Релелік қорғаныс және электр автоматикасы

Уақытында іс-шаралар қолдансақ, қауіпті жағдайдың алдын алуға болады (мысалы, көтерілген ток немесе кернеуді төмендетсек болғаны). Егер қондырғы немесе жүйеде қауіпті режим пайда болса, онда оны дер кезінде берілген уақыттарда өшіріп тастау керек. Ал, бұл автоматты құрылғы арқылы ғана жүзеге асады. Осы себептен электр жабдықтарын және оның элементтерін қауіпті жағдайлардан және бір қаліпті емес режимдерден автоматты құрылғылар арқылы қорғайды. Бірінші кезекте автоматты құрылғы (қорғаныс) ретінде балқымалы сақтандырғыштар қолданылды. Кейін қорғаныс құралы ретінде электрлі автомат- релесі арқылы қолданылды. Сондықтан қорғаныс құрылғыларды жасауда релелі пайдаланғандықтан, оны релелік қорғаныс деп атады.
Релелік қорғаныс (РҚ) ЭЖ (Электрмен жабдықтау ) элементін үздіксіз бақылай отырып, бұзылулар мен нормальді емес режим кезінде бірден әсерге келеді. Бұзылулар кезінде релелік қорғаныс бұзылған участокты анықтап, оны ЭЭС-тен ажыратады, күштік ажыратқыштарға Q әсер береді, ол өз кезінде үлкен токтарды ажыратады. Нормальді емес режимде релелік қорғаныс бұзылуды анықтап, бұзылу түріне қарай ажыратады немесе автоматты түрде операцияларды өзі қолдануы керек. Болмаса жедел қызмет көрсетушіге сигнал беру арқылы нормальді емес режимді қалпына келтіру үшін керекті жұмыстар атқарылады.
Әдебиеттер тізімі

1. Андреев В.А. Релейная защита в СЭС 1991 г Высшая школа
2. Федосеев А.М. Релейная защита электрических систем
3. Н.В. Чернобров В.А. Семенов Релейная защита энергетических систем учебное пособие для техникумов 1998 г
4. Шабад М.А. Автоматизация распределительных электрических сетей 2000 г
5. Шабад М.Л расчеты РзиА в электрических сетях
6. Авербух А М Релейная защита в задачах с решениями и примерами 1975 г
Я С Гельфанд релейная защита распределительных сетей Энергия 1975 г
7. Е. Н Зимин Защита асинхронных двигателей до 500В М. 1977 г
8. А.М. Севостьянов Максимальна токовая защита. М 1966 г
9. М. Л. Методы расчета токов короткого замыкания М. 1967 г
10. М. Т. Левченко Автоматическое включение резерва. Энергия 1967 г
        
        ҚАЗАҚСТАН РЕСПУБЛИКАСЫ  БІЛІМ ЖӘНЕ ҒЫЛЫМ МИНИБЕТЛІГІ
БОЛАШАҚ УНИВЕРСИТЕТІ КОЛЛЕДЖІ МЕКЕМЕСІ
ОҚУ ӘДІСТЕМЕЛІК КЕШЕН
РЕЛЕЛІК ҚОРҒАНЫС ЖӘНЕ ЭЛЕКТР АВТОМАТИКАсы
Дайындаған: Бурамбаева Э.С.
Оспанов ... ... ... ... ... ... мен бейнормал жұмыс режимдері.
Энергетикалық жүйеде әртүрлі бүлінулер немесе нормальді емес режимдер
электростанциялар [ЭС] мен ... ... [ҚС], ... ... [ЛЭП] және ... ... ... электр қондырғыларының
электр құрылғыларының бүлінулері болуы ... ... ... п.б. және ЭС мен ҚС ... кернеудің
төмендеуі болады. Бүліндіру тоғы көп ... жылу ... ... (К) ... ... ... және ... әуе электр желісін
(ӘЭЖ) мен қондырғылар арқылы жүре отырып, ... қызу ... ... 1.1 ... жүйе ... ... түсуі энергия жүйесіндегі тұтынушылардың қалыпты жұмысын
бұзып және ЭС мен ... (ЭЖ) ... ... ... ... ... режимдер ток пен жиіліктің Сонымен бірге, бірқаліпті емес
режим кезіндегі кернеудің ... ... ... сенімділігін төмендетіп,
ал кернеу мен токтың көтерілуі электр қондырғылары мен ӘЭЖ-нің бір қаліпті
жұмыс істеуіне қауіпті ... ... ... мен ... дер ... ... ... жердің
қалыпты жұмыс жасауын қамтамасыз ету үшін, ... ... ... жабдықтау
жүйесінен ажыратып тастауымыз керек.
Уақытында іс-шаралар қолдансақ, қауіпті жағдайдың алдын ... ... ... ток ... ... төмендетсек болғаны). Егер қондырғы
немесе жүйеде қауіпті режим пайда болса, онда оны дер ... ... ... тастау керек. Ал, бұл автоматты құрылғы арқылы ғана
жүзеге асады. Осы ... ... ... және оның ... ... және бір ... емес режимдерден автоматты құрылғылар
арқылы қорғайды. Бірінші ... ... ... (қорғаныс) ретінде
балқымалы сақтандырғыштар қолданылды. ... ... ... ретінде
электрлі автомат- релесі арқылы қолданылды. ... ... ... ... ... оны ... қорғаныс деп атады.
Релелік қорғаныс (РҚ) ЭЖ (Электрмен ... ) ... ... ... бұзылулар мен нормальді емес режим кезінде бірден ... ... ... ... ... ... участокты анықтап,
оны ЭЭС-тен ажыратады, күштік ажыратқыштарға Q әсер ... ол өз ... ... ... ... емес ... ... қорғаныс бұзылуды
анықтап, бұзылу түріне қарай ажыратады немесе автоматты түрде операцияларды
өзі қолдануы керек. Болмаса жедел қызмет ... ... беру ... емес ... қалпына келтіру үшін керекті жұмыстар атқарылады.
Релелік қорғаныс электрлік ... ... ... энергожүйенің
қалыпты жұмысы мүмкін де емес. Ол басқа да электрлі автоматты құрылғылармен
тығыз байланысты. Міндетті авариялық жағдайды ... және тез ... ... ... ... ... істеу мен тұтынышыларды электрмен қамтамасыз
етеді: автоматты түрде қайта қосылу (АПВ), автоматты түрде резервті электр
көзіне қосу ... ... ... ... (АЧР) және ... ... ... фаза аралық қысқа тұйықталу кезінде немесе
жермен тұйықталу кезінде болады.(1.2-сурет) . ... ... ... ... бір фазалық қысқа тұйықталулар болып
тұрады.Бұзылулардың басты себебіне: ток ... ... ... ... ... кернеумен, механикалық бүлінулерден;провод пен ЛЭП- тің
тіреуінің зақымдануынан, ... ... ... мұз тайғақтан, қатты
желден, «сымның биінен» және т.б. ... ... ... болады.
г) кернеуді түсіру паралель жұмыс істеп тұрған ... ... әсер ... ... ... ... тұтынушылардың бір
бөлігіне немесе барлығына бірдей ток беру тоқтатылады. Бүлінудің басты
түріне ... ... бір ... ... ... тұйықталуы немесе
доға тәрізді сөндіргіш реактордың үлкен ... ... ... ... ... ... көрініп тұрғандай жерге изоляндырылған
нейтральді жүйеде қысқа тұйықталу болып ... жоқ, ... ЭҚҚ ... фаза ... ... ... Зақымдалған жердегі ток
I , С ... ... ... ... (В мен С) ... ... ... Фаза аралық зақымдану мұндайда осы күйінде қалады. Осыдан бір
фазалының жермен жүйеде изоляндырылған нейтральді тұйықталуы ... ... ... ... әсер етпейді. Бірақ мұндай зақымдану
түрі жүйеде перенапряжение әкеледі, бүлінбеген ... ... ... және бір ... ... фаза аралық жермен тұйықталуға ... ... ... ... ... 1.3. ... ... кернеудің түсуінің әсері.
а- тұтынушылар жұмысына; б- энергожүйенің қалыпты (( жұмысына; ... ... мен ... режимдегі кернеу.
№2 дәріс
Релелік қорғаныс пен автоматика сұлбалары жасалуының негізгі принциптері
Релелік қорғанысың құрылғыларының сұлбалары сызбалары ... ... және ... ... бейнеленеді.
Принципиальды сұлба релелік ... ... ... ... ... ... ... мағлұмат (көрсеткіш)
береді.Сұлбада комплектіге кіретін оларды барлық электрлік ... ... реле мен ... ... ... ... ... токтың берілмеуі жағдайларда ... ... ... конструкторлық құжаттаманың бірыңғай
жүйесінде қабылданған халықаралық ... ... ... әрпімен
белгіленеді.
Релелік қорғаныстың принципті схемасы әдетте екі-үш сұлба түрінде
бейнеленеді: бөлек өлшеуіш бөлік және ... ... ... және ... ішкі ... олар үшін ... ... қабылданып көрсетіледі.
Структуралық сұлбалар қарастырылған құрылғылар тұратын негізгі
бөліктерді бейнелейді, ... ... ... ... өзара байланысын анықтайды.Блоктар олардың ... ... бар тік ... ... мен элементтерің
органы құрамбөліктеріне кіретіндер көрсетілмейді.
Функционалды сұлбалар ... ... ... ... келеді, релелік қорғаныстың құрылғысы және оның ... ... ... ... ... мен ... ... сұлбалар оның құрамына кіретін элементтерден құрылғылардың
монтажын ... үшін ... және ... ... ... зауыт-
дайындаушыларымен жүзеге асырылғандығын көрсетеді.
№3 дәріс
Релелік қорғаныс пен автоматика құрылғыларының оперативті ток көздері.
Қолданылуы және ... ... ... ... ... көзі
ажыратқышты дистанционды басқару тізбегін, Рқ ... ... ... ... құралдарын қоректендіру үшін қолданылады.
Энергожүйенің бүлінген элементтерін сөндіру және ненормальді режимді
жоюды ... ... ... РҚ және басқа ... ... ... ... ... керек. Сол үшін
оперативті токтың қорек көзінің басты талабы кез келген ... ... ... ... ... ток қорек көзінің кернеуі және
қуаты барлық уақытта ... ... ие ... Ол мән РҚ, ... және ... әрекетке келуіне, сөндіруге және сол
ажыратқыштың қосылуына жауап беруі керек.
Оперативті тізбекті қоректендіру үшін ... және ... ток ... қолдащнылады.
Тұрақты оперативті ток. Тұрақты қорек көзі ретінде 220-110 В кернеулі
аккумулятор ... ... ... ... 48 В-тық батареялар
қолданылады. Аккумуляторлық ... ... ... ... ... ... және ... орталықтандырылған қорек
көзі болады.
Аккумуляторлық батарея GB құралмалы шинаға жалғанады, шина арқылы ... ток ... ... GB әдетте үздіксіз зарядты режмде
жұмыс жасайды, және әрекетке барлық уақытта ... ... Бұл ... ... үздіксіз жұмыс жасайтын зарядтаушы құрылғы параллель
жалғанады. Бастапқы кезде зарядтаушы құрылғы ... ... ток ... ... ... іске ... тұрақты ток генераторы түрінде
болды, қазіргі уақытта ... ... ... ... және ... ... ең жауапты учаскесі ажыратқышты күштік
басқару және электромагниттік ... ... Олар ... ... ... ШУ ... Одан ... жауапты екінші учаске ажыратқышты қосу
электромагнит тізбегі. Олар да ... ... ШВ ... Одан ... учаске сигнализация, ол ШС шинкісінен алады. ... ... ... ... ... кейбір өз қажетін қанағаттандырушы
электр қозғалтқыштары) төртінші учаскені құрайды, олар ... ... ... шиналар құрамасынан қоректенеді; ШУ, ШВ, ШС сенімділігі
бойынша секцияланады.
Сурет 3.1. РҚ оперативті тізбек ... ... ... ... және
тұрақты оперативті токпен басқару және белгі беру сұлбасы
Электр станцияларында және ... ... ... ... басты
шиналар құрамасы басқару тізбегінің қорек көзі сенімділікті ... ... ... ... ... екі секция түрінде болады,
әрқайсысы қорек көзін аккумуляторлы батареядан автоматты ажыратқыш ... ... ... ШУ, ШВ, ШС шинкілеріне қосылған ... ... ... ... (ТҚ 220, 110 кВ; ... және т.б.) Осындай әрбір учаске екіден кем емес ... ... ... ... желі және оған қосылған элементтер қысқа тұйықталудан қорғануы
керек. Бұл қорғаныс сақтандырғыш ... ... ... арқылы жүзеге
асады. Басты қоректендіруші тізбекте жіне батареядан құрама шинаға баратын
тізбекте автоматты ... және ... ... ... пен ... ... қысқа тұйықталу кезінде бүлінген
элементті ... ток ... ... ... қамтамасыз етуі
керек. Әсерге келу тогы максимал жүктеме тогына ... ... ... ... кезінде келесі резервтегі учаскеде әсерге келуін қамтамасыз
етуі керек.
Тұрақты ток тізбегіндегі бұзылуларды ... үшін ... ... ... ... ... жарамдылығы,
электромагнитті сөндірудіңжәне ... ... ... КН ... арқылы бақыланады.
Тұрақты ток тізбегінде жерге тұйықталу болуы мүмкін.Жерге тұйықталу екі
нүктеде болғанда РҚ ... ... және ... ток ... ... Бұл ток ... ажыратқыш жалған әсерге
келуі мүмкін. Мұндай ажыратуды ескерту үшін тұрақты токта ... ... ... ... ... Бұл ... вольтметр және
сигналды реле арқылы орындалады.
Аккумуляторлы батареялар РҚ құрылғыларын қоректендіруде ең сенімді қорек
көзі ... ... ... олар кез келген уақытта негізгі айнымалы ток
желісіне қарамастан керекті кернеу мен ... ... келе ... ... ... де бар. ... сенімділік мақсатында
олар барлық ЭС және ҚС-да 110 кВ және одан да ... ... ... ... ... ток ... қымбат, оларға зарядтаушы құрылғы, арнайы
ғимарат керек, олармен жұмыс жасау үшін мамандандырылған ... ... ... көзі үшін ... созылған, қымбат және үлкен
көлемдегі тұрақты ток кабелі керек.
Сол үшін 6, 10, 35, кейде 110 кВ ... ... ... ... ток көзі ... ... ток. ... токты оперативті тізбекті қоректендіру
үшін бірінші реттік желіден ток немесе кернеу ... ... ... ... үшін ток ... ... трансформаторы және өз
қажеттілігін қанағаттандыратын трансформатор қолданылады.
Ток трансформаторы қысқа тұйықталудан қорғайтын РҚ ... ... ... ... көзі ... ... Ток трансформаторының
екінші реттік тогы қысқа ... ... күрт ... ... ... ... ... реттік кернеуі мен қуаты өседі, және ... ... ... ... ... ... Бірақ ток
өспейтін бүлінулер мен ненормальді режимде ток трансформаторының тогы ... РҚ ... ... әсерге келуіне және ажыратқышты іске қосуға
күші жетпей қалады. Осыған байланысты ТТ-ны ажыратқышты ... ... ... және ... ... кернеу (ток) жоқ болған
жағдайда қолданбайды.
Кернеу трансформаторы (КТ) және өз ... ... ... ... ... ... ... тізбегін
қоректендіруге жарамсыз, өйткені қысқа тұйықталу кезінде ... тез ... ... ... ... мен ... режим кезінде КТ мен өз
қажеттігін қанағаттандыратын трансформаторлар ... ... мен ... ... ... ... үшін ... Айнымалы
оперативті токта РҚ-ның схемасының орындалу принципі 4-тарауда көрсетілген.
Аккумуляторлы батареяға ... ... ... ток көзі ... оны ... оңай және ... ғимарат керек емес.
Айнымалы оперативті ток көзінің кемшілігі қуаттың шектеулігі, ол ... ... ... және ... жетектерде
кернеуі 35 кВ-тан ... ... ... ... ... ... ток көзіні кернеуі 6-35 және кебір жерде 110 кВ
желілердегі токтық РҚ-ны қоректендіруде кеңінен қолданылады.
Жартылай өткізгішті ... бар ... ... ток ... ерекше
талаптар қойылады.
№4 дәріс
РҚА-ға арналған ток пен кернеуді өлшеу трансформаторлары.
Жұмыс істеу принципі. Ток трансформаторлары көмекші ... ... ... көмегімен релелік қорғаныстың өлшеу органдары қорғалатын
объектің ... ... ... және ... жайлы ақпарат алады. Алынатын
ақпараттың дұрыс болуына релелік қорғаныс ... ... ... ... ... ... ... қорғаныс құрылғысын қоректендіретін
ток трансформаторына деген негізгі талап, қателігі белгілі бір мәннен асып
кетпейтін қателігі бар бақыланатын ток ... ... ... ... ... ... 3.1 суретте көрсетілген
схемалар түсіндіріп бере алады. Ток трансформаторының қосалқы қысқыштарының
біреуі міндетті түрде қауіпсіздік техникасы шарты ... ... ... 5.1. Ток ... – құрылыс принципі; б – орын ... ... ... w1 алғашқы орамадан (бақыланатын токқа тізбектей
қосылған), w2 ... ... ... ... ... қосылған
элементтерінен немесе өлшеу приборларынан тұратын, ZН қосымша күштің
кедергісіне тұйықталған) және L ... ... ... ... ... арасындағы магниттік байланыс жүреді) тұрады. w1 алғашқы орамадан
өтетін І1 алғашқы ток және w2 екінші ... І2 тогы І1 w1 және І2 ... ... ... тудырады., олар өз кезегінде І құрыш магнит
сымында тұйықталатын Ф1 және Ф2 магниттік ағындарды алып ... ... ... (оң ... ... магниттеуші күштер
және олар тудыратын магниттік ағындардың айырымы алынады, ... ... күші Іном w1 және Фт [41] ... ... ... - I2w2 = Iном w1 ; ... – Ф2 = ... немесе негізгі деп аталатын Фт ағыны, екі ораудан да көп
өтіп, екінші ... ЭДС Е2 – ге ... ол ... ... ... ... ... жасайды. Фт ағыны Іном тогымен Іном w1 магниттік қозғаушы күшін
құрайды. Іном І1 ... ... ... ... да, ... ток деп
аталады. Егер Іном =0 болса, (5.1) өрнегі келесі ... ... = I2w2 ... = I1 (w1/w2) = ... ... жерде КІВ = w2/w1 – ансформация коэффициенті, ол ... ... деп ... ... ток жоқ уақытта І2 екінші ток
КІВ – ға тең ток трансформаторы трансформация коэффициентіне ... ... ... тең ... Бұл ... алғашқы ток w2 екінші орауға
трансформацияланады да, Ток трансформаторы қателіксіз жұмыс ... ... ... ... 380 В ... жоғары қондырғыларда
приборлардың параллель обматкасын қоректендіру үшін қолданылады. Суретте
кернеу ... ... мен ... ... ... трансформаторының негізгі элементтері мыналар:
1. Тұйықталатын электротехникалық темірден жасалған өзек.
2. Жоғары кернеулі екінші обматка.
3. Төменгі кернеулі екінші ... ... ... ... мына формуламен табуға
болады
Кном=U1 ком U2ком =W1 / ... ... екі ... өткізгіштер бар ток параметірі.
Кернеу трансформаторы тізбекке параллель қосылады.
Кернеу трансформаторының екінші ... ... 100 В ... ... В – тың ... ... ... дайындалады. Бұл обматкаға Ватметрін
счетчиктің релелерін және автоматты приборларының параллель обматкалары
қосылады. Кернеу трансформаторы өлшеу ... екі ... ... ... ... мөлшерінің қателігі.
2. Бұрыштық қателік.
Кернеу мөлшерінің қателігін мынадай формуламен табуға болады:
∆U % = U2ком - U1 / U1 * ... ... ... ... ... қателігі дегеніміз,
бірінші обматиканың кернеуіне U1 қарағанда екінші обматиканың кернеуі (U2)
180~ бұрышқа айналдырылған болып есептелінеді.
Кернеу ... ... ... түгі мына ... = √(∑ ... S2 – екінші обматиканың жүгі В.А. ∑ Pприб приборлардың параллель
катушкаларымен қолданылатын активті ... ... Вт. ... параллель катушкаларымен қолданылатын реактивті ... ... ... ... ... және векторлық
диограммасы.
1- Тұйықталатын электротехникалық темірден болаттан жасалған ... ... ... ... ... ораммасы.
3- Төмендегі кернеулі екінші реттік ораммасы.
Егерде, кернеу трансформаторының екінші обматикасының жүгі /S2/ көбейсе
онда ол ... ... ... ... де көбейеді. Кернеу
трансформаторының орамаларын қосу схемасы көрсетілген.
Кернеу трансформаторының төрт ... ... бар. Олар ... ... және 3;
Көрсетілген цифорлар өлшеу процесінде кернеуде болатын қателіктерді
процентпен көрсетеді.
Кернеу трансформаторын шаруашылықта мына ... жиі ... ... НОС, НТМИ, НКФ т.с.с.
№6 дәріс
Полярлықты, трансформаттау коэффициенттерін тексеру, ток пен
трансформаторларының вольтмаперлік сипаттамаларын алу.
Векторлық диаграмманың шарты мен ... ... ... ... ... ток пен ... векторлы диаграммамен ... ... ... бастысы мына көрсеткіштер қолданылады:
жүктемесіз бір бағыттағы ЛЭП және ... ... ... ... ... пен кернеудің токтар мен кернеулердің фазалық нақты жылжу бұрышын
қысқа тұйықталу ... ... ... және ... ... ... Қысқа тұйықталу жерді қоректендіретін электрлі ... ... ЭҚК ЕА, ЕВ, ЕС ... және ... жүйеде, ток пен кернеу ... ... ... ... ... ... үшін ... қысқа тұйықталуды,
тұйықталған жердегі өтпелі кедергі Rn>0 тең. ... оң ... ... ... жерге қарай бағытын алады, сәйкесінше оңға ЭҚК ... ... ... ... оң токтың бағытына сәйкес келеді.
Үшфазалы қысқа тұйықталудағы векторлық диаграмма. ... ... ... үш фазаның металдық К ... ... ... диаграмма тұрғызу ЭҚК-нің әсерінен әрбір фазада ... тогы ... ... Еф- ЭҚК ... ... жүйесі, Zc , Rc , Xc , ZAK, RAK, XAK-
Жүйенің кедергісі және ... ... ... = IBK = ICK = I K ... ... ЭҚЛ-іне байланысты фаза бойынша
жылжыған.
Kнүктесіндегі кернеу нолге тең: UAK= UBK= UCK=0. ... ... ... Р нүктесінде (1.4а-сурет). UAK= IAK RAK+j ZAK XAK диаграммада
анықталады, активті кедергінің IAK RA ... ... фаза ... векторына сәйкес және IAK ХA реактивті кедергі, IAK ... ... ... ... UBK мен UСK ... ... UAР ... UCР ... ... әр ... ... токтардан бұрыш бойынша
озып келеді. 351В ЛЭП-ке бұл бұрыш 45°-55°, 110 КВ-60°-78°, ... (бір ... ... -73°-82°, 330 КВ (екі ... ... 500 КВ (үш ... ... ... 750 КВ ... ... -86°-88°-ге тең. Үлкен φк үлкен сым қимасына ... ... ... ... ... ... ток пен кернеу
диаграммасы симметрилы және ... ... ... ... жоқ. 2) үш ... ... тұйықталу барлық фаза аралық кернеуінің
(қысқа тұйықталу жермен, оның айналасына) түсуімен байқалады. ... К(3) ... ең ... ... ... ... электр желісіндегі
тұтынушылардың (( жұмысының қалыпты ... ... ... ... қысқа тұйықталу 1.5а-суретінде ЛЭП пен В фазасының
арасында металды ... ... ... Фаза ... ЭҚК ... ... және IСK ... тұйықталу тогы туады, формуласы ... ... 2Zф -екі ... ... ... (2Zф=ZB+ZC).
Бүлінген жердегі фазалар токтар мәні бойынша тең, фаза бойынша ... ... ... фаза ... ... тең (жүктемені есептемегенде).
IBK = ICK; I K =0 (1.2 ... ток К(2) –де жоқ, үш ... ... + IB + IC ... ... ... ... 1.5б-суретте ЭҚК –нің ... ... ... тұйықталу ток векторы оны ( тудырған ЭҚК ЕВС –нен
бұрышқа ... ... А ... кернеуі жүйенің әр ... ... ... ЭҚК-ке тең.
UA= ЕА
Өйткені фаза аралық кернеу металды қысқа тұйықталуда
UВСк= UBк- UCк=0
Сурет 1.5. Екі ... ... ... ... ... ... қысқа тұйықталу жерінде модулі
бойынша тең және фаза бойнша сәйкес ... ... екі ... ... ... ... диограмма р 1,5в- суретінде көрсетілген.
Ток векторлары өзгеріссіз қалады.Вжәне С ... ... ... ... Р ... ... сайын, кернеулік күшейе түседі.
Uрс=Upr –U... Қалтқысыз фазаның кернеулігі Uap=E Тоқ ... Lrp ... ... Ubcp φr ... арасында қалады.
Екі фазаны К3 екі ерекшелікпен бейнеленеді.
1) ток векторлары мен қысым симметриялы емес, бірақ қалыпты жүйеде;
Симметриялы еместігі тоқ пен ... кері ... (ОП) ... ... К3 ... ... қысым нөлден көптеу, тек бір ғана фаза ... ... ... төмендейді, яғни басқа екеуінің 1,5 Uф –ға тең
екенін ... ... екі ... К3 қалыпты ЭЭС және ... ... өте ... Бір фазалы қысқа тұйықталу (К(1)) бір фазалы тұйықталулар жерде ... ... ... 110 кВт ток ... болады, жер арқылы
жұмыс жасайтын ... ... одан да ... ток ... ... Бұл ... пайда болатын ток және оның қысымы ... ... ЕА ... ... ... ... ... пайда болатын K2 IAK тогы
залалданған фаза арқылы G қорек көзінен өтеді де қайтадан кері қарай
жерге ... ... N ... келеді.
(1.5)
Индуктивті активті қақтығыс бұл жағдайда жер фаза ілгегінде және
фазалар қақтығысы иен фаза аралық ... ... IAK ... ... ... мен φ-arctg бұрышынан алшақ қалады. Залалсызданбаған
фазаларда ток болмайды.
Залалсызданған А ... К ... ... ... ... ... кернеуі В және С. Осы ... ... ... ... 1.6. Бір ... ... ... ... 1.6 ... ... Фаза
аралық кернеу
UАВК = UВК UВСК = UВК – ... = ... ... мен ... ... ... + IBК + ICК ... UBК+ UCК= UBК+ UCК=3U0 ... ... ... фаза ... мен ... ... НР: IСК ... ... ... ... IAК фазасы мен С0К-мен сәйкес келеді және ЕА фазасымен
қарама-қарсы ... және 1/3 UАК. IAК тогы UАК ... 900 ... алады.
Р нүктесі К-дағы векторлық диаграмма ... ... ток ... ... фаза ... ... ... векторын IAK φ=arctg(X1UR(1)) бұрышында алдын алады.
В және С залалсызданбаған фазалар өзгеріссіз:
UВР=EВ ... ... ... UАВР және UAВ ... IРР және UРР ... IВК =1/3 ... ... ... ... ... < UAK ... бойынша және фазаның активті қарсылықтығы R(1)КР
қосылады (жер-фаза). ... ... ... төмендегідей:
1) Ток және фаза кернеулігі симметриялы емес ... ... ... ОП және НП ... құрайтын векторлардан бөлек;
2) К-нүктесіндегі фаза аралық кернеу нольден жоғары үшбұрыш ауданы осы
кернеуден құралған, ... ... Бір ... К3 өте ... ... ... екі фазалы қысқа тұйықталулар (К-(1.1)). К3 –бұл ... ғана ... ... ... ... ... ... орналасқан екі фаза 1.7-сурет К және Р
нүктелері үшінбейнеленген.
ЭДС ЕВ және ЕС ... В және С ... ... ... ...... ... Жерге орналастырған:
IК(2) =IAК +ICК
(1.8)
Сурет 1.7. Жерге екі ... ... ... ток ... үш ... ток ... ... (1.8) және (1.9) нольге тең:
IAК + IВК + ICК =IК(1) ... ... В және с ... фаза ... ... ... фаза ... UАК қалыпты жағдайда болады.
К нүктесіндегі фаза ... ... ... ... ... ... аралық кернеу залалданған және залалданбаған фазалар кернеулер UАВ
және UСА; UАК фаза ... ... ... Ток және ... Р ... орналасқан. (1.7б-сурет).
UBР және UCР кернеулігі ұлғаюына байланысты фаза аралық кернеуі де
ұлғаяды, аудан ... ... де НП ... ... ... UВР+UCР )
К3екі фазалы векторлық диаграммалар ерекшелігі:
1) Кернеу мен нүкте симметриялы емес және қалыпты емес;
2) К3-пен ... күрт ... ... ... мен ... ... соғады.
Жерге орналастырылған екілік тұйықталу. (К(1)) ... К3 ... ... ... ... екі фазаның әртүрлі нүктелерде болады
(К1 және К2 -1.8- сурет). ЭДС әртүрлі әрекет арқылы ... ... мен В және С ... К3 IВК және IAК ... пайда болады және
олар К1 және К2 нүктелерінде жер ... ... Бұл ... ... ... К3 тогы ... тең және IВК =ICК фазаларына
қарама-қайшы, залалданбаған фазаларда нольге тең.
Сурет 1.8. Нейтралы оқшауланған жүйедегі ... екі ... ... ... ... ... көзі мен ... жер арасындағы
аудан К3 екі фазалы жерге ток диаграммасы сияқты. Бұл ... ... ... ... тең.( IAК + IВК + ICК =0) ... ... ... ток
фазаларында НП болмайды. ЛЭП аумағында жердегі К1 және К2 ... ... ток бір ... ... өтеді, К3 бір фазалы жүйедегідей.
Толық токтардың векторлық ... және бұл ... ... ... К3 ... ... (1.6 б-сурет) К1 және К2 аумағындағы ток пен
кернеулік НП құрамды қалыптасады. Бұдан біздің ... ... =IC = 0 , IВ =1/3 I0 ... К1 және К2 нүктелерінде жер
потенциалы болады, онда К2 ... UАК= ... ал К1 ... ... ... тең ... дәріс
Бір электрлік шамаға әсер ететін өлшеуіш органдар.
Релелік қорғаныстың әрбір құрылғысы ... тиіс және ... ... ... ... беруі керек.Оның үш құрылымдық
бөлігі бар (1.14-сурет): өлшеуіш (реттеуші), логикалық ... ... ... ... (ИЧ) (1.14-сурет) қорғалатын объект жағдайы үшін үздіксіз
бақылауды жүзеге асырады және ондағы бүлінудің пайда болуының ... ... және оны ... ... ... ... ... дискретті
сигнал береді.
Бақыланатын шама қорғалатын объектінің ток немесе кернеуі релелік
қорғаныстың түрінен тәуелділігіне ... ... ... ... ... ... жұмыс кернеуімен қорғаныстың өлшеуіш бөлігіне ... ... ... ТV ... ... ... ... бөлік (ЛЧ) өлшеуіш бөліктің (МЧ) дискретті сигналын
қабылдайды, берілген бағдарлама ... ... ... ... ... ... және басқару бөлігіне (УЧ) ... іске ... ... шығу ... ... ... ... (УЧ) ажыратқышты ажырату үшін қажетті
мәнге дейін логикалық бөліктің сигналын күшейту үшін ... ... ... ... ... ... үшін ... қуаты болады.
Қорек көзі (ИП). Логикалық бөлік (ЛЧ) пен ... ... ... ... келтіру үшін ажыратқыштардың ажырауына командалардың
берілуі, сондай-ақ өлшеуіш (МЧ) және ... ... (ЛЧ) ... ... ... үшін ... (тең) ... арнайы
көздері қарастырылады.
Элементті базалар.Қазіргі реле жасау ... ... үш типі ... бұл ... реле түріндегі релелік
қорғаныстың органдары мен барлық функционалдық бөліктерін жүзеге асыру үшін
қолданылуы мүмкін.
Жартылай ... бұл ... ... ... аналогтық
және сандық микрожүйелер түріндегі релелік қорғаныстың органдары мен барлық
функционалдық бөліктерін жүзеге асыру үшін қолданылады.
Микропроцессорлы, бұл микропроцессорлар ... ... ... көп ... ... ... ... релелік қорғаныстың
өлшеуіш және логикалық бөліктерін жүзеге асыру үшін пайдаланылуы ... 8 ... пен ... жартылай өткізгіш релесінің құралымдық ерекшеліктері,
параметрлерін реттеу.
Ток трансформаторларды дайындау кезінде алғашқы және ... ... ... ... белгілеуде мына ... ... ... ... ... ... ... токқа бағытын анықтау мүмкін
болуы керек. Алғашқы ... ... кез ... ... ... ... басы ретінде н-ді, ал екіншілері орау ретінде к-ны алады
Сурет 5,2 а. Екінші орау ... ... ... ... ... ... ток н басынан к соңына жүрген кезде ... н басы ... ток күш ... ... ... ... ... екінші ораудың екінші шығындысы ораудың к соңы ретінде ... ... ... жоғарыда көрсетілген тәртіппен белгілеу кезінде
ток трансформаторының екінші тізбегіне қосылған реле орауындағы токтың
бағыты релені ... ... ... ... ... ... ... сурет
5,2 а. Жасаушы заводтар трансформаторлардың бірінші орауының басы мен ... және Л2 деп, ал ... ... басы мен соңын U1 мен U2 ... ... 5,2 ... 5,2 г-де 5,2 а ... ... ... ... бірінші және екінші токтың векторлық диаграммасы көрсетілген.
Сурет 5,2 ток ... ... ... - ... ... ережесі;
б - ток трансформаторындағы шығындыларды белгілеу;
в – схемадағы белгілеулер;
г – бірінші және екінші токтың ... ... - ... ... ... 5,2 д-да екінші токтың бағыты мен екінші ораудың
шығындыларын белгілеу ... ... ... ... әр түрлі болған
жағдайда өзгерулері көрсетілген. Ф1 ... мен ... ток ... «Буравчик»
ережесі бойынша анықталады.
Қателіктер себебі. Нақты ток трансформаторында (3,1) ... Іном ≠ 0. Іном тогы І1 ... ... ... бөлігі болып
табылады, ол трансформация жасайтын Ф ... ... ... ... ... ток ... ... тогы
І2 = (І1 – Іном)( W1/ W2) = (І1/кІ) – ... / кІ) ... кІ = W1/W2 – ... ... ... ... шығатыны, нақты І2 екінші тогының (5,2) өрнегі бойынша анықталған
І1/ кІ есептеу мәнінен Іном / кІ ... ... ол ... ... ток ... бұрмалаулар енгізеді. Сонымен ток ... ... ... ... бұл Іном – ... ток ... ... және ток трансформаторы қателіктерінің түрлері.
Ток трансформаторының түрлері екінші тогына магниттеуші токтың
бұрмалау ... ... 5,3- тің ... диаграммасында көрсетілген, оның
негізін орын ауыстыру схемасы ... ... 5,1 ... ауыстыру схемасында ток трансформаторының бірінші және екінші
орауларының арасындағы ... ... ... екінші ораудың
айналымдарына келтірілген: І1 1 =І1 / к1 және І1 ном /к1.
Диаграмманы құру ... ... ... ... І2 ... ... алынады, сонан соң екінші ораудың ... ... ... U2 және E2 .
U2 екінші кернеу векторы Zн = Rн + jxн күш ... тең, яғни U2 = I2(RН + jxн). Ол І2 -ден y ... ... ... ... Е2 ... ... U2 кернеу мен Z2 = R2 + jx2 екінші
орау кедергісінің кернеуінің төмендеуінің герметриялық ... ... E2 = U2 + I2 (R2 + jx2 ) ... U2-ні Zn ... кернеудің төмендеуі
түрінде өрнектеп алатынымыз:
E2 = I2(R2+R) + jI2(x2+xn)
E2 = ... ... Е2 І2 ... α ... артық.
Ток пен ЭДС-ң шартты түрде алынған оң бағытымен ... ... ... ток ... Фт ... ... ... өзі
құратын ЭДС-тен 900 –қа қалып қоятыны көрсетілген. ФТ ... ... ... ... І` ном күші ... γ ... ... І`1
келтірілген бірінші токты І2 екінші ток пен ... ... ... геометриялық қосындысы түрінде табылады.
Векторлық диаграммадан көретініміз: І`ном ток есебінен І2 екінші
ток І` = І1/кт келтірілген ... ... ... кем ... және оған
қатысты фаза бойымен б бұрышқа ығысқан.
Релелік қорғаныс ... ... ток ... үш
қателігі ескерілді: fі токтық, е – ... б ... ... ΔІ ... ... (5,3 ... АД ... І`1 – І2 арифметикалық айырымына тең және І2 нақты ток І2 – І1/ ... ... ... кем екенін көрсетеді.
Бұрыштық қателік б бұрышы арқылы өрнектеледі, ол І2 нақты тогы І`1
келтірілген бірінші токқа қатысты ... фаза ... ... ... ... І2 екінші ток және нақты бірінші ток). Е ... ... ... ... (абсолют шамасы) арқылы анықталады (5,3
суреттегі АС кесіндісі). Бұл ... І`1 ... ... ... ... тең, олар ... ... келтірілген және І2Д: [
І`ном] = [І`1-І2Д] .
Сурет 5,3 ток трансформаторының ... ... ... (5,3 ... ... ... ... қателік (Е
=Іном) fi = ΔІ ток бойынша қателікті де, б бұрыш ... ... ... б бұрышы өте кіші, сондықтан ΔІ АВ кесіндісіне тең деп ... ... ал ДС ... ... ... ... б ... шамамен
ВС кесіндісіне тең.
Бұл Е>fi екенін көретеді. φн (І2 ток пен U2 ... ... ... ... тәуелді α-нің өсуімен ΔІ да өседі, ал б бұрышы кішірейеді.
α+γ =900 болғанда І2 векторы фаза бойынша І(1)21 ... ... ... ... ток ... ΔІ ... ең ... мәнге ие болады. Бұл кезде fi Е-
ға тең болады да, ал ... ... ең ... ... ... ... ток ... қателік және Е=[Іном] толық қателік салыстырмалы
бірліктермен өрнектеледі немесе осы ... ... ... ... токтың нақты мәндеріне қатынасының проценті ... ... ... ... ... толық қателік:
E% = __[Iном]______= _[I1 - I2]________
I1 ... ... ток ... ... онда магниттеуші ток і2 нақты және
есептеуші токтардың мәндерінің айырымының орта ... мәні ... = √ ... (і2 – і`1/ кІ) ... % = 100/І`1 √1/Т ∫т0 (і2 – ... 2 ... кІ – ток трансформаторының трансформациясының номиналдық
коэффициенті. Бұрыш бойынша қателік градустан және минутпен өрнектеледі, ... ... ... егер І2 І`1 -ден алда ... (5,3 ... Е, fi және б салыстырмалы қателіктері Іном магниттеуші күш
артқан сайын артып отырады.
Магниттеуші токтың азаюына әсер етуші ... Іном ... ... үшін ... Фт ... W1) / RM , ... Іном = (ФТRM)/ W1
(5,8)
қатынасымен ... ФТ ... ... ... ... RM – ... ... орталығының магниттік кедергісі.
Графикалық түрде бұл тәуелділік магниттеудің мінездеушісі түрінде
көрсетіледі (сурет 5,4).
Мінездеменің бастапқы бөлігінде Іном тогы ФТ-ға пропорционалды. ФТ=
Ф`т5 ... ... ... ... ... ... ... Іном Фт ағынына қарағанда тезірек өседі, оның өзі қателіктің
тез ... ... ... ... шектеу үшін ФТ магниттік ағынынң
мәнін шектеу керек немесе басқаша ... ВТ = ФТ/Q ... ... ... жол ... ... (Q ... ауданы).
Фт магниттік ағыны ЭДС Е2 –мен келесі өрнек арқылы байланысады
Фт =Е2/(4.44 w2f) , мұнда (5,4) ... =І2( Z2 +Zn) ... мен Zn күш ... ... ЭДС Е2 де ... ... сәйкесінше Фт магниттік ағыны мен оны құрайтын Іном тогы
да өседі, ол ток трансформаторының ... ... ... 5,4 ток ... ... мінездемесі.
Қателіктерді төмендету үшін Е2 –ні азайту керек, ол кезде релелік
қорғаныс ... ... ... ... ... ... ... Фт ағыны оның қанығуына әкелмеуін қадағалау керек. Е2-нің
азайюы кІ-ді ... ... Zн мен І2-ні ... ... іске ... яғни
үлкен номиналды алғашқы тогы бар ток трансформаторын ... ... ... ... үшін ток ... Іном ... ең
төмен иәні болу керек және магниттеудің мінездемесінің тіксызықты бөлігінде
жұмыс жасауы керек.
Бірінші шарт ... ... ... ... және ... ... ... және ток трансформаторын жасау
және дайындауында қолданылады.
Екінші шарт (мінездеменің тік сызықтық ... ... ... ... ... ... және ток ... таңдау арқылы алғашқы ... ... ... арқылы
қамтамасыз етіледі.
Ток трансформаторының мықтылығын жақсарту үшін ...... W2
= W1кІ ... мәнін кері екінші ораудың W2 айналым санын кішірейту арқылы
Іном компенсациясын қолданады. Бұл коррекция (жөндеу) ... І2 ... ... ... ол Іном ... ... ... шамалы болса да басады.
Мұндай әдіс Іном-дің кіші ... ... ... яғни ... ... және ... құралдырын қоректендіретін орауларда қолданылады.
Ток трансформаторының қателіктері КЗ-нің алғашқы ... ... тез өсіп ... ол І1 ... ... периодты емес қосынды пайда
болған кезде болады. Ол өз кезегінде ток ... ... ... ... трансформаторы кернеуі 380 В –тан жоғары қондырғыларда
приборлардың параллель обматкасын қоректендіру үшін ... ... ... ... мен векторлық диограммасы көрсетілген.
Кернеу трансформаторының негізгі элементтері мыналар:
4. Тұйықталатын электротехникалық темірден жасалған өзек.
5. Жоғары кернеулі екінші обматка.
6. Төменгі ... ... ... трансформаторының номиналдық коэффицентін мына формуламен табуға
болады
Кном=U1 ком U2ком =W1 / W2
ТПЛ-10 тиіпті екі магниттік өткізгіштер бар ток параметірі.
Кернеу ... ... ... ... трансформаторының екінші обматикасы стандартты 100 В немесе 100/
3 В – тың кернеуге есептелініп заводта ... Бұл ... ... ... және ... ... параллель обматкалары
қосылады. Кернеу трансформаторы өлшеу процесіне екі қателік енгізеді.
Олар мыналар:
3. Кернеу мөлшерінің қателігі.
4. Бұрыштық ... ... ... мынадай формуламен табуға болады:
∆U % = U2ком - U1 / U1 * ... ... ... ... ... ... ... обматиканың кернеуіне U1 қарағанда екінші обматиканың кернеуі (U2)
180~ бұрышқа айналдырылған болып есептелінеді.
Кернеу трансформаторының екінші ... түгі мына ... = √(∑ ... S2 – екінші обматиканың жүгі В.А. ∑ Pприб приборлардың параллель
катушкаларымен қолданылатын ... ... ... Вт. ... ... ... қолданылатын реактивті қуатының
қосындысы кВА.
Өлшеуіш трансформаторыны ... ... және ... ... ... ... болаттан жасалған өзек.
5- Жоғары кернеулі бірінші реттік ораммасы.
6- ... ... ... ... ораммасы.
Егерде, кернеу трансформаторының екінші обматикасының жүгі /S2/ көбейсе
онда ол кернеу трансформатордың өлшеуіш қателігі де ... ... ... қосу схемасы көрсетілген.
Кернеу трансформаторының төрт класс дәлдігі бар. Олар ... ... және ... цифорлар өлшеу процесінде кернеуде болатын қателіктерді
процентпен көрсетеді.
Кернеу ... ... мына ... жиі қолданылады: НОМ,
НОЛ, НОС, НТМИ, НКФ т.с.с.
№ 15 дәріс
Релелік қорғаныс функциясы.
Бүлінуден релелік қорғанысқа және ненормальды режимді реттейтін ... ... ... ... ... олар ... ... қойылатын талаптар.
Бүлінуден қорғаныс төрт негізгі талаппен ... ... ... ... ... ие болу және өз
қызметін сенімді орындау.
Селективтілік.
Релелік қорғаныстың селективтілігі деп желінің тек ... ... ... ... тұйықталу кезінде К1 нүктесінде (1.11,суретте)
релелік қорғаныс бүлінген ЭБЖ-н бүліну ... ... Q2 ... ... ... ... қорғанысбүлінген ЭБЖ-нен
қоректенетіндерден басқа барлық ... ... ... ... К2 ... ... ... релілік қорғаныстың
селиктивті әсерінде бүлінген Ж1 ЭБЖ ажыратылу қажет,ал Ж2 ЭБЖ ... ... ... ... ... ... сақтайды.Релелік
қорғаныстың селективтілігі селективті емес ажырау ... ... ... ... ... тек тез ... ... қамтамасыз ету үшін мүмкін
болмағанда негізгі талабы болып табалды.
Тез әсерге келушілік.
Қысқа тұйықталудың ажыруы бүлінуі орнындағы ... ... ... ... кабельдік және әуелік желілердің ... ... ету, АПВ, ЭБЖ және ... ... ... үшін,
тұтынушылардың жұмысына кернеудің төмендеуі әсерінің азаюы және электр
станцияларын генераторларының параллель ... ... ... ... жылдамдықпен жүргізілуі тиіс.
Қысқа тұйықталу ажыраудың шекті уақыты орнықтылықты сақтау бойынша
ЭЭС-пен электр станцияларын байланыстыратын шинадағы ЭС және ... ... ... сипатталатын кернеу төмендеуінің ұзақтылығы мен
тереңділігіне тәуелді.
Қалған кернеу ... аз ... ... ... және ... ... ... ажырату керек.Орнықтылықтың
шарты бойынша жерлендірілген нейтральды желідегі жерге барынша ауыры ... ... ... және екі ... ... ... болып табылады.
Энергожүйенің орнықтылығын сақтау үшін қысқа ... ... ... ... етіледі.750-1150кв ЭБЖ-не фазалық қысқа тұйықталады.Олардың
пайда болуынан соң 0,06-0,08с-тан кейін ажырату қажет,330-500кв ЭБЖ(үшін)-
не ... с ... ... ... ... әсерге келуші релелік қорғанысты қолданудың қажеттілігінің жақын
критериі сапасында электр қондырғылардың ... ... және ... ... ... қорғалған аумақтың соңындағы үш
фазалы қысқа тұйықталу кезінде қалған кернеуді ... ... ... ... ... ... алса,онда орнықтылықты сақтау шін
бүлінудің тез ажырауын қамтамасыз етуге және тез ... ... ... ... тура келеді.
Жоғарыда келтірілген қысқа тұйықталудың толық уақыты ... t3 әсер ... және ... ... бөлу ... ... ... тұйықталудың ажырау уақытын азайту үшін релілік қорғаныс сияқты
ажыратқыштардың да әсерін жалдамтану ... ... ... ... ... энергожүйеде
қолданылатын тез әсерге келуші релелік қорғаныстың көпшілікгі t3=0,02÷0,04с
–пен жұмыс жасайды.
Негізгі ... ... 6-35кв ... желілерінде релілік қорғаныстың
ажырауы 1,5-3с уақытпен мүмкін ... ... ... ... ... азаюнан ұмтылады.
Селективті, тез әсерге келуші релелік қорғаныс күрделі және қымбат.
Жеңілдету мақсатында ... ... ... ... ... ... ... релелік қозғалысты қолдану шектеледі. Мұнда селективті
еместілікті жөндеу үшін ... ... ... ... ... аумақты қайта тез қосатын АПВ қолданылады.
Сезгіштік релелік ... ... ... ... ... ... ... аймақ шегінде жеткілікті сезгіштікпен ие болуы керек.Мысалы, РЗ1
(1.12 сурет) АВр ... ... ... ... ажырату қажет және
бұдан басқа қысқа тұйықтық кезінде Р32-мен ... ... ВС ... үшін ... сезгіштігі бар болуы керек. РЗ1-ң ... ... ұзақ ... деп ... ... резервтеу егер екінші (Р32)
аумақтың ... ... және ... Q2 ... салдарынан әсерге
келмеген жағдайда қысқа тұйықтықты ажырату үшін қажет.Ендеше, ... ... ... ... ... ... тұйықтыққа сезгіш болуы
тиіс.
Релелік қорғаныстың сезгіштігі барлығы үшін,минимальды жағдайда, ЭЭС-ң
режимдерінде жеткілікті болуы керек.А электр станциясының ... ... ... ... ... ... ... болып табылады. Ендеше, релелік
қорғаныстың сезгіштігі қысқа тұйықтық кезінде оның сенімді ... ... ... ... оның аумағы үшін ... ... ... ... Rn ... ... ... жеткілікті болуы
тиіс.Релелік қорғаныстың сезгіштігіне талаптар түрлі қорғалған объектілер
үшін ПУЭ-де келтірілген.
Сенімділік. Сенімділікке талап ... ... оның ... ... ... ... ... шығусыз жұмыс жасауы керек және оның
жұмысы қарастырылмаған жағдайында ... ... ... ... ... немесе релелік қорғаныстың дұрыс емес әрекеті тұтынушыларды әлектрмен
қоректендірудің қосымша ... ал ... ... белгінің апатына әкеліп
соғады. Мысалы, К1 нүктесіндегі қысқа тұйықтық кезінде (1.13-сурет) және
131 істен шығуында 133 жұмыс ... ... II және III ... ... ... ал ... ... кезінде Р34, қалыпты режимде W4
ЭБЖ ажыратылады және I-IV қосалқы станцияларының тұтынушылары ... ... ... құрылғысының сенімділігі олардың сұлбасының
қарапайымдылығымен, олардағы ... ... ... ... ... ... ... өткізгіш элементтердің,қолданылатын сұлба
және құрылысының қарапайымдылығымен, сенімділігімен, монтажды материалдар
мен көмекші аппаратуралардың дайындалу ... ... ... ... қорғаныстың қателігін периодтық тексерумен қамтамасыз
етіледі.Релелік қорғаныстың жалпы принциптерінің ... ... ... ... ... ... қорғанысқа қойылатын талаптар. Бұл
релелік қорғаныста селективтілік, ... және ... ие ... тез әсерге келу талап етілмейді.Ненормальды режимде жабдықтың
ажырауы оның бүлінуіне қауіп төнген жағдайда болуы ... ... алып ... toon ... кезекші персонал өтсе, ненормальды
режимнен релелік қорғаныс тек белгі әсерімен орындалуы мүмкін.
1.4 Релелердің түрлері
. Поляризациялы реле
Бұл реле ... ... бір түрі ... ... ... якорі 2 магнит ағынының әсерінде тұрады, оның біреуі
– жұмыстық деп аталады, ол ... ... ... ток арқылы
құрылады, ал екіншісі – поляризациялы, яғни ... ... ... ... реле 2 ... ...... магнитті және
көпірлі жүйемен.
Екі конструкциялар да ... ... ... ... ... ... магнит-3, якорь-4, түйіспелі (контакт)
жүйе-5. Дифференциалды жүйедегі Фп поляризациялы магнитті ағын N полюсінен
шығады және екі ... Фпа мен Фпб ... Іж ... ... орама
жұмыс ағынын Фж құрады.
Көріністі жеңілдету үшін магнит ағынының якорьден тармақталатын
бөлігін есептемейміз. Фп мен Фж ... ... δа ... ... ... δб алынады да шешуші магнит ағындарын тудырады:
Фа=Фпа+Фж мен ... ... ... ... ... сол жақ а ... ... тартылады.
Fа күшіне Fб=лФ2б күші қарсы әсер етеді, ол якорьды оң жақ б ... ... мәні ... ... ... мәні ... ... Fа>Fб және
якорь сол жақ а полюске тартылып, түйіспені-5 тұйықтайды.
Іж токтың бағытын ... Фа ... да өз ... ... δа ... ... ағындарының айырымы, ал δб ... ... ... ... ... ... болғанда, ағын ФаWВ болғанда, ЕА векторының жағдайы ... ... ... ... тогы ... ЕВ ... болады.(туындауы).
∆E ЭҚК-ң түрлілігі Б бұрышының өзгерумен өзгереді.Б=0 болғанда ∆E=0, Б=1800
болған жағдайда ... ... ... ... ... ... ∆E азая
бастайды және б 3600 –қа ... ... тең ... ... ... ... кезінде Е өзгеру процесі тағы да ... ... ... ... көрсетілгендей, Iy токтың және UА мен ... ... ... ... шақырады.Желінің түрлі нүктелерінде
әр түрлі мәні болатын кернеу ... ... ... ... ... ... ... аталатын Кц
нүктесінде кернеу аз мәнге ие ... және ... ... ... ... өзге ... кернеу төмендейді,бірақ Кц тербеліс
центрінің А және В ... ... үдей ... ... ... ... ... жылжуына (қызуна)әкеледі,ал кернеудің
төмендеуіЭЭС-тің барлық тұтынушыларының жұмысын бұзады.Тербеліс барлық ЭЭС-
тіңжұмысында шағылыстыратын өте ... ... ... және ... ... ... бойынша (1.10,в-сурет) тербеліс
қысқа тұйықталуға ұқсас келеді.Релелік қорғаныс құрылғыларының көпшілігі
тербеліс кезінде әсерге келуі ... және ... ... ... ... ... ЭЭС-ті сирек кездесетін оқшауланған
аумақтарға және ... ... ... ... ... ... ... бұзылуына әкелетін генерацияланған қуаттың
қалдықтарына бөледі.Сондықтан тербеліс ... ... ... ... ... түйісетін өлшемдер қажет.
Асинхронды режим. Ненормальды режимге сондай-ақ қоздырусыз синхронды
генератордың жұмысы жатады ... ... ... ... ... ... ... артады және старт
тогының пульсациясы туындайды.Кейбір типтегі генератор үшін асинхронды
режимде ұзақ ... ... ... ... үшін тек активті қуаттың азайған
мәнінде мүмкін ... ... ... өзі үшін ... ... ... шығыны паралель жұмыстың орнықтылының бұзылуына
әкелетін жылдам ... ... ... ... мүмкін.Бұл жағдайда
қоздырусыз қалған генератор желіден тез ... ... ... ... ... элементтері. Релелік қорғаныс құрылғысы
анықталған сұлба ... ... ... ... тұрады.
1.15,а-суретте көрсетілген реле Х электрлік величинасының кіруіне
өзгерісіндегі реог-н автоматты әсер ... ... ... ... өндіру параметрі аталатын Х кіруші величинаның ... реле ... ... ... ... реленің шығу
қысқышында басқару тізбегі (сымы)қандай да бір құрылғымен,мысалы басқа ... ... ... ... әсер ... шығу сигналы пайда болады.
Релелік қорғаныстың ұзақ ... реле ... ... бар ... ... ... көбінесе мүлдем ... ... ... ... ... ... ... кеңінен таралуда.Бірінші іске қосылуда
қозғалмалы жүйе әсерге келіп,К контактілер тұйықталады (1.15,б-сурет) ... ... Ип сым ... ... ... көзінен береді.Осы
кернеудің әсерімен басқару сымында Iy тогы ... ... ... ... ... ... басқару сымында токтың
пайда болуын шақыратын Ивых кернеу түріндегі сигнал пайда болады. ... ... ... екі түрі үшін ... У шығу сигналының Х
кіру сигналына тәуелділігі ... ... ... ... ... кезіндегі кіру сигналы Хс.р-ге арналған.
Егер реле іске қосылғаннан кейін Х төмендей бастаса (1.15,г-суреттегі
пунктирлі сызық),онда ... ... ... ... У ... қалады.Алайда
Х бірден Хв.р –ге тең болған ... шығу ... Ун-ң ... ... ... және реле бастапқы жағдайына оралады. Хв.р мәні
реле оралуының шамасы деп аталады.
Секірмелі шығу сигналының реледе ... ... деп ... ... деп ... ... Х үздіксіз емес (1.15,д-
сурет) немесе дискретті (1.15,г-сурет) болуы мүмкін.Релелік өтпелі сипаты
бар кез-келген конструкцияның ... реле ... ... түрлері. Өлшеуіш бөлік (ИЧ) элементтері.Өлшеуіш бөлік релелік
қорғаныстың өлшеуіш органдары деп ... ... ... ... ... ... оның жағдайы туралы ақпарат беретін
қорғалған объектінің ток немесе кернеу түріндегі бір, екі ... ... ... ... кіру сигналдары бүлінудің пайда болуына қойса,
өлшеуіне орган іске қосылады.Өлшеуіш органдардың іске ... ... ... ... түрінде жазылады.Өлшеуіш органдардың өтпелі
сипаттамасының релелік сипаты бар ... ... ... мәні ... ... әсері және өлшеуіш органдардың әсерлі
еместігі.
Өлшеуіш органдар ток, ... ... және т.б ... реагирлейтін (мысалы токты) өсуі барысында әсер ететін
өлшеуіш реле максимальды да, ал бұл ... ... ... ... кернеу және токқа қосу әдісі бойынша өлшеуіш реле ... ... ... ... ... және ... TV өлшеуіш
трансформаторы арқылы қорғалған аумаққа У ток пен И ... ... ... ток пен ... ... (1.16,в,г-сурет)
Екінші реле бірінші реттік ... ... ... бар-олар жоғары кернеуден өлшеуіш трансформаторлар көмегімен
оқшауланған,жоғары кернеулі жабдықтан қауіпсіз қашықтықта қызмет ету ... ... ... ... ... тізбегінің тогы мен
кернеуіне тәуелсіз өлшеуіш ... ... ... ... 100 В ... және номиналды токтарына 5А және 1А стандартты
орындалуы мүмкін.
Логикалық ... ... ... түрлі белгілерден,
типті элементтерден тұрады: типтік логикалық операцияларды ... ... (ОЛ), ... ... ... ... ... (ЭВ)
немесе уақыт органынан (ОВ), жады органынан (ОП), релелік қорғаныстың әсері
немесе оның бөлек органдары туралы сигналдар ... ... ... ... ... бойынша бұл релелер логикалық немесе
көмекші деп аталады.
Орындаушы бөліктің ... ... ... ... ... және ... ... ажыратқыштардың ажырау
электромагниттері тогының тізбегін 5-10А-ге дейін тұйықтауға қабілетті
контактілермен ... ... ... ... бұл ... ... реле ... басқарудың тиристорлы
сұлбасының ортасы көмегімен орындалады.
2.3 .Релелік қорғаныс құрылғыларының түрлері.
Барлық релелік қорғаныс негізгі және ... ... ... тез ... келу мен ... қорғалған объектінің шегінде
бүлінуден ажырауы негізгі релелік қорғаныс деп аталады.Негізгі релелік
қорғаныстың ... оның ... шығу ... ... ... ... және оның ... қорғаныстың немесе ажыратқыштың істен шыққан
жағдайында келесі аумақтың қорғанысын ... ... ... ... релелік қорғаныс деп аталады.
Релелік қорғаныстың әсері ... ... ету ... екі ... ... объектінің шегі үшін әрекет (әсер)
аймағы шықпайтын релелік қорғаныс бар.Олар уақыт ұстанымынсыз ... ... ... ... селективтілік деп аталады.Релелік
қорғаныстың басқа тобы қысқа тұйықталу ... ... ... шегі үшін әсер ... ... ... уақыт
ұстамымен қамтамасыз ... ... ... ... ... деп ... тұйықталу пайда болған кезде оның орны мен фактісін анықтайтын
өлшеуіш органдардың әрекет принципі бойынша ... ... ... ... топтарға бөледі: токтың артуы, ... ... ... соңы ... ток ... ... болуы, кернеуге
қатысты токтың фазасының өзгеруі.
Дәріс 6
Релелік қорғаныс құрылғыларында қолданылатын операциялық күшейткіштердің
негізгі қосылу сұлбалары
Инверторлайтын операциялық ... ... ... кері ... ОУда кернеуі бойынша орындалады (2.45а сурет). Инверторламайтын кіріс Н
жалпы (нольдік) шинкамен тікелей ... ... ... ... сондықтан
. Кіріс сигналы ОУ И-кірісіне резистор арқылы ... ... кері ... ... ... резистор арқылы ОУ
шығысынан кернеу келеді: . Коэффициент ... ... ... ... кірісіне берілетінін көрсетеді: . Күшейткіштің
негізгі параметрін анықтаймыз: . ОУ ... ... ... ... , ОУ ... қысқыштарының арасындағы ... етіп ... . ... ... ... ... ... тең.
Кіріс тогы мен кері байланыс тогын ... ... ... І ... ... оң таңбасы төмендегідей:
(2.27)
(2.28)
Идеальды ОУ болғандықтан, (-сұлбаның кіріс ... және (2.28) ... ... мәндерін қойсақ: . Бұдан
табатынымыз:
(2.29)
Осылайша инверторлайтын күшейткіштің күшейту ... тек ... ... ... () және ... ... ... қатынастарымен анықталады, сондықтан транзистор параметрлеріне және
ОУға кіретін басқа да элементтеріне тәуелді емес тұрлауланған (стабильная)
шама болып табылады.
инверторлайтын ... ... ... ... бөлігі
(2.45в суреттегі АВ бөлігі) ОУ сипаттамасының сызықтық бөлігі 2ден ... ... және ол ... ... ... ... және
қатынастарын өзгерте отырып мәні мен өтпелі сипаттманы өзгертуге
болады.
болғанда ... ОУ ... ... ... ... .
Инверторлайтын ОУ сұлбасының кіріс кедергісі мынадай: ; потенциал
, болса, кіріс тогы , сондықтан дан ... ... ... төмендегі формула бойынша анықталады:
мәні үлкен ... мәні аз ... (50-100 ... ... ... және айнымалы токтардың кіріс кедергілерін
түрлендіру үшін, сонымен қатар әртүрлі функциональдық сұлбаларды құру ... ... ... күшейткіш кіріс сигналын ... ... де ... ... ОУ ... ... анализдағанда И-кіріс потенциалы нольге тең болады.
Инверторламайтын операциялық күшейткіш кернеу бойынша ООС сұлбасы
бойынша ... (2.46 ... ... сигналы операциалық
күшейткіштің Н-кірісіне беріледі. Кері байланыс кернеуі резисторларда
түзелген кернеу ... ... және И- ... ... ОУ дың ... И кірістері арасындағы кернеу потенциалдар айырымына тең болғандықтан
кері байланыс әсерінен күшейткіш кірісінде қорытынды дифференциальды кернеу
пайда ... д ... ... кері ... ға кері әсер етіп ООС ... әрекет
етеді. мәнін кернеуінің түсуі ретінде ... ... ... ... яғни .
2.46 суреттегі сұлбада кернеу төмендегідей: ... ... деп ... , . Қосу ... сондықтан
.
және мәндерін (2.31) теңдеуіне қойсақ ... ... ... күшейткіштің күшейту коэффициентін
аламыз:
(2.33)
Басқа да сұлбадағы сияқты ... ОУ ... ... ОУ кіретін элемент параметрлердің өзгерісіне тәуелді болмайды және
тұрлауланған (стабильная) шама ... ... ... ... ... 2.47 суретте көрсетілген. Ол және
таңбалары сәйкес келгендіктен комплексті ... І және ... ... ... сызықтық бөлігінің ылдиы (наклон)
мәнімен анықталады: кіші болған сайын сызықтық бөлік пен ... ... ... ... ... ... ... кіріс кедергісі табылады (жүздеген ... ... ... ... ... Күшейткіш сұлбасы (2.48 сурет) ООС бар ОУда
орындалады. Ол оның екі кіріс ... ... ( және ... де әсер етеді (И және Н). Мұндай күшейткіш бір сигналдың ... алып ... үшін ... ... ): ... ... бір ОУда ... инверторлайтын және инверторламайтын
күшейткіш ретінде қарастыруға болады. ОУдың И- ... ... (2.48 ... ... арқылы кіріс сигналы , ал
резистор арқылы ООС тізбегі беріледі, осы ... Н- ... ... инверторламайтын күшейткішпен және И- кірісінен ООС
беріледі. 2.46 суреттегі ... ... ... алынып Н-
кірісіне ... яғни ... ООС ... ... ... жасайды деп есептесек басу (наложение)
әдісін пайдалана отырып ... ... ... ... ... ... қорытындысынан алынған кернеудің біреуі , ... ... , ... қорытындысының Н- кірісіне келетін
екінші кернеуі , ... ... . ... ... ... ... алып тастағыш (вычитатель) ретінде жұмыс
жасау үшін және кезінде күшейту коэффициенттері ... ... Бұл шарт ... үшін ... ... ... ... алынады: ; (2.37)
(2.36) ... ... ... (2.37) ... етіп
алсақ: ... - және ... ... коэффициенті.
Қарастырылған сұлба алып тастағыш ретінде жұмыс жасайды.
ОКда ... ... ... ... ... ... ... кернеудің қосындыларын
(алгебралық және геометриялық) туғызады және (2.20) ... ИОғы ... одан да көп ... шамаларды туғызатын құрылғы ретінде
қолданылады. Сумматор И- кірісіне келетін бір емес ... ... ... ... ... ... орындалады. П
кернеудің алгебралық қосындысының сұлбасын қарастырайық: . Резистор
,,... арқылы ОУдың И- кірісіне әр ... ... ... (,,...) ... ... ... әсерінен
токтар , , ... пайда болады. Бұл токтар сұлбаның ... ... И- ... ОС ... және ОУ ... ...
түйіседі. екенін ескерсек ОС тізбегіндегі токтың кірістік тізбектері
токтарының ... тең: ... ... ... ... ... ... олардың мәндерін
(2.39) теңдеуге қойсақ алатынымыз: ... ... ... ... ға ... сумматордың
шығысындағы кернеуді табамыз: ... ; ; ... ... ... ... ... ... кернеуіне
сәйкестендіретін түрлендіру (күшейту) коэффициенттері болып табылады,
оларды кейде масштабты немесе салмақтық ... деп те ... ... ОУды ... ... ... сәйкес
келеді. Осылайша, кіріс кернеулері қосындылары операциясы нәтижесінде
алынған сумматордың ... ... ... осы ... ... ... ... суммасына тең. алу үшін
кәрәс кернеулерінің пропорциональды ... ... n ... ... ... деп алу қажет: . Бұл кезде барлық
түрлендіру коэффициенттері де бірдей болады: . Сумматордың ... ... ... ... синусоидалы кернеулерді суммалағанда (2.42)теңдеуі
бойынша шығыс кернеулері лездік мәндерінің алгебралық суммасы ... ... (2.50 ... кіріс сигналының интеграторы
функциясын орындайды, оның ... ... ... бір ... ... кіріс кернеуі интегрына пропорционал. 2.50а суретте ООС
тізбегіне резистор орнына конденсатор С1 қосылған ОУды инверторлайтын
сұлба ... ... ... ... ... ОУ И- ... ... арқылы беріледі. Конденсатор С1
сұлбаның негізгі элементі ... ... Оның ... ... ... ... ... жұмыс анализі И- кірісі
потенциалы мен ОУғы ток нольге тең ... ... ... ... ... ... ... кернеуі болмайды, конденсатор
өшірулі және . ... ... ... ... ... ... ОУ ... сияқты жұмыс жасайды. Онда кіріс тогы ,
шығыс кернеуі және ОС тізбегіндегі ток ... ... Ток ... ... ... ... ... Конденсатор зарядынан басқа ОС
кернеуі де жоғарлай бастайды, сонымен ... ... ... түсуіне
тең мәні жоғарлайды (конденсатор кедергісі ). ... ... оның ... ... ...
(2.43)
(2.43) теңдеуіне мәнін қойсақ және ... ... деп ... ... кернеуі мен тәуелділігін табамыз:
(2.44)
Интегратор инверторлайтын күшейткіш сұлбасы бойынша ... ... ... ... ... түрленеді.
Егер интегратор кірісіне синусоидалы кернеу берілсе, ... (2.44) ... ... . Егер ... кернеу
болса, (2.44) теңдеу . Уақыт t функциясында кіріс және ... ... 2.50б ... ... Мұндай интегратор ара
тәріздес сипаттамасы бар элементтерді алу үшін қолданылады.
Инверторламайтын ОУ сұлбасында орындалған инверторламайтын ... ... ... Н- ... конденсатор С1 қосылған (2.51 сурет).
Осы ... ... ... төмендегідей:
(2.45)
Бұл теңдеуді деп ... m ... ... үшін ... ... ... ... болады. ... екі ... ... ... ... салыстыратын
құрылғы ретінде қолданады.Релелік қорғаныс құрылғыларында компараторлар
функциясын 2.52б суретте көрсетілген ... ... ... ... ... ... ОСсыз ОУ орындайды.
Компаратордың қарапайым сұлбасы 2.52а ... ... ... және ... инверторлайтын және
инверторламайтын кірістерге (И және Н) ... ал ... ... ... ... табылады. .
Егер бастапқы жағдайда болса, онда осы кернеулер айырымы ()
›О болады, сонда компаратор шығысындағы кернеу (2.52б ... ... ... ... ... ... дан үлкен болады,
ал ‹ О, олардың айырымының таңбасы теріске өзгереді. Бұл кезде шығыс
кернеулері полярлықты өзгертеді және ... тең ... . ... ... ... тез ... және ауыстырып қосу деп аталады.
Осылайша, кіріс сигналдары ... ... ... ... ... өзінің абсолюттік мәнін өзгертпей таңбасын өзгертеді.
Компаратордың ... ... екі ғана ... мәні ... ... таңбасын белгілеп екі салыстырылып отырған кернеудің
қайсысының үлкен екенін ... ... ... ... ... ... жұмыс жасауы
үшін кіріс кернеулерінің айырымы ОУдың ... ... ... ... болу ... (2.52б сурет).
2.52г суретте қарастырылып отырған компаратордың идеальды сипаттамасы
келтірілген. Синусоидалы кіріс ... ... (2.52г ... ... ... тік ... пішінге өзгерген кернеуге түрленеді.
Пішінінің мұндай өзгеруі сипаттаманың ... емес ... ... ... мүшелерінде компараторлар аралық
(пороговый) ... ... ... нөл- ... ... ... тік ... түрлендіретін элемент ретінде қолданылады.
Аралық (пороговый) элемент (2.53а сурет) И- кіріске кіретін бір кіріс
кернеуі, мысалы, уақыт ... ... ... өлшенетін шама болып
табылады, ал Н- кірісіне кіреді және өлшенетін сигналдың мәні
теңестірілетін тұрақты шама ... ... ... ... ... ... ... жүретін мәнін анықтайды.
кернеуін тіректік немесе аралық деп те атайды және оны ... ... ... ... ... бастапқы жағдай әсерсіз болады және
болса, яғни оң ... ... ... шама ... ... ... ... және оның
шығысында серпіліс тәріздес ... дан ... мәні ... аз ... ... ... ... қайтып келеді. кезде элементтің іске қосылуы мен қайтымдылығы
процесі ... Бұл ... ... ... қайтымдылық
коэффициенті дегенді білдіреді. Аралық элементтің өтпелі сипаттамасы
2.53б суретте көрсетілген. ... ... ... ... заңы ... ... шығыс кернеуі уақытындағы өзгеру сипаты 2.52г суретте
көрсетілген. Суретте амплитудасы тең тік бұрыш ... ... (оң ... ... ... ... , ... таңбалы
болғанда ). Қарапайым сұлба бойынша орындалған аралық ... ... ... ... ... ... реле
ретінде қарастыруға болады.
Шмитт триггері деп аталатын оң таңбалы ОС бар аралық элемент оң таңбалы
ОС қосылған (добавление) ... ... ... орындалады (2.54а
сурет). ОС тізбегі сұлба шығысы мен нольдік шинка ... ... ... ... ... ... ... бөлгіштің m
нүктесінен алынып ОУдың Н- шығысына беріледі. ... ... ... немесе түзетілген) бақыланып отырған кернеу резистор
арқылы ... ... ... беріледі. кезіндегі
дің дан ... ... ... ... сипаттамасы
2.54б суретте көрсетілген. Оң таңбалы кернеу әсерінен Н- кірісінде оң
таңбалы ОСлы ... ... ... Оның ... ... ... келеді . Бұл теңдеуді теңдеуі орнына қойсақ
теңдеуін аламыз.
Аралық элементтің бұрынғы сұлбасында да мәні ның ... ... ... ... ... ... ... (2.52б
суретті қара). өсу жағдайына қарай өзгергенде , ... ... ... және тең ... мәні
деңгейіне жеткенде теңдігі туады (2.54 б суреттегі 1 нүкте), ал ... мВ ... ... ... ... және бұл ... шығыс
кернеуінің дан ға серпіліс тәріздес өзгерісі жүреді. Сәйкесінше,
компаратордың Н- шығысында абсолюттік мәнінің өзгеруінсіз ... ОС ... ... ... .
кіріс кернеуі өскен сайын И- және Н- ... ... ... ... және ... де
өзгеріссіз қалады. төмендегенмен кіріс кернеуі мәніне ... ... ... ... болады (2.54 б суреттегі 2 нүкте),
абсолюттік мәні 1-2 мВ ... ... ... ... ... және ол ... мәніне тең болады. Сәйкесінше таңбасы (″-
″тан ″+″ке) өзгереді. Н- кірісіндегі кернеу ... ... ие ... ... элемент оң таңбалы пайда болғанша осы жағдайда ... Бұл ... ... ... іске ... да және ... ... Осылайша, ОСлы компаратор ОСсыз компараторға
қарағанда қайтыдылық кернеуінен ... іске қосу ... Бұл ... триггеріннің релелік сипаттамасы бар дегенді
білдіреді және лезде әсер ... ... реле ... ... 2.54 б ... диаграммадан көріп отырғанымыздай .
элементтің гистерезисі деп ... Оның ... және ... ... ... өзгертуге болады.
Шмитт триггері релелік қорғаныстың ИОда ... ... ... ... тік бұрышты сигналға түрлендіретін сұлба ... ... ... ... және ... ағып ... ... және , диодтары арқылы тармақталады, сондықтан барлық
диодтар ашық болады және ... ... мен ... ... ... тең (б нүктесі). Сондықтан да және . Оң таңбалы пайда
болғанда , ... ... ... және ,
диодтарының тогын төмендететін ток пайда болады. Көпірдің барлық
диодтары ашық ... ... мен ... ... ... ... компараторлар іске қосылып, , диодтары
жабылады да олардың кері тогы нольге теңестіріледі және ООС ... ... ... ... ОУ күшейту коэффициенті ... ... бұл ... ... ... ... әкеп ... болып табылады.
Шығыс кернеуі пайда болуы үшін ның ден өте аз өскені (бірнеше
милливольт) жетеді. деп ... ... ... кернеуі мәні
төмендегідей: (2.47)
ОКғы активті жиілікті сүзгілер. СВН ... ... ... мен ... ... ... баяу әсерге келуін туғызатын
жоғары кейде төменгі гармоникалық ... ... ... ... ... ... электрленген темір жолдарды, өндіріс орындарын
түзетілген токты жүктемемен электрмен қамтамасыздандыруды ... ... кВ ... ... ... ... дұрыс жұмыс жасуаы
үшін жиілігі 50 Гц болатын ток пен ... ... және ИО ... ... және ... ... токтарды жібермейтін
сүзгілер қолданылады. Жиілікті сүзгілердің негізгі үш түрі бар: ... ... ... жоғары жиілікті сүзгі (ФВЧ) және жолақты (полосовые)
сүзгілер (ПФ). ФНЧ берілген жиіліктен төмен жиілікті кернеулерді өткізеді.
ФВЧ срез ... ... ... ... ... және срез жиілігнен
төмен жиілікті басады (падавляет). ПФ берілген жолақтағы кернеуді ... ... ... ... жағындағы үлкен және төменгі жағындағы төмен
жиілікті кернеуді басады.
Төменгі және жоғарғы жиілікті кернеулер ... ... ... Резистивті сыйымдылықты кернеу бөлгіші ( ... R2, C1 ... ... ... ... RC ... ФНЧ ... табылады.
Резистивті сыйымдылықты кернеу бөлгіші ( R1 резисторынан алынады)
болып ... ... ... ... ФВЧ болып табылады.
ПФ R, L, C элементтерінің комбинациясымен орындалады, мысалы, осы типті
қарапайым сүзгінің біреуі (2.58а сурет) резистордан, токтар ... ... ... тұрады; резонансты контурдан алынады.
Жиілікті сүзгілердің ОУда ... ... ... ... ... ... ... туғызады.
Қарапайым АФ НЧ берілген Ку өткізу жолағындағы қосымша резисторы R2 ... ... ... орындалады (2.59а сурет). Тұрақты токта
() ке ұмтылса, онда Ку қарапайым инверторлайтын күшейткіш ... тең ... ... ... R2 ден ... ... ... Жиілік өскен сайын мәні азаяды, ал Ку ді ге тең деп ... ... ... ... 2.56б ... ... келеді.
Қарапайым АФ ВЧ берілген Ку өткізу жолағындағы ... ... бар ... ... ... ... (2.59б
сурет). Жиілік азайған сайын мәні өседі және тоқтату жолағында R1
кедергісі де өседі, бұл ... Куді ке тең деп ... ... f=0, ... және 2.57б суретте келтірілген жиіліктік сипаттамаға сәйкес
келеді.
Жолақтық АФ резисторларда және конденсаторларда орындалған екі еселік Т-
көпірі базасында жүзеге асады (2.60а ... ... ... ... ... ... оның бірінші тізбегі С1 жәнеС2, ал екіншісі R1 және ... Осы ... ... (3-2 ... ... ... ығысқан кернеу туады. Бұл ... R3, C3 ... осы ... сол ... ... ығысу бұрышы тең.
Осының әсерінен 4 және 1 нүктелеріндегі потенциал бірдей болады. ... ... бір ... Т- ... ... екі ... ... ретінде жасалған (2.60в сурет).
Резонансты жиілікте кернеу екі еселік Т- көпірінің шығысында нольге тең
(4 нүкте), резисторда ток ... ... ООС ... ... ... резисторының кедергісіне қатынасына тең.
Сәйкесінше . Бұл резонансты жиілікте бірге тең деп ... ... ... ... ... кезде екі еселік Т- көпірінің
шығысында кернеу пайда болады және арқылы ООСда ... ... ... ток ... кедергісі азайған сайын резонансты
жиіліктен ауытқығанда ООС ... ... ПФ ... ... ... жасалғандықтан оның
кірісінде бірнеше кіріс кернеулерінің суммалануы мүмкін. Бұл жағдайда ПФ
өндірілген жиіліктің ... ... ... ... алып тастайды.
№35 дәріс
Электр қозғалтқыштарын қорғау
Электродвигательдер халық шаруашылығының барлық ... ... ... қатар өз қажеттерін өтеу үшін ... ... ... көптеп қолданғанның нәтижесінде
двигательдердің релелік қорғанысы, әсіресе асинхрондықтардың қарапайым және
арзан жасалуы керек, ... ... ... бұзылулар мен двигательдерге
қауіпті режимдерде жұмыс жасағанда ... болу ... ... ... және ... электростанцияларда синхронды
двигательдерді (2000 кВт және ... ... ... ... ... үшін күрделі қорғаныс дифференциалды қорғаныс
қолданылады. Өзінің жауапкершілігі ... ... ... ірі жылу
электростанциялары мен атом станцияларының жеке қажеттігіне ... ... ... Бұл ... дұрыс болмауынан жалған өшірілуі электростанциялардың қалыпты
жұмысын бұзады, сондықтан электростанциялардың ... ... ... жоғары сенімділікпен жұмыс жасауы керек.
Өндіріс орындары мен электростанциялардың үзіліссіз жұмыс жасауы үшін
электродвигательдердің өздерінің іске қосылуының мәні зор, ол ... ... ... ... аз ... олар ... және ... орнына келгенде айналу жиілігінің
қалыпты жағдайына келгенде қайта іске ... ... ... іске
қосылады»). Көп жағдайда кернеудің аз уақытқа төмендеуі немесе жоғалып
кетуі КЗ-нің ... ... яғни ... ... ... ... көзге АВР жұмысының нәтижесінде және АПВ-дан кейін кернеуді
қалыпқа келтіргеннен кейін болады.
Электродвигательдерді қорғау олардың өз бетінше іске ... ... ету ... яғни ол ... ... ... немесе
қалыпқа келгенде алдын-ала өшірмеу керек
7.2. Электродвигательдерді қорғаудың негізгі түрлері.
Статор орамдарындағы фазааралық КЗ-ларды КЗ-нің ... ... ... олар ... ... онан әрі ... ... фазааралық зақымданудан релелік қорғаныс мінднтті
болып табылады. Жерге жіберілген ... ... бір ... ... онша қауіпті емес, өйткені электродвигательдер
қоректенетін жүйелер изоляцияланған нейтральдармен жұмыс ... ... ... ... реакторлар арқылы жұмыс жасайды. ПУЭ бойынша
электродвигательдерді тұйықталудан ... ... тогы 5 А-ге ... ... Бірақ жерге тұйықтау кезінде кернеу өсетіндіктен (ол өз
кезегінде әр түрлі аварияларға ... ... ... ... ... ... ... жағдайында да орнататын болды. Айналым
тұйықталудан релелік қорғаныс қолданылмайды, өйткені оны ... ... ... ... ... ... электродвигательдерде релелік
қорғаныс орнатылады да, ол ... ... және ... ... ... ... артық күшті алып тастайды немесе
электродвигательді ... ... ... ... ... ... өз бетінше іске қосылуы мүмкін емес ... ... ... ... ... жұмысшылар қауіпсіздігі үшін
қолданылады, сонымен ... ... аз ... ... ... іске қосу токтарын ... үшін ... (§ 7.3). ... аз ... релелік қорғаныстар орнатылады да, олар
тікелей өшіруге жұмыс жасайды.
Сурет 7.1. ... ... ... ... ... кедергі моментінің айналу жиілігіне тәуелділігі.
7.3. Асинхронды электродвигательдердің кейбір қасиеттері.
Электродвигательдің айналу моменті және ... ... ... ... ... режимі электродвигатель жасайтын
Мд – электромагниттік момент пен электродвигатель іске қосатын механизмнің
Мс кедергінің ... ... ... көрсетіледі:
Мд=Мс (7.1)
Егер МдМс ... онда ... ... ... ... Асинхронды
электродвигатель дамытатын момент жүйені қоректендіретін кернеу өзгермеген
кезде n айналу жиілігіне тәуелді болады ... s ... ... ... ... ... ... s=0,02÷0,05 болғанда орындалады.
Электродвигательдің ең үлкен моменті Мд max екі ... ... ... max/ Мд ном ≈ 2 ... ... ... сәйкес келетін пк – айналу жиілігі мен sk – жылжу
кризистік деп аталады.
Мд пуск – қосу моменті n=0 ... ... ... s=1 ... ... ол ... конструкцияларына байланысты әр түрлі
мәндерге ие болады (7.1 ... 1,2,3 ... ... іске ... ... ... ... олардың айналу жиілігіне тәуелді емес (4 қисық
7.1 сурет) болуы мүмкін. Айналу жиілігіне тәуелді емес ... ... ... ... Айналу жиілігіне тәуелді кедергі моменттері
барлық орталық айналымды механизмдерде болады.
Электродвигатель статоры пайдаланатын жүйедегі ток Ід – ... ... ... және ... ... келтірілген І`рот ротор
тогынан тұрады:
Ід = Іном+І`рот ... ... ... ... (7.2 ... Ротордағы ток оған
келтірілген ЭДС арқылы анықталады, ол жылжуға тәуелді. Ротор мен статордағы
токтар жылжуға байланысты ... ... Ід мен ... Zn ... жылжуға тәуелділіктері 7.3 суретте көрсетілген.
Сурет 7.2 Асинхронды электродвигательдің ауысу ... 7.3 ... тогы мен ... ... ... ... жұмысы кезінде жылжу 2-5% болғанда (нольге
жақын) ротор кедергісі өте үлкен болады, Ірот аз ... ... тогы ... ... ... ... ... үлкен болады.Электродвигательді
іске қосу. Іске қосу кезінде, яғни қозғалмай тұрған электродвигательге
кернеу беру ... оның ... ... және ... тогы ең ... мәнге ие.
Сәйкесінше статор тогы да үлкен болады. Электродвигательді іске ... ... тогы іске ... ток деп ... ... іске қосушы ток
кедергіден кейінгі үш полюсті КЗ тогына тең.
Сурет 7.4 Асинхронды ... іске қосу ... ... ток ... жиілігі өскен сайын азаятын айнымалы құрама
және бірнеше периодты азаятын апериодты құрама ... ... ... көрсетілген двигательді іске қосу ... ... ток ... ... аз, ал ... жиілігі
синхронды болғанда тез азаяды. Бұл двигатель кедергісінің ... ... іске қосу ... периодты құрамасы Ід
пуск ротор қозғалмай тұрғанда Іном-дан 4-8 есе артық. Апериодты ... ... ең ... ... пуск=(1,6÷1,8)Іп пуск ... қосу ... ... ... номиналды ток мәніне дейін өшу
ұзақтығы электродвигатель параметрлері мен іске қосу ... ... жүгі бар ... іске қосу ... электродвигательдің номиналды
жылдамдыққа дейін жетуі жай жүреді және токтың төмендеу ұзақтығы өседі.
Бұны ротордың ... ... ... ... ... ... арқылы
түсіндіруге болады:
Мизб=Мд-Мс
Егер іске қосу кезінде Мд ... ... ... ... әрі жеңіл қосылады. 7.1 суретте көрсетілгендей, ... ... ... ... ... іске ... электродвигательге
қарағанда тез қосылады. Соңғы жағдайда қосу ... мәні аз ... ... ... да ... (7.1 суреттегі 2 және 4
қисықтар), өйткені а нүктесінен бастап ... Мс ... көп ... ... және роторда екі орамды электродвигательдің іске қосу
моменті ең ... ... ... 7.1, ... 3). ... ... ... ұзақтығы 10-15 секунттан артық емес, тек іске қосылуының
шарттары ауыр электродвигательде бұл мән үлкен болады.
Электродвигательдің ... ... ... жүйеде ішкі
ЭДС есебінен КЗ пайда болған ... ... (оны ... ... қолдайды), КЗ орнына тез өшетін ток жібереді. КЗ тогы секірісі
іске қосу тогының мәніне жете алады.
Электродвигатель моментінің ... ... U2 ... ... ... ... ... кернеу
азаяды. Осының нәтижесінде электродвигательдің моменттері азаяды және ... ... ... ... ... (7.5 ... 1,1`,1`` қисықтар),
сөйтіп (7.1) теңдігі орнағанша азая береді. Егер бұл ... Мд max = ... (7.5 ... 1` ... а ... онда ... тұрақты
жұмыс шегінде болады да, оның жылжуы кризистікке тең болады. Кернеу түскен
сайын электродвигатель толық тоқтағанша жай ... ... ... ... ... қорек қалпына келеді де, электродвигательдің ... ... ... ... ол ... ... келуі кезінде болады
және Мд мен Мс ... ие. ... ... ... ... қалыпты жағдайына дейін барады, ал Мд

Пән: Электротехника
Жұмыс түрі: Материал
Көлемі: 90 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
АлЭС-1 ЖЭО 6/110 кВ кернеулі генератор-трансформатор блогының релелік қорғанысы және автоматикасы57 бет
Карауыл электрмен жабдықтау желісі20 бет
Unix ОЖ-нің қорғаныс әдісі5 бет
Азаматтардың қорғанысы туралы және қазіргі жағдайы15 бет
Азаматтық қорғаныс10 бет
Азаматтық қорғаныс жүйесінің құрылымы мен ролі6 бет
Азаматтық қорғаныс және жануарлардың жаппай қарулық зақымданудан қорғау60 бет
Азаматтық қорғаныс күштерінің халық өмір қауіпсіздігін қамтамасыз етудегі рөлі мен міндеттері. Бейбітшілік және соғыс кезіндегі төтенше жағдайлар6 бет
Азаматтық қорғаныс мәселелері14 бет
Азаматтық қорғаныс мәселелері туралы3 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь