Құқықтық сана түсінігі

МАЗМҰНЫ

КІРІСПЕ
1. ҚҰҚЫҚТЫҚ САНА
1.1 Құқықтық сананың түсінігі
1.2 Құқықтық сананың ерекшелігі
1.3 Құқықтық сана түрлері
ҚОРЫТЫНДЫ
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР
КІРІСПЕ

Курстық жұмыстың өзектiлiгi: Құқықтық сана – мемлекет пен құқық және криминология теориясының категориясы. Құқықтық сана құқықтық мәні бар құбылыстардың көрінісімен және құқықтық мәні бар құндылықтармен, құқықтық пайыммен, парыздық құқықтық тәртіппен байланысты қоғамдық, топтық, жеке сана аясын қамтиды.
Құқықтық сана қоғамдық өмірдің әлеуметтік-экономикалық жағдайларымен, оның мәдени-құқықтық, демократиялық не авторитарлық дәстүрлерімен айқындалады.
Алайда бұрынғы қалыптасқан ережелердi жаңа талаптарға сай етiп өзгерту де жаңа құқықтық тәрбиенiң алдына қойған негiзгi мақсаттардың бiрi болып табылады, қылмыстылықтың өршiп, азаматтардың әлеуметтiк қорғалуының деңгейi төмендеген кезде азаматтарға олардың құқықтарын түсiндiру, олардың мүмкiндiктердiн айқындаудың маңызы өте зор.
Мынаны атап өткен жөн: қазiргi қоғамның батыстық сипат алуы қалыптасқан әлеуметтiк бақылау нормаларына түбегейлi қайшы келуде. жастардың қалыптасқан әлеуметтiк бақылау нормаларымен келiспейтiндiгi, қазiргi қоғамдағы құықтық мәдениет және тәрбие деңге йiн құлдыратуы мүмкiн, ал аз ғана уақыттан кейiн бұл қылмыспен күресу деңгейiнiң де құлдырауына әкелiп соғатындығы рас.
Сондықтан бiздiң елiмiз сықылды жас мемлекетке идеалды модель ойластырып табу керектiгiн атап өткiм келедi. Мiне, соның негiзiнде құқықтық мәдениеттi әлеуметтiк құндылық ретiнде танытуға болады. Бұл орайда баспасөз ақпарат құралдарының шексiз мүмкiндiктерiнiң бар екендiгiн атап айтайық және осы шексiз мүмкiндiктердi
Қазақстан Республикасының гүлденуi үшiн жұмыс жасатуымыз керек. Құқықтық нақтылыкты, кұкықтық және құкык жүйесінің дамуына ыкпал ететін факторларды ерекше түрде тану құқыктық сана болып табылады. Моральмен, дінмен, өнермен, ғылыммен қатар, құкықтық сана қоғамдык сананын нысаны болып саналады, оның өмір шындығын көрсететін өзіне тән ерекше объектісі бар.
Құқықтық сана дегеніміз, адамдардың қолданылып жүрген және тілек ететін құқыққа көзқарасын білдіретін түсініктер мен сезімдердің, бағалар мен мақсаттардың жиынтығы. Мысалы, азаматтардың жаңа заңға мақұлдау немесе жақтырмау, нормативтік құкықтық актінің жобасы жөнінде пайымдау және т.б. түріндегі әсері.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
Нормативтік-құқытық актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 тамыз 1995 ж.
2. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан – 2030. Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына жолдауы. Егемен Қазақстан, 11.10.1997ж.
3. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан «Әлемдегі бәсекеге барынша қабілетті 50 елдің қатарына кіру» Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына жолдауы 19.01.2006ж.
4. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан – 2030. Қазақстан Республикасы Президентінің Қазақстан халқына жолдауы. Егемен Қазақстан, 11.10.1997ж.
5. «ҚР Конституциясына өзгертулер мен толықтырулар енгізу туралы» ҚР заңы 7 қазан 1998 ж.
Арнайы әдебиеттер:
6. «Мемлекет және құқықтың жалпы тарихы» оқу-әдістемелік құрал. Алматы, 2004 г.
7. «Мемлекет және құқық теориясы» оқу-әдістемелік құрал. Булгакова Д.А. Алматы, 2004 ж.
8. «Мемлекет және құқық теориясы» оқулық.. Электронды кітап Булгакова Д.А. Алматы, 2004 ж.
9. «Мемлекет және құқық теориясы» оқу-әдістемелік құрал. Қопабаев О., С. Өзбекұлы Алматы, 2006 ж.
10. «Теория государства и права» Учебное пособие. А.С. Исабаева Алматы, 2006 г.
11. «Мемлекет және құқық теориясы» Оқулық Жоламан Қ.Д. Алматы, 2005 ж.
12. «Мемлекет және құқық теориясы» Оқулық Электронды кітап Жоламан Қ.Д. Алматы, 2006 ж.
13. Мемлекет және құқық теориясы Қ.Д Жоламан, А.Қ. Мұхтарова, А.Н. Тәукелев Алматы ҚазМЗА 1999 ж.
14. Мемлекет және құқық теориясы Ағдарбеков М. Алматы 2001 ж.
15. Теория государства и права Ибраева А.С. Алматы 2003 г.
16. Основы теории государства и права: Уч. - нагл. пособие В.И. Григорьев», Ф.В. Основы теории государства и права: Уч. - нагл. пособие В.И. Григорьев», Ф.В. Алматы, 2006 г.
17. «Каз/рус.- рус/каз. словарь юридических терминов» С. Сабикенов Алматы, 2007 ж.
18. «Основы теории государства и права» (альбом схем) В. Григорьев Алматы, 2001
19. М.Т.Баймаханов. Избранные труды по теории государства и права. Алматы, 2004.
        
        МАЗМҰНЫ
КІРІСПЕ
* ҚҰҚЫҚТЫҚ САНА
+ Құқықтық сананың түсінігі
+ Құқықтық сананың ерекшелігі
+ ... сана ... ... ... ... Құқықтық сана - мемлекет пен құқық және ... ... ... Құқықтық сана құқықтық мәні бар құбылыстардың көрінісімен және құқықтық мәні бар құндылықтармен, құқықтық пайыммен, ... ... ... байланысты қоғамдық, топтық, жеке сана аясын қамтиды.
Құқықтық сана қоғамдық өмірдің әлеуметтік-экономикалық жағдайларымен, оның мәдени-құқықтық, ... не ... ... ... ... қалыптасқан ережелердi жаңа талаптарға сай етiп өзгерту де жаңа құқықтық тәрбиенiң алдына қойған негiзгi мақсаттардың бiрi болып табылады, ... ... ... ... ... ... төмендеген кезде азаматтарға олардың құқықтарын түсiндiру, олардың мүмкiндiктердiн айқындаудың маңызы өте зор. ... атап ... жөн: ... ... батыстық сипат алуы қалыптасқан әлеуметтiк бақылау ... ... ... ... ... ... әлеуметтiк бақылау нормаларымен келiспейтiндiгi, қазiргi қоғамдағы құықтық мәдениет және тәрбие деңге йiн құлдыратуы мүмкiн, ал аз ғана ... ... бұл ... ... ... де ... ... соғатындығы рас.
Сондықтан бiздiң елiмiз сықылды жас мемлекетке идеалды модель ойластырып табу керектiгiн атап өткiм келедi. Мiне, соның негiзiнде ... ... ... ... ... танытуға болады. Бұл орайда баспасөз ақпарат құралдарының шексiз мүмкiндiктерiнiң бар екендiгiн атап айтайық және осы шексiз мүмкiндiктердi
Қазақстан ... ... үшiн ... ... ... ... нақтылыкты, кұкықтық және құкык жүйесінің дамуына ыкпал ететін факторларды ерекше түрде тану құқыктық сана болып табылады. Моральмен, дінмен, өнермен, ... ... ... сана ... ... ... болып саналады, оның өмір шындығын көрсететін өзіне тән ... ... ... сана ... ... қолданылып жүрген және тілек ететін құқыққа көзқарасын білдіретін түсініктер мен ... ... мен ... ... ... ... жаңа заңға мақұлдау немесе жақтырмау, нормативтік құкықтық актінің жобасы жөнінде ... және т.б. ... ... ... мәні онын ... ... Қолданылып жүрген зан нормаларын нақты қоғамдық қатынастармен және әлеуметтік топтардың мүдделерімен арақатынасып белгілей отырып, құкықтық сана ... ... ... ... тиіс екендігін анықтайды. Ол субъектінің қолданылып жүрген құкық нормаларын сақтауға немесе бұзуға деген белгілі бір ... ... ... сана - ... ... ... қажетті шарты. Құқықтық сана - мемлекетке ұйымдасқан қоғамның құқықтық өмірі (табиғаты) органикалық құрамның бөлігі және негізі болып ... Ол ерте ... ... және ... ... ... ... дамыды. Қоғамдық сананың бір түрі ретінде құқықтық сананың пайда болуына және ... ... ... ... ... әсер ... ол саяси сана, мораль, өнер, дін, философия, ғылыммен өзара байланысты және өзара әрекеттеседі. ... сана - ... ... ... ... ... қоғамның санасына құқықтық орнатудың (бекіту) мәні мен рөлінің, әлеуметтік топтардың, тұлғалардың көрінісі.
Курстық жұмыстың мақсаты: Құқықтық сананы, әлеуметтік ... ... ... ... ... ... әрекетін толық зерттеу. ... ... ... құқықтық сананың түсінігін талдау
* құқықытық сананың функцияларын талдау
* құқықтық ... ... және ... ... ... ... ... сананың түсінігі.
Сана - объективтi шындықты идеалды түрде бейнелеудiң адамға ғана тән ең ... ... Сана ... өз ... мен объективтi дүниенiң мән-жайын, мазмұнын, ұғымын бiлуiнде ... ... ... ... ... ... нәтижесi болып табылады. Сана - шындықты бейнелеудiң механизмi мен нысандарын ... ... ... ... ... философия, социология және психологияның және жалпы танымның ең басты категорияларының бiрi.
Құқықтық сана дегеніміз, ... ... ... жәен ... ... ... ... білдіретін түсініктер мен сезімдердің, бағалар мен мақсатардың жиынтығы. Мысалы, азаматтардың жаңа заңға мақұлдау немесе жақтырмау, нормативтік құқықтық актінің жобасы ... ... және т.б. ... ... ... мәні оның бағалаушылық сипатында. Қолданылып жүрген заң ... ... ... ... және ... ... мүдделерімен арақатынасын белгілей отырып, құқықтық сана құқықтың мүмкіндігінше қандай болуға тиіс екендігін анықтайды. Ол субъектінің қолданылып жүрген ... ... ... ... ... ... ... бір көзқарасын қалыптастырады. Соның нәтижесінде мұндай баға бұдан әрі ... ... ... мүмкін.
Құқықтық сана әлеуметтік құбылыстарды ерекше бағалай отырып, қоғамдық ... ... ... ... әрекет етеді. Мәселен, меншіктің экономикалық санамен қатынастары тұрмыс ... мен ... ... алғашқы негіздерінің бірі ретінде, адамгершілік санамен қатынастары- ізгілік пен зұлымдық тұрғысынан, құқықытық санамен қатынастары олардың заңдылығын тану тұрғысынан қарастырылады. ... сана ... ... ... ... күшті. Құқық туралы көзқарастар, түсініктер, идеялар мен теориялар ұрпақтан ұрпаққа сол арқылы беріліп отырады. Өткендегі құқықтық жетістіктердің қазіргімен, бір ... ... ... ... ... көптеген мемлекеттердің құқықтық жүйелерінің батыс конституционализмі мен дәстүрлі ... ... мен ... ... ... ... ... құқық туралы, ретеу әдістері мен жауакершілік түрлері туралы ... ... ... Түрлі елдер мен құрлықтардағы құқықтық сананың ерекшеліктері де осыдан.
Жағымды құқықтағы өзгерістердің табиғи ықпалына ұшырай ... ... сана ... ... мен ... ... күшті кері әсер етеді, дамуға себепші болуы не әлеуметтік процестерді ... ... сана - ... ... формасы ретінде қабылданған адамдардың мемлекеттегі заңдарға құқыққа олардың қағидалары мен мәніне әділсотқа және тілегіндегі құқыққа деген идеялар,теориялар және сезімдердің жүйелік ... ... жане ... ... тығыз байланысты. Мазмұны жағынан тиiстi мемлекетте қолданылып отырған құқық нормалары, заңдық пен құқықтық тәртiбi қылмыс және оны ... ... ... құқықтары мен көзқарастары жатады. Антогонистiк қоғамда таптардың өзiне тән құқықтық санасы болады. оның мазмұны әр таптың қоғамның ... ... ... ... ... ... байланысты. Құқықтық сана-қоғамдық сананың бiр түрi.
Құқықтық сана - мемлекетке ұйымдасқан қоғамның құқықтық өмірі (табиғаты) органикалық құрамның ... және ... ... табылады. Ол ерте кезде адамзаттың және мемлекеттің пайда болуымен бірге дамыды. ... ... бір түрі ... ... ... ... ... және дамуына әлеуметтік-саяси, экономикалық, мәдени факторлар әсер етеді, ол саяси сана, мораль, өнер, дін, философия, ғылыммен өзара байланысты және өзара ... ... сана - ... ... ... ... ... қоғамның санасына құқықтық орнатудың (бекіту) мәні мен рөлінің, әлеуметтік топтардың, тұлғалардың көрінісі.
Құқықтық сана бұл ... ... ... ... ететін құқықтар мен ойлардың бағасы, құқықтағы өзгертулер туралы ойлар, яғни құқықтық сана ... ... ... ғана ... ... объектіге, мемлекеттің барлық құқықтық жүйесіне әсер ету құралы. Құқықтық сана құқыққа қатысты ойлар, сезім, көңіл күй, ... ... ... табылады. Ол дегеніміз, құқық туралы көрініс, яғни құқықтық түсінушілік, құқық рөліне көзқарастар, адам құқықтары туралы ойлар, оның басқа ... ... және ... ... жауапкершілігі.
Қоғамның құқықтық санасы қоғамның тұтастығын сақтауды ... ... ... ... әділ ... ... ... қазіргі құқықтық санасы халықаралық деңгейде мемлекеттердің арасындағы ынтымақтастықтың бейбіт және әділ дамуының және қолдаудың маңызды құралы. Мемлекеттің ішінде және ... ... ... сана саяси санамен тығыз байланыста әрекет етеді, бұл заңи және философиялық әдебиетте деген ұғымды ... үшін ... ... ... ... сана ... нормаларының нақты және толығымен іске асырылуының ең басты шарты. Құкықтық ... ... ... ... ... Бұл ... ... саналы түрдегі ерікті әрекеттері арқылы орындалады. Яғни неғұрым құқықтық ... ... ... ... ... құқық нормаларының ережелері нақтырақ орындалады. Құқықтық сана - құқық нормаларының қалыптастырудың ... ... сана ... мазмұнға, сипатқа ие болады. Мемлекеттегі саяси процестер мен бағыттар ... ... ... ... ... тигізеді. Заңның өзі коғамда жүргізіліп отырған саясатқа тәуелді.
Құқықтық санадағы дәнекер элемент- жеке ... өз ... ... ... бағалауы. Өздерінің ниетін, мотивтері мен қылықтарын сын көзбен және дер кезінде бағалай білу оның адам мінез-құлқындағы реттеуіштік, алдын алушылық, немесе, ... ... ... ... ... бағалау өзінің заңды әрекеттеріне қанағаттану немесе істелген істері үшін ұялу, өкіну сезімінен көрінуі мүмкін. Адам ... ... ... ... опыну оның мінез-құлқындағы құқықтық ауытқуды тежей алады. Жеке адамның құқықтық психологиясында ішкі ... ... ... ... жеке ... ... тәрбиелеудің және жалпы әлеуметтендіру процесінің міндеті.
Құқықтық идеология дегеніміз ... ... ... және өмір ... құбылыстарын тұғырнамалық түрде бейнелеп, бағалайтын заңдық ұғымдарды, принциптерді, теорияны құрайтын ... ... ... ... ... сыйып кететін құқықтық шындықтарды әдетте, сезімдік қабылдауға ұқсас құқықтық психологиядан айырмашылығы- құқықтық идеология бейне бір құқықтық ... ... ... ... ... ... пен мемлекет құбылыстарын ой елегінен неғұрлым терең өткізуді бейнелейді.
Құқықтық психология - сана-сезім, күшті сезім (эмоция), әсерленушілік ... ... ... ... ... көңіл-күйі (шаттық, сергектік, шадымандық және т.б.), дағды, стереотип түрлерінде көрінеді. Ал осы аталған мән-жайлар көрсеткіштері қоғам болмысында бар заң ... мен ... ... ... практикасымен байланысты пайда болады. Құқықты жете түсінудің бүл ең түрі. Құқықты жете түсінудің ... түрі ... ... заң ... қатысуымен пайда болған барлың қоғамдың қатынастарға тән.
Идеология аясынан және идеология арқылы бәрінен бүрын әлеуметтік топтар мен ... ... мен ... және әлемдік бірлестіктердің мұқтаждықтары мен мүдделері көрініс табады.
Гегельдің қүңың философиясы, мемлекет және құқықтың табиғи-құқықтың, позитивтік маркстік доктринасы (ғылымы), осы заманғы ... ... сана ... (көзқарастары, тұжырымдамалары) құқық арқылы болмысты түсіну тәсілі ретінде құқықтың идеологияның қызмет атқарғандығына ... бола ... ... ... ... доктринасы (ғылымы) көптеген мемлекеттер (оның ішінде Қазақстан Республикасы да бар) дамуының идеологиялың негізі болып табылады. Саяси-құқықтың идеологиясыз осы заманғы өркениетті ... ... ... ... ... жоғары идеологиялың құжаттар бола алатындар мысалына АҚШ ... ГФР ... ... 1789 жылғы Адам жөне азамат құқықтары Декларациясын жатңызуға ... ... ... ... ... ... мен құқықтар жүйесінің идеологиялың тұғыры болып табылады.
Сонымен, ұлттық-құқықтық идеология -- қоғамның ең маңызды мәдени-құқықтың құндылықтарын сипаттайды, бұлар ... ... ... ... құрамына кіру үшін берілген өзінше бір .
Құқықтық идеологияға құқықты қоғам қажеттеріне сай келетін ... ... ... ... ... етіп ... үшін оның мәнін, әлеуметтік құндылығын ашып беруге ұмтылыс тән. ... ... ... ... ... теория, құқық пен мемлекеттің марксистік доктринасы мысал бола алады.
XXI ғасырдың табалдырығында Қазақстан принципті түрде жаңа әлеуметтік-тарихи және ... ... ... ... ... реформа бағдарламасын(1993 ж.) негізінен орындағаннан кейін оған да Қазақстанның мемлекеті мен азаматтары үшін ... ... ... стратегиясынан туындайтын және оны мемлекеттік-құқықтық салада нығайтатын жаңа ... ... ... болмай қоймайды.
Бұл құқықтық идеологияның концептуалды параметрлері: 1. Құқықтық идеология Қазақстан Республикасының ... ... үшін ... және ... ... ... заң ... мен тәжірибесінен сындарлы және пайдалы дегеннің бәрін алуға тиіс. 2. ... ... ... ... ... ... мен саяси топтасқандығына жәрдемдесуге тиіс. 3. Құқықтық идеология жеке адамның рөлі мен құқықтарын мемлекетке алуға және кемітуге, қоғам мен ... ... ... ... емес, жеке даралық әлеуметтілік арқылы ғана болуы мүмкін объективті шындыққа негізделіп құрылуға тиіс. Адам мен азаматтың міндеттерін өзінің ... ... ... мәні ... адам ... туралы пайымдауларға араластырып жібермеу керек.
4. Құқықтық идеология Қазақстан Республикасының егемендігі мен аумақтық ... ... ... ... ... пен ... ... қамтамасыз ету қажеттігін негізге алуға тиіс. 1995 ... ... ... қаланған саяси биліктің ұйымдастырылуы мен жұмыс істеуі негізінде кәсіби күшті және тиімді мемлекеттілікті дамытуға ... ... ... ... сана ... ... ... тығыз байланысты.
Біріншіден, ол заң нормаларын жасаудың алдында жүреді, өйткені, ол нормалар әрқашанда субъектінің санасы мен еркіне туелді; ... ... қоса өне бойы ... ... өйткені құқық нормалары әрқашанда оларды субъектінің түсінуіне, оның ... мен ... ... ... құқықтық сана құқықтағы олқылықтарды түсіндірумен анықталады, заңдарды жетілдіру мен дамытуды қамтамасыз етеді. Құқық теориясында құқықтық сана өзара ... 3 ... ... ... ... міндеттерге бөлінеді.
Танымдық міндет құқықтық шындық құбылыстарын субъектінің құқықтағы мәнділігі мен тиістілігі туралы түсініктері тұрғысынан ой елегінен ... ... ... ... ... ... құбылыстарын ұқсастыруда, оларды реттеудің нақты ережелерімен сәйкестендіруде болып табылады. Құқықтық ... ... ... ... ... жеке, топтық (ұжымдық) және қоғамдық құқықтық сана түрлері туралы айтуға болады. Жеке құқықтық сана адам ... ... ... ... байланыстар мен қатынастардың ықпалымен, сондай-ақ өзінің психикалы-физиологиялық ерекшеліктерінің әсерімен қалыптасады. Жеке ... ... мен ... ... әртүрлі болуы, адамдардың әлеуметтік жағдайы мен қабілетінің бірдей болмауы жеке құқықтық сана деңгейінің әртүрлі болуына себепші болады.
Құқықтық сана ... ... үшін ... ... мен ... ... идеологиялық ықпал жасаудың, азаматарға құқықтық тәрбие берудің де маңызы аз ... ... ... сана ... ... топтар мен оларға кіретін жеке адамдардың ерекшеліктерімен анықталады. Құқықтық құндылықтар әрбір топта бірдей танылмайды.
Олардың ... ... ... сана ... пен ... ... мүлде құрметтемейтіндерінде топтық құқықтық сананың әлеуметсізденуі, қоғамда бар құқықтық идеологиядан ... ... ... ескі ... ... ... криминогендік жағдайлардың қалыптасуы мүмкін. Қоғамдық құқықтық сана құқыққа және ... өмір ... ... ... қалыптасқан құбылыстарына көзқарасты бейнелейді. Қоғамдық құқықтық санада қоғамда жеке адамның бостандығына және жеке меншікке ... ... ... бере ... ... жоқ әлеуметтік құндылық ретінде құқық түсінігі орнығады.
1.2 Құқықтық сананың ерекшелігі
Философияда қоғамдық -- сана қоғамдық болмыстан ... ... мен ... ... қатынастардың жемісі. Сонымен қатар сана болмысының қалыптасуына үлкен ықпалын тигізіп оны дамытуға үлесін қосады. ... ... сана ... ... алып карағанда көптеген түрлерге бөлінеді: саяси, көркем, теориялық, кәдімгі, эстетикалық, діни, атникалық және т.б.
Құқықтық сана қоғамдық ... бір ... ... ... саналады. Басқа саналардың түрлеріне қарағанда құқықтық сананың өзіне ғана тән ерекшеліктері бар:
* құқықтық сана ... ... ... жүйе әділ сот ... ... ... ... Құқықтық реттеу барысында адамдар құқықтың әділеттілігін немесе оны қолданудағы барысындағы ... пен ... ... ... мен ... ... сана арқылы ой-елегінен өткізіп баға береді. Соның ... ... ... ... ... ... ... Құқықтық сана қоғам тапқа бөлініп, мемлекетпен құқық пайда болғанда қалыптасады және әр түрлі мағынадағы ... ие ... ... құл ... ... құл ... ... саналары негізінде құлдарды қанау, басып жаншу, баю сияқты ұғымдармен уланған болса, керсінше құлдардың құқықтық санасының негізгі өзегі-азаттық теңдік, бостандық. (Мысалы: б.ғ.д Іғ ... ... б.ғ.д ... ... және көтерілістері және т.б сонда й қарулы көтерілістер.) Таптық қоғамда сана да таптық сипат ... ... сана ... ... ... ие ... ... саяси процестер мен бағыттар әрқашанда құқық санаға өзінің әсерін тигізеді. Заңның өзі қоғамда жүргізіліп отырған саясатқа тәуелді. Мысалы: сталинизм ... ... ... ... және жеке ... ... табынушылықты мемлекеттік дәрежеде нығайту болса, қоғамдық құқықтық сана сол саясаттың тікелей әсерінен халықтың құқықтық ... ... ... қабылдатты, заңды екенін сіңірді. Фашизм де сондай сана қалыптасты.
* Құқықтық сана қоғамның қондырмасынан орын тебеді, оның құрамындағы саяси, ... ... ... ... ... саналардың түрлерімне тығыз байланыста қалыптасады және дамиды. ... бір ... түрі ... санаға мол әсер етуі мүмкін. Мұндай жағдайда индвидтің құқықтық санасы не прогрессивтік,не ... не ... не ... және ... ... мен ... қабылдауы мүмкін.
Құқықтық сана дегеніміз қоғамдық сананың формасы ретінде қабылданған адамдарды (мемлекеттегі заңдарға, құқыққа, олардың ... мен ... әділ ... және ... ... ... идеялар, теориялар және сезімдердің жүйелік жиынтығы.
Құқықтық сананың экономикалық негізін жеке адамдардың меншікке деген қатынастары құрайды. Сонымен ... ... сана ... ... ... ... ... дәрежеде әрекеттестікте болады. Атап айтқанда, әрекеттестік пен қарым-қатынастық бұзылған жағдайда бүкіл құқықтық реттеу дағларысқа үшырауы ... ... ... ... ... өміріне мынандай әсері бар:
1. Құқықтық сана құқық жасау процесіне белсенді түрде өзінің әсерін тигізеді. Халықтың, депутаттардың, мемлекеттік ... ... ... ... ... неғұрлым жоғары болған сайын сапалы заңдар қабылданады, субъектизм мен лоббизмді шектейді, жалпы ұлттық мүддені жеке топтық, таптық, партиялық мүддеден ... ... ... сана ... ... нормативтік-құқықтық кесімдерден өзінің көрінісін табады.
3. Қоғамда қалыптасқан құқықтық сананың деңгейі құқық қолдану процесінде ерекше рөл ... ... пен ... барудың айқын барометрі.
Мысалы, мемлекеттік қызметтегі лауазымды тұлғаның жеке адамнан пара алуы, бюрократияға жол беруі ақпараттық араластықтың нәтижесінде бүкіл ... ... ... ... ұшыратып, нигилистік көзқарас қалыптастырады.
4. Құқықтық сана құқық бұзушылықпен ... оның ... ... ... ... ... сана деңгейі жоғары болған сайын мемлекеттегі қоғамдық тәртіп те нығая түседі.
1.3 Құқықтық сананың түрлері
Құқықтық сана субъектілері бойынша бірнеше ... ... ... құқықтық сана-жеке адамның ішкі сезімінен туындайтын құқыққа және оның қағидаларына деген көзқарастары мен қатынастары.
* Топтық( корпаративтік) құқықтық сана ... ... ... ... ... мен мүдделеріне байланысты қалыптасқан сана. Бұл сана негізінде адамдардың мамандықтарына байланысты қалыптасады. ... ... ... ұжым біріктірген адамдардың топтары.
* Қоғамдық құқықтық сана белгілі бір мемлекетте немесе жалпы қоғамда бастапқылық дәрежеде бүкіл ... ... ... сананың түрі. Қоғамдық құқықтық сана өз дәрежесінде билікті тұрақтылықты ... етуі ... ... ... ... сана ... ... шығып, қақтығыстар мен шиеленістерді қалыптастыруы мүмкін. Қоғамдық құқық сананың тұрақтылықта болуы көп ... ... ... ... ... байланысты.
* Жасөспірімдердің құқықтық санасы-жас ерекшеліктеріне,кәмлетке толмағанына байланысты, өзіндік ерекшеліктері бар сана. Бұл сана жасөспірімнің организімі қалыптасып, жетілу кезеңіндегі ... ... ... ... ... осы өлшемдер міндетті түрде ескеріледі.
* Студенттердің құқықтық санасы- жоғары білім барысында ... ... Бұл ... ... тән ... ... бар:
Болашақта құқықтық белсенділікті қалыптастырудың іргетасы
қаланады, азаматтық ұстаным және патриотизм рухы қалыптасады
Саяси процестерге ... сана ... ... Бұл ... ірі ... ( ... ... білім алу барсында іс-жүзіне асырылады
Құқықтық сана білім алу сапасының төмен деңгейіне сауатсыздығына
байланысты маргиналдық (шетте қалу) ... ... ... ... Бұл сана ... ... субъектілер Американың социолігі Порлатовтың айтуынша ... ... өзін гана ... ... жасқаншақ, эгоцентристік қасиет мінездерімен сипатталады.
Отбасылық құқықтық сана-негізінде отбасы, ошақ қасында некелік
қатынсатардан туындайтын және бір ... ... ... ... Ұяда не ... ... соны ... әке көоген оқ жонар шеше көрген тон пішер,әкеге қарап ұл өседі шешеге қарап қыз өседі т.б
Әйелдердің құқықтық санасы-әйел заты ағзаның ... ... ... байланысты қалыптасатын сана нормасы. Оның өзіне тән ерекшеліктеріне бар психологиялық әдебиеттерде көп жазылған.
Сонымен қатар құқықтық сана ... ... ... кәсіби және докториналдық болып саналады.
Эмпирикалық сана адамға сырттан ... ... ... ... теориялық тексеріске шалдықпай бағаланады. Сондықтан көп жағдайда бұл сана формасы дұрыс қорытынды жасауға мүмкіндік бермейді, дау-дамай жанжал,қайшылықтар тудыруы әбден ... ... сот ... залында отырған адамдар судьяның шығарған әділетті және заңды юриспруденциядан мүлдем бейхабар адам ... ... ... ... ... ... ... әділетсіз деп бағалады.
Кәсіби сана-арнайы білім деңгейі арқылы қалыптасады. ... ... ... ... ... ... заң ғылымында идея, тұжырымдама сынған құнды еңбектер жазған заңгерлердің санасы. Доктриналдық сана-құқықтық сананың ең биік шыңы және ... ... ... баға ... ... ... ... теориялық негізін қалыптастырады, тәжірбиеден озық болады. Философияда қоғамдық -- сана ... ... ... идеядар мен көзқарастардың материалдық қатынастардың жемісі. Сонымен қатар сана болмысының қалыптасуына үлкен ықпалын тигізіп оны дамытуға үлесін ... ... ... сана ... ... алып ... көптеген түрлерге бөлінеді: саяси, көркем, теориялық, кәдімгі, эстетикалық, діни, атникалық және т.б. Құқықтық сана қоғамдық сананың бір түрі, бөлігі ... ... ... ... ... қарағанда құқықтық сананың өзіне ғана тән ерекшеліктері бар:
1. Құқықтық сана мемлекетте қалыптасқан құқықтық жүйе әділ сот қызметтерінің айнасы болып ... ... ... барысында адамдар құқықтың әділеттілігін немесе оны қолдану ... ... пен ... ... ... мен көріністерді ой-өріс, сана арқылы ой-елегінен өткізіп баға береді. Соның нәтижесінде индивидтердің мемлекеттегі әділеттілікке деген ... ... ... сана ... тапқа бөлініп, мемлекет пен құқық пайда болғанда қалыптасады және әртүрлі мағындағы қасиеттерге ие ... ... құл ... ... құл ... құқықтық саналары негізінде құлдарды қанау, басып жаншу, баю сияқты ұғымдармен уланған болса, керісінше, құлдардың құқықтық ... ... ... -- ... тектік, бостандық (Мысалы, б.ғ.дейінгі I ғасырдағы Римдегі Спартак, б.ғ.дейінгі I-II ғасырлардағы Қытайдағы және көтерілістері және т.б. ... ... ... Таптық қоғамда сана да таптық сипат алады.
3. Құқықтық сана саяси мазмұнға, ... ие ... ... ... процестер мен бағыттар әрқашанда құқықтық санаға өзінің әсерін тигізеді. Заңның өзі қоғамда ... ... ... ... Мысалы, сталинизм кезінде саясат тоталитарлық жүйені және жеке адамның басына табынушылықты мемлекеттік дәрежеде нығайту болса, қоғамдық кұқықтық сана сол ... ... ... ... ... ... ... жаппай қабылдатты, заңды екенін сіңірді.
Фашизм де сондай сана қалыптасты.
4. Құқықтық сана ... ... орын ... оның ... саяси, көркем, эстетикалық, теориялық, кәдімгі, діни, этикалық саналардың түрлері мен тығыз байланыста қалыптасады және дамиды. Бірақ, бір сананың түрі құқықтық ... мол әсер етуі ... ... ... ... құқықтық санасы непрогрессивтік, нерегрессивтік, неконформистік, нениглистік және инфантильдік
қасиеттер мен мінез-құлықты қабылдауы мүмкін.
Құқықтық сана ... ... ... ... ретінде қабылданған адамдарды (мемлекеттегі заңдарға, құқыққа, олардың қағидалары мен мәніне әділ ... және ... ... ... ... ... және сезімдердің жүйелік жиынтығы.
Құқықтық сананың экономикалық негізін жеке адамдардың меншікке деген қатынастары құрайды. Сонымен қатар ... сана ... ... ... ... ... дәрежеде әрекеттестікте болады. Атап айтқанда, әрекеттестік пен ... ... ... ... ... ... дағларысқа үшырауы әбден мүмкін.
Құқықтық сананың қоғам өміріне мынандай әсері бар:
1. Құқықтық сана ... ... ... ... ... ... әсерін тигізеді.
Халықтың, депутаттардың, мемлекеттік қызметтегі лауазымды тұлғалардың құқықтық саналары неғұрлым жоғары болған сайын сапалы заңдар ... ... мен ... ... ... ұлттық мүддені жеке топтық, таптық, партиялық мүддеден жоғары қояды.
2. Құқықтық сана мемлекет қабылдаған ... ... ... ... ... Қоғамда қалыптасқан құқықтық сананың деңгейі құқық қолдану процесінде ерекше рөл ... ... пен ... ... айқын барометрі. Мысалы, мемлекеттік қызметтегі лауазымды тұлғаның жеке адамнан пара алуы, бюрократияға жол беруі ... ... ... бүкіл халықтың құқықтық санасын дағдарысқа ұшыратып, нигилистік көзқарас қалыптастырады.
4. Құқықтық сана құқық бұзушылықпен күресудің, оның ... ... ... ... Құқықтық сана деңгейі жоғары болған сайын мемлекеттегі қоғамдық тәртіп те нығая түседі.
Сана -- қоғамдық құбылыс. ... ... ... коғамының ұзаққа созылған дамуының нәтижесінде пайда болды. Психикалық және саналы қызметтің элементтері ақпарат алмасу үшін дыбыс сигналдарын және ишараны ... ... ... ... өмір сүретін жануарларда көрініс береді.
Бір қатар жануарлардың -- ... ит ... ... ... әрекеттерінің көбі күрделі және сананың қызметін талап етеді. Одан ... ... ... ... өзін ... ... ... үшін күрес жүргізуі бар. Жалпы, жануарлардың өмірі өзінен-өзі жүріп жатқан жоқ, оларда санаға бағыныштылық, яғни бір мән бар. ... ... ... бүл ... ... ... ... жалғасы емес, терең ұстанымды өзгерістердің нәтижесі. Бүл өзгерістердің негізі -- еңбек. Еңбек арқылы ... ... ... және ... ... кайта жаңғырту үшін адамдардың алдымен қарапайым, кейінірек күрделі қажеттіліктерін өтеу үшін ... ... ... 3 ... ... жуық ... құрайды, соның 95%-ы адамның нышаны айқын көрінетін алғашқы ұжымдарды калыптастыру үшін жұмсалды.
Алғашқы адам қалдықтары табылған жер француз деревнясы Неандерталь ... ... ... деп ... ... ... қанжар жасай білген, найзаның ұшын, сүйектен қарулар жасады, жасанды жолмен отты алды. Оларда алғашқы қауымдық құрылыс қатынастары орнады. Еңбек құралдары өлі ... ... ... ... өмір үшін ... ... ... қызметі сол мақсаттарға
ғана арналып, тек қана ұжымның күшімен жүзеге асырылатын жағдайда болды. Бұл ... іске асу, ... ... ... үшін ... сигнал жүйесі, жылдам ақпарат алмасу қажет болды.
Осындай жағдайлар ойдың дамуы мен жетілуінде шешуші рөл атқарған тілдің пайда ... алып ... ... ... ... ... біздің ежелгі ата-бабаларымыз өмірінде өте маңызды өзгерістер болып жатты. Кездейсоқ, ... ғана қару ... ... ... бір ... -- ... ... бұтақты алып әрекет еткен кездің орнына қаруды ... және ... ... үнемі пайдаланатын кез келді.
Тас және басқа да қарапайым қарулары бар адамдар тобыры енді жануарлармен салыстыруға болмайтын, әлдеқайда күрделі жүйеге -- ... ... Онда ... ... түрі өте көп еді. ... ... ... бір-бірімен қатынасы, пікір алмасуы күрделеніп, түрлене бастады. Тас ... ... және оны ... ... бірігіп қазып, оны жасыру, аңды оған қуып әкеліп құлату үшін ... ... ... ... ... керек болды.
Өмір оларды соған үйретті, бірігіп еңбек етудің ұтымдылығы жалпының күшімен жеке адамның қолынан келмейтін мақсаттарды іске асыруға ... ... және ... қоса ... да ұжым ... ... алып келді. Демек, біреу бірдемені көрсе, естісе, ұжымдық қозғалыстың барлық ... оны ... және ... ... ... құқықтық мәдениет және құқықтық тәрбие әрбір азаматтың қалыптасуының, өсіп-жетілуінің ... ... ... ... сана ... - ... қолданыстағы немесе қабылданатын құқық нормаларына деген көзқарастары мен сезімдерінен, оларға тиісінше баға беру ... ... ... ... ... сананың негізінен құқықтық психология және идея жиынтығынан құралатынын көреміз. Өйткені, құқықтық психология қолданыстағы құқық нормаларын жетілдіруге, жаңа құқықтық ... ... ... деңгейін, сезімін білдірсе, құқықтық идея құқықтық сананың өз дәрежесіне көтерілуінің нәтижесінде ... ... ... мүддесі үшін қажетті құқық нормаларының қабылдану қажеттілігін білдіреді.
Құқықтық сана сезімнің басты мақсаты - ... ... ... ... сәйкес келетін, олардың мүдделерін қанағаттандыратын құқықтық нормаларды ортақ игілік үшін қабылдау қажеттілігінің негізгі бастамашысы болып табылатындығында. Құқықтық мәдениет ... - ... ... ... ... ... ... басшылыққа ала отырып, адамзатың ортақ мүддесіне ... ... ... ... құқықтық сана-сезіммен тығыз бай­ланысты және содан негіз алып дамиды, жетіледі. Субъектінің ... ... ... ... басшылыққа алуы оның құқықтық мәдениетінің ерекшелігін, дәрежесін ... ... - ... ... құқықтық санасы мен құқықтық мәдениетін қалыптастырудағы мемлекеттік органдар мен қоғамдық ұйымдардың іс-әрекетінің көрінісі болып табылады. Мемлекет ... ... ... ... мән берсе - құқықтық сана, құқықтық ... ... ... биік ... ... табады. Өйткені, құ­қық­тық сана, мәдениет, құқықтық ғылым - тәртіптің қайнар көзі, бастауы.
Құқықтық ... ... ... ... қоғамдық өмірдің барлық салаларын заң, әділетті құқық нормасы­мен ... ... ... ... ... ... заң талаптарын басты басшылыққа ала отырып, адам, қоғам, мемлекет мүддесіне адал ... ... ... ...
Осыған орай Президент дәрісінде Қазақстанның өркендеуі, гүлденуі, ... ... ... ... ... ... үшін ... сауаттылықты, тәрбиені, сананы жетілдіру қажеттілігіне басты назар аударылғаны баршаға аян.
Өйткені, еліміздің әрбір азаматы өз құқығын, бостандықтарын, ... ... ... әрбір азамат құқық нормаларын, заңдылық талаптарын берік ұста­нуы керек. ... ғана ... ... ... ... ... дамып, тәртіп нығаяды.
ҚОЛДАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ:
Нормативтік-құқытық актілер
1. Қазақстан Республикасының Конституциясы 30 ... 1995 ... Н.Ә. ... - 2030. ... ... Президентінің Қазақстан халқына жолдауы. Егемен ... ... Н.Ә. ... ... ... ... ... халқына жолдауы 19.01.2006ж.
4. Назарбаев Н.Ә. Қазақстан - 2030. ... ... ... ... ... ... Егемен Қазақстан, ... ҚР заңы 7 ... 1998 ... ... ... ... ... 2004 г.
7. оқу-әдістемелік құрал. Булгакова Д.А. Алматы, 2004 ... ... ... ... ... Д.А. ... 2004 ж.
9. оқу-әдістемелік құрал. Қопабаев О., С. Өзбекұлы Алматы, 2006 ж.
10. Учебное пособие. А.С. Исабаева Алматы, 2006 г.
11. Оқулық Жоламан Қ.Д. ... 2005 ... ... Электронды кітап Жоламан Қ.Д. Алматы, 2006 ж.
13. Мемлекет және құқық теориясы Қ.Д Жоламан, А.Қ. Мұхтарова, А.Н. Тәукелев Алматы ҚазМЗА 1999 ... және ... ... ... М. Алматы 2001 ж.
15. Теория государства и права Ибраева А.С. Алматы 2003 г.
16. Основы теории государства и права: Уч. - нагл. пособие В.И. ... Ф.В. ... ... государства и права: Уч. - нагл. пособие В.И. Григорьев>>, Ф.В. Алматы, 2006 г.
17. С. ... ... 2007 ... ... ... В. ... ... 2001
19. М.Т.Баймаханов. Избранные труды по теории государства и права. Алматы, 2004.

Пән: Құқық, Криминалистика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 19 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 900 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Психика және сана түсінігі13 бет
Құқықтық сана ұғымы, түсiнiгi және маңызы29 бет
Құқықтық сана, жалпы түсінігі24 бет
Құқықтық сана және мәдениет8 бет
1999 жылғы Қазақстандағы халық санағы бойынша елдің деморафиялық жағдайы4 бет
«Бөлшек сандары бір санау жүйесінен екінші санау жүйесіне ауыстыру»4 бет
Іс-әрекет және мінез-құлық мотивациясы. сана мен зейін бірлестігі7 бет
Авторлық сана – мәтіннің базалық ұғымы56 бет
Адам санасы4 бет
Адамгершілік сананы қалыптастыру әдістері44 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь