Бухгалтерияның құрылымы және шаруашылық субъекісінің есебін ұйымдастыру

«Локомотив сервис орталығы» Акционерлік Қоғамы Салық төлеуші болып Астана қаласы, Сары-Арқа ауданы бойынша салық басқармасында 2004 жылдың 18 қарашасында салық төлеуші болып тіркеліп келесідей салық төлеуші нөмірі берілген: 620 300 249 754, № 0004226 сериясы 62001. Акционерлік Қоғамының кеңесінің төрағасы Сарсембаев Қазыбек Жұмашұлы болып табылады, ал «Астана локомотив сервис орталығы» филиалының басшысы болып Лесбаев Мухтар Намиханович табылады. Филиалдын жеке балансы болады. Филиал өз қызметин ұйымдастыру және жүргізу үшін заңнамада бекітілген тәртіппен банктерде ағымдағы шоттар ашады. Филиалдың Қоғамның атауы мен өзінің атауы жазылған мөрі, мөртанбалары және тауарлық белгісі бар бланктері болады.
Қоғамның басты мақсаты – негізгі қызметі бойынша локомативтерге 2-ші Техникалық қызмет көрсету барысында табыс табу. Басқарушы және барлық қаржылық – шаруашылықтарды басқарумен Қоғамның сенімді басшылары болып табылады.
Локомотив сервис орталығы» акционерлік қоғамының «Астана локомотив сервис орталығы» филиалы «Локомотив сервис орталығы» акционерлік қоғамының құрылымдық бөлімшесі.
Филиал Қазакстан Республикасының 2003 жылғы 13 мамырдан №415-ІІ Заңына, Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 6 ақпандағы №145 қаулысымен бекітілген Қазақстан Республикасының темір жол көлігін қайта құрылымдаудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасына, «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы Басқармасының шешіміне (2004 жылғы 15 қыркүектегі №10 хаттама) және «Қазақстан темір жолы» ұлттық компаниясы» акционерлік қоғамы Президентінің 2004жылғы 17
        
        1. Бухгалтерияның құрылымы және шаруашылық субъекісінің
есебін ұйымдастыру.
а) Кәсіпорынның құрылымымен және ... ... ... ... 23 ... мен 3 мамыр аралығында өндірістік тәжірибеден
«Локомотив сервис орталығы» ... ... ... ... сервис
орталығы» филиалында өттім. Мекеме Қазақстан Республикасының Астана қаласы
бойынша Әділет ... 2004 ... 01 ... тіркелген
(Мемлекеттік тіркеу бойынша куәлік ... ... ... қызметі Қазақстан Республикасының Азаматтық кодексімен,
Қазақстан ... 2004 ... 13 ... ... ... ... заңымен және басқа да нормативті құқықтық актілермен
реттелінеді. Акционерлік коғам заңды тулға ... өз ... ... ... және ... бағынып атқаруда. Филиал Қазақстан
Республикасының заңнамасына сәйкес және Қоғамның ... ... (2004 ... 12 ... ... № 1 ... ... Қоғамның филиалының мекен – жайы: Астана қаласы, Котовский кошесі
1 үй.
«Локомотив сервис орталығы» Акционерлік Қоғамы Салық ... ... ... Сары-Арқа ауданы бойынша салық басқармасында 2004 жылдың 18
қарашасында салық төлеуші болып тіркеліп келесідей салық ... ... ... № 0004226 ... ... ... кеңесінің төрағасы Сарсембаев
Қазыбек Жұмашұлы болып табылады, ал «Астана локомотив сервис ... ... ... Лесбаев Мухтар Намиханович табылады. Филиалдын
жеке балансы болады. Филиал өз ... ... және ... ... бекітілген тәртіппен банктерде ағымдағы шоттар ашады. ... ... мен ... ... ... ... ... және тауарлық
белгісі бар бланктері болады.
Қоғамның басты мақсаты – негізгі қызметі бойынша локомативтерге ... ... ... ... ... ... табу. Басқарушы және барлық
қаржылық – шаруашылықтарды басқарумен Қоғамның сенімді ... ... ... ... ... ... ... локомотив
сервис орталығы» филиалы «Локомотив сервис орталығы» акционерлік қоғамының
құрылымдық бөлімшесі.
Филиал Қазакстан ... 2003 ... 13 ... ... Қазақстан Республикасы Үкіметінің 2004 жылғы 6 ... ... ... ... Республикасының темір жол көлігін қайта
құрылымдаудың 2004-2006 жылдарға арналған бағдарламасына, ... ... ... компаниясы» акционерлік қоғамы Басқармасының шешіміне (2004
жылғы 15 қыркүектегі №10 хаттама) және ... ... ... ... ... қоғамы Президентінің 2004жылғы 17 қыркүектегі №485-
Ц бұйрығына сәйкес «Локомотив» ... ... одан ... ... (2004 жылғы 1 қарашадағы №17532-1901-АҚ заңды тұлғаның мемлекеттік
тіркелуі ... ... ... ... ... жолымен құралған.
Қоғам бөлу теңгеріміне сәйкес «Локомотив» акционерлік қоғамының ... 14 ... ... ... ... мемлекеттік тіркелуі
туралы куәлік) құқықтары мен міндеттелерінің құқықтық ... ... ... ... заңнамасы бойынша заңды тұлға болып
табылады және өз қызметін Қазақстан Республикасының Заңына және ... өзге де ... ... ... ... сәйкес жүзеге асырады.
Қоғамның органдары:
- Жоғарғы орган – Акционер
- Басқарма органы – Директорлар Кеңесі
- ... ...... ... және ... ... ... дербестік
негізінде жүзеге асырылады. Қоғамның дербес теңгерімі, банктік, соның
ішінде валюталық ... ... ... ... мемлекеттік және орыс
тілдерінде жазылған мөрі бар.
Қоғамның қызметінің негізгі мақсаты іске асыру үшін ... ... ... ... ... ... ... техникалық түзу күйде және тұрақты жұмыс
істеуін қамтамасыз ету жөнінде қызметтер ... ... ... ... ... ... ... демалыс ұйымдастыру жөніндегі қызмет көрсету;
4) локомотивтерге жанар-жағар май материалдарын құю;
5) локомотивтерді маймен, сумен, ... ... ... жол ... ... ... және ... қызмет көрсетуді
жүзеге асыру;
7) темір жол жылжымалы құрамның жабдықтарын жөндеуді жүзеге ... ... жол ... ... қос ... ... жөнінде
қызметтер көрсету, қос доңғалақтарды жөндеуді және техникалық қызмет
көрсетуді жүзеге ... ... жол ... ... ... ... кезеңде жұмыс істеуге дайындау
бойынша қызметтер көрсету;
10) локомотивтік радиостанцияларды, АЛСН ... ... ... ... құрылғыларын құрастыру, жөндеу және қызмет көрсету
бойынша қызметтер көрсету;
11) ... ... ... ... ... ... ... заңнамасында тыйым салынбаған өзге де
қызметтер.
Қазақстан Республикасының заңнамасында белгіленген тәртіппен алынуы ... ... өзге ... ... бар ... ... ететін қызмет
түрлері тиісті лицензиялар немесе өзге түрдегі рұқсаттар алынғыннан кейін
ғана ... ... ... ... ... ... ... істеуін қамтамасыз ету
үшін оның бөліктерінің ақауы бар жерлерін ... және тағы ... ... ... ... ... жолдағы арнайы техникалық
қауіпсіздік ережелеріне көп көңіл бөлінеді.
Мен «Астана локомотив ... ... ... ... Оның ... ... көруге болады. Сызбадан көріп
отырғанымыздай, кәсіпорында кадрлар ... ... ... ... ... тех. ... бар, ал ... мен директор орынбасары
жеке болып келеді.
Кәсіпорынның мындай өндірстік-шаруашылық бөлімшелері бар:
o Астана ... ... ... ... ... Локомотв бригадаларының демалыс үйі (ЛБДҮ) Астана
• Құм кептіру шаруашылығы (ҚКШ) Астана
• Әкімшілік-шаруашылық цех (ӘШЦ) Астана
• Локомотивтеді техникалық күту ... ... ... ... ЛБДҮ ... ҚКШ ... ... ЛБДҮ Есіл
o Арқалықта:
• ЛБДҮ Арқалық.
Нарық жағдайында кәсіпорынның өміршеңдігінің кепілі мен жай-күйінің
орнықтылығының негізі оның ... ... ... ... Ол ... еркін орын алмастыра отырып қолданып, тиімді пайдалану жолымен
өнімді өндіру мен сатудың ... ... ... ете алатын өзінің
қаржы ресурстары жағдайын көрсетеді. Нарықтық ... ... ... ... және ... ... ... пайдалануды көздейді, олар
кәсіпкерлік іс - әрекеттің күтілетін нәтижесін қамтамасыз етуі тиіс.
Еліміздегі акционерлік қоғамдарының бухгалтерлік есеп жүйесін ... үшін ... ... ... кәсіби мамандар қажет. Нарықтық
экономиканың талаптарына сай сапасы жағынан жақсы даярланған ... ... ... ... ... келеді. Қаржылық сипаттағы тиімді
экономикалық шешімдер ... ... есеп ... жазылып
тіркелген, жинақталған ақпараттар негізінде іске асырылатындығына сай
міндет пен қызмет атқарушы ... мен ... тағы да ... адамдар сапалы және саналы жасалған бухгалтерлік есеп жүйесіндегі
көрсеткіштерді ... ... ... ... беру жөніндегі жұмыстарды мүлтіксіз ұйымдастыру ісінде есепші
қызметкерлердің міндеттерін өзара дұрыс бөлудің және есеп ... ... ... зор. ... есеп ... жиынтық
құжаттарында, саралау парақтарында және белгіленген көлемдерде есептік
тізімдемесінде жинақталады.
Бухгалтерия жұмысын ... ... ... ... ... сәйкес
реттеледі. Филиалдада Бас бухгалтердің басқаруымен бухгалтерлік ... ... ... ... ... ...
тек теміржолдың көптеген салалары бойынша, яғни теміржол ... ... ... жұмысын қамтамасыз ететін жұмыстармен айналысуында.
Сонымен қатар бухгалтерия бөлімінің құрылымдық ... ... ... ... ... АБУ «Фаворит» жүйесін қолдануымен
ерекшеленеді. «Фаворит» жүйесі тек ... ... ... есепті барынша ыңғайлы және толық, қалыпты жүргізуге арналған
автоматтандырылған жүйе.
Бухгалтерлік есептің автоматтандырылған жүйесі теміржол көлігінде төрт
ірі бөлімге ... ... және ... ... ... ... ... Негізгі құралдар есебі
4. Қорытынды аналитикалық және синтетикалық есеп.
«Астана локомотив сервис ... ... ... ... ... жұмыс істейді. Кәсіпорын бухгалтериясының ... ... ... ... қызметтері (Қосымша №1).
Жалпы кәсіпорында бухгалтерлік есептің негізгі 3 міндеті ... ... есеп ... ... мен ... нәтижелер туралы
толық әрі сенімді ақпарат тұжырымдау үшін қажет, ал ол өз ... ... үшін ... ... бұл ... ішкі ... ақпараттық пайдаланушылар (кәсіпорынның ішкі қызметкерлері,
менеджерлер, сонымен қатар сыртқы серіктестіктер, несие ... ... ... ... өзге де ... тұлғалар)
пайдалана алады.
2) Ақпаратты мүлікке және оның ... ... ... ... ... ... (ТМҚ), еңбек және қаржы ... ... мен ... ... мақсаткерлікпен пайдалануға бақылауды
қамтамасыз ету үшін қажет.
3) Кәсіпорынның қаржы-шаруашылық қызметіндегі теріс ... ... ... ... ішкі ... ... әрі ... кәсіпорынның бухгалтериядағы мамандар мен бас бухгалтердің міндеттері
келесідей:
▪ Бухгалтерлік есептегі мүліктік, міндеттемелер мен ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдар есебі, тауарлы-материалдық
қорлардың есебі, өнім өндіруге кеткен шығындар есебі, сонымен қатар
жеткізушілер мен ... ... есеп ... қызмет көрсетумен
байланысты есеп айырысу және т.б операцияларды орындау.
▪ Қызмет көрсету бойынша ... ... ... бақылау жасау
және оларды есептілік айналымға дайындау.
▪ Кәсіпорын жұмысшылары мен ... ... ... салық
және бюджетке төленетін басқа да міндетті төлемдерді есептеу, заңға
сәйкес жұмысшылардың еңбекақысынан аударымдарды аудару.
... ... ... және ... да
бухгалтерлік есептілікті пайдаланушыларды есептің сәйкес бағыттары
(аймақтары) ... ... әрі ... ... ... ету. ... есептің сәйкес бағыттарына – материалдық
есептілік, тауар қалдықтары, график, ай ... және ... ... және ... келісімдердің есебі және т.б жатады.
▪ Бухгалтерлік құжаттардың сақталуын бақылау, ... ... ... ... ... Ақша қаражаттарына және тауарлы-материалдық ... ... ... Бухгалтерия бөлімінде бухгалтерлер белгілі бір бухгалтер болмаған
жағдайда сол бухгалтердің атқаратын ... ... ... ... ... тұтас топ болып табылады.
Бас бухгалтерден өзге, есептеу бөлімінде 4 ... бар: ... ... ... ... кірістер бойынша бухгалтер және
бухгалтер-материалист (1-қосымша).
Бухгалтерлік есепті ... ... ... ... және ... есеп ... ... қамтамасыз ететін бас
бухгалтер болып табылады (2-қосымша).
Материалдар бойынша бухгалтердің ... ... ... есептеулер, кірісі мен шығысы есебі, қойма бойынша
есептеулер, теміржол ... ... ... ... ... және
материалдар бойынша өзге есепеулер кіреді.
Еңбекақы есебі бойынша бухгалтердің міндеттеріне еңбекақы есептеу және
оны аудару, ... ... ... ... ... ... қағазы
бойынша еңбекақы есептеу, еңбекақыдан ұстау мен ... ... ... мен ... ... ... және өзге
міндеттер кіреді.
Кірістер бойынша ... ... ... ... мен ... ... есептеу, салықтар бойынша есептер ... де ... ... ... ... өзге ... қызметтері мен
жұмыстарын бақылау, негізгі құралдар есебі және өзге де ... ... беру ... ... мүлтіксіз ұйымдастыру ісінде есепші
қызметкерлердің міндеттерін ... ... бөлу ... ... ... бухгалтерлік есеп жеке дара ... ... ... ... ... есеп ... «Фаворит»
Автоматтандырылған бухгалтерлік есеп (АБЕ) ... ... ... және тиын ... жүргізіледі. Бұл бағдарлама 1997 жылы
арнайы Теміржол саласы үшін Қарағандыда ... ... ... Республикасының «Бухгалтерлік есеп
және қаржылық есептілік туралы» ... ... ... ... ... ... мен ... Есеп Саясаты негізінде
реттеледі.
Филиалдың барлық ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп жүргізіледі. Шаруашылық операция фактілерін
құжаттау үшін Қазақстан Республикасының ... ... № 185 ... жылы ... ... ... формалары және «Фаворит»
бағдарламасында қолданатын құжаттар қолданылады.
Бухгалтерлік есеп регистрлері оның ішінде: ... ... ... ... ... және ... ... форматында қарастырылған және сол құжаттар
негізінде серіктестіктің бухгалтерлік есебі ... есеп ... ... ... көшу барысында барлық кәсіпорындар мен заңды
тұлғаларда қаржылық есеп беру – ... ... ... де, ... ... ... көзі болып табылады. Ол кәсіпорынның өндірістік,
қаржылық жағдайын сипаттап және басқарушылық шешімді ... үшін ... ... ... ... ... және ... да өндіріс процесін
көрсетіп береді.
Қаржылық есеп берудің мақсаты өз пайдаланушыларына заңды тұлғаның
қаржылық ... ... ... ... және ... ... беру болып
табылады. Қаржылық есеп берудің пайдалану-шылардың ... ... ... ... сатып алушылар, еңбеккерлер,
сондай-ақ мемлекеттік органдар, т.б. кіреді.
Есеп ... ... ... ... ... ... анық және объективті көрсету, барлық көрсеткіштерді бір-бірімен
қатаң ... ... есеп пен ... есеп ... сақтау, әдістемелік және басқа да ережелерді сақтау болып
табылады.
«Астана локомотив сервис орталығы» филиалында ... есеп ... ... ... ... бөлімінде» бөлек жүргізіледі. ... Есеп ... ... ... локомотив сервис орталығы»
филиалының Есеп саясаты «ЛСО» Акционерлік қоғамының Есеп ... ... Ал осы ... ... ... 15 ... бар. Оның ішінде
біздің Астана филиалы да бар.
«Локомотив Сервис Орталығы» АҚ-ның Қазақстан бойынша мынадай
филиалдары бар:
1) «Локомотив ... ... ... ... филиалы -
«Тобыл локомотив сервис орталығы» ;
2) «Локомотив сервис орталығы» акционерлік ... ... ... ... ... орталығы»;
3«Локомотив сервис орталығы» акционерлік қоғамының филиалы -
«Екібастұз локомотив ... ... ... ... орталығы» акционерлік қоғамының филиалы -
«Астана локомотив сервис орталығы»;
5) «Локомотив сервис орталығы» акционерлік қоғамының филиалы -
«Қарағанды локомотив ... ... ... ... ... акционерлік қоғамының филиалы -
«Семей локомотив сервис орталығы»;
7) «Локомотив ... ... ... ... ... ... локомотив сервис орталығы»;
8) «Локомотив сервис орталығы» акционерлік қоғамының филиалы -
«Алматы локомотив сервис ... ... ... ... ... ... ... - «Шу
локомотив сервис орталығы»;
10«Локомотив сервис орталығы» акционерлік қоғамының филиалы - «Арыс
локомотив сервис орталығы»;
11) ... ... ... ... қоғамының филиалы -
«Қазалы локомотив сервис орталығы»;
12) «Локомотив сервис орталығы» акционерлік ... ... ... ... сервис орталығы»;
13) «Локомотив сервис орталығы» акционерлік қоғамының филиалы -
«Атырау локомотив сервис орталығы»;
14«Локомотив сервис орталығы» ... ... ... ... ... ... ... «Мак-Экибастуз» ЖШС – жарғылық капиталында жүз пайыздық қатысу.
Барлық филиалдардың өндірістік, қаржылық және тағы басқа шаруашылықтары мен
атқаратын қызметтері «Локомотив сервис ... ... есеп ... ...... ... жүргізу Қазақстан Республикасының
заңнамасының талаптарына сәйкес ұйымның бухгалтер есепті жүргізу ... есеп ... ... үшін ... ... негіздер, шарттар,
ережелер мен практика.
Кәсіпорынның есеп саясаты кәсіпорын басшысының ... ... ... ... ... ... Жыл ... есеп саясатында өзгерістер
болмайды. Республиканың ... мен ... ... ... реттеуінде өзгерістер болған жағдайда, меншік иелері ауысып
немесе қайта ... есеп ... ... енгізілуі мүмкін. Оларды
есепті жыл басталғанға дейін басшының бұйрығымен ресімделуі және ... 1 ... ... ... ... ... есепті реттеу тек негізгі нормативті
ұйғарыммен ғана атқарылады. Есеп жүргізудің жалпы ережелері ... ... ... мен ... тетігі әрбір кәсіпорында жасалады
және есеп саясатында көрсетіледі.
Осылайша бүгінде Қазақстан Республикасында бухгалтерлік ... ... ... ... ... жоқ. ... ... тәжірибе мен
дәстүрлі ескере отырып, оның кәсіпорындарда қалыптасуы мен ... ... ... ... ... ... қоғамының Есеп саясаты 2007
жылдың 28 қаңтарындағы № 234-III ... ... ... және ... ... ... ... Қаржылық есептіікті дайындау мен
көрсетудің Концепциясы, Қаржылық есептің ... ... ... - ... оның ... ... ... халықаралық стандарттары – ҚЕХС
(IFRS), Бухгалтерлік есептің халықаралық стандарттары – БЕХС (IAS) және
оған ... ... қоса ... ... ... бойынша
уәкілетті орган әзірлеген ҚЕХС-ны қолдану ... ... ... ... ... Есеп саясатының қағидалары
барлық оның құрылымдық бөлімшелеріне және олардың еншілес ... Бұл есеп ... ... ... және есептілігіне 2008 жылдың 1
қаңтардан бастап ... ... ... ... ... принциптерден тұрады: құжаттау,
инвентар жүргізу, шоттардың топтастырылуы, екі ... ... ... ... ... жүру ... Алғашқы құжаттардың барлығы ведомстволардағы операциялардан, журнал
ордерлер, тіркемелер және т.б. ... ... Есеп ... ... ... жоспарының шоттар классификациясымен
сәйкес келуі және бас кітапта көрсетіледі.
Есеп саясаты мынадай қағидаларды ... ...... ... мен ... ... келіп түсуіне немесе
туындауына қарай танылады және бухгалтерлік есепте көрсетіледі.
2. Үздіксіздік – яғни объектілер үздіксіз әрекет ететін, болашақта да ... ... ... Оның ... немесе қызмет көлемін едәуір
қысқартуға ешқандай ниеті де, мұқтаждығы да жоқ деп болжамдалады.
3. ... ...... есептемелеріндегі барлық ақпараттар
пайдаланушыларға түсінікті болуға тиіс.
4. ... ... ... ... шешімдерін қабылдауы және
кәсіпорынның шаруашылық қызметін бағалауы үшін ... ... ... керек.
5. Мәнділік. Ақпарат мәнді болуға тиіс. Егер біз қаржылық есептемеде қандай
да бір мәліметтерді жіберіп ... ... ... ... онда ... ... экономикалық шешіміне әсер етуі мүмкін.
6. Растық. Ақпаратта қателік немесе жалғандық жоқ юолса, ол рас ... және оған ... сене ... ... ... ... ... болуға тиіс.
8. Сақтық., яғни активтер мен кірістер артық бағаланбас үшін, ал міндеттеме
немесе шығын белгісіздік жағдайында кем бағаланбас үшін ... ... ... жағдайын сақтау, абайлау.
9. Толассыздық. Растықты қамтамасыз ету үшін ... ... ... ... ... ... Салыстырмалылық. Қаржылық ақпарат бұрынғы есеп кезеңдердегі ақпаратпен
салыстырмалы болуға тиіс.
11. Дәйектілік. ... ... ... есеп ... мен ... бір ... ... келесі есептік кезеңге дәйекті ... ... Егер біз бір есеп ... ... ... келесі жылы басқа
есеп саясатын таңдайтын болсақ, онда мұндай жағдайда түсіндірме жазулар
болуға тиіс, біз ... ... ... Күмәнсіз және риясыз ұсынба. Қаржылық есептеме оны пайдаланушылардың
қаржы жағдайы, қаржы шаруашылық қызметінің ... ақша ... ... ... және риясыз көзқарас туғызуы керек.
2. Қаражаттар және есептесу ... ... ... және валюталық шот ашу тәртібі және қолма-қол ақшасыз
есеп айырысу есебі.
Ақша қаражаттары және оның эквиваленттері, есеп айырысу ... ... ... ... ... ... және оның эквиваленттеріне кіреді:
- ұллық валютадағы кассадағы ақша
- есеп ... ... ... ... ақша
- валюталық шоттағы ақша
- депозиттегі ұлттық валютадағы ақша
- депозиттегі ... ... ... ... ақша ... және олардың эквиваленттері
“Кассадағы қолма – қол ... ... есеп ... ... “Валюталық шоттағы ақша қаражаты”, “Қаржылық инвестициялар”,
“Жолдағы ақша қаражаты”, “Арнайы шоттағы ақша ... ... ... және оның ... бөлімінде көрініс табады.
Үш жылға дейінгі депозиттер де жоғарыда айтылған бөлімде көрсетіледі.
Кесім шарттарға немесе ... да ... ... ... ... ақша ... баланста бөлек көрсетіледі.
Кәсіпорынды барлық уақытта әр түрлі көздерден келіп ... ... ... ... ... ... инвесторлардан,
кредиторлардан келіп түскен ақша қаражаттары, сондай-ақ фирма әрекеттері
негізінде алынған кірістер ... Бұл ... ... ... ... ... алу, тауарлық запастарды құру, дебиторлық
қарыздарды қалыптастыру және де ... ... ... үшін маңызды қаржылық құжат болып кассадағы және
банк шоттарындағы ақша қаражаттарының қозғалысының жоспары, яғни ... ... Ол ... ... және ... әрекетті
оперативтік қаржыландыруды қамтамасыз етуге, мемлекет пен серіктестердің
алдындағы міндеттемелерді орындауға, ... ... ... ... ... ... қадағалауға
мүмкіндік береді.
Ақша қаражаттарының келiп ... мен ... ... ... ... кассир кассалық кiтапқа жазады. Кассалық кiтап беттерi
номерленiп, жiппен байланып, мөрмен басылуы ... ... саны ... ... мен бас ... ... тиiс. Жұмыс күнiнiң соңында кассир кассалық кiтапқа күн бойы ... ... ... ... ... күнге кассадағы ақшалардың
қалдығын шығарады. Кассалық кiтаптағы ... бiр ... ... ... екi бетке түсiредi. Кiтаптың бiр бетi жыртпалы болады, ... ... ... есеп беру ретiнде барлық кiрiс және шығыс
құжаттарымен бiрге күн соңында бухгалтерияға тапсырады.
Ақша қаражаттар аудитi ... ... ... ... ... бөлу ... асып жатқан заңға сәйкес кәсiпорындар өз ақша қаражаттарын банктiң
қызмет көрсету мекемелерiнде сақтауға мiндеттi.
Ақша қаражаттарды есеп айырысу, ағымдағы, ... және ... ... ... қысқа, ұзақ мерзiмдi несие алудан, оларды өтеу ... ... ... ... ... қате ... бойынша банкке
деген претензиялардан банк мекемелерiмен есеп айырысу ... Банк ... ... ... ... есеп айырысулар қолма-
қолсыз нысанында жүзеге асады.
Есеп айырысу шотындағы қолма-қол ақша есебі.
Уақытша бос ақшаларды және қолма-қолсыз ... ... ... ... қалаған банкіден есеп айырысу шотын аша алады.
Есеп айырысу шоты мына құжаттар арқылы ашылады:
- шот ашу туралы ... ... және ... ... ... ... ... органынан субъектінің салық есебін жүргізетінін дәлелдейтін
анықтама;
- мемлекеттік тіркемеден ... ... ... ... ... және ... ... валюталық шот ашу үшін мынадай негізгі құжаттар қажет болады:
- Банкте шот ашуға өтініш;
- Жарғы (нотариалды куәләндырылған көшірмесі);
- Мемлекеттік тіркеуде тұрғанын ... ... ... Салық органынан берілген салық төлеуші екенін растайтын куәлік
(түпнұсқасы мен көшірмесі);
- Статистикалық ... ... ... Толық тұлға екенін растайтын құжат;
- Тұлғаның жеке куәлігі (түпнұсқасы, көшірмесі);
- Қол ... мен мөрі ... ... (3 ... ... куәлік +
кейін ашылатын қосымша шоттардың әрбірінен 1 дана).
Банк ақшаны қабылдау, беру және ... ... ... ... ... ... ақшаны есеп айырысу шотына аудару;
- әр түрлі мақсаттарға кассадан алынған чек;
- басқа субъектілер мен есеп айырысқанда төлем тапсырмасы толтырылады;
- субъекті ... ... ... ... ... ... ... құнын талап ету үшін төлем-талап тапсырмасы толтырылады.
Субъектінің шотындағы барлық төлемдер күнтезбе кезегі ... ... есеп ... ... ... жүзеге асырылады. Банктің төлемге
қабілетсіз деп хабарлаған міндеттемелер бойынша төлем ... банк ... ... бір ... ... күн ... шот ... есеп айырысу шотында
болып жатқан операцияларды қосымша құжаттар ... ... және ... ... болған операцияларды хабарлайды.
1030 «Есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттары» шоты бойынша шаруашылық
операциялары:
Есеп ... ... чек ... ... ақша ... – Дт 1010 – ... салықтар есептелінді – Дт 3110,3130,3140 – Кт 1030.
Дебиторлық қарыздар өтелінді – Дт 1030 – Кт 1240,1250.
Кассир кассадағы ақшаларға толық материалды ... өз ... және ... ... ... ... ... түскен ақшаларды санап
тексереді
б) Касса ... ... ... ... орталығы» филиалында жұмыс істеушілер саны
азғантай және штатында ... жоқ. Сол ... оның ... ұйым
басшысының жазбаша өкімі бойынша бас бухгалтер орындайды.
Ал касса бухгалтерінің міндеттері ... ... ақша ... кірістелуін, шығысталуын және есебін
олардың сақталуын ... ... ... ереже бойынша бақыланып
жүргізілуін орындау.
➢ Кассадан төленетін барлық төлемдерді тек ... ... бас ... ... ... Мысалы: еңбекақы төлеу, іс-
сапар шығындары, шаруашылық шығындар және т.б.
➢ Аванстық есеп беру бойынша ... ақша ... ... Қолма-қол ақша қаражаттарын кірістеу және төлеу үшін банктік
құжаттарды ... ... ақша ... ... және ... ... ұйымдар, жеке тұлғалармен кәсіпорынның тауар өткізу, ... ... яғни ... есеп айырысуларды рәсімдеу.
➢ Кассалық кітапты жүргізу және касса бойынша бухгалтерлік ... ... ... тәртіппен кассадағы барлық ... ... ... топтастырып тігу.
➢ Банкке төлемдерді, хаттарды сонымен қатар келіп түспеген төлемдерге
жасау.
➢ Көрсетілген қызметтерден, ... ... және ... ... ... ... ... фискальды чектерге
айналдыру. Қолма-қол ақшаның есеп кітабын жүргізу.
➢ Кассалық есеп ... ... ... ақша ... мерзімімен түгендеу жүргізіп отыру.
➢ Кассирге кассада осы ... ... ... ... ... да ... ... тыйым салынады.
Кәсіпорынның қолма-қол ақша қаражаттарының есебін дұрыс құру үшін бірнеше
шарттарды басшылыққа алу қажет:
1. Кассаның арнайы орны болуы тиіс.
Касса – бұл ... ... ... шығыстауға және уақытша сақтауға
арналған арнайы жабдықталған және қорғалған орын.
Кассада ақшалар мен құндылықтарды сақтауға ... сейф ... ... ... ... ... ... жауапкершілігі. Мұндай жауапкершілік
туралы келісімшарт кассир мен кәсіпорын арасында пайда болады.
3. ... кіру ... Ақша ... ... кезінде олардың сақталуын қамтамасыз ету.
5. Кассалық құжаттарға қол қоюға құқығы бар тұлғаларды анықтау.
6. Кассалық алғашқы құжаттарының тәртібінің сақталуы.
7. Кассалық ... ... ең ... алғашқы құжаттар мыналар:
1) Кіріс кассалық ордер – кәсіпорын кассасына ақша қаражаттарының ... ... ... Бұл ... бас ... мен ... рәсімделеді.
2) Шығыс кассалық ордер – кәсіпорын кассасынан ақша ... ... ... ... Бұл ... кәсіпорынның ақша қаражатын
реттеуші басқарушының, бас бухгалтердің, кассирдің және ақша қаражатын
алған тұлғаның қолдары қойылады.
Кассалық алғашқы ... ... ... белгіленген
тәртіптері бар.
Кіріс кассалық ордер:
1) Кассирмен емес, жеке бухгалтермен шығарылады және ... ... ... ... ... ... журналында кезекпен
тәртіптік номерімен тіркеледі.
2) Бас бухгалтердің қолы қойылады және кәсіпорын кассасына жіберіледі.
3) Ақша ... соң, ... ... ... мен ... қолы ... кәсіпорын мөрі басылады, квитанцияға «ТӨЛЕНДІ»
деген штамп басылады.
4) Квитанция кіріс кассалық ордеріне мөмен, штамппен және ... ... ... ... .
Кіріс кассалық ордерінің вип үшін мынадай негіздемелер болуы мүмкін:
|Операция ... ... ... ... ... кітапшадан чек ... ... ... | ... ... ... кезде | ... ... ... ... ... чек ... ... сомманың | ... | ... ... ... |Жарғыдан вип ... ... жеке ... |Екіжақты несиелік келісімшарт ... ... ... | ... ... ... түскен |Ақша қаражаты түскені туралы өтініш |
|ақша қаражаты |– хат ... ... ... нәтижесі бойынша |Түгендеу нәтижесінің ... және ... жою үшін ... ... ... ... |
|алынды (енгізілді) ... ... және т.б ... ... ... ... |
|келіп түскен ссудалардың қайтарылуы |жиналыс протоколының анықтамасы |
| ... ... ... ... ... ... жалдау келісімшарты |
|түсуі | ... ... ... ... ... қорларды | ... | ... ... мен ... | ... | ... ... ... ... ... ... |
|артықшылықтардың кірістелуі | ... ... ... ... ... жеке бухгалтермен шығарылады және бірмезгілде кіріс,
шығыс кассалық ордерлер тіркелетін тіркеу журналында кезекпен тәртіптік
номерімен тіркеледі.
2) Бас бухгалтердің қолы ... және ... ... ... ... ... ... тұлғаның аты-жөні толтырылады.
4) Ақша-қаражаттарын берген кассирдің қолы қойылып, «АЛЫНДЫ» штампы
қойылады.
Шығыс кассалық ордерінің анықтамасына келесідей анықтамалар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... сыйақының және т.б ... ... | ... ... берілді: ... ... ... тізімдемесі|
|Өзіндік | ... ... | ... ... ... ... бастыққа визамен |
|іс-сапарға есептесу сомасынан сомма |өтініш ... ... | |
8. ... жады бар ... ... ... ... Бақылау-
кассалық машинаның болуы кассада кәсіпорын сатып алушылардан ... ... ... және ... ... үшін қолма-қол ақшаларды
қабылдауда міндетті шарт болып табылады.
Кассадан ... ... ... ... ... төлемдік тізімдеме
жасалынады. (Қосымша №7). Төлемдік тізімдеменің басты бетінде ақша шығаруға
жазылған рұқсат қойылады, директор мен бас ... қолы ... мен ... ... ... ... көрсетіледі.
Қолма-қол ақшалар есебінің кітабы, қолма-қол ақша қаражаттарын түгендеудің
актісі құжаттары - кассаға ақша қаражаттарының ... ... ... етілуі
операциялары тіркеледі, сонымен қатар кассадағы ақша қорын есептеуде, яғни
түгендеуде ... ... ақша ... ... ... және шығыс кассалық ордерлерді тіркеу журналы
ККО
ШКО
Касса
Кассалық ... ... ... ... ... №1 ... ордер №1-ге
ведомость
Кассалық операциялардың есебі Қазақстан Республикасының Ұлттық ... ... ... ... ... ... ... Кассаға ақшалар әр түрлі шоттар бойынша түседі және кіріс
касса ордерімен, ал ақшаның ... ... ... ... ... ... ... тіркеледі, ал оларға ... ... ... соңына сальдо енгізіледі. Кассалық есепті құру ... ... Әр ... ... касса бойынша айлық есеп құрылады.
Ақша қаражаттарының инвентарлық ... ... ... ... ... тұрған барлық ақша
қаражаттарын, бағалы қағаздарын, ... ... ... ... есептіліктердің аты, номері, сериясы, номиналды құны және ... ... ... ... ... санауды жүргізу, актіде жетіспеушілік
немесе артықшылық көрсетіледі.
Есеп айырысу шотындағы ақша қаражаттарының инвентарлық ... ... ... ... ... банк ... ... сомамен
салыстыру арқылы жүргізіледі.
Есеп айырысу шотындағы аудит операциясы кәсіпорында қанша есеп айырысу
шоты бар екенін, ... және ... ... ... ... тексеру жұргізіледі.
Ақша қаражаттарының қозғалысы туралы есеп
БЕС №4 талабы ... есеп ... ... ... ... есепті жылы ақша қаражаттарының ... ... және де ... ... және ... ... шаруашылық қызметі туралы
ақпараттарды алу.
Операциялық қызмет. Кәсіпорынның операциялық қызметінің қозғалысы тікелей
әдісті қолдануын көрсетеді. Ол ақшаның ... және ... ... ... және де олардың қай қызмет түріне жататындығын
анықтау деп ... ... ... ашу барысында операциялар қозғалысының
өсімін ашады, ақша қаражаттарының енуі және түсуімен байланысты, сондықтан
корреспондеттік шот ... ақша ... ... ақша
операциялары емес.
Инвестициялық қызмет ұзақ мерзімді активтерді алу және ... ... ... қызмет – меншікті капитал және қарыз қаражатының мөлшері және
құрамының өзгеруі кәсіпорын қызметінің нәтижесі болып табылады.
Мысалы. ... ... ... 150 тенге артық шықты . Мұндай
жағдайда кассалық кіріс ордері жазылып , мына жазулар бойынша ... ... ... ... ( жатқызылады ) :
1010” Кассадағы ұлттық валюта түріндегі қолма - қол ақшалар” шот дебеті
6280 “Негізгі емес ... ... ... табыс” шот кредиті 150
теңге. Егер кассаны түгендеу кезінде 5 000 ... кем ... , ... :
- ... кем ... кассалық шығыс ордері жазылады :
1260 “Бүлінген құндылық ... , кем ... шот ... ... ... ... ... қолма - қол ақшалар” шот ... 000 ... - ... ... ақшы
салу ;
1250 “Материалдық зиянның орнын толтыру бойынша есеп айырысу” шот дебеті
1260 “Бүлінген құндылық шығыны , кем шығу” шот кредиті
5 000 ... - ... кем ... жабу ... ... ордері жазылады) :
1010 “Кассалық ұлттық валюта түріндегі қолма - қол ... шот ... ... ... ... ... бойынша есеп айырысу” шот кредиті ... ... Есеп ... ... есеп ... есебі.
Заңды тұлғалардан тауар өткізгені, қызмет көрсеткені үшін аванстық отчет
құру керек. Оның құрамына келесідей алғашқы құжаттар ... ... ... ... ... Кіріс кассалық ордеріне квитанция
- Фискальды чек.
Ал тауарды жеке ... ... ... ... ... ... құжаттар
тізімі керек болады:
- Шот-фактура
- Накладной
- Тауарлық чек
- Фискальды чек
- Сатушының патент көшірмесі және кәсіпкерлік жүргізу туралы куәлігі.
Есеп ... ... есеп ... есебі бойынша шоттар
корреспонденциясы.
|№ |Операция мазмұны ... ... ... ... есеп ... тұлғаларға ақша аударылды |1252 |1010 ... ... ... әкімшілік шығындарға апарылды |7210 |1250 ... ... ... ... өткізу, қызмет көрсету |7110 |1250 |
| |бойынша ... ... | | ... ... ... ... ... өндіріс |8048 |1250 |
| ... ... | | ... ... ... ... ... материал келіп түсті |1310 |1250 ... ... ... ГСМ т.б отын ... |1312 |1250 ... ... арқылы жартылай фабрикаттар, |1311 |1250 |
| ... ... | | ... ... ыдыс және ... заттар алынды |1313 |1252 ... ... ... ... ... |1314 |1252 ... құрылыс материалдары алынды |1317 |1252 ... ... ... сату үшін ... ... |1330 |1252 |
| ... | | ... арқылы басқа да тауарлар алынды |1330 |1252 ... ... ... түрлі материалдық емес |2730 |1252 |
| ... құны ... | | ... ... құны есеп ... ... төленді|2411 |1252 |
|15.|Есеп беруші тұлғалар арқылы негізгі құралдардың әр|2412-2417|1252 |
| ... ... ... | | ... беруші тұлғалардан аяқталмаған құрылыс |2930 |1252 |
| ... ... құны ... | | ... ... қызмет көрсету, жұмыс атқаруға |1420 |1252 |
| ... ҚҚС ... ... ... | | ... ... тұлғалардың ақшасымен жеткізушілер мен|3310 |1252 |
| ... ... ... өтелді | | ... ... ... ТМҚ ... |1252 |
| ... жеткізушілерге аванс берілді | | ... ... ... ... жұмыстар мен |1610 |1252 |
| ... ... ... ... ... | | |
| ... | | ... ... ... ақша |1010 |1252 |
| ... ... | | ... ... ... ... сол |3350 |1252 |
| ... ... ... | | ... ... ... ... мерзімін директор бекітеді, бірақ жол жүру ... 40 ... ... ... жіберудегі негіздеме – директормен бекітілген бұйрық ... ... ... жіберілуші жұмыскердің аты-жөні, негіздемесі,
кәсіпорын атауы, мақсаты және іс-сапар мерзімі ... ... ... ... ... бухгалтерияда іс-сапар шығындары алдын-ала
есептеліп, яғни калькуляциясы жүргізіліп ... ... ... ... ... ... ... бағытталған қаласындағы қонақ үйде тұру
құнын, іс-сапар мерзімінің күндік мөлшерін есептейді. (93 ... ... 6 ... ... ... (АЕК) ... керек.
Алдын-ала бухгалтермен есептелінген іс-сапар шығындарының ... ... ... ... шығындарының сметасы. (Қосымша ).
Кәсіпорын басшысымен бекітілген смета шығыс кассалық ордеріне қыстырылып,
іс-сапарға жіберілуші тұлғаға алдын-ала есептелген соммамен ... ... есеп ... ... ... ақша ... ... шоттар
корреспонденциясымен көрсетіледі: Дт 1252 – Кт 1010.
Іс-сапарға жіберілу алдында жұмысшыға іс-сапар куәлігі беріледі. Куәліктің
2 жағы да ... ... ... ... ... ... ... соғылады.
Іс-сапарға жіберілген жұмысшы іс-сапарға бағытталған кәсіпорынға келгенін
және сол кәсіпорынна кеткенін білдіретін бұрыштама соқтыруы керек.
Іс-сапарға шыққан және ... ... ... кәсіпорынның арнайы
журналында тіркеледі. Іс-сапар ... ... ... ... жіберілу алдында мынадай құжаттармен рәсімделеді:
Іс-сапардан оралған қызметкерлер бухгалтерияға аванстық отчетты (есеп)
көрсетеді. (Қосымша №).
Аванстық ... – бұл ... ... ... уақытында барлық нақты
кеткен шығындарын ... ... ... ... кеткен шығындар
құжаттармен рәсімделуі керек.
Аванстық отчетқа келесідей алғашқы құжаттар тіркелуі мүмкін:
- Авиабилеттер (егер әуе көлігі ... ... ... ... ... да ... ... Қонақ үйден берілген квитанция
- Тұрғын жерінен берілген шот-фактура
- Іс-сапар ... ... ... Кәсіпорын атауы;
- Жұмысшының аты-жөні, лауазымы, жұмыс бөлімі
- Аванстық ... ... ... және ... ... шығындары
- Кассадан алған ақша қаражаттарының мөлшері
- Нақты кеткен шығындар
- Жұмсалмаған ақша қаражаттарының соммасы (қалдығы)
Іс-сапар бойынша ... ... ... ... ... ... ... 7210 – «Әкімшілік шығыстар»
2. 7110 – «Тауар өткізу, қызмет көрсету бойынша шығындар»
3. 8048 – «Басқа да үстеме шығындар».
Қалған ... ... ... аударылады. Ал құжатсыз кеткен шығындар соммасы
жұмысшынығ еңбекақысынан ұсталынады: Дт – 7210; Кт – 3350.
3. Негізгі құралдар мен ... емес ... ... ... ... БЕС бойынша «Негізгі құралдардың есебі» негізгі құралдар ұзақ мерзімге
(бір жылдан астам) ... ... ... ... ... ... ... есепте негізгі құралдар уақытында ... ... оған қоса ... ... ... ... ... және алуға
кеткен шығындар, оның ішінде сатып алу кезінде төленген ... және ... ... ... және жеңіл автокөліктерді сатып
алған кездегі төленген ҚҚС, мемлекеттік баж, ... алу ... ... ... ... төлемдер және т.б.).
Негізгі құралдар қолданылған күннен бастап, өзіндік құнын толық ... ... ай ... ... аударылып отырады.
Басшылардың шешімімен негізгі құралдарға қайта бағалау жұргізіледі.
Басшылар қайта бағалаудың әр бір объектіге ... және ... ... ... ... ... шоттар жоспарының 12 бөлімінде бастапқы құнның
қайта бағалаудан өскен сомасы өседі және ол 5420 ... ... ... ... ... ... капитал» шотында көрсетіледі.
Негізгі құралдардың объектісінің бастапқы құнының өсуі капиталды ... ... ... ... ету ... өсуі ... немесе
өндірістік күштердің әсерінен болады.
Негізгі құралдар түскен кезде қабылдау-жіберу актісі толтырылады, оған
техникалық құжат(паспорт) ... емес ... ... ... ... кәсіпорынның өзі
белгілейді. Осылай бұл жылдық ... ... МЕА ... ... және ... ... байланысты.
Заңды тұлға өзінің ақша, қаржы әрекеттерінің мазмұн, ... екі ... ... ... әдіс – онда ақша ... іс -әрекеті кіріс- шығыс
құжаты негізінде көрсетіледі.
2. Қосалқы немесе жанама әдіс – ақша ... ... ... әсеріне байланысты және қаржы кәсіпкерлігі іс-әрекетінің
әсерінен табыстылықты реттейді.
Негізгі ... ... ... ... ... түсу ... ... төлем арқылы алу;
• Қайтарымсыз түсу;
• Жалданған ... ... құны ... ... ... істеу туралы ... – шарт ... ... ... ... ... негізгі құралдардың түсуі - ... ... ... ... техникалық құжаттармен бірге
толтырылады.
Кәсіпорында негізгі ... ... шығу ... ... тозу ... және ... ... істен шығуы;
• Қайта құру, жетілдіру нәтежесінде істен шығу;
• Негізгі құралдарды ... ... ... ... жарамсыздығын анықтау үшін ... ... ... ... ... ... комиссия орын басқарушымен
бекітіледі, ал ... ... ... есеп шығу күні мен ... қойы.
Негізгі құралдардың қолдану орындарында(цехтар мен бөлімдерде) негізгі
құралдардың хаттамалық тізімі (Негізгі құралдардың формасы) ... ... ... ... объектілері туралы ысққаша мәліметтер
беріледі.
Кәсіпорын ішіндегі түскен, есептен шыққан және орын ауыстырылған ... ... ... ... жазудан кейін ай соңына дейін бөлек
сақталады. Бұл ай сайын солардың негіінде негізгі құралдар ... ... ... ... ... балансындағы негізгі ... ... ... (жер және ... ... ... қор ... қор, мұражайлық және ... ... ... ... ... ... амортизациялық есептеулер ... ... ... тіркеген бойдан кейінгі айдың бірінші
күнінен ... және осы ... ... толық өшіргенше немесе
оны бухгалтерлік есептен жойғанша ... ... ... ... ... ... осы
нысанды бухгалтерлік есептен жойған немесе оның құның ... ... ... ... ... күнінен бастап тотылады.
Негізгі құралдар және МЕА есебінің талдауы
Негізгі құралдардың жағдайы келесі көрсеткіштер арқылы ... ... ... ... ... көрсеткіштерін мінездейді:
Негізгі құралдардың теоретикалық көрсеткіштері келесі ... ... = ... ... құн
Амортизацияның жиналу
коэффициенті = НҚ тозу ... + МЕА тозу ... ... ... = Тозу ... құн
Негізгі құралдардың аудиті
Негізгі құралдардың аудиті мыналарды анықтауға жол береді:
- сақталуы және техникалық жағдайы;
- құжаттарды ... ... ... ... және ... ... амортизация аударымдарының дұрыстығы;
- бухгалтерлік есеп шоттарында негізгі құралдардың ... ... ... ... көрсетілуі;
- ремонттың жоспар бойынша, өз уақытында және сапалы орындалуы.
Бақылаудың қайнар көзіне НҚ ... ... ... және де НҚ ... ... ... жатады.
Бір айта кететін жайт, инвентарлық карточкалардың ... көз ... ... ... ... ... ... қамтамасыз
ету үшін сапалы инвентарлық тексеруді өткізу керек.
Бухгалтерлік есептің нәтижелерінің дұрыстығын, уақытында және толық қанды
жүзеге асырылуына көз ... ... ... мына ... сай ... ... ... экономикалық пайда әкелетін активтер;
-серіктестік бұл активтерді тауар немесе қызмет өндіру немесе көрсету
үшін пайдаланады және оны ... ... ... бере ... ... қызметте қолдана алады;
-активтің нақты құнын анықтауға және оны ... жыл ... ... ... сату үшін ... қоса ... құралдарға серіктестік тікелей қатыспайтын және
серіктестік одан пайда күтпейтін, бірақ ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін қондырғылар мен
құралдар және қоршаған ортаны қорғайтын ... мен ... ... ... ... мақсатына және атқаратын қызметіне қарай
мынадай топтарға бөлінеді:
-жер;
-ғимараттар;
-машиналар, құралдар және өткізгіш тетіктер;
-кеңселік құрал жабдықтар және ... ... ... ... құралдардың бухгалтерлік есебі: негізгі құралдардың келіп
түсуін, серіктестік ішінде орын ... және ... ... ... және ... есепте уақытылы көрсетілуін; ... ... ... ... және сақталуы мен ұтымды
пайдаланылуын бақыланады; негізгі құралдардың есептелген амортизациясы ... ... ... ... ... сондай-ақ есептелген амортизация
сомасының есепте дұрыс көрсетіледі және негізгі құралдардың қор қайтарымын
анықталып, жаңа ... және оны ... жаңа ... ... ... ... бойынша шығындардың сенімді есебін құрастырылады.
Негізгі құралдарды түгендеуді және қайта бағалауды ... ... ... ... ... қатар негізгі құралдарды сату және олардың
басқаша шығу нәтижелерін есепте нақты ... ... ... ... субъектінің бухгалтерлік балансынан:
1. Физикалық және моральды тозғанда;
2. Шаруашылық қызметте пайдаланылмаған объектілер сатылғанда;
3. Жарғылық капиталға салым ... ... ... ... Басқа заңды немесе жеке тұлғаларға өтеусіз берілгенде;
5. Қалдықтарды ұзақ мерзімді (қаржылық) жалға ... ... ... ... және басқа себептерге байланысты
есептен шығарылады.
Негізгі ... ... оның ... құнына өзгерістер
енгізілуі мүмкін. Өзгеріс НҚ қалпына келтіру, қайта жабдықтандыру, ... ... ... ... ... және ... қоса НҚ
сақтауға, оның нормативтік ... бір ... ... ... ... құралды пайдаланған ұақытта ... ... ... есептеу серіктестікке НҚ экономикалық пайда
әкелетін ұақыт мерзіміне дейін пайдалануға мүмкіндік береді.
Амортизация ... ... ... ... деп ... ... ... тікелей әдісі қолданылыды.
НҚ қызмет ету мерзімі – ол НҚ ... ... ... ... ... ... қаржылық есепті қалыптастыру үшін
мынадай НҚ амортизация есептеу мерзімдері қолданылады:
жер ... ... 8-10 ... мен ... ... 3-30 ... ... 5-10 ... НҚ 4-20 ... жылдар аралығында жеке НҚ үшін қызмет ету ... ... ... ... НҚ ... ... ... Амортизация әр НҚ ... жеке жеке ... ... берілген күннен бастап әр ай сайын есептеледі.
Амортизацияланатын құн – «бастапқы құн минус ... ... ... ... әр ... құрал бойынше мынадай мәліметтер қамтылуы
тиіс:
-баланстық құнан анықтайтын әдістер, егер бірнеше әдіс қолданылатын
болса әр әдіс ... әр НҚ ... ... ... ... мерзімдері және амортизация нормалары
-есепті кезең басындағы және аяғындағы ... ... ... ... ... ... есеп
саясатында қарастырылады:
1. Құнды біркелкі шегеру әдісі
2. Құнды атқарылған жұмыс көлеміне пара-пар ... ... ... ... ... шығару әдісі (қалдықты азайту әдісі)
4. Кулмулятивті әдіс.
Негізгі құралдар аудитінде ... ... ... ... есеп саясатына ... ... Бұл есеп ... ... ... мемориалды – ордерлі, қарапайымды,
сонымен қатар ... ... ... ... ... және ... жазу жүргізу тәсілінде. Бірақ есептің кез-
келген формасында негізгі ... ... ... ... ... ... ведомісті аралық формалары ... тиіс ... есте ... ... ... – негізгі құралдарды қабылдау - жіберу актісі;
НҚ-3 формасы – ... ... ... және ... қабылдау – тапсыру актісі;
НҚ-4 формасы – негізгі құралдарды жою ... ...... ... жою ... формасы - негізгі құралдар есебінің актісі;
НҚ-14 формасы – ... ... ... ... ... - ... монтажға қабылдау – ... ... ... ... кемістігі туралы акті.
Негізгі құралдар қозғалысы мен олардың ... ... №13, 10 және 10/1 ...... жүргізіледі, ал компьютерлік
ақпараттық технологияларды қолданған кезде 01, 02 ... ... және ... ... ... жүргізіледі.
Жалға берілген негізгі құралдар бойынша амортизациялық аударымдар аренда
алушымен аударылады және ол тек ... ... ... ... жал ... ... ай сайын аударылып тұрады.
Жалға берілген негізгі ... ... ... типтік шоттар
жоспарының 2400-2410 баланс шоттарында жүргізіледі және оған «Ағымдағы
жалға берілген» ... ... ... ... ... ... негізгі міндеті
болып табылатындар:
1. НҚ нақты қолда барын анықтау, есепте тіркелмеген объектілерді қоса
2. Нақты қолда ... ... есеп ... ... арқылы нқ-
дың сақталуын бақылау
3. Бұзылған, ... ... ... ... ... жарамсыз нқ объектілерін анықтау
4. Нқ-дың артық немесе пайдаланылмайтын объектілері қайтадан бөлінуге
немесе сатылуға тиіс
5. Машина, механизм, ... ... т.б ... ... ... ... сақтауды тексеру.
Түгендеуді:
1. Жылдық бухгалтерлік есептемені жасамас бұрын, бірақ есепті жылдың ... ... ... ... мүлкін жалға бергенде, өтемін төлеп алғанда, ... ... ... ... ... жүргізу міндетті б.т.
Инвентарлық карточкалардың, инвентарлық тізімдердің бар жоғын,
техникалық құжаттардың ... бары мен ... және ... берілген немесе
субъекті жалға, не ... ... нқ ... құжаттардың қолда бары
тексеріледі. Егер құжаттар жоқ болса, онда олардың ресімделуін ... ... ... тізіліміне» (№1) нқ объектісінің толық
атауын, мақсатын, инвентарлық номерін, негізгі ... және ... ... ғимарат т.б жылжымайтын мүліктердің субъектіге тиесілі екендігін
растайтын құжаттарды, ... ... ... ... ету ... ... тексереді.
Комиссия жетіспеген нқ-дың мәліметтерін, техникалық көрсеткіштерін
инвентарлық тізілімге және инвентарлық карточкаға қосады.
Комиссия кінәлі адамдарды және ... ... ... бухгалтерлік есеп тіркелімдерінде көрсетілмей ... ... ... ... және ... сақтаудағы нқ тексеріліп, олар
бойынша әрбір шаруашылық субъектісіне жеке түгендеу ... ... ... ... ... ... құрылады. Түгендеу нәтижесін
анықтау үшін бухгалтерияда «нқ-дың түгендеу нәтижелерін салыстыру ведомосі»
(инв №18) жасалады. Оған есептік деректердің ауытқуы ... ... ... ... хаттамасын кәсіпорын басшысы
түгендеу аяқталғаннан кейінгі 10 күннен кешіктірместен бекітеді
Негізгі құралдарға байланысты шоттар корреспонденциясы:
|№ ... ... ... ... |
|1 ... құрал пайдалануға (құрылыстың |2410 |2930 |
| ... ... ... | | |
|2 ... ... ... |2410 |3310 (4110) |
| ... | | |
|3 |ҚҚС ... ... |1420 |3310 (4110) |
|4 ... құрал жеке тұлғалардан келісім|2410 |3390 |
| ... ... ... | | |
|5 ... ... ... ... |2410 |3320,3330 |
| ... ... ... алу ... | | |
| |ҚҚС ... ... |1420 ... |
|6 ... ... ... ... |2410 ... |
|7 ... құрал бартерлік операциялар |2410 |3310,3320, |
| ... ... | ... |
| |ҚҚС ... ... |1420 | |
|8 ... ... есеп беруші тұлғаларға |2410 |1250 |
| ... ... ... | | |
|9 ... ... ... ... |2410 |1610 |
| ... ... | | ... ... ... анықталған негізгі |2410 |6280 |
| ... ... ... | | ... |Негізгі құрал қайта бағалау кезінде |2410 |5420 |
| ... ... ... | | ... ... ... ... ... ... ... |Операция мазмұны ... ... |
|1 ... құралдарға амортизация |2412-2417 ... |
| ... | | |
|2 ... ... ... ... |2422-2429 |
| ... ... ... | | |
|3 ... өндірісте пайдаланылатын |8310 ... |
| ... ... ... | | |
| ... | | |
|4 ... жалпы шаруашылық мақсатта |7210 ... |
| ... ... ... | | |
| ... ... | | |
|5 ... сату ... ... |7110 ... |
| ... ... ... ... | | |
|6 ... ... ... |2930 ... |
| ... ... ... ... | | ... ... ... ... ... ... корреспонденциясы:
| |Операция мазмұны ... ... |
|1 ... ... ақшаға сатылды | | |
| ... құны ... |7410 ... |
| |жинақталған тозу сомасы шығысталды | | |
| ... ... ... сома ... ... |
| |шығысталды | | |
| ... ... ... ... |5320 |5410 |
| |ҚҚС ... | | |
| ... алушыдан негізгі құрал құны |1210 |6210 |
| ... |1210 |3130 |
| | | | |
| | ... |1210 |
|2 ... құралдар жай шығысталды, яғни | | |
| ... | | |
| ... ... |7410 ... |
| ... тозу ... жойылды | | |
| ... ... ... үшін ... ... |
| ... еңбекақы есептелді | | |
| ... ... ... ... | | |
| ... ... ... құны |7410 |3350 |
| ... | | |
| | |7410 |3310 |
| | | | |
| | |5320 |5410 |
|3 ... ... ... бөлшектері | | |
| ... |1350 |6210 |
|4 ... ... ... ... ... | |
| ... құнына | | |
| ... тозу ... |7410 ... |
| ... беру жөніндегі шығыстар |2421-2429 |2411-2417 |
| | |7410 ... ... ... беру ... ... ... ... |Операция мазмұны ... ... |
|1 ... ... ұзақ ... ... | | |
| ... бойынша кіріс есептелді |2160 |6260 |
|2 ... ... ұзақ ... ... | | |
| ... сомасына |2160 |2410 |
|3 ... ... жол ... ... ... |2160 |
|4 ... ... аяқталуына байланысты | | |
| ... ... ... |2410 |2160 |
|5 ... ... ... ... негізгі | | |
| ... ... жал ... | | |
| ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... |8410 |2160 |
| ... ... қолданылатын | | |
| ... ... | | |
| ... ... ... |7110 |2160 |
| ... құралдарға | | |
| | | | |
| | |7210 |2160 |
|6 ... ... ... тиіс ұзақ | | |
| ... жал бойынша кредиторлық |4150 |3360 |
| ... ... | | |
|7 ... ... ... жал төлемі | | |
| ... |3360 ... |
|8 ... ... ... ... негізгі | | |
| ... ... |001 |- |
|9 ... мерзімі аяқталуына байланысты |- | |
| ... ... ... | |001 ... ... емес ... ... емес активтер – жылдық жиынтық табыс алу үшін ұзақ мерзімде
кезең ішінде пайдаланылатын ... емес ... ... мазмұны жоқ, бірақ құны болады, құжаттармен қуатталады,
табыс әкеледі және табыс алуға алғышарттар ... ұзақ ... ... ... шығаруға жарамды болады. Материалдық емес активтерге
мыналар ... ... ... ... шарттардан
туындайтын құқытар; жерді, жылжымайтын мүлікті пайдалану құқықтары; ... ... ... ... материалдық емес активтерге серіктестіктің
бейнесі (беделі), оның ... ... яғни ... ... ... бланктері, қызметтердің серіктестіктің киім-кешектері
жатады. ... ... ... ... ... ... ... емес
активтер тауар ретінде есептеледі. Олардың кәсіпорын активтерінің құрамында
пайда болуы нарықтық қатынастарға көшуге, шартты ... ... ... ... ... болып отыр.
Материалдық емес активтерді мынандай түрлерге бөліп, жіктеуге болады:
• лицензиялық ...... ... ... ... ... және қоғамдық меншікті монополиялық пайдалануға
(электр желілері үшін қоғамдық жерді пайдалануға және т.б.) беретін
құқытар;
... ... ету, ол әлде ... алынады, не болмаса
субъектінің өзі ... және ... ... ішкі ... патенттер – заңды түрде танылған және тіркелген айрықша құқықтар.
Патент белгілі бір өнімді шығаруға, не ... ... ... ... ... ... эксклюзивтік құқық береді;
• ұйымдастыру шығындары (қалдырылған шығындар) – субъект ... ... тек ... ғана ... ... ... ... кезеңдерге (ұйымның мекен-тұрақты ... ... ұзақ ... ... ала төлеу – бірнеше жыл бұрын аванс
болып ... ... ...... ... сипаттамасына байланысты сатып
алуышының сауда сәтінде пайда ... ... Ол ... ... балансында сатылым (субъектінің тұтастай алғандағы құны)
мен таза активтердің жеке-жеке нарықтық құн ... ... ... ... Есеп мақсаттары үшін гудвилл фирманың алған нақты
бағасы мен таза активтердің сәйкес теңестірілген әділ нарықтық бағасы
арасындағы ... ... ... Таза капитал: «капитал минус
міндеттемемлер» болып анықталады;
• басқадай (авторлық құқықтар – шығарма, әзірлеме және т.б. ... ... ... ... сауда маркалары немесе тауарлық
белгілер – ұйымдарға, өнімге (көрсетілген ... ... ... ... ... білдіретін басқалары); франшизалар –
мемлекеттік меншікті пайдалану құқығына ие болу немесе коммуналдық
қызмет көрсету және т.б. үшін ... ... ... емес ... ... нәтижесінде алынады:
• сатып алулар, мысалы: Бағдарламалық қамтамасыз ету алынды:
а) нақты өзіндік құннан:
2730 «Бағдарламамен қамтамасыз ету» шот дебеті
3310 «Жеткізушілер мен ... ... ... кредиторолық
берешек» шот ... ҚҚС ... ... ҚҚС» шот ... ... мен ... ... мерзімді кредиторолық
берешек» шот ... ... ... ... ... ... жеткізу бойынша шыққан шығындар
сомасына:
2730 «Бағдарламамен қамтамасыз ету» шот ... ... ... ... ... ... берешек», 3150 «Әлеуметтік
салық», 3390 «Басқадай кредиторлық берешек»
8 000;
• жарғы капиталына салымдар – материалдық емес активтер
тараптардың шартпен белгіленген бағасы бойынша ... ... ... ... сомасына:
5110«Төленбеген капитал» шот дебеті
5010«Жай акциялар» шот кредиті, 5020«Артықшылықты акциялар», 5030
«Жарғы капиталына ... мен ... ... көрсетілген, салынған материалдық емес ... ... ... емес активтер» шот дебеті
5110 ... ... шот ... ... бірігуі нәтижесінде ие болу – материалдық емес
акивтердің бастапқы құны өткізу құны бойынша мойындалады, егер ... ... ... ... болмаса, онда актив ... емес ... ... танылмайды, алайда гудвиллге (фирманың
іскерлік беделінің бағасы) енеді; өйткені ... ... ... мекен-тұрақ бар, тауар нарықта жақсы белгіленген бағасы бар
және т.б.
Мысалы: 8 000 000 теңгеге ұйым сатып алынды, активтің өзіндік құны ... ... ... ... құны ... ... кредиторлық берешек» шот дебеті
1030 «Ағымдық шоттағы ақша» шот кредиті
6 000 000.
2. Гудвилл сомасына:
2710 ... шот ... ... ... ... шот ... Қосылған кезде:
2 000 000.
Барлық активтердің дебеті
3390 «Басқадай кредиторлық берешек» шот кредиті
6 000 000.
Сатып алынған таза ... әділ құны ... ... мен ... активтердің әділетті құн арасындағы есептелетін теріс
айырма болып табылады және ... ... ... деп ... Кез ... ... ... алған активтердің құндылықтарын ... ... ... ... ... ... теріс гудвиллді болдырмау үшін
материалдық активтердің құныдылығын азайту қажет:
• мемлекеттік жәрдем ақша ... ... ... ... (бағдарламамен қамтамасыз ету):
2730 «Бағдарламаны қамтамасыз ету» шот дебеті
6230 «Билікті атқарушы органдардың ... ... ... ... жыл ... ... ... табысты арттыру үшін есептен
шығарылады:
6230 «Билікті атқарушы органдарының ... ... ... шот
дебеті
5610 «Жиынтық табыс» шот кредиті;
• айырбас – ұқсас емес ... ... ... ... емес ... ... құны ... немесе төленген
ақшалай қаражат сомасына түзетілген, айырбасқа алынған активтің
өткізу құны бойынша мойындалып, танылады.
Тауарлық белгі алынды:
а) ... ... ... ... материалдық емес активтер» шот дебеті
3310 «Жеткізушілер мен мердігерлерге қысқа ... ... шот ... ... ҚҚС ... ... ҚҚС» шот дебеті
3310 «Жеткізушілер мен мердігерлерге қысқа мерзімді кредиторолық
берешек» шот кредиті ... емес ... ... ... ... ... ... құнын бірте-бірте төмендету) субъектінің қызмет ету
мерзімінен артпайды. Материалдық емес ... ... ... ... ... ету ... бағасына неғұрлым жуық негізді түрде
бөлінеді.
Материалдық емес ... ... ... ... ... ... ... жазбалар жасалады:
8418 «Материалдық емес активтердің амортизациясы», 7110 «Тауарларды
(жұмыстарды, көрсетілетін қызметті) өткізу ... ... 7210 ... ... ... шоттарының дебеті.
2740 «Материалдық емес активтердің тозуы» шоттарының кредиті.
Барлық жағдайларда негізгі құралдардың объектілері ... ... ... ... сақтайды, бірақ құны нақты тозу
сомасынан төмендейді. Тозудың қалыпты ... ... бойы ... ... ... ... түріндегі құндық шамасы
амортизация деп аталады. Пайдалы нормативті ... ... ... ... ... кезеңге амортизациялық төлемдер субъектінің шығындары
болып табылады.
Материалды емес активтер қозғалысы (келіп түсуі, шығысталуы) ... ... ... мазмұны ... ... |
|1 |МЕА ... және жеке ... ... ... |
| ... ... |3330,3390 |
|2 |ҚҚС ... ... ... |1420 ... |
|3 |ҚҚС зачетқа қойылды |3130 |1420 |
|4 ... ... ... құны | | |
| ... ... |1010,1030 |
|5 |МЕА өтеусіз алынды ... |6220 |
|6 ... ... ... анықталған | | |
| ... ... ... |6280 |
|7 |МЕА ... қорға салым ретінде | |5020 |
| ... |2730 | |
|8 |МЕА ... ... ... (алу құны| | |
| ... |2730 ... |
| |ҚҚС ... ... ... |1420 ... |
| ... ... ... ... ... |
| | ... |2110-2130 |
| |МЕА ... ... | | |
|9 |МЕА ... ... | | |
| ... құны ... |7410 |2730 |
| ... тозу сомасы шығысталды | | |
| ... ... ... ... ... |2740 |2730 |
| ... | | |
| ... ... ... ... |5320 |2410 |
| |ҚҚС ... | | |
| ... МЕА үшін түсім кірістелді |1210 |6210 |
| | |1210 |3130 |
| | | | |
| | ... |1210 ... |МЕА ... ... | | |
| |жою құны ... |7410 |2730 |
| ... тозу сомасы шығыс етілді | | |
| ... ... ... ... |2740 |2730 |
| ... ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... |2730 |6280 |
| ... тиіс ... құны ... | | |
| ... |7210 |2730 |
| ... тозу ... ... ... | | |
| ... ... ұсталған тозу |1250 |2730 |
| ... ... ... құны | | |
| ... |2740 |2730 |
| | | | |
| | | | |
| | |7410 |2730 |
4. ... ... ... ... және ... есептесу тәртібі
а) Тауарлы-материалды қорлар есебі.
Тауарлы – материалдық қорларды кәсіпорын әртүрлі жағдайда алуы мүмкін:
жабдықтаушының ... ... жол ... ... ... жауапты тұлғалар арқылы өз қоймаларынан.
Жабдықтаушылардың қоймаларынан тауарлы – материалдық қорды алған ... ... ... жауапты тұлғалары арқылы жүзеге ... ... ... алынған кезде мынадай типтік құжаттар
пайдалынады.
Жабдықтаушылардың қоймаларынан тауарларды алу үшін ... ... ... ... ... ... рәсімдеп, алушының қолын
қойғызып, қолхат алу ... ... № М – 2а ... ... ... ... -ала ... және түптелегн Журналға (ү.№ М-3) тіркеледі.
Берілген сенімхатты есептеу ... ... ... және ... тұлғаға сақталады. Сенімхатты беру үшін лауазымды тұлғамен келісім
шарт жасалады, ондай келісім шарты жоқ ... ... бір ... ... ... сенімхатта шаруашылық жүргізуші субъектілер
оның мерзімін көрсетеді. Сенімхатқа кәсіпорын басшысы, бас ... ... мөр ... Сол ... алынатын тауарлардың тізімі сенімхаттың
артқы жағында жазылады.
Бір ... ... ...... ... алынған жағдайда оған
бірнеше накладной керек болса, ... ... ... бір ... ... бірақ онда берілген барлық накладной нөмірі, күні көрсетілуі тиіс.
Пайдаланбаған сенімхатты ... ... оны ... ... ... ... және оның түбіршегіне «пайдаланбаған» деген белгісін
жасайды. Жабдықтаушылар тауарлы – ... ... ... кезде,
әрбір жіберілген тауарлы – материалдық қорларды ... ... ... Ал ... ... беріледі. Тауарлы- материалдық
қорларды босатып біткен соң ең ... ... ... ... да бухгалтерияға тапсырылады.
Жабдықтаушылардан сатып алушының ... ... ... ... ... берген кезде сатып алушылардың материалдары
материалды жауапты тұлғасы жабдықтаушылардың ... ... ... ... санын және брутто салмағын, тауарлы – көліктік
накладной мәселесімен ... ол екі дана ... Егер ... ... ... онда оның бір данасына қол қойып және
штамп ... ... ... ... ... деп ... бір ... материалды жауапты адамда қалады. Ал егер
сомасы мен санында ... ... Акт ... Ол екі дана ... және оған ... қол ... – материалдық қорларды қабылдау кезінде жүзеге асырылатын
операциялардың ... ... ... ... ... ... ... болып келеді.
Тауарлы – материалдық қорларды кірістеуге мына құжаттар негіз болып
саналады:
Шот фактура, ... ... ... мен ... ... және ... тауарлы – материалдық қорларды сатып алушының СТН, ҚҚС-ын есепке ... ... ... ... тауарлы – материалдық қорлардың атаулары
мен саны құны, акцизделетін тауарлы – материалдық қорлардың ... ... ... ... ... ... түскен запастарды есепке
алу үшін пайдалынады. Ол бір ғана ... ... және ол ... ... кезде толтырылады.
Материалдарды қабылдау туралы ... ... ... ... сандық сапалық айырмашылықтары бар босалқыларды
қабылдау кезінде қолданылады. Құндылықтарды ... ... ... ... бір данасы материалдық қорлардың қозғалысын есепке алу үшін
бухгалтерияға, ал екіншісі – ... ... ... жазу үшін ... бөліміне жіберіледі.
Материалдық құндылықтарды өндірісте дайындалған және сақталған ... мен ... ... ... Бұл ... ... ... Акт –ге тіркеледі. Екі данасы толтырылады, комиссия мүшелері мен
кінәлі ... қол ... 1-ші ... ... ал екіншісі –
бөлімшеді қалады.
Материалдардың бөлінуі, сынуы, қирауы ... ... ... , бүлінудің, қираудың нәтижесінде арзандатуға және қорларды есептен
шығару үшін ... Ол 2 дана етіп ... 1- ші ... ... 2-шісі данасы бөлімшеді қалады.
Тауарлы – материалдық қорларды босатқанда ... ... ... ... ... ... және ... да
шаруашылық қажеттілігі үшін цехтарға, сондай – ақ ... ... ... ... ... ... ... Тауарлы – матералды қорларды
цехтан цехқа берілсе, онда оны өндірістің ішіндегі қозғалысы деп санайды,
ал егер де ... ... цех ... ... онда ол ... ... ... шығысы мынадай құжаттар бойынша рәсімделеді:
Лимиттік – жинақтама ... ... ... ... ... материалдарды босатуға арналған талап накладнойы, накладной.
Жабдықтаушылар тауарларды босатқан кезде ... ... ... ... ... ... Онда ... нөмірі, күні көрсетіледі. 1- ші
данасы тауарларды алушыда, ал екіншісі жіберушінің ... ... ... ... ... ... соң ең соңғы партиясы
құжаттарымен бірге сеніхатын да бухгалтерияға тапсырады.
Лимиттік - жинақтама ... - ... ... үздіксіз пайдалынатын
құндылықтарды бостау, сондай – ақ өндіріс қажеттілігіне керек құндылықтарды
босатудың ... ... ... ... және қоймадағы
материалдық қорларды бақылауға және олрады есептен шығаруға негіз ... ... ... ... ... ... бөлімі немесе
жоспарлау бөлімі материалдардың бір түріне 2 дана етіп дайындалады. ... ай ... ... қорды пайдаланушыға, 2-ші қоймаға немесе цехтың
қоймасына беріледі. Өндіріске қорлар қоймалардың, цех ... ... ... картасы ұсынған кезде ғана босатылады. Қоймашы екі данаға да
бостаылған қордың күні мен мөлшерін ... соң, ... ... ... лимиттік – жинақтама картасын цех өкілі, ол цехтың лимиттік –
жинақтама картасына қоймашы қол ... Цех өнім ... алу ... ... ... ... қол ... ал қоймашы лимиттік –
жинақтама картаға қол қояды.
Материалдарды айырбастауға арналған ...... Бұл ... ... ... артық босатылуын немесе олардың ауыстырылуын ... үшін ... ... –ақ ... ... шығаруға негіз болып
табылады. Ол екі дана етіп дайындалады: біріншісі ... ал ... ... ... актінің екі данасына да босатылған қорлардың күні мен
мөлшерін белгілеп, содан соң ... ... ... ... ... ал ... актісіне – алушының өкілі қол қояды.
Материалдарды босатуға арналған талап накладнойы. ... өз ... ... және ... кәсіпорынның аумағынан тыс
жердегі шаруашылықтарына, сондай – ақ басқа мекемелерге босатуды есепке
алғанда пайдалынады.
Ол екі дана ... ... өз ... ... данасын алушыға, екіншісін – қоймаға, кейінірек ... Бір ... ... ал ... ... құндылықтарды кіріске
алуға негіз бола алады.
Кәсіпорынның аумағынан тыс ... ... өз ... ... ... материалдық құндылықтарды босатқан кезде талап –
накладной ... ... және ... ... ... ... ... данасы қоймаға материалды қоймаға босатуға
негіз болады, ал екіншісі материалды қабылдап алушыға беріледі. ... ... өзі алып ... ... ... ... қол қойған талап-
накладнойды, сондай-ақ егер қорлар кейін төленетін ... ... ... есеп айырысу төлемдік құжаттарын толтыруға бухгалтерияға жібереді.
Мен осы кәсіпорында ... ... ... ... ... ... құжаттар толтырып үйрендім. Талап накладнойын толтрдым және
оны «Фаворитке» ... ... киім ... жұмысшының аты-жөні,
табельдік номері, кім арқылы оның берілгені, мерзімі, талап ... ... ... ... ... оның тозу ... ... Арнайы киімдер
есеп беруші тұлғалардың есебіне қойылады. Олар өзінің пайдалану ... ... ... ... бухгалтерияда берілген арнайы киімнің журналы жүргізіледі.
Онда мына деректер: реттік номері, ... ... ... ... табельдік
номері, алған киімдері, олардың өлшемдері (жұп немесе дана), арнайы киімнің
саны және алушының қолы көрсетіледі.
ТМҚ синтетикалық есебі мен ... ... ... алу ... ... ... ... жинақталып, жөнелту қағаздарымен
жабдықталады, содан соң олардың деректерін бухгалтериядағы мәліметермен
салыстырады. Құжаттың бірінші даналары ... ... ... ... ... даналары – материалдар сақталатын орындарда ... ... ... және ... ... ... орналасады.
Олар анықтамалық мақсатта қоймалар ... есеп ... ... үшін пайданылады. Салыстырудан кейін құжаттардың
деректері ... ... есеп ... бойынша материалдарды
жинақтап есепке алудың жинақтаушы тізімдемесінде топтастыралады, ол ... ... ... мен ... ... 1310 «Материалдар»
бөлімшесінің жинақтаушы шоттары және ... ... ... Бұл тізімдемеді материалдардың әрбір тобы бойынша өткен айдағы
құжаттардағы өткізу тізімдерінің топтары бойынша материалдардың кірісі ... ... ... ... және ... басындағы қалдығы,
ағымдағы құжаттардағы өткізу тізімдерінің топтары бойынша материалдардың
кірісі мен шығысы салалық ... ... және ... аяғындағы
әрбір жинақтаушы шоты мен материалдар тобы бойынша қалдығы ... ... ... ... ... ... көрсетіп
өтемін.
Жинақтаушы ведомосы қойма мен бухгалтерлік есептерінің мәліметтерін
салыстыру үшін ... ол ... ... ... ... ... ... бойынша жүргізіледі.
Материалдардың қалдықтарының кітабы бір ай бойы бухгалтерияда сақталады
және оны материалдардың қалдықтары ... ... алу ... ... ... ... бухгалтериядан қоймаға беріледі, қойма
меңгерушісі есепті жылдың аяғында материалдық құндылықтардың ... ... өз ... ... оны ... Материалдар қалдықтарының кітабы
кейінгі 1-3 күні бухгалтерияға тексеруге және ... мен ... ... ... алу ... ... ... жинақталған
есебі беріледі. Материалдардың қалдық кітабы төменде келтірілген.
Айдың аяғында ... ... ... ... ... қалдықтар туралы әрбір есептік топ бойынша салалық түрдегі
дерек материал қалдықтарының кітабындағы ... ... ... ... ... ... ... қоймадағы және
бухгалтериядағы жазбалар бір құжаттың негізінде жазылады.
Бухгалтерияда материалдың жинақтама есебінің жинақтаушы тізімдемесінің
негізінде ... ... ... ... ... ... ... мен қозғалысы туралы есеп берулерінде
«Материалдардың ақша түріндегі қозғалысы» деген ... ... ... ... ... ... ... материалдардың
жауапты адамдар арасындағы қозғалыс ... ... ... ... ... ... бір ... материалдық құндылықтардың қалдықтары
мен кірісі туралы ... ... ... негізінде материалдық
салалық және пайыздық ауытқулары анықталады. Табылған процент бойынша
жұмсалған материалдардық құндылықтардың ... құны ... ... ... ... ... ... бөлімінде кәсіпорында түскен
материалдардыцң нақты өзіндік құны мен есептік ... ... ... ... ... бөлімінде екінші ... ... ... ... ведомствосы» немесе
«Материалдық құндылықтардың қозғаласы менқалдығы ... есеп ... ... ... Бұл ... деректері 1310
«материалдар» мен 1330 ... ... ... ... ... ... салыстырылады.тізімдеменің екінші бөлігі төменде келтірілген.
Бухгалтерияда жинақтау ведомосінің немесе материалдың жауапты ... ... ... мен ... ... ... «Материалдардың ақшалай өлшемдегі қозғалысы» деген № 10 ведомосі
жасалады. № 10 ... ... ... ... ... ... ... көрсеткіштерімен ұйымдастыруға арналған.
Келіп түскен материалдық құндылықтардың құны ... ... ... ... келісімінде есептік бағалар бойынша келтіріледі. ... ... ... ... материалдық құндылықтарын нақты құнының
олардың есептік ... ... ... ауытқуының есебі жүргізіледі. № 10
ведомос материалдар шығыстарын шығыстың бағыты бойынша бөлуге ... ... 10 ... бірнеше бөлімнен тұрады: 1-ші бөлім нақты өзіндік құн
бойынша жиынтық деректер мен ай ... ... ... ... ... көрсетуге арналған. Бұл деректер әртүрлі журнал –ордерлерден
( №6, №10, №3, №7, №1 және т.б.) ... № 10 ... ... ... кейінгі бөлімдері материалдың құндылықтарды сақталу жері бойынша
кірісін, шығысын және қалдығын ... ... ... арналған. Бұл
деректер материалдық есеп берудің ... ... ... ... ал оларда – материалдық құндылықтардың қозғалысы мен
қалдығы есептік бағамен келтірілген. Материалдың ... ... ... ... ... мен ... бойынша материалдар құнының саласы ретінде
анықталады. ... ... ... алу ... ... ... ... Мынадай материалдық құндылықтар қоймаларға келіп түсіп, кіріске алынады:
«Материалдар» бөлімшесінің шоттары (1310) ... де, ... ... ... ... ... ... құнына, 1420-
ші «Қосылған құн салығы» шоты ...... ... ... ... 3310- шоты ... ... құралдарды жоюдан алынған материалдарды кіріске алған кезде:
1310 «Шикізаттар мен материалдар» шоты ... де, « ... ... ... ... ... шоты кредиттеледі.
3.Өндірістегі алынған шоттарда, өндіріс қалдықтары, өндірістен қоймаларға
қайтарылған материалдар кіріске алынған кезде:
1310 ... пен ... ... ... ... ... ... «Үстеме шығыстар», «Зілзала апаттарынан болған шығын »,
8111, 8211, 8311, 8411 – « Материалдар» ... ... ТМҚ ... ... ... ... сатылса, онда 1030, 1010 шоттары
дебеттеледі де, 6210 кредиттеледі.
Синтетикалық және аналитикалық тауарлар ... ... ... № 11
журнал –ордерде кредит шоты 1330 «Тауарлар» сату ... ... № 11 ... ... ... ... 3310 «Сатып алушылар мен
тапсырыс берушілердің берешегі», 3320 «Еншілес ұйымдардың ... және 6010 ... ... ... ... бөлімшесінің
шоттарында арналған.
Аналитикалық құн есебі тауарлар қозғалысын МЖА – ға ... ... ... ... ... ... оған № 6 ... арналған.
Ұсынылатын «Материалдардың қозғалысы бойынша ведомосі» құжаты енгізілген
өзгерістерді ескергенде келесідей болады.Өзіңізге ... ... және ... ... ... құжаттар негізінде, тауарлы есеп
беруге қосымша салынған, олардың түсу уақытын ескере ... ... ... ... атын ... ... сосын
күнін және тауарлы есеп берудің нөмірі және шығыс ... ... беру ... ... көшіріледі. Содан кейін жиынтық сома дебет 1330
«Тауарлар» және 1420 ... құн ... ... ... кейін осы түрдегі
шығыс құжаттарының ... ... ... ... №7 ... ... ... активтерді мына түрде ұсынады:
- шикізат және материалдар, отын, ыдыс және ... ... ... улы ... ... дайын өнім;
- сатуға арналған тауарлар.
Тауарлы-материалдық қорлар мыналарға бөлінеді:
Негізгі – бұл дайындалатын өнімнің құрамына ... ... ... ... ... ... – бұл өндірілетін өнімнің құрамына ... ... ... олар ... өнімнің заттай негізін құрамайды.
Тауарлы-материалдық қорларды уақытында қолданғанда оның ... ... ... ... ... (сатып алу құны,
тасымалдау құны, көлікті дайындауға кеткен ... және т.б.) ... Бұны ... ... үшін, қанша тауарлар өз құнымен қалды, ... ... ... және ТМҚ ... үшін мына ... қолданады:
1. Орташа өлшенген құндық әдісі. Бұл әдіс негізінде ... ... – ай ... ... ... ай бойында келіп ... ... ... орташа бағасы түсіндірілген.
Бұл әдісті есептеудің математикалық формуласы мынадай:
Орташа құны = ∑ м.қ + ... / К м.қ + К ... м.қ. – ... ... басындағы қалған материалдардың қалдық құны;
К м.қ.-есептік кезеңнің басындағы қалған материалдардың қалдық саны;
∑алын – алынған материалдардың құны;
К алын – алынған материалдардың ... ... ...... ... ... алу бағасы бойынша бағалау
әдісі. Бірінші кезекте сатып алынған құндылықтардың нақты өзіндік ... ... ... деп ... яғни ... ...
бірінші кетеді. Сонымен, соңғы қалдық құны ең ... ... ... ... “Лифо” әдісі - қорларды соңғы сатып алынғандардың бағасы ... ... ... қорлардың өзіндік құны ... ... ... ... үшін қолданылады, ол ай соңындағы қорлардың
өзіндік құны бірінші сатып алынған қорлардың өзіндік құны бірінші ... ... ... ... құнымен есептеледі ... ... ... ... идентификациялау әдісі. Бұл әдіс запастардың ... ... ... ... жағдайда қолданылады.
Кәсіпорындарда инвентарлық тексеру (инвентаризация) жылына бір рет болып
тұрады. ... ... мына ... ... ... фактілер болған жағдайда;
- төтенше жағдайларда (өрт, табиғат апаттары);
- ... ... ... ... ... құлауы немесе тарауы кезінде.
Кәсіпорында инвентарлық тексеру жүргізілген кезде, кәсіпорын ... ... ... ... ... ... ... мүшелері, материалды-жауапты ... ... ... ... ... ... өздерінің қолдарын қояды.
Комиссия ... ... онда ... ... ... және оны ... ... өтеу нарықтық бағамен белгіленеді, бірақ нақты ... ... ... ... егер ... адам ... ... белгіленбесе, онда шындар қаржы
шаруашылық нәтижесіне қосылады.
Тауарлы-материалдық қорларды талдау
Талдау жүргізу ... ... ... ... баға ... Тауарлы-материалдық құндылықтардың өскені керек емес,
өйткені бұл өнімге сұраныс жоқ, ... әсер ... ... ... ... ... ... қатарын санап келесі формуламен көрсетуге
болады:
Айналым жалғасы = ТМҚ *360 ... ... = ... ... = (6 750 013 : 2 192 147)*360 = 1 108 (жыл басы)
(6 977 824 : 2 192 147)*360 = 1 146
(жыл ... = 0,32 (жыл ... = 0,31 (жыл ... ... ... ... ... отырып, айта кету керек, мынандай
құжаттарды толтыруды үйрендім: шот-фактура, тауарлы көлік ... ... ... есеп ... ... өз өндірісінің тиімді және ырғақты жұмысын қамтамасыз ету ... ... ... яғни өндіріске қажет қорларын құрады.
Кәсіпорынды жабдықтау экономикалық және әлеуметтік даму жоспарларына сәйкес
жүргізіледі. Кәсіпорын ... ... ... ... ету үшін ... ... немесе делдалдық ... ... ... ... және ... есеп айырысу үшін
3310 «Жабдықтаушылар және мердігерлермен есеп ... ... ... есеп айырысулар сомасының деңгейінде және нысандарына (алдын ала
төлемақы, ... ... ... ... ... материалдық, босалқы қорлар, атқарылған жұмыстар мен қызыметтер
үшін есеп ... ... 671- ... кредиті бойынша – есеп айырысу,
валюталық және басқа шоттардың кредитінен олардың төлемақысы жазылады.
Сауда ... ... ... біріншіден кімнен тауар
жеткізілген және ол қандай түрде – ... ... ... ... ... ме.
Сандық және сапалық тауарды жергілікті жабдықтаушылардан қабылдағанда
жабдықтаушының қоймасында егер тауарлар менеджерлермен немесе жүргізушімен,
онда қоймада, егер ... ... ... ... саны мен ... ... сату кәсіпорындарда боса, тауарлардың
«тауарлардың сапасы мен саны және өнімнің қабылдауы»бекітілген тәртіпке
сүйене отырып ... ол ҚР ... ... ... № 1240 ... ж және т.б. ... ... байланысты.
Тауарды қоймадан мекеме өкілі алуы үшін ол міндетті түрде сенімхат ... ... ... ... ... ... ... сенімхат
алынады, ол менеджерге керекті тіркемелі құжаттар және ... ... ... қабылдағанда тауар көлемі, сапасы құжатқа
сәйкес тексеріледі. Егер қабылданып жатқан тауар упаковка ... ... ... ... ... ... жазылуы тиіс «Тауар массасы брутто және
орын мөлшері нақты тексерілмеген» және «Тауар құжаттама келтірілген ... ... ... ... бұл ... ... және ... қолдарымен рәсімделеді.
Егер тауарларды қоймаға жабдықтаушы немесе жүргізуші үш – төрт ... ... ... ... ... қоймада қабылдауды қойма меңгерушісі және МЖА сапасы
және санын тексеріп қабылдайды. Жергілікті жабдықтаушылардан ... ... ... түскеннен бастап 10 күн, басқа қалалардағылардан –
тауарлар станцияға түсу ... ... – 20 күн. Тез ... ... 24
сағат ішінде сапасы мен санына сәйкес қабылданады. Егер тауарды қабылдау
мерзімі ... ол ... ... азаюына әкеледі, ол
дегеніміз шығындардың ... және ... ... ... соғады.
Қабылдап алынағн қоймадағы тауарларды бағытталағн түрде тіркейді, ал ілеспе
жабдықтаушы тауарлардың ... ... ... Бұл үшін ... ... штамп қояды, онда келесілер көрсетіледі:
Тауар қабылдау күні, нөмірі және ілеспе құжат күні, нақты өзіндік құны
және ... ... ал ... ... адам ... расталады.
Тауарлы – материалдық қорларды жабдықтаушы жөнелткенде оған келесі
құжаттар ... ... жіне ... ... – деп, жіберілген тауарлар саны мен сапасы, яғни толық
мәлімет беріледі. Оларға: ... счет – ... ...... ... Жүк жіберуші түбіртегі және т.б.
Есеп айырысу құжаттары – бұл ... ... ... есеп ... жүк жіберушімен олар банқа беріледі. Мұндай құжаттарға: ... ... ... - бұл ... тасымалданған жүк көлемін және айқындайды және
көліктік қызмет және ... ... есеп ... ... ... үшін ... транспорт түрі:
- теміржол накладнойы – теміржол көлігімен тасымалдайтын
тауарлар.
- Тауарлы – ... ...... ... тауарлар екі бөлімнен тұрады:
тауарлардың – транспорттық;
- Коносамент – су жолымен тасымалданатын тауарлар;
- Авиа ... - әуе ... және су ... ... ... ... Счет –
фактураны сепке алу «Счет – фактураны тіркейтін журнал»,
бұл журнал есеп беру мерзіміне ... ... ... ... ... және оның счет – ... немесе тауарлы –
көліктік накладнойыа жабдықтаушы көптеген басқа ... ... ... ... ... және ... тауарлар санын, ал басқасы – сапасы
және т.б. тауарлар бірлігі.
ҚР заңына сәйкес «Стандартизация және ... ... ... ... үшін сертефикация жасалынады, ол тізімді Республика Парламенті
тағайындайды.
Материалдық құндылықтар қоймаларға келіп ... ... ... бөлімшесінің шоттары (1310) дебеттеледі де, жабдықтаушылардың
шоты кредиттеледі. ҚР-да ҚҚС ... ... ... материалдық
материалдардың құнына, 1420-ші «Қосылған құн салығы» шоты дебеттеліп ... ... ... ... ... 3310- шоты
белгіленеді.
Есеп айырысу қолма-қолсыз нысанда банктік ағымдағы шот арқылы жүргізіледі.
5. Еңбекақы және ... ... ... ... есебі, құжатталуы
Еңбек ақы – бұл еңбек өлшемі мен ... ... ... жасауды
жүзеге асыруға көмектестін маңыздық экономикалық құрал. Шаруашылық
субъектісінің түріне қарамастан ... ... ... ... ... ... ... оның жеке үлесімен анықталады және
салықтармен реттелінеді. Еңбекақы ... ... ... ... ... да ... мөшеріне, тауардың тұтасына және олардың бағасына
елеулі әсер етеді. Еңбек ... ... және ... ... ... ... ақы дегеніміз -жалдамалы еңбектің қызметкері өзінің
күндік, апталық, айлық еңбегі үшін алатын ақша сомасы. Номиналды жалақының
мөлшеріне ... ... ... жайында айтуға болады, бірақ тұтынудың
деңгейі мен адамның әл – ауқаты жайлы айту мүмкін ... ... ақы – ... ... ... ... болатын өмірлік
игіліктер мен ... ... Ол ... жалақыға тікелей қатынаста
және тұтыну заттары мен ақылы қызметтердің бағасы деңгейімен кері қатынаста
болады.
Жалақы өнімінің өзіндік ... ... ... бірі ... ... да ... ... дұрыс ұйымдастырылуы еңбек
өнімділігінің артуына, өнімнің өзіндік құнының кемуіне және ... ... ... себепші болады.
Еңбек ақының мәні. Осы мәселеге байланысты экономикалық теорияда ... ... ... ақы ... ... дәрежесі мен динамикасы рыноктық
факторлар- сұраныспен және ұсыныспен анықталады.
2. ... ақы ... ... ... ... ... ... тауар бола алмайды,еңбек ақы өндіріс ... ... ... де ... ... еңбек ақының жұмыс күші құнынан бірде жоғары,бірде төмен
болатындығын көрсетеді.
Еңбек ақының түрлері, еңбекақы ... ... мен ... ақы ... ... негізгі;
- қосымша;
Негізгі - бұл қызметкерлерге нақты жұмыспен ... ... ... ... мен ... өнімдерінің саны мен сапасы үшін
белгіленген бағалар мен ... ... ... еңбек ақы. Негізгі
еңбек ақының құрамына мыналар кіреді:
- жұмыс істеген уақытына тарифтік ставкалар, ... ... ... ... ... бойынша есептелген еңбек ақы;
- қызметпен өткерген жылдары үшін үстеме;
- жұмыс жағдайының өзгеруіне ... ... ақы ... қосымша
қызмет (материалдардың сәйксесіздігі, өңдеудің күрделілігі, құрал –
сайман мен жабдықтың икемсіздігі);
- кесімді ақы ... ... ... ... ... ... ... және натуралды сыйақылар және сыйақы берудің бекітілген
тәртібіне ... ... ... қосымшалар;
- мерзімінен тыс уақыттағы жұмыс үшін қосымша ақы;
- түндегі жұмыс үшін ... ... ... ... жоқ ... қалуға төлемдер;
Қосымша – бұл қызметкердің кәсіпорында жұмыс жасамаған уақытына ҚР
заңдарына сәйкес ... ... ... еңбек ақының құрамына
кіретіндер:
- балаларын тамақтандырушы аналарын жұмысындағы үзіліс ... ... ... ... ... төлем;
- мемлекеттік және қоғамдық міндеттемелерді орындауға жұмсалған жұмыс
уақытына төлем;
- негізгі және ... ... ... ... пайдаланылмаған демалыс үшін өтемақы;
- шыққанда берілетін жәрдем ақы;
Қызметкерлер еңбек ақыдан ... ... ... ... еңбекке уақытша жарамсыздық жөнінідегі жәрдемақыны алады.
Негізгі және қосымша еңбек ақылар еңбек ақы қорын құрайды. Еңбек ... ... ... ... ... ... әртүрлі сыйақылар, үстемелер,
қосымша ақылар, заңға сәйкес қызметкердің жұмыс жасамаған ... ақша ... қоса ... ... ... ... нысанда
есептелген жеке әлеуметтік жеңілдіктер қосылады.
Кәсіпорынның жоспарымен ... ... ... ақы төлеу
шығыстарының сомасы жалақының жоспарлы қоры деп аталады. Ал ... ... ... ... ... еңбек ақының сомасы кәсіпорындағы
еңбек ақының есептік қоры деп аталады.
18.11.2009 күні мен ... ... ... ... нысандарын
қарастырдым.
Бухгалтерлік есепте еңбек ақы төлеудің 2 нысаны бар:
1-нысаны – мерзімдік;
2-нысаны - кесімді;
Мерзімдік нысан кезінде еңбек ақы ... ... ... ... ... ... ... бойынша жүргізіледі. Еңбек ақы
төлеудің мерзімдік нысаны мынадай жағдайларда қолданылады:
1. Жұмысшы өнім шығарудың артуаны ... әсер ете ... ... ... ... шығарылымның көрсеткіштері толық емес;
3. Жұмыс уақытын пайдалануға қатаң бақылау ... ... ... уақытына қатаң есеп жүргізіледі;
4. Жұмысшыларды дұрыс ... ... яғни ... ... жұмыстың разрядына сәйкес келу;
5. Қызметкерлерге еңбекақы төлеу үшін;
Мерзімді еңбек ақы жай және мерзімді – сыйақылар ... ... ... ... ақы тек ... ... ... және
қызметкерлердің тарифтік ставкасымен немесе қызметақысымен анықталады.
Практикада осы табыстарды есептеудің 3 түрлі әдісі ... ... ... ... ... ...... еңбек ақы кезінде тек нақты жұмыспен өтелген
уақыт қана ... ... ... – ақ ... ... нәтижесі ескеріледі
(белгілі бір көрсеткішьерге қол жеткізгені үшін сыйақы көзделеді).
Кесімді еңбек ақы ...... ... ... ... саны ... сәйкес, оның күрделілігі мен еңбек ... ... ... арқылы төленеді. Бұл нысанда еңбек ақы төлеудің 5 жүйесі бар:
1. ... ... ... Кесімді- сыйақылық жүйе;
3. Ілгерішіл – кесімді ... ...... ... ... жүйе;
Тікелей кесімді төлемде еңбек ақының мөлшері тек ... ... мен өнім ... үшін ... ... тәуелді болады.
Кемісді – сыйақылық төлемде кесімді еңбек ақы сомасынан басқа, белгілі
бір сандық және ... ... қол ... үшін ...... төлемде өндірілген өнімді белгіленген нормалар
шегінде ... ... ... ... ... Ал нормадан тыс
бұйымдарды шығару көтермеленген бағалар бойынша (2 есе ... ... ... - ... жүйе ... және жұмыс орындарына қызмет
көрсетуші жұмыскерлердің еңбек ... ... ... ... ... ... ... олар қызмет көрстетін негізгі
жұмысшылар өндіретін өнімнің есебінен жанама – кесімді бағалаулар төленеді.
Аккордық жүйеде орындалатын ... ... ... ала ... ... ... ... мерзімін көрсету арқылы бағаланады.
Жұмысты орындауға наряд жазылады да, онда табыстың жалпы сомасы, ... ... ... мен ... мөлшері көрсетіледі.
Кесімді, сондай - ақ мерзімді еңбек ақылар жеке түрде және ... ... ... ... мүмкін. Бригадалық нысан әдетте
кәсіптерді қоса ... және ... ... бірі ... ... ... ... ұжымының еңбек ақыны және жұмыстың жалпы
нәтижесіне бригаданың әрбір мүшесінің шынай үлесін ... ... ... ... бар. ... ... мен кәсіптерді қоса атқарғаны үшін
қосымша ақылар мен ... ... ... ... ... бөлу КТУ ... тариф бойынша жалақыға пара – пар жүргізіледі.
Тарифтік ставкалар мерзімдік ақы алатындар үшін және бір сағат ... ... ақы ... үшін ... ... бойынша белгіленген.
Жұмысшылардың қызметіне ақы ... ... ... ... ... үшін лауазымдық қызметақы ... ... ... қолданыстағы уақыт нормалары мен шығарылым ... ... ... – бұл адам / сағат, адам / күн ... ... ... ... ... ... Шығарылым нормасы
қызметкер уақыт бірлігінде жасауға тиіс жұмыс санымен анықталады. Кесімді
бағалау былайша ... ... ... ... ... (Н шығ.) Б=Т/Н шығ. , мұндағы Т –
тиісті разрядтың тарифтік ставкасы (Бірегей ... ... ... ... ... ... Уақыт нормасын қоладнған кезде (Н уақ.) Б=Т*Н уақ.
Төлемнің мерзімдік нысаны қызметкерлердің барлық санатына қолданылады.
Еңбек ... ... ... уақытын пайдалануды есепке алу ... ... ... ақы ... ... ... ақы сомасы
нақты жұмыспен өтелген сағаттардың сағаттық тариф ставкасына көбейтіндісі
ретінде анықталады.
Еңбек ақы = нақты жұмыспен*сағаттық ... ... ...... істелген уақыт санына байланысты сый
беру және жұмысшыға басқадай ... ... ... ... жұмысқа
бекітілген тариф немесе еңбекақы бойынша төленетін жалақының бір түрі.
Мұнда еңбек жай және күрделі, төменгі және жоғарғы мамандықта ... ... ... ... ... ... тариф арқылы жіктелініп іске асады.
Нақты істелінген уақыт (сағат) ... ... ... ... ... еңбекақыны анықтайды.
Тарифтік еңбекақы мөлшері – жұмысшының бір сағат, бір күн ... ... ... ... ... ... белгілеу. Сағаттық, күндік және айлық
тарифтік ... ... ... мөлшерленуіне және түрлі жағдайда
әртүрлі есептелетіндігіне байланысты болады.
Жұмысшылардың әртүрлі квалификациясына қарай ... ... ... торы ... ... ... 21 тарифтік разряды бар. Бұл жүйе шаруашылықты
жүргізу нышанына, меншік нышанына және бюджеттік ұйымдарға тәуелсіз барлық
кәсіпорындарға арналған:
1-8 разрядтар ...... ... ... бойынша – линиялық қызметкерлердің төлемдері;
4-11 разрядтар бойынша – орта білімді мамандардың ... ... ...... ... мамандардың төлемдері;
10-20 разрядтар бойынша – кәсіпорынның басшылары, ... ... ... ... ... ... – ғылыми қызметкерлердің төлемдері.
Мерзімдік ақы алатын 6-разрядтағы сағаттық тариф ставкасы 76 теңге
болған ... 182 ... ... ... Еңбек ақы сомасының есептелуі:
182*76=13732 теңге.
Қызметкерлердің еңбек ақысы бойынша есептеледі:
- егер жұмыскер сол ... ... ... толыұтай жұмыс істесе,
онда еңбек ақының мөлшері қызметақы мөлшеріне сәйкес келеді:
- егер ... сол ... ... ... ... жұмыс істемесе,
онда жалақы нықты жұмыспен өтелген уақытқа қарай есептеп шығарылады.
Мысалы: қызметақысы 11300 теңге ... ... ... 26 ... 20 ... ... ... орташа күндік еңбек ақысы: 11300/26 =434,62 ... ... ... ... құрайды. Жай мерзімдік жүйе жұмыскер
еңбегінің түпкілікті нәтижесі мен оның ... ... ... ... етпейді. Шаруашылық субъектісі жұмыскердің еңбегіне ақы төлеу
үшін мерзімдік – ... ... ... құқылы. Бұл орайда сыйақы беру
мынадай көрсеткіштер бойынша еңбек ақы қорына (К-т 4230) ... ... ... жүргізіледі:
1.Өндірістік тапсымаларды орындау және асыра орындау;
2.Еңбек өнімділігінің өсуі, бұымның еңбекті қежет етуін ... жаңа ... ... ... ... ... ... мөлшері орындалған жұмыстың маңыздылығы мен күрделілігіне қарай
кәсіпкер мен жұмысшылардың толтарына сараланып белгіленеді.
Мысалы, сыйақы беру туралы ережеде ... ... ... ... ... слесарьларға тарифтік ставкасының 20% - ті ... ... ық ... байланысты жабдықтардың тұрып қалу нормасы 5%
құрайды. Кезекші слесарь есепті айда 180 сағат ... ... ... 100 %, ... ... ... ... - 3%.
1.Мерзімдік еңбек ақы: 180*100=18000 теңгеге тең.
2.Жабдықтың тұрып қалуын төмендетудің ... % - ті үшін ... ... ... ... ... 5% - 3% = 2%,
4.Сыйақының % - тік мөлшері 4%*2%=8%,
5.Сыйақы сомасы: 18000*8% = 1440 теңге,
6.ай ішіндегі еңбек ақы 18000+1440 = 19440 ... ... ... ... ... бір жұмыс орны,
бригада учаскесі боынша нақты үнемделген материалдар сомасынан ... ... ... ... ... ақы алушы жұмысшы 180 сағат жұмыс істеп есепті айда
1200 теңге сомасының материалдарын үнемдеген. ... беру ... ... ... ... ... материалдардың 35% мөлшерніде есептелінеді.
Тарифтік сатвка 100 (сағатпен):
1. Мерзімдік ... ... ... 180*100 = 18000 теңге.
2.Материалдарды үнемдегені үшін сыйақы 1200*35% = 42000 ... ... ... ақы ... ... теңге.
Сыйақы цехтардың және бүкіл кәсіпорынның жалпы ... ... үшін ... ... ... ... жеткізу
шарты, өткізу көлемін орындау және асыра орындау). Сыйақы көлемі жалпы
кәсіпорын бойынша белгіленеді.
Мысалы. Цехтың қол ... ... ... үшін ... ... ... 15% ... сыйақы алады. Слесарь 160 сағат ... ... ... 100 ... еңбек ақы: 160*100 = 16000 теңге.
2.Сыйақы: 16000*15% = 2400теңге.
3.Еңбек ақы ... ... = 18400 ... ... ... ... ... үшін сыйақы алады.
Жеке өсімдік еңбек ақы
Табыс әрбір ... ... ... ... Ол ... ... бұйымдардың сапасына көбейту жолдарымен анықталады.
Мысалы. Кесімді ақы алатын жұмысшыға белгілі 250,56 ... ... ... ... ... ... ... 30*205,56=7516,8 жеңге.
Бригадалық кесімді еңбек ақы
Жұмысшыларды еңбек ақысы бригадалардың, ... ... ... ... Бағалар жеке (әрбір кесіпке) және кешенді (ұжымдық)
болуы мүмкін.
Жеке ... ... ... еңбек ақы жұмыстың осы ... ... цех, ... ... ... бұйым (жұмыс) санына
көбейту жолымен анықталады.
Кешенді бағалауды қолданған ... ... ... ... Ол ... ... ... еңбек ақы тарифіне пара – пар
бөлінеде (жұмысшы разрадының тарифтік ставкасын нақты ... ... ... арқылы). Еңбек ақы КТУ ескерілген ... ... ... ... ... содан кейін бөлу коэффициенті анықталады
(бригаданың кесімді еңбек ақысы КТУ ... ... ... ... еңбек
ақысына бөлінеді). Әрбір жұмысшының айлық еңбек ақысы тариф бойынша еңбек
ақыны бөлу коэффициентіне қайта ... ... ... ... 3-ші, 5-ші, 6-ші ... 3 адам бар ... ақы
алушы жұмысшылар бригадасы әрқайсысы 8-40,40 ... ... ... жинады. Ахметов 80 сағат жұмыс істеген (6-разряд), Ким 60 ... ... ... ... – 70 сағат жұмыс істеген (3-разряд).
1. Бригаданың еңбек ақысы 8040,40*2машина = 16080,80 теңге.
2. Тариф бойынша еңбек ақы:
Ахметов 80*100=8000 ... ... ... 70*56= 3920 теңге.
3.Нақты еңбек ақыны бөлу коэффиценті
16080,8 /(8000+4800+3920) =096
4. Айлық еңбек ақы:
Ахметов 8000*0,96=7680 ... ... ... ... ... ...... жүйеде қызмет көрсетуші жұмысшылардың еңбек ақы мөлшері
осы жұмысшылар қызмет ... ... ... ... еңбегінің
түпкілікті нәтижесіне тікелей тәуелді болыды. Бұл орайда жанама – кесімді
бағалау қызмет көрсетуші жұмысшылардың ... ... ... ... жоспарлаған өнім шығарылымның санына ... ... ... ... құжатпен рәсімдеу және есептеу тәртібі.
ҚР еңбек заңдарына сәйкес жұмысшылар мен қызметкерлердің ... ... ... төленеді:
1. Мемлекеттік және қоғамдық міндеттемелерді орындау уақыты;
2. Жасөспірімдердің жеңілдік ... ... ... ... ... ... ... төлеу;
4. Кезекті және оқу демалыстарының уақытын төлеу;
5. Пайдаланылмаған демалыс үшін өтемақы;
6. Жұмыстан босаған кездегі шығу жердемақысы.
Жұмыспен ... ... ... ... ақы ... ... ҚР Еңбек
және әлеуметтік қорғау ... 5.09.97 ж. №3 және ҚР ... 16.09.97 ж. ... ... ... ... ... еңбек ақыны есептеудің тәртібі туралы Нұсқаулыққа
сәйкес ... ... ... ... ақы есептеу үшін төлемдердің
алдындағы 12 күнтізбелік ай есепткі кезең болып табылады (1 жылдан ... ... ... үшін ... ... ... жұмыспен өтелген уақыт
үшін белгіленеді).
Орташа еңбек ақыны анықтау үшін:
1.Күндік орташа еңбек ақыны (жұмыс ... және ... ... сағаттық еңбек ақы пайдаланылады;
Күндік орташа еңбек ақы, еңбеккке ақы ... мен ... үшін ... ... ... жағдайда есепті кезеңде есептелген еңбек ақы сомасын
жұмыс күндерінң сомасына бөлу ... ... ... ... ... ... мөлшері күндік орташа еңбек
ақыны төленуге тиіс күндер сомасына көбейту жолымен анықталады.
Күндік орташа еңбек ақы есепеті кезеңде ... ... ақы ... ... ... ... ... сәйкес осы кезеңдегі ... бөлу ... ... Нақты қызметкердің орташа ... ... ... сағаттық еңбек ақыны төленуге тиіс кезеңдегі жұмыс
сағатының санына көбейтілу жолымен анықталады. Егер:
1. Қызметкердің орташа еңбек ақысы төленсе ... ... (ҚР ... ... ... ... сақтандыру бойынша жәрдемақы аласа
(жүктілігі мен босануы бойынша еңбекке ... ... және ... ... ... ... есептеуге арналған есептік кезеңнен уақыт, сондай
- ақ төленген ... ... ... ... ... мен ... төлемдер есептеу уақыты
бойынша ораташа еңбек ақыны есептеген кезде ... ... ... ... ... кезеңнің әрбір айы үшін 1/12 мөлшерінде ескеріледі.
1. Мемелекеттік және қоғамдық міндеттемелерді ... ... ... ... ... ... күндік міндеттемелерді орындаған мекеменің
табелінің, анықтамасының немесе құлықтандыруының ... ... ... ... ... 5 ... жұмыс аптасы кезінде
16 мен 18 жас аралығындағы жасөспірімдер үшін күніне 7 ... 12 ... ... (16-дан 18 дасқа дейін – аптасына 36 сағат, 15 –тен 16 жасқа
дейін – аптасына 24 сағат). ... ... ақы ... жасөспірімдерге кесімді ақы алушының тарифтік ставкасы
бойынша;
б) мерзімдік ақы ... ... ... ... ... ... Нәрестені тамақтандыдуға арналған үзіліс. Мұның өзі медицина
мекемсі ... ... мен 1 ... ... балалары бар әйелдерге берген
наықтамамен рәсімделеді. Демелыс пен тамақтануға берілетін жалпы үзілістен
әрбір 3 сағат ... ... ... ... 30 минуттық қосымша
үзілістер беріледі. Бұл үзілістер орташа ... ақы ... ... күні мен ... ... ... еңбекақының жалпы
қорын қарастырдым.
20.11.2009 күні мен кәсіпорында еңбек демалысының ... ... ... ... ... жұмысшыларына еңбекақы есептеп,
лицевой шот құжатын толтырдым. Ол әрбір адам ... ... ... бойынша толтырылады. Бұл құжатта жұмысқа алынған күні, жұмысқа
қабылданған адам туралы ... ... ... ... көрсетіледі және
оған әр ай сайын еңбекақы, сонымен қатар еңбек демалысының ақысын, ... ... ... отырады. Лицевой счет работника (Қосымша).
Қызметкерлермен есеп айырысуды рәсімдеудің тәртібі. ... ... ... ... және есеп ... - ... ведомостері еңбек ақы бойынша
есеп айырысудың негізгі тіркелімі болып табылады. Бұл еңбек ақы ... ... ... барлық ұсталымдардың түрлері бойынша деректер
көрсетілетін жиынтық ... есеп ... 4 түрі ... Т – 49 ... есеп айырысу – төлем ведомосі бойынша, мұнда еңбек
ақыдан ұсталатындардың барлығы көрсетіледі және еңбек ... ... Т – 50 ... есеп айырысу ведомосі бойынша, мұнда еңбек ақы ... ... ... жүргізіледі. Еңбек ақыны беру тікелей
жазылған төлем ведомосі бойынша дара жүргізіеледі.
3. Т – 2 нысанындағы «Еңбек ... есеп ... ... ... ... қызметкерге есептеу мен ұстап қалулар жүргізіледі. Еңбек ... ... ... ... ... ... есеп айырысу ведомостері, кітап болып түптелген салым қағаздары
бойынша. төлем еңбек ақы төлеу ведомосі бойынша жүргізіледі.
Төлем ведомостері ... ... ақы ... есеп ... ... ақша алу ... қоса алғанда, белгіленген үш күн ішінде жүргізіледі.
Төлем ведомосіне басшы мен бас ... қол ... 3 күн ... ... ... ... Бұл ... берілген еңбек ақының сомасы жолдар
бойынша тексеріледі және ... ... ... ... ... ... аты – ... тұсына «депоненттелді« деген жазу ... ... ... ... ... ... банкке өткізіледі. Бұл орайда кассир
берілмеген еңбек ақылардың ведомосін жасайды.
Еңбек ақы есебінің аудиті
Еңбек ақы есебінің аудитін тексеру ... ... ... Еңбек ақы аударымдары кезінде нормативтік-құқықтық ... ... ... Еңбек ақыдан ұсталымдарды дұрыс жүргізу.
Тексеру келесілер арқылы жүзеге асырылады:
1. ... және ... ... ... ... 681 шот
бойынша көрсеткіштері орнатылады.
2. Алғашқы құжаттардың дұрыс ... ... ... ... ... оқытылады.
3. Еңбек ақы аударымдарының дұрыстығын тексеру таңдап алу әдісімен жүзеге
асырылады.
4. Қарапайым ... ... ... төлем.
5. Уақытша жұмысқа қабілетсіздігіне байланысты жәрдемақының аударылуы.
6. Еңбек ақыдан ұсталымдардың дұрыстығын тексеру.
Мен практикада жүрген кезімде, есеп ... - ... ... ... ... ... есеп табелін толтырумен таныстым.
Еңбекақының аналитикалық есебі. Есеп парағы. Есеп-төлем ведомосты.
Қызметкерлер құрамының ... ... ... ... ... ... ... Әрбір жұмысқа қабылданған (тұрақты, уақытша, ... ... жеке ... ... ж/е оған ... табельді нөмірі
беріледі. К/о басшысының бұйрықтары немесе ұйғарымдары ... ... ... есеп ... ашады. Онда қызметкердің ... ... ж/е ... ... мен ... ... барлық
мағлұматтар жинақталады.
Жұмыс уақытының есебі белгіленген үлгідегі жұмыс ... ... ... ... мен ... туралы мәліметтер есеп парағының барлық
қызметкерлер бойынша қосылатын ... ... ... ... Бұл ... ... ... есепте
№3350 «еңбекақы төлеу бойынша ... ... ... ... ...... ... дебет бойынша – кассадан қолма-қол ақша беру,
табыс салығын ұстау, еңбекақыны заттай түрде беру, басқа ұсталымдар ж/е т.б
белгіленеді. Бұл ... ... ... мен бас бухгалтердің қол таңбалары
қойылғаннан соң берілуге тиіс барлық сомада ... ... ... ... ... ... есеп ... синтетикалық есебі.
Еңбекақы 3350 «еңбекақы төлеу бойынша қ.м.берешек» пассивті баланстық
шотында есепке алынады. Бұл шоттың ... ... ... ... ... ... ал ... бойынша – ұсталымдар бейнеленеді. Кредиттік
ж/е дебеттік жақтар арасындағы айырма к/о қызметкерлеріне берілуге тиіс
сомаға сәйкес ... Оны ... ... соң шот ... ... ... депонирленеді. Еңбекақы беру үшін белгіленген
3 күн өткен соң ... ... ... ақша алу жөнінде қол
таңбаларын ... ... ... ... ... ... фамилияларының қарсысына «алмау ... ... ... ... ... ... қолмен «депонирленді» деп жазылады. Бұл
жағдайда есеп-төлем ведомосы екі сома – ... ақша ... ... бойынша жабылады.
Сұралмаған депонирленген еңбекақыны кәсіпорыно 3 жыл бойы ... ... оны ... аударады.
Еңбекақы бойынша шоттар корреспонденциясын құрдым:
|№ |Операция мазмұны ... ... |
|1 ... ... ... ... айына|7210 |3350 |
| ... ... | | |
|2 ... ... қызметкерлерінің |7210 |3150 |
| ... ... ... есептелді | | |
|3 ... ... ... |7210 |3210 |
| ... ... аударым жасалды | | |
|4 ... ... ... ... ... |3350 |3220 |
|5 ... ЖТС ұсталды |3350 |3120 |
|6 ... ... ... ... |3210 ... |
| |аударым аударылды | | |
|7 ... ЖТС ... |3120 ... |
|8 ... еңбекақысы кәсіпорын кассасынан |3350 |1010 |
| ... | | |
|9 ... ... карт ... |3350 |1040 |
| ... | | ... ... ... ... жылдық жиынтық |5610 |7210 |
| ... ... ... | | ... ... ... және еңбекақыан ұстау мен ұсталымдардың есебі
21.11.2009 күні еңбек демалысының мен еңбекақылардан ұстап
қалулар мен төлемдерді есептеу ... ... ... ... ... қалу тек ... ... жағдайларда жүргізіледі.
Әрбір жалақы төлемі кезінде барлық ұстап қалулардың жалпы мөлшері ... 50% - нен аса ... ... ... ... ұсталымдарының мынадай түрлерін
ұстап қалады:
• Табыс салығын;
... ... ... ... ... ... тауарлар үшін тапсырмалар мен міндеттемелер
бойынша;
• Жазбаша тапсырмалар, жеке сақтандыру шарттары бойынша;
• Егер ... ... ... ... ... федерация кеңесінде тіркелегн болса, 1% - ... ... ... ақы ... ... ... өтеу;
• Жеке тұрын – үй құрылысына берілген несиені өтеу есебінен;
• Жұмысшының жазбаша келісімі ... ... ... ... үй үшін пәрет ақы төлеу;
• Демалыстың өтелмеген күндері үшін;
• Кәсіпорынға келтірілген зияндыөтеу;
• Айыппұлдар мен ... ... ... ... ... мекемелерде балаларды ұстау үшін.
Есептелген еңбекақыдан әртүрлі ұсталымдар мен ... ... ... ... ала ... ... ... қызметкерінің келтірген
материалдық зиянының орнын толтыру, еңбекақы есебінен босатылған тауарлар
үшін ж/е орындау қағаздары бойынша ... ж/е ... ... ... айлық табыстардан есептелген болса, енді 1 жылда алынған
жиынтық табысына негізделіп есептеледі. Бухгалтер ай сайын табыс ... оны ... ... ал ... ... ... ... кеш
қалмай) барлық төлемдер туралы мәліметтерді к/о орналасқан жері бойынша
салық ... ... ҚР жеке ... ... ... ... бірқатар жеңілдіктер қарастырылған. Мыс: ... ... ... мөлшерінен бір айлық есептік көрсеткіші шегеріледі, ал оның
бір, екі ж/е одан да көп ... ... онда ... ... ... есептік
көрсеткіштерінің саны қоса шегеріледі.
Демалыс уақытын төлеу. Еңбек заңдарына сәйкес жұмыс (күнтізбелік
емес) ... ... мен ... бір рет ... беріледі.
Демалыс алу құқығы сол кәсіпорында 11 ай үздіксіз ... ... ... ... ... шаруашылық субъектісі белгілейді және
кестеге сәйкес беріледі. Демалыс бұйрықпен ... ... беру ... ... де, онда оның ... ... ... ... ... Демалысты төлеуге және пайдаланылмаған демалыс үшін
өтемақы төлеуге арналған күндік орташа ... ... ... ... 12 ... ... еңбек ақысына орай анықталады (18.09.97 ж.
№17/9340 Нұсқаулық).
Егер бір жылдан кем ... ... онда ... ... алдындағы
күнтізбелік айлардың еңбек ақысына орай анықталады. ... ... ... ... ... ақы сомасын жұмыс уақытының жыл сайынғы балансындағы
жұмыс жұмыс күндерінің айлық орташа ... бөлу ... ... (1997 жылы – 25,0; 1998 жылы – ... ... жарамсыздық бойынша ... ... ... ... ауырғанда және оған ... ... ... карантинде, кәсіби ауырғанда ауру күндері белгіленеді. Аурулық
куәлік (еңбеккке жарамсыздақ қағазы) жәрдемақы тағайындауға негіз ... ... 100% ... жәрдемақы мертіккенде, кәсіби аурумен
ауырғанда, 8 жыл және одан ... ... ... ... бар ... – ақ ... 16 жасқа жетпеген (18 жасқа дейінгі оқушылар) 3 және
одан көп балалары бар қызметкерлерге беріледі: 80% - ті ... ... ... ... 5-8 жыл болса; 60% - үздіксіз ... 5 жыл ... ... ... ақыны есептеген кезде мынадай төлемдер ескерілмейді
(ҚР Үкіметінің 26.03.97ж. №419 қаулысы):
• пайдаланылмаған демалыс үшін өтемақы;
• материалдық көмек түріндегі ақшалай ... ... ... ... ... жалақыға қосылатын қосымшалар мен үстемелер;
• арнайы киімнің, арнайы аяқ-киімнің, арнайы тамақтың құны;
... ... ... ... қағаздар бойынша дивидендтер;
• оқушылардың, студеттер мен аспираттардың степендиялары;
• қызметкерге келтірілген залалды, оның жұмысқа ... ... ... жарақаттануын төлеу және өтемақы беру.
Табыс салығын ұстау. «Салық және ... ... ... да міндетті
төлемдер туаралы» ҚР Президентінің ... ... ... ... ... ... орташа кіріс пен шегерімдер арасындағы
айырма ретінде есептелген кіріс салық салу ... ... ... ... табыс салығын есптеу салық жыл ішінде біркелкі (ай ... ... ... 1.01.97 ... ... есептеу коэффициенті
өндіріледі. Мұның өзі 12 саныны салық салынатын кірістің сомасы анықталатын
айлар санына ... ... ... ... = 12 (12/1), ақпан = 6 (12/2),
наурыз = 4 (12/3), желтоқсан = 1 (12/12). ... жылы ... ... жұмыстан кететін болса, ол алған нақты табысқа орай табыс салығын
қайта ... ... ... ... ... кірістің есептік сомасынан
аванспен ұсталған табыс салығының сомасын қайтару қажет.
Халықтың соттың шешіміне, нотариалыд органдардың атқарушы ... алу ... ... ... ... ... ... атқарушы
қағаздар бойынша ұстап қалу негізгі еңбек ... ... ... ... ... ... ішінде сыйақылар мен еңбекке уақытша жарамсыздық
жөніндегі жәрдемақыдан жүргізіледі. Келіп тұскен атқарушы қағаздар арнайы
тізілімде ... ... ... ... ... ... және ... салығы ұсталғаннан кейін қалған сомадан ұсталады. Кәмілетке ... ... ... ... бір бала үшін ... ақының 25%
мөлшерінде, екі бала үшін – ... ... 33% - ті, үш және одан да ... үшін - 50% - тін ... ... ... күнінен кейінгі үш күн
ішінде ұсталған алиметтер сомасы алушыға төленуге ... өтем ... ... ... ... ... кететін болса, шаруашылық
субъектісінің бухгалтериясы атқарушы қағазға барлық ... ... ... ... оны ... ... егер ... болса, оның жаңа жұмыс
орыны немесе тұратын ... ... ... ... үшін ұстап қалу саудаласушы ұйымның ... ... ... ... ... екі әдісі бар:
1 - әдіс. Субъект банктен ... өз ... ... ... ... ... кәсіпорынмен талықтай есеп айырысады да, ... ... ... ... Осы ... ... ... еңбек
ақысынан ай сайын белгілі бір сома ұстап отырады. Мұның өзі ... ... ... берешегін кемітуге жатады.
2 - әдіс. Сауда ... ... ... ...... ... қызметкерлер сатып алғанда) қызметкердің еңбек
ақысынан ай сайын беліглі бір сома ... және ... ... ... аударылады.
Материалдық залалды (кемшілік, ұрлық – қарлық) өтеу бойынша ұстап қалу
көшірмелердің, жалпы жиналыстың ... сот ... ... ... ... ... қалудың мөлшері мен мерзімі көрсетіледі.
Ақаудан және бүлінуден болған ысыраптар ақау туралы ... ... ... ... қалу айға ... ... ақының барлық
сомасын 1% мөлшерінде жүргізіледі.
Берілген жоспарлы және ... тыс ... ... ... ... агенттерінің куәлігі (ұйғарымы) негізінде ұсталады.
Дебиторлық борыштардың есебі өз ... ... ... әр ... және ... ... Кәсіпорында жұмысшылардың борышы мына
келесі операциялардан пайда болады.
Бухгалтерия жұмысшыға қызметтік командировкаға ақша ... ... ... ... ... куәлік жазылады. Жұмысшы
командировкадан қайтқаннан кейін 5 күн ... ... ... ... ... ... ... және әлеуметік сақтандырулар есебі
6. Қаржылық нәтиже және меншікті капитал есебі.
а) Жарғылық қор және резервтік капитал есебі
Ұйымның ... ... ... атқарушы капиталы) айналыстан тыс және
айналыстағы активтер болып екіге бөлінеді. Мүліктерді ... ... ... ... ... тыс) ... және ... деп екіге бөледі.
Негізгі (айналымнан тыс) активтер негізгі қүралдардан, материалдық емес
активтерден, қаржылық (ұзақ ... ... ... ... ... тыс ... кәсіпорынның материалдық-техникалық базасын
жасауға және дамытуға арналады.
Ал айналымдағы активтер ... ... ... ... пайда
табуға негізделеді. Соған сәйкес олардың қатарына ақша қаражаттары, қысқа
мерзімдік қаржылық салымдар, ... ... ... және ... да ... ... мүліктерінің құралу көздері.
Кәсіпорын мүлкі оның негізгі құралдары мен айналымдағы қаржыларының
құнынан құралады. ... ... ... ... болып мыналар
саналады:
• Жарғылық капитал;
• Резервтік капитал;
• Бөлінбеген пайда.
Кәсіпорындар өздерінің қызмет атқаруы барысында меншікті ... ... ... да ... Ал олардың қатарына қысқа және
ұзақ мерзімді несиелер, қарыздар, алынған аванстар және ... ... ... ... иесінің тиісті құқығымен жауапкершілігіне ... ... қоры ... ... ... Кәсіпорындардың (толық серіктестік, сенім, жауапкершілігі шектеулі,
қосымша жауапкершілігі бар серіктестік, жабық және ашық акционерлік
қоғам) ... ... ... ... ... мүлік жарналары (үлестері).
Жарғылық қор мөлшері ұйымның жарғысында және басқа да ... ... ... ... органдарында тіркелуі керек.
Оның мөлшері құрылтайшылық құжаттарға ... ... ... ғана ... ... (сақтық, сақтаулы) капитал – ... яғни ... ... ... ... ... ... толтыруға арналып
кәсіпорынның өзінің таза пайдасынан бөлінген меншіктік капиталының бір
бөлігі. Резервтік капиталдың мөлшері мен ... ... ҚР ... ... ... қаралады.
Бөлінбеген пайда (табыс) – кәсіпорынның жалпы кірісінен (пайдасынан)
барлық жұмсалған шығындарды (бюджетке төленген салық сомаларын, ... ... ... ... ... тастағандағы қалған
бөлігі болып табылады.
Жарғылық капитал ... ... ... ... сол ... шығарған
акцияларының түрлері, акциялардың сандары, сондай-ақ бір акцияның атаулы
құнына ... ... ... ... өндірістік
кооперативтердің жалпы жиналысында бекітіледі.
Кәсіпорындарда жарғылық капиталдың есебі «Жарғылық қор» бөлімінің:
▪ «жай ... ... бар ... ... мен ... ... ... шоттарында есептеледі.
Акционерлердің акцияға жазылған сомасына жарғылық қорды құрғанда,
сондай-ақ ... ... ... ... ... қор ... өсіргенде
немесе акциялардың атаулы құнын өсіргенде жарғылық қордың өскен сомасына:
Дт: «Төленбеген капитал» шоты
Кт: «Жай акциялар» ... ... бар ... шоты ... жазу ... үлес ... мен ... қоғамға өз үлесін ақшалай түрде
салған ... ... ... ... ... шоты ... екі ... жазуы жазылады.
Бұл жағдайда еліміздегі бас шоттар кестесіне сәйкес:
▪ «Ел ... ... ... ... ... валюталық шоттардағы ақшалар»;
▪ «Есеп айырысу шотындағы ақшалар»;
▪ «Кассадағы ұлттық валюта түріндегі ақшалар»;
▪ «Кассадағы шетелдік валюта түріндегі ақшалар»
Деп ... ... ... ... егер үлес ... мен акционерлер қоғамға өз үлесін «Материалдық
емес активтер», ... ... ... ... және ... ... түрде салатын болса:
Дт: «Материалдық емес активтер»;
«Негізгі құралдар»;
«Материалдық құндылықтар» және т.б ... ... ... ... деп ... шот ... ... жазу
жазылады.
Сондай-ақ серіктестіктердің қоғамдық жарғылық қорға қосқан үлестері
мен ... ... ... емес ... ... ... және т.б ... тиістілері.
Кт: «Салымдар мен жарналар» шоты түрінде бухгалтерлік жазу жазылуы
тиіс.
«Қайтарылып алынған капитал» деп ... шот ... ... ... ... ... есебін жүргізу үшін арналған. Бұл
жағдайда кәсіпорын акционерлерден өз акцияларын сатып ... ... ... ... ... ... шоты;
Кт: «Ақшалар» шоты түрінде екі жақты жазу жазылады.
Егер акционерлік ... өз ... ... алып ... ... ... акцияның құнына:
Дт: «Қарапайым акциялар» немесе «Артықшылығы бар акциялар» шоттарының
тиістісі;
Кт: «Қайтарылып алынған капитал ... шоты ... ... ... ... ... ... менбасқа да ұйымдар өздерінің таза пайдасы
есебінен резервтік капитал құрады. Резервтік капиталдағы жинақталған ... ала ... ... ... ... шығындарды жабу үшін
жұмсалады. Резервтік капиталдың жұмсалуына байланысты азаюы келесі есепті
кезең ішінде қоғамның жарғысында көрсетілген мөлшерге тең етіп ... ... ... Кәсіпорында резервтік капиталдың есебі
«Резервтік капитал» бөлімінің:
«Заңмен ... ... ... резервтік капитал»
деп аталатын шоттарда есептеледі.
Резервтік капитал ұйымның таза пайдасы есебінен қалыптасқан жағдайда
бухгалтерлік есепте:
Дт: «Ағымдағы жылдың бөлінбеген табысы» ... ... ... ... ... немесе «Басқадай резервтік
капитал» деп аталатын шоттар түрінде жазба жазылуы тиіс.
Ал кәсіпорынның резервтік ... ... ... ... белгіленген резервтік капитал» немесе «Басқадай резервтік
капитал» шоттарының тиістісі;
Кт: «Есепті жылдың бөлінбеген ... ... ... ... ... ... ... зиян)»;
«Артықшылығы бар акциялар бойынша есеп айырысу» немесе тағы да ... ... ... екі ... жазба жазылады.
Акционерлік қоғамдар т.б ұйымдар өздерінің тапқан таза пайдасының
есебінен әр түрлі бағыттарға байланысты қорлар ... ... ... құрылған қор сомаларын керекті керекті уақытында жұмсағаннан
кейін қайта қалыптастыру кәсіпорын үшін ... ... ... ... ... есебі «Басқадай резервтік капитал» деп аталатын шотта
жүргізіледі.
Бөлінбеген пайда (жабылмаған ... ... ... ... ... төленетін салықтарын және
табыстың есебінен өтелетін басқадай шығындарды төлегеннен қалған сомасы
есепті жылдың «Бөлінбеген пайдасы (жабылмаған)» ... ... ... табыстың (жабылмаған зиянның)» есебі:
• «Есепті жылдың бөлінбеген табысы (жабылмаған зияны)»
• «Өткен жылдардағы ... ... деп ... ... ... ... көбейгенде (келіп кірістелгенде)
«Есепті жылдың бөлінбеген табысы» шоты кредиттелінеді. Ал керісінше
бөлінбеген пайданың жұмсалуы немесе осы жылғы ... зиян ... ... ... шотының дебитіне жазылады.
Жалпы акционерлік қоғамның немесе т.б кәсіпорынның құрылғаннан бастап
жұмсалмаған (бөлінбеген) таза ... оның ... ... ... ... ... ... капиталының жалпы сомасы, яғни ... ... ... ... ... алып ... қалған сомасы кәсіпорынның немесе
акционерлік қоғамның жарғысында ... ... ... ... кем болмауы тиіс.
Есепті жылдың соңында барлық кәсіпорындардың бухгалтериясында жетінші
«кірістер» және ... ... деп ... ... ... «Жиынтық
кіріс (зиян)» деп аталатын шотпен жабылуы ... яғни бұл ... ... ... бөлім шоттарын жабу барысында бухгалтерлік есепте
жетінші «кірістер» деп ... ... ... ... ... кіріс
(зиян)» шоты кредиттелінеді. Ал сегізінше бөлім шоттарын жабу барысында
бухгалтерлік есепте «Жиынтық кіріс (зиян)» деп ... шот ... ... деп ... ... ... кредиттелінеді. Осы
операциялардың қорытындысы бойынша «Жиынтық кіріс (зиян)» ... ... ... ... салыстырылып, егер дебетіндегі сома артық болған
жағдайда кәсіпорынның ағымдағы жылы зиян ... ал ... ... ... ... ... ... жылы өзінің істеген жұмысының
қорытындысы бойынша тапқандығы болып табылады.
Егер кәсіпорын зиян шексе жылдың аяғында
«Есепті жылдың бөлінбеген ... ... ... ... ... (зиян)» шоты кредиттелінеді.
Ал егер кәсіпорын пайда тапқан болса:
«Жиынтық кіріс» шоты дебеттелініп,
«Есепті жылдың бөлінбеген табысы» шоты ... ... ... ... ... ... пайда болуының қайнар көзі меншікті
капитал болып табылады (баланс пассивінің I бөлімі). ... ... ... ... ... ... және көбірек немесе
азырақ түрлене алатын, формада болатын меншікті капиталдың сол бөлігін
орнату ... ... мына ... есебінде жүргізіледі:
5030 – салымдар мен пайлар
5420 – негізгі құралдарды қайта бағалауга арналған резерв
5460 - өзге резервтер
5510 – есептік жылдың ... ... ... ... - өткен жылдардың бөлінбеген пайдасы (жабылмаған залал)
5610 – ... ... ... ... айналым құралдарының абсолютті өсімін анықтайық. Ол меншікті
капитал – баланстағы активтің I ... тең ... – А I ... = ...... = +27 525 734(жыл басы)
60 275 047 – 18 954 490 = +41 320 557(жыл
соңы)
Алынған көрсеткіштерге қарағанда меншікті капитал динамикасының өте ... ... ... ... ... ... жұмсау(моневрлық)
коэффициентіне есеп жүргізейік.
Кжұмсау = меншікті айналым капиталы
МК
Кж = 32 749 313 : ... = 0,5 (жыл ... = ... : 60 275 047 = 0,3 (жыл соңы)
б) Табыстар есебі
Кәсіпорынның негізгі табыстарының көздерімен және олардың құрылымымен
таныстым. Кәсіпорын ... ... ... қызметтен түскен табыстар,
негізгі қызмет түрінен емес табыстар, олардың ішінде қызмет ... ... ... табыстар, материалдық ресурстармен қамтамасыз
етумен, көрсетілген қызмет ... ... өнім ... ... ... және ... ресурстарын, материалдық-техникалық ресурстарды тиімді,
яғни оңтайлы пайдаланудан табыстар түседі. ... ... ... көрсетілген қызмет) өткізуден түскен немесе кәсіпорынның іс
әрекетінен табылған кез – келген кіріс.
18 ... IAS ... ... ... бұл – ... ... ... осындай ағын акционерлердің жарналарыесебімен болатыннан
өзге ... ... ... соқтырғанда тұындайтын кезең ішіндегі
эканомикалық пайданың жалпы ағыны.
Табыстар экономикалық жағынан мынадай түрлерге бөлінген:
-негізгі қызметтен түсетін ... ... да ... ... ... ... пайыздар, лицензиялық
төлемдер,және двиденттер болады. ... ... ... ... ... түскен табыстар ретінде танылады, егер мәмілемен
байланысты эканомикалық пайда түсуінің ықтималдығы болса және табыс сомасы
сенімді бағалану жағдайының ... ... ... ... ... тиіс :
- ... табыс 39 «Қаржы құралдары – тану және бағалау» IAS ХҚЕС –
ның № 9және А 6-5-А 6-8 ... ... ... тиімді ставкасы
әдісі негізінде танылған;
- лицензияланған төлемдер тиісті шарттың мазмұнына сәйкес есептеу ... ... ... ... ... ... құқығы орнағанда ғана танылуы
тиіс;
Егер серіктестікте экономикалық пайда болып, активтер ... ... онда ... танылады.
в) Шығыстар есебі
Шығыс – табыс табу үшін, өнімді өткізумен байланысты, әкімшілік,
қаржылық, серіктестіктің күнделікті іс ... ... ... ... ... ... бар:
-жалпы және әкімшілік шығыстар;
-қаржылық шығыстар;
-корпоративтік табыс салығы бойынша шағыстар;
-басқа да шығыстар:
Шығыстар бухгалтерияда мына жағдайларда шығын деп ... ... ... ... азайып немесе міндеттемелер көбейсе:
Экономикалық талдауда ретроспективалық және перспективалық талдаудың
маңызы зор ... Олар ... ... мен сату ... ... ... шығарудың перспективалық талдауы нарықтың коньюктурасын
және кәсіпорынның өндірістік қорларға мұқтаждығын талдау мен паралельді
жүргізіледі.
Шығынсыздықты талдау жорамалдайды:
-шығынсыз ... бір неше ... ... ... ... ... кәсіпорынның «қауыпсыздық» дәрежесін бағалау;
-шығынсыз өндіріс көлемінің факторларын саңдық бағалау;
-межеленген жоспарлық пайда ... үшін ... ... ... не ... не шығын бермейиін қалып-жағдайы. Ол,
кәсіпорынның пайда ала бастауына қажет түсімі. Оны, ... жабу ... ... ... ... ... ... болады. Одан
кейінгі сатылған қосымша өнімдер саны кәсіпорынға пайда әкелетін болады.
Қауыпсыздық аймағы ... ... ... ... өнім саны мен
өнімді сатудың шығынсыз ... ... ... Ол ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайы берік болады.
Шаруашылық операциялардың тіркеу журналы
|№ |Шаруашылықоперациялар ... ... |
| | ... ... |
| | | |Д-т |К-т |
|1 ... ақы ... |50000 |7211 |3350 |
|2 ... жабылуы |50000 |5610 |7211 |
|3 ... ... ... көрсетілді|44642,86 ... |
| |ҚҚС |5357,14 ... |
| ... |50000 | | |
|4 ... ... |50000 |6010 |5610 ... жж. ... ... көрсеткіштері, мың тг
|Көрсеткіштер ... ... |
| |2010 |2009 | ... ... ... |465836 |69887 |395949 ... ... ... | | | ... ... |- |- |- ... ... | | | ... құны | | | ... табыс |465836 |69887 |395949 |
7. ... ... ... ... ... ... ... қабылданған “Бухгалтерлік есеп стандарты”
заңына сәйкес кәсіпорындар үш түрлі қаржылық есебін ... ... ... ... ... ... ... ақша қаражатының есебі.
Қандай құрылымдық түрде болса да, шаруашылық саласына қарамастан, әр
түрлі меншіктегі шаруашылық ... ... ... ... сәйкес, кәсіпорындар және жалпы кәсіпкерлікпен айналысатын
мекемелер ... ... ... ... Оның ... жылдық
бухгалтерлік баланс, қаржы – шаруашылық нәтижесінің есебі.
Бухгалтерлік есебі, баланс өте күрделі бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... топтау арқылы, оның қаржыландыру
көзімен жүйелеуге келтіріп, оларды экономикалық топтаумен ... ... ... ... ... ... Қазіргі кездегі
бухгалтерлік баланстың ерекшелігі, инвистиция жолымен келген ... ... да осы ... ... баланс көрсеткішіне сәйкес, кәсіпорынның шаруашылық
құрылымын, ... ... ... көлемін, негізгі құнмен
қуаттылығын, шаруашылық тиімділігін, табыстылық ... тағы ... ... ... анықтауға болады. Қазіргі кезде бухгалтерлік баланс
“Бухгалтерлік есеп стандарты” ... ... ... Онда ... ... есебі тұрғысынан қаралынып, оның мақсаты, міндетті, жалпы
кәсіпкерлік шаруашылық алатын орны анықталған.
Стандартта бухгалтерлік ... ... ол – ... ... ... мазмұны қаржылық мәліметті толық көрсету және онда болған өзгерістерді
анықтау. Екіншіден, пайдаланушыларды қажет ... ... ... ... ... ... ... принциптері көрсетілген.
б) Кірістер мен шығыстар, ақша ... ... және ... ... ... есеп ... мен ... есебі
Қаржылық нәтиже – кәсіпорынның шаруашылық қызметінің соңғы экономикалық
қорытындысы және оның формасы табыс(зиян) түрінде болады.
Негізгі және негізгі емес ... ... ... жылдық табысты
құрайды және де ол №5 БЕС сәйкес ескеріледі және мойындалады.
Табыстар табылған кезде, ал ... мен ... ... ... ... ... және ... есептілікте көрсетіледі.
Заказ берушілерден алынған аванстар және аралық төлемдер негізінде
табыстар деп есептелінбейді.
Негізгі емес ... ... ... негізгі құралдар бойынша
ғимараттарды жалға алғаны үшін төлем және ... да ... ... ... табу үшін жылдық жиынтық табыстың салықтық есебі
ұйымдастырылған.
Жылдық жиынтық ... ... ... ... ... алынып
тасталынады. Шығындар БЕС №7 нақты өндірістік шығындар ... ... ... ... және шығындар классификасиясы өзіндік құнға
кіреді.
Есеп беру деп, кәсіпорынның ... ... ... кешенді түрде ... ... ... ... Есеп беру ... ... есеп жұмысының соңғы сатысы ... есеп ... ... өз ... ... ... жағдайы туралы сенімді, мәнді және пайдалы ақпараттарды
беру болып табылады. Қаржылық есеп берудің ... ... ... кредиторлар, жабдықтау-шылар, сатып ... ... - ақ ... органдар, т. б. кіреді.
Қаржылық есеп беру басқарушы ... ... ... ... ... және ақша ... ... бағалауға, несие беру бойынша шешімдерге және
инвестициялық шешімдерді қабылдауға пайдалы ақпараттарды береді.
Есеп беру ... ... ... ... ... ... ... талдау үшін сыртқы ... есеп ... ... ... ... ... ... мағынасы бойынша біртектес
баптар топтарға, ал топтар – ... ... ... мазмұны
шаруашылық қорлары мен олардың көздерінің жіктемесіне сәйкес келеді.
ХҚЕС талабы бойынша ЖШС қаржылық есебіне мыналар кіреді:
Бухгалтерлік баланс;
Табыс пен шығын ... ... ... капитал өзгерісінің есебі;
Түсініктеме жазба
Күнтізбелік жыл (1қаңтардан бастап 31 желтоқсанға ... ... ... жылы ... табылады.
Серіктестіктің бухгалтерлік есебін жүргізу және қаржылық есептілікті
жасау тәртібін Қазақстан Республикасының ... есеп ... ... ... ... ... ... емес активтер
Негізгі құралдар
Инвестиция
Ұзақ мерзімді дебиторлық берешек
Ағымдағы активтер
Тауарлы материалдық ... ... мен ... ... да ... ... дебиторлық берешек
Қысқа мерзімді қаржылық инвестициялар
Ақша қаражаты және оның эквиваленттері
Алдын ала төлем
Капитал
Жарғылық капитал
Эмиссиялық кіріс
Қосымша енгізілген ... ... ... ... ... ... мерзімді займдар
Ұзақ мерзімді кредиторлық берешек
Резервтер
Кейінге қалдырылған салық сомалары
кейнге қалдырылған корпоротивтік табыс ... ... ... ... мен ... ... мерзімді берешек
Қысқа мерзімді кредиторлық берешек
Бюджетпен есеп айырысу
Ағымдағы резервтер
Қаржылық есеп беру мына талаптарға сай жургізілуі тиіс:
тісініктілік
ақпараттың нақтылығы және ... есеп ... ... пен ... ... ... ... алудың функционалдық әдісін қолданады. Бұл
әдіске сай, шығындар ... ... ... ... ... ... айтылған әдіске сай серіктестік қаржылық есептің табыс пен
шығын бөлімінде мына мәліметтерді ұсынуы ... ... ... ... ... өнімнің өзіндік құны;
-ішкі өнім;
-өнімді өткізумен байланысты шығындар;
-жалпы және әкімшілк ... да ... мен ... ... ... мен ... ... салығы бойынша шығыстар;
Ақша қозғалысының есебі
Ақша қозғалысының есебі мына мәліметтерді қамтып белгілі бір шешімдер
қабылдау негіздейді:
-таза активтердің өзгерісі;
-қаржылық ... ... ... ... әсері.
Серіктестік ақша есебін жүргізгенде тікелей әдіс қолданады.
Меншікті капитал өзгерісінің есебі
Меншікті капитал өзгерісінің ... ... ... ... белгілі бір кезең ішіндегі өзгерісін көрсетеді. Бұл ... ... ... ... ... кіріс пен шығыс
-кіріс пен шығын
-----------------------
Іс-сапар туралы бұйрық
Іс-әрекет орындау ... ... ... ... ... ... есебінің журналы
Іс-сапарға жіберілген жұмысшылар есебінің журналы
Шығыс кассалық ордер (ШКО)
Құжаттарды құру үшін негіздеме
Жұмысшының іс-сапарда ... ... ... ... мен ККО тіркейтін тіркеу журналы

Пән: Бухгалтерлік іс
Жұмыс түрі: Іс-тәжірибеден есеп беру
Көлемі: 62 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 700 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
1С: бухгалтериядағы банк операциялар есебі28 бет
Аяқталмаған өндірістің мәні және есебі20 бет
Банклік іскер28 бет
Бухгалтерияның жұмысын реттеу11 бет
Бухгалтерлік есеп туралы ақпарат9 бет
Әдеби шолу3 бет
Бухгалтерия мен шаруашылық субъектісі есебін ұйымдастыру құрылымы32 бет
Бухгалтерлік есепті ұйымдастыру. Шаруашылық жүргізуші субъектінің меншіктік капиталының есебі24 бет
ЖШС «КАНТ - ЭЙР»-дің шаруашылық субьектілік ұйым есебі мен бухгалтерия құрылысы98 бет
Шаруашылық субьектілердегі бухгалтерлік есеп пен аудитті ұйымдастыру54 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь