Кәсіпорынның инвестициялық қызметінің есебі және талдауы

МАЗМҰНЫ

Кіріспе ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 8

1 Кәсіпорының инвестициялық қызметін ұйымдастырудың негізгі теориялық әдістері

1.1 Инвестицияның ұғымы, түрлері және жіктелуі ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... 17

1.2 Инвестицияны қаржыландыру көздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .25


1.3 Қазақстан Республикасы инвестициялық қызметті реттеудің құқықтық.нормалары және Қазақстан Республикасындағы инвестициялық саясат ... ... ... 11

2 Кәсіпорынның инвестициялық қызметінің есебі

3. Кәсіпорындағы инвестициялық қызметінің талдануы

3.1 Инвестициялық жобаны талдаудың әдістері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .53

3.2 Инвестициялық талдаудағы.таза келтірілген құнның критерийлері (NРV) және өтеушілік, рентабельділік ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..55

3.3 Инвестициялық тиімділікті талдау және қаржылық коэфиценттер ... ... ... ...58

Қортынды ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... .64

Пайдаланған әдебиеттер көздері ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..66


Тіркеме.1 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..68
Тіркеме.2 ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ... ..69
КІРІСПЕ


Нарықтық экономиканың дамуы шаруашылық жүргізуші субъектілерден бір жағынан олардың бәсеке қабілеттілігін арттыруды, ал екінші жағынан динамикалық құбылмалы экономикалық орта жағдайында олардың қалыптасуының беріктілігін талап етеді. Қоғамның және жеке шаруашылық субъектілерінің дамуы ұлттық мүлік, сәйкесінше пайданың өсуін қамтамасыз ететін материалдық құңдылықтардың өндірісін өсіруге негізделеді. Осы өсімді қамтамасыз ететін бірден бір негізгі құрал болып инвестициялық қызмет табылады.
Инвестициялық қызмет ақша қаржыларын, мақсатты қаржы салымдарын, басқа да құнды қағаздарды, технологя, машиналарды, қондырғыларды, жабдықтарды, лицензияларды айтады.
Инвестициялық іс-әрекет субъектілері болып инвесторлар, тапсырыс берушілер, жұмыс орындаушылар, инвестициялық іс-әрекет объектілерін пайдаланушылар, жабдықтаушылар, банктер, делдалдық қызмет көрсететін ұйымдар, т.б. табылады.
Инвестициялаудың маңызды салаларына өнеркәсіптік өндіріс кешендері, ауылшаруашылық және отын-энергетикалық кешендері жатады. Бұлардың ішінде жоғары үлеске ие болып отырғаны өндірістік кешендер, өйткені шетел күрделі қаржы салымдарының басым бөлігі осы бағытта жұмсалады.
Елдің инвестициялық қызметі оның жалпы шаруашылық қызметінің ажырамас бөлігі болып табылады. Қазіргі кездегі өндіріс үшін ұдайы өсіп отыратын капитал сыйымдылығы мен ұзақ уақытқа созылатын факторлардың өсуі тән. Ел экономикасындағы салалар тиімді қызмет етіп, өнім сапасын арттырып, бәсекелестік қызметін жоғарлатып, нарықтағы өз позицияларын қайтару үшін капиталды тиімді салуы қажет. Сондықтан, республикамыздың экономикасына инвестициялар тартылып, инвестициялық стратегиялар талданып және әрдайым жетілдіріп отыруы қажет, сонда ғана ол жоғарыда айтылған мақсаттарға жете алады.
Инвестициялық жобаларды қорғау тәжірибесі өндірісті ұлғайтудың экологиялық мәселелерін қоғам өткір кабылдайтындығын көрсетті. Осы орайда экологиялық мәселелер кәсіпорындағы жаңарудың салдары емес, керісінше, әрекет етуші өндірістің қанағаттанарлықсыз жағдайының нәтижесі екендігіне мысалдар көп. Сондықтан, жаңаруларға қойылатын қатаң талаптар инвестицияның ғылыми ауқымдылығын, табиғатты қорғау комплексіне күрделі қаржыны керек етеді.
Инвестицияның тиімділігін анықтаудың мәні өте зор. Себебі, кәсіпорынның құлдыраған өндірісін жандандыру үшін немесе әрекет етуші өндірістік процесті әрмен қарай дамыту үшін ғылым мен техниканың соңғы жетістіктеріне сай жаңалық еңгізу аса қажет, яғни күрделі жобалар жасауға тура келеді. Сондықтан, нарық жағдайында ұтылмас үшін кәсіпорын сол жобаның тиімді не тиімсіз екенін өздігінше болжайды.
Тиімділікті тәжірибе жүзінде анықтау үшін сандық көрсеткіштер жүйесі мен түрлі формулалар қолданылады. Осы салыстырмалы тиімділік пен жалпы экономикалық тиімділікті, сондай-ақ қаржылық тиімділікті айта кетуге болады.
Нарықтық экономикадағы инвестиция табыс табумен немесе қандай да бір тиімділікке қол жеткізумен байланысты кез келген қаражат салымы. Инвестиция – бұл алға қойылған нәтижеге жету үшін жұмсалатын ресурс.
Бухгалтерия инвестициялық қызметің тиімді жақтарымен кірісінің есебін жүргізеді.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ


1. Қазақстан Республикасының заңы. Шетелдік инвестициялар туралы.Толықтырулар мен өзгертулер енгізілген
2. Бухгалтерлік есеп саясаты 26 желтоқсан 1995ж .24 маусым 2002ж өзгертулер енгізілді
3. Қазақстан Республикасының Қаржы Министрлігі. Бухгалтерлік есеп әдістемесі және аудит Департаменті. Бухгалтерлік есептің стандарттары мен әдістемелік ұсынылымы.- Алматы «LEM» баспасы 2003ж
4. Шаруашылық жүргізуші субектілердің бухгалтерлік есепті жүргізудің типтік шоттар жоспары.
5. «Доссормұнайгаз» МГӨБ-ң паспорты
6. Донцова Л. В., Никифорова Н. А. Анализ бухгалтерской отчетности. - М.: Издательство "Дело и Сервис", 1998 — 224 с.
7. Сатубалдин С. С. Учет затрат на проюводство в промышленности США. - М.: Финансы, 1980. - 141 с.
8. Тасмағанбетов Т.А., Әбленов Д.О. Бизнестегі есеп пен талдау: Оку кұралы. Жалпы ред. басқарған Тасмағанбетов Т.А. — Алматы: "Доуір", 2002. — 416.
- 2-е изд., доп. - М: Финансы и статистика, 2000. — 206.
9. Тасмаганбетов Т. А. және баскалар. Каржы есебі: Оку кұралы./ Жалпы ред. баскарған Тасмаганбетов Т. А. — Алматы: Дэуір, 1998. 480 бет.
10. Тасмаганбетов Т. А., Әбленов Д.О. және басқалар. Кәсіпорындағы бухгалтерлік есеп (оку кұралы)/ Жалпы ред. баскарған Тасмаганбетов Т. А. - Алматы: Экономика, 1997. - 184 бет.
11. Тасмаганбетов Т. А. және басқалар. Бухгалтерлік есеп (әдістемелік ұсыныстар). — Алматы: КазМБА, 1994. - 132 бет.
12. Тасмаганбетов Т. А. и др. "Роль учета и анализа в системе финансового мененджмента": В Сборнике науч. тр. ППС ИЭФ. КазАТК, — Алматы, 2000. —
13. Радостовец В. К. Финансовый и управленический учет на предприятии. — Алматы: НАК "Центраудит", 1997. - 576 с.
14. И.В. Сергеев, И.И. Веретенникова "Организация и финансирование инвестиций". Изд. "Финансы и статистика".Москва, 2001.
15. Д. М. Мадиярова "Стратегия формирования внешноэкономической политики". Изд. "Экономика" Алматы, 2000.
16. Д. М. Мадиярова "Сыртқы экономикалық саясат және экономикалық қауіпсіздік". Изд. "Экономика" Алматы 2000 ж..
17. Горбунов Э. Инвестициялық іс-әрекетті ынталандыру // Экономист, 2000. №
18 .Коломина М.Е. Инвестициялық тәукелділіктің мәні және оның өлшемі // Финансы, 2000.
        
        МАЗМҰНЫ
Кіріспе.....................................................................
...................................................8
1 Кәсіпорының инвестициялық қызметін ұйымдастырудың негізгі теориялық
әдістері
1.1 ... ... ... ... ... қаржыландыру ... ... ... ... ... ... құқықтық-
нормалары және ... ... ... ... инвестициялық қызметінің есебі
3. Кәсіпорындағы инвестициялық қызметінің талдануы
3.1 ... ... ... ... ... ... құнның критерийлері (NРV)
және өтеушілік,
рентабельділік..............................................................
................55
3.3 Инвестициялық тиімділікті талдау және қаржылық
коэфиценттер...............58
Қортынды....................................................................
.............................................64
Пайдаланған әдебиеттер
көздері.....................................................................
.....66
Тіркеме-
1...........................................................................
.......................................68
Тіркеме-
2...........................................................................
.......................................69
КІРІСПЕ
Нарықтық экономиканың дамуы ... ... ... бір
жағынан олардың бәсеке қабілеттілігін арттыруды, ал ... ... ... ... орта ... ... ... талап етеді. Қоғамның және жеке ... ... ... ... ... ... ... қамтамасыз ететін материалдық
құңдылықтардың өндірісін өсіруге негізделеді. Осы өсімді ... ... бір ... ... ... инвестициялық қызмет табылады.
Инвестициялық қызмет ақша қаржыларын, мақсатты қаржы салымдарын, басқа
да құнды қағаздарды, технологя, машиналарды, қондырғыларды, ... ... ... ... ... ... тапсырыс
берушілер, жұмыс орындаушылар, инвестициялық іс-әрекет объектілерін
пайдаланушылар, жабдықтаушылар, ... ... ... ... т.б. ... ... ... өнеркәсіптік өндіріс кешендері,
ауылшаруашылық және отын-энергетикалық кешендері жатады. Бұлардың ішінде
жоғары үлеске ие болып отырғаны ... ... ... ... ... салымдарының басым бөлігі осы бағытта жұмсалады.
Елдің инвестициялық қызметі оның жалпы шаруашылық қызметінің ажырамас
бөлігі болып табылады. Қазіргі кездегі ... үшін ... өсіп ... ... мен ұзақ ... созылатын факторлардың өсуі тән. Ел
экономикасындағы салалар тиімді ... ... өнім ... арттырып,
бәсекелестік қызметін жоғарлатып, нарықтағы өз позицияларын қайтару ... ... ... ... ... ... ... тартылып, инвестициялық стратегиялар талданып және әрдайым
жетілдіріп отыруы қажет, ... ғана ол ... ... мақсаттарға жете
алады.
Инвестициялық жобаларды қорғау тәжірибесі өндірісті ұлғайтудың
экологиялық мәселелерін қоғам өткір кабылдайтындығын ... Осы ... ... ... ... салдары емес, керісінше,
әрекет етуші өндірістің қанағаттанарлықсыз жағдайының ... ... көп. ... ... ... ... ... инвестицияның
ғылыми ауқымдылығын, табиғатты қорғау комплексіне күрделі қаржыны керек
етеді.
Инвестицияның тиімділігін ... мәні өте зор. ... ... ... ... үшін немесе әрекет етуші
өндірістік процесті әрмен қарай дамыту үшін ғылым мен ... ... сай ... еңгізу аса қажет, яғни күрделі жобалар жасауға
тура келеді. ... ... ... ұтылмас үшін кәсіпорын сол
жобаның тиімді не тиімсіз екенін өздігінше болжайды.
Тиімділікті тәжірибе жүзінде анықтау үшін ... ... ... ... ... ... Осы салыстырмалы тиімділік пен жалпы
экономикалық тиімділікті, ... ... ... айта кетуге
болады.
Нарықтық экономикадағы инвестиция табыс ... ... ... да ... қол ... ... кез келген қаражат салымы. Инвестиция
– бұл алға қойылған нәтижеге жету үшін жұмсалатын ресурс.
Бухгалтерия инвестициялық ... ... ... ... ... инвестиция мәні инвестиция қызметінің екі жағын біріктіреді:
ресурстар шығыны және нәтиже. Кез ... ... ... ... ... нәтижеге жеткізбесе, онда ол пайдасыз болады.
Ел экономикасына инвестициялық іс-әрекетті ... ... ... ... ... ... инвестициялық іс-әрекет қаржы
ресурстарымен шаруашылық ішіндегі резервтер ... ... ... ... және ... қаржы құралдары жүзеге
асырылады.
1993 ... ... ... күнге дейін елімізге тікелей келген
инвестициялар көлемі шамамен 40 миллиард ... ... Оның ... ... ел ... жыл ... 4-4,5 ... доллардан салынса, өткен
2004 жылы 8,4 миллиард доллар шетелдік тікелей инвестиция тартылды.Біздің
инвестициялық ... ... 2002 жылы ... және 2004 жылы
«Фитч» халықаралық рейтинг агенттіктері ... ТМД ... ... болып инвестициялық класс рейтингін берді.
2000 жылы Бүкіләлемдік Банк Қазақстанды инвестиция салуға неғұрлым
қолайлы «Фитч» халықаралық ... ... ... ... мен ... ... мұнай секторының қысымына және әлем
рыноктарындағы мұнай бағасының өзгеруіне төтеп беретіндей ... ... ... атап ... ... алғанда, қысқа мерзім ішінде Шетелдік инвесторлар
кеңесі ... ... ... ... ... институтқа айналды, деп атап
көрсетті Нұрсұлтан Әбішұлы.
Қазақстанның соңғы бес жылдағы жиынтық ІЖӨ-нің өсуі 50 ... ... жылы ішкі ... өнім 9,4 ... ... 2004 жылдың қортындылары
бойынша негізгі капиталға салынған ... ... он ... ... 1 ... ... ... құрады. Бұл 1998 жылдағыдан 6
есе дерлік, ал 1993 жылғы көрсеткіштен 200 есе көп.
Соңғы уаққыттары деп атап ... ... ... ... ... ... түсуде. Егер 1998 жылғы өңдеуші өнеркәсіптегі
негізгі капиталға салынған инвестициялар 44 ... ... ... 2004 жылы
ол 150 миллиард теңгеге дейін көтерілді.
Қазақстан ТМД елдері ... ... ... ... ... түрдегі жаңа жүйесі- Ұлттық инновациялық жүйені қалыптастыруға
кірісті. Өткен жыл ... ... ... ... ... ... қабылданды. Жүргізілген зерттеулердің Қазақстандық, ... ... ... өсу ... ие 23 сала іріктелінірп алынды. Бұл
міндетті жүзеге асыру ... және ... ... ... ... ... қам тамасыз етілетін болады.
Қазақстан әлеументтік –экономикалық дамуында ... ... ... ... Дегенмен бұл әлі жеткіліксіз. Еліміздің алдында әлі қыруар
іс тұр.
1 КӘСІПОРЫНЫҢ ... ... ... ... ТЕОРИЯЛЫҚ
ӘДІСТЕРІ
1.1 Қазақстан Республикасы инвестициялық қызметті ... Заң ... ... ... ... тартудың басты құқықтық және ... ... ... ... ... мемлекеттік кепілдіктерін
бекітеді, оларды жүзеге асырудың ұйымдық ... ... ... ... шешу ... белгілейді.
1-тарау. Жалпы ережелер:
1-бап. Негізгі терминдер мен ұғымдар.
Осы Заңдағы:
«Инвестициялар»-мүліктік ... және ... ... ... ... келтіру мақсатында инвеститорлар кәсіпкерлік қызмет
объектілеріне салатын интеллектуалдық меншікке құқықтардың барлық түрлері.
«Инвестицияларға байланысты ... ... және ... ... ... ... заңды
тұлғалар филиалдарын құру, бақылау, олардың жұмыс ... ... ... ... жасасу мен орындау;
- интеллектуалдық меншік құқығын қоса алғанда, алуан ... ... алу, ... және ... ... ... ... облигациялар мен басқа да бағалы қағаздарды сатып ... және ... ... және өзге де ... ... ... алу, ... салу,
оларды иесіздендіру және пайдалану ... ... ... ... ... да ... құқықтарын алу;
- заемдар, несиелер, нысаналы банк және қаржы салымдарын беру;
- инвестицияларға байланысты, Қазақстан ... ... ... өзге де ... ... инвестор жасаған
инвестициялар.
«Шетелдік инвестор»:
- шетелдік заңды тұлғалар;
- шетелдік ... ... жоқ ... шет елде ... жері бар ... Республикасының азаматтар, бұл орайда олар
шаруашылық қызматті жүргізу үшін азаматтығын ... ... ... жері орналасқан елде тіркелген болуы керек;
- шет ... ... ... ... ... ... тұрақты тұратын жеке
тұрға және (немесе) Қазақстан Республикасында инвестицияны жүзеге асыратын
Қазақстан Республикасының заңды тұлғасы
«Шетелдік ... ... ... заңдарына сәйкес құрылған
заңды тұлға (компания, фирма, кәсіпорын, ұйым, қауымдастық және т.б.).
«Қазақстан Республикасының заңды тұлғасы»- ... ... ... ... ... аумағында құрылған заңды тұлға
(соның ішінде шетел қатысатын кәсіпорын).
«Шетел қатысатын ... ... ... ... ... ... аумағында құрылған және шетелдік кәсіпорын
немесе бірлескен ... ... ... ... заңды тұлға.
«Шетелдік кәсіпорын»- Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес
Қазақстан Республикасы аумағында құрылған, толығымен ... ... ... ... ... кәсіпорын»- Қазақстан Республикасының заңдарына сәйкес
Қазақстан Республикасы аумағында ... ... ... ... ... шетелдік инвесторға тиесілі шетел қатысатын кәсіпорын.
«Кірістер»-пайданы, дивиденттерді, кәсіпорынды басқарғаны, ... ... үшін ... және ... ... тапқан басқа да кез-
келген ... қоса ... ... ... нысандағы
инвестицияларды жүзеге асыру нәтижесінде алынған қаражат.
2-бап. Шетелдік инвестициялардың объектілері
Шетелдік инвестицияларда Қазақстан Республикасының заң құжаттарында
осындай инвесторларға ... ... ... ... және ... ... ... Заңның қолданылу аясы
1. Қазақстан Республикасындағы шетелдік инвестицияларға ... осы ... ... ... ... басқа да
заңдарымен реттеледі.
2. Заемдар, несиелер, нысаналы банк және ... ... ... ... ... ... ... инвестицияларына
байланысты қатынастар арнаулы заңдармен реттеледі.
Егер еркін экономикалық аймақтар ... заң ... ... еркін экономикалық аймақтарда шетелдік инвестицияларды жүзеге
асыруға осы ... ... ... Егер ... Республикасының халықаралық шартында осы Заңда
белгіленгендегіден өзгеше ережелер белгіленсе, ... ... ... ... ... берілетін кепілдіктер
4-Бап. Шектелдік инвестицияның құқықтық рижимі
1.Шетелдік инвестициялардың кез-келген нысандары мен ... ... ... ... жүрген заңдарында тыйым
салынбаған қызмет осындай жағдайда Қазақстан Республикасы жеке тұлғаларының
немесе заңды тұлғаларының, не өзге де кез-келген шетелдік жеке ... ... ... ... ... ... ... кем түспейтін
жағдайларда жүзеге асырылады.
2. Бұл режим:
а) басқа ... жеке және ... ... ... не ... ... сол мемлекеттермен бірлесе
отырып қатысу арқылы жасалған халықаралық шарттарға ... ... ... артықшылықтарға;
б) арнаулы заңдармен реттелетін мемлекеттік меншікті жекешелендіруге
шетелдік инвесторлардың қатысуына;
в) Қазақстан Республикасының заң құжаттарында тікелей көзделген ... ... ... ... ... жөнінде Қазақстан Республикасының заңдарында
белгіленген шектеулер мен жауапкершілік, егер заңдарда өзгеше көзделмесе,
шетелдік инвесторға да ... ... мен ... ... басымдық берілген салаларында
шетелдік ... үшін ... ... ... қосымша
жеңілдіктер белгіленуі мүмкін
5. Ұлттық қауіпсіздікті қамтамасыз ету ... ... ала ... ... заң ... ... инвесторлардың
қызметіне қойылатын немесе тыйым салынатын аумақтар белгіленуі мүмкін.
10-бап. Кірістерді пайдалану кепілдіктері
1. Инвестролар өз қызметінен алған ... өз ... ... ... заңдарында тиым салынбаған басқа да ... ... ... ... ... мен басқа да қаражаттарын сақтау және
пайдалану үшін Қазақстан Республикасының банкілері ... және ... ... ... ... ... Республикасының аумағындағы
банкілерде ұлттық және шетелдік валютамен есепшот ашуға құқылы.
11-бап. Жеке валюта қаражатын пайдалану кепілдіктері
1. ... ... ... осы ... ... ... отырып, Қазақстан Республикасының валюталық реттеу
туралы ... ... ... Қазақстан Республикасының заңдарында белгіленген рәсімдерге сәйкес
салықтар мен ... да ... ... ... ... ... байланысты Қазақстан Республикасына және одан шетелдік
валютамен ақша аударымдарының бәрі еркін және кідергісіз жүзеге ... ... атап ... ... енгізіледі:
а) кірістер
б) келтірілген зиян үшін алынған өтемдер мен төлемдер
в) өз мүлкін сатудан алынған ... ... да ... ... ... алынған қаражат
Шетелдік инвестор шарттасушылармен есеп айырысуды, резидент емес және
резидент қызметкерлерге жалақы төлеуді, Қазақстан Республикасында ... ... ... ... ... ... инвестор Қазақстан Республикасы аумағында өзіне тиесілі ұлттық
валютаны ... ... ... ... заңды тұлғалардың филиалдары мен өкілдіктері және
олардың қызметі
Қазақстан Республикасынан тыс ... ... ... ... филиалы оның Қазақстан Республикасында орналасқан және тіркелген,
осы заңды тұлға міндеттерінің ... ... бір ... ... ... ... ... Қазақстан Республикасынан тыс жерлерде орналасқан шетелдік
заңды тұлғаның өкілдігі оның ... ... ... ... ... ... ... мүдделерін қорғайтын және оған өкілдік
ететін оның атынан мәлеметтер мен өзге де ... ... ... ... ... табылады.
3. Филиалдар мен өкілдіктер заңды тұлғалар болмайды. Оларға өздерін
құрған шетелдік тұлға мүлік ... және олар осы ... ... ... ... ... жасайды.
4. Филиалдар мен өкілдіктердің басшыларын шетелдік заңды тұлға
дайындайды және олар ... ... ... негізінде іс-қимыл жасайды.
23-бап. Бухгалтерлік есеп және есеп беру
1. ... ... ... ... ... ... ал құрылтай құжаттарында көзделген жағдайларда, сондай-ақ шетелдік
инвестициялар шыққан елде қолданылып ... не ... ... ... ... да ... есеп ... есеп береді.
2. Салықтар Қазақстан Республикасы аумағында қолданылып жүрген
ережелерде көзделген тәртіп бойынша есетеледі.
3. ... ... ... ... ... мен зиян ... және аудиторлық ұйымның қорытындысын Қазақстан Республикасының
заңдарында белгіленген ... есеп беру ... ... ету үшін ... ... органдарына жібереді [1].
Қазақстан Республикасындағы инвестициялық саясат:
Инвестициялық саясаттың ... ... ... Қазақстан экономиканың қаржылық тұрақтануы сатысына ену кезеңінде
қатаң әдістерді қолдана бастады, бұл әдістер төмендегі ... ... мен ... ... ... ... ... ақы төлеуді; кепілдемелерді ұсынуды және белгілі салалардың
пайызымен қайтарылуын талап етеді). ... ... елге ... ... ... көбейтуге арналған мүмкіндіктер ... ... ... ... ... басымдылығы әртүрлі түсіндіріледі:
• Тікелей шетел инвесторлары донордың ұзақ мерзімдік ... ... ... береді;
• Донордың өндірістік процесті басқаруға қатысу мүмкіндігі болуы тиіс;
... ... ... ... ... ... қамтамасыз етеді, ол
сыртқы қарыздардың төлену проблемасына әсер етпейді;
• Тікелей ... ... ... және ... ... ете отырып, өндірістік және ғылыми-техникалық ынтымақтастықтың
әр түрлі формаларының кең түрде таралуына ... ... ... ... орта ... ... ... қабылдау және жүзеге
асыру үшін бағыт-бағдар беруге мүмкіндік жасады. ... салу ... ... ... ... ... салу ... мыналар жатады:
• Біріккен және төл кәсіпорындарды құру;
• Шетел компанияларының басқаруына объектілерді беру;
• Акционерлеу жолы ... ... ... ... ... кеңейту;
• Банктік мекемелерді инвестициялау.
Қолданылатын бағыттар сипатында елеулі өзгерістер болуда, яғни біріккен
кәсіпорындарды делдалдық ... және ... алу ... ... ... ... ... қызметте, аграрлық секторда ұлғаюы.
2000 жылы қызмет етіп жатқан біріккен кәсіпрындардың жалпы саны
5388, ал шетел инвесторларының ... ... ... саны ... астам болды.
Қазақстан Республикасы экономикасына тартылатын айнылам
капиталының ұлғаюы жеке ... ... ... ... ... өрістеуі белгілі мөлшерде төлем төлемеу дағдарысы сияқты
түйінді мәселені ... ... ... белсенділігін
көтеруге және озық технологияларға өту процесін жеделдетуге мүмкіндік
береді.
Дегенмен, ... ... да ... ... ... ... әсер ететін қателердің пайда
болуына ықпал жасайды. Олар мыналар:
• Бұрынғысынша донор үшін өте ... ... ... ... ... және ... металлургия, ақырғы нәтижесінде олар ... ... ... ... ... ... ... Шетел инвестицияларын осылайша орналастыру шетел инвесторларының (темекі,
кондитерлік, маргарин өндірісі және т.б.) қызмет етуін ... ... ... етті.
• Шетелдік тікелей инвестицияларын құрылымында үлкен үлесті – несиелер,
займдар, ... алып ... ... ... ... кәсіпорыннан,
филиалдар мен еншілес компаниялар алады. Мұндай фирмааралық инвестициялау
қиындап бара жатыр. Соның салдарынан ... ... ... ... ... ... кезінде коммерциялық несиелеу кеңейтілуде.
• Фирмааралық несиелерді қолдану, сонымен бірге бас ... ... ... инвестициялаудың –өзінің көлеміне тең емес пайданың ауысуына
әкеліп соғады. Мысалы, әлемдік тәжірибедегі шынайы салым ... ... 20 ... асқан жоқ, ал пайданы қайта
инвестициялаудың бұдан кейінгі процесі
бухгалтерлік және басқа да әдістерсіз ... ... ... кетуіне
әкеліп соғады.
• Ел экономикасындағы өңдеуші емес, шикізат салаларын инвестициялау теріс
жағдайларға әкеліп соғады, оладың ... ... ... ... ... ... ... көлемінің елеулі бөлігін құрайды. Бұл жағдайда
кеден арқылы шетелге өнімнің едәуір көлемінің өтуі ... ... ... ... ... ... ... инвестициялаудың басқа формаларымен салыстырғанда, тікелей
инвестициялар ағымын қатаң түрде реттеу өте ауыр, ... ол ... ... ... ... әсер ... әлемдік тәжірибедегідей, Қазақстан Республикасына тікелей шетел
инвестицияларын тарту ұзақ ... ... ... ... ... донорлар міндеттемелер шеңберін орындауға қабілетсіз болып келеді,
тиісінше ол төлем балансына, ... ... ... әсер ... ... ... басқаруға өте тиімді
жағдайлар беріледі.
Экономикалық ... ... ... ... ... ең алдымен қор қүрайтын салалар үшін аман ... ... ... Экономикалық түрғыда аман қалу үшін жазба өнеркәсібі
саласы аз шығынды болғандықтан, ішкі де, сыртқы да ... ... өте ... ... ... де ... тапқан техника мен қүрал-жабдықтарды
қолданылудың жоғары мерзімі, инвестициялык сүраныс қысымы-ның нәтижесінде
негізгі қорлардың ... ... ал ... ... ... ... табиғи
тозуы 40% шегінде өзгеріп ... ... ... ... ... сүраныс-ты 25-40% деңгейінде қанағаттандыра алды.
Елдегі қаржылық, несиелік жүйелер мен оның институттарының дүрыс
қалыптасуы ... ... ... ... ... ... ... жасады.
Мемлекеттік меншікті жекешелендіру процесстерінің кезеңдері ... ... ... ... өндіріс процесстеріне әсер ете алмайды.
Қазақстан Республикасының ... ... ... ... ... ... ... саясатымен белгілі бір
ортақтықтың бар екендігін атап ... ... ... ... 4 кезең төмендегідей нәтижелерге әкелді:
• реформалаудың бірінші кезеңі - инвестициялық жекешелендіру
қорының
(ИЖҚ) ... және ... ... кепілдемесі арқылы
тартылатындығына жағдай жасады.
• екінші кезең жекешелендіру процестерінің белсенді жүруін және
акциялардың мемлекеттік ... 80%-ке ... ... ... етті, осы уақытта төлемдердің
төлебеуі және отандық тауар өндірушілердің банкротқа үшырау
проблемалары қат-қабат жүріп отырды.
... ... ... ... ... ... ... ролін "тереңірек" өтті; нәтижесінде
инвестициялык
саясаттың аргентиналық қателіктері болған, атап айтқанда: ... ... ... ... ... ... ... керісінше дәстүрлі салалар экспортын кеңейту
қүралдарының
дамуына жағдай жасады.
1. 2 Инвестицияның ұғымы, түрлері және жіктелуі
Инвестициялар деп өнеркәсіптің, құрылыстың, ауыл ... ... ... да ... ... капитал түрінде салынып,
жұмсалатын шығындардың жиынтығын айтамыз. Инвестициялық ... ... ... ... ... немесе процент алу болып табылады.
Инвестицияның көзі болып жаңадан ... ... күн ... ... ... ... саналады. Кәсіпкерлер (кәсіпорындар) оны
өзінің табысының (таратылған) қаражаттарының есебінен жұмылдырады. Негізгі
капиталды жаңартуға арналған ... көзі ... ... меншігінде
қалған табысы саналады. Бағалы ... көп ... ... ... ... алдын ала айқындайды.
Қаржылық инвестиция өзінің пайдалану мерзіміне қарай, қысқа және ... ... ... ... ... ... алынған мақсаты бойынша: қаржылық
және нақты болып бөлінеді.
Нақты инвестициялар - бұл кәсіпорынның ... ... ... ... ... салынатын салымдар.
Қаржылық инвестициялар — бұл субъектінің табыс алу ... ... ... пайыздар, роялтилер, дивидендтер және жалға
ақысы), инвестицияланған капиталдың өсуі немесе алынатын басқа да ... ... ... нәтижесі). Сондай-ақ, қаржылық
инвестицияға пайдаланбай тұрған ... ... де ... Қаржылық
инвестицияның бір түрі болып бағалы (құнды) ... да ... ... (құнды) қағаздар екі топқа ... - ... және ... ... ... бағалы қағаздарды алған кезде ақшалай қарыздарды
алғандағыдай етіп ... Бұл ... ... ... ... ... және ... сертификаттар және т.б. жатады. Осы
бағалы қағаздар бойынша ... бір ... ... ие болады және олар
өзінің номиналдық (атаулы) құнынан төмен ... ... ... ... Ақшалай бағалы қағаздар, әдетте, қысқа мерзімге (бір жылдан
аспайтын уақытқа) беріледі.
Капиталды бағалы қағаздар кәсіпорынды ... ... оның ... кұрастыру немесе ұлғайту мақсатында шығарылады.
Бағалы қағаздар құқығы бойынша кімге жататындығы туралы ... үшін олар ... ... ... ... ...... орындау үшін, бірақ олардың иелерін
теңестіруді (идентификациялауды) талап етпейді, ұстаушылардың, атына тіркеу
жасалынбайды. Ұсынушы бағалы қағазды куәландыратын құқығын ... ... ... ... ... ... ... қағаздар — белгілі бір адамның ... ... ... ... ... ... қойылған талапты жеңілдету үшін
белгіленген тәртіппен басқа тұлғаға беріледі. ... ... ... құқық беретін адам соған сәйкес келетін талаптардың орындалуы емес,
ондағы тиесілі талаптың занды еместігіне жауап береді.
... ... ... — ол ең ... ... ... ... оның
бұйрығы бойынша жазылады. Бұл онда көрсетілген құқықтар қағазға түсірілген
тәртіпке байланысты ... ... етіп — ... ... Индоссамент өзінде құқықтың болғанына ғана емес, сонымен бірге,
оның жүзеге асуына да ... ... ... ... алынатын табысқа
қатысты оларды борыштық және инвестициялық етіп бөлуге болады.
Борыштық ... ... ... ... төлеуді және
негізгі қарыздың негізгі сомасын графикке сәйкес жабуды эмитент ... ... Бұл ... ... ... қарамастан, оған барлық
облигациялар, векселдер жатады [7,8].
Инвестициялық ... ... ... ... бір ... ... береді, оларға эмитенттердің барлық типтеріндегі акциялары
тұтастай жатады.
Бағалы қағаздар эмитенттік сипаты бойынша: мемлекеттік ... ... ... міндеттемелері), муниципалдық (жергілікті атқару
органдарының борышкерлік міндеттемелері) және ... ... ... жарғылық капиталын қалыптастыру немесе қаржылық-
шаруашылық ... ... үшін ... ... ... мақсатымен
қолданыстағы заңға сәйкес шығарылатын) болып бөлінеді.
Мәмілеге байланысты шығарылатын бағалы қағаздар: фондылық (акциялар,
облигациялар) және ... ... ... ... ... ... т.б.) болып бөлінді.
Фондылық бағалы ... ... ... (эмиссиясымен)
ерекшеленеді және олар қор биржаларында айналысқа түседі.
Саудалык, бағалы қағаздар коммерциялық бағытқа ие: олар ... ... ... есеп ... және ... орын алмастыру
процесіне қызмет көрсетуге арналған.
Нарықтағы айналыс ерекшеліктеріне байлаңысты бағалы ... ... және ... емес ... ... етіп ... болатын бағалы қағаздар биржалық немесе биржалық емес айналым
шеңберінде ... ... рет ... сатылуы және сатып алынуы мүмкін. Олар
сатылғаннан кейін эмитентке мерзімнен бұрын ұсынылмайды.
Нарықтық емес бағалы қағаздар бір ... ... ... еркін кеше
алмайды, яғни екінші рет айналысқа түспейді. ... ... ... ... шығару кезінде сатылмайды деген шарт қойылса, онда оларды
тек эмитенттің өзі ғана ... ... ... ... шектеулі бағалы
қағаздар да бөлініп көрсетілуі мүмкін. Мысалға, жабық АҚ акциялары сатып
алу және сату ... ... ... ... қатарына жатады [6].
Бағалы қағаздар әрекет ететін орыны бойынша ақша нарығының бағалы
қағаздары және ... ... ... ... бөлінеді.
Ақша нарығы дегеніміз — қысқа мерзімді бағалы кағаздардың алынуы ... ... және ол ... ... бір бөлігі. Қысқа мерзімді
бағалы қағаздардың әрекет ету мерзімі — бір күннен бастап бір ... ... ... ... бағалы қағаздар, әдетте, төменгі төлем
тәуекелімен қатар жүреді, өйткені қарыз ... ... ... ... ғана ... Ақша нарығының бағалы қағаздарына: қазыналық
векселдер, депозиттік ... ... ... ... ... қағаздар нарықтық капиталдар ретінде бір жылдан астам мерзімге
ұсынылады. Бұл борышкерлік, сондай-ақ ... ... ... ... қағаздардың атқаратын ролі бойынша: негізгі (акциялар ... ... ... ... ... т.б.) ... ... қағаздардың алыну мен сатылу құқығын куаландыратын шартты
бағалы қағаздар болып бөлінеді (варранттар, ... ... ... алу ... ... ... ... алдына қойған міндеті мен мақсатына сәйкес
басқа да белгілері ... ... және ... кері қайтарылатын және
қайтарылмайтын, тұрақты деңгейде және әр ... ... ... ... ... ... қағаздар нарығында жұмыс ... ... ... (диверсификациялаудың) принципін ұстануы тиіс: инвестор
қаржылық активтердің өр ... ... ... ... Бұл ... ... үшін ... Мысалы, инвестор өзінің, барлық ақшаларын
бір компанияның акцияларына салды делік. Бұл ... ол ... ... ... ... тәуелді болады. Егер кәсіпорын қаражаттары бірнеше
компаниялардың акцияларына ... ... онда ... ... аз ... ... ... акциясына тәуелді болады. Егер
инвестор әр тараптандыру (диверсификациялау) принципін ұстанатын болса,
онда ол инвестициялық (фондылық) портфел деп ... ... ... ... болады.
Қоржындық (портфелдік) инвестициялаудың объектілері ретінде әртүрлі
бағалы қағаздар: акциялар, облигациялар, бағалы кағаздардың шартты түрлері
әрекет етеді. Қоржынның бір ... ақша ... ... ... ... ... де әр түрлі болады. Қоржындық ... ... ... ол табыс немесе залал әкелуі мүмкін және тап сондай
тәуекелділіктің де сол және ... да ... ие. ... ... ... тізбесін де, көлемін де инвестор өзгерте алады [9,15].
Қоржынды құрастыру кезінде инвестор ... ... ... ... ... ... ... орындалу мерзімін, бағалы қағаздар
типін.
Инвестор ... ... ... ... бір ... Келесі типтерін бөліп көрсету қабылданған: бірінші тип —
өсім қоржыны, екінші тип — ... ... ... ... ... ... ... дивидентгер мен
проценттер алу есебінен емес, бағалы қагаздардың бағамдық ... ... алу ... ... Бүл ... ... ... бөлігін
акция құрайды. Күтілетін капитал өсімімен және тәуекелділіктің ... ... ... ... ... тағы да ... қоржынның
түрлерін, атап айтқанда: агрессивті, консервативті және орташа өсімін бөліп
керсетуге болады. Агрессивті өсім қоржындары капиталдың ... ... Бұл ... үлкен тәуекелділікпен байланысты екенін көрсетеді,
бірақ эмитент-кәсіпорындардың қолайлы дамуы кезінде ол үлкен табыс ... ... бұл ... ... тез ... жас компаниялардың
акдияларымен көрсетілуі мүмкін. Консерватік қоржынның ... ... ... ... және ... ... ... тұрады, бұндай
қоржынның тәуекелділігі де аса үлкен болмайды. Қоржынның орташа өсімінде
агрессивті ... да, ... ... да тән ... ... Оның ... ... кәсіпорындармен қоса даму
үстіңдегі жас кәсіпорындардың да акциялары енеді. ... ... ... ... және ... ... ... ұстауына қолайлы жағдай
туғазады.
Қоржындардың екінші типі дивидентермен проценттер есебінен табыс алу
болып табылады. ... бұл типі ... ... ... ала ... ... қамтамасыз етеді және онда тәуекелділіктің деңгейі нольге
тең болады. Қоржындардың ... ... ... ... ... ... бағалы қағаздар алынады. Оның құрамына енетін қорлардың
инструменттеріне байланысты ... ... ... ... және
облигациялар болып бөлінеді. Конверттелетін (айырбасталынатын) ... ... және ... ... ... қоржын оны
құрайтын бағалы қағаздардаң есебінен нарық коньюктурасы мүмкіңдік беретін
болса, онда оларға жай акциялардың өзі де, ... ... ... ... ... ... инвестициясы тек тәуекелділік төмен болған кезінде
ғана табыспен қамтамасыз етіледі.
Ақша нарығының қоржыңдары ... ... ... ... мақсатынан
тұрады, Оның құрамына ақшалай қаражат пен тез ... ... ... де ... ... ... төмендеу бағамын көрсетсе, онда ол шетелдік
валютаға айырбасталуы мүмкін, сөйтіп, еадынғаи капитал нольдік тәуекелділік
кезінде өз ... ... ... қоржындары облигациялардың
есебінен қалыптасады және нолдік тәуекелділік кезінде орташа табыс келеді.
Қоржындардың өсуіне ... ... ... ... мен бағамдары
әсер етеді. Табыс қоржыңдары тұрақты құрамға және құрылымға ие.
Қоржын ... ... ... байланысты мерзімі шектелген және
мерзімі ... ... ... ... ... тек ... табуға талпыныс жасап қана қоймай,
алдын-ала уақыты белгіленген кезеңнің шегінде табыс табуды ... ... ... қоржынның уақыты шектеліп белгіленбейді.
Мүмкіндігінше толықтырылатын, қайтарып алынатын және ... ... ... ... ... бастапқы салынған ақша
қаражаттарының есебінен емес, ... ... ... ... ... ... Қайтарып алынатын қоржындар бастапқы салынған
қаражаттардың бір ... ... ... жол ... ... ... салынған қаражаттар қоржынның барлық кезең бойына тұрақты көлемін
сақтайды [10].
Инвестиция — ... ... ... және ... ... ... ... жетістіктерін енгізуді,
инфрақұрылымды дамытуды көздейтін басты фактор.
Инвестицияны дамытуда кәсіпорындарды қаржыландыратын және ұзақ ... ... ... ... ... мен акционерлік
қоғамдардың акцияларынан құрылған инвестицияық ... ... роль ... ... экономиканың неғұрлым пайдалы салалары мен кәсіпорындарына
капиталдың құйылуына жағдай жасайды.
Қаржылық инвестициялар ... үшін ішкі және ... ... ... бір ... ... болатынын
ескерген жен. Бұл тәуекелділік басшылардың біліктілігімен және олардың епті
әрекеттерімен, есеп пен ... ... ... ... ... ... ... орта мерзімді және қысқа мерзімді
несиелерді тартудың қиындылықтарымен және т.б. осы сияқты ... ... ... ... табиғат зіл залаларымен және саяси
теуекелділіктерімен байланысты болатынын ескерген абзал. ... ... ... ... соң және ... ... қажетті зерделеуден өткізгеннен кейін барып,
жүзеге асырылады. Осы жағдайда ғана нарықтық қарым-қатынастар жағдайындағы
тәуекелділіктер төмендеуі мүмкін.
Инвестициялаудың ... ... ... ... ... кез ... инвестициясына тәуекелділік тән.
Инвестициялау объектісі бойынша тәуекелділіктің бірнеше түрі бар.
Нарықтық тәуекелділік өнімге сұраныс пен ... ... ... факторларының бағасына байланысты капиталды жоғалту ... ... ... ... соның
ішінде инвестициялық кезең ұзақтылығын бағалаудың ... ... ... ... мен ... ... ... кұнсыздануы мен ақша қабілетінің көрсеткіштерінің
төмендеуімен байланысты.
Инвестицияның тиімділігін арттыру жолдары:
а) ... ... ... ... болған өзгерістер
жаңаруларға негіздеп, ал жаңарудың өзі ғылым мен техниканың
соңғы жетістіктерімен байланыстыру;
б) ... ... ... ... үлесі жоғарылап,
технологиялық құрылымда прогресстің болуын қамтамасыз ету;
в) құрылыстың технологиясы ресурс үнемдеуші түрге ... ... ... ... ... ... ету ... салған уақыттан бастап өндіріс қуатын толық игергенге ... ... ... инвестициялау объектісі бойынша маркетингті үзіліссіз жүргізу және
керек уақытында өнімді өткізу дайындығына түзетулер енгізу, ал өткізу ... ... ... ... жүзеге асады [11].
Мемлекет инвестициялык қызметті реттейді, тұтас - инвестициялық
саясатты жасап, оны ... ал ... мен ... ... ... инвестицияларды басқарады. Оның қарауында арнайы
реттеуіштер жеткілікті: салықтық жеңілдіктер; территорияны, ... ... ... ... мен ... ... ... нормалар; шетелдік инвесторларды қоса алғанда ... ... және ... ... ... ... шешуші кәсіпорын, алдымен,
өзінің даму сипатын анықтап алғанды жөн ... Бұл шара ... ... ... ғана ... ... атап айтқанда:
• өнім шығару;
• өндірістік шығындар;
• еңбек өнімділігі;
• қор сыйымдылығы;
• қор қайтарымдылығы, т.б.
3. Инвестициялық қызметтің ... ... ... қалыптасқан және модернизацияланатын негізгі қорлар және ... ... ... ... ... салымдары;
4. ғылымиөтехникалық өнім және жеке меншіктің басқа да объекттері;
5. мүліктік құқ және ... ... ... ... ... ақша ... ... салымдар, пай, акциялар
және т.б. бағалы қағаздар, технологиялар, ... ... ... ... ... ... да мүлік және мүліктік
құқықтар және т.б. табыс алуға ... ... ... ... ... саясаттың әлеуметттік-экономикалық салдарын ескере
отырып, Қазақстан экономиканың қаржылық тұрақтануы сатысына ену кезеңінде
қатаң әдістерді қолдана бастады, бұл ... ... ... ... мен ... ... ... үкіметтік
несие алдын-ала ақы ... ... ... және ... пайызымен қайтарылуын талап етеді).
Мұндай жағдайда елге келіп жатқан шетел инвесторларын көбейтуге
арналған мүмкіндіктер кеңейіп ... ... ... ... басымдылығы әртүрлі түсіндіріледі:
Тікелей шетел инвесторлары донордың ұзақ ... ... ... ... ... өндірістік процесті басқаруға қатысу мүмкіндігі болуы тиіс;
Елеулі көлемде қаржылық ресурстардың ағылып келуін қамтамасыз етеді,
ол сыртқы қарыздардың төлену ... әсер ... ... инвестициялары іскерлік және шаруашылық белсенділікті
қамтамасыз ете отырып, өндірістік және ... ... ... формаларының кең түрде таралуына ықпал етеді.
Қазақстан Республикасының, ... ... ... ... ... қолдауға бағытталған. Республикада инвестициялық
жобаларды жүзеге асырудың тиімділігіне бағытталған ... ... ... ... ... ... мақсаты- жаңа технологияларды,
алдыңғы қатарлы техниканы және ... ... ішкі ... ... ... ... жөне қолайлы қызмет көрсету; ... ... ... ... және ... экспортқа бағытталған
және импортты алмастырушы өндірістерді дамыту, Қазақстан Республикасының
шикізат ... ... және ... пайдалану; қазіргі заманғы менеджмент
пенн маркетинггің ... ... жаңа ... орындарын кұру; жергілікті
мамандардың үздіксіз оқу ... ... ... ... деңгейін
көтеру; өндірістің жедел дамуын қамтамасыз ету; қоршаған табиғат ортасын
жақсарту болып табылады.
Қазақстан Республикасының экономикасын ... және оны одан ... ... инвесторлардың атқарар ролі зор. Шетелдік инвестицияларға
табыс алу мақсатында кәсіпкерлік қызметтің объектілеріне ... ... ... ... және оған қоса ... ... ... меншік құқығы да кіреді.
Шетелдік инвестициялар Қазақстан Республикасының занды тұлғаларының
жарлық ... ... ... ... ... ... ... және құқықтарын қорғауына болады.
Шетелдік инвесторлар заңға қайшы келмейтін кез келген қызметпен, атап
айтқанда: бірлескен кәсіпорындарды ... және ... ... ... ... ... сатып алуға, қарыз, несие беруге ... ... ... ... ... ... ... табысын өз қалаулары
бойынша пайдалануға құқылы, Қазақстан аймағында қайта қаржыландыру үшін,
тауарлар алуға және басқада мақсаттар ... яғни ... ... тыйым салынбаған кез келген қызметпен айналысуына болады.
Шетел ... ... ... ... ... ... ... өте маңызды роль атқарады. Тікелей
шетел инвестициялары халықаралық саудадан жоғары дамып келеді [11,12]
Негізгі инвесторлар трансұлттық компаниялар. Олар ... ... ... ... орын алды және
мемлекеттер арасындағы шаруашылық ... ... ... ... үшін ... және ... қүқықтық базаны
қүру оларды біздің елге тартудың негізі ... ... ... отандық экономиканы дамытуға ықпал ету керек. Ол үшін шетел
инвестициялары ең алдымен өнеркәсіптің және ... ... ... ... ... машина қүрылысы және металл өңдеу, химия және
мүнаи химия, жеңіл және азық-түлік өнеркәсіптеріне, аграрлық ... ... ... ... ... ... кәсіпорынның қаржылық жағдайына
бақылау жасауына негізгі объектілері болып мыналар табылады:
• барлық қызмет түрлерінен түсетін таза ақшалай табыс;
... ... ... және ... ... арасындағы
қатынас);
• кәсіпорынның нарықтық құны (бағасы);
• қайтарылу мерзімі бойынша ұзақ және қысқа мерзімді ... ... ... мен ... арадағы эксплуатациялық шығының құрамы және оны ... ... ... ... ... ... ... дебиторлық және инвестициялық менеджментті енгізудің тиімділігі.
Нақты инвестициялық қаржыны ... ... ... ... ... ... ... Оларды жүзеге асыру, материалдық және ақшалай шығындармен байланысты.
2. Күрделі қаржы салымының қайтарылуы болашақта бірнеше жыл ішінде ... ... ... ... ... ... міндетті түрде тәуекел мен
белгісіздік элементтері болады.
4. Күрделі қаржы салымы ретінде қолданылатын инвесторлар ... ... жаңа ... ... алу ... басқадай капиталды
сатып алу шығынды қарастырады. Инвестициялық қоржынды ... ... ... ... инвестициялық саясат шеңберінде
мынадай мәселелерді шеше білуі керек.
• кәсіпорын қандай нақты ... ... ... инвестициялық жоспар мен бюджет қандай көлемінде күрделі ... ... ... ... ... ... ... керек;
Инвестициялық жобаларды шығаруды тездету және жүзеге асыру үшін
мынадай жағдайлар ... ... ... ... ... тездету;
• бастапқы инвестицияны орналастыруға пайдаланылатын таза ... ... ... ... ... ... ... қарыз қаржыларын қолдану мерзімін қысқарту;
... ... ... байланысты инвестициялық
тәуелділіктерді азайту.
Табыстың негізгі екі қайнар көздері бар: ... ... ... ... және тағы ... ... ... жеке
тұлғалар.
Жобаны бағалаудан оны толық жүзеге асыруға дейінгі тұтас процесі
тексеріледі және инвестицияның ... ... ... ... ... жүргізіледі. Инвестициялық процестің типтік ... ... ... ... ... ... ... қаржыландыру көздерімен қамтамасыз ету жүйесі
инвестициялық қызметті ... ... мен ... ... ... ... несиелік, өзін өзі қаржыландыру және аралас
жатқызылады .
Капиталды салымдар төмендегілер есебінен қаржыландырылуы мүмкін:
• инвестордың меншіктік ... ... мен ішкі ... ... ... ... ... мен заңды
түлғалардың ақшалай жинақтары, сақтандыру органдарының авариялар,
табиғи апаттардан болған шығындарды өтеу үшін ... ... ... ... ... ... ... оның аударған
қүралдары (банктік және бюджеттік несиелер, облигациялык заемдар,
т.б.);
• инвестордың ... ... ... ұжымдар мүшелерінің,
азаматтардың, заңды тұлғалардың ... ... және ... ... ... ... құралдар );
• бекітілген тәртіп бойынша мекемелердің бірліктерімен
(одақтарымен) орталықтандырылатын каржы құралдары;
• бюджеттік емес қорлардың құралдары;
• мемлекеттік бюджет қорларының құралдары;
• шетел ... ... ... ... ... 2-ге ... орталықтандырылған (бюджеттік);
• орталықтандырылмаған (бюджеттік емес);
Орталықтандырылған көздерге мемлекеттік бюджет құралдары, Қазақстан
Республикасының бюджет субъектілерінің қүралдары және жергілікті
бюджет жатқызылады. Ал қалғандары ... ... ... бюджеттік емес қорлар мекемелер мен үйымдардың меншік
құралдарын, заемдық, тартылған қүралдарды, ... емес ... ... ... ... ... ... инвестицияларды
қамтиды.
Мемлекеттік капитал салымдары оның өз ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік және т.б.
Мемлекеттік капиталды салымдар арқылы, халықшаруашылық кешеннің
тиімділігін ... ... ... мен ... дамытуда кемшіліктерді
жоюды, бірлік ... ... ... ... ете отырып,
экономиканың құрылымдық қайта кұруына нақты әсерін тигізе алады [13].
Мемлекеттік инвестиция алушылар ... ... ... ... ... ... жасақтауға қатысатын заңды
тұлғалар болуы мүмкін. ... ... ... шешім
қабылдау деңгейіне сәйкес ... ... ... ... меншігіндегі республикалық бағдарламалар мен объектілер
қаржыландырылады, ал ... ... ... ... ... аумақтық бағдарламалар мен объектілер.
Бюджеттік қаржыландыруға бірқатар принциптер ... ... ... отырып, максималды экономикалық және
әлеуметтік тиімділік алу;
• бюджеттік құралдарды жоспарды орындау шартына және бұрын да
берілген ассигновацияларды есепке алу;
Минималды шығындар ... ... ... жету тек
сәйкес жоба анағұрлым ... ... ғана ... кұралдар берілу
керектігімен бейнеленеді [14,16].
Республикалық бюджет құралдарымен қаржыландырылатын ... ... ... тиімділігін комплексті бағалауы әр
қатысушының қызығушылығын бейнелейтін түрлі ... мен ... ... бойынша жасалады. Сөйтіп мемлекет үшін ... мына ... ... ... жалпы және таза
ұлттық өнім қарқыны, ұлттық кіріс қарқыны, мекеме үшін ... ... ... үшін - ... ... ... төмендеуі, түрлі әлеуметтік
қызметтер құнының төмендеуі. Егер инвестициялық жобаның жасақталуы айтылған
макроэкономикалық көрсеткіштердің өсуін қамтамасыз ... ... ... ... ... ... ... Осындай шараларды
қаржыландыруға себеп болып саяси, ... ... ... және
т.б. артықшылықтар болуы мүмкін.
Бюджеттік қорларды пайдаланудың мақсаттық ... ... ... ... ... ... ... мен объектілерді қаржыландырады,
сөйтіп белгіленген бағыттар бойынша ресурстарды ... ... ... ... ... үшін ... объектілерді
қаржыландыру қайтарылатын және ... ... ... ... ... қызметтің принципиалды жаңа
бағыттарды дамыту мақсатымен жүзеге асырылуы мүмкін. ... олар ... ... дамуына ықпал ету мүмкін. Бүдан басқа ... ... ... ... ... ... және т.б.
объектілерді (коммерциялық қайтаруға және оны тез алуға негізделмеген)
жасақтауға ... ... ... асырылатын инвестициялық жобадан
коммерциялық тиімділік алуға ... ... ... ... ... ... жобаны жасақтаудың бастапқы сатыларында ... ... ... да ... ... ... ... жүйесімен (мысалы ... ... ... ... ... ... арналған қаржы
ресурстарын рационалды пайдалану жолдарын ... ... ... ... ... ... ... және енгізу механизмін жетілдіру.
Бұл бағыт конкурстық таң дау тәртібін; бағдарламаны жасақтау және
жүзеге асыруға ... ... мен ... тағайындау,
соның ішінде оны қаржыландыруды; бағдарламаларды сертификациялау және
инвесторларға мемлекеттік кепілдіктерді жетілдіру;
• инвестициялық ... ... ... ... аумақтарды дамытуға инвестициялық ресурстарды аванстау;
• инвестицияларды ... ... ... және ... ... ... бақылау шаралар жүйесімен қатар кең
пайдалану;
... даму қоры ... ... және ... салалық қаржыландыру жобалар мен бағдарламалардың
сәйкес бөліктерінің біріктірілуі;
• бюджеттік ... ... ... ... ... ... бюджет қүралдар
есебінен қайтарылмайтын қаржыландыруды пайдалану ... ... ... ... үшін ... ... ... қаржыландыруды жетілдіру жолдарын жүзеге асыру және
дәстүрлі емес әдістерді іздестіру мемлекеттің инвестициялық ... және ... ... ... мүмкіндік береді.
Ең сенімді болып инвестицияларды меншіктік қаржыландыру болып
табылады. ... ... ұжым ... ... ... ... жағдайда қаржыландыру көздерін қайдан алу проблемасы туындамайды,
банкроттық ... ... ... ... басқа тағы да оң жақтары ... ... ... ... оның ... қаржы жағдайын білдіреді,
сонымен қатар ... ... жоқ ... ... ... Әрбір коммерциялық ұжымдағы инвестицияларды өзіндік
қаржыландырудың негізгі көздері болып таза ... және ... ... инвестицияларды қаржыландыру көздері ретінде нарық жағдайында
мекеменің негізгі мақсаты - бұл ... ... ... мекеме қызметінің негізгі қаржы нәтижесі болып табылады.
Қазіргі жағдайда мекемеде қалатын пайданы мекеме өзі таратады. ... ... ... ... бұл ... ... анағұрлым тиімді тарату
керек ? Оны мыналарға бағыттауға болады: өндірістік дамытуға ; ... ... үй, ... және ... да ... өндіріс объектілерінің
құрылысы үшін; егер ол ... ... ... ... ... ... ... рационалды пайдалану үшін қазіргі және
болашак ... ... ... ... ... ... ... әлеуметтік жағдайын жаксы білу керек. Егер мекемеде жұмыскерлер
әлеуметтік жағдайы және еңбек ... ... ... жағдайлары басқа
мекемелерге қарағанда жақсы болса, ... ең ... ... ... ... мекеменің техникалық жағдайы төмен болса - оны дамытуға
қаржы жүмсау керек.
Қаржы нарықтарының негізгі мақсаты - ... ... ... ... ... ... ... болатын еді, ол мекемелердің мүмкіндіктерін шектеуші еді.
Қаржы нарығында орналасқан маңызды ресурстардың бірі ... ... ... ... ... ... ... сүраным мен үсыным
деңгейімен депозиттер бойынша пайыз мөлшерімен елдегі ... ... ... даму ... болжаумен анықталатын
қарыз алушы үшін есепке алу пайызының ... аз емес ... орын ... .
Банктың алатын пайыздары үсынылатын несиелердің мерзімдері мен
мөлшеріне, олардың қамтылуына, несиелендіру формаларына, несиелік ... ... ... ... ... инвесторлар несиені тез
қайтарыла беретін кәсіпкерлік қызмет салаларына салады. Несиелендіру
мерзімі бойынша несиелер:
• қысқа мерзімдік (1 жылға дейін)
• орта мерзімдік (1 ... 5 ... ... үзақ мерзімдік (5 жылдан жоғары) болып жіктеледі.
Нарықтық экономикасы дамыған елдерде ... ... ең ... ... ... ... ... лизинг және форфейтинг сияқты
айрықша формалары тарады [14].
Лизинг 50-шы жылдары АҚШ-та, ал 60-шы ... ... ... ... ... ... Оның ... болуы ҒШ жағдайындағы инвестицияларға
қажеттілігімен және қаржылан-дырудың дәстүрлі ... ... т.б. ... ... толық қанағаттандырылмауына байланысты.
Лизинг келісім-шарт мерзімінде меншік қүқығына жал беруші ие болатын
өндірістік пайдалану мақсатымен жал ... жал ... ... ... ... 20 және жоғары жылға машина мен қондырғының ұзақ мерзімдік жалы.
Жал келісім-шартында ... ... жал ... 3 түрі
бар:
• қысқа мерзімдік жал 1 жылға дейін - рейтинг;
• орта мерзімдік жал 1 ... 3 ... ... - ... ұзақ мерзімдік жал 3 жылдан 20 жылға дейін - лизинг;
Лизингті негізгі қорларды қаржыландырудың спецификалық формасы ретінде
қарастыруға болады. Ол ... ... ... ... компаниялар инвестор үшін машиналар мен жабдықтарды сатып ала
отырып, жал алушыны қаржыландырады.
Ұзақ мерзімдік жал ... 2 ... ... ... қаржылық;
- оперативті;
Қаржылық лизинг - қондырғыньщ ... ету ... ... ... ... қүнын немесе оның салмакты бөлігін және ... ... ... ... ... ... ... келісімнің қызмет
ету мерзімі аяқталғаннан соң жал алушы төмендегілерге қүқылы:
- жал объектісін жал берушіге ... ... осы ... жалға алуға жаңа келісім жасауға;
- лизинг объектісін қалдық қүны бойынша сатып алуға;
Оперативті лизинг - мерзімі ... ... ... ... ... ету ... ... жалға алынған мүлік иесіне
қайтарылады немесе қайтадан жалға беріледі.
Мүліктік келісімге 3 субъект қатысады: лизинг ... ... ... ... ... ... ... лизинг бойынша келісімге отырар ... ... ... ... ... керек.
Форфейтинг -коммерциялық несиені банктікке аудару формасы болып
табылады. Ол ... ... ... ... бір ... сатып алушы,
яғни инвестор қажетті ақша құралдары жетпегесін, тауардың қүнын ... ... және сол ... ... ... ... ... алатын түтынушыны іздейді. Форфейтингке қатысатын 3 жақ өздерінің
жеке мақсаттарына ие және пайыздық кіріс ... ... ... ... алушы (инвестор) сатушыға вексельдер комплектін береді. Олардың
жалпы қүны уақытында төлемеген үшін ... ... мен ... ... тең ... ... ... ҚЫЗМЕТІНІҢ ЕСЕБІ
2.5 Инвестицияларды қайта бағалау есебі
Инвестицияларды қайта бағалауды жүргізу үшін ... ... ... бағалаудың жиілігі туралы есеп саясаты жасалады. Қысқа
мерзімді инвестициялар сатып алу мен ағымдағы құнының азы ... ... ... онда бүл ... ... құны келісілердің
негізінде анықталуы мүмкін:
– жалпы алғандағы жиынтық портфелімен;
– инвестициялардың түрлері бойынша жиынтық портфелімен;
– жеке инвестициямен.
Ұзақ мерзімді ... одан ... ... ... ... жатады. Оған болашақта, яғни 2-3 жылдан соң, сұраныс ... ... ... ... ... ... ... т.б. жатқызуға болады.
Еншілес, бір-біріне тәуелді жөне бірге бақыланатын заңды түлғалардың
акцияларына салынған инвестицияның нақтылы бар ... мен ... ... үшін 14 ... ... ал ... ... мерзімді
инвестициялардың қозғалысы мен нақты бар болуы ... ... ... үшін 40 ... инвестициялар" белімшесінің шоттары арналған.
Ұзақ мерзімді инвестицияларды қайта бағалауды іске ... үшін ... ... анықталады. Бұл жағдайда қайта бағалаудың жеке дара
әдісі қолданылады. Қайта бағалау нәтижесінде ұзақ мерзімді ... өсуі ... ... капитал" шотында есептеледі, ал азаюы
шығын ретінде (дауыс беруші акциялардың ... ... кем ... жағдайда)
танылады. Бұл әдіс бойынша инвестициялар алғашқыда өзіндік құны ... ... ал ... соң ... ... өзгерісін көрсету үшін
кезеңді түрде қайта бағалануы керек.Әрбір есептеу кезеңінің соңында ұзақ
мерзімдегі инвестициялардың жалпы құны ... алу ... мен ... құны
анықталады.
Егер нарықтық құны өзіндік құннан жоғары болса, нарықтық құны
бойынша ... алу ... ... кезінде асып кеткен сома қосымша
төленбеген ... ... алу ... (542 "Қосымша төленбеген капитал"
шоты) жатқызылады. Егер жалпы нарықтық құн жалпы құннан аз ... ... ... ... ... деп танылады (қысқа ... ... ... ... ... ... төлену төленбеуіне байланыссыз басқа компанияның таза
табысындағы өзінің таза ... ... ... ... ... алуы ... ... әдісі келесі белгілермен сипатталады:
1. Инвестор инвестицияны сатып алу кезінде сатып алу бағасымен есепке
алады.
2. Инвестор таза табысының үлесін — ... ... ... ал зиянның үлесін — баланстық құнының кемуіне апарады.
3. Инвестор тиесілі дивиденд сомасын инвестицияның баланстық ... ... ... ... ... ... акциясының 20%-дан 50%-ға
дейінгі мөлшерін ұзақ мерзімді инвестация ретінде ... ... ... оның ... ... мүмкіндігін алады. Бұл жағдайда ... ... ... ... ... ... жүргізеді
3. КӘСІПОРЫНДАҒЫ ИНВЕСТИЦИЯЛЫҚ ҚЫЗМЕТІНІҢ ТАЛДАНУЫ
3.1 Инвестициялық жобаны талдаудың әдістері
Инвестицияны қаржылық ... ... ... ... ... ... ... инвестицияның есебін жүргізу, яғни есебін шығару
- инвестицияның бюджетін құрастыру
- жылдар бойынша ақша-қаражаттарының ағындарын бағалау
- қалданыс таба алатын ... шын ... ... анықтву, яғни
оны дисконттау коэффиценті ретінде пайдалануға ... ... ... тиімділігін баяндайтын критерилерді талдау
Жобаны бағалау мен талдаудың екі әдісі бар:
- дисконттық бағалау ... ... ... ... ... ... және бағалау әдістері негізінен көптеген болжамды
бағалаулар мен есептеулердің пайдаланғанын көздейді.
Жоба уақыты созылған сайын, оның белгісіздігі мен ... ... оны ... ... ... ... ... ақша- қаражаттарының
ағыны арқылы бақылап сынауға болады.
Инвестициялық жобаларды бағалаудың басты критерийлері ... ... Таза ... ... ( Net Presrnt Value, NPV);
2. Инвестицияның рентабельділік индексі (Profitability Index, PI);
3. Табыстың ішкі нормасы (Internal Rate of return, IRR және ... ... ... онда ... болатын барлық
мәселелерді мына функциялардың көмегімен шешіледі: пайыздық мөлшерлеме,
есептеу кезеңі, инвестициядан алынатын ... ... деп ... бір ... ... ... ... есептелініп қойылған) табыстың салыстырмалық деңгейі, яғни
(пайыздық ақшаның) белгілі бір уақыт мезгіліне есептелген ... ... ... ... табыстың мөлшерлемесін анықтау кезінде,
оның ... ... ... ... ... ... тиімділігі
қолданылады.
Есептеу кезеңі- бұл уақыт ... ... ... алынатын табыс болжамдық аналититикалық
есептеулердің көмегімен анықтады.
Негізінен ... ... ... ... ... шешімдерді
қажет ететіндіктен ол жан-жақты зерттеулер жүргізуді талап етеді. Бірақ ... ... ... мен пайыздардың негізгі әдістеріне талдау жасауды
қарастырамыз. Болашақта ақша қаражатының ... ... ... ... деп ... ... ... вариантқа келтіру).
Енді шаруашылық субектісі арқылы өтетін ақша қаражаттарының қозғалыс
тетігін ... ... ... 3.1- ... ... арқылы өтетін ақша қаражаттарының
қозғалыс тетігін (механизмі) қарастырайық:
Күрделі пайыздың болашақтағы ақша ... ... ... ... бар (n ... соңында алуға болатын, сомасы): ... ... ... ... ... уақылы (немесе арттыру,
арту кезеңі), (1+i)-алдын ала кесте бойынша ... ... ... (ол кітаптың тіркемесінде келтірілген).
Болашақтағы инвестициядан түсетін табыстың ... құны ... ... ... ... ақша ... ағылуы мен кері ағылулары ... ... ... пайыздық мөлшерлемесі немесе дисконты (мысалға, қайта қаржыландыру
үшін шығарылған облигациялар үшін оның деңгейі ... ... ал ... ... ондағы нарық жағдайының тұрақтылығына байланысты ... ... кем ... ... т.б.); в) ... қаржыны бөлу барысында есептелетін
тәуелділіктің деңгейі.
Сондықтан, тәжірибеде, ішкі табыстар нормасы, ... ... ... (сұрыптау) үшін сүзгіш ретінде пайдаланады.
Нарықтық экономикасы дамыған ... ... ... ... үшін
шаруашылық субъектісінің ішкі табыстар ... ... ... Ішкі ... ... табыс пен инвестицияның
деңгейімен (немесе оның ... ғана ... ... ... ... да ... процесіне байланысты болып келеді. Күрделі қаржыны
(Іn), бөлудің барысында, одан алынатын табыстың ... ... ... ішкі ... ... да ... береді.
Инвестициялық жобаларды салысырмалы тұрғыда талдау ... ... ... ... ... ... құрастырған жөн. Ішкі табыстар
нормасы қатыстық (относительді) көрсеткіштер береді [35,36].
Дегенмен де, бұл ... ... бір ... ... мөлшерлемесін анықтауды бірінші кезекке қояды.
Одан басқа, ішкі табыстар нормасының кемшілігі-жалпы инвестициялық
жобаларды қаржыландыруға керек ... ... ... ... ... және де ... ... сияқты туынды шығындарды
бөліп көрсетпейді [32,36].
3.2 Инвестициялық талдаудағы-таза келтірілген құнның критерийлері
(NРV) және өтеушілік, ... ... жету ... инвестициялық жобаларды бағалау
критийрилері жетекші рол атқарады. Инвестицияның жобаның қаржылық қаржылық
та, қаржылық емес те мақсатта жүзеге ... ... ... ең ... болып- таза келтірілген құн (Net ... NPV) ... ... келтірілген құн моделі (NPV) кейбір жеке инвесторлар үшін өте қолайлы
болуы мүмкін, егер олар өздерінің сомасын арттыра алса ... яғни ... ... ... болашақта алынатын, таза
қолмқол ақша ағынының келтірілген құны; - инвестицияны ... ... ... ( ... ... бастапқы салынған құны)
NPV негізгі принциптері қатарына мыналар ... ... ... ... ... ... ... нарықтық жағдайында несие беру мен қарыз алу ... ... ... Кез ... тұлға нарықтық пайыз мөлшерлемесі
бойынша кез-келген соманы несиеге беруге және алуға болатындығы
• операциялық шығындар мен ... ... ... қолма-қол ақшаның түсетіндігіне толық сенімнің болуы
Екінші-инвестордың ағымдағы ... ... ... ... ... ... оның ... потенциалды тенденциясын көрсету.
Енді мекемеге негізгі каптиалдарға тартылған инвестицияның таза келтірілген
құнын қарастырайық.
Қолма-қол ... ақша ... ... таза ... ... 6086 тең ... оң мәні бар жоба инвестор үшін ... ... ... ... ... өзінің орташа
табысын (пайыздық және салықтық төлемдерге ... ... ... ... бөлу ... ... ... инвестиция ретінде пайдаланған қаражаттың орташа деңгейін
табу үшін, оның ... ... ... мен ... ... ... бөлу ... анықтайды.
Инвестицияның рентабельділігін анықтау үшін, көбінесі бухгалтерлік
есептің мәліметтерін пайдаланады, сондықтан осы ... ... ... ... [ ... ... келе ... жобаларды бағалау критерийлерінің
сызбасын қарастырайық:
Сызба 3.2 –Инвестициялық жобаларды бағалау критерийлері
Бұндай жобаны негізінен ... ... ... ... жарлық қорына салған жарнасынан немесе жеке ... ... ... қаржыландыруға болады [31,33]
3.3 Инвестицияның тиімділігін бағалау және қаржылық коэфициенттер
Инвестицияның тиімділігін талдауда, ең алдымен ... ... ... ... білу ... капиталдың көлемін ғана анықтап қоймай, сонымен ... ... ... оның үлес ... да анықтау маңызды.
Тәуелсіздік коэффициентін меншікті капиталды барлық ... ... ... = ... Кте – тәуелсіздік коэффициенті;
Мк – меншікті капитал;
Ак – авансталған ... ... ... ... ... ... ... МГӨБ-ы бойынша 2003 және 2004 жылғы тәуелсіздік
коэфицентін есептер болсақ:
Кте= 6014177/7650096 = 78,6 (2003 ... 75,3 (2004 ... ... өсуі ... ... тәуелсіздігі жоғары
екендігін көрсетсе, алдағы уақытта қаржылық қиындықтардың азаятындығын
көрсетеді.
Нарық жағдайында ол ... ішкі және ... ... ... ... ... пайдаланушылар, мысалы банктер, несие берушілер
меншіктік капиталдың авансталынған капиталдың жалпы сомасындағы үлесінің
өзгеруін, ... ... ... ... жағынан баға
береді.
Меншіктік капиталдың үлесі төмендегенде тәуекелділік өседі. Кәсіпорын
капиталының құрылымын зерттеу оларға кәсіпорын ... ... ... ... ... ... береді. Қысқа мерзімдік несиелердің
төмендеуі және меншіктік капиталдың өсуі ... ... ... [25].
Тәуелсіздік коэффициентіне кері ... ... ... ... барлық авансталынған капиталдағы үлес салмағы ... Оны ... ... ... де ... Ол мына
формулалармен анықталады:
Кт = Қк : Ак ... Кт = 1 – ... Кт - ... коэффициенті;
Қк - қатыстырылған капитал;
Ак – авансталған капитал (баланс валютасы, жиыны);
Ктс - ... ... ... =0,27 (2003 ... т= 1976150 /7990327=0,24 (2004 жыл)
Бұл коэффициент авансталған ... ... ... ... ... үлес ... болған сайын, кәсіпорынның сыртқы қаржыландыру
көздерінен тәуелділігі жоғарылайды. ... ... оның ... жылы 0,27 2004 жылы 0,24 ... ... ... тәуелсіздік
коэффициенті оның қалыпты мәнінен айтарлықтай жоғары.
Келесі, кәсіпорынның қаржылық тұрақтылығын сипаттайтын меншікті
капиталдың қарастырылған капиталға ... ... ... ... табылады.
Кк ( Мк : Қк
Мұндағы: Қк – қаржыландыру коэффициенті;
Мк – меншікті капитал;
Кк – қатыстырылған ... ... ... 1976150= 4,04 (2004 ... ... ... ... сайын, соғұрлым банктер мен инвесторлар
қаржыландыруға соғұрлым сенімді кіріседі.
Бұл коэффициент кәсіпорын қызметінің қандай бөлігі өз ... ... ... ... ... қаржыландырылатынын көрсетеді. Қаржыландыру
коэффициенті ( 1 болатын жағдай төлем қабілеттілігінің өте қауіпті жағдайға
жеткендігін және несие алуды қиындатқанын көрсетеді.
Сонымен қатар ... ... ... ... үлес салмағы
қаражаттар айналымы ұзақ капиталды көп қажет ететін кәсіпорындар үшін қарыз
қаражаттарының ... 40-50( ... ... ... тұрақтылығына өте
қауіпті болуы мүмкін.
Батыс фирмаларында қаржыландыру коэффициентінің кері көрсеткіші
кеңінен ... ... ... меншіктік капиталға
қатынасымен анықталатын қарыз және меншікті қаражаттар ... ( ... Кк/м – ... және меншікті қаражаттар қатынасының
коэффициенті;
Қк – қатыстырылған капитал;
Мк – меншікті капитал.
К к/м ( ... (2003 ... к/м ( ... (2004 ж)
Бұл коэффициент кәсіпорын активтеріне ... ... ... теңгесіне қанша қарыз қаражатын тартқанын көрсетеді.
Материалдық айналым қаражатының айналымдылығының жоғары көрс
еткіштері және ... ... одан да ... ... ... ... мәні ... де асып кетуі мүмкін, ол ... ... ... ... ... ... ... тәуелсіздік дәрежесін сипаттайтын ең бір ... бірі ... ... ... ... ... немесе
оны басқаша инвестицияларды жабу коэффициенті деп атайды. Ол меншікті ... ... ... ... ... капиталдағы үлесін сипаттайды және
мына формуламен анықталады:
К қт( М к( Ұ м/А ... К қт - ... ... ... м – ұзақ ... ... к - авансталған капитал;
М к - меншікті капитал.
К қт( 6014177 /7650096 = 0,78 (2003 ... қт( 6014177/ 7990327= 0,75 (2004 ... ... ... ... кәсіпорын капиталының
құрылымын сипаттай отырып, бөлек топтар мен көздердің ... әр ... ... ... жеке көрсеткіштерді де
пайдалану керек.
Активтерді құрудың ең дұрыс жолы ... ... ... ... ... және ... капиталының бір бөлігін жабатын кездегі жол
саналады. Кәсіпорын, барлық қарыз қаражаттары алынып ... ... да ... ... болады [21].
«Доссормұнай» МГӨБ-да меншікті айналым қаражаттарының көлемі 6 ... тг. ... ал 2004 ... да – 6014177 мың тг, яғни ... ... кезінде меншікті айналым капиталының абсолюттік мөлшерін
анықтауымен қатар, оның жалпы меншікті капиталдағы үлес ... да ... Бұл ... ... ... ... әлдеқайда нақты
сипаттамасы болып саналады.
Ол кәсіпорынның меншікті қаражаттарының қандай ... ... ... ... ... мобильді нысанда екендігін көрсетеді
және келесі формуламен анықталады:
Кж ( Ма.к/Мк
Мұндағы: Кж – ... ... а.к – ... ... ...... капитал.
Кж=205385 /6014177=0.03 (2003 жыл)
Кж=205385/6014177 =0.03 (2004 жыл)
Жұмсау коэффициентінің төмен мәні кәсіпорынның ... ... ... ... ... ... ... көрсетеді, ал
олар тез айналатын қаражаттар емес, яғни ақшаға тез айнала алмайды.
Баланс мәлеметтері ... ... ... мен ... ... ... үшін екі ... «Доссормұнай» МГӨБ-ң баланс мәлеметтерін
қарастырайық:
ҚОРТЫНДЫ
Бүгінгі таңда, өмірлік маңызы шаруашылық саласында ... ... ... ... мүмкіндік беретін, ... ... ... деңгейін көтеретін және оны сапалы әдістемелік
тәсілмен қакмтамасыз қажет ететін ... ... ... ... ... ... талдау және есептеулерді жүргізудің ... ... ... ... көкейтестілігі, көптеген қаржылық
ұйымдардың да (банктер, сақтандыру компаниялары, ... ... ... және т.б), және ... ... ... да,
алдында тұрған проблемасы болып тұр. Жақын уақыттан бері ұзақ ... ... мен ... яғни ... экономикасына батыс
компаниялардың қаражаттарын тартуға байланысты, инвестицияның мәнісін ашуға
біршама талпыныстар жасалып жатыр.
Осы кезге дейін инвестициялық ... пен мен ... ... ... ... сипатта болған жоқ, өйткені ол ... ... ... ... ... ... ... экономикасына тартылған ұзақ мерзімді инвестицияларды тиімді
бағалау, талдау және шаруашылық субектісінің қаржылық ... ... әлі де ... ... кейбір жекелеген әдістері зерттелу үстінде.
Негізгі қорларды жаңартуда инвестициялаудың қажеттілігін бағалау,
осы шараларды қапржыландырудың ... ... ... ... ... ... тәуекелділіктің сезімталдығын және
дағдарыстың әсерін жаңаша принципте дисконттау, «икемді» ... ... оны ... ... өз ... табу негізін ... ... ... тозу ... ... ... ... жабдықтау мәселесі өте мол қаражатты талап ететіні анық. Сол себепті
мол қаражатты сыртган әкелуге тура келеді, яғни ... ... ... ... ... кезіндегі басты нәрсе — ... табу ... ... ... ... шыгуы. Тиімділік өндіріске күрделі қаржы
салу уақьггы мен жаңарган өндірісген кіріс алу ... ... ... ... тәуелді.
Жаңарудан кейінгі кәсіпорын өрекеті батыл алга басатын болса,
өндіріс кеңеюіне мол мүмкіндік ... ал ... өзі ... ие ... келуінің кепілі, яғни халық игілігіне жарайтын бұйымдардың сапалы
түрде көбеюіне ... ... ... ... ... ... ... да
бір тиімділікке қол жеткізумен байланысты кез ... ... ... – бұл алға қойылған нәтижеге жету үшін жұмсалатын ресурс.
Осылайша ... мәні ... ... екі ... ... ... және нәтиже. Кез келген ресурстар шығыны, яғни
инвестициялар ешқандай ... ... онда ол ... ... ... ... ... инвестициялық процестің дамуы
макроэкономикалық параметрдің төмендегі факторларымен тежеліп ... ... ... ... болады: яғни жинақталатын ресурстардың ... ... ... ... ... жоқ ... зейнетақымен қамтамасыз ету және инвестициялаудың нарықтық
институттарының қалыптасуының, сонымен бірге ... ... ... ... ... ... тиімді инвестициялық ... ... ... ... ... ... құрылмағандығы.
Көптеген жобалар жабық жағдайларды қарастырылған, осының әсерінен
жеткіліксіз дәрежедегі ... ... ... ... ... банктердің мемлекетттік бағалы қағаздардың жоғары
табыстылық пен ... ... ... ... ... ... болмауы себебінен инвестициялаудың ... ... ... ... ... ... сақталуы
бұрынғысынша айналым капиталын толтыру үшін ақшаға деген ... ... ... ол ... ... ... ... айналым қорларын қаржыландыруға бағыттайды.
Инвестициялық белсендікті қамтамсыз ететін алғашқы себептер ... ... ... ... ... және ... ақпараттық
хал-ахуал.
Айналым капиталының инфляциялық ... ... ... ... ... шынайы емес ... ... ... ауыр ... ... банкротқа
ұшырау және халық шаруашылығының барлық салаларының қаржылық ... ... ... ... ... материалдардың да, өндіріс
құралдарының да тікелей ... ... ... әкеліп соқты.
Экономикалық жағдайдың ауырлығы халық шаруашылығының бірқатар
салаларын , ең ... қор ... ... үшін аман қалудың қиын
жағдайларын туғызды. Экономикалық тұрғыдан аман қалу үшін қазба өнеркәсібі
саласы аз ... ... ішкі де, ... да ... ... өте ... болды.
Елдегі қаржылық, несиелік жұйелер мен оның ... ... ... капиталдың жаппай өктелдік жұргізуі үшін ... ... ... және макродеңгейде көптеген қызметтер атқарады.
Мемлекеттік меншікті жекешелендіру процестерінің кезеңдері іс ... ... ... өндіріс процестеріне әсер ете алмайды.
ПАЙДАЛАНЫЛҒАН ӘДЕБИЕТТЕР ТІЗІМІ
1. Қазақстан Республикасының заңы. Шетелдік инвестициялар
туралы.Толықтырулар мен өзгертулер енгізілген
2. ... есеп ... 26 ... 1995ж .24 ... ... ... ... Республикасының Қаржы Министрлігі. Бухгалтерлік есеп
әдістемесі және аудит Департаменті. ... ... ... мен
әдістемелік ұсынылымы.- Алматы «LEM» баспасы 2003ж
4. Шаруашылық жүргізуші субектілердің бухгалтерлік есепті жүргізудің типтік
шоттар жоспары.
5. «Доссормұнайгаз» ... ... ... Л. В., ... Н. А. Анализ бухгалтерской ... ... ... "Дело и Сервис", 1998 — 224 с.
7. Сатубалдин С. С. Учет затрат на проюводство в ... США. - ... 1980. - 141 ... ... Т.А., ... Д.О. Бизнестегі есеп пен талдау: Оку кұралы.
Жалпы ред. басқарған Тасмағанбетов Т.А. — Алматы: "Доуір", 2002. — 416.
- 2-е изд., доп. - М: ... и ... 2000. — ... Тасмаганбетов Т. А. және баскалар. Каржы есебі: Оку кұралы./ ... ... ... Т. А. — ... ... 1998. 480 ... ... Т. А., Әбленов Д.О. және басқалар. Кәсіпорындағы
бухгалтерлік есеп (оку ... ... ред. ... ... Т. А. ... ... 1997. - 184 ... Тасмаганбетов Т. А. және ... ... есеп ...... ... 1994. - 132 ... Тасмаганбетов Т. А. и др. "Роль учета и анализа в ... ... В ... ... тр. ППС ИЭФ. ...... 2000. —
13. Радостовец В. К. Финансовый и управленический учет на предприятии. —
Алматы: НАК "Центраудит", 1997. - 576 ... И.В. ... И.И. ... ... и ... Изд. ... и статистика".Москва, 2001.
15. Д. М. Мадиярова "Стратегия ... ... ... ... ... ... Д. М. ... "Сыртқы экономикалық саясат және экономикалық
қауіпсіздік". Изд. "Экономика" ... 2000 ... ... Э. ... ... ... // ... 2000. №
18 .Коломина М.Е. Инвестициялық тәукелділіктің мәні және оның ... ... ... ... А. И., ... В. П. ... хозяйственного состояния
предприятия. -Изд. 3-е. исправ., доп. - М.: ... ... и ... ... Л. В., ... Н. А. Анализ бухгалтерской отчетности. -
М.: Издательство "Дело и ... 1998 — 224 ... ... ... ... в ... Учебник /
Н.А.Русак, В.И.Стражев, О.Ф.Мигун и др.; Подред. В.И.Стрижева. — ... 1998. — ... ... ... ... ... Н.П.Кондраков, В.Ф.Палий и
др.; Под ред. П.С.Безруких. М.: ... ... 1994. — ... ... Т.А., ... Д.О., Мурзагалиев Ж.Н. Некоторые положения
анализа финансово-экономической устойчивости предприятия в ... ... / Под ред. ... Т.А. - ... 1998. - ... Ивашкевич В.Б. Бухгалтерский учет в ... ... ... — М.: ... и ... 1982. — ... Рахман 3., Шеремет А. Бухгалтерский учет в рыночной экономике. - ... ... ... ... Финансовыйанапиз: Управление капиталом. Выбор инвестиций.
Анализ отчетности. — 2-е изд., перераб. и доп. - М: ... и ... ... ... М.А. Бухгалтерский управленческий учет: Учеб. ... ... — М.: ЗАО ... 2000. - ... Дж.М. ... қамту,
пайыз және ақша туралы жалпы теория. М., 1993
28. Бочаров В. Инвестиция нарығын ... ... ... ... В., ... П.М. Руководство по оценке эффективности инвестиции
– М.:АОЗТ, Инфра – М, 1995
31.Бирман Г., Шмидт С. ... ... ... ... ... и ... ... 1997
32.Бромвич М. Анализ экономической эффективности капитальных вложений _ ... - М, ... ... Д.А. ... и ... инвестиционной политики коммерческих
организации: Методология и методика. Воронеж: ... ВГУ, ... ... И.А. Государственные ценные бумаги и обязательства. ... ... ... А.Б. ... ... и ... ... М.: Филинъ, 1997
36. Липсиц В.Н., Коссов В.В. инвестиционный проект: методы подготовки и
анализа. – М.:БЕК, ... ... М.Т., ... Г.И. ... ... және ... мәселелерді және оларды тарату мен қолданутәжірибелері. Алматы,
1999.Айсагалиева С. Қазақстан республикасындағы ... ... ... Г.С. ... мен өндірістің өсуін ынталандыруды
ақшалай-несиелей реттеудің механизмі. Алматы, 1999.
38. Бочаров В.В. ... ... ... деятельности
предприятий.- М.: Финансы и статистика, 1998
39. Сергеев И.В., Веретенникова И.И. ... и ... ... и ... ... ... ... ынта білдіру
Инвестициялық мәселелерін баяндау
Бағалау критерийлерін белгілеу
Шектеуші –факторларды анықтау
Баламалы инвестицияларды іздеу
Баламалы инвестицияларды алдын-ала таңдау
Артықшылығы бар баламаларды таңдау және бағалау
Жобаны жүзеге асыру
Жүзеге ... ... ... ... бақылау
I-ТАБЫС
Шаруашылық субьектілері
II-шығындар
1. Алынған тауарлар (қызметтер( үшін жабдықтаушыларға
3. Салыққа
Қолма-қол ақша резервтері
1. Меншік (акционерлік) капиталы (М(а) К)
Резервтік Акционерлерге төлем ақы
капиталға
Қарызға ... ... ... ... ... Жұмыс істеген персоналға
Инвестициялық жобаларды бағалау критерийлері (ауқыту факторын ескерту
тәсілі бойынша)
Статистикалық әдістер
Динамикалық әдістер
Дәстүрлі критерийлер
Ақша ағындарын дисконттаумен ... ... ... ... ... қаражаттарын бағалау
Өтеушілігі (инвестицияның өтелу мерзімі) (салыстырмалы қатыстық көрсеткіш),
%
Рентабельділігі (жай табыстық нормасы) (салыстырмалы қатыстық көрсеткіш), %
Уақыт ... ... ... қаражаттарын қадағалау
Таза келтірілген құн (NPV) (абсютік көрсеткіш)
Рентабельділіктің ішкі ... (IRR) ... ... ... ... ... индексі (PI) (салыстырмалы қатыстық көрсеткіш), %
Инвестициялық жобаларға ынта білдіру
Инвестициялық мәселелерін баяндау
Бағалау критерийлерін белгілеу
Шектеуші –факторларды анықтау
Баламалы инвестицияларды іздеу
Баламалы инвестицияларды алдын-ала таңдау
Артықшылығы бар ... ... және ... жүзеге асыру
Жүзеге асырылатын инвестициялық жобаның жұмысын бақылау
Инвестициялық жобаларды бағалау критерийлері (ауқыт факторын ескерту тәсілі
бойынша)
Статистикалық әдістер
Динамикалық ... ... ... ... ... ... ... салынған инвестицияның қаражаттарын бағалау
Өтеушілігі (инвестицияның өтелу мерзімі) ... ... ... (жай ... нормасы) (салыстырмалы қатыстық көрсеткіш), %
Уақыт бойынша таратылған инвестицияның қаражаттарын қадағалау
Таза келтірілген құн (NPV) (абсютік көрсеткіш)
Рентабельділіктің ішкі ... (IRR) ... ... ... %
Аннуитет
Табыстың (пайданың) индексі (PI) (салыстырмалы қатыстық көрсеткіш), %

Пән: Экономика
Жұмыс түрі: Курстық жұмыс
Көлемі: 35 бет
Бұл жұмыстың бағасы: 1 300 теңге









Ұқсас жұмыстар
Тақырыб Бет саны
Қаржылық есептемені құру87 бет
Кәсіпкерлік қызметтегі инвестициялық жобалар28 бет
Мұнай- газ өндіру кәсіпорындарының инвестициялық қызметі53 бет
Альянс Банк33 бет
Банктiң инвестициялық қызметтерінiң жалпы сипаттамасы және ерекшелiктерi68 бет
Банктердің инвестициялық портфелін қалыптастыру және басқару әдістерін зерттеп, оның жетілдіру жолдарын іздеу73 бет
Бағалы қағаздар портфельдік инвестицияның объектісі ретінде35 бет
Жал және инвестициялық меншік есебі76 бет
Зейнетақы қорларының инвестициялық қызметі52 бет
Ивестицияның пайда болуы29 бет


+ тегін презентациялар
Пәндер
Көмек / Помощь
Арайлым
Біз міндетті түрде жауап береміз!
Мы обязательно ответим!
Жіберу / Отправить


Зарабатывайте вместе с нами

Рахмет!
Хабарлама жіберілді. / Сообщение отправлено.

Сіз үшін аптасына 5 күн жұмыс істейміз.
Жұмыс уақыты 09:00 - 18:00

Мы работаем для Вас 5 дней в неделю.
Время работы 09:00 - 18:00

Email: info@stud.kz

Phone: 777 614 50 20
Жабу / Закрыть

Көмек / Помощь