Тамырлар бойымен қан қозғалысының физико – математикалық заңдылықтары. биологиялық ұлпалардың пассивті механикалық қасиеттері


Жоспар:

1. Кіріспе

2.Тамырлар бойымен қан қозғалысының физико . математикалық заңдылықтары.Биологиялық ұлпалардың пассивті механикалық қасиеттері
2.1.Қанның реологиялық қасиеттері
2.2.Ньютондық және ньютондық емес сұйықтықтар
2.3.Қанның ағыстары

3. Қорытынды

4. Пайданылған әдебиеттер
Кіріспе
Атқаратын функциясына және құрылыс жағынан қарағанда жұмсақ биологиялық тіндердің ішінде жүрек құлақшалары мен қан тамырларының алатын орны ерекше. Морфологиялық тұрғыдан қарағанда қан тамырларын эластикалық, аралас және бұлшық еттік ( тегіс бұлшық ет ұлпалары басым болғандықтан ) болып үшке бөлінеді.
Үлкен артериялық тамырлардың қабырғалары үш қабатты болады: 1- ішкі, 2 – орта және 3 – сыртқы қабаттар. Ішкі қабат құрамынан эндотелий, астыңғы эндотелий және ішкі эластикалық мембраналар кіреді. Тамырдың ішкі бетін жауып тұрған эндотелиальді жасушаның гемодинамикалық маңызы аса зор: олардың бүтіндігінің бұзылуы тромбалардың пайда болуына әкеп соқтырады. Астыңғы эндотелий – жіңішке эластикалық және коллагендік талшықтардан, байламдық – ұлпалық жасушадан және негізгі заттан тұрады. Ішкі эластикалық мембрана коллагендік талшықтармен оралған эластиндік талшықтан тұрады.
Ортаңғы қабат жиырылу бағыттары басқарылатын көптеген эластикалық мембраналардың құрылымынан тұрады. Тегіс бұлшық ет талшықтары эластикалық мембранаға бекітілген.
Ішкі және сыртқы қабатқа жанасқан, көлденең коллаген әсерінен бір құрылымда орналасқан шеңбер бойымен коллагендік фибриллалардан және тізбек бойымен бағытталған жуан эластикалық талшықтардан тұратын сыртқы эластикалық мембрана.
Веналардың құрылысы – артериялардың құрылысына ұқсас. Бірақ веналар қабырғаларын ішкі, ортаңғы және сыртқы қабаттарға бөлу өте қиын, тіпті кейде бөлуге мүмкіншілік болмайды. Артериялық тамырларға қарағанда вена тамырларының ішінде қан қысымының өзгеруі үлкен болады. Артерия тамырына қарағанда вена тамырларыныңқабырғалары жұқа және де эластикалық ұлпалары да аз болады. вена тамырларының сыртқы қабаты қалың және коллагендері көп болады. Мысалы, венада коллаген эластиннен үш есе көп болса, кеуде жасушасында екі есе көп болады.
Пульстік қысымның әсерінен қан тамырларының қабырғаларына кезеңі өзгермелі жүктеме әсер етеді. Қан тамырлар қабырғалары сызықты – тұтқыр - серпімді болғандықтан, қорытынды деформация фазасы бойынша бұрышына кейін қалады. Ол бұрыштың мәні зерттелінетін материалдық қасиетіне байланысты болады. Осындай материалдар үшін динамикалық модулі былай анықталады:
Eдин = E1 + E2
мұндағы: Е1 – серпімді модулі; E2 – шығын модулі.
Динамикалық серпімділік модулі 1 – 2 Гц жиілікте көп өзгеріске ұшырамайды. Ол төменгі жиіліктер өседі. Кешігу бұрышы аз, мөлшерімен 10% шамасында болады. Егер жүрек соғысының жиілігі 2 Гц болса,
E2 / E1 < 0,123 болады.
Осы нәтиже сол ортада серпімді компоненттерге қарағанда тұтқыр компоненттердің аз болатынын көрсетеді. Егер қан қысымының өзгерісі 20 – 120 мм. сынап бағанасы мөлшерінде ( 2,5 – 15,0 кПа ) болса, онда қан тамырлар қабырғаларының тұтқыр – серпімді қасиеті көрінеді. Ол қасиет гистерезис бұғалығына ұқсайтын болады.
Пайданылған әдебиеттер тізімі
• Медициналық биофизика, Б.Көшенов
Алматы (Қарасай), 2008 жыл
• Әдістемелік нұсқау
• Ремизов А.Н. ( медициналық және биологиялық физика ),
Высшая школа, 2004 жыл
• Антонов В.Ф. и соав. (Биофизика) М.(Владос) 2000жыл

Пән: Биология
Жұмыс түрі:  Реферат
Көлемі: 8 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 300 теңге
Таңдаулыға:   




Тақырыбы: Тамырлар бойымен қан қозғалысының физико – математикалық
заңдылықтары.
Биологиялық ұлпалардың пассивті механикалық қасиеттері.

Жоспар:
1. Кіріспе
2.Тамырлар бойымен қан қозғалысының физико – математикалық
заңдылықтары.Биологиялық ұлпалардың пассивті механикалық қасиеттері
2.1.Қанның реологиялық қасиеттері
2.2.Ньютондық және ньютондық емес сұйықтықтар
2.3.Қанның ағыстары
3. Қорытынды
4. Пайданылған әдебиеттер

Кіріспе
Атқаратын функциясына және құрылыс жағынан қарағанда жұмсақ
биологиялық тіндердің ішінде жүрек құлақшалары мен қан тамырларының алатын
орны ерекше. Морфологиялық тұрғыдан қарағанда қан тамырларын эластикалық,
аралас және бұлшық еттік ( тегіс бұлшық ет ұлпалары басым болғандықтан )
болып үшке бөлінеді.
Үлкен артериялық тамырлардың қабырғалары үш қабатты болады: 1-
ішкі, 2 – орта және 3 – сыртқы қабаттар. Ішкі қабат құрамынан эндотелий,
астыңғы эндотелий және ішкі эластикалық мембраналар кіреді. Тамырдың ішкі
бетін жауып тұрған эндотелиальді жасушаның гемодинамикалық маңызы аса зор:
олардың бүтіндігінің бұзылуы тромбалардың пайда болуына әкеп соқтырады.
Астыңғы эндотелий – жіңішке эластикалық және коллагендік талшықтардан,
байламдық – ұлпалық жасушадан және негізгі заттан тұрады. Ішкі эластикалық
мембрана коллагендік талшықтармен оралған эластиндік талшықтан тұрады.
Ортаңғы қабат жиырылу бағыттары басқарылатын көптеген эластикалық
мембраналардың құрылымынан тұрады. Тегіс бұлшық ет талшықтары эластикалық
мембранаға бекітілген.
Ішкі және сыртқы қабатқа жанасқан, көлденең коллаген әсерінен
бір құрылымда орналасқан шеңбер бойымен коллагендік фибриллалардан және
тізбек бойымен бағытталған жуан эластикалық талшықтардан тұратын сыртқы
эластикалық мембрана.
Веналардың құрылысы – артериялардың құрылысына ұқсас. Бірақ
веналар қабырғаларын ішкі, ортаңғы және сыртқы қабаттарға бөлу өте қиын,
тіпті кейде бөлуге мүмкіншілік болмайды. Артериялық тамырларға қарағанда
вена тамырларының ішінде қан қысымының өзгеруі үлкен болады. Артерия
тамырына қарағанда вена тамырларыныңқабырғалары жұқа және де эластикалық
ұлпалары да аз болады. вена тамырларының сыртқы қабаты қалың және
коллагендері көп болады. Мысалы, венада коллаген эластиннен үш есе көп
болса, кеуде жасушасында екі есе көп болады.
Пульстік қысымның әсерінен қан тамырларының қабырғаларына кезеңі
өзгермелі жүктеме әсер етеді. Қан тамырлар қабырғалары сызықты – тұтқыр
- серпімді болғандықтан, қорытынды деформация фазасы бойынша бұрышына
кейін қалады. Ол бұрыштың мәні зерттелінетін материалдық қасиетіне
байланысты болады. Осындай материалдар үшін динамикалық модулі былай
анықталады:
Eдин = E1 + E2
мұндағы: Е1 – серпімді модулі; E2 – шығын модулі.
Динамикалық серпімділік модулі 1 – 2 Гц жиілікте көп өзгеріске
ұшырамайды. Ол төменгі жиіліктер өседі. Кешігу бұрышы аз, мөлшерімен 10%
шамасында болады. Егер жүрек соғысының жиілігі 2 Гц болса,
E2 E1 0,123 болады.
Осы нәтиже сол ортада серпімді компоненттерге қарағанда тұтқыр
компоненттердің аз болатынын көрсетеді. Егер қан қысымының өзгерісі 20 –
120 мм. сынап бағанасы мөлшерінде ( 2,5 – 15,0 кПа ) болса, онда қан
тамырлар қабырғаларының тұтқыр – серпімді қасиеті көрінеді. Ол қасиет
гистерезис бұғалығына ұқсайтын болады.

Қорытынды
Артерия тамырлары қабырғаларының жарылу мүмкіншілігі әсер етуші
ішкі қысымға және деформацияға тәуелді болады. Деформациялаушы күштің
жылдамдығы артқан сайын тамырлардың жарылу мүмкіншілігі де артады.
Артериялық тамырлардың созылғыштық қасиеті адамның жасына байланысты
болады. Мысалы, 60 жасқа келген адамның артериялық қан тамырларының жарылу
мүмкіншілігі 20 жастағы адамға қарағанда 2 – 3 есе көп болады.
Жүрек-қан тамыр жүйесі қанның тамырлардың тұйықталған жүйесі бойынша
қанның айналымын қамтамасыз етеді. Қанның ағзадағы циркуляциясы арқылы
мүшелерге қызметтерін атқару үшін қажет заттар жеткізіледі. Тамырлар
бойынша қанның жылжуы кез келген түтіктерлердің жүйесіндегі сұйықтықтардың
жылжуы бағынатын заңдарға бағынады.
Қан айналымының биофизикалық талдауы дегеніміз қысым мен қанның
ағуының жылдамдығы арасындағы байланыстрады және олардың қанның, қан
тамырларының және жүректің физикалық параметрлерінен тәуелдігін сипаттау.
Қан айналым жүйесі адам мен басқа омыртқалы жаңуарларда механиканың
көз қарасынан гидравликалық жүйе болып табылады. Бұл жүйенің құрамына
камералық насостар кіреді – жүректің оң жақ және сол жақ бөлімдері
(көктамырлар, олардың клапандары, қанқалы бұлшық еттер).
Жүрек және тамырлар физикалық және физиологиялық факторлардың әсерінен
өздерінің геометриялық және механикалық сипаттамаларын өзгерте алады.
Қанның ағуы мен қысым тербелмелі түрде өзгереді. Жүрек-қан тамырлар
жүйесінің қызмет атқаруының математикалық сипаттамасын беру өте қиын,
қазіргі заманда қан айналымының биофизикалық зерттеуі көбінесе екі
мәселенің шешуімен айналысуда:
1) Қанның тамырлар бойымен ағуын сипаттайтын физикалық заңдылықтарын
анықтау.
2) Тқанның жеке тамырлардағы немесе тамырлар жүйесіндегі ағуының
теориялық және тәжірибелік талдауы.
Қан айналымының гемодинамикалық көрсеткіштері көбінесе барлық жүрек-
қан тамыр жүйесінің биофизикалық параметрлерімен, ең алдымен жүрек
қызметінің өзінің сипаттамаларымен (қанның соққы көлемімен), тамырлардың
құрылымдық ерекшеліктерімен (олардың радиусы мен созылу қабілетімен) және
қанның өзінің қасиеттерімен (тұтқырлықпен) байланысты.
Қан айналым жүйесіндегі бірқатар процесстерді сипаттау үшін физикалық,
аналогтық және математикалық модельдеу әдістері қолданылады.

2.1.Қанның реологиялық қасиеттері
Реология (rheos - ағу, ағын, logos – ғылым, грек тілінен) – заттың
деформациясы мен ағымдалығы туралы ғылым. Қанның реологиясы (гемореология)
дегеніміз қанның тұтқыр сұйықтық ретіндегі биофизикалық ерекшеліктерін
зерттеу.
Сұйықтықтың ағу формалары сұйықтықтың физикалық қасиеттернен тәуелді.
Бұл қасиеттерді бірқатар параметрлер сипаттайды:
1. тығыздық
, мұнда: сұйықтықтың массасы, көлем

2. меншікті салмақ
, мұнда: сұйықтықтың салмағы, көлем

3. ішкі үйкеліс коэффициенті, немесе сұйықтықтың тұтқырлығы.
Сұйықтықтың тұтқырлығы (ішкі үйкілесі) – сұйықтықтың бір бөлігінің
басқа бөлігінің жылжуына қарсыласу көрсету қасиеті. Сұйықтықтың тұтқырлығы
ең алдымен молекулалардың қозғалғыштығын шектейтін молекулааралық
әрекеттесулерден тәуелді.
Егер де ағып жатқан сұйықтық қозғалмайтын бетпен әрекеттесе (мысалы
сұйықтықтың түтіктің ішіндегі ағуы, оңдай сұйықтықтың әртүрлі қабаттары
әртүрлі жылдамдықтармен ағады. Жылдамдау ағатын қабаттар тезірек аққысы
келсе, баяу қабаттары оны тоқтатады.
Тұтқырлықтың болуы сұйықтықтың жылжуын шақыратын сыртқы қайнардың
энергиясының шашылуына, оның жылуға көшуіне әкеледі. Тұтқырлықсыз сұйықтық
(идеалды сұйықтық) абстрактты ұғым. Барлық табиғи сұйықтықтар тұтқырлықпен
сипатталады.
Тұтқыр ... жалғасы
Ұқсас жұмыстар
Тамырлар бойымен қан қозғалысының физико – математикалық заңдылықтары
Қан тамырларымен қан қозғалысының физика-математикалық заңдылықтаыр. Биологиялық ұлпалардың пассивті механикалық қасиеттері
Тамырлар бойымен қан қозғалысының жалпы физика-математикалық заңдылықтары
Қантамырлар бойымен қан қозғалысының жалпы физикалық - математикалық заңдылықтары.
Ұлпалардың механикалық қасиеттері
Биологиялық ұлпалардың механикалық құрылымы
Қозғыш ұлпалардың қасиеттері
Жүрек қан тамырлар жүйесі
Жүрек қан тамырлар жүйесінің аурулары
Жүрек қан тамырлар жүйесі туралы
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь