Қазақстанның еңбек нарығының дамуына талдау жасау

Мазмұны:

Кіріспе 3
І.Еңбек нарығының экономикалық.теориялық негізі 5
1.1.Еңбек нарығының экономикалық мәні және мазмұны
1.2.Еңбек нарығының құрылымы және қызметі 7
1.3.Еңбек нарығының шетелдік іс.тәжірибесінің ерекшеліктері 9
ІІ.Қазақстан Республикасының еңбек нарығының дамуына талдау 12
2.1.Қазақстан Республикасының еңбек нарығының қалыптасуы
мен дамуы
2.2.Қазақстан Республикасының еңбек нарығының мемлекеттік
құқықтық реттеу 16
2.3. Еңбек нарығында жұмыс күші ұсынысы мен жұмыс күшіне
сұраныстың үйлесуі 20
ІІІ.Қазақстан Республикасының еңбек нарығының дамуындағы
мәселелеріне жетілдіру жолдары 23
3.1.Еңбек нарығындағы жұмыссыздық мәселесі
3.2.Еңбек нарығындағы жұмыссыздық мәселелерді шешудегі
мемлекеттің саясаты 25
Қорытынды 45
Пайдаланған әдебиеттер
Қосымша
Кіріспе

Егеменді Қазақстанда жаңа экономикалық жүйенің қалыптасуымен, нарықтық қатынастарға көшумен байланысты еңбек ресурстарын жаңа талаптарға сай пайдалану маңызды және күрделі мәселе болып табылады.
Республикамызда барлық нарық түрлері, соның ішінде еңбек нарығыда дамуда. Еңбек дегеніміз-адамдардың өмірі үшін қажетті материалдық, рухани, басқа да құндылықтар жасауға бағытталған адам қызметі. Қазақстанның әрбір азаматы материалдық, рухани және басқа да қиындықтарды жеңу жолында өзінің бойындағы қайрат-қуатымен барынша аянбай еңбек етіп, елімізді дүние жүзіне танытуы тиіс.
Еңбек нарығы - бұл экономикалық тұрғыдан белсенді халыққа сұраным мен ұсынымды қалыптастыратын сала. Мұндағы экономикалық тұрғыдан белсенді халық-еңбекке жарамды жастағы адамдар. Бұған кіретіндер жұмыспен қамтылғандар мен жұмыссыздар.
Курстық жұмыстың тақырыбын ашуда жоспарлаған сұрақтарды қарастыру негізінде келесідей міндеттер мен мақсаттар алға қойылып отыр:
- еңбек нарығының экономиалық мазмұнын аша отырып, құрылымын анықтау;
- еңбек нарығының дамуының шетелдік іс-тәжірибесіне сүйену;
- еңбек нарығында жұмыс күші ұсынысы мен сұранысының үйлесуіне талдау жасау;
- еңбек нарығы қатынастарын реттейтін құқықтық заңнамаларды қарастыру;
- еңбек нарығының дамуындағы мәселелер мен жетілдіру бағыттарын көрсету.
Жұмыстың бірінші бөлімінде, еңбек нарығының экономикалық негізделуіне байланысты бірінші сұрақтар қарастырылған, яғни еңбек нарығының мазмұны ашыла отырып, еңбек нарығының құрылымы мен қызметі анықталды. Сондай-ақ, шетелдік іс-тәжірибе ретінде дамыған мемлекеттердегі еңбек нарығының дамуы мен ерекшеліктері зерттелді.
Екінші бөлімде, Қазақстан Республикасының бәсекелесті еңбек рыногы және оның «шығу-дауыс» механизмі арқылы үйлестіруіне талдау жасау. Ал еліміздегі еңбек нарығын реттеудегі еңбек заңнамалары және еңбек нарығын мемлекеттік реттеу бағыттарын осы бөлімінде сарапталынып отыр.
Еңбек нарығының дамуындағы мәселелер барысы мен еңбек нарығын жетілдірудегі мемлекеттің саясаты курстық жұмыстың үшінші бөлімінде қарастырылған, яғни еңбек нарығындағы жұмыссыздық, жұмыспен қамтуда.
Пайдаланған әдебиеттер тізімі:
1. Абденов С. Развитие трудовых отношений через призму трудового кодекса// Труд в Казахстане. – 2007.-№1-2.7б.
2. Акімбекова Ш. Қазақстандағы еңбек нарығының қалыптасу ерекшеліктері// Жаршы.-2005.-№5
3. Байболов А. Халықты жұмыспен қамту// Саясат.-2005.-№4.-77б.
4. Жұмаханов Б. Еңбек ресурсы – әлеуметтік-экономикалық категория// Жаршы.-2005.-№6
5. Құрманбаев С., Тойкин С. Еңбек нарығының экономикасы – Семей «Университет», 2003 – 100б.
6. ҚР әлеуметтік – экономикалық дамуының 2010 жылдарға арналған даму стратегиясы// Заң. – 2006.-14б.
7. Масхутов Б. Трудовой кодекс РК; проблемы регулирования трудовых отношений// Труды в Казахстане.-2007.-№7.-11б.
8. Нарықтық экономикада дамыған елдер өнеркәсібіндегі салыстырмалы еңбек құқығы мен өндірістік қатынастар/ ред. Р.Бланпейн.-Алматы «Дәнекер», 2000. – 560б.
9. . «Егемен Қазақстан» газеті, 2010 жылғы қаңтардың 30-ы
10. Осипова В. Экономикалық теория. –Алматы «Экономика», 2005.-480б.
11. О состоянии рынка труда в Республике Казахстан в 2002-2006 годах// Труд в Кахахстане. -2007.-№8.-30б.
12. Тойкин С. Проблемы рынка труда// Қаржы – Қаражат. 2005.-№6.
13. Әкімбекқызы Қ. Жұмыс көп жұмыссыздар қайда жүр // Заң газеті.
        
        Мазмұны:
Кіріспе
3
І.Еңбек нарығының экономикалық-теориялық негізі ... ... ... мәні және мазмұны
1.2.Еңбек нарығының құрылымы және қызметі ... ... ... ... ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... Республикасының еңбек нарығының қалыптасуы
мен дамуы
2.2.Қазақстан Республикасының еңбек нарығының мемлекеттік
құқықтық ... ... ... ... күші ... мен ... күшіне
сұраныстың ... ... ... ... ... ... ... нарығындағы жұмыссыздық мәселесі
3.2.Еңбек нарығындағы жұмыссыздық мәселелерді шешудегі
мемлекеттің ... ... ... ... жаңа ... жүйенің қалыптасуымен, нарықтық
қатынастарға көшумен байланысты еңбек ресурстарын жаңа талаптарға сай
пайдалану ... және ... ... ... табылады.
Республикамызда барлық нарық түрлері, соның ішінде еңбек нарығыда
дамуда. Еңбек дегеніміз-адамдардың өмірі үшін ... ... ... да ... жасауға бағытталған адам қызметі. Қазақстанның әрбір
азаматы ... ... және ... да ... жеңу ... өзінің
бойындағы қайрат-қуатымен барынша аянбай еңбек етіп, елімізді ... ... ... нарығы - бұл экономикалық тұрғыдан белсенді халыққа сұраным
мен ұсынымды қалыптастыратын сала. ... ... ... ... жарамды жастағы адамдар. ... ... ... мен жұмыссыздар.
Курстық жұмыстың тақырыбын ашуда жоспарлаған ... ... ... ... мен мақсаттар алға қойылып отыр:
- еңбек нарығының экономиалық мазмұнын аша отырып, құрылымын анықтау;
- ... ... ... ... ... сүйену;
- еңбек нарығында жұмыс күші ұсынысы мен сұранысының үйлесуіне талдау
жасау;
- ... ... ... ... ... ... ... еңбек нарығының дамуындағы мәселелер мен жетілдіру бағыттарын көрсету.
Жұмыстың бірінші бөлімінде, еңбек ... ... ... бірінші сұрақтар қарастырылған, яғни еңбек
нарығының ... ... ... еңбек нарығының құрылымы мен қызметі
анықталды. Сондай-ақ, шетелдік ... ... ... ... ... ... мен ... зерттелді.
Екінші бөлімде, Қазақстан Республикасының бәсекелесті еңбек рыногы
және оның «шығу-дауыс» механизмі арқылы үйлестіруіне талдау ... ... ... нарығын реттеудегі еңбек заңнамалары және еңбек нарығын
мемлекеттік реттеу ... осы ... ... ... нарығының дамуындағы мәселелер барысы мен еңбек ... ... ... курстық жұмыстың үшінші бөлімінде
қарастырылған, яғни еңбек нарығындағы жұмыссыздық, жұмыспен ... ... ... - ... ... ... нарығының экономикалық мәні және мазмұны
Еңбек нарығы – бұл ... ... және ... ... ... ... күші жіне ... пайдалануды көрсететін
экономикалық механизмдер ... ... ... ... еңбек нарығында
да еңбекке ұсыныс және еңбектің анықталған түріне сұраныс құрылады.
Еңбек нарығы кез-келген, жағдай-шартта ... ... ... ... ... Оның нарықтық сипаттамасы:
- кәсіпорындар саны көп болуы, керекті жалдамалы ... ... ... ... ... дәрежелі мамандарылған қажетті жалданушылардың көптігі;
- еңбек нарығына бірде-бір ... ... ... ... ... ... ... жетілген бәсеке нарығында жеке
фирмалардың еңбегіне сұранысты жинақтау жолымен анықталады. Ал фирма қанша
жұмысшы ... ... ... ... ... еңбекке сұраныс бағасын,
яғни еңбек ... ... ... ... ... ... ... тұрады,демек
өнімнің көбеюі қосымша еңбек бірлігін жалдау нәтижесінде алады. ... ... ... ... ... өнімді шектелген өнім дейді.
Шектік өнімнен түскен табысты анықтау үшін ... ... өнім ... ... Осы ... шектік өнімнен түскен табыс деп аталады.
Шектік өнім, әрбір қосымша жұмысшыны ... өнім ... ... көрсетеді. Шектік өнімнен түскен табыс, ... ... ... ... ғана ... ... жалдауға болады. Сондықтан жетілгекн
бәсекелестік нарығында еңбекке сұраныс екі көрсеткішпен анықталады: жалақы
және ... өнім ... ... ... ... қатынастарының жүйесі, ол нарық
шарттарының ... ... ... ... сай ... екі
әлеуметтік экономикалық функция орын ... адам ... ... ... кәсіпорындарға, территориясына қарай) және табысты,
еңбекақы мөлшерінде еңбегін ынталандыру үшін бағалау арқылы ... ... іске ... өндірістің жоғарылануы мен тиімділік адам
ресурстарының қайтарымдылығы мен табыстың ... ... ... өсуі мен ... ... ... отырып, баршаға бірдей
іс қамтамасыз етілуі керек. Бірақ, осы мақсаттарға жету ... ... ... нарығы, нарық жағыдайында ең алдымен
жалдану арқылы жұмыс ... ... ... ... ... ... табылады. Сонымен қатар, еңбек нарығында
әлеуметтік қатынастарды басқарудың келісілген ... ... ... ... ... ... – маманданған және әлеуметтік топтардың
қатынасы арқылы сипатталып, осы арқылы сұраныс пен ұсыныс талданады. ... ... ... ... ... ... ... тарату мен қайта тарату құралдарының бірі. Еңбек
нарығы қоғамның әлеуметтік – ... ... ... ... ... ... де ... Маманданған және аймақтық – географиялық
ықшамдалуды, жұмысшылардың ... ... ... ... ... ... отырып, жұмыссыздық пен іс жүзінде күресу шаралары
еңбек нарығының мобельділігін үлкейтеді және ... ... ... ... ... нарығы – бұл экономиканың ерекше артықшылығы бар ... - ... ... мен жұмыс іздеушінің арасындағы қатынас, еңбекақысы
мен қызметкері емес, бұл – ... ... ... көрсеткіші.
1.2 Еңбек нарығының құрылымы және қызметі
Еңбек ресурстарына халықтың жұмыс істеуге қабілетті ... Ал оның ... ... жастық құрылымы анықтайды. Жалпы
еңбекке тартылған адамдарды үш топқа бөлеміз: еңбек жасына ... ... ... және ол жастан асқандар. Оның ... ... ... ... ... зейнетақы алатын адамдар мен 1-2 топтағы
мүгедектерден басқа еңбекке ... ... ... ... ... ... ... істейтін зейнеткерлер мен 14-16 жас аралығындағы жас өспірімдер
қосымша еңбек ресурстарына ... ... ... ... ерекше тауар
болып табылады. Оның тауарлық формысының ерекшелігі мыналардан тұрады:
1.Бұл ресурс, әдетте, ... ... ... ... ... ... ... сату.
3.Шамалы жинақтылық (аймақтық , өндірістік және т.б).
4.Тұтас еңбектің бөлігі тұрақты өнімді ... ... ...... ... ... ... бір құрылымы болып табылады.
Нарықтық қатынастарға өту кезеңінде жұмыс күшінің қызметтері
анықталып, жұмыс ... ... ... ... және ... параметрлері
өзгереді. Еңбек нарығындағы өзгерістер – бұл алдымен жұмыспен және еңбекақы
төлеу жүйелеріне өзгерістер енгізу, екінші сөзбен айтсақ, нарық ... ... ... ... мен ... тепе-теңдігінің сақталуын
қадағалаумен бірге, осы жүйелерді мемлекет тарапынан бақылап отыруы деген
сөз. Жұмыс ... мен ... ... ... қатынастары нормативтік
құқықтық актілермен, еңбек туралы зандарға ... ... жеке ... ... ... ... отырады.
Жеке еңбек шарты қызметкер мен ... ... ... ... ... екі жақты келісім. Осы бойынша қызметкер жұмыс
беруінің актісін атқара ... ... бір ... ... ... бойынша жұмысты орындауға міндетті, ал ... ... ... және ... мен ... келісімінде көзделген өзге де
ақшалай төлемдерді уақыттылы да толық көлемде төлеуге, еңбек туралы заңдар
мен ... ... ... ... ... қамтамасыз етуге
міндеттенеді. Осылайша ... ... мен ... ... ... қалыптасады. Бұл ретте ең алдымен атқарылған жұмыстың сапасы
керек. Білімді де білікті ... ... пен ... ...... іздегендер мен жұмыс істегісі
келгендердің барлығы жұмыспен қамтамассыз етілгенін білдіреді және ... ... ... пен ... арасындағы теңдікті сипаттайды.
Еңбек ресурстары деп – ел халқының дені сау, ... ... ... ... ... етуі үшін ... ... бар бөлігін айтуға болады.
Сонымен қатар мұндай түсініктеме шартты екенің де ескеру керек. ...... өзі, яғни ... ... ... ... ... емес, ол адамдардың еңбек етуге деген жиынтық қабілеті. Олай
болса, ... пен ... осы ... ... асыруды нысаны деп
анықтауға болады. «Адам ресурсы» - ... ... ... ... ... ... ... ол меншік нысандары әртүрлі кәсіпорындарда ,
өзін жұмыспен ... жеке және ... ... жеке ... үй ... және бала тәрбиесімен айналысуды, мемлекеттік және
қоғамдық міндеттерді атқаруды, арнаулы орта және жоғарғы оқу орыындарындағы
күндізгі ... ... ... ... ... биржалары айтарлықтай орын
алады. Еңбек ... – бұл ... ... барысында жұмыскерлер мен
кәсіпкерлердің арасында делдалдық келісім жасалатын, тұрақты жұмыс жасайтын
мекеме.
1.3 Еңбек нарығының шетелдік іс – ... ... ... ... ... ... орта ... 7,5 рет
жұмысына ауыстырады. Жапонияда, бір бөлігі ... ... ... 2,6 рет ... ... ... ... бұл көрсеткіш Жапонияға қарағанда жоғары, бірақ
АҚШ – тағыдан төмен бұл ... ... ... ... ... тән ... Мысалы, Финляндия өндірісте және басқа салаларда
жұмыс істейтіндердің үштен бірі – мамандықтарын ауыстырады ... ... ... ... әлеуметтік және саяси өткірлігін азайту
үшін соңғы 30 жыл ... ... ... ... ... ... ... берудің бірнеше түрлерін қолдануда. Халықты ... ... ... ... оның ... негізін жасауды,
әртүрлі мамандандырылған мекемелердің, экономикалық ... ... ... ... ... ... бірге, мемлекет, қайта
мамандандыру, жаңа жұмыс орындарын құру және ... ... ... ... әлеуметтік саясат шараларын жүзеге асыру қажет.
Жұмыссыздықа берілетін жәрдем ақшаның мөлшері мен оны төлеу ... ... 26-34 апта ... ... 50%, кейбір штаттарда 47аптаға дейін;
Жапонияда – жұмыссыздық ... және ... ... қарай 3-12 ай
бойына жалақының 60-80%-ын; Францияда – 1-2,5 жыл бойына ... ... оған ... ... 40 ... жәрдем ақша; Ұлыбританияда – 52 апта
бойына 28,5 фунт ... ... ... ... ... ақысынан
ұстап қалу есебінен арнаулы қорлар құру арқылы да жұмыссыздыққа байланысты
жәрдем ақша беріледі.
Нарық қатынастары ... көп ... ... ... әр түрлі
топтағы адамдарды, әсіресе, жастарды жұмыспен ... ... ... жүзеге асырады.Осы мақсатта кәсіпкерлердің қатысуымен жастар
үшін жалақы ... ... және ... кәсіптік мамандыққа
дайындайтын шығындарды мемлекет толық өз мойынына алады.
АҚШ ... ... ... ... ... мәліметі бойынша, қазір шет ... 70-ке жуық ... және ... ... ерекше
себептері де бар ... ... ... ... ... 2 үлкен негізгі топқа бөледі:
1.жиынтық ... ... ... ... соның ішінде ең
алдымен, циклдық жұмыссыздықты жатқызады;
2.жиынтық ... ... ... болатын жұмыссыздықты
жатқызады.
Дамыған шет ... ... ... бәсендететін факторлардың бірі
– ғылыми – техникалық өрлеу, жаңа қосымша жұмыс күшін қажет ... ... ... мен ... ... ... ... өндіріс
саласында еңбек етуге қабілеті бар тұрғындарды жұмыс пен қамтамасыз ... ... ... революция жағыдайында жұмыспен қамтуды
тұрақты түрде өсіру, негізінен өндірістік емес ... ... ... ... Оның ... ... ... қызмет түрлеріне
деген шығынның тез ... және ... ... орташа
көрсеткішіне қарағандағы жоғарғы еңбек ауқымдылығымен ... 2010 ... ... ... ... ... ... АҚШ пен Жапонияда – 80-90 % ал Еуропада 100% құрады.
Дүние жүзінің әрбір мемлекетінде ... ... ... ... ... Ресейде әйелдер – 16-55, ал ерлер – ... жас ... ал ... әйелдер - 16-58, ерлер -16-63 жасқа
сәйкес ... АҚШ –та ... мен ... үшін ... 16-65 жас аралығы
еңбекке қабілетті болып табылады. Кейбір ... ... ... ... ... Ал оның ... шегі көбінесе халықтың орта жасының
ұзақтығына тәуелді.
Сол сияқты мемлекеттердің егде адамдарды зейнетақы мен ... ... ... ... ... БҰҰ ... «экономикалық
белсенді халық» санатына жалпы өндірістік және өндірістік емес саладағы
еңбекке тартылған әрі еңбек етуді қалайтын ... ... ... ... оның ... ... яғни қызмет орны жоқ ... ... ... ... қызметінің көмегімен немесе өз бетінше
жұмыс іздеп жүрген адамдар тобы да ... ... ... ... ... ... Ресейде-7,6%; АҚШ-та -6,7%; Батыс Еуропа елдерінде 5%-дан
(Швейцария) 18%-ға (Финляндия) дейін көтерілген. Ал кейбір ... ... да ... дәрежедегі жұмыссыздық көрсеткіштері әдеттегі жәйт. Оны
толығырақ Кестеден көреміз. (Қосымша ... ... ... ... ... бөлігі мен осы жасқа
дейінгілер және одан жасы ... ... ... ... тең ... ... демографиялық жүктеме деп аталады. Орта есеппен дүние жүзіндегі
еңбекке қабілетті 100 адам өз ... 70 бала мен ... ... ... бұл ... ... ... яғни 100-ге 100-ді
құраса, ал ... 100-ге ... ... пен ... ... орындарының қысқартылуын реттейтін арнайы
ережелерінің көптеген түрлері бар және көп ... олар ... ... ... ... үнемі қысқартылуына жол бермеу немесе азайту;
2) ... ... ... ... қиындықтарды жұмсарту
бойынша шаралар қабылдау.
Соңғы жылдары дамыған нарықтық экономикасы бар ... ... ... ... ... келе ... жұмыссыздықпен жұмысқа қабілетті
адамдардың, әсіресе әйелдердің тез өсіп келе жатқан санына ... ... ... екі есе ... ... шалдықты. Адамның
жұмыстан кететін орта жасыда өсті.
ІІ.Қазақстан Республикасының еңбек нарығының ... ... ... ... еңбек нарығының қалыптасуы мен дамуы
Осы уақытқа дейін біздің ... ... ... ... ... дайындаудың тым қарапайым жүйесінін болуы - тұрғындарды
толық, бірақ тиімсіз түрде жұмыс пен қамтуға ... ... өмір ... ... ... жол ... ол ... бір дәрежеде
қоғамның өндіргіш күштерінің дамуын ... ... - ... ... жағыдайында мемлекет, жұмыспен қамту мәселесін өндіргіш
күштерді орналастыру бағдарламасына ... ... ... ... ... мен ... бөлу ... шешіп отырады.
Жаңа жұмыс орындарын жасау, еңбек етуге ... әр ... асып ... ... ал ол өз ... ... күшіне деген
сұраным еркіндігі қатаң шектелді. Мемлекет ... ... ... ... бақылау жасап отырды, оларды өздерінің ... ... тек қана ... ... ... нысандарының
шеңберінде ғана рұқсат етілді.
Қазақстан Республикасы нарықтық, ... көшу ... ... тән емес көптеген қиыншылықтар мен өзгерістерге тап
болды. ... ... ... ... алды, жоспарлы экономикаға
үйренген ел жаңа өзгеріске, өз бетінше, ешқандай дайындықсыз бет ... ... тән ... орын ала ... өнеркәсіптер мен
кәсіпорындар тұрып, ... ... ... ... ... ... ... өз уақытында төлемдер мен зейнетақысын ала алмайтын
халге түсті. Ел ... ... ... ... Осыдан экономиканың
негізгі құраушы бөлшегі, мемлекеттің негізгі ... ... ... ... ... ... оны ... қамтамасыз ету. Бұдан
экономиканың құраушы бөлшегінің бірі еңбек нарығы ... ... ... ... және өз бетінше
кеңеюі кезінде көптеген ... ... ... ... бөлу керек
болды, соның ішінде еңбек нарығына ... ... ... ... ... ... еңбек нарығының
ерекшеліктері. Қазақстан экономикасының нарыққа көшуінің әлсіз ... ... және ең ... ... ... ... ... процестеге теріс ықпалын тигізді. Әсіресе осы ықпалды ... ... ... ... реформалардың нәтижелелерінен көруге
болады: соңғы ... ... ... және ... қоры едәуір өсті.
Республикамыздағы 2009 жылдардың басындағы ... ... ... ... ... ... көп ... нарық шаруашылығының
дамуы, экономикада жаңа секторлар мен буындардың қалыптасуымен байланысты
еңбек коньюнктурасындағы елеулі ... ... Осы ... ... және
кәсіптік коньюнктурасының жаппай жұмыспен қамтылуды ... ... ... ... белгілі бөліктерін әшкерелеген айқын байқалатын
парамерлі республикалық еңбек рыногының пайда болуы да ... ... ... ... ... ... ... жаңартудың қажеттілігін көрсетіп отыр, 2000-жылдың бірінші
шілдесінен ... ... ... ... тұрғындарды еңбекпен қамту
қызметі жұмыс істей бастады. Нарыққа бейімделу ең ... ... ... ... ... құрылымдарының жетілдіруді қажет етеді.
Сол себеппен 2000 жылы Қазақстанда еңбекпен қамту ... ... ... ... ... ... қаржыландыру механизімі белгіленді.
Жұмыссыздық бойынша жәрдемақы төлеу, ... ... ету, ... және жаңа жұмыс орындарын ашу ... ... ... тыс ... қамту қоры» құрылды. Мемлекет иелігінен алу және
жекешелендіру қызметкерлердің жұмыстан ... әкеп ... ...
кәсіби даярлығы төмендер есебінен), кейінен ... ... ... ... және жаңа функцияларының буындары пайда болуына
байланысты ... ... ... ... Осы ... ... және орта
бизнес саласында оң өзгерістер пайда болды, ірі банк және ... ... ... ашу ... Бұл кадірлерге деген
сұранысты арттырды. Жұмысшыларды қысқарту тенденциясының тұрақты басымдылық
алуы ... ... ... ... әкеп ... ... қалу
айқындаушы факторға айналды. Бұл мемлекеттік емес сектордың жұмыспен ... ... ... қамтуда елеулі өзгерістерге себепкер болды.
Қазақстандағы жұмыссдар арасында әйелдер басым (70%). ... ... ... ... және ... ... ... жұмыстан босаған қызметкерлер арасында ... саны ... 1/3 ... білікті мамандар: қол еңбегімен ... ... мен ... ... ... ... 1% ... Жұмыссыздардың 1/3 жуығының он жылдан асатын еңбек
тәжірибесі бар.
Жұмысынан айырылған азаматтарының жартысынан көбі ... ... ... ... алды. Еңбек биржалары жұмыс іздегендердің бәрін
жұмыспен қамтамассыз ете алмайды. Басқа факторлар да ... ... ... қайта құруға өз ықпалын тигізуде. Еңбек етуге қабілетті
тұрғындар санының өсу ... ... ... Ал, егде ... саны өсе түсті, бұл мемлекеттік бюджеттің ... ... ... ... ... ... ... қалыптасуы және әрекет
етуі еңбек ресурстарының территорияларына байланысты. ... ... ... ... ... ... ... ықпалын тигізді. Сол себеппен жұмыс күшінің сұраныс пен ... және ... ... ... ... Ірі индустриялық
аймақ болып саналатын Орталық және Солтүстік Қазақстанда жұмыс күшіне деген
сұраныс ұсыныстан 1,8-2 есе артады. Республикамыздың оңтүстік ... ... ... Оңтүстік Қазақстанда – жұмыс орындарының саны мен ұсыныс
арасындығы айырмашылық едәуір, әрі бос ... ... 3-тен 10-ға ... ... ... ең жоғарғы деңгейі Семей обылысында 2005
жылы тіркелген болатын – 6,7%; ең ... ...... ...... ... ... қамтылуындағы қайшылықтардың себебі
экономиканың жетілмегендігінде. Экономиканыңң минералдық шикізаттық бағыты
түпкі өнім ... ... ... өндірістік және әлеуметтік
инфрақұрылымның көп уақыт бойы артта қалуына әкеп соқты, бұл жұмыс күшін
ұдайы ... ... ... ... еңбек саласында нарықтық
қатынастарды енгізу 2000 жылы Қазақстан Республикасының «Еңбек ету ... ... ... онда ... ... ... ... пен ұсыныс, т.б ұғымдар бірінші рет көрсетілді. 2007 жылы ... ... ҚР ... ... ... ... Республикасының еңбек нарығын мемлекеттік құқықтық реттеу
Мемлекеттік реттеу - әлеуметтік еңбек қатынасындаіы ең қиын ... ... ... ... ... ... мемлекет пен
кәсіподақ. Еңбек ... ... ... ... ... мемлекет
пен кәсіподақ. Әсіресе ... ... ... ... ... белсенділігі өте жоғары. Бұл түсінікті, себебі ... ... ... ... ... ... Мемлекет
нарықтық, қатынастарға, егер онда қоғамда әділетсіздік орын алып, соңында
үлкен қиыншылықтарға әкелген жағдайда, ... ... ... ... ... ... ... Мемлекет тарапынан ойланған, келісілген,
тексерілген шаралалармен жасалады. Еңбек ... ... ... жұмысшысы күшіне деген сұранымды күшейтуге ат салысу мен жұмысшы
күшінің тиімді ... ... ... болып табылады. ... ... ... ... ... жұмыс орынын кәсіпкерлікті
дамыту негізінде сақтау мен ... ... ... ... ... ... ... қолданудың шектеулі ғана ... ... ... ... ... ... Ал, ұсыныс саясатына келесілер жатады:
жұмышыларды оқыту мен қайта оқыту жұмыспен қамтуды дамыту, жұмыс күнінің
ұзақтығын ... ... ... ... Осы екі ... іске
асыру мемлекеттік, аймақтық, ... ... ... қажет етеді.
Сонымен қатар еңбек нарығын реттеу формасы болып тек ... ... бар ... ... ... ғана ... қайта еңбек
келісімдер институты болуы тиісті. Қазақстанда әлеуметтік еңбек қатынастары
сферасы аса бір реттелінбеген, ... ... бірі ... ... ... басқа дәуірге өткен, ал әлеуметік еңбек ... ... 1 ... ... ... ... ... еңбек заңымен
реттелініп келді.
Ал, 2005 жылдың 1 қаңтарынан ... ... ... ... ... ... жаңа Заңы, сондай –
ақ Қазақстан Республикасының «Халықтың жұмыспен қамтылуы туралы» және ... ... ... Ол ... азаматтардың ҚР-ның еңбек еріктілігіне
деген конституциялық құқықтарын жүзеге асыру барысында туындайтын ... ... ... ... ... қоса халықтың
жұмыспен қамтылуы сферасындағы қоғамдық қатынастарды реттейді.
Қазіргі кезде, ... ... ... емес
секторларында еңбек қорғаудағы, шеккен зияндары қайтарудағы, мертігу ... ... ... ... ... ... ... айналып барады.
Осы мәселе туралы, Қазақстан ... ... ... босап қалып, жұмыссыз деп тіркелген азаматтарға бұрынғы жұмыс
орындағы ... ... елу ... кем емес ... ... ... ... жалақы мөлшерінен жоғары және өмір сүру
минимумнан төмен ... ... ақша ... кепілдік береді. Олармен
бірге мемлекет, жұмыс күшінің ұсынысымен азайту үшін, имиграцияны шектеу,
шетел жұмысшыларының репартиясын ... ... ... ... ... ... бөлу және мерзімінен бұрын құрметті демалысқа шығару
сияқты жұмыспен қамту саясатын жүргізеді.
Еңбек рыногын мемлекеттік реттеу үш бағытта жүзеге асады:
1.Бос ... ... ... және ... көрсету, еңбек биржалары арқылы
қайтадан дайындау;
2.Икемді еңбек нарығына, білімге ынталандыру, ... ... ... ... (әйелдер, зейнеткерлер, жастар). Еңбек қатынастарын құқықпен
қамту;
3.Жұмыссыздықтан зардап шеккен адамдарды әлеуметтік қорғау. ... ... ... ... ... ... заңнама еңбек
заңнамасы, яғни ҚР Еңбек ... ... ... ... ... ... ... Конституциясына негізделеді және осы кодекстен, Қазақстан
Республикасының заңдары мен Қазақстан Республикасы өзге де ... ... ... Республикасы еңбек заңнамасының мақсаты еңбек
қатынастарын және ... ... ... ... ... еңбек қатынастары тараптарының құқықтары мен мүдделерін
қорғауға, еңбек саласындағы ... мен ... ең ... ... ... құқықтық реттеу болып табылады.
Қазақстан Республикасының еңбек ... ... ... ... ... теңгеріміне, экономикалық өсуге қол
жеткізуге, өндіріс тиімділігі мен адамдардың әл ... ... ... ... жағыдайлар жасау болып табылады.
Қазақстан Республикасы еңбек заңнамасының принциптері:
1) адам мен азаматтың еңбек саласындағы құқықтарының шектелуіне жол ... ... ... ... мәжбүрлі еңбекке және балалар еңбегінің ең ... ... ... ... және ... талаптарына сай келетін еңбек ... ... ... ... ... ... ... алғанда қызметкерлердің өмірі мен
денсаулығының басымдығы;
6) еңбегі үшін жалақының ең төмен ... кем ... ... сыйақыға
құқығын қамтамассыз ету;
7) тынығу құқығын қамтамасыз ету;
8) қызметкерлердің құқықтары мен мүмкіндіктерінің теңдігі;
9) қызметкерлер мен жұмыс берушілердің өздерінің ... мен ... үшін ... ... қамтамасыз ету;
10) әлеуметтік әріптестік;
11) еңбек қауіпсіздігі және ... ... ... ... ... өкілдерінің Қазақстан Республикасы еңбек заңнамасынан
сақталуына қоғамдық бақылауды жүзеге асыру ... ... ету ... ... ... еркін таңдауға немесе еңбекке қандайда болмасын
кемсітушіліксіз және мәжбүрлеусіз еркін келісуге құқығы өзінің ... ... ... ... және қызмет түрін таңдауға құқығы бар.
Әркімнің де еңбек саласындығы өз құқықтары мен бостандығын ... тең ... бар. ... де ... ... құқықтарын іске
асыруы кезінде жынысына, жасыны, дене ... ... ... ... ... және ... жағыдайына, тұратын жеріне,
дінге, көзқарасына, саяси сеніміне, руға немесе ... ... ... ... ... ... ... осы түріне тән талаптарымен айқындалатын не ... ... ... ... ... адамдар жөнінде мемлекеттің
ерекше қамқорлығынан ... ... ... ... ... ... болып табылмайды. Еңбек саласында кемсітушілікке
ұшырадым деп есептейтін адамдар Қазақстан Республикасының ... ... ... ... өзге де ... ... ... Республикасы Үкіметінің еңбек қатынастарын ... ... ... ... ... ... ... қауіпсіздігі және еңбекті қорғау саласындағы мемлекеттің
саясатын негізгі бағыттарын әзірлейді және іске ... ... ... ... ... және ... ... саласындағы мемлекеттік
бағдарламалардың әзірленуін және ... ... ... ... және ... қорғау саласындағы мемлекеттік
бақылауды ұйымдастыруы және жүргізу ... ... ... ... және ... ... ... ақпарат беру және
мемлекеттік статистика жүргізу тәртібін айқындайды;
Халықты жұмыспен қамту туралы заңдар, Қазақстан ... ... осы ... және өзге де ... ... тұрады.
2.3. Еңбек рыногында жұмыс күші ұсынысы мен жұмыс күшіне сұраныстың үйлесуі
Бәсекелестік еңбек нарығының сипаттамалары:
- көптеген фирмалар, бірдей жұмыс орындарына ... ... ... ... бір-бірімен бәсекелеске түседі;
- көптеген біліктілігі бірдей қызметкерлер, бір-бірінен тәуелсіз түрде,
өздерін жұмыс күші ретінде ұсынады;
- фирмалар да, қызметкерлер де ... ... әсер ете ... жетілген информация, оны алу үшін шығындану қажеті жоқ және жетілген
жылжымалылық болады.
Егер жұмыс күшіне деген сұраныс не ... күші ... ... ... ... яғни тепе-теңдіктің жаңа нүктесіне жету процесі, жалақы
және жұмыспен ... жана ... табу ... ... мен ... ... саны сұраныс пен ұсыныстың
рыноктық тепе-теңдігімен анықталады, ал тепе-теңдікке жету үшін
қызметкерлер жылжымалы және баға икемді болу ... ... ... ... деп ... осы ... іске
қосылу нәтижесінде сұраныс пен ұсынысты тепе-теңдікке әкелетін
жалақы орнайды. Алғашқы сұраныс (DL) пен ... ... ... ... ... W1 және ... ... орнайды. Графиктен көруге болады (Қосымша 2)
Егер еңбек жағдайы нашарласа, онда еңбек ұсыну S2L - ға ... ... бір ... жұмыстан босап, бұл рыноктан кетеді,
ал қызметкелер саны L2-ге дейін азаяды. Мұндай жағдайда жұмыс беруші ... W2-те ... ... нәтижесінде қызметкерлердің біразы жұмысқа
қайтып келеді. Жұмыс істеушілер саны L3-ке дейін ... де, ... ... (DL) пен ... (S2L) арасында жаңа тепе-теңдік орнайды.
Тепе-теңдіктің жаңа деңгейін орнату үшін мына шарттар ... ... ... жағдайы нашарлағаны туралы хабардар болу керек;
- еңбек жағдайының нашарлағаны соншалықты, қызметкерлер берілген жалақы
деңгейіңде ... ... ... ... ... ... кедергі жоқ;
- жұмыс беруші мен жұмыс алушылар ... ... ... жоқ;
сондықтан қызметкерлер еңбек жағдайы қанағатсыз екенін -жұмыстан
босауымен мәлімдейді («аяғымен дауыс береді»).
Жұмыстан босату қызметкерді ... ... Осы ... егер ... ... түсетін пайда оған байланысты шығыннан асса, қызметкер
жұмыстан босауға бел байлайды. ... бұл ... ... ... ... әлі
құрмаған және адам капиталына ие болуға көп қаражат жұмсамаған.
Жылжымалы қызметкерлер ... ... ... соғып», жалақы мен
еңбек жағдайының арақатынасы өзгеру керектігін білдіреді. Жұмыстан босау
және ... ... ... үшін еңбек рыногындағы ... ... Егер бұл ... өте көп ... онда ол қысқа мерзім ішінде
қызметкерді фирмаға «байлап» қояды. Бұл ... ... ... ... SL ұзақ ... ... ұсыныс SRSL қисығы – ... ... ... ... бейнелейді. Еңбек жағдайы нашарлаған кезде,
берілген жалақы деңгейінде W2 қызметкерлерді трансакциялық шығындар өте
жоғары ... ... ... да, ... саны L2-ге ... ... күш ... азайып, еңбек өнімділігі төмендейді.
Жұмыс берушілер ... ... ... күшіне сұранысты D1L ден D2L - дейін
дейін азайтады; жалақы W2-ге дейін төмендейді. ... ... ... ... ... ... өнімділігі одан әрі төмен түседі, сонымен
тұрақты ... жету ... ... ... ... ... келіссөзге келеді; еңбек жағдайын нашарлатқан ... ... ... ... және ... ... D1L-те жылжытып
тепе-теңдік нүктесін бұрынғы қалпына келтіреді. Бұл үйлестіру механизмі
«дауыс» механизмі деп ... ... ... келуде кәсіподақ үлкен
роль атқарады. Сонымен, «шығу» механизмі көмегімен жалақы деңгейі, ал
«дауыс» ... ... ... ... ... ... рыногы моделінде тепе-теңдік нүктесінде сұраныс
пен ұсыныс тең келеді де, ... ... ... ... ... ... та, артық ұсыныс та жоқ болады.
Еңбек рыногының тепе-теңсіздік моделінде жұмыспен қамту деңгейі
«рыноктың қысқа ... - не ... ... не еңбек ұсынысымен –
анықталады: қайсысы берілген жалақыда аз ... ... ... ... ... W1>W0, W0- тепе-теңдік жалақы жұмыс
беруші DL еңбекке сұранысының қисығына сәйкес ... ... ... ... яғни еңбек сұранысымен анықталады. Жалақы ... ... (W2

Пән: Қаржы
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 44 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қазақстанда кәсіпкерліктің қалыптасу және даму тарихы 1861-1917 жж20 бет
Қазақстанда енді ғана қалыптасып келе жатқан лизинг нарығының бүгінгі жағдайына талдау жасау66 бет
AutoCAD жүйесінде көлемді объектілерді жобалау және редакторлау45 бет
Corel Draw графикалық редактор28 бет
IT технологиялар. оның PR-дағы орны3 бет
MS FrontPage74 бет
MS-DOS-тағы файлдармен және каталогтармен жұмыс жасау36 бет
«Adobe Photoshop» тақырыбына электрондық құрал47 бет
«Жан күйзелісі жағдайында жасалған кісі өлтіру»61 бет
«Үш биік» ЖШС-ң менеджерінің АЖО жасау92 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь