Негізгі-құралдардың-есебін-ұйымдастыру-және-оны-талдау

Мазмұны

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .. 3

1. Негізгі құралдар бухгалтерлік есептің объектісі ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.1. Негізгі құралдардың мәні мен ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..5
1.2. Ұйымның техника.экономикалық сипаттамасы ... ... ... ... ... ... ... ... ..8
1.3. Ұйымның экономикалық саясаты ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 12

2. Халықаралық стандарттарға көшудегі негізгі құралдарды есепке алуды
ұйымдастыру ерекшеліктері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .19
2.1. Халықаралық стандарттаудың мәні, маңызы және ерекшеліктері
2.2. Негізгі құралдардың есебін ұйымдастыру ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...22
2.3. Негізгі құралдар, оларды жіктеу және бағалау ... ... ... ... ... ... ... ... ... 26
2.4. Негізгі құралдар қозғалысының есебі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...31
2.5. Негізгі құралдардың амортизациясы мен тозу есебі ... ... ... ... ... ... ...41
2.6. Негізгі құралдарға кейін жұмсалатын күрделі шығындар ... ... ... ... .47
2.7. Негізгі құралдарды түгендеу ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..54

3. Негізгі құралдарды талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..56
3.1. Негізгі құралдардың құрамын және қамтамасыз етілуін талдау ... ... ..56
3.2. Негізгі құралдардың тиімді пайдалануын талдау ... ... ... ... ... ... ... ... ...66
3.3. Қор қайтарымы мен рентабельділігінің, өндірілген өнімнің өсу резервтері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..76

Қорытындылар мен ұсыныстар ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ...80
Пайдаланған әдебиеттер тізімі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .82
Кіріспе

Қазақстан Республикасы кәсіпорындары «Бухгалтерлік есеп және қаржылық есептілік туралы» заңына сәйкес 2007 жылдың 28 ақпаннан бастап қаржылық есеп берулердің халықаралық стандарттарына көшті.
Сондықтан да бүгінгі таңда Қазақстан Республикғасы қаржылық есеп берулерінің бухгалтерлік есеп жүйелерін халықаралық стандарттарға көшіру ең көкейтесті проблема болып табылады. Бұл бағытта елімізде үлкен жұмыстар атқарылып жатыр.
ҚЕХС –ке көшу Қазақстан Республикасы үшін аса маңызды, өйткені ол елдің әлемдік ақпарат кеңістігіне шығуын қамтамасыз етеді, халықаралық капитал рыногымен уақытылы қарым-қатынас жасауға (байланысқа шығуға), шетелдік инвестицияны тартуға мүмкіндік тудырады.
Нарықтық экономика жағдайында бухгалтерлік есептің рөлі мен мәні артуда.
Бухгалтерлік есеп экономикалық білім жүйесіндегі негізгі пәндердің бірі, әрі ол шаруашылық жүргізуші кез-келген субъект қызметінде жетекші орын алады. Бухгалтерлік есептің мәліметтері негізінде бүкіл шаруашылық субъектінің қызметінің іс-әрекеттері сипатталып, оның табысы мен шығыны есепке алынады, қаржылық жағдайы ашып көрсетіледі, негізгі құралдарды тиімді пайдалануын, негізгі құралдардың есебін және тозуын есептейді.
Бухгалтерлік есеп ауқымында алған терең теориялық білімі арқылы экономикалық талдау мен негізгі құралдардың есебін жүргіземіз, ол Қазақстан Республикасының азаматтық құқықтары және заңнамаларды есепке ала отырып, әр түрлі экономикалық шешімдер қабылдап, ұйымның келешектегі қызметін жоспарлай білуі тиіс.
Ұйымның шаруашылық іс-әрекетін белгілеу бойынша пайдалану мақсатымен алынған негізгі құралдар құрамына көрсетіледі.
Пайдаланылған әдебиеттер тізімі

1 ҚР Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы 2007 жылғы 28 ақпандағы №234-III Заңы
2 ҚР 20.11.1998 жылғы №304-1 «Аудиторлық қызмет туралы» Заңы (15.01.01 жылғы өзгерістерімен толықтыруларымен қоса)
3 ҚР ҚМ «Есептілікті дайындау және ұсынудың тұжырымдамалық негіздемесін бекіту туралы» 29.10.2002 жылғы № 542 бұйрығы.
4 Бухгалтерлік есеп стандарттары
5 ХҚЕС бойынша шоттар жоспары. Қаржылық есептіліктің нысандары ҚР Қаржы министрінің 2005 жылғы 22 желтоқсан № 426 бұйрығы
6 Андросов А.М., Викулова Е.В., Бухгалтерский учет. – М.: Андросов, 2001г.
7 Артеменко В.Г., Белленир М.В. Финансовый анализ. – М.: Издательство «ДИС», НГАЭиУ, 2001.
8 Аудит / под ред. В.И. Подольского. – М.:ЮНИТИ,2001
9 Ержанов М.С. Теория и практика аудита. – Алматы: Галым, 1994.
10 Ефимова О.В. Как анализировать финансовое положение предприятия (практическое пособие) – Бизнес – школа, 2001.
11 Ковалева О.В., Константинова Ю.П. Аудит. Организация аудиторской деятельности. Методика проведения аудиторской проверки.- М.: ПРИОР, 2000.
12 Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на предприятии. Алматы: Центраудит – Казахстан, 2002
13 Библиотека бухгалтера и предпринимателя №4 (153) апрель 2003 год «Исчисление среднего заработка для оплаты отпускных».
14 Бюллетень бухгалтера № 47 ноябрь 2006 статья «Первые шаги в мир МСФО».
15 Кеулимжаев К.К. Корреспонденция счетов хозяйственных операций по генеральному плану счетов бухгалтерского учета финансово-хозяйственной деятельности субъектов, Алматы, БИКО, 2000г.
16 Кеулимжаев К.К. "Финансовый учет на предприятии" Алматы, Экономика 2003
17 Кеулімжаев Қ.К. «Бухгалтерлік есеп теориясы және негіздері» Оқулық. Алматы Экономика 2006
18 Радастовец В.К., Даулетбеков А.Д. «Бухгалтерский учет на предприятии» – Алматы, 1994г.
19 Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на предприятии: Издание 2-ое дополненное и переработанное - Алматы: Центраудит- Казахстан., 2002г.
20 Радостовец В.К., Даулетбеков А.Д., Тайгашинова К.Т. «Финансовый учет на предприятии», г.Алматы, 1999г.
21 Радостовец В.В., Шмидт О.И. «Теория и отраслевые особенности бухгалтерского учета» г. Алматы. Независимая аудиторская компания «Цент аудит - Казахстан», 2000.
22 Радостовец В.К. «Финансовый и управленческий учет» – г.Алматы: НАК «Центраудит», 1997г.
23 Савин А.А., Сотникова Л.В.; Под ред. проф. В.И. Подольского – Н: Аудит, ЮНИТИ, 1997г.
24 Сатубалдин С.С. «Азиатский кризис: причины и уроки» – г. Алматы 2000г.
25 Сейдахметова Ф.С. Бухгалтерская отчетность, ее виды и назначение. Изд. «LEM» 2001, 46с.
26 Система бухгалтерского учета в РК, 2002г. Тулешова Г.К., монография
27 Дюсембаев К.Ш. «Анализ финансового положения предприятий. «Экономика». 1998. – 294с.
28 Дюсембаев К.Ш. «Аудит и анализ в системе управления» – г. Алматы, 1998г.
29 Ержанов М.С., Ержанова А.М. Основы бухгалтерского учета и новая корреспонденция счетов (с 1 января 2003 г.) Алматы, 2003. Аудиторская фирма «Ержанова и К».
        
        Мазмұны
Кіріспе
..........................................................................
............................ 3
1. Негізгі құралдар бухгалтерлік есептің
объектісі..................................5
1.1. Негізгі құралдардың мәні ... ... ... ... ... Халықаралық стандарттарға көшудегі негізгі құралдарды есепке алуды
ұйымдастыру
ерекшеліктері...............................................................
..........19
2.1. Халықаралық стандарттаудың мәні, маңызы және ерекшеліктері
2.2. Негізгі құралдардың есебін
ұйымдастыру...........................................22
2.3. ... ... ... ... ... ... құралдар қозғалысының
есебі...................................................31
2.5. Негізгі құралдардың амортизациясы мен тозу
есебі...........................41
2.6. ... ... ... жұмсалатын күрделі
шығындар.................47
2.7. Негізгі құралдарды
түгендеу..................................................................54
3. Негізгі құралдарды
талдау......................................................................
....56
3.1. Негізгі құралдардың құрамын және қамтамасыз ... ... ... ... пайдалануын
талдау...................................66
3.3. Қор қайтарымы мен рентабельділігінің, өндірілген өнімнің
өсу
резервтері..................................................................
....................................76
Қорытындылар мен
ұсыныстар...................................................................
........80
Пайдаланған ... ... ... ... есеп және ... ... ... сәйкес 2007 жылдың 28 ақпаннан бастап қаржылық
есеп берулердің халықаралық стандарттарына көшті.
Сондықтан да бүгінгі таңда Қазақстан ... ... ... ... есеп ... ... ... көшіру
ең көкейтесті проблема болып табылады. Бұл ... ... ... ... жатыр.
ҚЕХС –ке көшу Қазақстан Республикасы үшін аса маңызды, ... ... ... ақпарат кеңістігіне шығуын қамтамасыз етеді, халықаралық
капитал рыногымен ... ... ... ... шығуға),
шетелдік инвестицияны тартуға мүмкіндік тудырады.
Нарықтық экономика жағдайында бухгалтерлік есептің рөлі мен ... есеп ... ... ... ... ... әрі ол ... жүргізуші кез-келген субъект қызметінде жетекші
орын алады. Бухгалтерлік есептің мәліметтері негізінде бүкіл шаруашылық
субъектінің қызметінің ... ... оның ... мен ... ... қаржылық жағдайы ашып көрсетіледі, негізгі құралдарды
тиімді пайдалануын, негізгі құралдардың есебін және ... ... есеп ... ... терең теориялық білімі арқылы
экономикалық талдау мен ... ... ... ... ... ... азаматтық құқықтары және заңнамаларды есепке
ала отырып, әр түрлі экономикалық ... ... ... ... ... білуі тиіс.
Ұйымның шаруашылық іс-әрекетін белгілеу бойынша пайдалану мақсатымен
алынған ... ... ... ... ... есебі Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп
жөніндегі қаулысымен бекітілген 2-ҰҚЕС-ның 16 - «Негізгі ... ... есеп ... ... іске ... белгілеуіне және орындалатын іс-қызмет аясына ... ... ... ... ... бухгалтерлік есеп бойынша
қаулысымен бекітілген қаржы-шаруашылық қызметтің бухгалтерлік ... Бас ... ... ... ... топтар бойынша мақсатты
белгілеу мен орындалатын іс-қызмет аясына байланысты жіктеледі.
Диплом жұмысының ... ... ... ... ... және ... олардың есебін білуге ерекше көңіл бөлінеді.
Себебі, ... ... ұзақ ... активінің үлес салмағының көп
бөлігін алады.
Негізгі құралдар кез-келген ... ... ... бірі
болып табылады. Олардың жағдайы мен тиімді пайдалануы қоғамның шаруашылық
қызметінің нәтижелеріне тікелей әсер етеді.
Осы мақсатқа ... ... ... ... ... құралдарды жіктеп бағалау;
• Негізгі құралдар қозғалысының есебін жүргізу;
• Негізгі құралдардың амортизациясын есептеу;
• Негізгі құралдарды түгендеу;
... ... ... мен ... ... талдау;
• Негізгі құралдардың тиімді пайдалануын талдау;
Алға қойылған міндеттерді шешу үшін "САК - ... ... ... ... ... ... есеп ... сондай – ақ
Қазақстан Республикасының бухгалтерлік есеп ... ... ... ... арнайы әдебиеттер пайдаланылды.
Диплом жұмысының құрылымы: кіріспеден, үш тараудан және ... ... ... ... ... бухгалтерлік есептің объектісі
1.1 Негізгі құралдардың мәні мен ерекшеліктері
Қазіргі кезде ... ... алып ... та олардың
бухгалтерлік есеп ... ... ... алатын орны, олардың
мөлшері ұлғаюда. ... да ... ... ... ... ... алатын орны зор. Негізгі ... ... ... ... ... ... мәселелер туындайды.
Өйткені олар тікелей ... ... ... да ... ... алатын орны үлкен. Сондай-ақ олардың амортизациялық аударымдарын
дұрыс есептеу мен есептік әдістерін таңдау ... ... әр ... ... ... өзгеріске ұшыратады.
Негізгі құралдар дегеніміз - өндірісте ұзақ уақыт бойы яғни ... ... ... бойы ... өзінің бастапқы заттай нысанын
(пішінін, түрін) сақтай отырып, құнын шығарылған өнімге, орындалған ... ... ... ... ... амортизациялық
аударым мөлшерінде ауыстыратын еңбек құралдарын, яғни ... ... ... ... ... ... ... жер
учаскелері, үйлер мен ғимараттар, өткізгіш тетіктер, машиналар мен
жабдықтар, ... және ... ... ... машиналар мен
техникалары және олардың ... ... ... ... ... ... және ... құрал-саймандары, өнім және
жұмыс малдары, көп жылдық көшеттер, шаруашылықтың ішкі жолы тағы ... ... ... ... бағасының азды-
көптілігіне (арзанды-қымбаттылығына) қарамастан пайдалану ... ... ... ... ... негізгі құралдардың қатарына жатпайды.
Сонымен қатар негізгі құралдардың құрамына ұйымның ... ... ... болып саналатын жабдықтар мен машиналар, ... ... ... ... ... ... ... жабдықтар, жасалып, салынып біткен бірақ әлі пайдаланылуға берілмей
тұрған машиналар мен ... ... ... ... ... ... қаралған қосымша шығындардың есебінен салынған титулдық
тізімге кірмеген ғимараттар мен тетіктер , ... ... жас ... яғни
мал төлдері де жатпайды. Негізгі құралдардың бухгалтерлік есептегі ... ... үшін ... ... ... және ... зерттеу
керек. Жалпы алғанда барлық негізгі құралдар өздерінің өндіріске қатысуына
қарай өндірістік және өндірістік емес ... ... ... ... ... құралдарды халық шаруашылығының салаларына қарай топтастырған кезде
олардың қатысуымен шығарылған өнімдердің ... ... ... ... ... қай ... ... негізге алынады. Егер
ұйымдағы негізгі құралдардың барлығы тек қана ... ... ... ғана қызмет жасайтын болса, онда бұл ұйымдағы ... ... ... сол ... ... ... саласындағы
топқа жатады. Негізгі құралдардың бүгінгі таңдағы болсын бұрынғы болсын
шаруашылықта алатын орны ... Қай ... да ... ... ... болады. Сондықтан да олардың пайдаланылуын және де оларға
амортизация есептеуде бухгалтерлік мамандарға ... ... ... ... қойған міндеттерін табысты шешуде оның
басты буындары – экономиканың нақты ... ... ... ... зор. ... құралдар ұлттық байлықтың бір бөлігі,
еліміздің экономикасын дамытудың ... ... ... ... ... да, ... тиімділігін әрі қарай ... ... ... пайдаланумен тығыз байланысты. Қоғамдық өндірістің
тиімділігі едәуір дәрежеде ... ... ... ... ... ... даму барысында ұйым қызметінің қаржылық
мәселелері күшейе түсуде. Осыған сәйкес ұйым басшылығының ерекше ... ... ... мән беріліп отыр. Әсіресе, елімізде
халықаралық стандартқа сәйкес жаңа бухгалтерлік есеп стандартының енгізілуі
ел экономикасының ... оң ... ... Бұл ... қазіргі даму
кезеңінде, оның шетел инвесторларымен қарым-қатынастарының нығаю кезеңінде
маңызды болып саналады.
Бүгінгі таңдағы ауқымды ... ... ... ... ... жан-жақты қамтуда. Сол себепті қалыптасқан құрылымды ... ... және ... ... жол ... ... ... сай экономикамызды нарықтық қатынастарға
көшірді. Осы негізде әлеуметтік, күрделі ... шешу – ... ... ... бірі ... ... ... соңғы жылдары экономика
ілімінде түбірлі ... орын ... ... өзі ... және ... болып жатқан жаңа құбылыстар мен ... ... ... ... ... ... ... қатынасқа өту
барысында нарықтық қатынас заңдарына сәйкес өнімді ... ... ... өте ... орын ... ... ... болмасын
өнеркәсіп өзі шығарған өнімдерінің өзіндік ... ... яғни ... біле ... оны нарыққа шығаруға тырысады. Ол өнімнің сапалы
және бағасы жағынан арзан, яғни ... ... ... сай ... жасауға ұмтылады. Сондықтан мұндағы шығындардың есебін жүргізудегі
негізгі көрсеткіштердің бірі бұл – негізгі құралдардың ... ... ол ... ... ... есептің басқару жүйесінде басты
орындардың бірін алып отыр.
Негізгі құралдар бухгалтерлік ... ... ... ... ... көрсеткіштердің біріне жатқызылады. Сондықтан да бухгалтерлік
есептегі оның мәні мен ... өте ... ... ... ... - ... ... Ашық Акционерлік Қоғамы 1994 жылы 31-
ші мамырда шаруашылық жүргізуші субъект ретінде тіркелген.
Акционерлік Қоғамның жарғысы 1994 жылдың 27-ші мамырында ... ... ... ... ... территориялық комитетінің №
56552 Қаулысымен ... ... ... ... ... 1997 ... қыркүйегінде бекіткен қайта тіркеу жөніндегі №13360-1910-АО
күәлігінің негізінде "Комбинат ... ... ... "САК ... ... Акционерлік Қоғамына ауыстырылған. Акционерлік
Қоғам заңды тұлға болып ... және ол өз ... ... ... ... жарғысына сәйкес жүргізеді.
Акционерлік Қоғамның қаржылық және өндірістік қызметі ... ... ... ... ... қоғамның өзінің жеке (дара)
балансы, банктерде есеп айрысу және өзге де шоттары, ... және ... ... мөрі бар. ... қоғамның қызметінің мақсаты - пайда
тауып, оны Акционерлердің мүддесінде, ... ... ... және қоғамға қарайтын ұйымдардың әлеуметтік жағдайын жақсартуға
пайдалану. Қоғам этикеткалық ... ... ... ... және өзге де ... өнім ... өткізумен,
көтерме және жеке саудамен, кәсіпорындарға, ұйымдарға, жеке ... ... және ... ... ... тиім салынбаған
қызмет түрімен айналысады. Акционерлік қоғамның ... ... Group" ... ... ... жарғылық қордың 90%-
і, "САК - комбинат Продоформление" акционерлік қоғамының жұмысшылар ... ... ... - ... ие. ... қоғамның барлық
қатысушылары акционерлік қоғамнан алған ... ... ... ... ... ... ... құқтар мен міндеттерге ие
болады. Нарықты қатынастық экономикага көшу барысында бухгалтерлік есеп
және аудит ... ... орны және ... ... комбинат Продоформление" Ашық Акционерлік қоғамының бухгалтерлік
есебінде ... ... ... ... ... ... ... және типтік унифициалданған құжаттар қолданылады.
Кәсіпорындағы есеп толығымен ... ... ... ... ... ... ... тауарлық материалдық қорлар есебіне оперативтік-
бухгалтерлік әдіс қолданады. Өндіріске кеткен шығындар есебі нормативтік
әдіс бойынша ... ... ... туралы есеп беру Қазақстан
Республикасының бухгалтерлік есеп ... №3 ... "САК - ... ... ... ... қаржы
шаруашылық қызметін талдап көрстеу үшін оның негізгі ... ... ... кестесін келтіреміз. Мұндағы коэфициенттер
келесідей есептелінеді:
1. Актив айнылымдылығы = ... ... ... ... құны ... өткізуден түскен табыс
2. Қор сиымдылығы = негізгі құралдардың орташа ... құны ... ... ... ... Қор ... = өнімді өткізуден түскен ... ... ... ... ... Сату рентабельділігі = Таза табыс / өнімді өткізуден түскен табыс
5. Активтердің ... = Таза ... / ... ... ... * 100 ...... "Продоформление" АҚ-ның қаржы шаруашылық қызметінің
негізгі көрсеткіштері
|№ |Көрсеткіштер |2006 жыл |2007 жыл ... |
| | | | ... |% |
|1 ... (сатудан) |299862,2 |382993311 |+ 37999469 |- |
| ... ... ... | | | | |
|2 ... өзіндік құны |291463,4 ... |+ 36863566 |- |
| ... | | | | |
|3 ... ... ... |8398,8 ... |+ 11434623 |- |
|4 ... шығындар |43795,8 ... |+ 58636412 |- |
| ... | | | | |
|5 ... ... |23667, 1 ... ... |- |
| |дейінгі табыс ... | | | | |
|6 ... ... ... |23667,1 ... ... |- |
|7 ... ... |134 |1081 |+ 947 ... ... ... құны | | | | |
| ... | | | | |
|8 ... ... |3125 |+ 3080 ... ... | | | | |
|9 |Қор ... |0,14 |0,23 |0,09 |1,64 |
| ... | | | | ... ... |0,30 |0,001 |0,699 ... ... | | | | ... |0,19 |0,098 | | |
| ... (рет) | | | | ... ... |0,0006 |0,004 |0,0034 |6,4 |
| ... % | | | | ... |0,0004 |0,005 |0,0046 |12,5 |
| ... | | | | |
| ... % | | | | ... ... ... шаруашылық қызметінің нәтижесі туралы есеп
беруден және баланстан алынды. Есептеулерге келсек, онда олар ... ... ... есептелінеді. Кестеден көріп отырганымыздай
2007 жылы ұйымда қызмет көрсету, сату көлемі біршама көбейгенімен ... жоқ. Сату ... ... ... ... ... өзіндік құны да
жоғарылаған. Яғни 2006 жылы 291463,4 тг. ... 2007 жылы ... ... жылы ... ... ... 382993311 тг. болып, өнімнің өзіндік
құны 371550290 болған. Ал, кезеңдік шығындар мөлшері тым ... ... тг. ... ... ұйым банкроттыққа ұшыраудың аз алдында тұр.
Өйткені кезең шығындары мен өнімнің өзіндік құны тым ... ... ... ... ... дейңгейі жоғарылағанымен, сондай-ақ
табыс табу деңгейі де жоғары, бірақ соған ... ... ... де ... ұйым ... ... салығын төлемейді. Өйткені салық
салынғанға дейінгі табыс мөлшері ... тг.). ... ... ... қызметі туралы есептемеде 2006 жылы сатудан түскен ... ... тг. ... 2004 жылы 299862,2 тг. яғни ауытқу сомасы ( +
37999469 тг.) болды. Мұнда көріп ... ... ... ... мөлшері ( + 37999469 тг.) жоғарылаған. Ал, өнімнің өзіндік құны ( +
36863566 тг.) көбейді. Енді, ... ... ... ... ұшырау
себебі негізсіз шығындардың көбеюінен болып отыр. ЯҒНИ, мұнда әсіресе кезең
шырындарының үлесі артып ... ... ... яғни 2006 жылғы бухгалтерлік балансынан көріп
отырғанымыздай міндеттемелер бойынша қарыздар өтелмеген. Және де ... ... ... ... ... салықтар бойынша қарыз
сомасы 2005 жылы 3491636 тг. болса, 2006 жылы 12766806 тг. жоғарылаған.
Бөлінбеген пайда 2006 жылы (-48424407 тг.) ал, 2007 ... тг.) ... Ал, ... ... ... ... дәрежеде активтердің ұйымды пайдаланылуына байланысты болып келеді.
¥йым қаражаты оның ішкі және ... ... ... ... ... алу) қажеттіліктеріне пайдаланылуы мүмкін. Сондай-ақ осы ... ... ... де атап ... болады. Төлем
қабілеттілігі дегеніміз - бұл ұйым ... ... ... ... дер
кезінде төлем жасау мүмкіншілігін айтады. Яғни, ... ... ... ... ... ... және ... өз қаржысымен өтеу
дегенді білдіреді. Енді, осы ... ... ... ... ... ... есеп ... шотында ақша қаражатының азаюы, яғни 2006 жылы
79448 тг. , 2007 жылы 25273 тг. болғандығын көруге болады. ... ... ... ... бар екендігін және қаржылық, инвестициялық, тиімді
баға саясатының жоқтығы, төлем ... ... Ол ... ... ... ... үшін ... "мезгіл дефицитін" кеміту
қажет және айналым қаржыларының ... ... ... ... ... де ... болады.
1.3 Ұйымның экономикалық саясаты
Экономиканың қай саласында болмасын, әсіресе нақты ... есеп ... ... ... ... ... Яғни ... ең
негізгі ақпарат көзі болып табылады. Біз одан ұйымның табыс ... ... ... ... тағы да ... ... ... - комбинат Продоформление” ААҚ-ың есеп саясаты 14-тараудан
тұрады. Онда 1-тарау, ... ... ... ... Оны ... жұмыстың 1.2. Ұйымның техника-экономикалық сипаттамасы бөлімінде
жазып өткенбіз. Яғни онда ұйымның ... ... ... ашылған және
бекітілген уақыты көрсетіледі және де заңды аталуы, қызмет түрі, ... ... өнім ... ... ... Акционерлік Қоғамның
қатысушылары, олардың үлестері, құқықтары мен міндеттері келтірілген.
2-тарау ұйымның есеп саясатының ... ... ... ... ... ... ... Қоғамның
инвестициялары туралы мәлімет алуға болады. АҚ ... ... ... капиталға үлестерін акция ретінде салады. Сондай-ақ Акционерлік
Қоғам акция, облигация және басқа да ... ... ... және ... ... оларды қор биржаларында қайта сатады. Басқа ақша-қаржыларын
қоғам депозиттік шоттарда ... ... ... ... ... ... ... өндірістік шығындар есебі.
АҚ өндірістің цехтық құрылымдарына ие. Әр цехта өндірістік шығындар
қойылған ... ... ... және ... ... ... ... баптары бойынша есептеледі. Өндірістік шығындардың
жиынтық есебі №10 журнал-ордерде және машинограммада да ... ... ... шығындар экономикалық элементтері бойынша жазылады. Ал
шығығындар және өнім өндіру есебінің аналитикалық ... ... әр ... ... ... Аяқталмаған өндіріс есебіне әр айдың
соңында инвентаризация жүргізіліп отырады. Инвентаризациялау мәліметтері
өндірілген ... ... ... ... да ... тигізеді. Жалпы
өндірістік шығындар ай сайын өндірістік есеп шоттарында есептеліп, бөліп
таратылады. Яғни, Типтік ... ... ... ... алынады.
Яғни 8000 - “Негізгі өндіріс” бөлімше шоттары (8000-8040), 8020 - “Өзіндік
өндірістің жартылай ... ... ... ... 8030 ... ... бөлімше шоттары (8030-8040), 8040 – “Үстеме ... ... ... ... ... ... енбейтін жалпы өндіріс
шығындары ай сайын 7200 – “Жалпы және әкімшілік шығындар” бөлімше шотында
есептеледі. Өндірісте болған ... бар ... және ... ... құны 8010 – “Негізгі ... ... ... ... есебі барлық өндірісте нормативтік әдіс бойынша ... ... яғни ... сомасы жедел анықталып отырады.
1 – бөлімде өнімді өндіру және оны сату қарастырылған.
Өндірістегі дайын өнім ... 1320 – ... ... ... есепке
алынады. Онда өнім нақты өзіндік құны бойынша есептеледі. ... ... және ... ... ... ... ... Өнімді жөнелту және сату бойынша коммерциялық шығындар 7100 –
“Тауарды (жұмыс, қызмет) сату бойынша шығындар” – шотында ... ... де бұл ... ... ... ... соңында 5410 – “Жиынтық табыс”
шотымен есептен шығарылады. Негізгі құралдарды сату және есептен шығару
сондай-ақ ... емес ... сату және ... ... 7410 ... емес активтерді сату бойынша шығындар”, 7420 – ... сату ... ... ... ... алынады. Тауарлар есебі
1330 –“Тауарлар” шотында кіріс ... құны ... ... ... ... сату ... немесе қолма-қолсыз есеп айырысу жолымен
жүргізіледі. Кейбір жағдайларда бартерлік жолмен жүргізіледі.
6-тарауда ... ... мен ... емес активтердің есеп
саясаты ашып көрсетілген. Онда негізгі ... ... ... ... ... инвентарлық тізім жасалынады. Кәсіпорын
негізгі құралдардың қозғалысы үшін алғашқы типтік құжат жүргізеді. Негізгі
құралдардың инвентаризациялау ... 1 рет (1 ... ал ... үшін 3 ... – 1 рет ... ... ... құралдар
бастапқы құнымен инвентарлық карточкаларда ... ... ... ... байланысты есептелінеді. Амортизациялық
есептеудің жедел ... ... АҚ ... ... сәйкес
негізгі құралдардың салық есебін жүргізеді және технологияның құрал-
жабдықтармен ... ... ... бөледі. МЕА сатып алу ... ... ... егер кәсіпорынның өзінде тәжірибелі түрде
пайда болса, онда тәуелсіз аудитордың қорытындысымен ... ... ... нормативті мерзіміне байланысты есептелінеді.
7- тарау. Ақша-қаражат салымдарының есеп саясаты.
ҒТП-ң жаңа құралдарын алу үшін, АҚ ұзақ мерзімде несиелер мен ... ... ... ... ... ... ... шоттар
кестесінің 3000 – “Несиелер” деп аталатын бөлімше шотында есептелінеді.
8-тарау. тауарлы-материалдық құндылықтардың есеп саясаты жазылған.
Тауарлы-материалдық құндылықтардың ... ... ... ... ... жүргізіледі. Бухгалтериядағы есеп жедел есепті
бухгалтерлік әдіс ... ... ... ... ... ... ... ретпен бағаланады:
- құрылуға құрылғылар - әр бірлігінің құнымен;
- материалдар мен шикізаттар – орташа өзіндік құнымен;
- сатып алынған жартылай ...... ... ... ... ... әдісі);
- мұнай өнімдері мен тығыз-отын – соңғы сатып ... ... ... әдісі);
- тауарлы-материалдық құндылықтардың барлық түрінің есебінде де типтік
құжаттар қолданылады.
Өндіріске жіберу қатаң нормаланады: есептен ... ... ... ... Тауарлы-материалдық құндылықтарды инвентарлау мен
қайта бағалау қойылған реттен жүргізіледі.
9- тарау. Ақша қаражатының есеп саясаты.
АҚ өзіне қызмет ... ... есеп ... ... және басқадай
шоттарға ие болады. 1010 –“Кассадағы ұлттық валюта түріндегі ... ... ... ақша ... ... ... ... валюта түріндегі ағымдағы, корреспонденттік шоттардағы
ақшалар”- шотында есеп жүргізеді.
10- тарау. ... есеп ... өз ... ... ... ... ... қатаң белгіленген
нормативті актілерге жалпымемлекеттік есеп саясатына сүйенеді. АҚ өзінің
барлық ... және ... емес ... 63 – ... есеп
айырысу шотында жүргізіледі.
11-тарау. Қаржылық нәтижелерді талдау пайданы, қорларды, ... ... ... ... бағыттарға байланысты ораналастыруға акционерлердің
жалпы жиналысы шешеді. Арнайы қорлардың қаражаттарын шығындау, сол ... ... ... ... ... ... ең маңызды,
басыңқы бағыт – табысты салымдарға салу және өндірісті дамыту. ... алу мен ... алу тек қана АҚ-ң ... жүзеге асырылады.
Мақсатты қаржыландыру көздері алынбайды.
12 –тарау. Салық салу мен салық есебінің есеп саясатын жүргізу.
АҚ өз қызметінің ... ... және ... ... Қазаќстан
Республкасыныњ Салық Кодексінде берілген талаптарға сай ... ... ... мен ... ... ... салық жүйесінің есеп
регистрлеріне ... ... ... АҚ бухгалтерлік есеп пен салық
есебінде ... ... ... тарау. Есепті жалпы ұйымдастыру, есепші қызметкерлердің мамандығын
жоғарылату мен дайындаудың есеп саясаты.
Өз бухгалтерлік есебінде АҚ ... ... ... жасаған типтік мамандырылған және типтік жекеленген ... ... есеп ...... Көптеген
машинограммалар журнал-ордер принципімен ... АҚ ... ... ... жедел-бухгалтерлік әдісті қолданады.
Өндіріске кететін шығындар ... ... ... ... ... квалифи-кациясын көтеру 3 жылда – 1 рет ... ... ... ... не болмаса қысқа мерзімді семинарларды
ұйымдастыру арқылы ... ... Ішкі және ... ... ... ету есеп саясаты.
Өтіп жатқан шаруашылық операцияларға алдын-ала жүргізілетін ішкі бақылау –
бас бухгалтермен бухгалтерия аппаратына ... ... ішкі ... ... ... ал ... ... тығыз байланыста
болады. Сыртқы аудит “К-AUDIT” ЖШС аудиторлық қызмет көрсетуші компаниямен
келісім-шарт арқылы жүзеге асырылады. ... 7 ... АҚ-ң ... ... ... Ішкі және ... бақылауды жүргізу жоспары осы
АҚ-ң тұжырымдамасымен болады. АҚ-ң есеп ... 4 ... ... олардың
әрқайсысы бір-біріне тең. Бірінші дана – аудандық салық инспекциясы үшін;
Екінші дана – ... ... ... ... ... дана –
“Financial Management Group” ЖШС ... ... ... дана - ... – “Продоформление” комбинаты үшін. Кез ... ... ... ең ... мақсаты - өз жұмысындары қаржылық ... ету. Бұл ... ... күрделі жолы, бүран қосылатын, тек
пайда тауып қана қоймай, сонымен қатар, пайда табуды тұрақтандыру, ал ... оңай ... ... ... егер де ... ... белгілі бір
принциптерге сүйенсе және қажетті бернесін орындаса, ... ... ... ... орай ... ... міндеттеріне
жататындар:
- жоғары сапалы өнімдер өндіру, ... ... ... жаңалау және қолда бар
өндірістік мүмкіншіліктеріне, сүраныстарына сай ... ... ... ... ... отырып, өндірістік ресурстарды ұқыпты
пайдалану;
- кәсіпорынның бет алысының стратегиясы мен ... ... ... ... ... оларды өзгертіп отыру;
- ғылыми-техникалық жетістіктер мен озық тәжірибені, ... ... ... ... ... енгізу;
- өздерінің қызметкерлеріне жағдай жасау, олардың ... ... ... ... маңыздылығы, олардың тіршілік деңгейлерін арттыру,
еңбек ұжымдарында қолайлы саяси-психологиялық ахуалды жақсарту;
- кәсіпорынның шығарған өнімінің ... ... ... кәсіпорынның жақсы атағын қолдау;
- баға саясатын икемді жүргізу және басқа да ... іске ... ... ең маңыздысы, кәсіпорындардың барлық функциялары
межелеген стратегияны іске ... және ... ... ... ... жөн. ... ... болмасын өзінен-өзі тіршілік ете
алмайды, ол жалпы экономикамен тікелей ... ... ... ... ... рыногы, екінші жағынан - өткізу рыногы арқылы. Сондықтан да
кәсіпорын экономикасы жеке ... ... ... ... ... ... тиіс. Сонымен ол шаруашылық процесін жалпы
және де жеке кәсіпорынның мүддесі ... ... ... ... ... және ... ... байланысты. Микроэкономика
бұл сала, кәсіпорындар, отбасылар, яғни жекелеген экономикалық құбылыстарды
қамтитын экономикалық ғылымның бір ... Осы ... ... ... ... банкілерді, түрлі фирмалар мен кәсіпорындарды, тағы
басқаларды ... Ал ... әр ... ... ... ... ... мақсаты пайда тауып оны Акционерлердің
мүддесіде, өндірісті дамытута, кәсіпорын коллетивінің және қоғамға қарайтын
ұйымдардың ... ... ... пайдалану. Қоғам этикеткалық
орамдық, кітаптық, газеттік-журналдық, бланкілік, жарнамалық және өзге де
полиграфиялық өнім ... ... ... және жеке ... ... жеке ... қызмет көрсетумен және Қазақстан
Республикасының заңдарымен тиім ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдарды есепке алуды
ұйымдастыру ерекшеліктері
2.1 Халықаралық стандарттаудың мәні, маңызы және ерекшеліктері
Стандарттар деген сөз ағылшын тілінен ... ... үлгі ... береді. Бухгалтерлік есепте стандарттар деген түсінікті екі
көзқараста ... ... ... ол – ... ... ... мен ережелер, екіншіден, әр ... ... ... ... ... ... Бұл жағдайда есепті жүргізудің
құжатпен ресімделген ережелерінің ... ... ... ... ... ... ... көрсету кезінде шаруашылық
операциялардың мәнісіне сәйкес келуі тиіс.
Есепті стандарттау ... ... ... ... ... қызметін реттеу мақсатында заңнамамен ... ... ... ... ... пайда болуы ең алдымен
мынандай ... ... ... ... ... ... өзара тәуелділігі, өзара
байланыстылығы, және қаржылық әрі ... ... ... трансұлттық корпорациялардың , ... ... , ... ... және әр ... ... өзара кірігуі;
3) әлемдік өндіргіш күштердің жаппай, жаһандық және интернационалдық
деңгейге дейін дамуы;
4) жетекші ... ... ... ... ... ... еуропалық валюталардың енгізілуі;
5) әлеуметтік, ... ... ... ... ... ... және экономикалық үрдістерді басқаруда
біріздендіру және стандарттау сияқты ортақ тәсілдемелердің қажеттілігі;
6) ұлттық қағидалар мен ... ... ... ... ... ... ... серіктес елдің ұлттық нормаларымен
сәйкес ... ... үшін ... ... ... ... ... үшін салыстырмалы, түсінікті ақпаратты иелену тілегі.
ҚЕХС-ның айырықша ... ... ... ... ... көп ... ... мысалы ретінде негізгі құралдардың
амортизациясын (тозуын) ... ... ... ... ... әдістерін пайдалану мүмкіндігі қарастырылады. ... ... ҚЕХС әр ... ... ... ... ... енгізу
тәжірибесінің ықпалында тұрады.
Айтылғанға байланысты, халықаралық стандарттар кәсіпорындардың іс
жүзінде барлық ... ... ... оның ... ... кең ... ... алмайды. Сондықтан да ҚЕХС-ын зерттей
отырып, оларды қолдану ... өте кең ... ... ... ... мүмкіндік береді.
ҚЕХС-ын сәйкес қалыптасатын есептік және есептілік ... мен ... бар, ... біз ... 1-кестеде
топтастырдық.
1-кесте - ҚЕХС –ның артықшылықтары мен кемшіліктері
|Артықшылықтары ... ... ... ... |Стандарттың жалпылама сипаттары; |
|тартуға арналған мүмкіндіктерін |Есеп әдістерінің ... ... ... ... алуан түрлілігі |
|Негізделген шешімдерді пайдаланушының|Нақты жағдайларға қатысты нақты ... ... ... |түсіндірулердің жоқтығы; ... және ... |әр ... ... даму ... регламенттелуі; |деңгейлеріндегі айырмашылықтар; |
|Уақыт пен ... ... ... ... ... ... ... материалдық шығындарды |және дәстүрлерін ескеретін ... ... |мен ... ... ... ... және ... есеп жүйесіне ҚЕХС-ын |
|республика ... ... ... ... және ... ... ... есептің ақиқаттылығы |жағдайларда жұмыстың үлкен көлемде |
|мен маңыздылығын арттыруға қабілетті |болуы; ... ... ... білімдері мен ... және ... ... жеткіліксіздігі, |
|кеңейту; ... ... ... түрдегі |
|Ақпараттың ашықтығы, ... ... және ... ... болмауына байланысты|
|сенімділікті арттыру арқылы басқа |кейбір терминологияны түсінудің |
|елдермен ынтымақтастықты ... ... ... ... ... ... пәндер бойынша ... ... ... әр |нормативтік-құқықтық жүйенің ... ... ... ... ... ... ... | ... есеп пен ... ... | ... ... ... ... яғни ақпараттық базаның негізі
ретіндегі ҚЕХС-ын бухгалтерлік есептің отандық жүйесіне енгізудің мақсаты –
есептіліктің ұлттық айырмашылықтарын азайту және әр ... ... ... үшін ... ... ... ... жүйені стандарттау – бұл әр түрлі елдердегі есеп ... ... және ... және де есеп пен ... ... ұсыныстарды әзірлеу.Бұл жағдайда әрбір елде есептің өзіндік ... ... ол ... ... жалпы қағидаларға бағытталған.
2.2 Халықаралық стандарттарға сәйкес негізгі құралдарды
жіктеу және бағалау
Есеп саясатының бұл ... ... ... ... негізгі құралдарға апаруға критерилерін анықтап алу ... ... ... бухгалтерлік есептің маңызды да ... бірі ... ... және ол ... ... есептіліктің
16 «Негізгі құралдар» стандартымен реттеледі. 16 ХҚЕС ... ... ... ... ... ... да 16 ХҚЕС
бойынша есебі жүргізілмейді: ... ... және ... табиғатты
пайдалануды қалпына келтіруші басқа да объектілері, минералды қазбалар мен
басқа да осыған ұқсас орны толтырылмайтын ... ... ... ... ... (16 ХҚЕС ... ... құралдар» ХҚЕС сәйкес, негізгі құралдарға, бір ... ... ... ... ... ... тауарлармен қызметтерді жеткізу
үшін, басқа компанияларға жалға беру үшін ... ... ... активтер жатады. Ол үшін активтерді негізгі құрал ретінде
бухгалтердің тануы жеткіліксіз.
Негізгі құрал тану ... ... ... ... қосу ... ... білдіреді.
Негізгі құралдардың объект актив ретінде тану бір мезгілде екі шартты
орындауды білдіреді (16 ХҚЕС ... ...... ... ... ... ... тауарлы – материалдық қорларды жабдықтау және қызмет
атқару ... ... ... ... беру үшін ... әкімшілік мақсаттар
үшін қолданылатын;
Ә) әрбір кезеңнен астам уақыт ішінде қолданылуды болжайды.
Негізгі қаражаттың ... үшін ... ... ... ... компания активтік пайдалану болжанып, күтілетін (есептік) кезең;
Ә) компания активті пайдаланып, жасауды көздейтін бұйымның ... ... ... ... ... ... ... алу
болжанатын кезең.
Негізгі құралдардың объектісі актив ретінде мынандай жағдайларда пайда
алады деп ... ... ... компания активке байланысты болашақ экономикалық пайда алады ... ... ... активтің өзіндік құны сенімді бағаланса.
Негізгі құралдар дегеніміз – ұзақ ... бойы (бір ... ... ... саласында да, өндірістік емес салада да еңбек құралы
ретінде іс - әрекет ететін ... ... ... ... 16 - ... құралдар» бөлімінде негізгі құралдарға
келесідей анықтама беріледі:
«Негізгі құралдар – бұл:
1) өндірісте қолдануға ... ... ... үшін ... басқа
тұлғаларға жалға өткізу үшін тауарларды және қызмет көрсетулерді
жеткізуге арналған;
2) күтілетіндей, бір ... ... ... ... ... анықтамалардан үш негізгі белгі айырықшаланады:
1) материалдық нысанының болуы;
2) кәсіпорынның қалыпты қызмет процесінде мақсатты ... ... үшін ... ... ұзақ ... (кем дегенде бір айналымнан артық).
2-ҰҚЕС - ның 1 - параграфы 3 – тармағы 1 – тармақшасына сәйкес ... ... ... ... ... ... пайда алу күтілетін ұйымдармен
немесе жеке кәсіпкерлермен бақыланатын ... ... ... ... ... ... активтермен
байланысты болашақ экономикалық пайда алатынын жоғары ... ... ... ... ... ... ... ретінде танылады.
Халықаралық стандарттарға ұқсастық бойынша, болашақ экономикалық пайда
алу ұйымның:
1) активке байланысты игілік алатынына;
2) өз ... ... ... ... ... анықтылығын
білдіреді.
Егер актив экономикалық пайда әкелмейтін болса, онда оны ... ... ... ... ... ... есептен шығарылады.
Халықаралық стандарттарда және 2-ҰҚЕС – нда активті қолданудан болашақ
экономикалық пайда алу міндеттеленеді, сондықтан 6 – ... ... ҚБЕС ... негізгі құралдар объектілерін тану принциптері бойынша
негізгі айырмашылық ... осы ... ... ... ... ... деп ... тұста бағалауға
бірыңғай қарау қажетті шарт болып табылады. 6 «Негізгі құралдар есебі»
БЕС мен 16 ... ... ... – на ... ... құралдар мыналар
бойынша бағаланады:
• Бастапқы құн немесе өзіндік құнмен – активті немесе ғимаратты ... ... ... ... ... әділ ... немесе төленген
ақшалай қаражаттың немесе оның ... ... ... құнмен белгілі бір күнде қолданыста жүрген нарықтық баға
бойынша негізгі қаражаттық құны;
• Өткізу құнымен (әділ ...... ... және жақсы хабардар
тәуелсіз тараптар арасында жасалған операциялар ... ... ... ... ... құны – шыққан шығынды тастап пайдаланылған мерзім ... ... ... деп ... таза сома ... ... ... бөлшектерінің көзделетін бағасы;
• Амортизациялық құнмен – жойылу құнын алып тастағандағы өзіндік құнның
орнына есеп ... ... ... сома мен ... ... құны;
• Баланстық құнмен – жинақталған тозу және баға түсуден ... ... алып ... ... ... актив мойындалатын
сома. Баға түсуден болатын залал – активтің баланстық құны оның орнын
толтыратын құннан артқан сома.
Негізгі құралдарды ... ... ... ... ... ... басшылығы кейбір кезде іс жүзіндегі бағаларға сәйкес.
Бухгалтерлік есепте қайта ... ... ... ... 2- ҰҚЕС-ның
16 - «Негізгі құралдар» бөлімшесінің тиісті баланстық шоты бойынша
тікелей бастапқы ... ... және ... бір мезгілде 5320 «Негізгі
құралдарды қайта бағалаудан болатын ... ... ... ... ... шоты ... көрсетілді.
Осы қатынас хатқа сәйкес, жазу мерзімі аса көп емес, сондай – ақ
едәуір тозу ... бар ... ... ... ... белгілегенде негізгі құралдардың қызмет ету ... ... ... ... ... ... есеп
мәліметтері бойынша тозу дәрежесі бар негізгі құрылғылардың құнын
ұлғайтушы алынған бастапқы индекстері 1 ... 30% - кем, ... ... 2 ... 51- ден 64% - іне ... тозу дәрежесі 3
графадан, 65- тен 79% - ке ... тозу ... – 4 ... 80- ... тозу ... 5 графадан.
2.3 Негізгі құралдар, оларды жіктеу және бағалау
Неізгі құралдар – материалдық активтер олар:
А) компания немесе ...... ... жабдықтау және қызмет
атқару үшін, басқа компанияларға жалға беру үшін немесе әкімшілік мақсаттар
үшін қолданылатын;
Ә) әрбір кезеңнен астам ... ... ... ... ... ... үшін ... қолдану мерзімі
белгіленеді, бұл:
А) компания активтік пайдалану болжанып, күтілетін (есептік) кезең;
Ә) ... ... ... ... ... ... ... айтсақ, негізгі құралдарды пайдаланудың экономикалық пайдасын алу
болжанатын кезең.
Негізгі ... ... ... ретінде мынандай жағдайларда пайда
алады деп сендіруге болатын болса:
А) компания активке байланысты болашақ экономикалық пайда ... ... ... ... ... өзіндік құны сенімді бағаланса.
Негізгі құралдар дегеніміз – ұзақ ... бойы (бір ... ... ... ... да, ... емес салада да еңбек құралы
ретінде іс - әрекет ететін материалдық активтер ұлттық комиссиясы.
Негізгі ... ... ... ... ... есеп
жөніндегі 1996 ж. 13 қарашадағы ... ... ... 16 -
«Негізгі құралдар есебі» бухгалтерлік есеп ... ... ... ... және ... іс – қызмет аясына байланысты,
сонымен қатар Қазақстан Республикасы Ұлттық бухгалтерлік есеп бойынша 1996
ж. 18 ... № 6 ... ... ...... қызметтің
бухгалтерлік есебі шоттарының Бас жоспарына сәйкес негізгі құрамдар
мынандай ... ... ... белгілеу мен орындалатын іс – қызмет
аясына байланысты жіктеледі.
1. Жер – ... ... ... алынған жерінің саны мен бағасы.
2. Үйлер – еңбек ... ... ... ...... ... және ... қорларды сақтауға жағдай ... ... ...... ... Әрбір жеке тұрған үй
түгендеу объектісі болып саналады.
3. Ғимараттар – ... ...... емес (зат скважиналар,
көпірлер және т.б.) өзгеруіне байланысты емес міндетті іс – ... ... ... өндіріс процесін жүзеге асыруға арналған
инженерлік – құрылыстық объектілер.
4. Машиналар мен ... - ... ... егер ол басқа мүліктік
объектінің бөлігі болмаса, құрамындағы ... ...... ... – тұғырымен мүліктік объект болып табылады.
Негізгі құралдардың бұл тобы 5 топшадан ... Күш ... ... мен жабдықтар – жылу және ... ... ...... әр ... энергияны механикалық,
яғни қозғалыс энергиясына ... ...... және өзі ... ... бу двигательдері, трубиналар,
электр двигательдері және т.б.);
• Жұмыс машиналары мен жабдықтары – еңбек өнімін жасау процесінде
керек – ... ... ... және ... әсер ету ... ... аппараттар мен жабдықтар (токарлық – винт,
бұранда жасайтын станоктар, ағаш ... ... ... ... грейдерлер (жол құрылысына
пайдаланылатын машиналар және т.б.);
• Өлшеуіш және ... ...... (приборлар, құрылғылар мен
керек – жарақтар, лабороториялық жабдықтар) - өндірістік ... ... үшін ...... ... мен ...... амперметрлар, микроскоптар, су ... ... ... ...... түзету мен автоматтандыруға арналған
машиналар, құрылғы, керек – жарақтар, құрал – аспаптар (компьютерлер
мен басқа есептегіш техника);
• Басқа да машиналар мен ...... ... және ... ... станцияларының, радио тораптарының жабдықтары, өрт
сөндіру машиналары).
5. Табыстау қондырғылары – электр, механикалық және жылу ... беру ... ... ... ... ... ... – адамдарды, жүктерді тасуға арналған (теміржол, су,
әуе автомобиль көлігі, арба көлігі) тасымал құралдары.
7. ... да ... ... ... – қол еңбегінің механикаландырылған және механикаландырылмаған
немесе металь, ағаш және т.б. ... ... ... ...... ... ... езуші, тығыздап нығайтылған –
электр қол бұрғылар, бояу сыр пульттары, вибраторлар, қысқыштар):
• Өндіріс мүлік пен ... ...... - ... ... ... жеңілдету үшін қызмет етуге арналған заттар – ... ... ... ... ... ағаш ... үстелі);
• Шаруашылық мүлкі – кеңселік және шаруашылық мүлік (үстелдер, ... және ... ... малы және ... мал. Жұмыс малы – аттар, өгіз, түйе және тағы
басқа жұмыс малы. Өсімтал мал – ірі қара мал, ... ... ... бие; ... нар мен ... ... ... ұрғашылары мен
еркектері, қабан шошқа, ешкі, саулық және қошқар. Мүліктік объект -
әрбір үлкен мал.
• Көпжылдық ... ...... ... жасына қарамайтын көпжылдық
егістер (жеміс – жидек беретін, жүзімдік, ... ... ... ... ... жасалған қоршау, қаша, ... ... Жас ... әбден толысқан (жеміс беру басы,
ағаштың ұшар басының түйісуі);
... ... ... ... ... ... – ауыл
шаруашылығына пайдаланатын жердің бетін ... ... ... шығындар (жер учаскесін жоспарлап, жүйелеу, алаңды егіндікке
арнап тамырмен жұлу, жерді тастан тазарту);
• Басқа да негізгі құралдар – ... ... ... ... мұражай
құндылықтары.
8. Бітпеген құрылыс.
Қолда бар негізгі құралдар алынған сәтінен бастап үнемі қолданылмайды,
өйткені олар:
• Тоқтатылып қойылады (жұмыс ...... ... ... ... ...... жоқтатылған, апат жағдайында қолда
ныстағы негізгі құралдарды ауыстыру үшін қор құрайды;
• Жалға берілген немесе алынған – басқа ұйым ... ... ... ... жал мерзімі шартпен белгіленген негізгі құралдар.
Материалдық активтерді негізгі ... деп ... ... ... ... ... шарт ... табылады. 6 «Негізгі құралдар есебі»
БЕС мен 16 «Негізгі құралдар» ҚЕБХС – на сәйкес негізгі құралдар ... ... ... құн немесе өзіндік құнмен – активті немесе ғимаратты ... ... ... ... ... әділ ... ... төленген
ақшалай қаражаттың немесе оның баламасының сомасы;
• Ағымдағы құнмен белгілі бір күнде қолданыста ... ... ... ... ... ... Өткізу құнымен (әділ бағаның) – мәмілеге дайын және ... ... ... ... ... операциялар кезінде активті
ауыстыруға ... ... ... құны – ... ... ... ... мерзім соңында
субъект актив алатын деп үміттенетін таза сома ... ... ... ... ... ... ... құнмен – жойылу құнын алып тастағандағы өзіндік құнның
орнына есеп беруде көрсетілген басқа сома мен ... ... ... Баланстық құнмен – жинақталған тозу және баға түсуден жинақталған
залал сомасын алып ... ... ... ... ... Баға ... ... залал – активтің баланстық құны оның орнын
толтыратын құннан артқан сома.
Негізгі құралдарды бастапқы ... ... ... шаруашылық
жүргізуші субъект басшылығы кейбір кезде іс ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдардың 2-ҰҚЕС-ның
16- «Негізгі құралдар» бөлімшесінің тиісті баланстық шоты бойынша тікелей
бастапқы құнын арттырады және қатар бір ... 5320 ... ... бағалаудан болатын қосымша төленбеген капитал». Осы қатынас
хатқа сәйкес, жазу мерзімі аса көп ... ... – ақ ... тозу ... ... ... ... бастапқы индекстерін белгілегенде
негізгі құралдардың қызмет ету мерзіміне байланысты ... ... ... ... есеп ... ... ... бар негізгі құрылғылардың құнын ұлғайтушы алынған бастапқы
индекстері 1 ... 30% - кем, 31-50% тозу ... 2 ... 51-
ден 64% - іне дейінгі тозу дәрежесі 3 графадан, 65- тен 79% - ке ... ... – 4 ... 80- нен ... тозу ... 5 графадан.
2.4 Негізгі құралдар қозғалысының есебі
Субъектінің шаруашылық іс - ... ... ... ... ... негізгі құралдар құрамына көрсетіледі. Алып – сату
мақсатымен алынған негізгі қорлар – ...... ... ал субъектінің өзі пайдалану үшін емес, ұзақ уақытқа қаржы
салу мақсатымен алынатын ... ... ... ... ... ... ... есептеу үшін 2-ҰҚЕС-ның 16 - «Негізгі
құралдар» бөлімшесінің синтетикалық шоты ... ... ... объектілердің есепке алу пайдаланудың
нормативтік мерзі көрсетіледі. Негізгі құралдарды ...... ... ... пайдалы қызмет ету мерзімін (негізгі
құралдарды қолданудан экономикалық пайда алу көзделетін кезең нормативті
қызмет ... ... ... нормаларға сәйкес негізгі
құралдардың тозуы есептелетін кезең) және жойылу құнын (пайдалы ... ... соң, ... ... істен шыққан соң есептен шығарылып,
негізгі құралдарды жоюда пайда болатын қалдықтар, қосалқы ... ... өз ... ... ... қабылдау – тапсыру (ауыстыру) актісі ... да ... ... ашылып, негізгі құралдардың таңдамалы
есебі жүргізіледі. Негізгі құралдардың әрбір объектісіне ... ... ... ... ... ... беріледі. Нөмірлеу әдетте реттік –
сериялық жүйе бойынша жасалады. Мысалы, үй үшін ... 0299 ... ал ... үшін ... 0399-ға дейін және т.б. нөмірлер
бөлінеді. Мүліктік нөмір негізгі құралдарды қабылдау – тапсыру ... және ол ... ... ... бойы объектіде сақталады, ал
істен шыққанда қайта түскен объектіге ұзақ уақыт бойы (бес жылға ... ... ... ... ... ... топ бойынша бір
данада жүргізілетін «Негізгі құралдарды есептеу ... ... ... ... ... шыққан негізгі
құралдар бойынша категорияларды «Архив» картотекасы бөліміне қояды.
Негізгі құралдарды тұрғызу, салу ... алу ... ... нақты
болған қажетті шығындар, соның ішінде сатып алынғанда өтелмеген салықтар
мен алымдарды төлеу (үйлер мен жаңа автомобильдерді алу кезінде ... ... алу ... ... ... төленетін мемлекеттік баж
салығы және т.б.), жеткізу, монтаж, ... ... ... ... ... үшін ... белгілеуі бойынша қолдану үшін жұмыс
істейтін жағдайға келтіруге тікелей ... ... да кез ... ... бастапқы баға бойынша кіріске алу сәтінде негізгі құрал
– жабдықтар кіріске алынады.
Жер учаскесінің бастапқы құнына шотта ... ... алу ... ... ... ... ... сыйақылар, сатып алу –
сату шартын ресімдеу жөніндегі заңгерлердің қызметіне ... ... ... мен ... жерді мақсатты пайдалану үшін дайындауға
кететін шығындар (үйді бұзу кезінде алынған материалдарды өткізуден
түскен кірістерді ... ... ескі ... ... ... ... т.б.) ... сатып алынған жабдықтың бастапқы құнына алу бағасы,
тасу шығындары, соның ішінде тасымал кезіндегі ... ... ... ... ... ... мақсатымен сынақ
өткізу кіреді, үйлер мен ғимараттарды салғанда бастапқы құнға құрылыс
жөніндегі шығындар: ... ... ... қосымша шығындардың
тиісті үлесі, архитекторлардың, заңгерлердің қызметіне ... ... ... ... ... ... ... кредиттер
бойынша проценттер, құрылысқа рұқсат алу үшін шығатын шығындар.
Қажетті болып саналмайтын шығындар (тасымал кезінде ... ... ... ... ... ... жабдықты бүлдіру салдарынан
жасалған жөндеу және т.б.) бастапқы құнға кірмейді, ал ағымдық шоттағы
шығындар ... ... ... объектілерінің бастапқы құны былайша белгіленеді:
|Шаруашылық операциялаңрыны мазмұны | Дебет | ... | Сома ... ... ... | | | ... ... есебіне негізгі | |5010 ... | ... ... |5020 |капиталына |1 000 000 ... ... ... ... ... мен | |
|бағамен салған кезінде; ... ... | |
| | | | ... ... ... ... | | | ... | | | ... ... ... ... ... |5020 | |
| ... ... |600 000 |
| ... ... | ... өзі негізгі құрал |2412-2416 |4110 |324 000 ... ... ... ... ... | |
|төлеп алғанда – нақты шығын сомасы ... ... | ... | ... | ... ... немесе жеке тұлғалардан |2412-2416 |6280 |127 800 ... ... ... ... |«Негізгі |«Басқадай» | ... ... ... |құралдар» ... | ... ... | ... | ... ... жүргізілді) | ... ... | ... ... ... |2412-2416 |4110 |300 000 ... ... ... ... ... | ... ... құнына тең |құралдар» |тиісті | ... ... құны ... | ... | |
|операциясы нәтижесіне ... | | | ... ... ... ... ретінде тұрады, белгіленген тәртіппен
тоқтатылып қойылады. Баланста саналатын негізгі ... ... ... ... сәйкес шаруашылық жүргізуші субъектінің басшысы
белгілейді және бекітеді.
Негізгі құралдардың істен шығуы.
Негізгі ... ... ... ... ... нәтижесінде есептен шығарылады:
• Физикалық немесе сапалық тозу;
• Шаруашылық қызметінде пайдаланылмайтын объектілерді өткізуде;
• Басқа субъектілерге негізгі құралды жарғы капиталына салым ... ... ... ... жеке ... ... ... Объектілерде ұзақ мерзімді (қаржыландыратын) жалға беру;
• Кем шығу, табиғи апат және басқа есептер.
Негізгі құрал объектілерін ... беру ... ... ... субъектіге қатысушылардың жалпы жиналысында қабылданады.
Негізгі құралдардың жарамсыздығын, оларды қалпына ... ... ... және тиімсіздігін анықтау үшін, сондай – ақ ... ... ... ... үшін субъект басшысының бұйрығы
бойынша тұрақты ... ... ... ... ... қарайды, есептен шығарудың нақты себептерін
белгілейді, мерзімінен ... ... ... ... адамдарды табады,
пайдалану мүмкіндігін анықтайды және жарамды материалдық құндылықтарды
бағалайды. Есептен шығаруды ... ... ... ... ... ... құралдарды есептен шығару ... екі ... ... тек ұйым ... ... ... ... ғана
кіріседі.
"САК - комбинат Продоформление" Ашық Акционерлік Қоғамында ... ... ... ... шығуы) мынандай бухгалтерлік жазбалармен
көрсетіледі:
Негізгі құралды өткізу
|Шаруашылық | ... | ... ... ... | | | ... | | | ... ... |7400 «Негізгі |2412-2417 «Негізгі |800,0 ... құны ... ... ... | |
| ... | | ... ... ... «Негізгі |2412-2416 «Негізгі |200,0 |
|сомасына ... ... ... | ... ... ҚҚС |1210 ... |6100 ... ... |1500,0 |
|– сыз (салық шот – |арналған шоттар» |негізгі ... ... | ... ... | ... | | | ... ... |1210 ... |3130 ... |300,0 |
| ... ... | | ... шот ... |1050 ... |1210 «Алуға |1800,0 ... ... ... ... ... ... | |
|берешегі өтелді |1040 ... | | |
| ... ... 1010| | |
| ... ... – | | |
| |қол ... ... | | |
| ... | | ... ... ... |5400 «Жиынтық кіріс|7410 «Негізгі |800,0 ... ... ... ... | ... шығындар – жиынтық| ... ... | ... ... | ... | ... ... – жиынтық|6100 «Негізгі |5400 «Жиынтық кіріс|1500,0 |
|кірісті ... ... ... ... ... |
| ... түскен | | |
| ... | | ... ... ... ... ... немесе сапалық тозу
бойынша) істен шығуы
|Шаруашылық операциялардың | ... | ... | Сома ... | | | ... ... |7420 ... ... ... |70,0 |
| ... ... ... | |
| ... ... | | |
| ... | | ... есептелген тозу |2421-2428 «Негізгі |2411-2417 «негізгі |180,0 |
|сомасына ... ... ... | ... ... |7420 «Негізгі ... ... ... |құралдардың істен |еңбекті өтеу бойынша| ... үшін ... ... ... айырысулар» | ... ... | | ... өтеу ... |7420 ... |3150 ... |3,6 ... ... ... ... ... | |
| ... ... | | |
| ... | | ... ... |7420 ... |3310 ... |3,4 ... ... ... ... ... шоттар» | ... үшін ... ... | | ... шоты ... | | ... | | | ... ... |1310, 1360 |6210 ... |1,6 ... ... ... ... істен | |
|материалдар (метал сынығы,| ... | ... ... ... | | | ... соңында кірістер мен | | | ... ... ... |5410 ... ... «Негізгі |99,7 ... ... ... ... ... | ... | ... ... | ... ... ... | ... | ... ... ... | |5400 ... ... |1,6 ... негізгі құралдарды | ... ... | ... ... ... | | | ... ... ... |5320 ... |5400 ... |2,0 ... ... ... ... артық |(есепті жылдың | |
| ... ... ... залал)» | |
| ... ... | ... ... ... ... | ... | ... | ... ... | | | ... | | | ... ... ... |2412-2417 «Негізгі |800,0 ... ... ... ... | ... құны ... ... | | |
| ... | | ... ... |2421-2429 «Негізгі |2412-2417 «Негізгі |200,0 ... ... ... ... |құралдар» | ... беру ... |3150, ... |15,0 ... есептен |құралдардың істен |салықтар 3310 | ... ... ... ... ... | |
| ... ... | ... ... |7210 ... және |3130 ... |120,0 ... ... шығындары» | | ... ҚҚС | | | ... (15%) | | | ... ... | |7410 ... | ... ... |5400 «Жиынтық кіріс |құралдардың істен | ... ... ... ... ... ... |935,0 ... ... | ... | ... | |7210 ... және | |
| | ... ... ... ... ішкі ... цехтан (құрылымдық |2412-2416 |2411-2416 |500,0 ... ... ... ... ... | ... ... ... ... | ... ... ... апат салдарынан (сақтандыру жағдайында)істен
шығуы
|Шаруашылық операциялардың | Дебет ... | Сома ... | | | ... тозу сомасына |2421-2429 «Негізгі |2412-2417 |20,0 |
| ... ... ... | |
| | ... | ... ... |3050 ... ... |80,0 ... ... құнына|міндеттемелер» |«Негізгі | |
| | ... | ... өтеу ... |1040 ... |3050 ... |70,0 |
| ... ... |міндеттемелер» | ... ... ... |7210 «Жалпы және |3050 «Кепілді |10,0 |
| ... ... | ... ... кем ... ... | Дебет ... | Сома ... | | | ... ... |2810 «Кем ... |2411-2417 |700,0 ... құны ... ... ... | |
| ... ... | ... есептелген тозу |2421-2429 «Негізгі |2411-2417 |300,0 ... ... ... |«Негізгі | |
| | ... | ... шығу ... ... |1254 ... |334 «Кем ... ... жатқызылады: |заңды өтеу бойынша |құндылықты | |
|* ... ... ... ... ... | |
| | ... | |
|* кем ... негізгі |1254 «Материалдық |3520 «Алдағы |50,0 ... ... және ... өтеу бойынша |кезең кірістері» | |
|баланстық құны ... ... ... | | ... | | | |
|* кем ... ... ... ... |1254 «Материалдық|750,0 |
| ... ... ... өтеу | |
| ... ... есеп | |
| ... ұлттық |айырысулар» | |
| ... | | |
|* ... ... ... |4420 ... ... |6160 «Негізгі |50,0 |
|жатқызылады ... ... ... |
| | ... ... | |
| | ... | ... ... ... |7210 ... және |2180 «Кем |700,0 ... сот ... алуға |әкімшілік шығындар»|шығулар, | ... ... | ... | |
| | ... | |
| | ... | ... болған және заттай, сапалық жағынан тозу, апат, ... ... ... ... ... ... құрылысқа,
кеңеюге, қайта құруға және тағы басқа себептер салдарынан жойылуға тиісті
негізгі құрал – жабдықтарды ... ... ... шығарылады.
Негізгі құралдардың жарамсыздығын, оның қалпына келтіретін жөндеудің
мүмкін еместігін немесе экономикалық тиімсіздігін ... ... ... ... ... ... ... тұрақты жұмыс істейтін
комиссия айқындайды.
Кәсіпорында тұрақты жұмыс істейтін комиссия жойылатын ... ... ... ... ... ... ... себептерін және
бұған кінәлі ... ... ... ... оларға
бақылау жүргізеді. Негізгі құрал- жабдықтарды есептен шығару жөніндегі
тұрақты ... ... ... ... ... ... ... құрал-
жабдықтарды есептен шығару актісі табылады, оның негізінде бухгалтерияда
тиісті бухгалтерлік жазбалар жасалады. Актіде объектінің бастапқы ... есеп ... ... тозу ... объектіні бөлшектегенде
алынған материалдық құндылықтарды құнын, тарату бойынша ... ... ... мен ... жалпы қорытындысы бағасын
көрсетер.
Стихиялық апат пен апат салдарынан таратылатын негізгі құрал-
жабдықтар брйынша ... ... ... ... апат ... не ... себептері мен айыптылары көрсетілген аврия туралы
актінің көшірмесі тіркелуі тиіс. Материалдық құндылықтарды сатудан ... ... ... немесе түскен материалдар пайдаланылуы
ықтимал бағамен кіріске алынады. Сатудан түскен ... ... ... қарауында қалады.
Негізгі құрал объектілерін өтеусіз беру ... ... ... объектіге қатысушылардың жалпы жиналысында қабылданады.
2.5 Негізгі құралдардың амортизациясы мен тозу есебі
Амортизация – ... ... ету ... бойы ... ... ... бөлу түрінде құнмен көрсету.
Амортизацияланатын құн дегеніміз – ... құн мен ... ... ... пайда болатын қосалқы ... ... ... ... ... бағасы арасындағы айырма.
Амортизациялық аударымдар мөлшер бойынша атқарылады және әрбір ... үшін ... ... ... – амортизациялық аударымдардың негізгі құралдардың орташа жылдық
бағасына шаққандағы жылдық сомасының қатынасы.
Негізгі құралдар бойынша есептеу қайтадан пайдплануға ... ал ... ... ... – бұл ... құны ... ... қызметтің) өзіндік құнына толықтай көщіріліп,
берілген айдан кейінгі немесе соңғы ... ... ... доғарылады.
Қайта құру мен техникалық қайта жарақтану уақытында олар мүлдем
тоқтатылған және ... ...... ... ... ... есептеу жүргізілмейді.
Жалға алынған негізгі құрал – ... ... ... жал ... ... және шарт ... ... жалға беруші
немесе жалға алушы атқарады.
6 БЕС пен 16 ҚЕБХС «Негізгі құралдар» ... ... ... ... тәсілдер ұсынылады.
Құнды біркелкі (тура сызықты) тәсілмен есептен шығару тәсілі – объект
құны ай сайын тең сомамен есептен шығарылады.
Мысалы. 95760 ... ... ... ... 5 жыл, ... құны ... тура сызықты тәсілмен есептеу бойынша шығарылатын есеп:
|Есепті |Бастапқы |Жойылу |Амортизациял|Қызмет |Амортизация |Жылдық ... |құн ... |ық құн ... % |амортизация |
|2003 |95 760 |1850 |93910 |5 |20 |18782 ... |95 760 |95 760 |93910 |5 |20 |18782 ... |95 760 |95 760 |93910 |5 |20 |18782 ... |95 760 |95 760 |93910 |5 |20 |18782 ... |95 760 |95 760 |93910 |5 |20 |18782 ... ... тізімдемесі:
|Есепті |Бастапқы |Жылдық ... тозу ... ... |құн ... |сомасы |құн 2 топ – |
| | | | |4 топ |
| | 2 | 3 | 4 | 5 |
|1 | | | | ... |95 760 |18782 |18782 |76978 ... |95 760 |18782 |18782 + 18782 ... ... |95 760 |18782 |37561 + 18782 = |39414 |
| | | |56345 | ... |95 760 |18782 |56345 + 18782 ... ... |95 760 |18782 |75128 +18782 = ... ... ... ... ... түзету мен негізгі
құрал жабдықтарды жнңартуға қызығушылықты арттыру үшін ... ... ... ... ... тездетіп есептеу, (кумулятивті
тәсіл) сомасы бойынша құнды есептен ... ... ... ... ... ... ... (кумулятивті тәсіл) құнды есептен ... ... ... ... ... ... бөлгіші
қорытындысы пайдалы қызмет мерзімі сомасына, ал алым қызмет ... ... ... ... жыл ... тең ... ... кейінгі жылдарға қарағанда пайдалануға берілген
алғашқы жылдары ... ... ... ... бойынша есеп
кумулятивті тәсілмен: 95760 компьютері алынды, қызмет ету мерзімі ... ... құны ... ... ... ... |Жылдық |
|кезең |құн |құны ... |сан |ету ... ... | | ... | ... |6/5 |4×7 |
| | | | | ... | | |
| | | | | |жыл ... | |
|1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 ... |95760 |1850 |93910 |15 |5 |0,333 |31303 ... |95760 |1850 |93910 |15 |4 |0,266 |25043 ... |95760 |1850 |93910 |15 |3 |0,2 |19782 ... |95760 |1850 |93910 |15 |2 |0,133 |12521 ... |95760 |1850 |93910 |15 |1 |0,066 |6261 ... тозу ... |Бастапқы құн|Жылдық ... тозу ... ... ... | ... | ... |
| | | | ... құн |
|1 |2 |3 |4 |5 ... |95760 |31303 |31303 |64457 ... |95760 |25043 |30303 + 25043 = 56346 |39414 ... |95760 |19782 |56346 + 18782 = 75128 |20632 ... |95760 |12521 |75128 +12521 = 87640 |8111 ... |95760 |6261 |87640 + 6261 = 93910 |1850 ... ... ... ... ... ... ... тәсілде амортизация сомасы объектіні бірінші жыл қолданғанда ... және ... ... қалдық тәсілінде амортизацияны ... ... ... ... ... сызықты тәсілде амортизация мөлшері екі есе ... ... ... құны ... ... ... қалдық құнды кеміту, үшін қажетті шамамен амортизация сома
шектелетін ... жыл ... – 95760 ... ... ету ... 5 жыл, ... жойылу
құны 1850, тура сызықты тәсілде амортизация мөлшері 20%, ... ... екі есе (40%) ... ... құн|Жойылу құны |Амортиза-|Қызмет |Амортиз. |Жылдық |
|кезең | | ... ... ... | | |құн | | | ... |95760 |1850 |93910 |5 |40 | ... |95760 |1850 |93910 |5 |40 | ... |95760 |1850 |93910 |5 |40 | ... |95760 |1850 |93910 |5 |40 | ... |95760 |1850 |93910 |5 |40 | ... тозу ... ... кезең|Амортиза-ц|Жылдық |Жинақталған тозу ... ... ... ... ... соң. |
| |құн |% | | ... құн ... |95760 |40 |38304 |38304 |57456 ... |57456 |40 |22982,4 ... |34474 ... |34474 |40 |13789,6 ... |20684 ... |20684 |40 |8274 ... |12410 ... |12410 | |10560 ... |1850 ... ... ... үшін ... үш ... есептелген
компьтердің жылдық амортизациясы сомасын кіргіземіз.
Әр түрлі тәсілмен есептелген амортизация қорытындыларын салыстыру:
|Есепті ... тура ... ... |Сан ... бойынша |
|кезең ... ... ... тәсілі|есептен шығару тәсілі |
| |есептен ... | ... ... ... |18782 |38304 |31303 ... |18782 |22982,4 |25043 ... |18782 |13789,6 |18782 ... |18782 |8274 |12521 ... |18782 |10560 |62661 ... ... ... ... ... ... ... амортизация объектісі пайдалану нәтижесі ғана
болуына, уақыттың бір ... оны ... ... ... роль
атқармайтынына негізделген.
Бұл тәсілді пайдалану мерзімі ... ... не ... ... ... ... ... жағдайда қолдануға
болады.
Амортизацияны әр түрлі ... ... ... ... ... ... ... ықпал ететін негізгі құрал –
жабдықтардың жылдық амортизация саласына ... ... ... ... айқын аңғартты.
Пайдалануға алғаш берілген кесімді ... ... ... ... салықтық кезеңінде амортизациялық аударымдар кесімді
белгіленген активтер мәліметтерін кемінде үш жыл ... ... ... алу
мақсатында қолданған жағдайда амортизацияның қос ... ... ... ... ... есебі есепті жыл қорытындылары
бойынша салық мақсаттары үшін негізгі құралдардың ... ... ... ... әр түрлеріне сан түрлі тәсілдерді қолдануға болады.
Субъект таңдаған амортизацияны есептеу тәсілдерін есеп саясаты ... және бір ... ... ... ... ... - комбинат Продоформление" Ашық Акционерлік Қоғамында ... ... үшін ... ... ... бар 2420 ... ... бөлікшесінің пассивті шоттары қолданылады:
2421 «Үйлер мен ғимараттардың тозуы»
2422 «Машиналардың, жабдықтардың, беріліс құрылғыларының тозуы»
2425 ... ... ... ... да ... ... ... көрсетілген шоттардың әрқайсысына қосалқы шоттар ашуға
болады:
1. ... ... ... ... Ұзақ мерзімге жалға алынатын негізгі құралдардың тозуы
Толық амортизацияланған негізгі құралдар бойынша тозу ... ... 7400 ... ... ... өндірістік
шоттары, 7410 «Негізгі құралдардың тозуы мен ... емес ... ... ... «Негізгі құралдардың тозуы мен материалдық емес ... ... ... ... ... және коммерциялық құрылымдардың негізгі
құралдарының тозуы 7210 «Жалпы және әкімшілік шығындар» шотында ... ... ... ... ... орындарда тауарларды сақтауға арналған негізгі құралдар
бойынша 7110 «Тауарларды (жұмысты, көрсетілген қызметті) ... ... ... негізгі құралдардың тозуы көрсетіледі.
Тозуды есептегенде:
7110 дебеті 2421-2429 кредиті.
2.4 Негізгі құралдарға кейін жұмсалатын күрделі шығындар
Негізгі құралдарды пайдалану ... ... ... ... ... ... толығымен, иә болмаса тұтастай объектіні
түгелімен ауыстыруды талап етеді. Сондықтан негізгі ... ... ... ... ... ... ... күрделі қаржы және
ағымдағы шығын жұмсайды. 6 «Негізгі құралдардың ... ... ... және оған ... ... сәйкес негізгі құралдарға
кейінгі күрделі қаржы жұмсау пайдалы қызмет ету ... ... ... ... болашақ экономикалық тиімділікті ұлғайтқан ... ... ... ... ... ... ... кезеңдегі
шығындар деп танылуы тиіс.
Негізгі құрал объектілеріне байланысты 16 ... ... ... есеп ... ... ... сәйкес кейінгі шығындар
актив жағдайын жақсартқанда, оның ... ... ... жоғарылатып, арттырса ғана актив есебінде танылады. Болашақтағы
экономикалық тиімділікті ұлғайтуға және негізгі құралдардың бастапқы құнын
арттыруға әкелетін ... ... ... ... ... пайдалы қолдану мерзімін
ұлғайтатын, оның қуаттылығын ... ... ... ... ... ... үшін ... тетіктерін,
детальдарын жеткізу;
3. бұрын есептелген өндірістік шығынды ... ... ... жаңа ... процестерді енгізу.
Объектінің техникалық жағдайын сақтау мен ... ... ... ... ... мен ... ... шығындар бастапқы
құнды ұлғайтады, олардың пайда болу сәтіндегі ағымдағы ... ... ... ... ... кейін шығындарды есептеу тәртібі
бастапқы бағалауда ескерілген жағдайларға және ... ... ... ... ме деп ... ... ... «Салықтар және басқа бюджетке міндетті
төлемдер туралы» Кодексінің 113б. 2 ... ... ... ... жөндеуге (күрделі, ағымдағы) арналған нақты іс жүзіндегі ... ... ... тобы ... ... ... ... топшаның
баланс құнының белгіленген ... ... ... жиынтық табыстан
шегеріледі. Көрсетілген шектен асатын негізгі ... ... ... ... сома негізгі құралдардың тиісті ... ... ... ... ... ... ... шегерілуге тиісті негізгі
құралдарды жөндеуге шыққан ... ай ... ... ... ... ... ... қосылуға тиісті соманы анықтау үшін «Салық салу
мақсатымен негізгі құралдарды ... ... ... ... ... 1.01 ... ... құралдардың әрбір тобы бойынша негізгі
құрал-жабдықтардың нақты іс-жүзіндегі шығындар сомасы ... ... ... ... ... мынадай мөлшерде шегеріледі:
|Топ № |Топ атауы ... |
| | ... № |
|I ... ... |15 |
|I I ... ... |15 |
|I I I ... ... |15 ... |Күш ... мен ... |25 |
|V ... машиналары мен жабдықтар |25 |
|V I ... да ... мен ... |25 |
|V I I ... ... |25 |
|V I I ... ... шет аймақтағы құрылғылар мен |20 |
|I ... ... ... ... | ... ... ... кірмеген кесімді берілген активтер |15 ... салу ... үшін ... ... жөндеуге шығатын шығындар
есебінің тізімдемесі» қолданылады.
Салық салынатын табыстан ұстап ... ... ... ... ... тұлға «Негізгі құралдарды жөндеу мен амортизацияға
аударымдар ... ... ... ... ... ... қосылған құн салығы, яғни
«Салықтар және бюджетке міндетті ... ... ... ... 235 б.
1т.сәйкес қосылған құн салығы атап көрсетілген шот – фактуралар ұсынылуы
бойынша материалдармен жабдықтаушыларға ... ... ... сомасы да
есепке жатқызылуы тиіс.
Егер салық төлеуші басқа есепті кезеңді қолданса, онда жөндеу шығындары
есепті кезең соңындағы топшаның құндық ... ... және ... ... ... жәрдем ақша есебінен
жасалатын жөндеу шығындары ұстап қалуға жатқызылмайды және топшаның құндық
балансын ұлғайтпайды.
Егер кесімді белгіленген активтер ... ... салу ... ... ... ... құндық балансының белгіленген 5 процентінен
асатын жөндеу шығындары жөндеуге шығын жұмсалған тиісті негізгі құралдардың
құнын өсіруге ...... ... ... ... ... ... бойынша күрделі және ағымдағы жөндеу көлемін айқындайды.
Ағымдағы жөндеу негізгі ... ... және ... ... ... арналады, мұндайда тозған детальдардың санаулысы ауыстырылады және
жоспар ... ... ... ... ... әктеуге және т.б.
дейінгі дұрыс пайдалануды қамтамасыз ету ... ... ... жасалады. Ағымдағы жөндеу кестеде алдын -ала ... ... ... ... ... ... пайдаланатын жерде немесе
арнайы бөліп берілген жерде ... ... ... ... объектілерді бөлшектеу барлық тозған тораптарды, детальдарды
және конструкцияларды қалпына келтіру немесе ауыстыру жасалынатын жөндеу
түрлері күрделі жөндеу деп ... ... мен ... ... ... бұл ... бір жылдан асатын, агрегаттарды толығымен бөлшектеу,
барлық тозған детальдар мен тетіктерді ауыстыру немесе ... ... ... ... және түзеу жасалатын жөндеу. Автотранспорт
құралдары үшін күрделі жөндеу машина маркасына байланысты ... 50 мың ... ... машина жүрісінен соң жүргізіледі. Үйлер мен ғимараттар үшін ... ... ... ... ... ... ... пайдалану мүмкіндіктерін жақсартатын, олардан гөрі берік және
тиімділеріне ауыстыру ... ... ... ... үшін ... ... қызмет ететін басқарушы
құжат–ақаулар тізімдемесі. Мұнда кестеде ... ... ... құралдардың осы объектісі үшін орындалу қажет жұмыс түрлері,
ауыстыруға жататын ... ... ... ... ... Ақаулар тізімдемесін жасау күрделі жөндеуді жоспарлауды және
негізгі құралдарды жөндеуге беру ... ... ... тізімдемесі негізінде күрделі жөндеу бойынша жұмысқа наряд-
тапсырыстар ... ... ... ... ... жұмыс сы және
т.б. тіркейді. Наряд-тапсырыстың бір данасы жөндеу шеберханасына, екіншісін
бухгалтерияға, үшіншісі бас механик ... ... ... жөндеу
цехтарында әрбір жөнделетін объектіге көп ... ... ... ... жөндеу шығындарын жинақтайды.
Ағымдағы жөндеуге кеткен шығындарды субъект өндіріс ... ... ... қаражатынан төлейді.
Жөндеу жұмыстары субъектінің өз күшімен, басқа ... ... ... ... ... ... мүмкін.
Егер жөндеу қосалқы өндіріс жұмысшыларының күшімен, яғни жөндеу цехымен
атқарылса, шығындар 8030 «Қосалқы өндіріс» бөлімшесінің ... ... ... ... ... ... операциялардың| Дебет | ... | |
| ... | | ... |
|1 ... құралдарды |8010 ... |58000 |
| ... ... ... ... | |
| ... | | | |
|2 ... ... ... |3430«Қызметкерлермен| |
| |есептелді ... ... ... өтеу ... |
| | | ... ... |42000 |
|3 |Аударымдар (әлеуметтік |923 «Еңбекті |3150 «Әлеуметтік | |
| ... ... ... ... |6328 |
| | ... | | |
|4 |Ай ... орындалған | | | |
| ... ... | | | |
| ... ... үшін | | | |
| ... ... ... | | |
| ... ... | | | |
| |а) ... ... |8030 ... |1310 ... |58000 |
| | ... | | |
| |ә) ... өтеу ... |8030 ... |922 «Қызметкерлердің| |
| ... ... ... ... |42000 |
| |б) ақша ... |8030 ... |923 ... өтеуден| |
| | ... ... ... |6328 |
|5 ... ... ... | | | |
| ... өндіріс | | | |
| ... бір ... | | |
| ... ... | | | |
| |а) бір ... ... |924 «Қосалқы |8040 «Қосымша | |
| ... ... ... ... |21000 |
| ... ... ... | | |
| | ... | | |
| |ә) ... ... |8030 ... |8040 ... |21000 |
| ... қызмет көрсетуі|өндіріс» |шығындар» | |
| |б) ... ... үшін |8030 ... |8020 «Меншікті |7000 |
| ... ... ... ... жартылай | |
| |жартылай өнімдері | ... | |
| ... | | | ... ... ... соң ... ... қайта құрылған және
жаңғыртып, жетілдірілген объектілерді қабылдау-тапсыру актісі» тапсырыс
берушілерге беріледі.
Егер ... жыл бойы бір ... ... ... онда ... ... ... өзіндік құнына әсерін шығарып тастау қажет.
Шығындарды өндіріс шығындарына біркелкі ... үшін жыл ... ... ... Бұл үшін ... ... субъект жөндеу қорын құрады және
ай сайын ... ... ... ... ... ... жылдық жоспарлық шығындардың 1/12 мөлшерінде ақша аударады.
|№ |Шаруашылық | ... | ... | |
| ... ... | | ... |
|1 ... қорын құрғанда |7210 «Жалпы және |4240 «Басқа да» |70000 |
| | ... ... ... | |
| | ... 7110 |құралдарды» | |
| | ... ... ... |
| | ... ... ... ... | |
| | | ... | |
|2 ... ... |4240 ... да» |4110 «Төленуге |53 400|
| |келісім-шарттық құнына ... ... ... ... | |
| ... шоты ... | | |
| ... ... ... | | |
| | ... ... | | |
| | ... | | |
|3 ... құн ... |1420 ... |4110 ... |8010 |
| ... (16%) ... құн |тиіс шоттар» | |
| | ... | | |
|4 ... құн ... |3130 ... ... ... |8010 |
| |есебіне жатқызу ... ... құн | |
| | | ... | |
|5 ... ... |3310 ... |1040 ... |61944 |
| ... ... ... ... | |
|6 ... ... резерв іс |7210 «Жалпы және |3440 «Басқа да» | |
| ... ... ... ... шот | |
| |сомасынан артса, онда ... 7110 ... ... | |
| |жыл ... ... ... ... |айырмашылыққа түзетпе |«Негізгі ... ... |
| ... ... ... шығындар | |
| | ... 2930 ... | |
| | ... ... | |
|7 ... ... қоры |2930 ... ... | |
| ... және ... 2400 ... | |
| ... |«Негізгі |3310 ... | |
| ... ... ... ... ... | |
| ... тыс |жөндеу», 7440 |3350 |56000 |
| ... ... ... және ... | |
| ... ... ... ... өтеу | |
| | ... 7110 ... есеп | |
| | ... ... 3150| |
| | ... ... | |
| | | ... | ... ... шығындары құрастырмалы детальдарға, қосалқы
бөлшектерге, тетіктерге, құрылғыларға жұмсалатын ... ... және ... ... Олар бухгалтерлік есептің
шоттарында негізгі ... ... ... ... ... Негізгі құралдарды түгендеу
Негізгі құралдарды түгендеу олардың ... ... мен ... ... ... ... "САК - комбинат ... ... ... ... 16 - ... ... ... есеп стандарттарына сәйкес жүргізіледі.
Түгендеу басталмас бұрын техникалық құжаттардың ... ... ... жоқ ... ... алу ... рәсімдеу қажет. Субъект құрған
коммисия міндетті түрде объектіге байқап ... және ... ... ... ... ... ... белгіленген міндетін,
мүліктік нөмерін және негізгі техникалық және пайдалынылатын көрсеткіштерін
жазады. Есепке алынған объектілер табылғанда, ... ... ... ... сипаттайтын мәліметтер жоқ болса, ... ... ... ... және ... карточкаларына
жетіспейтін, сонымен қатар сол ... ... ... ... көрсеткіштерді енгізуге тиісті.
Егер коммисия күрделі сипатта жасалған жұмыстарды немесе құрылыс пен
орнатылғандарды жекелеп ... ... ... ... тиісті
құжаттар бойынша объектінің баланстық ... ... ... түсірудің
сомасын анықтауды қажет және регистрде болған өзгерістер ... ... ... Коммисия бір уақытта кінәлі адамдарды әрі сол және ... ... ... ... есеп ... ... ... тиіс.
Түгендеу сәтінде кәсіпорындағы сыртқары жерде тұрған негізгі ... ... ... ... ... және қалпына келтірілмейтін негізгі құралдар
түгендеу тізіміне кіргізілмейді.
Меншікті құралдарды түгендеумен бір ... ... ... және ... тұрған негізгі құралдар да тексеріледі. Бұл объектілер бойынша
жекелей түгендеу ... ... ... бұл ... жалға алу
немесе жауапты ... ... ... ... ... ... мәліметтерден басқа кәсіпорынның атауы,
жал немесе сақтау мерзімі көрсетіледі. Түгендеу тізімдемесінің бір ... ... ... нәтижелерін айқындау үшін бухгалтерияда есеп мәліметтерінен
ауытқу табылған объектілерді де қоса жазған «Негізгі құралдарды ... с ... ... ... коммисиясы негізгі құралдардың кем ... ... ... ... материалға жауапты адамдардан айырмашылық себептері
жазбаша түсініктер жинайды. Баланс ... ... жаңа ... жазылады: карточкалар «Архив» ... ... ... ... ... ... ... кейін 10 күннен кем емес мерзімде бекітеді. Қорытындылары
түгендеу біткен айдың есебінде көрсетілуі ... ... ... талдау
3.1 Негізгі құралдардың құрамын және қамтамасыз
етілуін талдау
Қоғамда негізгі құралдардың құрылымын, ... және ... ... ерекше көңіл бөлінеді. Себебі, бұлар ... ұзақ ... үлес ... көп бөлігін алады.
Негізгі құралдар кез-келген өндірістің маңызды факторының бірі болып
табылады. Олардың жағдайы мен ... ... ... ... нәтижелеріне тікелей әсер етеді.
Нарықтық қатынастың құрылуы түрлі тауар өндірушілер ... ... ... қолда бар ресурсты барынша тиімді
пайдаланатындары ғана жеңе алады.
Нарықтық экономикаға көшу ... ... ... ... ...... ... соның ішінде негізгі қорларды тиімді
пайдалануды арттыру резервтерін ... ... ... ... дәл экономикалық талдау көмегімен анықтауға және ... ... ... мен ... талдау жұмысының аса маңызды
аспектілерінің бірі болып табылады, өйткені дәл ... ... ... ... іске ... ал ... – техникалық прогрес кез-
келген өндірістің тиімділігін арттырудың басты факторы.
Қоғамның ... ... ... ... және ... ... ... техникалық – экономикалық көрсеткішінің жақсаруына, яғни ... ... қор ... ... өнім ... ... өзіндік құнының төмендеуіне, қаржы салымдарының үнемделуіне ықпал
етеді. "САК - комбинат Продоформление" Ашық ... ... ... ... ... ... ... ұтымды пайдалануына байланысты.
"САК - комбинат ... ААҚ ... ... ... ... ... қорлардың көлемін, құрылымын, динамикасын және ... ... ... қуат ... ... құрамының әркелкі болуына тікелей
байланысты ... ... бір ... ... ... ... қатысады,
өндірілген өнімнің көлеміне тура ықпал етеді. Енді бір бөлігі ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ету
үшін қажет болады.
"САК - комбинат Продоформление" Ашық ... ... ... ... ... ... және өндірістік емес негізгі құралдар
болып бөлінеді. Міне осы негізгі құралдардың құрамын және ... ... ... ... ... 3.1 кестеден көріп отырғанымыздай "САК - комбинат ... ... ... ... ... көлемі 2005 жылы 100639,55 мың
теңгені, 2006 жылы 90180,82 мың ... ал 2007 жылы 89907,96 мың ... ... ... 2005 ... ... 10731,59 мың теңгеге, ал 2006
жылмен салыстырғанда 272,86 мың ... ... ... ... ... ... ... құрайды, ал 2005 жылы 49,49 пайызы, 2006 жылы 5027
пайызды және 2006 жыл 49,91 пайызды құрап ... ... ... 2005 ... 0,42 ... ... ал 2006 жылмен салыстырғанда 0,36
пайызға төмендегенін көреміз. Одан кейінгі орынды басқа да негізгі ... олар 2005 жылы 29,92 ... 2006 жылы 31,99 ... және 2007 ... ... ... Бұлар соңғы жылы 2005 жылмен салыстырғанда 0,14
пайызға және 2006 ... ... 2,21 ... ... Келесі
кезекті машиналар мен жабдықтар алады, олар 2005 жылы 16,83 пайызды, 2006
жылы 13,82 пайызды, ал 2007 жылы 14,49 ... ... ... ... ... 2005
жылмен салыстырғанда 2,34 пайызға ... ал ... ... ... 0,67 ... ... көреміз. Ал құрылыстар
2005 жылы 1,47 пайызды, 2006 жылы 1,51 ... ал 2006 жылы 1,466 ... 2007 жылы ... 2005 ... ... 0,004 пайызға және
2006 жылмен салыстырғанда 0,04 пайызға төмендеген. Көлік құралдары негізгі
құралдардың аз үлесін ... олар 2005 жылы 1,36 ... 2006 жылы ... және 2007 жылы 3,55 ... ... ... ... 2005 жылмен
салыстырғанда 2,19 пайызға, ал 2006 жылмен ... 2,03 ... ... Ең аз үлесін берілістік құрылғылар құрайды, олар
2005 жылы 0,93 пайыз, 2006 жылы 0,89 ... және 2007 жылы 0,81 ... ... келе ... құрылғылар 2007 жылы 2005 жылға қарағанда 0,12
пайызға және 2006 жылға қарағанда 0,08 ... ... ... ... ... ішінде өндірістік негізгі құралдар 2005 жылы
69,14 пайызды, 2006 жылы 67,12 пайызды және 2007 жылы 69,41 ... ... ... 2005 ... ... 0,27 ... және 2006 ... 2,29 пайызға жоғарлағанын көреміз, ал өндірістік емес ... ... 0,27 ... ... отыр. Олар 2005 жылы 30,86
пайызды, 2006 жылы 32,88 ... және 2007 жылы 30,59 ... ... ... ... құралдардың рөлі әртүрлі. Олардың бір бөлігі
еңбек затына тікелей әсер етеді де, активті ... ... ал ... ... ... ... ... және пассивті болып табылады.
Өнеркәсіптің көптеген салаларында қордың актив бөлігіне машиналар мен
жабдықтарды, транспорт құралдарын ... ... ... ... мен ... ... Алдағы есептеулерде негізгі құралдардың
актив бөлігіне өндіріс ... ... ... ... ... қор ... құны қозғалысын анықтауға әсер ететін машиналар мен
жабдықтардың құны жатқызылады.
Қордың актив бөлігінің үлес салмағын ... ... ... ... ... қуатының ұлғаюына, қор қайырымының артуына
ықпал етеді. Сонымен бірге, ... ... ... ... де аз ... ... ... қалыпты жағдайдың болмауы кадрлардың көп
өзгеруіне, еңбектің өнімділігінің төмендеуіне ... ... ... ... емес ... ... аясын кеңейтуге, олардың хал – ауқатын
жақсартуға ықпал ететін белгілі үлесі болғаны тиімді, өз кезегінде ... ... әсер ... - ... ... Ашық ... Қоғамының негізгі
құралдарының ... ... ... Бұл ... № 3.2 ... ... қозғалысын талдау, мың теңге
(2006 жыл есебімен)
|№ |Көрсеткіштер |Жыл ... ... |Жыл |
| | ... ... ... ... |
| 1 |Ғимараттар ... ... ... ... |
| 2 ... |1357,22 |729,45 |768,34 |1318,33 |
| 3 ... | | | | |
| ... |807,09 |1768,33 |1850,04 |925,38 |
| 4 ... мен | | | | |
| ... ... |5298,13 |4738,43 |13027,2 |
| 5 ... ... |1372,15 |2437,54 |615,38 |3194,31 |
| 6 ... да негізгі | | | | |
| ... ... |2284,43 |4355,68 ... |
| ... ... ... ... |89907,96 |
| |Оның ішінде: | | | | |
| |- ... ... ... |30170,67 |62409,07 |
| |- ... емес ... |4052,76 |6205,72 ... ... 3.2. кестеден көріп отырғанымыздай 2007 жылдың басында "САК ... ... Ашық ... Қоғамында негізгі құралдар көлемі
90180,82 мың теңгені құрады. Осы жыл ... 36103,53 мың ... ... ... ... шыққан. Жыл соңында негізгі құралдар көлемі 89907,96 мың
теңгені құрады. Ғимараттар жыл ... 45332,10 мың ... ... ... ... ғимараты алынып, 24048,52 мың теңгенікі істен шықты. 729,45
мың теңгеге жаңа ... ... 768,34 мың ... ... ... құрылғылар жыл басында 807,09 мың теңге ... Жыл ... мың ... құрылғылары алынып 1850,04 мың ... ... ... Жыл ... 725,38 мың ... құрады. Сол сияқты машиналар
мен жабдықтар 5298,13 мың ... ... 4738,43 мың ... ... ... ескіріп, істен шығарылды. Олар жыл басында 12467,50 ... және жыл ... 13027,2 мың ... ... Ал ... ... жыл
басында 1372,15 мың теңгені және жыл соңында 3194,31 мың ... ... 615,38 мың ... ... ... Басқа да негізгі құралдар жыл
басында 28844,76 мың теңге болды, 2284,43 мың теңгенің ... ... мың ... ... ... шығарылды. Жыл соңындағы қалдық
26773,51 мың теңгені құрады.
Барлық ... ... ... ... ... құрал 32050,77 мың
теңгеге алынды және 30170,67 мың теңгеге істен шығарылды, ал өндірістік
емес ... ... 4052,76 мың ... ... және 6205,72 мың ... шығарылды.
Банктер және басқа инвесторлар қоғамның мүлкінің құрамын текскргенде
негізгі құралдардың техникалық ... ... ... ... және ... ... тозуына көп көңіл бөледі.
Сонымен қатар, жаңа ... ... жаңа ... іске қосу ... ... ... ... жоспардың орындалуы тексеріледі. Жаңа
жабдықтың ... ... ... және ... ... үлесі бойынша, сонымен
қатар автоматталған жабдықтың үлесі анықталады. Жас құрамы мен ... ... үшін ... ... ұзақтығы бойынша топталады ( 5,5-10,
10-20 және 20жылдан жоғары ).
Негізгі құралдар қозғалысының жалпылама бағасын жаңару, істен ... ... ... ... ... ... ... қатар негізгі құралдардың
техникалық жағдайын бейнелейді.
Жаңару коэффициенті ( Ко ) жыл ішінде келіп түскен негізгі құралдардың
құнын ( Фп ) жыл ... ... ... ... ( Фк ) бөлеміз.
Ко = Фп / Фк яғни Ко = 17454 / 175751 = ... ... ... ... ... оның актив бөлігі,
өндірістік негізгі құралдардың жеке топтары және жабдықтың негізгі түрлері
бойынша ... сай етіп ... ... ... ... оларды барлық келіп
түскен негізгі құралдар бойынша және қозғалысқа енгізілуі бойынша ... ... ... ... бұл ... ... коэффициенті деп
атайды ( кв ).
Талдау жүргізу кезінде жаңару коэффициентінің актив бөлігін барлық
негізгі ... ... оның қай ... жаңаруға көп септігін
тигізіп отырғанын анықтау керек. Жаңару коэффициентінің актив бөлігінің көп
болуы ... ... осы ... ... ... ... отырғанын көрсетеді
және ол қор қайтарымының көрсеткішіне әсер ... ... ... ... ... алу ... қолда бар
құралдарды модернизациялау есебінен болуы мүмкін.
Істен шығу коэффициенті (Квыб) – істен ... ... ... ... жыл басындағы негізгі құралдардың құнына (Фн) бөлеміз.
Квыб = Фвыб / Фн Осы 2002 жылы ... ... ... ... жоқ.
Істен шығу коэффициентін барлық негізгі құралдар, оның актив бөлігі,
өндірістік негізгі құралдардың жеке ... және ... ... ... ... сай ... ... Сонымен қатар оларды барлық
істен шыққан негізгі ... ... және жою ... ... ... ... жағдайда бұл коэффициентті өтімділік коэффициенті (Кликв) деп
атайды.
Талдау жүргізу кезінде істен шығу коэффициентінің актив бөлігін ... ... ... оның қай ... ... ... көп ... отырғанын анықтау керек. Істен шығу коэффициентінің актив бөлігінің
көп болуы қоғамда істен шығу осы ... ... ... ... ... және ол қор ... ... әсер етеді.
Өсу коэффициенті ( Кпр ) – бұл негізгі өндірістік ... өсу ... жыл ... ... ... ... ... (Фн) бөлеміз.
Кпр = Фпр / Фн Кпр = 319507 / 654624 = ... ... ... ... ... негізгі құралдардың
жаңару және істен шығу ... ... ... ... жүргізу кезінде негізгі құралдардың жаңару, істен шығу және өсу
коэффициенттерін байланыстырып қарау керек. ... ... алып ... ... жаңа ... ... ескі ... өнімділігі жоғары
жаңасына ауыстыру есебінен жүргізіле ме, соны анықтап ... ... ... ... ... қорытынды жасалады.
Негізгі құралдардың ұдайы ... ... ... ... құралдардың енгізілетін құнына қатынасы ретінде анықталады.
Негізгі құралдардың техникалық жағдайының жалпы ... тозу ... ... ... ... коэффициенті ( Ки ) – негізгі ... тозу ... ( И ... ... ... ... ( Ф ) бөлеміз.
Ки = И / Ф Ки = 13120 / 654624 = ... ... ( Кг ) – ... ... қалдық құнын (Фо)
негізгі құралдардың бастапқы ... ( Ф ) ... г Фо Ф 1 – Ки 731243 / 654624 = ... және ... коэффициенттері кезең басы мен соңына ... ... ... ( жарамдылық коэффициенті жоғары ) болған ... ... ... жағдайы жақсы болады.
3.3- кесте
Негізгі қордың жаңару, істен шығу және өсу ... мың ... (2007 жыл ... ... ... ... |
| | | ... |
|1 ... ... ... | | |
| ... | | |
| |- ... ... ... | | |
| ... ( Ко ) ... / 89807,96 |0,356 |
| ... ... бойынша ( |32050,77 / 89807,96 |0,356 |
| |Кв ) | | |
|2 ... ... ... | | |
| |- ... ... ... | | |
| ... ( Ко ) ... / 89807,96 |0,356 |
| |- іске ... ... | | |
| |( Кв ) ... / 89807,96 |0,356 |
|3 ... ... ... | | |
| ... ... ... | | |
| |- ... ... ... | | |
| ... ( Ко ) |7735,67 / 1621,51 |0,477 |
| |- іске ... ... | | |
| |( Кв ) |7735,67 / 1621,51 |0,477 |
|4 ... ... қордың істен | | |
| ... | | |
| |- ... ... ... | | |
| ... ( К выб ) ... / 90180,82 |0,335 |
| |- ... ... | | |
| |( К ликв ) |9436,50 / 90180,82 |0,105 |
|5 ... өндірістік қордың | | |
| ... ... | | |
| |- ... ... ... | | |
| ... ( К выб ) ... / 90180,82 |0,335 |
| |- ... ... | | |
| |( ... ) |9436,50 / 90180,82 |0,105 |
|6 ... ... ... | | |
| ... ... істен шығуы | | |
| |- ... ... ... | | |
| ... ( Квыб ) |5353,81 / 13839,65 |0,387 |
| |- ... бойынша | | |
| |( ... ) |1280,90 / 13839,65 |0,093 |
|7 ... ( Кпр ) | | |
| |- ... негізгі қорлар | | |
| ... |1880,1 / 90180,82 |0,0208 |
| |- ... ... ... | | |
| ... |1880,1 / 90180,82 |0,0208 |
| |- ... өндірістік қордың | | |
| ... ... ... |2381,86 / 13839,65 |0,172 ... ... ... отырғанымыздай негізгі қордың жаңару коэффициенті
жоғары болып отыр, ол 0,48 пайызды құрайды. Жаңа актиы бөлігі көп ... ... ол 0,48 ... құрайды. Бұл қоғамдағы жаңару осы актив
бөлігінің ... ... ... ... ... ... ... пассив бөлігінің әсерінен болғанын көрсетті. Негізгі өндірістік
қордың өсу коэффициенті 0,11 пайызды, ал оның ... ... 0,42 ... Бұл ... ... қордың өсуі актив бөлігінің есебінен
болғанын көрсетеді.
3.4-кесте
Негізгі құралдардың тозуын талдау
( 2007 жыл ... )
| ... ... |Жыл |Жыл ... |
| | ... ... |соңында |( +, - ) |
| ... ... | | | | |
|1 ... құны |мың тг |110029 ... |- 42,7 |
| ... ... | | | | |
|2 ... ... | | | | |
| ... |мың тг |19848 |26573 |+ 6725 |
| ... ... | | | | |
|3 ... ... | |0,1804 |0,2416 |+ 0,0612 |
| ... ... | | | | |
|4 ... деңгейі | |0,8196 |0,8174 |- 0,0022 ... ... ... ... ... ... құны
жыл басында 417772 мың теңгені құрап отыр. Салыстыра келе 215219 ... ... ... Ал ... ... ... ... 51641 мың теңгеге жоғарлап отыр. Ол жыл ... 35399 мың ... жыл ... 87040 мың ... құрады. Негізгі құралдардың пайдалану
уақытындағы тозуының ... ... тозу ... де 0,034 пайызға
жоғарлап отыр. Жыл басында тозу ... 0,174 ... және жыл ... пайызды құрады. Тозу деңгейінің төмен, ал ... ... ... негізгі құралдардың технологиялық жағдайы жақсы ... ... жыл ... ... тозу ... ... ал жарамдылық
деңгейі керісінше төмендеп отыр. Бұл ... ... ... ... ... ... ... Негізгі құралдардың тиімді пайдалануын талдау
Негізгі қорлар қоғамның негізгі капиталының жалпы ... ... ... алады. Олардың көлеміне, құнына, техникалық ... ... ... ... нәтижелері байланысты болады, яғни өнім
шығару, өнімнің өзіндік құны, пайда, рентабельділік, ... ... ... ... құралдарды тиімді пайдалануды сипаттау үшін келесі ... қор ... ( ... өнім ... ... өндірістік қордың
орташа жылдық құнына қатысады ), қор сыйымдылығы ( қор ... ... ), ... ( ... ... ... негізгі өндірістік
қордың құнына қатынасы ) және негізгі құралдарда үнемдеу анықталады.
Эопф = ОПФ1 – ОПФ0 х 1 ... ОПФ0 және ОПР – ... ... ... ... және ... ... жылдық құны, ВП - өнім өндірісі көлемінің индексі.
Қордың орташа жылдық құнын есептеу кезінде меншікті ... ... ... және оған ... берілген резервтер, сақтауда тұрған қорлар
енгізіледі.
Жеке көрсеткіштер машиналардың, жабдықтардың, өндіріс ... ... ... ... үшін қолданылады.
Талдау барысында келтірілген көрсеткіштердің өзгерісі, олардың деңгейі
бойынша ... ... ... және ... ... ... ... көзі болып мыналар саналады, акционерлік қоғамның
бизнес жоспары, техникалық даму жоспары, қоғамның ... ... ... ... құралдардың қозғалысы туралы есеп, өндіріс
қуатының балансы, негізгі құралдарды ... ... ... ... құралдар есебінің инвентарлық карточкалары, жобалы-сметалық,
техникалық құжаттар және ... ... ... ... ең ... ... қор
рентабельділігі болып табылады. Оның деңгейі қор қайтарымына ғана емес,
сонымен қатар өнім ... де ... ... ... ... ... = П = ВП х П = ... ... ОПФ ... = П = РП х П = ... ОПФ ... R опф - ... өндірістік қордың рентабельділігі,
П - өнім өткізуден түскен табыс,
ОПФ – негізгі өндірістік ... ... ... ... – және РП – ... өндірілген және өткізілген өнім
құны,
ФО – қор қайтарымы,
Rвп, Rрп - ... ... ... ... кесте мәліметтерінен көріп отырғанымыздай негізгі өндірістік
қордың нақты рентабельділік деңгейі жоспарлыға қарағанда 0,005 ... Оның қор ... мен өнім ... ... ... анықтау үшін абсалютті айырмашылық тәсілін қолдануға болады.
Қор ... ... ... ... факторлар әсер етеді.
Негізгі қордың рентабельділігін анықтайтын факторлар № 3.1. сызба-нұсқада
келтірілген.
3.5-кесте
Негізгі қорларды тиімді пайдалануын талдау үшін ... ... ... |2006 ж |2007 ж ... |
| 1|2 |3 |4 |5 |
| ... ... ... ( ВП ) мың| | | |
| ... |30500 |31414,5 |+ 914,5 |
| ... ... түскен түсім, | | | |
| |мың ... |31000 |31414,5 |+ 414,5 |
| ... ... ... мың | | | |
| ... | | | |
| |- ... өндірістік қор ( |88500 |89907,9 |+ 1407,96 |
| |ОПФ ) |15800 ... |+ 421,51 |
| |- ... ... ( ОПФ ) |543,7 |561,68 |+ 17,98 |
| |- ... ... ( Ц ) | | | |
| ... ... ... | | | |
| |- ... актив бөлігі ( УД ) |0,17 |0,18 |+ 0,01 |
| 5|Қор ... ( R ), % | 0,146 |0,154 |+ 0,008 |
| ... ... ( R ), %| 0,425 |0,441 |+ 0,016 |
| 7|Қор ... ... | | | |
| |- ... ... қор ( ... |0,349 |+0,004 |
| |) |1,930 |1,936 |+0,006 |
| |- ... ... ( ФО ) | | | |
|8 ... ... ... | | | |
| ... ... (К) |170 |173 |+3 |
|9 |Жыл ... ... |1088 |1107,2 |+19,2 |
| ... (Т), мың ... | | | |
| ... ... ... | | | |
| ... | | | |
| ... (Т) |1619,2 |1612,8 |-6,4 |
| ... (СМ) |253 |252 |-1 |
| |-күн (Д) |253 |252 |-1 ... ... ... смендк | | | |
| ... (Ксм) |1,5 |1,4 |-1 ... ... ... ... (П) |8 |7 |-0,1 ... |Өнімнің 1 маш-сағаттағы | | | |
| ... ... ... |0,50 |0,51 |+0,01 ... 3.5. ... ... ... «Құмкөл көлік қызмет» жабық
акционерлік қоғамында 2003 жылы 761950 мың теңге көлемінде өнім өндірілсе,
2004 ... ... 924144 мың ... ... 229661 мың ... ... ... Осыған байланысты өнім өткізуден түскен түсім де 520546 ... ... ... ... қордың орташа жылдық құны 2003 жылы 1799816 ... ... ... бөлігінің орташа жылдық құны да, жабдық бірлігі де
76718 және 29809 мың теңгеге жоғарлаған.
Негізгі өндірістік қор мен оның ... ... ... жоғарлауына
байланысты қордың актив бөлігінің үлес салмағы 0,11 пайызға ... ... ... қор ... 0,005 ... және өнім ... пайызға жоғарлады.
Өндірілген өнім көлемі мен негізгі өндірістік қордың орташа жылдық
құнының жоғарлауына байланысты ... ... қор ... ... ал оның ... ... 0,021 ... өсті.
Орташа жылдық технологиялық жабдық көлемі артық ... Ал жыл ... ... ... 19,2 мың ... ... ... орындалды. Оның
ішінде жабдық бірлігі 6,4 сағатқа, яғни 1 күнге ... ... ... ... смендік коэффициенті 0,1 пайызға және сменнің орташа
ұзақтығы 1 сағатқа ... Ал ... 1 ... – сағаттағы өндірісі 0,01
мың теңгеге жоғарлады.
Қор қайтарымы шығарылған нормативтік таза ... ... ... өнім ... ... ... ... бастапқы құны бойынша
есептен шығарған орташа жылдық құнына қатынасы ретінде анықталады. Ол ... ... ... ... жұмсалған күрделі қаржының арасындағы
объективтік және ... ... ... ... сипаттайды.
Қор қайтарымының өзгерісі екіге бөлінеді: актив ... ... ... және ... ... қайтарымының өзгерісі. Актив бөлігі
қайтарымының өзгерісі жұмыс ... ... ... ... өзгерісінен,
жабдық бірлігінің жұмыс уақытының ( ұзақтығының ) ... және ... ... орташа сағаттық қайтарымының өзгерісінен тұрады.
Қор рентабельділігінің өзгерісі:
- негізгі өндірістік қордың қор қайтарымы есебінен:
∆Rопф = ФOхRвпил = ... ... өнім ... ... ... = ... өндірістік қордың қор қайтарымына әсер ететін ... ... ... ... ... сомадағы қордың актив бөлігі үлесінің
өзгерісі және ... ... ... қор ... ... ... 3.6. кесте мәліметтері бойынша ... ... ... ... ... теңге,
∆?Oфo=(ФОф²-ФОпл²)УДф²=0,839-0,818)х0,6=0,016 теңге.
Барлығы
0,0134 теңге
Қордың актив бөлігінің қор қайтарымы (технологиялық жабдықтың) оның ... ... мен ... ... ... ... үшін ... факторлық үлгіні пайдаланамыз:
ФО²=КхТхЧВ
ОПФ²
Жабдықтың қор қайтарымының факторлық үлгісін кеңейту үшін жабдық
бірлігінің жұмыс уақытын ... ... күні ... ( Д ), сендік
коэффициентке ( Ксм ) және сменнің ұзақтығына ( П ) көбейтеміз.
Технологиялық жабдықтың орташа ... құны оның ... ( К ) ... ... ( Ц ) бірлігінің орташа құнының көбейтіндісіне тең:
ФО²=КхДхКсм хПхЧВ=ДПКсмхПхЧВ
КхЦ ... қор ... ... әсер ... ... ... ... әдісімен орындауға болады:
ФО²пл=ДплхКсмплхПплхЧВпл=253х1,5х8х0,5=2,792 теңге,
Цпл ... ... ... ... ... ... үшін жабдық
бірлігінің жоспарлы орташа жылдық ... ... ... алу керек.
Олардың бағалары бірдей болған жағдайда құрылымы есебінен ғана өзгеруі
мүмкін.
ФО²уел1=ДплхКсмплхПплхЧВпл=253х1,5х8х0,5=2,703 теңге
Цф
561,68
Жабдықтың ... ... ... қор ... ... 0,089
теңгеге төмендеді ( 2,703 – 2,792 ).
Келесі кезекте ... ... ... және ... ... ... кезінде қор қайтарымы қандай болатынын қалыптастыру керек:
ФО²уел2=ДфхКсмплхПплхЧВпл=252х1,5х8х0,5=2,692 теңге;
Цф
561,68
Қор ... 0,011 ... ... ... жоспардан тыс толық
құн тұрып қалуының нәтижесі ( әрбір бірлікке орташа ... 5 ... ... ... 2,692 – 2,703 ).
Қор қайтарымының үшінші шартты ... оның ... ... өтелген
күннің нақты көлемі, ауысымның нақты коэффициенті және ... ... ... есептейді:
ФО²уел3=ДфхКсмфхПплхВпл=252х1,4х8х0,5=2,513 теңге
Цф ... ... ... ... ... ... оның қор
қайтарымы 0,179 теңгеге төмендеді ( 2,513 – 2,692 ).
Қор қайтарымының төртінші шартты көрсеткішін есептеу кезінде орташа
сағаттық ... ... ғана ... ... ... 2,198 теңге;
Цф
561,68
Ауысымның нақты ұзақтығы жоспарлыдан 1 сағатқа төмен болғандықтан
жабдық бірлігінің жылдық ... де ... ал қор ... 0,324
теңгеге төмендеді ( 2,189 – 2,51 ).
Жабдықтың нақты өндірісі кезінде қор ... ... ... ... ... нақты көрсеткіш жоспарлыдан 0,044 теңгеге жоғары ( 2,242 –2,198).
Бұл факторлардың негізгі өндірістік қордың қор ... ... ... білу үшін ... ... негізгі өндірістік қордың жалпы
сомадағы қордың актив бөлігінің нақты үлес салмағына көбейтуіміз керек:
∆?Охі =? ФОхі ª х УДф ... ... ... қор ... өзгерісі:
- жабдық құрылымы есебінен - 0,089 х 0,60 = ... ... ... ... қалу есебінен - 0,011 х 0,60 = ... ... ... ... - 0,179 х 0,60 = ... ішкі смендік тұрып қалу есебінен - 0,324 х 0,60 = ... ... ... ... есебінен + 0,044 х 0,60 = + ... - ... ... ... ... ... актив бөлігінің қор қайтарымы
деңгейіне ... ... үшін ... ауыстыруға немесе оларды
өзгертуге байланысты өнім өндірісінің көлемі қалай ... ... Осы ... ... ... ... ... ескі және
жаңа жабдықтың өнім ... ... ... ... ... ... ... орташа жылдық құнына бөлеміз:
∆?Oнª = (?Ті х ЧВні-?Ті х ЧВсі ) ? ... = ...... = 6500 ... 0,174 ... Ті – і-ші ... іске ... уақыттан есепті кезең соңына
соңына дейінгі жұмыс уақыты;
ЧВн және ЧВс- і-ші ... ... ... 1
машина –
сағат ішіндегі өнім өндірісі.
Осыған ұқсас әдіспен қор қайтарымы мен өнім ... ... ... = (?Ті х ЧВн - ?Ті х ЧВс) ... (22700 х 0,56 – 22700 х ... 37445,47 = 3405 ? ... ... факторлардың негізгі өндірістік қордың қор қайтарымы деңгейіне
әсері і-ші фактор есебінен ... қор ... ... ... ... ... үлес ... көбейту арқылы анықталады. Өнім өндірісінің
көлемі қалай өзгеретінін білу үшін әрбір фактор есебінен негізгі өндірістік
қордың нақты ... ... ... ... ал ... ... орташа жылдық құнының өзгерісін негізгі өндірістік қордың ... ... ... ... ... нәтижелері № 3.6
кестеде келтірілген.
3.6-кесте
Қор қайтарымын факторлық талдаудың нәтижелері
|Фактор |Қор ... ... |
| ... ... |
| | ... |
| | |мың ... |
| ... |Негізгі | |
| ... ... | |
| ... ... |қор | |
| ... | | ... деңгей | ... ... ... ... ... ... құны ... ... ... ... ... |-0,0126х62409,07=-786,354 ... ... ... | ... | ... |-0,0134 х ... |
| ... | ... ... ... ... ... ... |
|3.2.2. Толық күнді тұрып ... ... ... ... ... ... ... |
|3.2.4. Ішкі смендік тұрып | ... | ... ... ... ... | |
| ... |-0,559 -0,3354 х |
| ... ... ... | ... ... ... ... |
|3.2.5.2. ҒТП шараларын енгізу |+0,091х0,60=+0,054х62409,07=+3407,535 ... ... ... ... ... |+0,044 +0,0264 |
| ... ... көріп отырғанымыздай, қор ... ... мен ... ... ... ... бөлігі үлесінің төмендеуі, қымбат жабдық
үлесінің жоғарлауы және техниканың жоспардан тыс ... ... және ... ... ... кері ... ... отыр. Келесі талдау барысында бұл
тұрып қалудың себебін анықтау керек және оларды азайту резервтерін ... ... ... тыс ... ... азайту есебінен қоғамның өнім
шығару көлемі 19246,95 мың ... ( 411,899 + 6702,734 + ... ... ... ... қор ... ... факторларының
әсері і-ші фактор есебінен қор ... ... ... ... ... ... көбейту арқылы анықтаймыз ( № ... ... ... ... ... ... |Қор ... ... |Қор |
| ... | ... ... |і-ің |
| | | ... |
|Бірінші деңгей | | | ... ... ... | | | ... |-0,0008 ... |-0,00034 |
|3.Қордың актив бөлігінің| | | ... |-0,0126 ... ... ... |-0,0134 ... |-0,00569 |
|Екінші деңгей | | | ... ... |-0,0534 ... |-0,027 ... күн ... | | | ... |-0,0066 ... |-0,0028 ... ... |-0,1074 ... |-0,0456 ... смендік тұрып| | | ... |-0,1944 ... |-0,0826 ... сағаттық | | | ... |+0,0264 ... |-0,1425 ... |-0,3354 ... |-0,1425 ... ... | | | ... | | | ... |+0,1044 ... ... |
|3.2.5.2.ҒТП шараларын | | | ... |+0,0546 ... |+0,0203 ... | | | ... |-0,1326 ... |-0,0563 ... |+0,0254 ... |+0,01123 |
Осы есептеу ... ... ... ... ... ... ... резервтерін қалыптастыруға болады. Жабдықтың
жоспардан тыс толық күнді және ішкі смендік тұрып қалуын тыс және ... ... ... ... ... ... ... негізгі
қордың рентабельділігін 0,13 пайызға ( 0,0028 + 0,0456 + 0,0826 ) ... ... Қор ... мен ... ... өсу резервтері
Талдау қорытындысында өнім мен қор қайтарымын шығаруды ұлғайту
резервтерін санайды немесе ... ... іске ... оны ауыстыру
және модернизациялау, толық күнді және ішкі смендік ... ... ... ... ... ... – техникалық прогресс шараларын енгізу
болуы мүмкін. Қор ... ... және өнім ... ... резервтері 3.6 кестеде келтірілген. Ағымды және
перспективалы ... ... ... ... көрсеткіштердің
жоспарлы деңгейінің орнына олардың мүмкін деңгейі есептеледі.
Жаңа жабдықты іске қосу ... өнім ... ... ... ... ... ... жылдық өндірістің нақты көлеміне немесе оның ... ... ... ... ... ... арқылы табамыз:
Р^BПк = Р^К х ГВф = Р^К х ДфхКсмф х ПфЧВф = 180 х 252 х 1,4 х 7 ... = ... ... ... ... ... жабдықтың толық күнді
тоқтап тұруын қысқарту өтелген күннің орташа санының жоғарлануына ... ... ... ... мүмкін көлеміне және бірліктің нақты орташа
жылдық өндірісіне көбейту керек:
Р^BПд = Кв х Р^Д х ДВф = Кв х Р^Д х Ксмф х Пф х ЧВф = 180 х ... 1,4 х 7 х 0,51 = ... ... ... ... ... коэффициентті жоғарлату
есебінен өнім шығаруды жоғарлату ... ... үшін ... ... ... ... жабдық паркінің жұмыс күнінің ... және ... ... ... ( СВ ) көбейтеміз:
Р^BПксм = Кв х Дв х Р^Ксм х СВф = Кв х Дв х Р^Ксм х Пф х ЧВф ... х 253 х 107 х 7 х 0,5 = ... ... ... ... қысқарту есебінен сменнің орташа ұзақтығы,
яғни өнім өндірісі жоғарлайды.
Бұл ... ... ... үшін ... ... ұзақтығының мүмкін
өсімін жабдық өндірісінің нақты орташа сағаттық деңгейіне және оның ... ... смен ... ( смв ) ( ... мүмкін көлемінің, жабдық
бірлігі мен өтелген күннің мүмкін ... және ... ... қосындысы ) көбейтеміз.
Жабдықтың орташа сағаттық өндірісін жоғарлату есебінен өнім шығаруды
молайту резервтерін анықтау үшін ең ... ... ... пайдалану, ғылыми – техникалық прогресс шараларын ... және ... оның өсу ... ... ... Содан кейін анықталған орташа
сағаттық өндіріс резервтерін жабдықтың жұмыс ... ... ... ... ( Тв ) ( ... мүмкін көлемінің, жұмыс күні көлемінің,
смендік коэффициенттің ұзақтығының қосындысы ):
Р^BПчв = Тв х Р^ЧВі = Кв х Дв х Ксмв х Пв х ... = 180 ... х 1,7 х 8 х 1 = ... қайтарымының өсу резервтері – бұл өнім өндірісі көлемін жоғарлату
және негізгі ... ... ... ... құнын қысқарту.
Р ↑ ФО = ФОв - ФОф ВПф + Р ↑ ВП – ВПф = 31414,5 + 35000 – 31414,5 ... – 0,503 = 1,444 ОПФф + ОПВд - Р ↑ ... Р ↑ ФО – қор ... өсу резервтері;
ФОв және ФОф – сәйкесінше қор қайтарымының мүмкін және
нақты деңгейі;
Р ↑ ВП - өнім ... ... ... - өнім ... жоғарлату резервтерін меңгеру үшін
қажетті негізгі өндірістік қордың қосымша
сомасы;
РvОПФ – негізгі ... ... ... ... жалға
беру
және жарамсыздарын жою есебінен негізгі
өндірістік
қордың орташа қалдығын ... ... өсу ... қор ... ... резервтерін өнім рентабельділігінің нақты деңгейіне ... ... = ... х Rвпф = 10444 х 0,441 = ... анықталған резервтерді иелену бойынша ... ... |2005 жыл |2006 жыл |2007 жыл ... (+;-) |
| |Мың тг |% |Мың тг |% |Мың тг |% ... ... | | | | | | | | ... тг |% |Мың тг |% | | |А |1 |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 | ... ... |49,49 ... |50,27 ... |49,91 ... |-462,87 |-0,36 | |2 ... |1481,27 |1,42 |1357,22 |1,51
|1318,33 |1,466 |-162,94 |-0,004 |-38,89 |-0,044 | |3 |Берілістік
құрылғылар |
940,28 |
0,39 |
807,09 |
0,89 |
725,38 |
0,81 ... ... ... ... | |4 |Машиналар мен
жабдықтар |
16932,08 |
16,83 |
12467,50 |
13,82 |
13027,2 |
14,49 |
-3904,88 |
-2,34 |
+559,7 |
+0,67 | |5 |Көлік құралдары |1359,85 |1,36 |1372,15 |1,52 |3194,31 ... |+2,19 ... |+0,67 | |6 ... да ... ... ... ... |
31,99 |
26773,51 |
29,78 |
-3342,73 |
-0,14 |
-2071,25 |
-2,21 | | |Барлығы
Оның ішінде:
- өндірістік
- өндірістік емес ... ... ... ... ... ... |-10731,59
-7173,96
-3557,63 | -
+0,27
-0,27 |-272,86
+1880,1
-2152,96 | -
+2,29
-2,29 | |
Қорытындылар мен ұсыныстар
Бухгалтерлік есеп ... ... ... ... ... ... қаржы шаруашылық жайлы ақпараттарын тіркеудегі,
өңдеудегі және сақтаудағы негізгі экономикалық жүйе болып табылады. ... ... ... ұйымы бухгалтерлік есепті ұйымдастыруда өте өзекті
болып табылады.
Жалпы диплом ... ... ... ... ... және оны
талдау» тақырыбында жазылды.
Бүгінгі таңда Қапзақстан Республикасында бухгалтерлік есепті қайта
қалыптпстыру процесі ... ... ... ... ... ... біріншіден, жаңа экономикалық жүйенің ... ... ... ... ... ... ... экономика позициясынан бухгалтерлік есеп әдетте
кәсіпорын туралы ақпараттарды ... ... ... ... ... ... отырып, бірқатар ұсыныстар айтуға
болады. Жалпы мен дипломдық ... ... ... ... қоғамының экономикалық жағдайына, оның техникалық-экономикалық
көрсеткіштеріне тоқталып, негізінен онда ... ... ... ... ... кәсіпорын негізгі құралдар сәйкесті құжаттармен жүргізіліп
отыратыны белгілі. Осыған орай орталық қызметі бойынша ... ... ... ... ... ... ... негізгі құралдар есебін ... ... ... мен ... ... ... ... негізгі құралдардың операциялары барысындағы негізгі
құралдар қозғалысының есебі 12 ... ... деп ... ... жүргізіледі. Ұйымдағы бухгалтерлік есеп Қазақстан
стандартқа сай ұйымдастырылады.
- Ұйымда бухгалтерлік есеп стандарттар мен ... есеп ... ... ... кемшіліктер кездеседі. Ұйымда жүргізіліп ... ... ... өз ... ... Мұның бәрі
қателіктердің туындауына жағдай жасайды.
- Ұйымның негізгі өндірістік ... ... ... ... ... тиімділігін арттыру қажет.
- Қор қайтарымы деңгейінің өзгеруіне біршама ... ... ... қор ... актив бөлігі біршама төмендеген, яғни
0,005пайызға;
- Қоғамда өнім мен қор қайтарымын шығаруды ... ... ... ... ... іске ... оны ... және
модернизациялау, толық күнді және ішкі ... ... ... азайту, оны
интенсивті пайдалану, ғылыми – техникалық прогресс шараларын енгізу қажет;
- Қор ... ... және өнім ... ... ... ... керек;
- Ағымды және перспективалы резервтерді анықтау кезінде факторлық
көрсеткіштердің жоспарлы деңгейінің ... ... ... ... ... әдебиеттер тізімі
1. ҚР Бухгалтерлік есеп пен қаржылық есептілік туралы 2007 ... ... ... ... ҚР ... ... №304-1 ... қызмет туралы» Заңы
(15.01.01 жылғы өзгерістерімен толықтыруларымен қоса)
3. ҚР ҚМ «Есептілікті дайындау және ұсынудың ... ... ... ... жылғы № 542 бұйрығы.
4. Бухгалтерлік есеп стандарттары
5. ХҚЕС бойынша шоттар жоспары. Қаржылық есептіліктің нысандары ҚР Қаржы
министрінің 2005 жылғы 22 ... № 426 ... ... А.М., ... Е.В., ... ... – М.: Андросов,
2001г.
7. Артеменко В.Г., Белленир М.В. Финансовый анализ. – М.: Издательство
«ДИС», НГАЭиУ, 2001.
8. Аудит / под ред. В.И. Подольского. – ... ... М.С. ... и ... ...... ... 1994.
10. Ефимова О.В. Как анализировать финансовое положение предприятия
(практическое пособие) – Бизнес – школа, 2001.
11. Ковалева О.В., Константинова Ю.П. ... ... ... ... ... ... ... М.: ПРИОР,
2000.
12. Радостовец В.К., Радостовец В.В., Шмидт О.И. Бухгалтерский учет на
предприятии. Алматы: Центраудит – Казахстан, 2002
13. ... ... и ... №4 (153) апрель 2003 год
«Исчисление среднего заработка для оплаты отпускных».
14. Бюллетень бухгалтера № 47 ноябрь 2006 статья ... шаги в мир ... ... К.К. ... ... ... ... по
генеральному плану счетов бухгалтерского учета финансово-хозяйственной
деятельности субъектов, Алматы, БИКО, 2000г.
16. Кеулимжаев К.К. "Финансовый учет на предприятии" ... ... ... Қ.К. ... есеп ... және ... Оқулық.
Алматы Экономика 2006
18. Радастовец В.К., Даулетбеков А.Д. «Бухгалтерский учет на предприятии»
– Алматы, 1994г.
19. Радостовец В.К., Радостовец В.В., ... О.И. ... учет ... ... 2-ое ... и переработанное - Алматы:
Центраудит- ... ... ... В.К., Даулетбеков А.Д., Тайгашинова К.Т. «Финансовый учет
на предприятии», г.Алматы, 1999г.
21. Радостовец В.В., ... О.И. ... и ... ... ... г. Алматы. Независимая аудиторская компания
«Цент аудит - ... ... ... В.К. ... и ... ...... НАК
«Центраудит», 1997г.
23. Савин А.А., Сотникова Л.В.; Под ред. ... В.И. ...... ... 1997г.
24. Сатубалдин С.С. «Азиатский кризис: причины и уроки» – г. Алматы 2000г.
25. Сейдахметова Ф.С. Бухгалтерская отчетность, ее виды и ... «LEM» 2001, ... ... ... ... в РК, 2002г. ... Г.К., ... Дюсембаев К.Ш. «Анализ финансового положения предприятий. «Экономика».
1998. – 294с.
28. Дюсембаев К.Ш. «Аудит и анализ в ... ... – г. ... ... М.С., ... А.М. ... бухгалтерского учета и новая
корреспонденция счетов (с 1 января 2003 г.) Алматы, 2003. Аудиторская
фирма ... и ... ... К.Т. ... ... есебі» Алматы, Экономика. 2006
2004-2007 жылғы кезеңдік басылымдар:
1. Налогоплательщик
2. Бизнес-класс
3. Бухгалтерский учет и аудит
4. Бухгалтер бюллетені

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Дипломдық жұмыс
Көлемі: 79 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 5 000 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Негізгі құралдардың бухгалтерлік есебін ұйымдастыру15 бет
Негізгі құралдардың есебін аудиттеу41 бет
Негізгі құралдардың есебін ұйымдастыру ерекшеліктері35 бет
Негізгі құралдардың есебінің аудиті79 бет
«Казахцемент» ЖШС-дегі ақша қаражатының есебі мен есеп айырысу есебі79 бет
«Сервир Компании» ЖШС-нің негізгі құралдарының есебі және оның тиімділі пайдалануын талдау53 бет
Ақша қаражаттары және есеп айырысу есебі35 бет
Банктің қызметіндегі табыстар мен шығындардың сипаттамасы20 бет
Банктердегі арнайы шоттар мен есеп айрысу шотындағы нақты ақша қозғалысы23 бет
Бюджеттік органдардағы негізгі құралдар қозғалысы80 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь