Экологиялық құқық. Орман ресурстары

Мазмұны

Кіріспе 3
1 Орман шаруашылығының және елді мекендерді көгалдандырудың қазіргі жай. күйін талдау 4
1.1 2005.2007 жылдарға арналған орман шаруашылығының қазіргі жағдайы 4
1.2 Орманды молықтыру мен орман өсірудің проблемалық мәселелері 6
2 Орман осірудің 2008. 2010 жылдарға арналған «Жасыл ел» бағдарламасының талдауы 9
2.1 Елді мекендердің жасыл аймақтарын құру және оларды көгалдандыру 9
2.2 Астана қаласының жасыл аймағын құру 10
2.3 Қажетті ресурстар және қаржыландыру көздері 12
3 Еліміздің экологиялық проблемалары 15
Қорытынды 21
Қолданылған әдебиеттер 22
Кіріспе

Жер планетасының ғасырлар бойы барлық жануарлар дүниесі мен адамзат баласы үшін тіршілік негізі – таза ауа. Ол тек өсімдіктер дүниесінен бөлініп шығатын оттегі. Бізді қоршаған тропосфералық ауа қабатының 20,9% осы оттегіден тұрады, ол тұрақты ең қажетті газдың бірі. Су оттегін бөліпшығаратын негізгі жасыл фабрика – көпжылдық ағаштар.
Қазақстан аумағының 3,8 %-ын орманды жер алып жатыр. «Қазақстан - 2030» стратегиясында бұл көрсеткішті 5,1 %-ға дейін көтеру жоспарланған.
Кейінгі жылдары республикамыздың орман қоры аумағында 2257 орман өрті орын алды. Бұл өрттердің 70 %-ы отты дұрыс пайдаланбаудың салдарынан болған.
Өрт 4 млн. текше метрге жуық ағашты жойды. Ірі орман өрттері Шығыс Қазақстан, Павлодар, Ақмола, Қарағанды, Алматы облыстарында болды.
50 мың гектар орман алқабында зиянкестер мен ағаш аурулары анықталды. Ең ірі орманды аумақтар – Шығыс Қазақстан, Қостанай, Батыс Қазақстан, Ақмола, Павлодар облыстарында. 1997 жылы орман заңын бұзушыларға қарсы 500 іс тіркелді.
Қазақстан солтүстігінде өзенді жағалай өскен ормандары мен оңтүстігіндегі тоғайлары жеке-жеке алқаптар болып есептеледі.
Барлық таулы жерлердегі ормандардың топырақ пен су қорғауға тигізетін әсері көп. Олардың арқасында тау бөктерлерінің шымы қалпында сақталып, су ағысы біркелкі мөлшерде реттеліп отырады.
Орманның азып-тозуы антропогендік және табиғи факторлардан туындайды. Мысалы, Қызылқұм шөлейт даласын суаруға Сырдариядан су алуға байланысты жер асты суларының деңгейі төмендеп, бұталы ағаш өсімдіктерінің жағдайы нашарлап, бұл жер сексеуіл өсіруге жарамсыз болып қалды. Малды жөнсіз бағудан шөлейттегі орман едәуір зардап шекті. Далалық орман, ең алдымен аса бағалы қарағайлы орман ретсіз кесуден таусылған. Өзендердің реттеліп тежелуінен және өрттен тоғай қатты азып-тозып кетті. Оның ішінде сирек кездесетін биогеоценоз – тораңғы да таусылып бітті. Сондықтан Шардара ауданында соңғы онжылдықта осы тұқымның 30 %-ын маңызы шамалы шеңгел тобы ауыстырған. Жоғары табиғи таулы жердегі ерекшелігіне қарай тау орманы өрттен көп зардап шекті.
Тақырыптың өзектілігі: Елімізде орман ресурстарына деген сұраныстың шиеленісуі жағдайында тұрғындар мен шаруашылықты орманмае қамтамасыз ету проблемасын шешудің жалғыз жолы- оны қорғау мен үнемді пайдалану. Қазіргі кезеңде орман ресурстарын тиімсіз пайдаланудың бірнеше бағыттары бар. Адамзат баласы орман ресурстарын тиімсіз пайдалануда. Соның салдарынан орманның қоры азаюда.
Тақырыптың мақсаты: Орман ресурстарын пайдаланудың әрі ұдайы өндірудің аймақтық және жалпы мемлекеттік қорларды қалыптасқан жөн. Бұл қорлар табиғи қорларды пайдаланудың әрі ұдайы өндірудің республикалық қорының бір бөлігі болуы керек. Оларды табиғатты пайдалану саласын қаржыландыру мақсатында құру керек.
Қоршаған ортаны, оның ішінде орманды қорғау үшін, осындай мақсаттарға сүйену керек:
• Орман ресурстарын үнемді пайдалану мен қорғаудың республикалық бағдарламасын құрастыру;
• Орман ресурстарын үнемді пайдалану мен қорғау бойынша экономикалық механизмін құрастыру;
• Экономикалық механизмді ендіру үшін жағдай жасау;
• Орман ресурстарын үнемді пайдалану мен қорғау саласында әрекет етуші нормативтік құқықтық актілерді жетілдіру;
• Пайдаланылған орман ресурстарының жағдайына анализ жасап, кешенді баға беру үшін орманды пайдаланудың ақпараттық мониторингін құру;
Пайдаланылған әдебиеттер

1 «Атамекен» газеті ,10 шілде 2002 жыл
2 Л.Серікова. Қоршаған ортаны қорғау – баршаның міндеті// Л.Серікова. Қазақстан Жоғары мектебі– 2001.-№ 3 – 163 б.
3 Қазақстанның экологиялық экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасы. -Дүние 2002ж.№4 3-10 б.
4 К.Бозтаев.Семей полигоны. «Қайнар қасіреті»// К.Бозтаев.- Алматы.1997ж.
5 Заң газеті.23 шілде.2005 ж.№3.
6 Республикалық құқықтық ғылыми- практикалық «Заң » журналы №6 32 б.
7 М.Әкімжанов. «Адам және атом»// М.Әкімжанов. Заң журналы ,1999 ж.№6 19б.
8 К.Бозтаев. «Невада - Семей» мақала// К.Бозтаев. Зерде журналы №13 11б.
9 Б.Ә.Төлеубаев.Ядролық тарихы бар табиғи орта экологиясы// Б.Ә.Төлеубаев - Павлодар қ. 2001ж.
10 Радиациялық ластаудың құқықтық жауапкершілігі.Заң журналы- 2002ж.№3 62-66 б.
11 К.Т.Адамов. «Қоршаған орта және экологиялық саясат,қылмыс»// К.Т.Адамов. - Дүние журналы №6. 2002ж. 7-11 б.
        
        Мазмұны
| |Кіріспе | 3 |
|1 ... ... және елді ... ... ... | 4 |
| |жай- ... талдау | ... ... ... ... ... ... ... жағдайы | 4 |
|1.2 |Орманды молықтыру мен орман өсірудің проблемалық мәселелері | 6 |
|2 ... ... 2008- 2010 ... ... «Жасыл ел» | 9 |
| ... ... | ... |Елді мекендердің жасыл аймақтарын құру және оларды көгалдандыру | 9 |
|2.2 |Астана қаласының жасыл ... құру |10 ... ... ... және ... көздері |12 |
|3 ... ... ... |15 |
| ... |21 |
| ... ... |22 ... планетасының ғасырлар бойы барлық жануарлар дүниесі мен адамзат
баласы үшін тіршілік негізі – таза ауа. Ол тек ... ... ... оттегі. Бізді қоршаған тропосфералық ауа қабатының 20,9%
осы оттегіден тұрады, ол тұрақты ең ... ... ... Су оттегін
бөліпшығаратын негізгі жасыл фабрика – көпжылдық ... ... 3,8 %-ын ... жер алып ... ... ... стратегиясында бұл көрсеткішті 5,1 %-ға дейін көтеру жоспарланған.
Кейінгі жылдары республикамыздың орман қоры аумағында 2257 ... орын ... Бұл ... 70 %-ы отты ... ... салдарынан
болған.
Өрт 4 млн. текше метрге жуық ағашты жойды. Ірі орман өрттері Шығыс
Қазақстан, Павлодар, ... ... ... ... ... мың ... ... алқабында зиянкестер мен ағаш аурулары
анықталды. Ең ірі орманды аумақтар – ... ... ... ... ... Павлодар облыстарында. 1997 жылы ... ... ... 500 іс ... ... ... жағалай өскен ... ... ... жеке-жеке алқаптар болып есептеледі.
Барлық таулы жерлердегі ... ... пен су ... ... көп. ... ... тау бөктерлерінің шымы қалпында
сақталып, су ағысы біркелкі мөлшерде реттеліп отырады.
Орманның азып-тозуы ... және ... ... ... Қызылқұм шөлейт даласын суаруға Сырдариядан су ... жер асты ... ... ... бұталы ағаш өсімдіктерінің
жағдайы нашарлап, бұл жер сексеуіл өсіруге ... ... ... ... ... ... орман едәуір зардап шекті. Далалық ... ... аса ... ... ... ... кесуден таусылған. Өзендердің
реттеліп тежелуінен және өрттен тоғай қатты ... ... Оның ... ... ... – тораңғы да таусылып бітті. Сондықтан
Шардара ауданында соңғы ... осы ... 30 %-ын ... ... тобы ауыстырған. Жоғары табиғи таулы жердегі ерекшелігіне ... ... ... көп ... ... ... ... орман ресурстарына деген сұраныстың
шиеленісуі жағдайында тұрғындар мен шаруашылықты орманмае қамтамасыз ету
проблемасын шешудің жалғыз ... оны ... мен ... ... ... ... ресурстарын тиімсіз пайдаланудың бірнеше бағыттары бар.
Адамзат баласы орман ресурстарын ... ... ... ... қоры ... ... Орман ресурстарын пайдаланудың әрі ұдайы
өндірудің аймақтық және жалпы мемлекеттік ... ... жөн. ... ... ... ... әрі ... өндірудің республикалық
қорының бір бөлігі болуы керек. Оларды табиғатты пайдалану ... ... құру ... ... оның ... ... ... үшін, осындай мақсаттарға
сүйену керек:
• Орман ресурстарын үнемді пайдалану мен ... ... ... ... ... ... пайдалану мен қорғау бойынша ... ... ... ... ендіру үшін жағдай жасау;
• Орман ресурстарын үнемді пайдалану мен қорғау саласында ... ... ... ... жетілдіру;
• Пайдаланылған орман ресурстарының жағдайына анализ жасап, кешенді баға
беру үшін орманды пайдаланудың ... ... ... ... ... ресурстары мемлекеттің жалпы меншігі болып
табылады. Орман ресурстары заңға сәйкес тек кәсіпорындардың, ұйымдардың
және халықтың пайдалуына ... ... ... мына ... көрсетіледі:
• Орман қорын пайдалану және қорғау саласындағы мемлекеттiк
саясатты ... ... ... ... ... қорын қорғауды қолдау мен дамытудың құқықтық негiздерiн
қамтамасыз ету;
• Орман қорын пайдаланудың және қорғаудың негiзгi принциптерi
мен бағыттарын ... ... Бұл ... ... 22 беттен, мазмұнынан,
кіріспеден, 3 тараудан, қорытындыдан және қолданылған әдебиеттер ... ... ... және елді ... ... ... талдау
1.1 2005-2007 жылдарға арналған орман шаруашылығының қазіргі
жағдайы
Қазақстан ... Ауыл ... ... ... ... ... комитетінің қарауында 22 мемлекеттік ... ... 3,4 ... ... алқапта мемлекеттік орман қоры ... ... ... қоры алқабының 13,0 % бекітіліп берілген.
Облыстар әкімдерінің қарауында 22,6 ... ... ... ... ... ... ... жұмыс істейді, бұл мемлекеттік
орман қорының жалпы алқабының 85,6 % құрайды.
2007 жылғы 1 қаңтарға орман қоры есебінің деректері ... ... мен ... қорғалатын табиғи аумақтар жерлерінің жалпы алқабы ... ... ... ... 9,7 %) құрайды, оның орман
көмкерген ... 12,3 ... ... ... алып ... ... ормандылығы 4,5% құрайды.
Көп жылғы стратегиялық деректер бойынша орта ... өрт ... ... ... ... ... қорының аумағында орман өрттерінің мыңға
жуық оқиғалары ... ... ... ... ... ... ... ауа райы-климаттық жағдайлар болып табылады.
Табиғи факторлар да, адамның қызметі де орман өрттерінің себептері
болып табылады, олар өрт ... ... және ... шырқау шектерінде
барынша қауіп төндіреді. Мәселен, көктемгі және күзгі кезеңдерде ... ... ... ... байланысты егістік қалдықтарын
өртеуден және отқа сақ болмаудан шығатын өрттер саны да күрт ... ... ... ... ... елеулі қатер төндіреді,
Ертіс өңірінің жалды ормандарында өрттердің көпшілігі солардан шығады.
Республика бойынша ірі орман өрттеріне ... ... ең ... - 62% - дала ... ... орман қорының аумағына ұласу
себебінен болатын орман өрттері құрайтынын көрсетті.
Орман ... ... ... бірі ... ... ... ... 2030 жылға дейінгі даму Стратегиясында және
Қазақстан халқына барлық жыл сайынғы жолдауларында Президент осы ... ... ... ... жәрдемдесетін басым бағыттардың
бірі ретінде бөліп көрсетеді. Орман дақылдарын өсіріп шығарудың республика
аумағының орманды жерлерін арттыруда зор маңызы бар. Бүгінгі ... ... 1029,3 мың ... немесе орман көмкерген жерлердің 10%-ға жуығын
құрайды.
1990 жылға дейін ... ... ... ... жыл ... ... ... астам алқапта орындалып келді. Бұл орайда тұқым себу ... ... ... 80%-дай тиетін. Жаңадан өсірілетін орман
дақылдарының жалпы көлемінде ... ... ... 16%, ал ... - 84%, оның ... сексеуіл - 77% құрайды.
2005 жылы ормандарды молықтыру көлемі 30,7 мың гектар, оның ... ... мен ... себу - 24,9 мың ... құрады.
Қазақстан Республикасы Президентінің 2005 жылғы 18 ... іске ... ... ... ... ... ... арналған «Жасыл ел» салалық бағдарламасын әзірлеп, оны 2005 ... ...... ол ... ... ... елді ... көгалдандыру жөніндегі жұмыстарды кеңейтуді,
осы жұмыстарға жастардың қатысуын көздеді.
2005-2006 ... оны іске ... ... ... молықтыру және
орман өсіру жөніндегі жұмыстар 67,6 мың гектар, оның ішінде ағаш отырғызу
және тұқым себу әдісімен 55,3 мың ... ... ... дақылдары жұмысын қамтамасыз ету үшін ... ... 143 ... ... бар, ... жыл ... әртүрлі дақылдардың
150-200 миллион дана стандартты екпесін өсіруге болады.
270 ... бар ... 45 ... ... бар екпелерден,
тұрақты орман тұқымы учаскелерінен және 850 гектардан асатын ... ... ... ... негіздегі орман тұқымы базасы
қалыптасып келеді. Оны одан әрі дамыту үшін екі республикалық мемлекеттік
қазыналық ... - ... және ... ... ... ... ... нысаналы мақсаттағы ағаш тұқымдарын плантацияда өсіруді
дамыту ... ... ... ... ... бірі ... Осы ... жеке инвестицияларды тарту, яғни жеке орман иелену
институтын дамыту басым мәселе болып табылады, оған ... ... тиіс ... қаласының санитарлық-қорғаныштық жасыл аймағын құру жөніндегі
жұмыстар 1997 жылдан бері жүргізілуде, қазірдің өзінде 30 мың гектар жасыл
екпелер отырғызылды. Бұл ... одан әрі ... ... Қала шетінде
екпелер құрумен қатар ... бес ... ... және ... ... ... ... ормандарын сақтау және оның аумағының орманды жерлерін
көбейту» атты ... ... жоба ... ол ... ... ... және ... облысында сексеуіл екпелерін сақтауға және
қалпына келтіруге, республиканың орман шаруашылығы ... ... ... ... ... жерлерді пайдаланудың
экологиялық нормаларын әзірлеуге және ... ... ... ... ... ... мен ... қорғау
мекемелерінің материалдық-техникалық базасын нығайту жөнінде жұмыстар
жүргізілуде, өртке қарсы және орман қорғау іс-шаралары жүзеге ... ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004
жылдың 19 қаңтарындағы № 53 қаулысымен бекітілген нормативтерге сәйкес
5639,5 мың ... ... ... маңызы бар автомобиль жолдарының бойында қорғаныштық
екпелер құру және оларды күтіп ұстау жұмыстары атқарылды, мұнда 353 ... ... ... ... ... 0,15 мың ... алқапта қорғаныштық екпелер
отырғызылды және 62,4 мың гектар алқапта ... ... ... жасау
жөнінде іс-шаралар кешені жүргізілді.
1,25 мың гектар алқапта су қорғау екпелерін құру және күтіп ұстау
жөнінде іс-шаралар жүргізілді.
Облыстық орталықтарда ... ... 430 ... ... ... ... желекті белдеулер отырғызылды.
Елді мекендерді көгалдандыруға студенттік экологиялық ... ... ... қатысуымен 2088,5 мың екпе отырғызылды.
2005-2007 жылдары Астана қаласының әкімдігі ... ... ... ... ... ... жүзеге асырды. Жаңадан
отырғызылған скверьлер мен саябақтардың жалпы ... 34,5 ... ... ел» ... ... ... ... қамтамасыз ету үшін
«Жасыл ел» жастар еңбек жасақтарының Республикалық ... ... ... мен ... және Алматы қалаларында оқу орындарының
базасында 2005 жылы 28 мың, 2006 жылы 32 мың ... ... ... ... ... молықтыру мен орман өсірудің проблемалық мәселелері
  Ағаш отырғызу мен ағаш тұқымын себу 8,9 мың ... ... 1992 ... 2002 жылға дейінгі кезеңде осы жұмыстар ... ... ... ... ... ... және ... тұқымы
шаруашылығы объектілерінің бір бөлігінің жойылып кетуіне, ағаш отырғызу
материалын өсіру көлемінің қысқаруына әкеп соқты.
Елді ... ... ... ... ағаш және ... шектеулі ассортименті отырғызылған, ... ... ... аймақтар, саябақтар, скверьлер елді мекендердің
бәрінде бірдей құрылмауда.
Темір және ... ... ... қорғаныштық екпелер,
егістік қорғайтын, жайылымдық қорғайтын және эрозияға ... ... ... ... ... ... қызметкерлер саны соңғы жылдары күрт
қысқарып кетті, бұл қаржыландырудың азаюымен және ... ... ... ... орман шаруашылығы мекемелері мен
табиғат қорғау мекемелері инженер-техник қызметкерлерінің 30 % ... ... жоқ. Орта ... білімді мамандар жетіспейді.
Республикада орманшы-қорықшылар даярлайтын орта техникалық оқу орындары
жоқ.
Орман ... ... ... ... қажетті оқу базасының,
жабдықтардың, мамандандырылған зертханалардың, жаңа оқулықтар мен арнайы
әдебиеттің болмауы, профессор-оқытушы ... ... ... ... ... ... ... жүзеге асыруға мүмкіндік
бермейді.
Кеңестік өкіметтен кейінгі кезеңде ормандарды ... мен ... ... ... ... маңызды себептері мемлекеттің орман
шаруашылығының жеткілікті ... ... ... жетіспеуімен қатар:
- орман саласына жергілікті атқарушы органдарды, өзін өзі басқару
органдарын және халықты, ... ... жеке ... ... ормандарды иелену және пайдалану функцияларын жүзеге асыратын
мемлекеттік институттарға ғана ... ... ... басқару
жүйесінің орынсыз орталықтандырылуы;
- сапалы отырғызу материалын жедел өсіру ... ... ... молықтырудың және тез өсетін ... ... ... ... ... тәсілдерінің
жетіспеуі болып табылады [3]. 
Мемлекеттік орман шаруашылығы мекемелері мен ... ... ... аумағында ормандарды молықтыру және ... ... ... ... ... отырып (272,49 миллион км2),
мемлекеттің орманды жерлерін бір ... ғана ... үшін 2724,9 ... ... ағаш ... және екпелер өсіру қажет. Салыстыру үшін -
өткен алпыс жыл ішінде республика аумағында 1025,9 мың ... ... ... ... ... молықтыру мен орман өсіруге мол шығын
жұмсалатынын ... ала ... ... ... 1 ... 700 АҚШ ... бірінші кезекте орман екпелері мына аумақтарда:
1 шөлейттену процесіне ұрымтал ... ... ... ... өскен
жерлерде;
2 ауыл шаруашылығы мақсаттары үшін ... ... ... елді ... жақын маңда (жасыл аймақтар, ... ... ... плантациялары);
3 гидрографиялық желі, арналар мен су ... ... ... және ... ... ... ... табиғи факторлардың әсерін азайту үшін ауыл ... ... ... молықтыру және орман өсіру жөніндегі іс-шараларды сапасы
жақсартылған тұқымның және отырғызу материалының ... ... ету үшін ... ... ... ... ... базасын құру жөніндегі жұмыстар одан әрі жалғастырылатын
болады және отырғызу материалын өсіру ... озық ... ... ... ... молықтыру орман дақылдарын себу және отырғызу, сондай-ақ
ормандарды табиғи жолмен қалпына келтіру үшін ... ... ... ... ... болады. Ормандарды табиғи ... ... ... ... ... ... ... және ағаш
кесілетін жерлерді қоршау мақсатында кеспе ағаштарды жоспарлау, жерді
ішінара өңдеу кезінде ... ... ... тұқымдардың өркендері мен
жас талдарын сақтау арқылы жүргізіледі.
Ең алдымен ... ... құру ... мен ... ... ... асырылатын болады. Осындай алқаптардың басым бөлігі Ертіс
өңірінің жалды ормандарында, Қазақ шағын ... ... ... ... ... ... ... орналасқан.
2007 жылдан бастап Халықаралық Қайта Құру және Даму Банкінің (бұдан
әрі - ХҚДБ) қарызы қаражатының, Қазақстан Республикасы Үкіметінің ... және ... ... Қор ... ... ірі
көлемді «Ормандарды сақтау және республика аумағының орманды жерлерін
көбейту» ... ... әрі - ... іске асырылуда, ол 7 жылға есептелген.
Жоба шеңберінде Ертіс өңірінің жалды ормандарының аумағында 9 мың
гектар орман ... Арал ... ... ... ... ... ... мемлекеттік орман қорының аумағында - 22 мың ... ... ... ... атқарушы органдардың қарауындағы мемлекеттік орман қорының
120,63 мың гектар алқапта ормандарды молықтыру ... ... ... 88,62 мың ... ... ... дақылдарын құру көзделуде.
Жергілікті атқарушы органдардың қарауындағы мемлекеттік ... ... ... ... ... облыстар бойынша 1-кестеде
келтірілген.
Ерекше қорғалатын табиғи аумақтарда ормандарды молықтыру ... ... ... және ... ... ... ... табиғи
резерваттары және мемлекеттік ұлттық табиғи парктер ... ... ... көшет материалымен қамтамасыз ету
бағыттарының бірі жеке орман ... құру ... ... орман орталықтары орман дақылы өндірісін селекциялық
негізге ... және ... ... ... және интродукцияланған
тұқымдардың тұрақты орман тұқымы ... құру ... ... ... ... ... осірудің 2008- 2010 ... ... ... ел»
бағдарламасының талдауы
2.1 Елді мекендердің жасыл аймақтарын құру және оларды ... ... - ... және ... функциялар
орындайтын және халықтың демалыс орны болып табылатын ормандар мен орман
саябақтары орналасқан қала шегінен тыс ... ... ... оттегімен
байытумен, табиғат келбетін әдемілеп безендірумен қатар дұрыс ... ... ... лас ауаны тұрғын үйлер мен өндірістік
аймақтардан алып кетуге көмектеседі, тік ауа ... ... ... ... ... ... ... жоғары қабаттарында сейіліп
кетуіне жәрдемдеседі, сондай-ақ ауаны әртүрлі аэрозольдардан, ... ... ... ... ... ... қою арқылы тазартады.
Қазіргі Қазақстанның халық қоныстанған жерлерінің жүйесі 86 қаланы,
181 кент пен 7681 ... ... ... Қазақстанда қала халқының саны
8,48 миллион адам.
17.5.3.01-78 «Қалалардың жасыл аймақтарының құрамы және мөлшері»
мемлекеттік ... ... ... ... ... және ... ... отырып, жасыл аймақтардың жалпы көлемі 248,6 мың
гектарды құрауға тиіс.
Қазіргі кезде мемлекеттік орман қоры ... 155,7 мың ... ... және 45,3 мың ... қала ... мен ... саябақтары
бар. Елді мекендерді көгалдандыру жөніндегі жұмыстарды дамыту:
елді мекендерде белгіленген нормативтерге сәйкес жалпы жұрт
пайдаланатын екпелер ... ... және ... ағаш ... мен ... қалемшелерін өсіру
үшін мемлекеттік және жеке орман тұқымбақтарының желісін дамытуды;
олардың аса ... ... мен ... ... ... ... ... қалемшелерді жыл бойы отырғызу технологияларын
қолдануды көздейді.
Жасыл желек ... ... іске ... ... ... ... ... органдардың басқаруымен «Жасыл ел» ... ... ... ... болады.
Барлық облыс орталықтарында ... ... ... ... құрылады.
Астана қаласында ботаникалық бақ отырғызу басталды.
2005-2006 жылдары оны іске асыру барысында ормандарды молықтыру және
орман өсіру жөніндегі жұмыстар 67,6 мың ... оның ... ағаш ... ... себу әдісімен 55,3 мың гектар алқапта жүргізілді.
Орман дақылдары жұмысын қамтамасыз ету үшін ... ... 143 ... ... бар, оларда жыл сайын әртүрлі дақылдардың
150-200 миллион дана стандартты екпесін ... ... ... бар ... 45 ... ... бар ... және 850 гектардан асатын орман тұқымы
плантацияларынан тұратын селекциялық негіздегі орман ... ... ... Оны одан әрі ... үшін екі ... ... ... - Алматы және Көкшетау орман селекциялық ... ... ... ... ағаш ... ... өсіруді
дамыту Қазақстанның орман шаруашылығындағы маңызды бағыттардың бірі болып
табылады. Осы ... жеке ... ... яғни жеке ... ... ... басым мәселе болып табылады, оған мемлекеттік ... тиіс ... ... қаласының жасыл аймағын құру
Астана қаласының ... құру ... ... батыс,
оңтүстік және оңтүстік-шығыс бағыттарда одан әрі өрістей түседі.
2010 жылдың аяғына дейін:
оңтүстік-шығыс және ... ... 45 мың ... ... ... ... жүргізу;
Астана қаласының қала шетіндегі аймағындағы орман өсіруге
жарамды 15,0 мың гектар алқапта ... ... мың ... ... ... ... ... жасау;
ағаш және бұта тұқымдарының аязға, тұзға төзімді және жылдам
өсетін түрлері болатын отырғызу материалының түр-түрін ... ... ағаш ... ... одан әрі жалғастыру;
«Жасыл аймақ» ... ... ... және жабдықтарымен нығайту
көзделуде.
Орман қорының жай-күйі туралы ... алу ... ... ... ... ... ... Ормандарды түгендеудің
қашықтық әдістері мен компьютерлік технологияларды ... ... ... ... ... ... Кезең-кезеңмен жүзеге
асырылатын геоақпараттық жүйелік технологияларын енгізу үшін бағдарламалық
қамтамасыз етуді ... алу аса ... ... ... ... береді.
Облыс орталығы әр аудан орталықтарымен жалғасатын күре жолдардың ... ... жаз бойы ... ... көк түтін мен қара күйеге ... Оған ... ... ... өртеніп жатқанына көңіл бөлетін ешбір жан
жоқ. Сонда облысымыздағы табиғат қорғаумен ... ... ... қарап
отыр деген сұрақ туады. 
Ауылдық жерлерде, ауыл маңында, шабындық өлкелерде жас ... ... өрт ... ... бойы ... ... Оған ауыл
адамдарының шамасы келмейтін уақыттары да бар. ... олар ... ... ... ... Ол ... ... талай жердің шөбі,
орманы «қызыл тажалдың» құрбаны болып кетеді. Одан ... ... ... газы ... атмосферадағы озон қабатының жұқаруына әсер
етеді. Озон қабатының жұқаруы салдарынан әлемдегі атмосераның жылынып кету
қаупі бүгінгі ... ең ... ... бірі ... ... ... айтарымыз, табиғат ресурстарын тиімді ... үшін ... ... ... ... ... ... сұлулығы мен байлығын қорғауды жан-тәнімен жақтайтын адамдар мен
табиғатты кешенді пайдалану идеясын өмірге ... мен ... ... жер мен ... ... бар. Бұл ... ... келеді» мен «қолдан ... ... ... ... ... баласы болып қоршаған ортаның экологиялық
тазалығына бір мезгіл көңіл бөлсе, өзіміздің Жер – ... ... ... ... болар еді.
Үш жыл ішінде Ақмола, Ақтөбе, Алматы және ... 2480 ... ... ... ... ... ... өсіруге жарамды алаптарды және сүрек пен бұта тұқымдарының түр-
түрін ... алу, ... ... және орман өсіру кезінде орман
дақылдарының шығымдылығын ... және отқа ... ... ... алу
мәселелері, сондай-ақ мемлекеттік орман қорын өртке қарсы жарақтандыру
жобалау-сметалық ... ... ... ... ... өртке қарсы жасақтау жобаларын әзірлеу жөнінде жобалау-
іздестіру жұмыстарын жүргізу көзделуде. Өртке қарсы жасақтаудың ... ... ... 406,6 мың ... ... ... ... Қарағанды, Қостанай, Жамбыл және Оңтүстік
Қазақстан облыстарының аумағында орман тұқымбақтарын ... ... ... ... ... ... тұқымбақтарының жалпы көлемі
- 166 гектар.
Табиғи факторлар да, адамның қызметі де орман ... ... ... олар өрт қаупінің көктемгі және күзгі шырқау шектерінде
барынша қауіп ... ... ... және күзгі кезеңдерде далада
ауыл шаруашылығы жұмыстарының жүргізілуіне байланысты ... ... және отқа сақ ... шығатын өрттер саны да күрт көбейіп
кетеді. ... ... ... ... ... ... ... өңірінің жалды ормандарында өрттердің көпшілігі солардан шығады .
Республика бойынша ірі орман ... ... ... ең ... - 62% - дала ... ... орман қорының аумағына ұласу
себебінен болатын орман өрттері құрайтынын көрсетті.
Орман секторын дамыту басымдықтарының бірі ... ... ... ... 2030 жылға дейінгі даму Стратегиясында ... ... ... жыл сайынғы жолдауларында Президент осы бағытты
мемлекет аумағын экологиялық сауықтыруға жәрдемдесетін басым бағыттардың
бірі ретінде бөліп көрсетеді. Орман ... ... ... ... ... ... ... маңызды. Бүгінгі күнге жасанды
екпелер 1029,3 мың гектарды, орман ... ... 10%-ға ... ... дейін ормандарды қалпына келтіру жұмыстары жыл сайын 80 мың
гектардан астам алқапта ... ... Бұл ... ... себу мен ағаш
отырғызу үлесіне 80%-дай тиетін. Жаңадан өсірілетін орман дақылдарының
жалпы ... ... ... ... 16%, ал ... ... -
84%, оның ішінде сексеуіл - 77% құрайды [7].
 
2.3 Қажетті ресурстар және қаржыландыру көздері
 
Бағдарламаны қаржымен қамтамасыз ету ... ... ... бюджеттердің қаражаты, сондай-ақ қарыз бен гранттар ... ... ... ... іске асыруға республикалық бюджетте - 21714,83 миллион
теңге, жергілікті бюджеттерде - 23539,66 миллион теңге, қарыз бен гранттар
бойынша бөлінетін қаражат - 2141,30 ... ... ... көзделуде.
2008-2010 жылдарға арналған шығыстар көлемі ... ... ... «Республикалық бюджет туралы» Қазақстан Республикасының Заңына
және жергілікті ... ... ... ... ... ... сәйкес нақтыланатын болады.
Елді мекендерді көгалдандыруды, жасыл ... ... ... қоры ... ... молықтыруды қоса алғанда,
бағдарламаны іске асыруға жұмсалатын ... ... ... 5-кестеде келтірілген.
Ормандарды өрттен күзету, оларды зиянкестер мен аурулардан қорғау,
ормандарды молықтыру және орман өсіру, орман ... ... ... ... іс-шаралардың негізгі көлемін мемлекеттік орман
шаруашылығы мекемелері мен табиғат қорғау ... ... ... ... орналастыру, жобалау-іздестіру, орманды авиациямен күзету
және өзге де жұмыстарды ... ... ... ұйымдары
жүргізеді.
Бағдарлама шеңберінде ормандарды авиациямен күзетуге - ... ... ... ... ... жасыл аймағын
құруға - 4938,68 миллион теңге көзделуде.
Талассыз экологиялық тиімділігінен басқа, ... ... ... ел үшін ... ... ... басқа елдердің
экономикасына активтерді ... ... ... ... ... ... жобаларына және «таза даму» процестеріне қатысу,
өндірістік энерготиімділігін арттыру үшін жаңа технологияларды ... ... ... ... ... ... қорғау үшін
көміртегі кредиттерін шоғырландыру, қызған газдардың шығарындыларына
квоталар жөніндегі перспективалары ашады.
Киото хаттамасын біткеннен ... ... ... мен іс-шараларды іске
асыруды көздейтін Қазақстан Республикасында ... ... ... ... 2015 жылға дейінгі бағдарлама әзірленетін
болады.
Табиғатпен тіл табысу үшін, біріншіден, өндірісті экологиязациялау
мақсатына сай келетін бірқатар шараларды іске ... ... ... үшін ... ... күш ... біріктіргенде ғана экологиялық
шаралар тиісті нәтиже бере алады.
Адам мен табиғаттың қарым-қатынасын жақсарту бағытталған тағы ...... ... ... ... сиымды мөлшерде өзіне – өзі шек
қою. Халықтың экологиялық санасын қалыптастыру міндетті экологиялық ... ... ... ... ... мәселелерінен тұрады. Олар –
экологиялық ғылыми сананы қалыптастыру, экологиялық этиканы, ... және ... ... сананы қалыптастыру қажет.
Әрбір экономикалық табысымыз үшін табиғат ... кек ... біз ... ... ... атқарушы органдардың қарауындағы ормандарды күзетуге,
қорғауға, молықтыруға ... ... ... жалпы көлемі -
18734,43 миллион ... ... ... ... ... күзетін ұстау -
7409,11 миллион теңгені құрайды. Облыстық атқарушы органдардың қарауындағы
ормандарды күзетуге және ... ... ... ... ... жағынан қамтамасыз ету үшін жалпы алғанда
3650,19 миллион ... ... ... ... ... ... - 949,19 миллион теңге, оның ішінде нысаналы трансферттермен
жергілікті бюджеттерге - 1747,83 миллион теңге және ХКДБ ... - ... ... қажет. Бағдарламаны техникалық жағынан қамтамасыз ету үшін
қаржы қаражатына қажеттілік 7-кестеде келтірілген [8].
Бағдарламаны іске асыру ормандарды ... ... және ... ... пайдалану саласындағы ахуалды тұрақтандыруға, ормандардың
сақталуын және ... ... мен ... ағаш кесуден болатын залалдарды
азайтуға және кейіннен орман шаруашылығын жүргізу тиімділігін арттыру үшін
негіз қалауға мүмкіндік ... іске ... ... ... ... ... ... нәтижелер:
орман өрттері зақымдайтын алқаптарды өрт қаупі бар кезеңде 10,0 мың
гектардан аспайтын көрсеткішке дейін азайту;
ормандарды молықтырудың жалпы ... 145,18 мың ... ... ... жылы - 37,49 мың ... 2009 жылы - 47,63 мың ... және 2010 ... 60,06 мың гектар болады;
550 саябақ пен скверлер қалыптастыру;
15,0 мың гектар, жыл сайын 5 мың ... ... ... ... ... ... құру;
15 мың гектар алқапта екпелер отырғызу жобасын және 406,6 ... ... ... ... ... ... жобаларын, жалпы көлемі
166 гектар орман тұқымбақтарының жобаларын әзірлеу;
2008-2010 жылдары Бағдарламаны жүзеге асыруға жыл сайын 12000 жасты
тарту;
мемлекеттік ... ... ... ... ... және саланың басқа да ... ... ... жыл ... 83,0 ... теңгеге нығайту, жыл
сайын мемлекеттік орман шаруашылығы мекемелерінің 47 қызметкерінің
біліктілігін ... бұл ... ... орман шаруашылығын жүргізу
тиімділігін арттыруға, ... ... және ... ... ... кеңейтуге мүмкіндік береді [9].
3 Еліміздің экологиялық проблемалары
Экологияның күрт ... ... ... табиғатқа антропогендек
әсерін болып отыр. Атмосферадағы көмірқышқыл газдардың концентрациясының
артуына ... ... ... ... ... әкеліп
соғады.
Энергия көзі ретінде ... ... ... ... пайдалану
нәтижесінде және машиналардың көбейіп ... ... ... бұл процесс тезірек жүреді.
Жер планетасындағы атмосфераның ... ... ... ... ... құрғақшылық болады, басқа жерлерде жаңбыр
көп жауып, жерді топан су ... ... ... ... еріп ... жағалауларды, мұхиттар мен теңіз сулары басып ... ... ... нашарлап, халықтар мекенін тастап, күн ... ... ... көшеді.
Табиғатты қорғау мәселесі бүкіл дүниежүзілік проблемаға айналуда.
Экологиялық проблема дегенде ең алдымен ... ... ... ... еске ... ... - Қазақстанның інжу-маржаны. Арал теңізі ірі экологиялық
апатқа ұшырыағанға дейінгі көлемі - 1066 км2, ... - 30-60 ... - 10-12% ... ... ... ... балықтарға бай, жағасы
қоға мен қамысты теңіз еді. Сол кездерде жылына 50-150 мың балық ауланса,
теңіз жағасынан ... ... ... ... ... ... ... Арал өңірін игеру қолға алынды. Осы аймақтағы
игерілетін жер ... ... ... мен ... ... 2,4, ... 1,7 ... өсті. Ал Амудария мен Сырдария
бойындағы халықтың саны 1960-1987 жылдар аралығында 2,2 ... ... ... ... орай суға ... ... те ... Осыған орай 1970-1980
жылдар аралығында аралға құйылатын су мөлшері азайды. Оның ... - ... ... еді. Екі өзен ... суды мол ... ... пен ... өсіру ісі қарқында дамыды (Шардара).
Оның үстіне ауылшаруашылығының басқа да салалары барынша дамыды.
Өзен бойлары игеріліп, суды ... ... ... ... ... ... ... арасында 44 мың м3, ал 1990 жылдары екі есеге
қысқарды. Нәтижесінде, Арал теңізінің деңгейі 23 м-ге ... ... ... ... 30-200 ... ... ... Судың тұздылығы 40 %-ға дейін
артты. Оның үстіне екі өзен бойындағы ... ... ... ... ... бұрын-соңды болмаған көрсеткішке жетті.
Тыңайтқыштарды қолдану 10-15 есеге өсен. Осындай антропогендік ... ... ... ... ... Құрғап қалған теңіз түбінен жыл
сайын айналаға зияндылығы өте жоғары 2 млн. тонна ... ... ... тарай бастады. Сонымен, Арал апатына себеп болған ... ... ... ... ерекшеліктерін ескермеу;
• ауылшаруашылығын дұрыс жоспарламау, судың қорын есепке алмау;
• суды өте көп ... ... ... ... ... ... көбейтіп
жіберу;
• жерді игерудің агротехникалық шараларын сақтамау және суды үнемді
пайдалнбау;
• табиғат ... ... ... ... мен ... ... тұрғыдан негізделмеуі болып табылады.
Осы аталған факторлар Арал теңізі ... ... ... дағдарысқа әкелді. Бұл жағдайлар адам баласының қолдан істеген
қателігі ретінде дүниежүзіне белгілі болды.
Арал ... ... ... ... ... ... ... жыл
өткен сайын теңіз суын таратуда. Оның фаунасы мен ... ... ... ... ... өте ... ... Арал теңізінде балық өсіру
шаруашылығы тоқталып, соңғы 1-2 жылда ғана қайта ... ... ... ... ... ... ... Теңіз түбінен көтерілген
улы тұздардың мөлшері жылына 13-20 млн. ... деп ... ... ... әсері сонау Орта Азия республикалары аумағына жетіп,
ауылшаруашылығына зардабын тигізуде. Арал өңіріндегі ... ... ... ... ... ... ... әрі қайтымсыз
атропогендік экожүйелерге қарай ығыстыруда.
Арал өңіріндегі антропогендік факторлар ондағы тұрғындардың салт-
дәстүрлеріне, экономикалық-әлеуметтік жағдайына ... әсер ... ... ... ... ... ... қалып, басқа
аймақтарға еріксіз қоныс аударуда.
Қазіргі Арал өңірінде адамдардың денсаулығы күрт ... ... ... ... мәліметтер бойынша туберкулез, бүйрекке тас байлану, сары су,
өкпе-тыныс жолдарының қабынуы, жұқпалы ауралар ... ... ... ... көрсеткішті беріп отыр.
Арал теңізінің болашағы дүниежүзі халықтарының толғандыруда. Оның
біржола жойылып кетуі Орта Азия мен ... ғана емес ... ... тыныс-тіршілігіне өзгерістер әкелмек. Ал ... ... ... ... Арал ... ... 10
шақты жылда географ және эколог ғалымдар арасында жиі-жиі пікір таластар
туғызады. Арал мәселесі туралы халықаралық конференциялар ... ... ... ... ... Олар негізінен Орта Азия
республикалар, Ресей, АҚШ, Жапония, т.б. мемлекеттер [10].
Арал теңізін құтқару ... ... ... ... мен ... ... ... Қазақстанға бұру;
• Амудария мен Сырдария ... суын ... ... суды
молайту;
• Арал теңізін жартылай сақтап қалу;
• Каспий теңізінің суын жасанды канал арқылы әкелу;
• Жер асты ... ... Арал ... ... ... ... ... толысуын күту.
Әрине, бұл жобалар болашақтың ісі болғанымен, уақыт ... ... ... ... ... мүмкін. Ал оның іске асуы адамзат
қауымының білімі мен біліктілігіне байланысты екені анық.
Қазіргі кезде Аралды құтқару ... ... да ... ... негізде жұмыстар жасалуда. "Арал тағдыры - адам тағдыры"
болғандықтан оны ... қалу аға ... ... ... ... көлі - Қазақстандағы ең ірі экожүйелердің бірі. Көл Балқаш -
Алакөл ойысында орналасқан. Көлемі - ... км2, ... - 605 км, ені ... км ... Ал ең ... жері - 26 м. Бұл ... 1970 жылдарындағы
сипаты болса, қазір мүлдем ... ... ... ішінде Іле,
Қаратал, Ақсу және Лепсі өзендерін Балқашқа құяды.
Балқаш көлі ... және шөл ... ... ... климаты шұғыл континентті болып келеді. Су ... ... ... ... ... судың деңгейі тез өзгеріп отырады.
Ұзақ жылдар тіршілігі тұрақты болып келген су айдынының ... ... ... ... ... ... ... нашарлауц
себебі Қаратал, Лепсі, Ақсу өзендерінің мол суының Балқаш ... ... ... ... Оның ... ... кездерде Аягөз, Биен,
Сарханд және Басқан өзендері Балқашқа құйып, оның табиғи су ... ... ... ... Балқаш көлінің жағдайын
шиеленістіріп ... ... ... одан әрі ... Іле өзені
бойына салынған Қапшағай суқоймасы да әсер етеді. 1970 жылы ... Іле ... суын ... ... бөгеті салынды. Оған
қосымша Іле өзенін ... ... ... ... ... бөгетімен
бөгеліп, онда көлемі 300 мың м3 су жинақталды. ... ... ... (БАК) ... Каналдың салынуына байланысты Шелек өзені Ілеге
құюын ...... ... ауыл ... ... пайдалануымен 1965-
1990 жылдар аралығында Балқашқа құятын судың көлемі 25 %-ға ... ... ... мен ... ... ... күріш, Шеңгелді көкөніс, Ақдала
күріш алқаптары пайда болды. Осының бәрі Іле – ... су ... ... ... ... ... ... экожүйесінің бұзылуының зардаптары. Іле – ... ... ... ... ... бөлігі) өте сирек
кездесетін Іле тоғайын, өзен жағасындағы ... ... мен ... ... жойылуына себепші болды. Көлдің жағалаулары
кеуіп, тұзды шаң жиі көтерілді. Ауа райы ... ... пен ... ... көлі соңғы жылдары 2 метрге жуық төмендеп отыр. Сонымен көл
жағалаулары ... ... ... мен шөлдерге айналуда.
Іле – Балқаш экожүйесінің фаунасы мен флорасы зардап шегуде. Балық
аулау соңғы жылдары 5 есе төмендесе, уылдырық шашу ... су ... ... Сонымен қатар балықтардың Іле бойындағы егіс, көкөніс
алқаптарына пайдаланылған ... ... және ... қалдықтарымен улануы жиі байқалуда.
Іле – Балқаш алабы ит тұмсығы батпайтын тоғайлар, кішігірім көлдер,
аралдар, аңдар мен құстар мекені ... ... 1960 ... ... 1,5
млн-ға жуық бұлғын терісі ... ... ... бұл ... бойында және көл жағасындағы тіршілік ететін құстардың түрлері
де азайып кеткен. «Қызыл ... ... ... ... көкқұтан, т.б.
құстар қазір өте сирек кездеседі.
Іле – Балқаш алабы Қазақстандағы ... ... ... Бұл ... ... тау ... мен оның бойындағы Шарын тауларындағы
тастағы таңбалар мен тас мүсіндер және көне ... ... Әнші ... табиғат туындысы, Алтынемел ұлттық саябағы, Кербұлақ ... бар. ... деп ... бұл ... 3 млн. ... ... Ең ірі ... – Алматы, Талдықорған, Жаркент.
Бұл өңірдегі экологиялық ірі мәселелер қатарына ... ... ... комбинаты, Приозер, Ақсүйек кен рудаларын байыту
кешендері, Сарышаған ... және ... ... ... осы
аймақта тұратын тұрғындарға өз зардабын тигізіп отыр. 1999 жылы «Балқаш
көлін құтқару, оның бүгінгісі мен ... атты ... ... форум өтті. Онда Балқаш көлін құтқару мәселелері ... ... ... Оның ... Іле ... бойындағы өндіріс орындарында суды тиімді пайдалануды
реттеу. 2. Қапшағай суқоймасынан ... ... ... ... 3. ... және ... ... күріш алқаптарын
азайту. 4. Жер асты ... ... ... ... 5. ... ... ... көлін құтқару бүгінгі күннің талабы. Арал мен Балқаш сияқты
су экожүйелерінен айырылу Қазақстанды ғана емес Еуразияны да ... ... ... ... ... ... Сондықтан әрбір
табиғи экожүйені көздің қарашығындай сақтау мен қорғау ... ... ... – жер шарындағы бірден-бір тұйық су ... ... – 380 мың км 2. ... ... ... ... ... 1030
км, батыстан шығысқа дейін 196-435 км аралықты қамтиды. Солтүстік-шығыс
бөлігінің климаты континенталды, ал ... ... ... ... ... жағалауы таяз, көбіне қайраңдардан
тұрады.
Каспий теңізі Еуропа және Азия континенттерінің ... ... ... ... өте ерекше табиғат туындысы әрі өсімдіктер ... ... ... Мұнда «Қызыл кітапқа» енген өсімдіктер мен
жануарлар көптеп кездеседі. ... су ... ... ... ... эндемиктер. Теңіздің құнды байлықтарының бірі ... ... ... Олардың 5 түрі тіршілік етеді. Бекіре
тұқымдастардың дүниежүзілік қорының 70 %-ы осы ... ... ... айтуға болады. Каспий ойпаты өзінің табиғат ескерткіштерімен,
фаунасы және флорасының көптүрлігімен ерекшеленеді. Мұнда ... ... 64, ... 414, ... ... түрі тіршілік етеді.
Каспий теңізі кәсіптік балықтарға да бай. Теңізде балықтың 76 ... ... ... жыл құстарының да сүйікті мекені. ... 3-3,5 млн. ... ... қалса, ал жыл құстарының саны 10-
12 млн-ға жетеді.
Қазіргі кезде бізді қоршаған ортаның ластаушы көздерін төмендегідей
топқа ... ... ...... ... ... толқындар,
жылу, шулар және тербелістер.
2 Химиялық ластану – көміртегі өнімдері, күкірт, көмірсулар, шайынды
сулар, пестицидтер, гербицидтер, фторлы ... ауыр ... ... ... – ауру ... ... мен вирустар,
құрттар, қарапайымдылар, шектен тыс көбейіп зиян келтіретін ... ... зиян – ... ... сұлу ландшафтарының
бүлінуі, орман-тоғайлардың жойылуы, т.б.
Осындай апаттарды болдырмас үшін 1992 жылдың маусымында БҰҰ-ның Рио-
де Жанейродағы болған ... ... орта ... ... ... ... ... Конвенция қабылдап, оған 150-ден астам
ел қол қойды. 1999 ... 19 ... ... штаб ... ... ... Ақмарал Арыстанбекова да рамкалық Конвенцияға
қол қойды.
1997 жылы 24 шілдеде АҚШ президенті Клинтон атақты ғалымдарды жинап
(оның ... 3 ... ... ... бар) «парниктік эффекті»
тудыратын газдарды азайтуға бағытталған заңды ... ... ... ... ... компанияны құрып, бұл мәселені радикалды
түрде шешуге ... 1997 жылы 29 ... ... ... ... ... ... климаттың өзгеруі жалпы әлемдік
көлемдегі проблема болып табылады және қоршаған ортаның жан-күйіне ... ... ... 1995 жылы ... ... ... БҰҰ Үлгілік
конвенциясын бекітті, ал 1999 жылы осы ... ... ... ... ... ... және ол ... енген жағдайда Қазақстан
қызған газдардың шығарындыларын қысқарту жөніндегі сандық ... ... ... І ... Тараны болады.
Қазақстанның Киото хаттамасын бекітудің мақсатқа лайықтығын айқындау
үшін 2004 жыл барысында қызған газдардың шығарындыларын қысқарту жөніндегі
сандық міндеттемелердіңң ... ... ... туралы
зерттеулер жүргізу қажет.
Талассыз экологиялық тиімділігінен басқа, Киото хаттамасын бекіту
біздің ел үшін ... ... ... ... ... ... орналастыру мүмкіндігімен инвестор рөліндегі
бірлескен жүзеге ... ... және ... даму» процестеріне қатысу,
өндірістік энерготиімділігін арттыру үшін жаңа технологияларды қолдану,
сыртқы энергетикалық рынокта елдің ... ... ... ... ... шоғырландыру, қызған газдардың шығарындыларына
квоталар жөніндегі перспективалары ашады.
Киото хаттамасын біткеннен кейін нақты ... мен ... ... көздейтін Қазақстан Республикасында қызған ... ... ... 2015 ... ... ... ... тіл табысу үшін, біріншіден, өндірісті экологиязациялау
мақсатына сай келетін бірқатар шараларды іске ... ... ... үшін ... ... күш қуатын біріктіргенде ғана ... ... ... бере ... мен ... қарым-қатынасын жақсарту бағытталған тағы бір
шара – табиғат байлықтарын тұтынуды ақылға сиымды мөлшерде өзіне – өзі шек
қою. ... ... ... ... міндетті экологиялық білім
мен тәрбие берудің бірқатар комплексті мәселелерінен тұрады. Олар –
экологиялық ... ... ... ... ... экологиялық
психологияны және экологиялық құқықтық сананы қалыптастыру қажет.
Әрбір экономикалық ... үшін ... ... кек ... біз табиғатты аялай білейік [11].
Қорытынды
Орман шаруашылығының ғылыми-зерттеу институтының есептеулері бойынша
Қазақстанның облыстарында болашақ қорғаныштық ормандар отырғызу қажет.
Солтүстік ... ... ... ... жерлердің көлемінен
1,6 %-ға жеткізу, Павлодарда – 4,0 %, Ақмолада – 3,8 %, Ақтөбеде – 3,9 %
жеткізу жобаланған.
Егістікті ... ... ... солтүстік және батыс
облыстарда 3,3 %-ға дейін көтеру керек.
Оңтүстіктің суармалы егістік жерлері мен ... ... ... 3,5 %-ды жер берілуі ... ... ... ... ... ... 3 %-ға дейін ... ... ... ... ... және жасанды ормандар 3,6 % құрайды. Республиканың жалпы
орманын шамамен 6-7 %-ға ... ... ... отыр. Бұл экологиялық
тұрғыдан негізделген. Республиканың орман өсіру жұмысын тек ... ... ... ... және ... орман өскен жерлерде жүргізу
қажет.
Барлық нәрсенің өз орны ... су көп ...... ... құрғақ жерлерде – даланың шөптес өсімдіктері ... ... ... ... ... оның тиімсіз екенін ... ... он бес – ... жасқа жеткенде өздігінен кеуіп кетеді. Олай
болса, адам экология заңдарын танып білуі, дұрыс пайдалануы ... ... бұл ... ... алмайды. Әлі де болса, Қазақстанның ормандарының
экологиясы толық ... ... ... ... мен ... ... тұрғыдан қарау керек.
Кейінгі кездерде біз тұрып жатқан ... ... ... ... – отыз ... бері ... өсіп ... ағаштарымызды
ортан белінен аралап кесіп, жапырақсыз қалдырып жатырмыз. Ол - өзімізге
өзіміздің жасаған қиянаттың бірі. Отыз-қырық жыл бойы өскен бір түп ... ... бір жыл бойы дем ... ... ... шығаратыны белгілі. Бір
автокөлік бір мың ... ... ... бір ... бір жыл бойы дем
алатын оттегін жағатындығы анықталды. ... ... ... ... ... ... жылдан-жылға көбейіп келе жатқан
автокөліктерден бөлініп шыққан көмірқышқыл газын жұтып, оны оттегіне, яғни
таза ауаға айналдырып ... ... ... ... ... ... ... адамзат баласының қайсысын болсын толғандырады.
Облысымыз бойынша ... ... ... ... ... әлі де болса баяу жүріп жатыр. Табиғатты ... ... ... ... мән ... ... орталық
базарларындағы барлық қоқыстарды, қағаз қалдықтарын өртеу адам тынысын
тарылтып, ... дем ... ... ... ... Ондай көк түтін адамның
тыныс органдарының ісік ауруына әкеліп соқтыруы да мүмкін.
Пайдаланылған әдебиеттер
1 ... ... ,10 ... 2002 ... ... Қоршаған ортаны қорғау – баршаның міндеті// ... ... ... ... 3 – 163 б.
3 Қазақстанның экологиялық экологиялық қауіпсіздік тұжырымдамасы. ... 3-10 ... ... ... ... қасіреті»// К.Бозтаев.- Алматы.1997ж.
5 Заң газеті.23 шілде.2005 ж.№3.
6 Республикалық құқықтық ғылыми- практикалық «Заң » ... №6 32 ... ... ... және ... ... Заң журналы ,1999 ж.№6 19б.
8 К.Бозтаев. «Невада - Семей» мақала// К.Бозтаев. Зерде журналы №13 11б.
9 ... ... бар ... орта ... ... ... қ. ... Радиациялық ластаудың құқықтық жауапкершілігі.Заң журналы- 2002ж.№3 62-
66 б.
11 К.Т.Адамов. «Қоршаған орта және экологиялық саясат,қылмыс»// К.Т.Адамов.
- Дүние журналы №6. 2002ж. 7-11 б.

Пән: Экология, Қоршаған ортаны қорғау
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 20 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
"Экологиялық нормалау түрлері."6 бет
Қазақстан Республикасындағы ормандар. Орман экономикалық ресурсы5 бет
Дүние жүзінің орман ресурстары21 бет
Орман ресурстары және мәселелері5 бет
Орман ресурстарын пайдалану мәселелері3 бет
Орман ресурстарын пайдалану мәселелері және олардың маңызы8 бет
Орман ресурстарын пайдалану мәселелері және олардың маңызы туралы12 бет
Орман ресурстарын пайдалану мәселелері туралы8 бет
Орман ресурстарын қорғау және ұтымды пайдалану26 бет
Баға және табиғат ресурстарын экономикалық-географиялық тұрғыдан бағалау теориялары64 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь