіресе онанизммен айналысқанда, өзін - өзі ... ... ... бір ... өзі жақсы көрген адамдарын (шешесін, әкесін) жек көру.
4. ... ... жеке ... ... ... ... ... бағыттау. Бұл жағдайды, тіпті көп жыл қызмет еткен педагогтар да істей алмайды, (өйткені жақсы көрген адамынан кету өте ... Бұл ... ... ... ... сүйікті адаммен жақын болу, оның энергиясын коллективке бағыттауға бөгет жасайды. Бұдан басқа, жолы болмаған соң, ... ... ... Бұл ... ауру болып - өзін - өзі қорғау (ауру болған соң жұмыс істей алмайды, бәрі оның жанында күтіп жүреді, оған көмектеседі).
П.Г. ... ... жеке ... бәре де ... және ... коллективінде өтуі керек, дұрыс ұйымдастырмаса жұмыс дұрыс жүрмейді.
10. Қаңғыбастықты түзету.
Қаңғыбастық және оны түзету ... ... ... ... бұл ... тек біздің елде ғана емес, шет елде де тараған.
Қаңғыбас балалардың қашу ... - ... ... ауыр ... аурумен ауыратындары да бар. Бала үйден қашып кеткенде бір неше күннен кейін қайтып келеді, (немесе алып келеді), және неге ... ... ... ... негізгі себебі - жыныстық бұзылу, наркотикке құмарлық.
Тағы бір себебі: екі психикалық ауру - ... және ... ... ... Рейсс айтқан - бейімделген қаңғыбастық - ... ... ... ... - ... себептерге байланысты болады және әлеуметтік жағдайларға байланысты (жоқшылық, жетімдің, ұрыс, езгі, психикалық индукция, семьядағы кикілжің т.б.) қаңғыбастықтың бұл түріне біз ... ... ... ... нерв жүйесіне зақым беретін әсерді, негізгі ауруды емдеу.
Әр жағдай ерекше психопатологиялық бағыны талап етеді, жеке емдеуді қажет ... Бұл үшін әр ... жеке ... ... ... ... нәтижесінде, кружоктарға, ұйымдарға қатысқан балалар жаман ... тез ... ... ... ... - ... балалар коллективіне қосылады.
ІІ ТАРАУ АРНАЙЫ БІЛІМ БЕРУДЕГІ ҚАЗІРГІ АРНАЙЫ ҚҰРАЛДАР
2.1 Арнайы психология пәнінің негізгі ғылыми және тәжірибелік қағидалары
Арнайы ... ... ... ғылыми және тәжірибелік қағидалары.
Қазіргі заманғы арнайы психология пәнінің негізгі ғылыми және тәжірибелік қағидалары:
* Объективтілік қағидасы - бұл ... ... ... ... ... дәйектерге сүйену және зерттеу нәтижелерін логикалық ережелерге сәйкес ... және ... ... ... теорияға сүйену.
* Кешенділік қағидасы - бұл дәрігерлік тексеру, психологиялық тексеру және педагогикалық ... ... ... ... қағидасы - бұл баланы жүйелі түрде зерттеу ... ... ... қағидасы - бұл кез келген құбылыстың өзіндік себептері бар ... сөз.
* ... ... себептерін есепке алу қағидасы.Бұл , яғни даму кемістігі бар балалардың ... ... ... себептерін анықтау қажеттілігі.Ол үшін кемістіктің құрылымы, тегі және тереңдігі туралы медициналық білім қажет.Сонымен бірге , психолого-педагогикалық мәліметтер қажет. ... ... ... ... - бұл ... яғни ... психикасын жалпы даму барысында , іс-әрекет барысында зерттеу.
* Әлеуметтік және биологиялық даму деңгейінің өзара байланысын есепке алу қағидасы.Бұл, яғни бала ... ... ... әсер етуі және ...
* ... ( ... қағидасы. Л.С. Выготский бойынша, алғашқы кемістікті есепке алу, негізгі симптомдар және психикалық екінші асқынулар.
Арнайы психологияның негізгі категориялыры :
* ... - ... және ... - сауықтыру шараларының жүйесі. Бұл жүйе баланың психикасының және дене ... ... ... және ... бағытталады.
* Компенсация - орнын толтыру, бұл күрделі, көп деңгейлі процесс.мұнда зақымданған және жоғалған функцияларды ... ... мен ... енеді.
* Әлеуметтік бейімдеу - бұл кемтар балаларды әлеуметтік ортаға қосу.
* Реабилитация - ... ... ... өмір ... бейімделуі.
Л.С. Выготский арнайы психологияның негізін қалаушы болып ... ... ... ... ... ... заңдары бар. Олар :
1. Оның пікірінше, сау бала мен кемтар бала бірдей заңдылытармен дамиды.
2. бірінші ... пен ... ... ... ... ... .
4. ... мен дамудың сәйкестілігі.
5. Выготскийдің әлеуметттендіру бағдарламасын жасау.
6. Интеллект мен аффектінің сәйкестілігі.
Арнайы психология ... туа ... және жүре ... болған психикалық және дене бітімі дамуында ауытқуы бар балалар болып табылады.
Л.И.Божович 50-жылдары көрсеткендей, мектепке оқытуға дайындық ойлау іс-әрекетінің ... бір ... ... ... ... ... ... байланысты. Божовичтің айтуынша ерекше жаңа білім - баланың танымдық талабы мен жаңа деңгейдегі ... ... ... ... Н.И.Гуткинаның еңбектерінде негізгі орын мектепке оқытуға ықыластану дейді. Автор психикалық процестердің және тәртіптің еркіндігіне көп көңіл бөледі, ал ... даму - ... ... ... ... негізгі себеп дейді. Л.А.Венгер(1978ж), Д.Б.Эльконин (1971,1981ж) және А.Л.Венгер (1985ж)еңбектерінде ... ... ... ... ... ... ... атайды: оқу іс-әрекетінің қалыптасу себептерінің болуы (тәртіпке бейімделу, тыңдай білу, нұсқауды орындау, үлгі ... ... ... ... ... жаңа ... ... ойлау қабілетін дамыту, көрнекіліктің, ықыластың, және көңіл-күйдің дамуы. Осылайша, мектепте оқытуға дайындық компонентті құрылым, кешенді психологиялық ... ... ... ... ... ... ... компоненттер:
Интеллектуалды дайындық, мұның негізгі шарты: көрнекілік және ойлау қабілетін дамыту, байланысты сөйлеу, қолдың ұсақ моторикасын бағыттау, ... ... ... ... ... болуы баланың ой өрісін дамытады, белгілі білім ... ... Бала ... ... білу ... ... ... операцияларды (талдау, қорыту белгілерін айыру заңдылықтарды аша білулері) есте сақтай білу керек. Мұндай жаста, баланың ойлау қабілеті бейнелі болып қалады, ... ... ... белгілі бір затқа тіреледі. Баланың танымдық іс-әрекеті де жақсы даму керек.
Жеке бастың дайындығы, мұнда оқушы жаңа әлеуметтік ... ... ... және міндеттері бар оқушының жағдайы - оқуға ... ... ... да, ... ... ... білу қабілеті дамиды. Егер мектеп баланы тек қана сыртқы жағымен қызықтырмай, жаңа білім берсе, танымдық іс-әрекетін дамытса, онда ... ... ... ... ... болады. Болашақ оқушы өзін-өзі тәртіпті ұстай білуі, танымдық іс-әрекетін дамытуы,ынтасын қалыптастыра білуі қажет. Жеке бастың дайындығы - ... ... ... ... қамтиды. Жаңа оқуға барғанға дейін, баланың жақсы көңіл-күйі қалыптасуы керек(импульстік әсерлер болмауы керек,)сонда оқу іс-әрекеті жақсы дамиды.
Физикалық ... ... ... ... сай, ... ... қамтиді. Ерекше көңіл - күй бөлетін ... бірі - 7 ... ... дамуы тежелген балалардың оқуға психикалық дайындығы, және мектепке дейін олармен арнайы түзете- дамыту жұмыстарының жүргізілу. Осы ... ... ... ... беру ... нормативтік-құқықтық құжаттамалар
Нормативтік-құқықтық құжаттамада арнайы білім беру жүйесіне жататын балалардың контигентін ... ... ... бар. Бұл ұғымдардың барлығы арнайы салада қолданылады.
Дамуында бұзылуы бар ... - бұл әр ... ... ... ... ... ... қимыл-қозғалыс, сөйлеу) қызметіндегі бұзылулардың салдарынан ,сондай-ақ , ОЖЖ органикалық зақымдануы салдарынан психофизикалық дамуында ... ... бар ... ... әдебиетте арнайы білім беруді қажет ететін балалар категориясын ажырату үшін қолданылады.
Денсаулық мүмкіндігі шектеулі балалар - бұл ... ... ... ... мен ... алуға мүмкіндік беретін , яғни бинефицитарлық статусқа ие балалар .Дәстүрлі терминологияда бұл балалардаы мүгедек балалар деп ... ... алу ... ... балалар- бұл білім беруде арнайы коррекциялық көмекті қажет ететін балалар. ... ... беру ... тек қана ... ... ғана емес , жалпы білім беретін мектептер мен балабақшаларда да ... ... ... ең ... ... екенін оқушыларға қажетті түрде сенімді қалыптастыру керек. Оның орындалуын қадағалау, терең түсіндіру тәрбиешінің ... ... ... тапсырма беру керек.
Физикалық немесе психикалық кемісітігі бар балаларды тапсырмадан аулақтатуға тәрбиешінің ... жоқ. ... ... ... ... мол, ... бар балаларды қояды (4 сыныптан бастап).
Асханадағы кезекшіліктің міндеті дастарханды әзірлеу, асхананы жинау, ыдыс жуу, т.б.
Асханада кезекші ... ... бас ... ... керек. Тәрбиеші оқушылардың ауыр нәрсе көтермеуін, ыстық пешке тақалмауын қадағалау ... ... ... ... ... ... соң ... керек. Кезекшілік міндетті түрде кезекпен ұйымдастырылуы керек. Мұғалім кезекте тұрған кезекшіні әлсін-әлі ... ... ... ... ... өз ... ... мол, тиянақты балаға тапсыруға болады. Күннің аяғында, кезекшіліктің ... ... ... ... ... жасайды.
Педагог пен тәрбиеленуші арасындағы қатынастар стилі
Оқушылардың өз бетінше жұмыстың басқы түрі - үй ... Өз ... ... ... ... алған білім мен талантты әрі қарай бекітіп, тұжырымдау.
* Өз бетінше еңбек етуді қалыптастыру
Түзете тәрбиелеу ... ... ... шын ықыласпен орындауға тәрбиелеу.
* Балалардың өз бетінше еңбек етуде тұрақты ынтасын қалыптастыру.
* Балаларды төзімділікке, мақсатты орындауға және ... ... ... ... ... Балалардың жауапкершілігін арттыру, коллективпен жұмыс жасауды қалыптастыру.
* Орындалатын жұмысқа қызығушылығы мен ... ... Өз ... ... ... өз ... ... қайырымдылыққа тәрбиелеу.
* Балалардың уақытын дұрыс пайдалануда, үй тапсырмасын ... ... ... басты шарт тәрбиелеуші өз бетінше дайындық барысында үй ... ... ... ... ... мен тәрбиешінің айтқанын сапалы түрде ... ... ... ... ... ... шарт болып есептелетін үй тапсырмасының көлемі өз бетінше дайындыққа бөлінетін уақыт тапсырмасының күрделілігі мен көлеміне қарай ... Үй ... ... түрі ... ... ... мен ... аспауы керек:
1 сынып - 1 ... 30-40 ... ... - 1 ... ... сынып - 1,5 сағатқа дейін;
6-8 сынып - 2 сағатқа ... 45 ... соң ... ... ... күн ... орны. Өз бетінше дайындықтың уақыты тура әрі дәл қойылуы керек. ... сол бір ... ... ... бетінше дайындықты серуендеуден кейін өткізу керек. Тәрбиешінің міндеті - балалардың өз бетінше ... ... ... ... Өз ... ... ... айналдыруға болмайды.
Педагогикалық форманы бағалау.
Мектептің саясиақпараты оқушылардың білім ағартуының нәтижелі бір түрі ... ... ... ... ... мақсаты - оқушылардың Республикадағы саяси өмірдің оқиғаларына, шетелде, ... ... ... ... ... ... ... Көмекші мектептегі саясиақпарат келесі түзету мақсаттарын ... ... жеке ... ... тіл ... 2 - 3 ... кірістіреді ;
2.Таңдап алынған мазмұны оқиғаның толық ашылуын қажет етеді.
Талаптар: Қысқаша (дерек қысқаша , қызықты болу ... ; ... ... ... ... ... саяси оқиғаларды мезгілімен жеткізу керек); Өзектілік; Деректің мазмұндамасы; Эмоциялық; Көрнекілік; Жеткізу;
Білім беруде ... ... ... ... ... оның ... функциалары.
Саяси ақпараттың түрлері : 1.Шолу. 2.Тақырыпты. 3.Шапшанды
Шолу хабарлары керекті оқиғаларды ішкі және халықаралық өмірге арналған ;
Саяси ... ... бір ... ... ... ... , мерейтойға , жаңа жетістіктерге арналған ;
Саяси ақпараттың шапшандығының өткізілуі бір керекті ... , ... , ... қоғамдық мағынасы бар.
Саяси ақпарат өткізілуі жұмасына 1 рет өткізіледі .
Жоғары сыныптың ... ... ... ,жеке оқиғаның мазмұнына қызығады .
Саяси ақпараттың өткізілу уақыты :
1 - 2 сынып - 5 - 10 ... - 4 ... - 10 - 15 ... - 7 ... - 15 - 20 ... - 9 ... - 20 - 30 ... ақпарат әртүрлі уақытта өткізіледі : сабақ үстінде,сабақтан тыс , өз - өзін ... ... ... ... ... , ... ... , еркін түрде өткізуге ұсынылады.
Қысқа түрде және өткен оқиғаны әңгімелеу,оқушылардың қойған сұрақтарына жауап беру әдістемелері ... ... : ... ; ... ; ... көру ; радио тыңдау ; көрмелер ; ... ; ... ... Балаларды оқытуда тиімді әртүрлі әдістер және тәсілдер
Л.И.Божович 50-жылдары көрсеткендей, ... ... ... ойлау іс-әрекетінің белгілі бір деңгейіне байланысты,танымдық қызығуына, оқушының әлеуметтік бағытына байланысты. Божовичтің айтуынша ерекше жаңа білім - ... ... ... мен жаңа ... қарым-қатынас талабының жиынтығы деген. Н.И.Гуткинаның еңбектерінде негізгі орын мектепке оқытуға ықыластану дейді. Автор психикалық ... және ... ... көп ... ... ал нашар даму - мектепте оқытуға қиындық туғызатын негізгі себеп ... ... ... ... (1971, 1981ж) және ... (1985ж) ... ... мектепке оқытуға дайындықтың негізгі шараларының кейбіреулерін атайды: оқу іс-әрекетінің қалыптасу себептерінің болуы (тәртіпке бейімделу, тыңдай білу, нұсқауды орындау, үлгі бойынша ... ... ... ... жаңа деңгейіне жету, ойлау қабілетін дамыту, көрнекіліктің, ықыластың, және көңіл-күйдің ... ... ... ... ... ... ... кешенді психологиялық зерттеуді талап етеді.
Ерте мектепке дейінгі және мектеп жасындағы ... даму ... ... мұның негізгі шарты: көрнекілік және ойлау қабілетін дамыту, байланысты сөйлеу, қолдың ұсақ моторикасын бағыттау, психикалық ... ... ... ... ... ой өрісін дамытады, белгілі білім қорын бекітеді. Бала ... ... білу ... ... ... операцияларды (талдау, қорыту белгілерін айыру заңдылықтарды аша білулері) есте сақтай білу керек.
Мұндай жаста, баланың ойлау қабілеті бейнелі ... ... ... ... ... белгілі бір затқа тіреледі. Баланың танымдық іс-әрекеті де жақсы даму керек.
Жеке бастың дайындығы, мұнда оқушы жаңа әлеуметтік бағытты қабылдайды - ... және ... бар ... жағдайы - оқуға деген ықылас болған да, сыныптастарымен, үлкендермен араласа білу қабілеті ... ... ... тек қана ... ... ... жаңа білім берсе, танымдық іс-әрекетін дамытса, онда баланы мектепке оқуға ... ... ... Болашақ оқушы өзін-өзі тәртіпті ұстай білуі, танымдық іс-әрекетін дамытуы,ынтасын қалыптастыра білуі қажет.
Жеке бастың дайындығы - баланың көңіл-күй ... ... ... Жаңа ... ... ... ... жақсы көңіл-күйі қалыптасуы керек (импульстік әсерлер болмауы керек,)сонда оқу іс-әрекеті жақсы дамиды.
Физикалық дайындық, баланың барлық мөлшерге сай, ... ... ... ... - күй бөлетін жағдайлардың бірі - 7 жасар психикалық дамуы ... ... ... психикалық дайындығы, және мектепке дейін олармен арнайы түзете- дамыту жұмыстарының жүргізілу. Осы мақсатпен жазылып, ол 4 ... ... ... ... ... және емін - ... зейініне диагноз қою.
Емін- еркін зейіннің, кеңістікте қабылдаудың ... ... ... ... - ... да дәл үлгіде (қосымша сурет 1) ... үй салу ... ... ... деңгейге жататын балалар - суретті қатесіз салғандар. Іске кіріскенде ол балалар бар зейінін жинақтайды. ... ... ... ... ... ... ... жеткілікті деңгейге жататын балалар - 2-3 қате ... ... ... ... олар өз ... ... өздері түзетеді.
3-ші деңгейге жататындар - ... ... ... басқаға аударып отырады, сондықтан оларда қате де көп. Қателерін дәл көрсеткенде ғана түзетеді.
4-ші ең төменгі деңгейге жататындар - ... ... өз ... ... істейтіндер. Оларда көп қате болады 4(қатеден де көп). Қайта тексермейді, өз қатесін өзі таба ... ... ... ... ... ... ... сала алмайды, оны көшіре алмайды.
Үлгіден көшіріп салғанда қате ... ... 1 ... ... (қоршаудың оң және сол жағы ерекше бағаланады);1 элементті басқамен ауыстырып қою; сызықтардың үзіліп қалуы; қағаздан ... ... ... ... қимылдау, зейін, өзін-өзі бақылау, кеңістікте бақылау, ұсақ моторикаға диагностика- .
Әдісті Д.Б.Эльконин жазған оның ... ... ... тор көз ... ... ... ою салып, оны жолдың аяғына дейін жалғастыруы керек. Графикалық оюдың мысалы 1 қосымшада берілген. ... ... ... дәл көшіру және оюды дұрыс салы бағаланады.
1-ші жеткілікті деңгейге жататын ... - ... ... ... ... Бұл ... ... бағытталған, өздері тексеріп отырады.
2-ші жеткілікті деңгейге жататындар - ... ... ... ... ... ... кейбір сәйкессіздіктер болып оны өздері түзетеді.
3-ші жататындар - ... ... қате ... 2-ші ... өзін -өзі ... ... бұл ... қиындық туғызады; ол балалардың тежелуі жоғары, зейіні шаршап қалады. -
4-шіге - басынан бастап оюды көшіріп сала алмайды ... ... ... ... кеңістікте бағдар жасай алмайтын балалар.
ҚОРЫТЫНДЫ
Жалпы білім беретін мекемеде ой ... ... ... ... ... ... оның тағдырына оның ата-анасын оқытып тәрбиелеу ұстаз-мүмкіншіліктеріне жауапты болу керек. Қазіргі уақытта ой - қабілеті ... ... ... ... балабақшалар мен жалпы білім беретін мектептерге жиі түсіп отырады. Диагнозының мінездемесіне қарамай, ата-ана баланың қалыпты дамуының тәрбиесін қалайды. Қалай ... да ... ... ... ... Осындай баламен кездесуіне және әрекеттесуіне тәрбиеші мен ... ... ... ... ... ... ... бала топта немесе сыныпта қалыпты дамып келе жатқан балалардың ішінде өзіне ерекше көңіл бөлу керек. Дегенмен, тәрбиеші немесе ұстаз ... ... ... ... ... бұған ерекше көңіл аудармау керек. Оқытушы баланы коллективтегі құрдастарына ... ... ... ... көмектесуі керек. Қиыншылықтар болған жағдайда балаға оңай көмектесе алатын орынды сыныпта табу өте ... Бала ... ... ... ... ... ... бөгет жасамау керек. Маңызды бірдеменің түсінбеушілікті болдырмау керек, себебі бұл онан әрі мәліметтерді түсінбеулікке әкеліп соқтырады.
Жалпы білім ... ... ... ... ... қалған баланың білім танушылық қызметін ескеру қажет. Жаңа оқу мәліметтік меңгеру үшін мәліметтерді кішкене үлестерге бөліп және көрнекі-практикалық және ... ... көп ... жаттықтандырып, бекітіп, бірнеше рет меңгерген мәліметті қайталау беру ... ... ... ... дейінгі баланың және мектеп оқушысының көпшілік мекемеде ата-ананың күнделікті ... ... ... ... ... көп бөлігін нақ атқаратын ата-аналар. Балаға үнемі мамандандырылған олигофренпедагогының көмегі қажет, ал ата-аналар мен ұстазға оның кеңесі керек.
Пайдаланылған әдебиеттер
1. ... ... ... ... А.Н: /Проблемы развития психики/ М., 1972г
3. Психодиагностика и коррекция ... с ... и ... ... / Сост. и общая редакция В.М. Астапова, Ю.В. Микадзе. - СПб.: Питер, 2002.
4. Столяренко Л.Д. Основы психологии: Учебное ... - ... н/Д, 1997.
5. ... Л.С. ... в ... и ... ... - М.: Московский психолого-социальный институт, 2000.
6. Флерова Ж.М. Логопедия. - М., ... ... ... О ... с ... в ... ... обучения и воспитания аномальных детей (Под. Редак.А.И.Дьячкова-М.,1965
9. Кенжебаева Т.Б. Арнайы психология. Павлодар, - ... ... ... и ... аномальных детей (Под. Редак.А.И.Дьячкова-М.,1965
11.Сабирова Р.Ш. Исследование динамики самосознания личности студентов современного ВУЗа: Автореф.дис. канд. психол. наук. - Алматы, 1998. - 28 ... Л.В. ... ... ... в ... ... возрасте: Автореф.дис. канд. психол. наук. - Алматы, 1999. - 30 с.
13. ... С.Ж. ... ... ... ... и ... юношеского возраста. Автореф. ... канд. психол. наук: 27.10.99. Алматы, 1999, 25с.
14.Макина Л.К. Сравнительная характеристика межличностных отно - ... в ... ... старших классов (с сохранным и нарушен - ным интеллектом) и подростков с нарушениями интеллекта, проживаю - щих в ... ... ... ... ... ... ... ... 1999, 25 с.
15.Рубинштейн С.Л. Основы общей психологий. - М., 1989. - т. ... Д.Б. ... ... и его ... // ... психолгические труды. - М., 1989. 68 с.
17.Мудрик А.В. О воспитании старшеклассников. - М., 1981. - 130 ... В.А. ... ... ... - Киев, 1974. - 22 с.
19.Кон И.С. ... ... - М., 1990. - 50 ... И.С. Психология ранней юности. - М.: - Просвещение, 1989. 90 с.
21.Платонов Г.К. Системе психологии и теория отражения. - М., 1986. 230 ... ... В.Н. ... ... ... ... ... /под ред. А.А. Бодалева, М.- Воронеж, 1995, 60с.
23.Платонов Г.К. Сруктура и развитие ... / отв. ред. А.Д. ... - М., ... 1986. -236 ... Д.И. ... учение об установке // Хрестоматие по психологии. М.: Просвещение, 1987. 115 с.

Пән: Психология
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 21 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 2 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
12 жылдық білім беру жүйесінде «қазақ әдебиеті» пәнін оқыту мәселелері5 бет
12 жылдық дамыту күні және білім беру бағдарындағы негізгі оқу бағдарламалары28 бет
Ақпараттық технологиялар сұрақ-жауап түрінде30 бет
Білім беру экономиканың бәсекеге қабілеттілік факторы ретінде75 бет
Визуалды тілдерде графиканы программалау. Нұсқаулық54 бет
Дидактикалық ойындар-оқыту құралы7 бет
Жоғары оқу орындарындағы оқу үрдісінде оқытудың белсенді әдістерін қолданудың маңызы6 бет
Инновациялық-компьютерлік технологияны қолдану арқылы экономикалық білім берудің педагогикалық алғышарттары80 бет
Оқушылардың танымдық қызығушылығын қалыптастырудағы мектеп пен университет арасындағы сабақтастық23 бет
Оқытудың белсенді әдістерінің түрлері4 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь