ТМД Елдері

1. ТМД елдерінің ішкі және сыртқы экономикалық байланыстары.
2. Экономикалық байланыстары
3. Әлеуметтік . мәдени байланыстары
4. ТМД елдері мен Қазақстан арасындағы байланыстар.
Мақсаты: ТМД елдерінің ішкі және сыртқы экономикалық байланыстарын қарастыру
Теориялық мәлімет:
1.ТМД –Еуразия кеңістігіндегі өзара көмек және ынытмақтастық одағы. ХХ ғ. 90-жылдарындағы басты оқиғаладрың бірі – социялистік жүйенің және оның негізінде құрылған халықаралық экономикалық қатынастардың ыдырауы. Социялистік жүйенің темірқазығы болып саналатын Кеңестер Одағының бірнеше тәуелсіз мемлекеттерге бөлінуі жаңа мемлекеттік құрылымдардың қалыптасуына, өндірістің қысқаруына, елдердің арасындағы шаруашылық – экономикалық және әлеуметтік-мәдени байланыстардың әлсіреуіне, тіпті үзілуіне апарып соқты.
Кезінде Кеңеңстер Одағы құрамында болған тәуелсіз мемлекеттер өздерінің экономикалық мақсаттары мен басым бағыттарын жүзеге асыра отырып, бұрынғы одақтас республикалар арасында тарихи қалыптасқан еңбек бөлінісі мен өзара ынтымақатстықтың қажеттілігіне көз жеткізді. Сөйтіп,ынтымақтастықты дамыту және одан әрі жетілдіру мақсатында Тәуелсіз Мемлекеттер Достастығы құрылды. Жаңа құрылған ТМД елдері экономикалық-әлеуметтік жағдайды орнықтырумен қатар, шекаралық мәселелерді де өз бетінше шешуге мәжбүр болды.
Экономикалық байланыстары. ТМД елдерінің құрылуы жаңа мемлекеттік құрылымдардың қалыптасуымен, өндірі өнімдерінің кенет төмендеуімен, елдер арасындағы экономикалық, ғылыми-техникалық, мәдени-әлеуметтік байланыстардың қысқаруымен қатар жүрді. ТМД елдеріндегі өндіріс өнімнің жалпы төмендеуін 100% деп есептесек, оның 60%-ы осы шаруашылық байланыстардың үзілуінен төмендеді.
Тәуелсіздік алып, қайта құрылған мемлекеттердің үкіметтері өз мемлекеттерінің мүдделері мен экономикалық басылымдықтарын қалыптастыра отырып, бұрынғы одақтас республикалар арасындағы тарихи қалыптасқан еңбек бөлінісін сақтау қажеттігін түсінді. ТМД елдері арасындағы өзара экономикалық ынтымақтастық 1992 жылдың күзінен басталады. 1993 жылдың қыркүегінде Мәскеуде мелекет пен үкімет басшыларының қол қоюымен ТМД елдерінің экономикалық одағын құру туралы келісімшарт жасалды. Экономикалық одаққа алғашында 8 мемлекет, яғни Армения, Беларусь,Қазақстан, Ресей, Тәжікстан, Өзбекістан, Қырғызтан, Молдова кірді. Ал Украина мен Әзербайжан қауымдастықтың мүшелігіне кейінен енді. 2009 жылы 18 тамызда Грузия мемлекеті өз өтініші бойынша ТМД құрамынан ресми түрде шығарылады.
Елдер арасындағы қарым-қатынастар барлық еледр үшін тең мүмкіндіктер мен кепілдіктерді қамтамассыз етуге негізделіп, нарық экономикасы принциптеріне сәйкес құрылады. Бұл ТМД аумағында өзара тиімді, ауқымды экономикалық жобаларды жүзеге асыруға; экологиялық мәселелер мен қиындықтарды шешуге; жұмыс күшімен алмасуға; қаржы- несиелік,сыртқы сауда, кедендік және валюталық саясатты келісуге және сол сияқты мәселелерді бірлесіп шешуге мүмкіндік береді.
1994 ж. 15 сәуірінде қабылданған еркін сауда аймағын (ЕСА) құру туралы келісімге ТМД құрамына енетін барлық 12 мемлекеттің басшылары қол қойды. Еркін сауда аймағы кедендік одақ құрудың өтпелі кезеңі болып табылады.
        
        ТМД елдері
Тақырыбы: ТМД елдерінің ішкі және сыртқы экономикалық ...
1. ТМД ... ішкі және ... экономикалық байланыстары.
2. Экономикалық байланыстары
3. Әлеуметтік - ... ... ТМД ... мен ... ... ... ТМД елдерінің ішкі және сыртқы экономикалық байланыстарын қарастыру
Теориялық мәлімет:
1.ТМД - ... ... ... ... және ынытмақтастық одағы. ХХ ғ. ... ... ... бірі - ... ... және оның ... құрылған халықаралық экономикалық қатынастардың ... ... ... ... ... ... Кеңестер Одағының бірнеше тәуелсіз мемлекеттерге бөлінуі жаңа мемлекеттік құрылымдардың қалыптасуына, ... ... ... ... ... - ... және ... байланыстардың әлсіреуіне, тіпті үзілуіне апарып соқты.
Кезінде Кеңеңстер Одағы құрамында болған тәуелсіз мемлекеттер өздерінің экономикалық ... мен ... ... ... ... ... бұрынғы одақтас республикалар арасында тарихи қалыптасқан еңбек бөлінісі мен ... ... ... көз жеткізді. Сөйтіп,ынтымақтастықты дамыту және одан әрі жетілдіру ... ... ... ... ... Жаңа құрылған ТМД елдері экономикалық-әлеуметтік жағдайды орнықтырумен қатар, шекаралық мәселелерді де өз бетінше шешуге мәжбүр ... ... ТМД ... ... жаңа ... ... ... өндірі өнімдерінің кенет төмендеуімен, елдер арасындағы экономикалық, ғылыми-техникалық, мәдени-әлеуметтік байланыстардың қысқаруымен қатар жүрді. ТМД ... ... ... ... ... 100% деп ... оның 60%-ы осы ... байланыстардың үзілуінен төмендеді.
Тәуелсіздік алып, қайта құрылған мемлекеттердің үкіметтері өз ... ... мен ... ... ... отырып, бұрынғы одақтас республикалар арасындағы тарихи қалыптасқан еңбек ... ... ... ... ТМД елдері арасындағы өзара экономикалық ынтымақтастық 1992 ... ... ... 1993 ... қыркүегінде Мәскеуде мелекет пен үкімет ... қол ... ТМД ... ... ... құру ... ... жасалды. Экономикалық одаққа алғашында 8 мемлекет, яғни Армения, ... ... ... ... Қырғызтан, Молдова кірді. Ал Украина мен Әзербайжан қауымдастықтың мүшелігіне ... ... 2009 жылы 18 ... ... ... өз ... ... ТМД құрамынан ресми түрде шығарылады.
Елдер арасындағы қарым-қатынастар барлық еледр үшін тең ... мен ... ... ... ... ... экономикасы принциптеріне сәйкес құрылады. Бұл ТМД аумағында ... ... ... ... ... жүзеге асыруға; экологиялық мәселелер мен қиындықтарды шешуге; жұмыс күшімен ... ... ... ... кедендік және валюталық саясатты келісуге және сол ... ... ... ... ... ... ж. 15 ... қабылданған еркін сауда аймағын (ЕСА) құру ... ... ТМД ... ... ... 12 ... басшылары қол қойды. Еркін сауда аймағы кедендік одақ құрудың өтпелі кезеңі болып ... ... ж. ... ... ... және ... ... одақ құрды, оған 1998 ж. Тәжікстан қабылданды. Соның ... бұл ... ... ... ... ... ... тәртібі қалыптасты. Мысалы 1995 ж. Кедендік одақ ... ... ... ... - 68%, ... - 40%, Ресейде - 17% болып, ал ТМД елдеріндегі тауар айналамының жалпы ... 7% - ға ... ж . 6 ... ... ... өткен кедендік одақ ... - ... ... және ... ... ... кеңесінде жаңа халықаралық ұйым - Еуразиялық экономикалық қоғамдастықты (ЕЭҚ) құру ... ... ... Жаңа ұйым 2000 ж. 23 ... ... ... кеңестің шешіміне сәйкес құрылды. Бұл ұйымның ... ... - осы ... ... ... ... ... экономикалық кеңестік қалыптастыру. Бұл ұйым дербес халыаралық құқығы бар ұйым болып саналады. ... ... ... тұл ғасы 3 жылға сайланатын бас хатшы болып табылады. Жаңа қауымдастықтың құрылуы - ... ... ... ... саясатты, оның ішінде микроэкономикалық, валюталық, қаржылық және ... ... ... ... ... ... кеңейтеді. ТМД елдерінің одағы құрылғалы бері ынтымақтастықты ... ... жолы ... ... ... ... келеді. 1992-1994 жылдары ұзақ мерзімге бағытталған бұрынғыдай біртұтас бір мемлекетті қайта құру туралы да ... ... ... ... 1995- 1997 ... қабылданған шешімдері Ынтымақтасчтық еледрінің құқықтық мүмкіндіктеріне ... ... ... ТМД ... ... халықаралық экономикалық өзара қатынастар тәжрибесі интеграцияның жеке аймақтардан әртүрлі қарқынмен басталып, біртіндеп ... ... ... ... ... ... Мәселен, ең алдымен, екілік (Ресей мен Беларусь), одан кейін үштік (Орталық Азия мемлекеттер одағы), 1998 ж. Ол Тәжікстанның ... ... ... одақ ... қайта құрылды. Соның нәтижесінде ТМД-ның барлық елдері ... ... ... аймақтық экономикалық бірлестіктер тобына бөлінді. 2009 ж.27 қарашасында Минск қаласында Ресей, Беларусь және Қазақстан өз ... ... ... ... құру ... ... қол ... Бұл келісім 2010 жылдың 1 шілдесінен бастап күшіне енеді. Бірақ бұл ... ... ... ... ... Азия одағына кіретін елдер (Өзбекістаннан басқасы) кедендік одаққа мүше, сол ... ... одақ ... ... белсенді мүшелері болып табылады. ТМД елдері шеңберіндегі интеграциялық үрдістің дамуы әлі де ... ... ... 30-50 ... ... ... ... аймақтың интеграциялық топтардың тәжрибесіне көз салсақ, ТМД еледрі ... ... одақ құру үшін ... ... ... болжау қиын емес. Оған күнделікті өмір шындығында көзіміз жетіп отыр. Бірақ қалай болғанда да біртұтас экономикалық ... ... ... ТМД ... ... ... ... жетуге мүмкіндік береді. Мәселен, қосымша ... ... ... өнім ... 1,5 есе ... ... Нақты айтсақ электр энергиясын өндіруге ... ... ... 20% -ға, ... ... ... ... жасауда 25%- ға төмендетуге мүмкіндік туады. ТМД елдерінің сыртқы экономикалық қызметтерін үйлестіруді ... ... ... ... ... ... 15-20 млрд Ақш долларына арттыруға болады.
Ең бастысы, ТМД елдеріндегі ... ... ... ... ... ... ... қажетті тұрақты жағдай жасайды.
Әлеуметтік - ... ... ТМД ... ... ... ... ... - мәдени байланыстардың ұзақ тарихы бар. Ежелден тарихи көрші болып келген ... ... ... 70 ... ... ... бар ... дәуірде одан әрі тереңдеген болатын. Кеңестер Одағы ыдыраған соң, бұл байланыстардың барлығы да туындап ... ... ... ... ... қайта қаралды. ТМД еледрі құрылып, еледр дербес мемлекет дәрежесінде ... ... ... он ... ... уақыт өтті. Осы аралықта үзіліп ... ... ... ... ... ... Осы мақсатта Еуразиялық экономикалық қоғамдастық шеңберінде ғылым мен технологияның басты бағыттарын ... және ... ... ... беру ... қалыптастыру , ғылым мен мәдениетті ... ... ... ең төменгі көрсеткіштерін деңгейлестіру мақсаттарын көздейтін көптеген ... ... ... . ... ... Н.Назарбайевтың ұсынысы ббойынша Еуразиялық экономикалық қоғамдастыққа (ЕЭҚ) мүше ... деп ... ... 10 түрлі келісімдерден тұратын шешім қабылдады. Бұл келісім халықтың білім мен дәрігерлік жәрдем алуын, ... ... ... мен ... ... қол ... ... ету мақсаттарын көздейді. Қазақстан алғашқылардың бірі болып, осы шешім шеңберіндегі барлық мәселені қамтитын ... ... ... ... ... ... мен ... арасындағы байланыстар. Қазақстан мен ТМД елдері арасындағықарым-қатынастың ең ... ... - ... ... айналымы. 2008 жылғы Қазақстанның ТМД елдерімен сыртқы сауда айналымы 28,5 млрд АҚШ ... ... оның 11 ... ... ал 17,5 ... ... ... тиесілі. Қазақстаннан ТМД елдеріне кететін эксортқұрамы мыналар: астық,бидай және қарабидай ұны, ... ... ... мұнай және газ конденсаты, алюминий, қара металл ... ... ... ... ... Олардың ішінен энергетикалық ресурстар жалпы өнімнің 54% -ын құрайды, тамақ өнімдері - 22% , ал ... ... 12%-ын ... ... ... ... импорт құрамы өсіидік майынан, кокс және ... ... ... газ, ... ... ... заттар, дөңғгелектер, теміржол тетіктері, құбырлар, машина және оның жабдықтары, жеңіл және ауыр автокөліктер, карбонат өнімдерінен ... Оның ... ... ... мен ... -29%, ... ... - 29%, металлугрия өнімдері - 12%, химия өнімдері - 16%-ды құрайды.
Сонымен ... ТМД ... мен ... арасын жалғастырып жатқан ортақ теміржол желілері мен автомагистральдар елдер арасындағы тату көршілік пен ... ... ... - ... ... одан әрі ... мен ... қажет етеді.
БАҚЫЛАУ СҰРАҚТАРЫ.
1.ТМД елдері қандай принцип негізінде бірікті және қандай даму ... ... ... ... ұйымы қашан құрылды? Оның құрамына қандай елдер кіреді?
3.ТМД елдері ... ... ... ... ... экономикалық қауымдастық дегеніміз не? Ол қандай мақсат көздейді?
Тақырыбы: ... ... ... ... - ... жағдайы. Мемлекеттің қалыптасу тарихы.
Жоспар:
* Экономикалық - географиялық жағдайы
* Мемлекеттің қалыптасу тарихы
* Әкімшілік- аумақтық құрылымы
Сабақтың мақсаты: Ресей Федерациясы. Ресейдің ... - ... ... ... ... тарихын қарастыру
Теориялық мәлімет:
1.Экономикалық - географиялық жағдайы. Ресей Федерациясы (РФ) - ... ... ... ... ... ... 1/8 бөлігін қамтитын, жерінің ауданы жөнінен ... ... орын ... аса ірі ... Ресей жері батыстан шығысқа қарай 9 мың км-ге (Калиниград ... ... ... ... ... 4 мың км-ге созылып жатыр. Ел ... 11 ... ... ... ... аумағының 1/4 Еуропада, 3/4 - і Азияда ... Оның ... үш ... суы ... ... Ресей Федерациясының шекарасының жалпы ұзындығы 58,3 мың км, соның ішінде теңіздік шекара 38 мың ... ... ... әлемдегі ең ірі материкте орналасу оның экономикалық - ... ... ... жағы ... ... ... Еуразияда дүнеи жүзі мемлекеттерінің 40%-дан ... ... ... ... ... ... ... Ресейдің 12 мемлекетпен теңіздік шекарасы бар, ал 14 мемлекетпен құрлық арқылы ... ... ... ... Калиниград обылысы анклав болып табылады, өйткені оның елдің негізгі бөлігімен ортақ шекарасы жоқ.
Көршілес мемлекеттердің көп ... ... ... ... ... ... ... орналасу елдің сыртқы байланыстарына ... ... ... ... ... өзінің көпшілік жағдайының қолайлы ... әлі де ... ... ... ... ... ... орны әлемдік экономикалық орталықтарға қатысты алғагнда, ... ... ... Өйткені ол Батыс Еуропаның дамыған елдерімен, АҚШ жіне Жапониямен тікелей құрлық арқылы шектеспейді, аса маңызды ... ... ... алыста орналасқан. Алайда ел аумағының Еуропаны Шығыс және Оңтүстік ... Азия ... ... арқылы байланыстырып жатуы, Солтүстік теңіз жолын игеруі Солтүстік Еуропа, Оңтүстік- Шығыс Азия ... ... ... оң ... ... Қиыр Шығыстың айрықша орны әлемдегі үш ірі мемлекеттің ... ... ... жатуымен анықталады. Реейдің тынықмұхиттық жағалауы Азия - Тынықмұхит аймағындағы елдердің барлығымен де ... ... ... орнатуға мүмкіндік береді.
2.Мемлекеттің қалыптасу тарихы. Ресей - сан ... ... бар ... ... ... Орыс ... айқын ажыратылатын табиғи шептері жоқ ... ... ... орыс жері ... рет ... жаудың шапқыншылығына ұшырады, Бытыраңқы орыс жерлерінің Мәсеку ... ... ... ... XV ... 80 - ... ... татар- моңғол болашақтағы күшті Орыс мелекетінің негізі қаланды.
Кейінгі ғасырда Орыс ... ... ... ... ... ... ... қосу саясатын жүргізді. Солтүстік- батысындағы, шығысындағы , оңтүстік-шығысындағы аумақтарды күшпен бағындырған Ресейдің XVІ ... ... ... ... ... алу мақсатында көршілес елдермен,соның ішінде құдіретті Осман империясымен ұзаққа созылған соғыс жүргізуге мәжбүр болды. Нәтижесінде Киев ... ... Азов ... ... ... ... ... шведтермен болған соғыс нәтижесінде Ресейдің географиялық шекаралары одан әрі ... ... ... ... Ең ... Ресей Батыс Еуропа елдерімен тікелей ... ... ... ... І Петр ... ... кезеңде және түбегейлі қайта құрылудың жүргізілуі Ресей ... ... ... ... бет ... ... еді. Осы кезден бастап елдің сыртқы ғана ... ішкі ... да ... ... жд. Ішкі ... мен ... жағдайлардың ықпалымен ыдыраған Кеңес Одағының басты мұрагері ретінде Рсей Федерациясы жаңа ... ... ... ... Біртұтастывғы бұзылған кеңістікте экономикалық байланыстар әлсіреумен қатар, Ресей ... онша ... емес ... жағдай қалыптасты.
НАТО елдрімен, оның ішінде АҚШ-пен ұзаққа созылған экономикалық бәсекелестік пен ... ... ... ... ... ... саясатына бетбұрыс кезең болды. Ендігі ... ... ... бір ... ... бағдарланған саясат жүргізуге қарағанда, өзінің экономикалық, ... ... сай ... ... ... ... тиімді байланыстар орнатуға көшті. Геосаяси тұрғыдан ... ... ... ашық ... ... ... НАТО елдері шекарасының Шығыс Еуропа ... ... ... ... ... ... ... тұрғыдан ТМД елдерімен, Еуропалық Одақпен, Азиялық ... ... ... ... ... ... мүдделі. Әсіресе, АҚШ, әлемдік экономика мен саясаттың жаңа ... ... ... Қытай, Оңтүстік-Шығыс Азия және Үндістанмен қарым- қатынастарды жаңа деңгейге көтеру елдің геосаяси жағдайын ... ... ... құрылымы. Ресей Федерациясы құрамына тең құқықты федерациялық ... 21 ... 4 ... ... 1 дербес обылыс, 9 өлке,46 обылыс,2 федерациялық деңгейдегі қала (Мәскеу және Санк-Петербург) енеді. Әрбір федерациялық бірліктің заң ... , сот және ... ... бар. ... ... Рсей ... аумағында мемлекеттік биліктің біріңғай органдары қызмет етеді, жалпыға ортақ Конституция, ... ... ... ақша ... және т.б. ... ... ... экономикалық-географиялық басты ерекшеліктері қандай?
* Елдің ... ... оның ... ... әсер ... ... мемлекетінің тарихында оның геосаяси жағдайы қандай ... ... ... ... ... және ... ресурстары.
Жоспар.
* Табиғат жағдайлары.
* Табиғат ресурстары.
Сабақтың мақсаты: Табиғат жағдайлары және табиғат ресурстарын ... ... ... ... ... жағдайы алуан түрлілігімен ерекшеленеді. Ол, ең ... алып ... ... өте үлкен болуымен байланысты. Ресейдің жерінің көпшілік бөлігін жазықтар ... ... мен 1000м ... дейінгі таулы үстірттер алып жатыр. Олардың ауданы жағынан ең ... ... ... ... ... ... ... мен Орта Сібір таулы үстірті. Олардың оңтүстігі мен ... ... ... орналасқан. Жер бедерінің құрылымы шаруашылық әрекеттерді жүргізуге қолайлы болып ... ... ... ... ... тау ... ... арктикалық ауа массаларын оңтүстіктегі тау белдеулеріне дейін еркін қозғалуға ... ... ... Қиыр ... тау жоталары Тынық мұхит ... ... ... ауа массаларының тереңдеп енуіне кедергі жасайды.
Географиялық орны, жер ... ... ... ... ... ... мынадай табиғат зоналарын қалыптастырады; тундра, орманды тундра, ормандар ( тайга, аралас және ... ... ... орманды дала, дала, шөлейт және шөл зоналары. ... ... ... ... тән. ... табиғат жағдайы ауыл шаруашылығының мамандануына, халықтың орналасуы мен ... ... ... ... ... ... ықпалын тигізеді.
2.Табиғат ресурстары. Ресей жері ... ... ... түрлеріне бай, әсіресе минералдық ресурстардың құрамы өте алуан түрлі. Елде 20 ... ... аса ... кен орындары барланған, оның 40% астамы өндірісте игеріледі.
Ресей дүние жүзі ... жер ... ағаш ... ... ... ... өзендердің су-энергтикалық қоры жөнінен 1-орында, ал ... жер ... ... 3- ... ... ... ... 70%-дан астамын отын-энергетикалық ресурстар (газ, көмір, мұнай), 15%-ын кенсіз қазба ... 13%-ын ... 1%-ын ... пен ... металдар, құрайды. Минералдық шикізат өндіру Ресей ... ... ... болып табылады, оған ЖІӨ мөлшерінің 33% -дан астамы тиесілі.
Жер ... ... қоры ... ... ... ең алдыңғы қатарлы ел. Елдің жалдпы қоры - 1709,8 млн га. Жан ... ... жер ... - 11,5 га, бұл ... жүзілік көрсеткіштен әлде қайда жоғары. Алайда жер ... 1/3-і ... ... онда ... халқының 95%-ы қоныстанып, бүкіл шаруашылық салалары құрылымдарының 93%-ы шоғырланған. Ауыл ... ... ... де осы ... ... ... ... жерінің ауыл шаруашылығының барлық салаларын дерлік өркендетуге ... ... ... ... егіншілікті дамытуға қолайлы, топырақ құнарлығы, жоғары ылғалдылығы мен ... ... ... астын) жиынтығы жергілікті қоңыржай ... ... ... ... ... орталық бөлігі, Батыс Сібір мен Қиыр Шығыстың ... алып ... ... дала және дала ... ... ... ... жағдайда бидай, қара бидай, арпа, бұршақ, зығыр, қарақұмық, картоп, кейбір ... ... ... ... ... мүмкіндік бар. Ресейдің ең жылы бөлігі Қара теңіз жағалауы мен ... ... ... ... ... ... ететін көкөністер мен жемістер, тіпті кейбір субтропиктік дақылдарда өсіріледі.
Ресей жері ... ... да бай. ... ... 22%-ы Ресейге тиесілі. Жан басына шаққандағы орманмен қамтамасыз етілуі - 5,3 га, бұл ... ... ... ... ... тұр. Ең көп таралғаны қылқанжапырақты ағаштар, олар бүкіл орман қорының 90%-ын ... ... ... көп бөлігі балқарағайдан ... ... ... ... және ... ... ... Ормандардың көпшілігі елдің шығысында яғни Шығыс ... Қиыр ... одан ... ... ... мен ... ... жері су ресурсына да өте бай. ... 2,5 ... аса ... ... жуық көл бар. ... бір жыл ... жан басына шаққандағы өзен ағынымен қамтамасыз етілуі 30 мың м-ге тең, ... бұл ... оның ... бөлігінде бірдей емес. Орталық қар топырақты ауданның өзен ... ... ... ... ... мен Қиыр ... ... 100 есе төменРесейдің ең ұзын ... - Лена (4 ... ең мол сулы ... - ... Сонымен қатар суменн қамтамасыз ету мақсатында Ресейде қырықтан астам су ... ... Ең ... - ... ( дүниежүзінде екінші орында) су бөгені. Тұщы ... аса мол қоры ... ... ормандары, өзендер мен көлдері және теңіз ... ... ... да аса бай ... ... ... ... Охот, Беринг теңіздері мен Обь, Енисей өзендері алабының кәсіптік балық аулауда ... ... ... ... ... ... ... таралуы аң шаруашылығын дамытуға мүмкіндік береді.
Ресейдің ... ... ... ... ... ... ... жиынтығын қалыптастыруға негіз болған. Табиғи-рекреациялық ресурстардан қолайлы қойнаулар мен ... ... ... көл) , ... мен ... ... ... табиғат ескерткіштері, табиғи саябақтар өте көп таралған. Ондай ... ... ... ... Мещера көлдерінің айналасы, Уссури және Қиыр Шығыс ... ... ... ... ... аңғары, Алтай-Саян және Орал таулары, ... ... бен Қара ... ... ... ірі өзен ... көптеген бөліктері кіреді.
Тарихи - мәдени рекреациялық ресурстар ... да ... ... ... ... әсіресе Ресейдің Еуропалық бөлігінде көбірек шоғырланған. ... ... ... тән ... ... ... ... ресурстар қоры өте мол және ... ... 2) ... өз ... әлі толық зерттелмеген, 3) ел аумағы бойынша біркелкі таралмаған және ... ... ... ... игерілген, табиғат жағдайы қолайсыз аудандарда шоғырланған, 4) жақсы ... ... ... қоры сарқылуға жақын.
Бақылау сұрақтары.
* Ресей табиғатының қолайлы және ... ... ... ... жерінде кең тараған табиғат ресурстарының аса маңызды түрлерін ... ... жері су және ... ... ... ... ... Халқы.
Жоспар:
1.Демографиялық көрсеткіштері.
2.Еңбек ресурстары.
3.Халқының ұлттық құрамы.
Сабақтың мақсаты: Ресейдің халқының демографиялық көрсеткіштерін қарастыру
Теориялық мәлімет:
1.Ресей Федерациясы халқының саны 2008 жылы 142 млн ... ... ... ... ... дүниежүзінде Қытай , Үндістан, АҚШ,Индонезия,Бразилия және Пәкістан, Бангладеш,Нигериядан кейін 9 - орын алады.Ресей ғалымдарының болжамы боынша, алдағы ... ... ... ... ... одан әрі жалғаса береді.Енді елдің демографиялық көрсеткіштерімен танысайық.
Демографиялық көрсеткіштер. ... ... ХХ ... 90 - ... бері ... ұдайы өсуінің қазіргі типі орнықты.Қазіргі кездегі туу коэффициенті 12,1 c/o, өлім ... 14,6 c/o. ... ... мен өлім - ... ... ... 1992 ... бері табиғи өсу теріс көрсеткішке ие болды.Соңғы ... ... ... ... ... ... оң ... Ингушетия , Тува республикаларында,Ханты - Манси АО- де байқалды.Жалпы алғанда, елде адамның өмір жасының ұзақтығы да ... жылы бұл ... 69 ... тең ... ... ... 66,6 жасты құрайды.
Демографиялық көрсеткіштерге халықтың жас және жыныстық құрылымы, көші - қон ... да әсер ... ... ... ... 17 c/o- ы 14 жасқа толмаған балалар болса,19 c/o -ын 60 - тан ... егде ... ... ... 53 c/o- дан ... ... ... онжылдықтарда басқа аудандардан көшіп келген жастар үлесі басым аудандарда туу ... ... - ... ... урбандалған аудандарда туу көрсеткіші төмен, ал халық құрылымында егде адамдар басым кейбір қалаларда өлім саны көп.
2.Еңбек ресурстары.Ресейдің еңбек ... 87 млн ... ... ... көпшілігі экономикалық белсенді халық болып табылады.Жалпы алғанда, ресейде ... ... 9,2 c/o деп ... ... деңгейі аумақ бойынша үлкен айырмашылықтар жасайды.Индугештия, Дағыстан, Қалмақ Республикасында оның көрсеткіші кей ... 50 c/o - ға ... ... ... тән Саха ... - ақ ірі қалаларда жұмыссыздық деңгейі 4 -5c/o - дан аспайды.Елдегі жұмыспен қамтылғандардың басым бөлігі өңдірістің емес салада (57c/o), ... ... пен ауыл ... ... еңбек етеді.
3.Халқының ұлттық құқрамы.Ресей көпұлтты елдер қатарында жатады, ... 160 ... мен ... өкілдері тұрады.100 - ге жуық ұлттар мен ұлыстар Ресейдің байырғы халқына жатады.Саны жөнініен ... - ... ... ... 80 c/o- ын ... ... ең ... аудан - Орталық қара топырақты аудан, мұнда олардың үлесі 95c/o - дан ... ... 30- дан ... ... ... ... бірақ олардың көпшілігіне байырғы халыққа қарағанда орыстардың саны басым.
Тілдік құрамы жағынан Ресей халықтары, ... ... 89c/o- ы) ... (7c/o), ... ... орал (2c/o) 4 тіл семьяларына жатады.Ресейдің мәдени кеңістігінде орыс тілі мен салт - ... ... ... ... ... зор аумақты алып жатқан Саха республикасының байырғы тұрғындары түркі тілдес якуттар болып табылады.Солтүстіктің басқа халықтары,негізінен, бұғы шаруашылығымен айналысса,якуттар атакәсібі болып ... ... ... әлә қол ... жоқ.Елдің солтүстігін,Қиыр Шығысты саны жағынан аз ұлттар мен ұлыстар мекендейді.
Орналасуы.Елдің әртүрлі бөліктерінде халық әркелкі орналасқан.Жалпы ... ... ... ... халық тығыздығының орташа көрсеткіші 1 км2 - ге 8,5 ... бұл ... ... ... 4 есе ... аумағының (1/4) бөлігің ғана алып жатқан еуропалық бөліккте халықтың 79c/o - ы ... 1 км2 ... 30 ... ... ... ... бөлігін (3/4) қамтитың азиялық бөліктің үлесіне барлық халықтың 21 c/o- ы ғана тиесілі.Халық тығыздығы мұнда 1 км2 - ге бар ... 2,5 ... ... ... ... ... тығыздығы әртүрлі.Халық Орталық аудан мен Калиниград облысында орналасқан,ал Қйыр Шығыс пен Шығыс Сібірде, ... ... ... өте ... ... тығыздығ,ы табиғат жағдайларының қолайлы болуына тікелей байланысты.Ресейдің халық тығыз қоныстанған аудандарында табиғат жағдайы қолайлы болып келеді.Мысалы,Солтүстік Осетияда тығыздық 1 км2 - ге ... 80 ... ... ... ... бұл көрсеткіш 1 адамға тең.Ірі қалалар мен олардың маңында халық тығыздығының жоғары болуын әлеуметтік - экономикалық ... ... ... Мәскеу қаласы мен облысында халық тығыздығы 1 км2- ге 320 адамға жетеді.Еуропалық ... ... ... ... қамтитын жолақта Ресей халқының 93c/o- ы тұрады.Елдегі ең ірі ... мен ... ... ... ... осында орналасқан.
Солтүстік және шығысқа қарай халық тығыздығы азая бареді.Ел аумағының 2/3 бөлігін қамтитын Солтүстік аудан бүкіл ... 6c/o - ы ғана ... ... қала ... ... ... ал ... орналасуы минералдық ресурстарды өндірумен тығыз байланысты болады.Сібірдің оңтүстігінде де халық сирек қоныстанған,мұнда ел халқының 1c/o - ы ғана ... ауыл ... ... ... ... орналасуы және көпшілік аумақта өте сирек қоныстануы елдің әлеуметтік - экономикалық дамуына кедергі келтіретін факторлардың бірі болып ... ... ... екі түрі ... және ... ... ... , Ресейде 150 мыңға жуық ауылдық елді мекен бар.Олардың саны, әдетте, ауыл шаруашылығы өркендеген аудандарда көбірек.Көлік ... және ... - ақ ... ... ... ... елді ... де бар.Қазіргі кезде ауылды жерде тұратындардың тек 55c/o - ы ғана ауыл ... ... ... қалалары.Халқының саны бойынша Ресей қалалары шағын (халық саны 50 мың адамға дейін), орта (50-100 мың адам), ірі (100-500 мың ... аса ірі (500 ... 1 млн ... ... және ... ... бөлінеді.Үлкен қалалардың атқаратын қызметі көптеген саланы қамтиды.Ел экономикасы мен әлеуметтік өмірінде, әсірісе миллионер ... ... ... ... ... ... қала халқының (1/4) бөлігі шоғырланған.
Елдегі ең ірі агломерациялар ... (13 млн ... бар) және ... - ... (6,5 млн адам) маңында қалыптасқан.
Бақылау сұрақтары:
1.Ресейдегі халық санының қысқаруына демографиялық жағдай қалай әсер етеді?
2.Ресейде халықтың ... ... ... ... ... түріне және қалалардың пайда болуына қандай факторлар әсер етеді?
Тақырыбы: Ресей ... ... ... - ... ... ... ... мақсаты: Ресей шаруашылығын. Өнеркәсібін қарастыру
Теориялық мәлімет:
1.Шаруашылығына жалпы сипаттама. Ресей ... - ... ... тән ... - ... ... одағының ыдырауына байланысты ел экономикасы терең дағдарысқа ұшырады.Біртұтас мемлекет құрамында болған елдер тәуелсіздігін алған соң, олардың арасындағы тығыз экономикалық байланыс ... өзі жаңа ... одақ ... ... ... ... экономикасында жүрген экономикалық қайта құрулардың басты бағыттары ... ... ... ... ... ... экономиканы басқаруда және реттеуде мемлекет үлесінің азаюы;3) мемлекет меншігінің акционерлік ұжымдар мен жеке адамдар меншігіне өтуі.Жүргізілген қайта құрулар нәтижесінде ... ... ... ғана ... рның ... ... ... жүйесіне, басқа елдермен экономикалық байланыстарына да өзгерістер енгізілді.
1990 жылдардан ... ... ... ... ... ... ... құрамында ала - құлалық сақталуда.Қазіргі кезге дейін ел экономикасында ресурстық салалар басым, өңдірістің ... және ... ... ... ... ... түрде шикізат пен материалдарды шетке сатуға негізделіп отыр.
Ресей шаруашылығының аумақтық орналасуы әркелкі.Табиғат ресурстарының басым ... ... ... ... ... ... өндірістік - техникалық және ғылыми әлеует еуропалық бөлікте шоғырланған.Енді шаруашылықтың жеке салаларының орналасуымен және құрылымдық ерекшеліктерімен танысайық.
2.Отын- ... ... ... ... отын - ... ... маңызы өте зор,өйткені ел экспортының 40c/o - ын отын - ... ... ... ... ... ... ... тасымалдау және бастапқы өңдеу, электр энергиясын өндіру мен тасымалдауды қамтиды.
Отын өнеркәсібі отын түрлерін өндірумен және алғашқы өндеумен айналысады.Бұл салаға ... ... ... 6c/o- ы және ... ... ... 20c/o- ға жуығы тиесілі.
Ресей табиғи газдың барланған қоры жөнінен 1- орын ... ... ... газ қорының 1/3 бөлігі тиесілі.Табиғи газдың ең ірі алабы - ... ... бұл алап ... өндірілетін газдың 90 c/o- ын береді.Негізгі газ кен орындары Ямал- Ненец автономиялық округінде ... газ ... ... ... - Жаңа ... мен ... құбырлары арқылы өндірілетін мұнайдың 95c/o - ы тасымалданады.Ресей мұнайының батыстағы ... ... ... ... ... мен ... ... аудандарына жеткізетін мұнай құбырларының аса ірі жүйесі жасалған.Қазіргі кезде Ресей мұнай өндіруден дүниежүзінде 1- орын алады.Елде өндірілетін мұнайдың 40 c/o- ы ... ... ... ... ... 4 - орын ... энергиясын өндіруде жылу электрстанцияларының үлесі жоғары.Еуропалық бөлікте олар, негізінен, газ бен мазутты,ал азиялық бөлікте көмірді пайдаланылады.Мұнай ... ... ... ... ... ... станциясын өндірумен қатар,қалаларда жылумен де қамтамасыз етеді.
Елдегі өндірілетін ... ... 20c/o- ға ... су ... ... береді.Жалпы,Ресейдің су - энергетикалық қоры аса мол болғанымен, оның4/5 бөлігі аз ... ... ... ... осы ... тек 20 c/o - ы ғана ... ірі ... Илим су электростанциялары елдегі ең қуатты Ангара - Енисей каскадын құрайды.
Металлургия және ... ... ... металл кендерін өндіру мен байытуды, металдарды балқыту мен прокат өндірісін қамтиды.
Қара металлургия, темір, марганец, хром сияқты қара ... ... ... және ... ... айналысады.Бұл металдарды өндіру көлемі жөнінен Ресей әлемде Жапония, Қытай, АҚШ- тан соң 4- орын ... ... ... жыл ... 83 млн т ... ... 45 млн т ... 70,6 млн т болат өндіреді,47 млн т шамасында қара металдардың ... ... 5,4 млн т ... ... жасалады.
Елдің қара металургиясы жоғары деңгейде шоғырланған.Кеннің басым бөлігі аса ірі ... ... ... ... ... ... толық циклді 8 комбинат береді.Темір қоры, негізінен, еуропалық бөлікте шоғырланған.Батыс және ... ... ... кен ... да ... ... ... қоры мардымсыз марганец Кемерово және Свердллов облыстарында, ал хром Пермь облысында өндіріледі.
Түсті металлургия елдегі өнеркәсіп өнімінің 8,5 c/o- ын ... ... ... жөнінен Ресей АҚШ - тан кейін 2 - орын ... 70 - тен ... ... металл түрлері өндіріледі.Олар ерекшеліктеріне қарай негізгі (алюминий, титан, магний, мыс, никель, қорғасын, мырыш және т.б.), легирлеуші (сапалы болат алу үшін қара ... ... , ... және т.б.), ... ... ... ... және сирек металдар (цирконий, германий және т.б.) деп бөлінеді.Түсті металлургияда алюминий өндірісінің үлес ... ... ... ... ... күйінде 3 млн т алюминий өндіреді.Негізгі шикізат қоры Ленинград, Свердлов,Челябі облыстарында, еуропалық бөліктің солтүстік - ... ... ... ... 130 т ... өндіреді, оның басты орталығы Қиыр Шығыс болып табылады.Алтын өндірісі жөнінен ел ... 5 - орын ... ... ... ... ... және Кола ... өндіріледі,өнімнің 80 c/o- ы экспотталады.Түсті металлургия саласында, әдетте, алмас өндірісін де жатқызады.Ресейдегі алмастың 99 c/o- ы Саха ... ... ... ... ... негізгі дамыған аудандары Орал, Шығыс Сібір, Қиыр Шығыс болып табылады.Мұндағы кәсіпорындар өз ... ... ... ... алюминий шикізатын (глинозем) , қорғасын мен мырыш концентраттарын пайдаланады.
Машина жасау - Ресейдің экономикалық даму денгейін анықтайтын маңызды ... ... ... ... ... ... 20 c/o- ы тиесілі.Ресейде машина жасау саласы бойынша 50 ... ... ... жұмыс істейді.1990 жылдары жеңіл автокөлік жасаудан басқалары өнім көлемін екі еседей қысқартты.Бұл шетелдік машиналар мен ... ... ... ... ... ... ... түсіндіріледі.Ресейдің машина жасау кәсіпорындарында тау - кен, энергетика, химия,орман, жеңіл жә>>не тамақ ... ауыл ... ... машиналар мен құрал - жабдықтар,көлік құралдары мен электр техникасы,электрондық құралдар ... ... тек бір ғана ... ... басқа салалары. Ресей өнеркәсіп құрылымында химия, орман, тамақ және жеңіл өнеркәсіптерінің маңызы зор.Елдің ... ... ... ... ... өнім ... ... енеді.Кейбір химия өнімдерін шығаруда Ресей әлемде алдыңғы орында алады.Мысалы, күкірт қышқылын өндіруден- екінші, минералды тынайтқыш ... ... ... ... өнеркәсібінде табиғатта жоқ, бірақ қасиеттері өзінің табиғи баламасымен салыстырғанда асып түсетін жаңа материалдар жасалады.Химия өнеркәсібі шексіз шикізат ... ие ... ... ... ... ... ... болар еді.Біңрақ қазіргі кезде олардың басым бөлігі мұнай және газ өндірудің өнімдеріне негізделген.Сол се,бепті мұндай кәсіпорындар көбінесе ... ... және ... аудандарда орналасады.Химиялық технологиялар алуан түрлі және күрделі болады.Кейде бір шикізаттан ондаған түрлі өнім ... өзі ... ... ... әсер етеді.Қазіргі кезде қоршаған ортаны ластайтын химиялық кәсіпорындарға қатысты экологиялық талаптар ... ... ... ... жуығын орман алып жатыр.Елдегі ағаш сүрегінің жалпы қоры 80 млрд м3 - ді құрайды.Сол себепті мұнда орман өнеркәсібін ... үшін ... қоры ... жеке ... ... ... ... әсер етеді.
Жеңіл өнеркәсіп салалары арасында, әсіресе жергілікті шикізатқа негізделген тоқыма өнеркәсібінің ... ... ... ... өндірілетін аудандарда жүргізіледі.Ал тоқыма кәсіпорындары ірі қалалар мен олардың маңында орналасады.
Тамақ өнеркәсібі- ауыл шаруашылығымен тығыз байланысты ... ... ... ... ... ... бар.Шикізатты алғашқы өндеу барысында қалдық көп болады және ... ауыл ... ... ... тасымалдауға жарамсыз.Сол себепті оларды өндейтін кәсіпорындар шикізат көзіне жақын орналасады.Бұл топқа май шайқау,қант,ұн - ... ... ... ... ... де ... ... шамамен 3 млн т балық ауланып өндіріледі.Алғашқы өндеуден өткен шикізатты пайдаланып жұмыс істейтін кәсіпорындар тұтынушыларға жақын орналасады.Қалалар мен ірі елді ... ет, сүт және ... ... ... ... - ... ... Ресей экономикасындағыорны қандай?
2.Электр станцияларының орналасуына қандай факторлар әсер етеді?
3.Қара және түсті металлургия кәсіпорындарының ... ... ... әсер ... ... ... басқа салалардан ерекшелігі қандай?
Тақырыбы: Ауыл шаруашылығы және көлік географиясы.
Жоспар:
1.Ауыл шаруашылығына жалпы сипаттама.
2. Өсімдік шаруашылығы
3. Мал ... ... ... ... Ауыл шаруашылығын және көлік географиясын қарастыру
Теориялық мәлімет:
1.Ауыл шаруашылығының жалпы сипаты.Ауыл шаруашылығы ... ... ... аса маңызды буын болып саналады.Өйткені ауыл шаруашылығы материалдық өндірістің шешуші саласы, ол халықты тек азық - ... ... ... шектелмейді, сондай - ақ өнеркәсіптің көптеген салалары үшін аса қажетті шикізат та өндіріледі.Сонымен қатар өндірілген өнімдерді дер ... ... ... дәл уақытында халыққа жеткізуде де қажет.Осы шараларды орындау мақсатында ауыл шаруашылығы шаруашылықтың көптеген ... ... ... - ... орнатады.Осы байланыстар негізінде агроөнеркәсіптік кешендер қалыптасады.
Ауыл шаруашылығы екі маңызды ... ... ... ... ... ... шаруашылығы және мал шаруашылығы. Ресейде ауылшаруашылық өнімдерінің ... ... ... ... ... орында , яғни жалпы өнімнің 55%-ы тиесілі. Ал қалған 45%- ы мал шаруашылығына тиесілі. Жоғарғы ... ... , ... мал ... өнімдерінің үлес салмағы төмен. Сондықтан да ... ауыл ... ... тұрған басты міндеттерінің бірі - мал шаруашылығын мүмкіндігінше өркендету.
2.Өсімдік шаруашылығы. Ресейдің ... ... ... ... ... ... дақылдар, техникалық дақылдар, көкөніс пен бақша, бақ және жүзім,малазықтық дақылдар өсіру ... Онша ... емес ... ... мен шай өсіріледі . Жалпы жыртылатын ... 56%- ы ... ... 5%-ы картоп пен бақша , 6%-ы техникалық дақылдар, 33%-ы ... ... ... ... ... ... ... сұлы, жүгері, тары, қарақұмық, күріш өсіріледі.Астық өндіруден Ресей дүниежүзінде Қытай, АҚШ және Үндістаннан кейінгі ... ... ... сұлы және ... жинаудан озық көрсеткіштерге ие. Негізгі өсірілетін дақыл - бидай (жалпы өнімнің 50%), климат қаталдығына байланысты ... ... ... ... ... бидай алқаптары неғұрлым оңтүстікке қарай ығысқан. Аса ірі астықты аудандар ... ... ... ... ... қара ... аудан, Солтүстік Кавказ және Сібірдің оңтүстік бөліктері жатады.
Аумағы мен өнім көрсеткіші ... ... арпа тұр, ол ... ... 20% -ын ... Арпа сыыртқы орта өзгерістері мен топырақ құнарлылығына барынша төзңмдң өсімдік ... кең ... ... бол ып ... Арпа ... малазықтық дақыл ретінде өсіріледі, сондай-ақ жарма жасауда, сыра қайнатуда кеңінен пайдалагылады. Егіс алқаптары ... ... ... қара ... ... мен ... Кавказ жерінде кең тараған.
Өнім көрсеткіші жөнінен 3- орында қарабидай (жалпы өнімнің 9%-ы), алады. Суыққа төзімді, ... ... ... да өсе ... ... ... алқаптарын орман зонасы таралған аймақтардан да кезсдестіруге ... ... ... сұлы ... өнімнің 9%-ы) да соншалықты күй ... ... ... ... ... ... ... сұлы ылғалды сүйгіш өсімдік. Малазықтық мәні зор, сонымен қатар тағамдық сұранысқа да ие. Одан сұлы ... мен ... ...
Қарақұмық, тары және күріш алқаптары аумағы жағынан шағындау болып келеді. ... ... ... қара ... ... мен ... ... Орталық ауданның оңтүстік бөліктерінде, тары құрғақшылыққа төзімді болғандықтан, ... ... бен ... ... ... ... ал ... Кубань,Волга,Дон өзендерінің атырауларындағы суармалы алқаптарда ғана ... ... ... ... ... малазықтық және тағамдық мәні зор бұршақ тұқымдастардан кәдімгі бұршақ, үрмебұршақ, жасмық және ... ... ... ... мал шаруашылығындағы жетекші салаларға ірі қара өсіру, шошқа және қой шаруашылығы жатады. Соңғы он жыл ... ... мал ... саны 2-3 ... ... ... кетті. Мал шаруашылығының өркендеуінде мал азығының жеткілікті ... мал тұқ ымын ... ... өз ... ... ... ... қара шаруашылығы өнім түріне қарай сүтті-етті, етті және етті-сүтті бағыттағы шаруашылықтарға жіктеледі. Сүтті, сүтті-етті ... мал ... өте ... ... шөптер тән орман және орманды дала зоналарында , етті, етті-сүтті бағыттағы мал ... ... ... ... дала мен шөлейт зоналарында кеңірек таралған. Сонымен қатар сүтті, сүтті-етті бағыттағы мал ... ірі ... мен ... төңірегіндегі тауарлы мал фермаларында шоғырланған.
Шошқа шаруашылығы ірі қалалар мен тамақ өнеркәсібі ... ... ... Ондай кешендерде тамақ қалдықтары негізінде 100 мың басқа ... ... ... ... ... мұндай шаруашылықтар арзан ет өндіргеніне қарамастан, ... ... ... кері әсерін де тигізіп жатады. Шошқаның саны жөнінен Краснодор өлкесі алдыңғы орныда, одан кейінгі ... Орал мен ... бойы ... иеленеді.
Қой шаруашылығы жыл бойы жайылымға шығарып бағу мүмкіндігі бар ... кең ... ... қой ... ... ... - ... жүнді қой өсіру. Жүн жеңіл өнеркәсіп салаларын аса маңызды шикізатпен қамтамасыз етеді. Ресейдің ... мен ... жүні ... емес ... (оңтүстікте - қаракөл, солтүстікке ... ... ... еті мен ... үшін ... ... ... атақты орынбор шәлілерін тоқитын бағалы түбіт алына тын ... ... ... ... ... ... шаруашылығы Ресейдің ірі қалалары маңайында және астықтцық ... ... ... ... оның ең ... ... - жұмыртқа тез бұзылатын болғандықтан, тұтынушыға неғұрлым жақын орналастыруды ... ... Ірі құс ... ... ... ... ... еуропалық бөліктің оңтүстігімен Оралда жақсы қойылған, ... ... ... асыл ... жылқы өсіру белең алуда Солтүсік ... мен Қиыр ... бұғы ... ... ... ... болып саналады. Омарта шаруашылығы да Солтүстік Кавказ, Оңтүсік ... ... ... ... бөліктеріндегі шалғындық бедеулер негізіндегі ерте кезден бері тұрақты қалыптасқан сала ... ... ... ... ... ... түрлі бөліктерінде терісі бағалы аңдарды өсіру де атадан балаға мирас болған кәсіп, үй қояндарын ... кең ... ... ... ... Негізгі көлік түрлері. Ресей ауағығда көліктің барлық түрлері дерлік жақсы дамыған деуге болады. ... ... ... ... , жүк жәек ... ... үлесі біркелкі емес. Бұл жағдай республика ... өте ... ... ... ... ерекшеліктеріне, сондай- ақ әрбір ауданның игерілу дәрежесіне, экономикалық және әлеуметтік деңгейіне тәуелді.
Осы тұрғыдан алғанда ... ... ... ... жол көлігі жетекші орын алады. Теміржол желісінің жалпы ұзындығы 148 мың км, 86 мың км жол ... ... ... ие, оның 42 мың км-і ... ... жүк тасымалының 40%-ы , жолаушы тасмалының 50%-ы осы көлік түріне ... ... жол ... ... ... өте ... ... Оның бейнесі алып шеңберге ұқсайды, негізгі білігі Мәскеу қаласы болып табылады. Одан жан-жаққа ... 11 ... ... ... ... шеңбеоден шығысқа қарай ендік бағыттағы бірнеше жол тораптары таармақталады. Тораптар ... ... ... ... ... ... Олардың ең ірілері - Транссібір, Ортасібір және Оңүстіксібір тораптары. Бұл тораптардың барлығы ... жері ... ... ... ... ... ... жоғары жылдамықтағы жол тораптарын салу қолға алынуда. Бұл жоба - Мәскеу - ... ... ... ... ... ... ол тек ... тасмалына арналған. Пойыз жылдамдығы сағатына 300- 350 км-ге дейін жетіп, екі ... жол ... 2-2,5 ... ... деп ... Жобаның жалпы құны 8 млрд АҚШ ... ... ... ... жүк ... ... жолаушы тасымалындағы маңызы жоғары. Ресейдегі автомобил жолдарының жалпы ұзындағы 593 мың ... тең, ... ... 34% -дан ... ... ... ... жол салынбаған. ... ... ... ... сауда байланыстарын жүзеге асыруда аса маңызды. Ресейде 11 ірі ... ... бар, ... қатар көршілес мемлекеттердің форттарында пайдаланады. Жүк ... ... ... ... Қиыр ... теңіз алабы, одан Солтүстік алап, 3-ші орында Балтық ... ... Қара ... ... ... ... ... өзен жүйелерінің жиі болғанына, арзан көлік түрі ... ... өз ... ... ... ... өзен жүйелерінің бағыттары көп жағдайда жүк ... ... келе ... Су ... жалпы ұзындығы 100 мың км шамасында. Олардағы тасмалданатын негізгі жүктің (3/4) бөлігін ... пен ... ... құрайды.
Әуе көлігінің жолаушы тасмалымен тез бұылатын тауарларды тасмалдауда ... өте зор. ... ... ... ... астам әуе жайлар бар, 90-ға жуық ... әуе ... ... ... салу мен оның ... ... ... Кавказдан басталған болатын. Ең алғашқы газ құбыры 1946 жылы Мәскеу мен ... ... ... еді. ... газ ... ... ұзындығы 153 мың км, мұнай құбырының ұзындығы 46 мың км, ... ... ... ... ... 15 мың км. Құбырлардың жалпы ұзындығы ... ... ... ... кейінгі 2-ші орында.
Байланыс. Шаруашылық салалар арасындағы ақпарат ... ең ... ... ... ... ... асады. Ресейдің байланыс жүйелері екі негізгі саладан ... ... және ... ... ... ... даму дәресі жөнінен Ресей ... ... ... елдерімен деңгейлес. Әрбір 10 мың тұрғынға ... 3 ... орны ... ... ... ... ... бейнетелефон, ұялытелефон, телеграф, ғарыштық байланыс, радио және телехабар тарату, электрондық ... ... ... ... түрлері сендерге жақсы ... ... жері ... ... ... ... ... салынған. Ол электр тербелістері арқылы ... ... бір ... ... ... байланыс жүйесіне енуде ұзындығы 18 мың км-ге жететін ... ... ... ... ... ... өте зор. Ол ... Еуропа мен және Жапониямен байланысының жаңа сатыға көтеруде.
Соңғы жылдары интернет ... ... ... ... Ол ... ... ... жүйесі салынуда. Байланыс жүйесінің аса ірі орталықтары - ... және ... ... ... табылады.
Бақылау сұрақтары.
* Ауыл шаруашылығының ... ... ... ... ... ... бар.
* Неліктен Ресейде өсімдік шаруашылығы жетекші орында тұр.
* Ресейдегі дәнді дақылдар өсірілетін басты ... ... және мал ... өзара байланысы қалай жүзеге асады?
Тақырыбы: Экономикалық аудандар мен ... ... ... және шығыс экономикалық зоналар.
2.Экономикалық аудандары.
3.Сыртқы сауда.
4. Туризм.
5. Қазақстанмен ... ... ... ... мен ... экономикалық байланыстарын қарастыру
Теориялық мәлімет:
1.Батыс және шығыс экономикалық зоналар. ... ... ішкі ... ... ... ... және ... (Азиялық) экономикалық зоналарға бөлінеді. Олар бір-бірінің аумақтарының игерілуімен еңбек ресурстары, ... ... мен ... ресурстары, экономикалық даму дәрежесімен ... ... ... ... ... ... Сонымен қатар 11 экономикалық аудан ... ... ... ... ... ал қалған үшеуі Шығыс ... ... зона ... ... Ресей жер аумағының 26%-ын құрайды. Ресейде өндірілетін ... және ... ... 85%-ы осы ... тиесілі. Батыс Еурропаға жақын орналасуы, өңдеуші өнеркәсіптің басым болуы, ... ... ... ресурстарының жинақталуы экономикалық ... ... ... ... ... ... мен ... көп қажет ететінкәсіпорындардың ірі ... ... қала ... үлесін артуына әсер етеді. Қала халқының үлесі 75%-ға ... және ... ең ірі қала ... мен 11 миллионер қаласы осы зонада орналасқан.
Шығыс зона ... ... ... ел аумағының 74%-ын құрайды. Бұл зона табиғат ... аса бай ... ... ... отын ... ... 80%-ы, ағаш ... қорының 80%, су ресурсының 75%, су - энергетикалық ... 81,5%, ... ... және сирек металдардың, химиялық шикізаттардың басым ... ... ... мұнайдң 70%-дан, газдың 92%-дан астамы осында өндіріледі. Шығыс зонаны дамытудың басты бағыттары - ... ... ... ... әдістерді жетілдіру, аймақтағы көлік жүйелерін жақсарту, ... ... ... ... және экологиялық қауіпсіздік шараларын мейлінше қатаң сақтау.
2.Экономикалық аудандар. Ресей ... ішкі ... ... ... 11 ... ... бір ... экономикалық зонаға бөлінеді. Олардың әрқайсысының өзіне тән маманданған шаруашылық ... бар ... ... күрделі жиынтығынан құралады.
Орталық экономикалық аудан құрамына мәскеу қаласымен 12 облыс ... ... тән ... ... мен ... ... отырып, бұл ауданда өнеркәсіптік ... ... ... ... және тамақ өнеркәсіптері сияқты ... ауыл ... ... пен картоп, зығыр өсіру, қала маңы шаруашылықтары ... ... ... қатар бұл аудан мемлекеттік басқарудың, ... ... мен ... туризмнің тарихи қалыптасып, өркен жайған аймағы болып саналады.
Волга-Вятка экономикалық ауданы құрамына ... ... және ... пен 3 ... ( ... Марий Эл, Мордва ) кіреді. Негізгі ... ... ... ... ... орман, жеңіл және тамақ өнеркәсіптері, кортоп өсіру мен ... ... мал ... қала маңы ... ... табылады.
Орталық қара топырақты аудан - ең ... ... оның ... ... ... ... Липецк және Тамбов облыстары кіреді. Жетекші маманданған салаларына қара ... ... ... химия, құрылыс материалдарын өндіру және тамақ өнеркәсібі жатады. Сонымен қатар ... ... ауыл ... ... дақылдары, қант қызылшасы, күнбағыс, картоп өсірумен етті-сүтті бағыттағы мал өсіру ... ... ... ... ... ... ... құрайды. Бұл аудандағы тарихи қалыптасқан шаруашылық салалар машина жасау, химия, орман, ... және ... ... ... Ауыл ... ... өсіру және сүтті-етті бағыттағы мал шаруашылығы, қала маңы ... ... ... ... дамыған.
Солтүстік экономикалық аудан құрамына Карелия мен Коми республикаларымен құрамында ... ... ... бар ... ... мен ... ... кіреді. Негізгі маманданған салаларына отын-энергетика өңдеу жатады. Ауыл шаруашылығының зығыр ... және ... ... ... ... ... ... Кавказ экономикалық ауданы құрамына Алдыгей, Қарашай-черкес, Кабарда-Балқар, Солтүстік Асетия, Ингуш, Шешен және Дағыстан ... ... ... ... ... ... ... Ауданның маманданған салаларына отын-энергетикалық өнеркәсіп, түсті мталлургия, машина ... ... және ... өнеркәсіптері жатады. Ауыл шаруашылығы аудандағы жетекші сала болып табылады, оның ... ... қант ... ... ... пен жеміс өсіру, ірі қара, қой және ... ... ... ... ... ... ... көлігі жақсы өркендеген. Табиғат жағдайларының ... ... ... ... шаралар өте жақсы жолға қойылған.
Волга бойы ... ... ... мегн ... ... мен Ульянов, Пенза, Самара , Саратов, Волгаград, Астрахань облыстарынан құралады. Аудан электр ... отын ... ... ... ( ... ... және әуе ... химия, тамақ өнерәсібі мен құрылыс материалдарын (цемент) шығаруға ... Ауыл ... ... ... ... күнбағыс, қант қызылшасы, көкеніс пен жеміс, ірі қара мен қой ... ... ... ... ... ... ... құрамына Удмурт және Башқұрт республикалары, Пермь (Коми-Перняк авт. Окр.), ... ... ... және ... ... кіреді. Маманданған салалары отын-энергетика, қара және түсті металлургия, машина ... ... ... ... мен құрылыс материалдарын шығару болып табылады. Ауыл шаруашылығы дәнді ... ... ... ... және ... ... ірі қара өсіруге бағытталған.
Батыс Сібір экономикалық ауданы ... ... ... ... ... ... ... Омбы, Томск, Түмен ( Ханты- Манси және Ямал- Ненец авт. Окр.) ... ... ... ... ... салаларына отын- энегетика, қара металлургия, ... ... ... және ... өнеркәсіптері жатады. Аса ірі мұнай газ алабы болғандықтан ... ... ... 70%-ға, газдың 90% -ға жуығы осы ... ... ... Ауыл ... ... ... ... және ірі қара басым өндіріледі. Алтайда марал өсіру мен ... ... ... ... ... ... ... ауданы Бурят, Туба және Хакасия республикаларымен Красноярск өлкесі ( Таймыр және ... авт. ... ... (Усть-Орда авт. Окр.) және Чита (Агин Бурят авт. Окр.) облыстарынан құралады. ... ... ... ... ... электр энергиясын өндіру,түсті металургия, ... және ... ... ... болады. Электр энергиясы негізінен, Ангара және Енисей өзен ... су ... ... ... ... ... саласы жақсы жолға қойылған. Ауыл ... ... ... ... мен қой шаруашылығы кең өріс ... ... ... ... қарай бұғы, оңтүстікте етті-сүтті ... ірі ... ... маманданған.
Қиыр Шығыс экономикалықұ ауданы құрамына Саха (Якутия) республикасы, Еврей автономиялық ... ... ... ... ... және Хабаров өлкесі, Амур, Камчатка (Коряк авт.окр.), Магадан және сахалин облыстары кіреді. ... ... ... түсті металлургия, орман және ... ... ... ... Кеме ... және ... көлігінің маңызы күшеюде. Ауыл шаруашылығы өз дәрежесінде дамыған, көптеген өнім ... ... ... Өз қажеттерін өтеу мақсатында күрішпен Қытай ... ... ... 1945 ... Ресей Федерациясы құрамына кірген аумақ. > деп аталатын еркін экономикалық зона ... ... Отын ... ... ... ... және балық өңдеу өнеркәсіптері ... ... ... Ауыл ... ... ... ... сүт бағытындағы ірі қара, құс және ... ... кең ... ... дақылдар мен картоп өсіріледі.
Ресей ... 2000 жылы ... ... ... ... басқа 7 федерациялық округке беріктірілді. Округ шекарасы экономикалық аудандар шекарасымен ... келе ... ... ... мақсат - ортақ аймақтардағы (регион) экономикалық және әлеуметтік ... ... ... ... Ресей Федерациясының басқа елдермен қарым - қатынасы, олардың жалпы ... мен ... ... ең ... ... ... байланысына тәуелді. Ел экономикасы көптеген жылдар бойы ... ... ... ... дүниежүзілік нарықтан тыс қалып ... ... XX ... 90-жылдарынан бастап ресей экономикасы ашық сипат алып, халықаралық деңгейде ... ... жылы ... мен ... Одақ арасында серіктестік пен достық ке лісімге қол қойылды. Соның нәтижесінде ... ... Одақ ... өз ... ... 40%-ға дейін көтерді. Сонымен қатар Батыс ... ... ... ... ... күшейтіп, оның үлесін 50-60%-ға дейін ... ... ... ... ... Германия, Италия, Жапония, АҚШ, Ұлыбритания мемлекеттерін көруге болады. Мұндай сауда ... ... ТМД ... де жаңа деңгейде көтерілді.
Ресейдің экспортқа шығаратын тауарлары арасында отын-энергетикалық және ... ... ... ... ... мен ... ... Германия, Италия, Швейцария, Ұлыбритания мен Польшаға, ... ... ... Италия, Францияға, таскөмірді Жапония мен Туркияға шығарады.
Туризм. Ресей жері табиғат ... ... ... ... көркем де көрікті жерлерінің көп болумен ерекшеленеді. Ондай аудандар ... ... ... бен Қара теңіздің жанға жайлы курорттары мен жағажайлары, Байкал көлі мен ... ... ... әсем жағалаулары, Орал, Алтай және Саян ... ... ... туристік базалар жатады.
4.Қазақстанмен байланыстары. Ресей мен ... ... ... ... және ... ... ... өте терең. Кеңес Одағы ыдырап, ТМД кеңестігі құрылған ... ... екі ел ... ... жаңа ... ... жылы 25 ... екі ел арасындағы Достық келісіміне қол қойылды. Ол ... ... ... ... екі ел ... өзара ынтымақтастық жағдайындағы тығыз байланыстардан: екі ел ... ... ... ... ... транзиттік жол қатынасынан, біртұтас ... және ... ... ... ... ... ... және т.б. байланыстардан айқын көрінеді. ТМД елдері арасынан ... ... ең ... ... ... ... ... сұрақтары.
1.Ресей Федерациясының Батыс және Шығыс экономикалық зоналарға ... не ... ... ... ... тән ... ... атаңдар.
3.Шығыс экоомикалық зонаның басты ерекшеліктеріне не жатады.
4. Ресейдің сыртқы ... ... ... ... ... ... Республикасы
Жоспар.1. Географиялық орны.
2. Аумағының қалыптасу тарихы.
3.Табиғаты және табиғат ресурстары.
4.Халқы.
-Жерінің ауданы -207,6 мың км.
-Халқы - 9,7 млн ... - ... ... - республика.
-Мемлекет басшысы - президент
-Заң шығарушы органы - ... тілі - ... ... балютасы - беларусь рублі.
Сабақтың мақсаты: ... ... ... ... Географиялық орны. Беларусь Республикасы солтүстік-батысында Литва және ... ... ... ... ... ... ал ... Польшамен шектеседі.
Елдің теңіздік шекаралары жоқ, ол ұзақ ... бойы ... оыс ... ... елдерімен жалғастырып жатқан көпір іспеттес болды. Географиялық орнының бір ... ... ... соғыс өртінің отына ... ... ... ... ... VII-IX ... ... жеріндегі княздіктер Киев Русінің құрамында болды. Бұл ежелгі словян мемлекеттерінің ыдырауы ... ... ... ... княздіктер XIII ғасырда Ұлы Литва княздігіне бірікті. Ал XVIII ғасырда ... ... ... ... ... Империясына қосылды. XIV ғасырдан ... Беля ... яғни ... ... атауы пайда болды. 1919 жылы 1 ... ... ... ... ... ... оның құрамына елдің батыс бөлігіндегі Грундо және Брест ... тек 1939 ... ... 1991 жылы 25 тамызда Егемендік ... ... ... ... ... жеке ... айналды.
3.Табиғаты және табиғат ресурстары. Беларусь аумағының Ежелгі Орыс платпормасы ... ... ... алып ... ... ... ... ойпаттардың ең ірісі оңтүстікте орналасқан - Беларусь ... Ел ... ... - ... қарай кесіп өтетін салыстырмалы түрде биік қыраттар мен ... ... ... ... ... жалы деп атайды. Ел аумағының ең биік бөлігі ... ... ... ... солтүстік- батысқа қарай орналасқан. Жер бедері тегіс болуы Беларусь аумағын ауылшаруашылық ... ... ... ... ... көп ... ... шаралар жүргізуді қажет етеді.
Ежелгі платформа шегіндежатуы минералды шикізат құрамына да әсер ... ... ... ... ... дүние жүзіндегі ең ірі кен орындарының бірі орналасқан. Мозорь, Давыдов кен ... ас ... ... мол қоры ... ... құрылыс материалдары (сазбалшықтар мен құмдар, қиыршықтар, құрылыс тастары, цемент және шыны ... да ... ... ... ... ... тән. Ел аумағында климат көрсеткіштері үлкен айырма жасайды. Қыс ... ауа ... жиі ... ... ... орташа температурасы -5˚ С-тан -8˚ С-қа дейін ... ... Жазы ... салқын, жаңбырлы,әдетте, шілденің орташа температурасы +15˚ ... ... ... ... ... күндер саны басым, жауын-шашынның ... ... 500-700 мм ...
Беларусь аумағы арқылы днепр мен оның салалары: Припять, Березина және Неман, Батыс ... ... Бур ... ағып ... ... ағатындықтан ағысы баяу ... бұл ... сулы ... Елде ... саны 4 ... асатын ірілі-ұсақты көлдер бар. Көлдер әсіресе солтүстікте көп, елдің бұл ... деп те ... ... ең ірі көл ... ... оның ауданы 80 км-ден асады, тереңдігі -25м. Ішкі сулар, негізінен, елді мекендерді ... ... ... және ... ... ... ... Батпақтар Беларусь жерінің 20%-ға жуығын құрайды.
Елдің ... ... ... ... ... ормандар, орталық бөлігінде құмды ... ... ... Оңтүстікке қарай оранның сұр топырақтарында емен, жөке, ... ... ... және ... ... ... ... Польшамен шекарасында Беловеж нуы созылып жатыр. Мұнда жасы жүзден асқан алып ... ... және ... зонасының көптеген жануарары мекендейді. Адамдар жойылып кетуден сақтап қалған зубрлар ... ... ... ... ... отыр.
4.Халқы. 2008 жылдың соңына қарай Беларусь халқының сан 9,7 млн адам ... ... - ТМД ... ... ... саны өте баяу өсіп келе жатқан ... ... ... кезде ауыл мен қаланың ... ... ... ... ... ... Қалада туу 12%. болса, ауылды жерде бұл көрсеткіш бар ... -8%.. ... ... өмір ... ... -69 жас.
Ел халқының ұлттық құрамында беларустар (78%) басым, олардан ... ... (13%), ... (4%), ... (3%) және ... ұлт өкілдері тұрады. Мемлекеттік тілдері - ... және орыс ... ... аудандардаполяк, украин тілдері де кеңінен тараған. Халықтың 4/5-і христян дінінің ... ... ... 15%-ға ... ... ... табылады.
Елдегі халықтың орташа тығыздығы әр ... ... ... 47 ... ... ең жоғарғы тығыздақ Минск ... мен ... ... ... ... ... ... және Бетебск облыстарында жоғары. Ірі қалалары: Минск (1,6 млн тұрғыны бар), ... ... ... ... ... Беларусь аумағында сақталып қалған Полоцк, Туров, Минск, ... ... ... ... словян қалаларында тарихи және көне ескерткіштер мол. ... ... мен ... ... ауылдық елді мекендер (хуторлар) ұсақтығымен көзге түседі, ... 90% ... саны 200 ... ... Оңтүстікте салыстырмалы түрде ірі ауылдар орналасқан.
Бақылау сұрақтары.
1.Беларусь халқының ... ... Ел ... ... ... ерекшеліктерін анықтаңдар
2.Беларусь аумағының қалыптасу кезеңдерін атаңдар.
3. Елдің табиғи ресурстық мүмкіншіліктері ... ... ... әсер ... Беларусь Республикасының шаруашылығы
Жоспар:
1. Шаруашылығы.
2.Өнеркәсібі
3.Ауыл шаруашылығы.
4.Көлік
5.Сырқы экономикалық байланыстары.
Сабақтың мақсаты: Беларусь ... ... ... ... ... соң он жылдықта Беларусь шаруашылығы терең дағдарысты ... ... Бұл, ең ... Кеңес Одағының және социалистік елдер одағының ыдырауымен, аса ... ... ... ... байланысты түсіндіріледі. Құлдырау, әсіресе өндірістік салаларда күштірек байқалды. ... ... ... ... ... Республикасы экономикалық әлеуеті мен халқының тұрмыс деңгейінің ... ... ... ... онша ... өзгеріссіз сақталып қалды деуге болады.
2.Өнеркәсібі машина жасау және ... ... ... ... ... маманданған.
Машина жасау кешенінің басты ұйымдасу ерекшелігі - өндірістің бірнеше ірі өнеркәсіп ... ... ... ... ... өнеркәсібінде автомобиль өндірісі жетекші орын ... ... ... ... ... ... ... зауыттары автомобильдер мен автопойыздар, тау кен өнеркәсібіне ... ауыр жүк ... ... ... Салмағы 180 т болатын алып жүк машиналарының кузовына үш теміржол ... жүгі ... Бұл ... ТМД ... ... ... ... кеніштерінде, құрылыста ауыр жүк тасу үшін кеңінен қолданылуда.
Беларусь ... ... ... өнеркәсібі ауыл шаруашылығы машиналары мен трактор жасауға да маманданған. Бұл ... ... ... > деп ... ... ... ... Беларусь ТМД елдері арасында ... ... ... ... мен ... ... машиналарды, мал шаруашылығына қажетті ... ... ... ... түседі. Машина жасаудың басқа ... ... ... ... ... ... Могилев, Пинск және т.б. қалаларда орналасқан. Кеңес ... ... ... жедел дамыған радиоэлектроника, оптика және электрондық есептеуіш машиналарын ... ... ... ... дағдарысты бастан кешіруде. Соған қарамастан 2004 жылы елде 1,3 ... ... 953 мың дана ... мен ... ... ... ... күрделілігімен сипатталады, оның құрамына мұнай-газ, орман тау-кен ... ... ... ... мұнай-газ химиясы айрықша көзге түседі, бұл сала ... ... ... шикізат негізінде қалыптасқан. Жергілікті Речица мұнай кен орнының ілеспе ... ... ... газ ... ... іске ... Бобруйск қаласында аса ірі шина өндірісі, ... ... ... ... ... ... ... Мұнай химиясы саласында да өндірістің шоғырлануы байқалады. Новополоцк ... ... ... ... ... мен ... химиясы комбинаты өндірістік бірлестігін құрайды. Оның ... ... ... ... ... талшықтар мен лак- бояулар) жасайтын басқа кәсіпорындарға жөнелтіледі. Беларусь жасанды ... ... ... ТМД ... 1-ші орын ... басқа салаларынан шыны ... ағаш ... және ... ... ... және ... өнеркәсіптері дамыған. Беларусь кәсіпорындарында өндірілетін шыны бұйымдары және бағалы ағаш ... ... ... ТМД ... ... ... ... өндірісінде шеттен әкелінетін шикізат ... ( жүн, ... ... ... жергілікті зығыр талшығыда кеңінен қолданылады. Елде зығырды бастапқы ... ... ... ... бар. Орша қаласында қуаттылығы жағынан ТМД ... ... ... кейінгі ірі зығыр комбинаты ... ... ... Гродно және Лида қалаларында орналасқан былғары және ... ... ... ... ... ... ... ірі ет комбинаттарымен және сүт ... ... ... ... олар елдің барлық дерлік ... ... ... Мал ... ... ... құны ... егіншілікке қарағанда аздап ... ... ... ... ауыл шаруашылығына жарамды ... ... 10 млн ... ... оның 40 %-ға ... ... мен жайылымдар алып жатыр. Ірі қара мал басы 1990 жылмен ... 30%-ға жуық ... бұл ... ... ... ТМД елдері арасында алдыңғы ... ... ... ... алқаптары негізінен, елдің орталық бөлігінде орналасқан, ... ... ... ... ... ... аумағында егістік көлемі құрғатылған батпақтар есебіненде ұлғайтылған. Егін ... ... ... ... орын ... олар ... барлық жерігнде өсіріледі. Техникалық ... ... ... ... орын ... ... ... елдің солтүстігімен солтүстік батысында, қант қызылшасы ... және ... ... ал картоп елдің барлық бөліктерінде өндіріледі.
4.Көлік. Беларусь Республикасы тоғыз жолдың торабындағы орны ... ... ... ... ... ... Беларусь аумағы арқылы Шығыс Еуропа елдері мен РЕсейді, Ресей мен ... ... бойы ... ... ... күре ... өтеді. Елдегі теміржолдың жалпы ұзындығы 5,5 мың км - ден ... ... ... ... Еуропа елдерімен байланысында шешуші рөл атқарады. Халықаралық маңызы бар ... ... ( ... - ... ... - ... Киев - Санкпетербург) Беларусь жері арқылы ... ... ... ... 350 шамасында болады. Елдегі құбыр жолдары жүйесі кеңес дәуірінде қалыптасты. ... ... ... ... мұнай құбыры Мозырь қаласы м екі тармаққа ... ... ... баталып, Еуропаға бағытталған газ ... ... ... ... ... ... табиғи газбен қамтамасыз етеді.
5.Сыртқы ... ... ... ... ... байланысты Беларусь Республикасының сыртқы экономикалық байланыстарына Еуропа ... Ре сей ... орын ... ... ... ... ... мен одақ құруы және ... ... ... екі ел ... ... ... түсті. Беларусь Ресейден жасанды каучук, мұнай мен газ, ... ... ... және қара ... ... ... майын сатып алады. Беларусь экспортында Германия мен Польшаныңда үлесі ... ... ... ... ... және ... ... өнімдерін, көлік құрал жабдығын, Жеңіл және тамақ өнеркәсібі өнімдерін сатады.
Елде 1,5 ... жуық ... ... ... ... ... істейді. Бұл істе әсіресе Польша, Германия, италия және АҚШ ... ... ... ... ... дүниежүзінің 66 елінің инвистициялары тартылған, қаржы көлемі жөнінен АҚШ пен Германия ... орын ... ... ... ... салалары жетекші рөл атқарады?
2. Ауыл шаруашылығында мал шаруашылығының басым болуы неліктен?
3. Көлік жүйесі мен сыртқы экономикалық байланыстарына елдің ... орны ... әсер ... Украина
:: Жерінің ауданы -- 603,7 мың км2.
:: ... -- 47,3 млн адам (2004 ... ... -- ... ... кұрылымы -- республика.
:: Мемлекет басшысы -- президент.
:: Үкімет басшысы -- премьер-министр.
:: Заң шығарушы органы -- ... ... ... тілі -- украин тілі.
:: Ұлттық валютасы -- гривна.
Жоспар:
1. Географиялық орны
2. Аумағының қалыптасу ... ... және ... ... ... ... Украинаның физикалық - географиялық орны мен табиғат жағдайларын қарастыру
Теориялық мәлімет:
1.Географиялық орны. Шығыс Еуропа ... ... ... ... ... Азов және Қара ... ... Қара теңізбен шекарасының жалпы ұзындьны -- 1500 км-ге жетеді. Шығысы мен солтүстігінде Ресей ... ... ... ... ал ... ... Словакия, Венгрия, Румыния және Молдовамен шектеседі (25-суретті караңдар). Өткен ғасырларда табиғи шекаралық шептері болмаған Украина көршілес мемлекеттердің ... ... көп ... ... XX ... ... ... жағдайының нығаюына көрші елдермен ынтымақтас болуы (Шығыс Еуропа елдері, Ресей жөне ... әсер ... ... ... ... Украина мемлекетінің аумағы ұзақ тарихи кезенде қалыптасты. IX ... Киев ... ... Киев Русі деп аталатын ежелгі славян мемлекеті пайда болды. Кейінгі ғасырларда ... жеке ... ... ... ... ... және т.б.) ыдырап кеткен бұл мемлекет монғол-татар шапқыншылығына ... ... ... XIV ... ... және Польшаның карамағына енді. Украин халқының тарихи калыптасуы XIV -- XV ғасырларға сөйкес келеді.
1922 жылдан 1991 ... ... ... ... кұрамында болған Украина 1991 жылдың 24 тамызында тәуелсіздігін жариялады. Бұл күн ... ... ... -- ... күні ... ... Украина мемлекеттік құрылысы жөнінен республика деп жарияланды. Әкімшілік жағынан ел 24 облыстан, Қырым автономиялық ... ... және ... ... Украина аумағы ежелгі платформа негізінде калыптасқан дүние жүзіңдегі ірі ... бірі ... ... ... ... ... ... қарай жер бедері көтеріңкі сипат алып, Подольск және Днепр маңы қыраттарына ауысады. Солтүстігінде Украина Полесьесі деп аталатын ойпатты жазық жатыр. ... ... ... жазығы біртіндеп төмендеп, Азов және Қара теңіздердің ойпатты жағалауларына ұласады. Елдің шығысында Днепр және Солтүстік Донец өзендерінің аралығын Азов маңы ... мен ... ... алып ... ... ... ... Қырым таулары, ал елдің қиыр батысында Карпаттың қатпарлы құрылымдары орналасқан, олар ... ... ... ... Украина аумағының ең биік нүктесі -- Карпаттағы Говерла шыңы (2061 м). Жер бедерінің, негізінен, жазық болып ... ... ... ... өсер ... ... аса маңызды минералдық шикізат түрлері бар. Әсіресе ... қоры 240 млрд т-ға ... ... ... көмір алабының ел экономикасындағы орны ерекше. Бүл байырғы алапта аса сапалы кокстелетін ... ... ... ... Львов-Волынь көмір алабында тас көмірдің едәуір мол қоры бар, ал Днепр алабындағы қоңыр көмір қоры әлі онша ... келе ... Ел ... мен газ ... онша бай ... олардың шағын кен орындары Карпат алды иінінде таралған. Украин қалқанында темір мен марганец кендері шоғырланған, темір кені Керчь түбегінде де бар. ... ... ... ... ... Рог ... кені ... айрықша маңызға ие. Украина жерінде ас тұзы мен калий тұздарының едәуір қоры бар, олар ... маңы мен ... ... ... Ел ... титан, никель, хром және сынаптың шағын кен орындары бар.
Географиялық орнының ерекшеліктері мен алып ... ... ... ... ... ... ... алуан түрлі болады. Құрлықтың ішкергі бөлігіне қарай орналасқан солтүстік-шығыс аудандарда қаңтардың орташа температурасы -8°С ... ... ... ... ... Қырымның оңтүстігінде бұл көрсеткіш +4°С-қа жетеді. Жауың-шашын мөлшері солтүстік-батыстан оңтүстік-шығысқа және оңтүстікке қарай азаяды. Карпатта ... ... ... 1500 мм-ге жетсе, Қырымның батысы мен Днепр сағасында оның ... 300 ... де аз. ... климат жағдайлары, жалпы алғанда, ауыл шаруашылығы үшін қолайлы болып табылады. Оңтүстік ... ... ... ... ... суаруды қажет етеді.
Ел аумағында өзенторы жиі, өзендер мен бұлақтардың жалпы саны 70 мың-нан асады. Өзендердің барлығы дерлік Қара және Азов ... ... ... Тек қиыр ... Буг ... мен оның ... Балтық теңізіне құяды. Елдегі ең ірі өзендер қатарына Днепр (Украина аумағындағы ұзындығы 981 км), Днестр, Оңтүстік Буг ... ... ... ... ... көпшілігі кеме қатынасына жарамсыз және су энергиясына онша бай ... ... ... ірі бөгендер (Киев, Канев, Кременчуг, Кахов) салынған.
Украина жерінде орман, орманды дала және дала зоналары таралған. Елдің солтүстігіндегі ауыл ... ... ... ... ... қарағайлы ормандар өседі. Карпаттың орман қорының шаруашылық маңызы бар. ... ... ауыл ... ... жердің барлығы дерлік жыртылған, аралас және жалпақ жапырақты ормандар тек таулы аудандарда сақталып қалған. Жалпы ... ... ... ... 15%-ын ғана алып ... ... сұр топырағы, қара және күрең топырақтар тараған алқаптарды егістіктер мен бау-бақшалар алып жатыр. Батпақты жерлерді ауыл шаруашылық мақсатта игеру ... ... ... ... ... ... ... 2 млн га-дан асады. Украина жерін мекендейтін жануарлар мен ... ... ... ... маңызы зор. Олардың арасында бұлан, елік, қабан, түлкі мен ... ... сұр құр ... ... ресурстарга да бай. Сауықтыру-демалыс орындары, негізінен, Қара теңіз жағалауы бойында, Карпатта орналасқан. Әсіресе, ... ... ... ... Қырым курорттары (Ялта, Евпатория) айрықша көзге түседі. Қырымдағы Алупка және ... ... ... ... чили араукариясы, ливан самырсыны, мексика қарағайы, магнолия тәрізді ... ... ... Ал ... ... Жер ... түкпір-түкпірінен әкелінген сан алуан тропиктік және субтропиктік өсімдіктер өседі. Адам қолымен жасалынған бұл табиғат бұрыштары ... ... ... ... ... тау шаңғысымен айналысатын демалушылар көп барады, ал Карпат ... ... ... табиғи минералды су емдік мақсатта пайдаланылады.
1986 жылдың 26 сәуірінде Чернобыль атом электр станциясында болған апатты адамзат тарихындағы ірі экологиялық ... бірі ... ... ... ... Украинаның ғана емес, көршілес елдердің табиғатына да елеулі зиян келді.
4.Халқы. Украина халқының жалпы саны 2004 жылдың соңына карай шамамен 47,3 млн адам ... Елде ... ... ... өсуі ... онжылдықтарда күрт қысқарды, ал 2000 жылы ол тіпті -- 0,6%-ды құрады. Туу коеффициенті (1000 ... ... -- 8°/00, өлім ... -- 14°/0. ... өмір ... орташа ұзақтығы -- 68 жыл.
1990 жылдардың орта шенінен бастап, Украинадан басқа елдерге қоныс аударатындар саны көшіп ... ... асып ... болды. Қоныс аударғандардың басым көпшілігін өздерінің байырғы отандарына (Германия, Израиль) оралғандар құрады.
Ел халқының ұлттық құрамы күрделі болғанымен, басты ... ... (73%) мен ... (22%). Украиндар саны жөнінен славян халықтары арасында орыстардан кейін 2-орын алады. Олар, негізінен, батыс, орталық және солтүстік аудандарда тұрады.
Украиңдардың ... ... ... азая ... Мысалы, украиндар Донецк және Одесса облыстары тұрғындарының жартысын ғана ... ... ... ... 25% ... ... ... ел аумағында беларустар, еврейлер, молдавандар, поляктар мен болгарлар және т.б. ұлт ... ... ... ... ... Азов ... жағалауында, ал румындар мен словактар Карпат сыртыңда шоғырлана орналасқан. Карпатта тау халықтары -- гуцулдар, бойкалар мен ... ... ... -- шығу тегі әлі ... ... ... олар, негізінен, мал шаруашылығымен және ағаш дайындаумен айналысады. Гуцулдар арасыңда ағаштан түйін түйетін шеберлер, саз балшықтан құмыра ... ... ... да ... құрамы жағынан христиан дінінің православие тармағы басым, бұдан басқа христиан дінінің басқа ... мен ... ... ... ... дініндегілер бар.
Республика бойынша халықтың орташа тыгыздыгы 1 ... ... 78,6 ... ... Ел ... ... ... орналаспаған; шығыстағы өнеркөсіпті-ауыл шаруашылықты аудандарда, батыстағы Львов облысында 1 км2-ге 100 -- 200 ... ... ... ... орналасқан Чернигов, Волынь, Житомир облыстарында, сондай-ақ далалы Херсон облысында бұл көрсеткіш 40 -- 50 адамды ғана қүрайды.
Украинада ірілі-ұсақты 415 қала бар. Қала ... ... -- 68%. ... ... ... ... төмен, Закарпат облысында қала халқының үлесі бар болғаны 41% ғана. Мұнда шағын және орташа қалалар басым. Донецк алабында қала ... ... өте ... (90%), мұнда ТМД бойынша ірі қала шоғырларының бірі -- Донецк агломерациясы ... ... елде 5 ірі ... қала бар: Киев (2,7 млн ... ... (1,7 млн), Донецк (1,2 млн), Одесса (1,1 млн), Днепропетровск (1,1 млн).
Ел астанасы Киев -- ТМД ... ... ... ... Мұнда қазіргі кезде 3 млн-ға жуық адам тұрады. Тарихи деректер бойынша ... ... V ... ... Орыс ... қала аты 860 ... бері ... Өз тарихында бірнеше жойқын соғыс пен басқыншылықты басынан кешіргеніне қарамастан, Киев тарихи ескерткіштерімен әйгілі. Мұнда XI -- XX ... ... ... өнерінің үлгілері бар. Қалада 18 жоғары оқу орны, Украинаның Ғылым академиясы, 15 театр және 30-дан астам мұражай орналасқан. 1960 жылы Киев ... іске ... ... 54%-ын ... ... ... (ЭБХ) құрайды, бұл ТМД елдері арасындағы ең жоғары көрсеткіш болып ... ... ... саны 2004 жылы 27 млн адам ... бұл көрсеткіш бойынша Украина Еуропадағы ірі елдерге (Франция, ұлыбритания) жақындайды. Соңғы жылдары жұмыссыздық артуда, оның ... ... ... 2004 жылы ... ... ... Басқа елдермен салыстырғаңда Украинада жұмыссыздық деңгейі ресми ... ... ... іс жүзінде () бұл көрсеткіш әлдеқайда жоғары. Әсіресе, дағдарысқа ұшырап отырған ауыр өнеркөсіп пен ... ... ... ... ... қызметтен босап қалу қаупі жоғары.
Бақылау сұрақтары.
1 Украинаның ... ... ... ... Қазақстанның географиялық орнымен салыстырыңдар.
2. Украина аумағының қалыптасу кезеңдерін атаңдар.
3. Украина жерінде табиғат ресурстарының кандай түрлері бар? Олардың шаруашыльқ ... ... бар ма? ... ... Ішкі ... ... Ауыл шаруашылығы
3. Көлік қатынасы
4.Сыртқы экономикалық байланыстары
5.Ішкі айырмашылықтары
Сабақтың ... ... ... мен ішкі ... ... ... -- ... ел. Оның жиынтық ішкі өнімінің салалық құрылымында өнеркөсіп үлесі 38% ... ауыл ... 16%, ал ... көрсету саласы 46%-ды құрайды. Жалпы ішкі өнімнің көлемі 109 млрд АҚШ доллары шамасында, оның көлемі жөнінен ТМД ... ... ... ... ... алады. ЖІӨ-нің жан басына шаққаңдағы мөлшері 1040 доллар, бұл көрсеткіш бойынша ТМД арасында Ресей, Беларусь, ... ... ... ... ел ... ... жоғары деңгейде шоғырлануы мен ауыр өнеркәсіп салаларының басымдылығы тән болады. Өнеркөсіп өндірісінің 2/3-сі ауыр өнеркөсіп салаларының үлесіне ... ... ... мен ... ағаш ... ... сатып алуға мәжбүр болып отыр. Мысалы, елдегі мұнай өндірісі мұнайға сұраныстың 12%-ын ғана қамтамасыз етеді.
Өнеркәсібі. Украина өнеркөсібінің басты ... -- ... ... оның ... ... өндірісінің 1/4-іне жуығы тиесілі. Соған қарамастан бұл сала соңғы онжылдықта күшті күйзелуге ... ... ... ... ... ... ... мұнай мен газды арзан бағамен көршілес Ресейден сатып алатын. Кейінгі жылдары елдің ... ... ... ... ... көп ... ... өнеркәсібі бар Украина үшін аса қолайсыз болып отыр. Сонымен қатар елдің өзінде бар мұнай мен ... ... ... де ... ... 1991 жылы Украина мүнайшылары 4,9 млн т мұнай ... 2004 жылы бұл ... тек 4,2 млн т ... ... ... табиғи газ өндірісі 24,3 млрд м3-ден 20 млрд м3-ге дейін азайды. Украинаның сырттан сатып алатын ... 85%-ы, ... 95%-ы ... ... ... Соңғы онжылдықта мүнай мен газды тұтыну азайғанымен, шикізат тапшылығы айқын ... ... ... ... мұнай негізінде жұмыс істейтін елдегі 6 мұнай өңдеу зауыты толық қуатында жұмыс істемейді.
Көмір өндіру ... де екі ... ... Елдегі ең ірі әрі ең ежелгі (1721 жылы ашылған) Донецк алабында жоғары калориялы, кокстелетін көмір ... ... ел ... ... өңдірісінде 1 млн-ға жуық адам жұмыспен қамтылған. Жүздеген метр тереңдікте орналасқан шахталардағы жұмысшылардың ауыр еңбегі үкімет ... ... ... ... ... ... ... энергиясының 40%-ға жуығын елде жұмыс істейтін 5 АЭС ... ... ... ... ... ... негізделген ірі жылу электр станциялары (Углегор, Запорожье, Кривой Рог және т.б.) жұмыс істейді. Елде 1991 жылы 298 млрд ... ... ... ... 2004 жылы бұл көрсеткіш 181 млрд кВт/сағ шамасында ғана болды.
ТМД елдерінің аумақтық еңбек ... ... кара ... ... ... ... Бүл сала жалпы өнеркөсіп өнімінің 1/5-нен астамын береді. Украина жыл сайын 50 млн ... ... ... кенін өндіреді, оның 20 млн т-ға жуығы экспортқа жөнелтіледі. Мұндағы Кривой Рог темір кені алабы өзінің қоры жөнінен ТМД елдері ... тек ... ... ... аномалиясына (КМА) ғана жол береді. Қара металлургияның байырғы орталықтары (Кривой Рог, Мариуполь, Днепропетровск, Запорожье, Донецк) кокстелетін көмір ... ... ... ... ... (25-сурет).
Украинаның байырғы маманданған саласының бірі -- маишна жасау өнеркәсібі. Соңғы онжылдықта өңдірістік байланыстардың үзілуі, қаржылық жетіспеушілігі бұл ... да ... ... ... ... ауыл ... машиналарын, соның ішіңде трактор жасау 5 есеге дейін қысқарды. Өнеркәсіптік күрделі техника, электрондық есептегіш құралдар өндірісі мүлде тоқтап қалған. ... ... ... ... да ... ұшыраған. Машина жасаудың орталықтары: Харьков, Киев, Донецк, Львов, Запорожье (автомобиль жасау), Днепропетровск, Луганск (теміржол және ауыр машиналар ... ... ... ... ... жасау).
Украина өнеркөсібінің маңызды саласының бірі болып табылатын химия өнеркәсібінің дамуы, ең алдымен, шикізат көзіне байланысты болады. Бұл сала ... ... ... қара ... мен ... ... жергілікті тұздар мен сырттан әкелінетін табиғи газ бен мұнайды пайдалана отырып, көптеген өнімдер шығарады.
Әсіресе ... ... ... Винница, Горловка), күкірт қышқылы, сода, пластмасса мен химиялық талшықтар (Киев), резеңке бұйымдарын өндіру маңызды орын алады.
2.Ауыл шаруашылығы. Елдің ауыл шаруашылық ... өнім ... ... ... пен мал ... ... ... орын алады. Дегенмен соңғы жылдары мал шаруашылығының өнім көлемі қысқарып келеді.
Украинаға ауыл ... ... ... ... тән. ... ... дәнді және техникалық дақылдарды өсіруге маманданған. Өсімдік шаруашылығының дамуына ел аумағында дала және ... дала ... ... ... ... ... ... жерлердің жалпы ауданы -- 33 млн 291 мың га. Астықты алқаптар жалпы ... ... ... алып жатыр. Бидайдың түсімділігі жөнінен Украина ТМД елдері арасында жетекші орындардың бірін алады, жергілікті диқандар әр ... ... ... 30 ... өнім жинайды. Соған қарамастан Украина 1994 жылдан бері астық сатып алатын ... ... ... ... ... тары, қарақұмық өсіріледі. Оңтүстіктегі суармалы алқаптарда күріш күтіп-бапталады. Техникалық дақылдар арасында қант қызылшасының орны ерекше, ол, негізінен, ... ... ... ... 11 ... қарандар). Жергілікті шикізат негізінде жұмыс істейтін қант зауыттары, негізінен, орталық аудандарда орналасқан. ... ... ... ... өсіріледі. Дала зонасында -- күнбағыс, Полесье мен Батыс Украинада -- ... ал ... ... ... ... ... орналасқан. Жеміс-жидек өсіретін шаруашылықтар барлық дерлік аудандарда бар. ... ... ... ірі ... мен өнеркөсіп орталықтары маңында шоғырланған. Карпат сырты мен Қара теңіз жағалауы, Карпат сырты жүзімдіктерімен әйгілі. Қырымда хош иісті эфир майларын ... ... ... ... ... ... қараңдар).
Мал шаруашылыгы елдің барлық аудандарында дамыған, бірақ олардыц мал түрлеріне байланысты мамандануы айқын байқалады. Шошқа шаруашылығы, дала және орманды дала ... қой ... ... дала зонасында және Карпат пен Полесьеде дамыған. Ірі қара мал басы соңғы онжылдықта 2 ... ... ... бірақ ТМД елдері арасында оның саны (7,2 млн) бойынша Ресейден кейінгі 2-орынды алады (қосымшадағы 12-кестені қараңдар). Ірі қара мал мен құс ... ... ірі ... мен ... ... маңында шоғырланған. Жалпы алғанда, елдегі жайылымдар мен шабындықтар ауданы -- 7 млн 504 мың га.
Украинада экономиканың ... ... ... ауыл ... ... ... онша ... жоқ. Дегенмен ТМД елдеріарасында экономикалық байланыстардың үзілуі, ел бойынша ауыл шаруашылық мамандануының аудандық сипатының ... ауыл ... ... ... ... бұл саланың дамуына кедергі келтіріп отыр.
3.Көлік қатынасы. Республиканың көлік жүйесі көліктің барлық түрлерін біріктіреді. Украина ... ... ... мен Орта ... Еуропаға қарай тауарлар тасымалданады, сондықтан елдің көлік жүйесінде ... ... ... орын алады.
Көлік түрлері арасында теміржол көлігінің маңызы ерекше. Жалпы, теміржолдардың ұзындығы 23 мың км-ге ... ... ... (1000 ... 38 км) жөнінен көптеген елдерден алда тұр. Теміржол көлігінің үлесіне ... ... ... 64%-ы ... ... ... автомобиль көлігі алады, оның жолаушы айналымындағы үлесі 34%-ға тең. Жалпы ұзындығы 100 мың ... ... тас ... барлық дерлік елді мекендерді бір-бірімен байланыстырады. Әуе және ... ... ... ... ... маңызы зор.
Әуе және теңіз порттары арқылы Украина 80-нен астам елдермен байланысады. Ірі теңіз және өзен порттары: ... ... ... ... Керчь және Мариуполь. Құбыр көлігінің жергілікті ғана емес, халықаралық та маңызы бар. Украина аумағы арқылы Ресейден Еуропа елдеріне бағытталған

Пән: География
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 32 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
ТМД елдері халқына сипаттама33 бет
ТМД елдерімен қарым-қатынасы17 бет
Тмд елдеріндегі кітап басып шығарудың дәстүрлі әдістері47 бет
ТМД-елдерінің өзара ынтымақтастық қарым- қатынастарының маңызы6 бет
Қазақстан және ТМД елдеріндегі қонақ үйдің пайда болу кезеңдері17 бет
Қазақстан мен ТМД елдерінің сыртқы экономикалық байланыстарының дамуы48 бет
Қазақстан Республикасында және тағы басқа ТМД елдерінде сәйкестік таңбасын қолдану ережесі3 бет
Қазақстан Республикасында және тағы басқа ТМД елдерінде сәйкестік таңбасын қолдану ережесі жайлы мәлімет11 бет
Қазақстан Республикасының ТМД елдері аясындағы экономикалық өркендеуінің әлеуетін экономикалық географиялық тұрғыда дәлелдеу68 бет
ҚР және ТМД елдеріндегі отын-энергетикалық баланс8 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь